Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 2165 1493757 1493124 2026-11-12T02:32:43Z Zosya95 54344 1493757 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |парчам = Flag_of_Botswana.svg |номи аслӣ = Republic of Botswana<br />Lefatshe la Botswana |нишон = Coat of arms of Botswana.svg |шиор = Pula (Борон) |Номи суруди миллӣ = Fatshe leno la rona [[File:United States Navy Band - Fatshe leno la rona.ogg|center]] |сохтори давлат = [[Ҷумҳурии президентӣ]] |Дар харита = Botswana in its region.svg |Забон = [[забони англисӣ]] (расмӣ), [[Сетсвана]] |Рӯзи истиқлол = [[30 сентябр]]и соли [[1966]] |Соҳибистиқлол аз = [[Британияи Кабир]] |Пойтахт = [[Габороне]] |Шаҳри калонтарин = [[Габороне]] |Вазифаи сарварон = [[Президент]]<br />[[Ҷонишини президент]] |Сарварон = [[Фестус Могае]]<br />[[Ян Кхама]] |Ҷой аз рӯи масоҳат = 46 |Масоҳат = 581 730 |Фоизи об = 2,6 |Ҷой аз рӯи аҳолӣ=144 |Аҳолӣ={{афзоиш}} 2 112 049 нафар |Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ=2013 |Зичии аҳолӣ=3.4 |Пули миллӣ=[[Пула]] |Домен=[[.bw]] |Коди телефон=267 |Соат= +2 }} '''Ҷумҳурии Ботсвана''' ([[забони англисӣ|англисӣ]]: '''Republic of Botswana'''), '''Ботсвана''' — [[кишвар]]ест дар [[Африқои Ҷанубӣ]]. То соли [[1966]] мустамликаи Британия Кабир - [[Бечуаналенд]]. Дар ҷануб бо [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]], дар ғарб ва шимол бо [[Намибия]], дар шимолу шарқ бо [[Замбия]] ва дар ғарб бо [[Зимбабве]] ҳамсарҳад аст. == Таърих == * То [[асри XIX]] дар ҳудуди кунунии Ботсвана [[бечуанҳо]], зиндагӣ мекарданд, ки ба ин ҷо чандин садсолаҳо пеш аз [[Трансваал]] (музофоти [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) омада, аҳолии бумӣ - [[бушменҳоро]] ба Калаҳарӣ танг карда буданд. Дар давоми асрҳои охир бечуанҳо бо қабилаи [[зулу]] барои забти ин минтақа ҷангҳои беамон доштанд. * Соли [[1885]] — инглисҳо қисми зиёди заминҳои бечуанҳоро ба мустамликаи Африқои Ҷанубиашон ҳамроҳ карданд. [[Британияи Кабир]] заминҳои шимолии бечуанҳоро (ҳудуди кунунии Ботсванаро) мустамликаи худ [[Бечуаналенд]] эълон кард. * Дар ибтидои асри ХХ - боқимондаи қабилаҳои гереро, ки немисҳо қариб ба пуррагӣ нест карда буданд, ба Бечуаналенд гурехта омаданд. * [[30 сентябр]]и соли [[1966]] Бечуаналенд истиқлоли давлатии худро бо номи Ҷумҳурии Ботсвана ба даст овард. == Бахшбандии кишварӣ == {{асос|Вилоятҳои Ботсвана}} == Аҳолӣ == 1,6 миллион нафар. Зичии миёнаи аҳолӣ 2,65 нафар/км2. Афзоиши табиии аҳолӣ 0,18%. Ҳайати миллӣ: тсвана — бештар аз 80%, шона — бештар аз 10%. Дар [[Калаҳарӣ]] — бушменҳо, готтентотҳо. Забонҳои давлатӣ: [[забони англисӣ]], [[тсвана]]. Беш аз 70% аҳолӣ ба динҳои аҷдодии маҳаллӣ эътиқоддоранд, боқимондагон — насрониёни калвинист, баҳоиён, мусулмонон ва ҳиндувон мебошанд. Аҳолии шаҳр - 50%. Пойтахт шаҳри [[Габороне]] (186 ҳазор сокин дорад). == Шакли давлатдорӣ == Ботсвана узви Иттиҳоди Бритониё мебошад. Шакли давлатдорияш - [[ҷумҳурӣ]]. Сарвари давлат — президент. [[Ҳокимияти қонунбарор]] — президент ва Ассамблеяи Миллӣ (парламент), [[ҳокимияти иҷроия]] — ҳукумат бо сарварии президент. Тақсимоти маъмурӣ: 10 музофот. == Иқтисодиёт == Ботсвана кишвари аграрии дорои саноати кӯҳии мутараққӣ мебошад. Соҳаҳои асосӣ: чорводорӣ, ҷуворимакка ва [[сорго]], истихроҷи алмос (ҷои сеюм дар ҷаҳон), маъданҳои мису никел, ангиштсанг. Саноати коркардкунанда дар тараққӣ аст. [[ММД]] 7,8 ҳазор доллари ИМА ба сари аҳолӣ. Арзи миллӣ — пула (=100 тхебе). Қувваҳои Мусаллаҳ — 9 ҳазор нафар. == Табиат == === Релеф === Баландии миёна 800—1000 м, дар ғарб 1200 м аз сатҳи баҳр. Релефи ҳамвор дорад. Дар шарқ теппаҳои хурд во мехӯранд. Дар шимолу ғарб нуқтаи баландтарини кишвар — 1370 м аз сатҳи баӣр ҷойгир аст. Преобладают неподвижные формы, но в отдельных районах встречаются незакреплённые пески. === Иқлим === Иқлими Ботсвана тропикӣ буда, дар ҷануб — субтропикӣ мебошад. Ҳарорати миёнаи январ аз 22 то 27°С, июл 14-16&nbsp;°C, фарқи ҳароратии шабонарӯз то 22° аст, зимистон хунук ҳам мешавад. Моҳи гармтарини сол дар аксари минтақаҳои кишвар октябр аст. Мавсими боронгарӣ моҳҳои ноябр — март мебошанд, ки дар ин муддат ҳарорати миёна 1,5-2°С паст мешавад. Миқдори миёна бориши солона 200—700 мм дар як сол мебошад. Қисми ҷанубу ғарбӣ аз ҳама камбориш аст (камтар аз 250 мм дар як сол). === Дарёҳо === Дарёи калонтарини кишвар — [[Окаванго]]. Делтаи дарёи Окаванго пур аз кӯлҳост, ки калонтаринаш —кӯли шӯри Нғами мебошад. Дар солҳои сербориш аз делтаи Окаванго ба дарёи [[Замбези]] об меравад. Дар қисми ҷанубу шарқии Ботсвана дарёи [[Лимпопо]] ҷорист, ки қад - қади сарҳади [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] мегузарад. === Наботот === Қисми зиёди мамлакат [[саванна]] аст. Дар қисми ҷанубу ғарбӣ нимбиёбонӣо зиёданд. Дар наздикиҳои марзи Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ "сангҳои зинда" - рустаниҳои намояндаи [[суперсуккулент]]ии ҷинси [[литопс]] во мехӯранд. Саванна барои чорводорӣ ва кишорварзӣ истифода мешавад. Дар қисми шимол ҷангалзори тунук ва [[саванна]] ҳаст, ки дар онҷо дар водии дарёҳо дарахтони [[ақоқиё]], [[баобаб]], [[мерула]], [[мокутемо]], [[коммифора]] , [[дарахти нон]] ва ғайраҳо бисёранд. Барои делтаи дарёи [[Окаванго]] ботлоқзорҳои тропикии пур аз[[қамиш]], [[папирус]] ва [[алафи фил]] хос аст. === Ҳайвонот === Олами ҳайвоноти кишвар бой ва гуногун аст: [[Шер (ҷонвар)|шер]], [[леопард]], [[гепард]], [[шағол]], [[гиена]] (малла ва холдор), [[зарофа]], [[говмеш]], [[фили африкоӣ|фил]], [[гӯрхар]], навъҳои гуногуни [[оҳу]] ([[гну]], [[канна (оҳу)|канна]], [[конгони]], [[орикс]], [[куду]], [[спрингбок]], [[стенбок]], [[дукер]] ва ғайраҳо.). Парандаву хазандаҳо низ дар Ботсвана сершуморанд. [[шутурмурғи африкоӣ]], [[дрофa]], [[калтакалос]], [[каждум]] [[мор]]ҳо ([[питон]], [[кубро]], [[мори афъӣ]], [[мамбаи сиёҳ]] ва ғайра). Барои ҳифзи табиат [[мамнӯъгоҳ]]ҳои Сентрал-Калаҳарӣ дар маркази мамлакат, [[боғи миллӣ|боғи миллии]] Чобе дар шимол, Калаҳарӣ-Гемсбок дар қисми ҷанубу шарқ ва [[парваришгоҳ]]и Мореми дар делтаи [[Окаванго]] бунёд шудаанд. == Нигаред инчунин == * [[Шаҳрҳои Ботсвана]] == Пайвандҳо == {{Commons|Botswana}} * [https://web.archive.org/web/20060712182024/http://www.afrikana.ru/?c=botswana#ci Роҳнамои Ботсвана] {{ПБ}} {{Кишварҳои Африқо}} [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо]] [[Гурӯҳ:Ботсвана| ]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] 1mm1vlbh8fyd1azbz20jb6chep2omlg 0 2508 1493574 1471221 2026-11-11T13:17:22Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493574 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин''' ({{СанаиТаваллуд|6|67|1799|26|5}}, [[Маскав]] — {{СанаиМарг|10|2|1837|29|1}}, [[Санкт-Петербург]]) — [[шоир]], асосгузори [[адабиёти классикии рус]]. Аз оилаи дворянини миёнаҳол. Авлоди падарии ӯ аз боярҳои (ашрофон)и қадим буда, модараш набераи писари князи [[Ҳабашистон]], ходими ҳарбии давраи ҳокимияти [[Пётр I]] [[Ганнибал Гиброхим]] (1697—1781). == Айёми ҷавонӣ == Аввалин қувваозмоиҳои Пушкин дар шеър ба солҳои бачагии ӯ рост меоянд. Солҳои таҳсил дар литсеи Царское Село дар шоирӣ шӯхрат ёфт. Барои муҳассилини литсеи Царское Село, ки Пушкин соли 1811 ба он дохил шудааст, интишори ғояҳои озодихоҳй хос буд. Ба равнақи афкори инқилобӣ ва ватандӯстӣ Ҷанги ватании соли 1812 низ мусоидат кард ва дар нахустин шеърҳои Пушкин таъсири муфиде гузошт («Хотираҳо дар бораи Царское Село», (1814); «Шаҳрча», «Гул», (1815); «Хоб», «Орзу», «Ба дӯстом», ([[1816]]) ва диг.). Пушкин бо ҷамоаи адабии И. М. Карамзин ва сонитар бо П. Я. Чаадаев робита пайдо кард. Дар ашъори ин давра ([[1817]]—[[1820]]) тасвири зиндагии туфонии шоири ҷавон ва ҷомеаи Петербург мавқеи калон дорад. Руҳи озодидустӣ ва лиризми нарм, омезиши анъана ва навпардозиҳои далеронаи рамантикӣ ба ашъори Пушкин [«Ба Чаадаев», «Ба Жуковский», (1818); «Таҷаддуд», (1819) ҳусни нав бахшидааст. == Нашъунамои эҷодиёт == [[File:Eugene Onegin book edition.jpg|thumb|150px|Евгений Онегин.''Нашри соли 1833. Сардафтар'']] Пушкин дар ин солҳо ба достонсароӣ рӯ оварда, тадриҷан ба кашфиётҳои нодир расидааст, ки зимни таъсири сюжет ва мазмунҳои барои адабиёти рус нав дар сабки нотакроре сурат гирифтаанд. Аввалин достони шоир «Руслан ва Людмила» (1820) ифодаи андешаҳои лирикӣ дар сюжети шарқӣ, боигарии забони русӣ ва рӯҳи романтикии вай аст. Пушкин дар ин достон ба воситаи образҳои афсонавӣ рӯҳи замонро моҳирона ифода кардааст. Мавзуи Шарқ ва истифодаи мазмунҳои романтикии рӯзгори пурошуби мардуми ин кишварҳо дар эҷодиёти Пушкин бештар ҷой гирифта, пас аз сафари ӯ ба Кавказу Қрим заминаи ҳаётӣ пайдо мекунад. Сафари ӯ ба ҷануб (аз роҳи Киев ва [[Одесса]] гузашта, бо декабристон В. Ф. Раевский, П. И. Пестель, М. Ф. Орлов мулоқот кардааст) шавқи амалиёти озодандешӣ ва озодфикрии ӯро афзуда, ба силсилаи достонҳои ҷанубӣ, шеърҳои романтикии ӯ ибтидо гузоштанд (шеъри «Ханҷар», 1821; достонҳои «Бандии Кавказ», 1821; «Бародарони ғоратгар», 1828, «Фавораи Бохчасарой», 1823). Таълифи романи манзуми «Евгений Онегин» низ ҳамон ҷо шурӯъ шудааст. Сафари Кавказу Қрим ва таълифи силсилаи достонҳои ҷанубии Пушкин бо марҳилаи байронпарастӣ (1820—23) ва омузиши ӯ аз таҷрибаи романтизми инқилобии Европа мувофиқ меояд. Ин аст, ки дар достонҳо ва ашъори ин давра назари амиқи Пушкин ба фалсафаи озодӣ, ба исёни ишқ ва шахсияти озодипараст мушоҳида мешавад. Дар достони дигари Пушкин «Лулиҳо» (1824), ки онро қуллан олии кашфиётҳои романтикии Пушкин метавон намид, шахсият, ҷамъият ва иллатҳои он ба дараҷаи баланди тасвир расидаанд. Тадқиқи бадеии масъалаҳои инсон ва олами ҳастӣ, зиддиятҳои иҷтимоии давр ва табақаҳои гуногуни одамон дар олами феодалии крепостноӣ аз мавзӯъҳои асосии эҷодиёти Пушкин қарор мегиранд. : Солҳои бадарға ба деҳаи Михайловское (1824) ва Болдино (1830) шоҳасарҳои Пушкин офарида мешаванд: силсилаи «Тақлиди Куръон» (1824), достони «Граф Нулин» (1824), бобҳои асосии «Евгений Онегин» (1824), шеъри «Ёд дорам он лаҳзаи марруб» (1824), силсилаи «Тирамохи Болдино» (1830). Пушкин дар ин давра ба шаклҳои нави эҷодиёти бадеӣ рӯ овардааст, ки намунаи барҷастаи он фоҷиаи «Борис Годунов» (1825) мебошад. Дар ин асар, на фақат баҳои шоир ба декабристон ва ақидаҳои онон, балки худи ҷараёни таърихӣ, қонуниятҳои объективии инкишофи ҷамъият, масъалаҳои иҷтимоию сиёсии давр инъикос ёфтааст. Шеърҳои «Пайрғамбар» (1826), «Нома ба Сибир» (1827) ва махсусан муроҷиат ба мавзӯъҳои таърихӣ — таърихи давраи Пётри I, романн нотамоми «Араби Петри Кабир», (1827); достони «Полтава», (1827) ва таърихи ҷанги Туркияву Эрон («Сафари Арзрум», (1828)) аз амиқтар рафтани назари иҷтимоии Пушкин гувоҳӣ медиҳанд. Ду-се соли аввали с-ҳои 30-ум Пушкин ба кори журналистӣ ва танқиди адабӣ ҳам рӯ овардааст. Тасвири таърих ва замони зиндагии Пушкин дар наср низ вусъат ёфтааст. Силсилаи «Ҳикояҳои Белкин», ки аз панҷ асари мустақил иборат аст, фоҷиаҳои хурди «Чавонмарди хасис», «Мотсарт ва Салери», «Меҳмони сангӣ», «Хурсандӣ дар вақти вабо», ки солҳои 30-ум офарида шудаанд, дар инкишофи реализми танқидии рус мавқеи калон доштанд. Рӯзгори табақаҳои гуногуни [[Русия]] ва махсусан одамани оддии он дар ин повесту фоҷиаҳо ва алалхусус дар солномаи «Таърихи деҳаи Горюхино» муҳташам таҳқиқ шудаанд. Назари фалсафӣ ба таърих ва таҷрибаи пешқадаму ибратбахши халқи Европа минбаъд боз ҳам амиқтар меравад (повестҳои «Дубровский», (1832); «Таърихи Пугачев», (1833); «Модаи қарамашшоқ», (1833); «Шабҳои Миср», (1835); «Духтари капитан», (1833—1836). Пушкин ба эҷодиёти шифохии халқ мароқи калон дашт. Бисёр асарҳои ӯ дар асоси қиссаву ривоятҳои халкӣ ва афсонаҳои дояааш офарида шудаанд («Қиссаи поп ва хидматгори ӯ Ландаҳур», «Афсонаи шоҳ Султон», «Киссаи шоҳдухтари мурда ва ҳафт паҳлавон», «Қиссаи моҳигир ва моҳии тило»). == Ҳамчунин нигаред == * [[Лермонтов, Михаил Юрьевич|Лермонтов М. Ю.]] * [[Лев Николаевич Толстой|Толстой Л. Н.]] * [[Антон Павлович Чехов|Чехов А. П.]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://alexnest.ru/?cat=14 Поэзия и проза Пушкина А. С. в библиотеке Алекса Неста] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110912060220/http://alexnest.ru/?cat=14 |date=2011-09-12 }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110912060220/http://alexnest.ru/?cat=14 |date=2011-09-12 }} * [http://runivers.ru/lib/detail.php?ID=1032205 Сказка о рыбаке и рыбке, Спб., Берлин: Издательство З. И. Гржебина, 1922, на сайте «Руниверс»]{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.feb-web.ru/feb/pushkin/ Фундаментальная электронная библиотека «Русская литература и фольклор»] * [http://www.aleksandrpushkin.net.ru/ Информационно-справочный портал «А. С. Пушкин»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120619002033/http://www.aleksandrpushkin.net.ru/ |date=2012-06-19 }} * [http://lib.russportal.ru/index.php?id=authors.pushkin Сочинения А. С. Пушкина в старой орфографии] * [http://hronolog.spb.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=23&Itemid=206 Хронологическая таблица Пушкин А.С] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090705155221/http://hronolog.spb.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=23&Itemid=206 |date=2009-07-05 }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090705155221/http://hronolog.spb.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=23&Itemid=206 |date=2009-07-05 }} * [http://russia-today.narod.ru/past/gen/push_as.html Предки А. С. Пушкина до 14-го поколения] * [http://pushkin-art.ru/ Галерея рисунков и портретов, сделанных Пушкиным в своих произведениях] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130614065743/http://pushkin-art.ru/ |date=2013-06-14 }} * [https://web.archive.org/web/20131014204805/http://www.mibook.ru/ Пушкин и Лермонтов. История отношений] {{Нависанда-нопурра}} [[Гурӯҳ:Нависандагони адабиёти русӣ]] [[Гурӯҳ:Нависандагони Русия]] [[Гурӯҳ:Шоирони Русия]] [[Гурӯҳ:Драматургони Русия]] 7z5mb4hp30pn9rkphewm3izecgjill1 10 2533 1493692 1286391 2026-11-11T21:15:10Z Zosya95 54344 Ивазкунии саҳифа бо '{{Ҳазф}}' 1493692 wikitext text/x-wiki {{Ҳазф}} c3lr1ftldwkpfehlue2d4ak5qji7u9w 0 2589 1493735 1472214 2026-11-12T00:56:29Z Zosya95 54344 1493735 wikitext text/x-wiki {{МА |унвон = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Теҳрон |номи аслӣ = {{lang-fa|تهران}} |акс = Azadi Tower (29358497718) (cropped).jpg |кишвар = {{Парчами Эрон}} [[Эрон]] |нишон = Azadi Tower (29358497718) (cropped).jpg |парчам = |бари нишон = |бари парчам = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексХарита = |харитаи давлат = |харитаи минтақа = |харитаи ноҳия = |ҳаҷми харитаи давлат = |ҳаҷми харитаи минтақа = |ҳаҷми харитаи ноҳия = |шакли минтақа = Устон |минтақа = Теҳрон |минтақа дар ҷадвал = Устони Теҳрон {{!}}Теҳрон |шакли ноҳия = |ноҳия = |ноҳия дар ҷадвал = |шакли ҷомеа = |ҷомеа = |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = |ёдоварии аввал = |номҳои пешина = |унвон аз = |масоҳат = 707 (1500)<ref name="Мэрия Тегерана">{{Cite web |url=http://www.tehran.ir/Default.aspx?tabid=2213 |title=Мэрия Тегерана |accessdate=2016-08-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081013091932/http://www.tehran.ir/Default.aspx?tabid=2213 |archivedate=2008-10-13 }}</ref> |баландии марказ МА = 707 (1500)<ref name="Мэрия Тегерана"/> |иқлим = |забони расмӣ = форсӣ ё Порсӣ |забони расмӣ-ref = fa |аҳолӣ = 13.244.105 тан |соли ҳисоб = [[2016]] |зичӣ = 10 ҳазор |агломератсия = 13&nbsp;422&nbsp;366 ([[Теҳрони бузург]])<ref>http://www.sci.org.ir/portal/faces/public/sci_en</ref> |гурӯҳҳои миллӣ = |гурӯҳҳои динӣ = [[мусулмон]]он |этнохороним = теҳронӣ, теҳрониён |вақти минтақавӣ = +3.30 |коди телефон = +98 21 |нишонаи почта = |нишонаҳои почта = 13ххх-15ххх |коди худрав = |гурӯҳ дар Commons = Tehran |сайт = http://www.tehran.ir/ |забони сайт = fa |забони сайт 2 = en |забони сайт 3 = az |забони сайт 4 = |забони сайт 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Теҳрон''' {{audio|Tehran.ogg|талаффуз}} ({{забон-фа|تهران}}) — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Эрон]] аст. Аҳолии шаҳр 10.244.105 тан нафарро ташкил мекунад<ref>{{Cite web |url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=pnan |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2015-03-22 |archiveurl=https://www.webcitation.org/query?url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=%26men=gcis%26lng=en%26des=wg%26srt=npan%26col=abcdefghinoq%26msz=1500%26pt=c%26va=%26srt=pnan&date=2010-01-10+15:19:25 |archivedate=2010-01-10 }}</ref>. Теҳрон маркази маъмурии устон ва маркази маъмурӣ, сиёсӣ, иқтисодӣ, нақлиётӣ, молӣ, савдо ва фарҳанги [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] мебошад. Теҳрон дар қисми шимолии кишвар, дар пояи қаторкӯҳи [[Элбурс]], 90 км ҷанубтари [[Баҳри Каспий]] қарор гирифтааст. Шаҳр, 40—50 км аз ғарб ба шарқ қади қаторкӯҳ тӯл кашидааст. Ноҳияҳои шимолии Теҳрон (Шемиран) дар баландии 2000 м аз сатҳи баҳр воқеъ дорад ва маҳаллаҳои наздишаҳрӣ (Рей, Султонобод), бо дашти Ковир бе восита ҳаммарз ҳастанд. == Иқлим == {{Иқлими маҳаллӣ |Шаҳр_насаб=Теҳрон |Сарчашма=[http://www.pogoda.ru.net/climate2/40754.htm «Боду ҳаво ва иқлим»] | Янв_м=4.3 | Янв_м_бориш=32 | Фев_м=6.4 | Фев_м_бориш=31 | Мар_м=11.2 | Мар_м_бориш=41 | Апр_м=17.6 | Апр_м_бориш=32 | Май_м=22.7 | Май_м_бориш=11 | Июн_м=28.2 | Июн_м_бориш=2 | Июл_м=30.9 | Июл_м_бориш=1 | Авг_м=30.2 | Авг_м_бориш=1 | Сен_м=26.1 | Сен_м_бориш=1 | Окт_м=19.5 | Окт_м_бориш=8 | Ноя_м=12.3 | Ноя_м_бориш=18 | Дек_м=6.4 | Дек_м_бориш=28 | Сол_м=18.0 | Сол_м_бориш=206 | Янв_м_мин=1.2 | Янв_м_макс=7.9 | Фев_м_мин=3.0 | Фев_м_макс=10.8 | Мар_м_мин=7.3 | Мар_м_макс=15.9 | Апр_м_мин=13.0 | Апр_м_макс=22.4 | Май_м_мин=17.7 | Май_м_макс=27.6 | Июн_м_мин=22.5 | Июн_м_макс=33.9 | Июл_м_мин=25.4 | Июл_м_макс=36.5 | Авг_м_мин=25.2 | Авг_м_макс=35.8 | Сен_м_мин=21.0 | Сен_м_макс=31.5 | Окт_м_мин=15.3 | Окт_м_макс=24.8 | Ноя_м_мин=8.6 | Ноя_м_макс=16.4 | Дек_м_мин=3.5 | Дек_м_макс=10.3 | Сол_м_мин=13.6 | Сол_м_макс=22.8 | Янв_а_макс=19.2 | Янв_а_мин=-13.0 | Фев_а_макс=22.8 | Фев_а_мин=-10.0 | Мар_а_макс=29.4 | Мар_а_мин=-8.0 | Апр_а_макс=33.4 | Апр_а_мин=-1.2 | Май_а_макс=37.2 | Май_а_мин=2.4 | Июн_а_макс=41.1 | Июн_а_мин=9.2 | Июл_а_макс=43.0 | Июл_а_мин=13.4 | Авг_а_макс=42.0 | Авг_а_мин=13.0 | Сен_а_макс=39.0 | Сен_а_мин=9.7 | Окт_а_макс=32.6 | Окт_а_мин=2.0 | Ноя_а_макс=26.4 | Ноя_а_мин=-7.3 | Дек_а_макс=21.3 | Дек_а_мин=-8.7 | Сол_а_макс=43.0 | Сол_а_мин=-13.0 |}} == Шаҳрҳои бародаршаҳр == * {{Расми парчам|Куба}} [[Гавана]], [[Куба]] ([[2001]]) * {{Расми парчам|Тоҷикистон}} [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] ([[12 март|12 марти]] 2001) * {{Расми парчам|Арманистон}} [[Ереван]], [[Арманистон]] ([[1993]]) * {{Расми парчам|Арманистон}} [[Гюмри]], [[Арманистон]] ([[2010]]) * {{Расми парчам|Венесуэла}} [[Каракас]], [[Венесуэла]] ([[2005]]) * {{Расми парчам|Белоруссия}} [[Минск]], [[Белоруссия]] ([[2006]])<ref>{{Cite web |url=http://minsk.gov.by/ru/city/ |title=Минский городской исполнительный комитет |accessdate=2015-05-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130502075333/http://minsk.gov.by/ru/city/ |archivedate=2013-05-02 }}</ref> * {{Расми парчам|Русия}} [[Маскав]], [[Русия]] ([[2004]])<ref>{{Cite web |url=http://el.mos.ru/cgi-bin/pbl_web?vid=2&osn_id=0&id_rub=2368&news_unom=35877 |title=Москва и Тегеран стали городами-побратимами |accessdate=2009-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090105114236/http://el.mos.ru/cgi-bin/pbl_web?vid=2&osn_id=0&id_rub=2368&news_unom=35877 |archivedate=2009-01-05 }}</ref> * {{Расми парчам|Чин}} [[Пекин]], [[Чин]] ([[10 апрел]] [[1999]]) * {{Расми парчам|Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ}} [[Претория]], [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ([[2002]]) * {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Сеул]], [[Кореяи Ҷанубӣ]] ([[1963]]) * {{Расми парчам|ИМА}} [[Лос-Анҷелес]], [[ШМА]] ([[1972]]) ==Aсос== {{Reflist|2}} Аҳоли: беш аз 10 млн. нафар == Пайвандҳо == {{commons|Tehran}} ; Давлатӣ * [http://www.tehran.ir/default.aspx Официальный сайт мэрии Тегерана]{{ref-fa}} * [http://www.tehran.ir/Default.aspx?alias=www.tehran.ir/en Официальный сайт мэрии Тегерана]{{ref-en}} * [http://www.tehrangis.com/ Информационный портал] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180320040732/http://tehrangis.com/ |date=2018-03-20 }}{{ref-fa}} * [http://www.shora-tehran.ir/ Исламский совет Тегерана] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20111126234322/http://www.shora-tehran.ir/ |date=2011-11-26 }}{{ref-fa}} * [http://www.tehran.ir/Default.aspx?alias=www.tehran.ir/tcc Организация по контролю за движением]{{ref-fa}} * [http://www.ketabeavval.ir/ Официальные «Жёлтые страницы»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090228150830/http://www.ketabeavval.ir/ |date=2009-02-28 }}{{ref-fa}} ; Ғайридавлатӣ * [http://pogoda.mail.ru/?city=4033&extended=1 Погода в Тегеране] * [http://tehranshake.files.wordpress.com/2007/06/map_tehran.jpg Карта Тегерана] * [http://ipaattravel.ru/tegeran_sights.htm Обзор достопримечательностей Тегерана] * [http://maps.google.com/maps?ll=35.6962,51.423&t=h&z=12 Тегеран из космоса] * [http://tehrandaily.wordpress.com/ Tehran 24] * [http://www.worldisround.com/articles/98910/index.html Коллекция фотографий современного Тегерана] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080724123926/http://www.worldisround.com/articles/98910/index.html |date=2008-07-24 }} * [http://www.worldisround.com/articles/255726/index.html Старый Тегеран] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080912212810/http://www.worldisround.com/articles/255726/index.html |date=2008-09-12 }} * [http://baursak.info/?p=3343 Беспорядки в Тегеране, июнь 2009. Видео] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140707054521/http://baursak.info/?p=3343 |date=2014-07-07 }} {{clear}} <center> {| id="toc" style="margin: 0 2em 0 2em;" ! style="background:#ccccff" align="center" | [[Пойтахт]]ҳо [[Осиё]] |- | align="center" style="font-size: 90%" | [[Абузабӣ]] | [[Умон]] | [[Анқара]] | [[Астана]] | [[Ашхобад]] | [[Бағдад]] | [[Боку]] | [[Бандар-Сери-Бегаван]] | [[Бангкок]] | [[Байрут]] | [[Бишкек]] | [[Вентян]] | [[Дакка]] | [[Димишқ (шаҳр)|Димишқ]] | [[Деҳлӣ]] |[[Дили]]| [[Доҳа (шаҳр)|Доҳа]] | [[Душанбе]] | [[Джакарта]] | [[Ереван]] | [[Иерусалим]] | [[Исламабад]] | [[Кабул]] | [[Катманду]] | [[Мале]] | [[Манама]] | [[Манила]] | [[Маскат]] | [[Никосия]] | [[Ню-Дели]] | [[Пекин]] | [[Пномпен]] | [[Путраҷайя]] | [[Пхенян]] | [[Пинмана]] | [[Сана]] | [[Сеул]] | [[Сингапур]] | [[Тайбэй]]* | [[Тошканд]] | [[Тифлис]] | [[Тхимпху]] | Теҳрон | [[Токио]] | [[Улан-Батор]] | [[Ханой]] | [[Шри-Ҷаяварденепура-Котте]] | [[Ал-Кувайт]] | [[Эр-Рияд]] ^* Тайван аз тарафи бисёр давлатҳо ба назар гирифта намешавад |} </center> {{Марказҳои маъмурии устонҳои Эрон}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Марказҳои устонҳои Эрон]] 34ftbiqkzfjtc5lk4g553h3bbi5py2w 0 3401 1493685 1491060 2026-11-11T20:26:13Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493685 wikitext text/x-wiki {{Шаҳр |Номи тоҷикӣ=Хуррамобод |Номи аслӣ=خرم‌آباد |Акс= Falak-ol-Aflak Castle 11.JPG |Кишвар=[[Эрон]] |Вилоят=[[устони Луристон]] |Аҳолӣ=339,205 ([[2006]]) }} '''Хуррамобод''' ({{забон-фа|خرم‌آباد}}) — шаҳрест дар [[устони Луристон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 272,815 тан будааст ва дар соли 2016, 501,415 тан баровард мешавад. Аҳолии Хуррамобод аз лурҳо ва лакҳо иборат аст, ки мутаносибан ба забонҳои лурӣ ва лакӣ гап мезананд. Забони лакӣ нисбат ба забони лурӣ ба забони курдӣ наздиктар аст ва одатан ҳамчун яке аз лаҳҷаҳои забони курдӣ тасниф мешавад.<ref>https://jap.isca.ac.ir/article_75003.html?lang=en</ref><ref>https://www.kurdsofillinois.org/boundaries-political-geography/</ref><ref>https://jls.uok.ac.ir/article_63464.html?lang=en</ref><ref>https://www.iranicaonline.org/articles/kermanshah-07-languages/</ref><ref>https://www.iranicaonline.org/articles/lori-language-ii/</ref><ref>https://www.culturalsurvival.org/publications/cultural-survival-quarterly/lurs-iran</ref><ref>https://www.persiaadvisor.com/about-persia/lorestan-province/</ref><ref>{{Cite web |url=https://qjsd.scu.ac.ir/article_14887.html?lang=en |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2026-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20261007150450/https://qjsd.scu.ac.ir/article_14887.html?lang=en |archivedate=2026-10-07}}</ref><ref>https://medomed.org/featured_item/khorramabad-valley-and-its-cultural-landscape-iran/</ref> ==Аксҳои Хуррамобод== <gallery class="center" mode="packed-hover" heights="150"> File:منطقه نوژیان.jpg|Nojian [[oak]] forest [[Khorramabad County|Khorramabad county]] File:Makhmalkuh.jpg|Makhmalkuh [[Khorramabad County|Khorramabad county]] File:Falak ol aflak panorama.jpg|[[Shāpūr-Khwāst|Shapur Khast]] File:Kiau Lake 7829.jpg|Keeyow [[lake]] Khorramabad File:Khoramabad sarbazkhane.jpg|[[Sarbazkhane building - khorramabad]] File:Pahlavi Building in Khorramabad 2014.jpg|Building in [[Khorram abad]] File:Bisheh waterfall.jpg|Bisheh [[waterfall]] [[Khorramabad County|Khorramabad county]] File:Khorramabad2014.jpg|Khorramabad city [[Khorramabad County|Khorramabad county]] </gallery> == Сарчашмаҳо == * [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон] {{Эрон-ҷуғ-нопурра}} {{Шаҳрҳои устони Луристон}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон]] [[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] 3stwa3epvtuc6qgsdv42glz1n4g9oy5 0 3974 1493731 1481910 2026-11-12T00:51:35Z Zosya95 54344 1493731 wikitext text/x-wiki '''Иёлат''' ({{lang-ar|ايالت}} – ҳукмронӣ, фармонравоӣ), '''штат''' ({{lang-de|Staat}}) — [[Воҳиди марзию маъмурӣ]] дар баъзе аз [[давлати федеролӣ|давлатҳои федеролӣ]], ки мустақилияти муайянро соҳиб мебошанд; як қисми [[кишвар]], ки чанд [[ноҳия]] ва [[вилоят]]ро дар бар мегирад. Мақоми ҳуқуқии иёлат, ҳаҷм ва сатҳи салоҳияти ҳокимияти иёлатро конститутсияи федеролӣ муайян мекунад. Ба ғайр аз ин, дар бархе давлатҳо иёлатҳо конститутсияи худро доранд, ки барои тасдиқи он ба мақомоти марказӣ ниёз надоранд. Дар [[Ҳиндустон]] аз 25 иёлат танҳо 1-тоаш конститутсия дорад. Иёлатро, маъмулан, [[фармондор]] идора мекунад. Шаклҳои таъсиси мақоми роҳбари иёлат ([[фармондор]]): интихобӣ ([[ИМА]]), таъйинӣ ([[Ҳиндустон]]) ва меросӣ ([[Малайзия]]). Мақоми қонунгузорӣ, маъмулан, дар иёлат дорои ду палата аст; низоми судии худӣ, маъмулан, қонуни ҷиноятӣ ва [[шаҳрвандӣ]] дорад. Ҳар иёлат дар палатаи болоии [[парлумон]] намояндаи худро дорад, ки шумораи онҳоро қонунгузорӣ муайян мекунад. Шумораи намояндаҳо метавонад ба аҳолии иёлат (мас. [[Ҳиндустон]]) вобаста бошад ва ё ҳар иёлат дорои шумораи баробари намояндаҳо дар [[парлумон]] (мас. [[ИМА]], [[Бразилия]]) аст. Иёлатҳо ҳукумат, шаҳрвандон ва баъзан рамзҳо ([[нишон|нишону]] [[дирафш]]) ва [[пойтахт|пойтахти]] худро доранд. Дар баъзе ҳолатҳо иёлат намояндагии худро дар давлатҳои дигар бо иҷозати вазорати корҳои хориҷа ташкил карда метавонад. Чунин намояндагиҳо танҳо вазифаи иқтисодию фарҳангиро иҷро мекунанд. Давлатҳое, ки дар таркиби худ иёлат доранд: [[Австралия]], [[Бразилия]], [[ИМА]], [[Ҳиндустон]], [[Малайзия]], [[Мексика]] ва ғайра. Дар давраи тасдиқи [[конститутсия]] дар [[ИМА]] 13 иёлат мавҷуд буд, айни замон ин кишвар 50 иёлат дорад. Дар баъзе давлатҳо шабеҳи иёлат музофотҳо ([[Канада]], [[Аргентина]], [[Покистон]]), [[Замини федеролӣ|заминҳо]] ([[Олмон]], [[Австрия]]) ва кантонҳо ([[Швейсария]]) мавҷуданд. Иёлат давлати мустақил ба шумор намеравад. Дар низоми ҳуқуқии муосир ҳуқуқи баромадан (сетсессия)-и иёлатҳо аз ҳайати иттифоқ эътироф намешавад, танҳо ҳуқуқи худмуайянкунӣ дар дохили иттифоқ эътироф шудааст. == Феҳристи давлатҳое, ки дорои воҳиди маъмурии иёлат мебошанд == {|class="wikitable sortable" style="text-align:left" width="100%" |- ! Давлат ||Воҳидҳои маъмурӣ|шумораи иёлотҳо||Қитъа |- |{{Парчам|Австралия}} — Иттифоқи Австралия|| align=left|[[6]] || [[Австралия]] |- |{{Парчам|Бразилия}} — Ҷумҳурии Федеративии Бразилия || align=left|[[26]] || [[Америка]] |- |{{Парчам|Венесуэла}} — Ҷумҳурии Боливариании Венесуэла|| align=left| [[23]] || [[Америка]] |- |{{Парчам|Ҳиндустон}} — Ҷумҳурии Ҳиндустон || align=left|[[28]] || [[Осиё]] |- |{{Парчам|Малайзия}} — Федератсияи Малайзия || align=left|[[13]] || [[Осиё]] |- |{{Парчам|Мексика}} — Иёлоти Муттаҳидаи Мексика || align=left| [[31]]|| [[Америка]] |- |{{Парчам|Микронезия}} || align=left|[[4]] || [[Австралия]], [[Уқёнусия]] |- |{{Парчам|Нигерия}}|| align=left|[[36]] || [[Африка]] |- |{{Парчам|ИМА}} — Иёлоти Муттаҳидаи Амрико || align=left|[[50]] || [[Америка]] |- |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иёлат|7|муаллиф=М. Матробов}} [[Гурӯҳ:Иёлот]] [[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурӣ]] t2rgn35ov9mu0j24v3d0py08vr7iwby 0 4646 1493659 1493476 2026-11-11T19:24:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493659 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг |ном=Сурх |hex=FF0000 |r=255 |g=0 |b=0 |c=0 |m=100 |y=100 |k=0 |h=0 |s=100 |v=100 |тасвир={{photomontage |photo1a=Pomegranate02 edit.jpg |photo1b=Cardinal.jpg |photo2a=Cardinal Théodore Adrien Sarr 2.JPG |photo2c=Magdalena Frackowiak.jpg |photo3a=Chinese honor guard in column 070322-F-0193C-014.JPEG |size=280 |color_border=red |position=center }} |рамз={{hlist|[[Шодӣ]]|[[Бахт]]|[[Нерӯ]]|[[Меҳргон]]|[[Хатар]]|[[Оташ]]}} }} '''Сурх''' яке аз [[Ранги асосӣ|рангҳои асосӣ]] буда, дар [[спектри намоён]]и [[рӯшноӣ]], дар паҳлӯи ранги [[норинҷӣ]] ҷойгир аст ва [[дарозии мавҷ]]и нури сурх тақрибан 620–750 [[нанометр|нм]] мебошад. Дар [[модели рангии RGB]] сурх яке аз се ранги асосӣ буда, дар [[модели рангии CMYK]] аз омезиши [[арғавонӣ]] ва [[зард]] ҳосил мешавад.<ref name="Spectral">{{cite web |title=Spectral Colors |url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/vision/specol.html |website=HyperPhysics |publisher=Georgia State University }}</ref><ref name="W3C">{{cite web |title=CSS Color Module Level 3 |url=https://www.w3.org/TR/css-color-3/ |publisher=World Wide Web Consortium }}</ref> Дар [[табиат]] сурхро дар [[хун]], [[оташ]], гулу меваҳо, баъзе [[Маъдан|маъданҳо]] ва [[Ҳайвон|ҳайвонҳо]] дидан мумкин аст. Одамон аз замонҳои қадим ин рангро барои ороиши бадан, ранг кардани матоъ, [[рассомӣ]] ва [[кулолгарӣ]] истифода мебурданд.<ref name="Smithsonian2" /> Сурх дар фарҳангҳои гуногун маъноҳои ҳархела дорад. Он метавонад рамзи [[ҳаёт]], [[муҳаббат]], [[ҷасорат]], нерӯ, шодӣ ва фармонравоӣ бошад, вале ҳамзамон метавонад рамзи хунрезӣ, хатар, ғазаб ё ҷанг низ бошад. Дар фарҳанги тоҷикӣ ва дигар халқҳои эронитабор сурх бо зебоӣ, хушбахтӣ, ҷашну маросимҳо, гулҳо ва баъзе фаҳмишҳои динӣ пайванд дорад.<ref name="IranicaColor">{{cite encyclopedia |last1=Schimmel |first1=Annemarie |last2=Soucek |first2=Priscilla P. |title=Color |encyclopedia=Encyclopaedia Iranica |volume=VI |pages=46–50 |year=1992 |url=https://www.iranicaonline.org/articles/color-pers-rang/ }}</ref><ref name="Rahimi">{{cite journal |last=Раҳимӣ |first=Дилшод |title=Ифодаи номи рангҳо дар гуфтори ҳунармандон |journal=Паёмномаи фарҳанг |year=2020 |issue=1 (49) |pages=5–10 |publisher=Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот |url=https://pitfi.tj/sites/default/files/payomnomai_farhang/payomnomai_farhang_2020_01.pdf }}</ref> == Решаи ном == Вожаи сурх решаи қадимии [[забонҳои эронӣ]] дорад. Дар [[забони авестоӣ]] он ба шакли ''suxra-'' бо маънои «сурх» ва «гарм» омадааст. Дар [[форсии миёна]] ба шакли ''suxr'' ва дар [[форсии нав]] ба шакли ''surx'' ё ''sorx'' табдил ёфтааст.<ref name="Viti3" /> Ин вожа дар дигар забонҳои эронӣ низ ҳамреша дорад. Масалан, дар [[забони пашту]] калимаи ''sūr'' маънои «сурх»-ро дорад. Ба ақидаи баъзе забоншиносон, решаи қадимии ин вожа бо мафҳумҳои сӯхтан, дурахшидан ва гармӣ алоқаманд аст.<ref name="Rahimi2" /><ref name="Tukhtasunov2" /> == Номҳои дигари сурх == {{Асосӣ|Тобишҳои сурх}} Дар забони тоҷикӣ ранги сурх тобишҳои зиёде дорад, ки бисёре аз онҳо номҳои хос доранд. Номи ин рангҳо бештар аз гулҳо, меваҳо, сангҳои қимматбаҳо ва дигар чизҳои табиат гирифта шудааст.<ref name="Rahimi" /> == Хусусиятҳои ранг == === Сурх дар табиат ва рӯшноӣ === [[Акс:Linear visible spectrum.svg|thumb|250px|Сурх дар спектри намоёни рӯшноӣ]] Одам рангҳоро ба воситаи [[чашм]] ва [[мағзи сар]] мебинад. Дар [[тӯрпардаи чашм]], ҳуҷайраҳои махсуси ба рӯшноӣ ҳассос — [[чӯбчаҳо]] ва [[колбачаҳо]] ҷойгиранд. Колбачаҳо барои фарқ кардани рангҳо хизмат мекунанд. Онҳо рӯшноиро ба сигналҳои асабӣ табдил медиҳанд, ки тавассути [[асаби босира]] ба мағзи сар мерасанд. Мағзи сар ин сигналҳоро коркард карда, рангҳоро муайян мекунад.<ref name="Ustoev2023">{{cite book|last=Устоев|first=Мирзо|title=Биология: Анатомия, физиология ва гигиенаи одам|edition=5|publisher=Маориф|place=Душанбе|year=2023|page=168|isbn=978-99985-39-09-9|url=https://www.maorif.tj/storage/libraries/01JBBNBXBDDKFJ50NQ914F1EWD.pdf|language=tg}}</ref> Нури сурх нисбат ба нури [[бунафш]] [[Дарозии мавҷ|дарозии мавҷи]] бештар ва [[Басомад|басомади]] камтар дорад. Ашёи сурх як қисми рӯшноиро ҷаббида, қисми дигарро инъикос мекунад. Чашми инсон рӯшноии инъикосшударо сурх мебинад.<ref name="Spectral"/> {{clear}} === Сурх дар системаҳои рангӣ === [[Акс:RGB combination on wall.png|thumb|250px|Сурх дар модели рангии RGB]] Дар [[модели рангии RGB]], ки дар [[монитори компютер]], телефон ва дигар экранҳо истифода мешавад, сурх яке аз се ранги асосии нур аст. Сурхи стандартии вебӣ бо рамзи '''#FF0000''' муайян мешавад.<ref name="W3C" /> Дар [[модели рангии CMYK]], ки дар [[чоп]] истифода мешавад, сурх аз омехтани рангҳои [[арғувонӣ|арғавонӣ]] ва [[зард]] ҳосил мешавад. Аз ин рӯ, сурх дар RGB ранги асосӣ ва дар CMYK ранги дуюминдараҷа ҳисоб мешавад. {{clear}} === Нури сурх ва биниши шабона === Чашми инсон дар рӯшноии кам бештар аз [[чӯбчаҳо]] истифода мебарад. Ин ҳуҷайраҳо ба нури сурхи дарозмавҷ нисбатан камҳассосанд. Аз ин сабаб барои нигоҳ доштани мутобиқшавии чашм ба торикӣ дар баъзе чароғҳо ва таҷҳизоти шабона аз нури сурхи камшиддат истифода мекунанд.<ref>{{cite web |title=Human Vision and Color Perception |website=Olympus Microscopy Resource Center |url=https://www.olympus-lifescience.com/en/microscope-resource/primer/lightandcolor/humanvisionintro/ |language=en }}</ref> === Лазерҳои сурх === [[Акс:Helium-neon laser.jpg|thumb|Нури лазери сурх]] [[Лазер]]ҳои сурх дар илм, техника ва ҳаёти ҳаррӯза истифода мешаванд. Соли 1960 нахустин лазери коршоям, ки аз булӯри [[ёқут]] сохта шуда буд, нури сурх мебаровард. Баъдтар лазерҳои гелий-неонӣ ва лазерҳои нимноқилӣ пайдо шуданд. Нури лазери сурх дар баъзе нишондиҳандаҳои лазерӣ, асбобҳои андозагирӣ ва дастгоҳҳои хондани [[DVD]] истифода мешавад. Дарозии мавҷи лазерҳои сурхи DVD маъмулан тақрибан 650–660 нанометр аст.<ref>{{cite book |last=Hecht |first=Jeff |title=Understanding Lasers: An Entry-Level Guide |publisher=Wiley / IEEE Press |year=2018 |language=en }}</ref> === Сурхии осмон === [[Акс:Crimson sunset.jpg|thumb|250px|Осмони сурх ҳангоми ғуруби офтоб]] Ҳангоми [[Тулӯи Офтоб|офтоббаро]] ва офтобнишин осмон аксар вақт сурх ё норинҷӣ менамояд. Сабаб он аст, ки нури офтоб дар ин вақт аз қабати ғафстари [[атмосфера]] мегузарад. Чун нурҳои кабуд дар ҳаво бештар пароканда мешаванд, нурҳои сурху норинҷӣ ба чашми мо бештар мерасанд. Аз ин рӯ осмон ҳангоми тулӯъ ва ғуруби офтоб сурхтоб менамояд.<ref>{{cite book |last=Saha |first=K. |title=The Earth's Atmosphere: Its Physics and Dynamics |publisher=Springer |year=2008 |page=107 |isbn=9783540784265 }}</ref> {{clear}} === Сурхии баргҳо дар тирамоҳ === [[Акс:2006-10-30-Acer03.jpg|thumb|250px|Баргҳои сурхшудаи [[Заранг|заранг]]]] Дар [[тирамоҳ]] барги баъзе дарахтон сурх мешавад. Ин рангро моддаҳои табиие бо номи [[антосианинҳо]] ба вуҷуд меоранд. Бо тағйир ёфтани фасли сол миқдори [[хлорофилл]], ки ба барг ранги сабз медиҳад, кам мешавад. Дар баъзе рустаниҳо антоcианинҳо ҳосил шуда, баргҳоро сурх мекунанд.<ref>{{cite journal |last1=Archetti |first1=Marco |title=Unravelling the evolution of autumn colours: an interdisciplinary approach |journal=Trends in Ecology & Evolution |year=2009 |volume=24 |issue=3 |pages=166–173 |doi=10.1016/j.tree.2008.10.006 |language=en }}</ref> {{clear}} === Сурхии меваву гулҳо === Ранги сурхи меваю гулҳо аз [[рангдона]]ҳои гуногуни табиӣ пайдо мешавад. Масалан, [[антосианинҳо]] ба бисёр меваҳо, аз ҷумла [[олуча]], [[гелос]] ва баъзе навъҳои [[себ]], ранги сурх ё бунафш медиҳанд. [[Каротиноидҳо]] бошанд, дар сурхии баъзе навъҳои [[помидор]] ва [[қаламфур]] нақш доранд.<ref>{{cite book |editor-last=Davies |editor-first=Kevin M. |title=Plant Pigments and Their Manipulation |publisher=Blackwell Publishing |year=2004 |isbn=9781405117371 |language=en }}</ref> Дар баъзе гулҳо ранги сурх метавонад ҳашарот ё парандаҳои гардолудкунандаро ҷалб кунад. Аммо аҳамияти ин ранг дар намудҳои гуногуни рустанӣ яксон нест. === Сурхии хун === Ранги сурхи [[хун]] аз сафедае бо номи [[ҳемоглобин]] пайдо мешавад. Ҳемоглобин дар ҳуҷайраҳои сурхи хун ҷойгир буда, [[оксиген]]ро интиқол медиҳад. Хуни аз оксиген бой сурхи равшан ва хуни дорои оксигени кам сурхи тира мебошад.<ref>{{cite web |title=Why is blood red? |url=http://scienceline.ucsb.edu/getkey.php?key=2419 |publisher=University of California, Santa Barbara |language=en |accessdate=2015-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150920120837/http://scienceline.ucsb.edu/getkey.php?key=2419 |archivedate=2015-09-20 }}</ref> === Мӯйи сурх === [[Акс:Woman redhead natural portrait 1.jpg|thumb|Мӯйи табиии сурх]] Мӯйи сурх яке аз рангҳои табиии [[мӯй]]и инсон мебошад. Ранги он аз миқдори зиёди [[феомеланин]] ва миқдори камтари [[эумеланин]] вобаста аст. Дар пайдоиши чунин ранги мӯй тағйирот дар [[ген]]и ''MC1R'' нақши муҳим дорад.<ref>{{cite web |last=Starr |first=D. Barry |title=Neither my husband nor I have redheads in our family. How did our child get red hair? |url=https://www.thetech.org/ask-a-geneticist/articles/2004/ask44/ |publisher=The Tech Interactive |year=2004 |language=en }}</ref> Мӯйи табиии сурх дар ҷаҳон нисбатан кам вомехӯрад. Тобишҳои он аз зарди сурхтоб то сурхи мисӣ ва сурхи тира фарқ мекунанд. === Сурх дар олами ҳайвонот === Ранги сурх дар пашм, пар ва пӯсти баъзе ҳайвонот низ дида мешавад. Масалан, [[рӯбоҳи сурх]] пашми сурхтоб дорад ва дар баъзе намудҳои парандагон парҳои сурх ба назар мерасанд. Ранги сурх дар баъзе ҷонварон барои ҷалби ҷуфт ё нишон додани мавқеи онҳо дар гурӯҳ аҳамият дорад. Масалан, сурхии рӯйи наринаҳои [[мандрил]] бо ҳолати иҷтимоии онҳо алоқаманд буда метавонад.<ref>{{cite journal |last1=Setchell |first1=Joanna M. |last2=Smith |first2=Tessa |last3=Wickings |first3=E. Jean |last4=Knapp |first4=Leslie A. |title=Social correlates of testosterone and ornamentation in male mandrills |journal=Hormones and Behavior |year=2008 |volume=54 |issue=3 |pages=365–372 |doi=10.1016/j.yhbeh.2008.05.004 |language=en }}</ref> На ҳамаи ҳайвонот ранги сурхро мисли инсон мебинанд. Масалан, говҳо сурху сабзро мисли одамон фарқ карда наметавонанд. Барзагов дар барзаговҷангӣ бештар ба ҳаракати матоъ вокуниш нишон медиҳад, на ба сурхии он.<ref>{{cite book |last1=Ali |first1=Mohamed Ather |last2=Klyne |first2=M. A. |title=Vision in Vertebrates |publisher=Plenum Press |year=1985 |pages=174–175 |isbn=9780306420658 |language=en }}</ref> === Сурх дар кайҳон === [[Акс:Mars atmosphere 2.jpg|thumb|Сайёраи Миррих аз сабаби оксидҳои оҳан сурхтоб менамояд]] Ранги сурх дар [[кайҳон]] низ дида мешавад. Масалан: * [[Миррих]] — бо номи «Сайёраи сурх» машҳур аст. Сатҳи он аз сабаби мавҷудияти [[оксиди оҳан]] сурхтоб менамояд. * [[Муштарӣ (сайёра)|Муштарӣ]] — дар атмосфераи он [[Доғи бузурги сурх]] ҷойгир аст, ки тӯфони калоне мебошад. * [[Ғӯли сурх]] — ситораи бузургест, ки ҳарорати сатҳи он нисбатан паст буда, сурхтоб менамояд. * [[Паканаи сурх]] — ситораи хурду нисбатан сардест, ки нури сурхтоб мебарорад. == Таърих == {{Асосӣ|Таърихи ранги сурх}} === Давраи пеш аз таърих === [[Акс:Pech Merle main.jpg|thumb|Нақши дасти инсон бо рангдонаи сурх дар ғори Пеш-Мерли Фаронса.]] Сурх яке аз қадимтарин рангҳое мебошад, ки одамизод дар санъат истифода кардааст. Дар давраи [[палеолит]] одамон аз хоки сурх, ки дорои [[оксиди оҳан]] буд, [[рангдона]] тайёр мекарданд. Ин маводро [[охра]]и сурх меноманд. Одамон онро кӯфта, бо об ё моддаҳои дигар омехта мекарданд ва барои ороиши бадан, ранг кардани ашё ва наққошии рӯйи санг ба кор мебурданд.<ref name="Smithsonian">{{cite web |title=Red |url=https://asia.si.edu/explore-art-culture/art-stories/colors/red/ |website=National Museum of Asian Art |publisher=Smithsonian Institution }}</ref> Дар ғорҳои қадимии [[Аврупо]] ва [[Африқо]] тасвирҳои ҳайвонот, нақши дастони инсон ва дигар осори бо рангдонаи сурх офаридашуда ёфт шудаанд, ки баъзе аз онҳо таърихи даҳҳо ҳазор соларо доранд. === Давраи бостон === Дар [[Мисри бостон]] сурх дар наққошӣ, ороиши бадан ва маросимҳои динӣ истифода мешуд. Мисриён аз охраи сурх барои ранг кардани деворҳо, пайкараҳо, [[рухсора]] ва [[лаб]] истифода мекарданд. Дар [[Чини бостон]] барои ороиши [[сафол]]у биноҳо аз [[Рангдона|рангдонаҳо]] ва барои ранг кардани матоъ аз [[Рангина|рангинаҳо]] истифода мебурданд. Бо гузашти вақт сурх ба яке аз рангҳои муҳими маросимӣ ва дарборӣ табдил ёфт. Дар фарҳанги чинӣ ин ранг рамзи бахт, шодӣ ва комёбӣ мебошад.<ref name="Smithsonian"/> Дар [[Юнони бостон|Юнону]] [[Руми бостон]] рангдонаҳои маъданӣ, аз ҷумлаи [[шанграф]] ва [[сурби сурх]], истеҳсол мекарданд. Шанграф ранги сурхи дурахшон медод, аммо аз сабаби доштани [[симоб]] заҳрнок буд. Сурби сурх низ моддаи заҳрнок мебошад. === Сурх дар Аврупои асрҳои миёна === Дар [[Асрҳои миёна|асрҳои миёна]] ранги сурх дар либоси подшоҳон, ашрофон ва рӯҳониёни Аврупо мавқеи муҳим дошт. Матоъҳои сурхи равшан баъзан бо рангинаҳои гаронбаҳо, аз ҷумла [[қирмиз]], ранг карда мешуданд. Сурх ҳамчунин дар дастнависҳои ороишӣ, наққошиҳо ва нишонаҳои ҳокимият истифода мешуд.<ref name="GreenfieldRed">{{cite book |last=Greenfield |first=Amy Butler |title=A Perfect Red: Empire, Espionage, and the Quest for the Color of Desire |publisher=HarperCollins |year=2005 |isbn=9780060522759 |language=en }}</ref> Дар санъати мазҳабии масеҳӣ сурх метавонад рамзи хуни шаҳидон ва қурбонӣ бошад. Бо сурх ранг кардани баъзе ҳарфҳо ва унвонҳои дастнависҳо низ маъмул буд. === Сурх дар давраи Эҳё === Дар [[Давраи Эҳё]] рассомон барои тасвири либоси ашрофон, пардаҳо ва ҷузъиёти муҳими расм аз тобишҳои дурахшони сурх истифода мекарданд. Аз рангдонаҳои маъданӣ, ба монанди [[шанграф]], ва рангмояҳои аз маводи органикӣ ҳосилшуда кор мегирифтанд. Дар ин давра либосҳои қирмизӣ ва арғавонӣ гаронбаҳо буданд, зеро баъзе моддаҳои рангдиҳанда ба миқдори кам истеҳсол мешуданд ва ранг кардани матоъ кори душвор буд.<ref name="GreenfieldRed" /> === Қирмизи Амрико === Пас аз расидани аврупоиён ба [[Амрико]], рангинаи сурхе, ки аз ҳашароти [[кошенил]] гирифта мешуд, дар савдои ҷаҳонӣ аҳамияти калон пайдо кард. Ин ҳашарот бештар дар [[Мексика]] ва қисматҳои Амрикои Марказӣ парвариш ё ҷамъоварӣ мешуд. Аз он ранги сурхи дурахшон мегирифтанд, ки барои абрешим, пашм ва дигар матоъҳо истифода мешуд.<ref name="GreenfieldRed" /> Қирмизи кошенил аз қирмизи аз ҳашароти баъзе минтақаҳои Осиё ва баҳри Миёназамин гирифташуда фарқ мекунад. Бо вуҷуди ин, ҳар ду ба гурӯҳи рангинаҳои сурхи ҳашаротӣ мансубанд. === Асрҳои XVIII–XX === Дар асрҳои XVIII ва XIX усулҳои нави истеҳсоли рангдонаҳо ва рангинаҳои сурх пайдо шуданд. Пешрафти [[кимиё]] имкон дод, ки рангҳои сунъӣ ба миқдори зиёд ва бо арзиши камтар истеҳсол шаванд. Дар асри XX сурх дар [[плакат]], [[таблиғот]], [[синамо]] ва либоси оммавӣ васеъ истифода гардид. Дар баробари ин, он ба яке аз рангҳои шинохтаи ҳаракатҳои сиёсӣ ва нишонҳои давлатӣ табдил ёфт.<ref>{{cite book |last=Pastoureau |first=Michel |title=Red: The History of a Color |publisher=Princeton University Press |year=2017 |isbn=9780691172774 |language=en }}</ref> == Сурх дар фарҳанги Суғд == [[Акс:Hommes au banquet, pigment sur plâtre, Penjikent, Tadjikistan.jpg|thumb|250px|Зиёфати савдогарони суғдӣ дар деворнигораи Панҷакенти бостонӣ. Асри VIII.]] Дар [[Суғд|Суғди]] бостон сурх яке аз рангҳои муҳими [[деворнигорӣ]] ва ҳунарҳои ороишӣ буд. Деворнигораҳои [[Панҷакенти бостонӣ]], [[Афросиёб (шаҳри бостонӣ)|Афросиёб]], [[Варахша]] ва дигар шаҳрҳои Суғд нишон медиҳанд, ки рассомон аз рангҳои сурх, зард, сафед, сиёҳ ва кабуд истифода мекарданд.<ref name="SogdArt2" /> Дар деворнигораҳои Панҷакент, ки асосан ба асрҳои V–VIII мансубанд, саҳнаҳои зиндагии дарборӣ, зиёфатҳо, достонҳои паҳлавонӣ, афсонаҳо ва худоён тасвир шудаанд. Рассомон барои кашидани ин расмҳо аз рангмояҳои табиӣ, бахусус рангдонаҳои маъданӣ, истифода мекарданд. Барои ҳосил кардани ранги сурх аз рангдонаҳое чун [[охра]]и сурх, [[ҳематит]], [[шанграф]] ва [[сурби сурх]] истифода мешуд.<ref name="Kosolapov">{{cite book |last1=Косолапов |first1=А. И. |last2=Маршак |first2=Б. И. |title=Стенная живопись Средней и Центральной Азии: историко-художественное и лабораторное исследование |publisher=Формика |place=Санкт-Петербург |year=1999 |url=https://www.kronk.spb.ru/library/kosolapov-marshak-1999-t1.htm }}</ref> [[Акс: A silk samite fragment with winged bulls, Central Asia, Sogdiana, 7th-8th century.jpg|thumb|250px|Порчаи матои абрешимии суғдӣ бо тасвири говҳои болдор дар заминаи сурхи қирмизӣ. Асрҳои VII–VIII.]] Ранги сурх дар бофандагии суғдиён низ истифода мешуд. Яке аз намунаҳои он порчаи матои абрешимии асрҳои VII–VIII мебошад, ки дар заминаи қирмизии он говҳои болдор тасвир шудаанд. Ин матоъ бо шаш ранг, аз ҷумла сурхи олучагӣ, сафед, кабуди тира, зард ва сабз бофта шудааст.<ref name="SogdSilk">{{cite web |title=A silk samite fragment with winged bulls, Central Asia, Sogdiana, 7th/8th century |url=https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2026/arts-of-the-islamic-world-india-l26220/a-silk-samite-fragment-with-winged-bulls-central |website=Sotheby's }}</ref> {{clear}} === Толори сурхи Варахша === Яке аз намунаҳои номдори корбурди ранги сурх дар санъати Суғд Толори сурх дар қасри [[Варахша]] мебошад. Ин қаср дар наздикии [[Бухоро]] ҷойгир буда, деворнигораҳои он ба асрҳои VII–VIII мансубанд. Ин толор аз он сабаб «Толори сурх» ном гирифтааст, ки заминаи деворнигораҳои он асосан сурх аст. Дар ин деворнигораҳо саворони фил, палангҳо ва дигар ҷонварони афсонавӣ тасвир шудаанд.<ref name="Varakhsha2" /> [[File:Wall Paintings in the Palace at Varakhsha.jpg|thumb|center|1000px|Деворнигораи Варахша. Асри VIII.]] {{clear}} == Сурх дар фарҳанги тоҷикон == === Маъноҳои рамзӣ === Дар фарҳанги тоҷикон сурх яке аз рангҳои маъмули ҷашну маросимҳо буда, бештар рамзи шодӣ, зебоӣ, ҷавонӣ ва хушбахтӣ мебошад.<ref name="Rahimi"/> Сурх ҳамчунин метавонад рамзи оташ, хун ва ҷасорат бошад. Маънои ин ранг вобаста ба маросим ва минтақа фарқ мекунад. Масалан, дар баъзе мавридҳо сурх нишонаи хушбахтӣ ва дар мавридҳои дигар рамзи ҷанг, хатар ё қурбонӣ аст. === Сурх дар Наврӯз === {{Асосӣ|Наврӯз}} Дар баъзе минтақаҳои Тоҷикистон сурх дар маросимҳои [[Наврӯз]] аҳамияти махсус дорад. Дар баъзе оинҳои [[Бадахшон]] пеш аз Наврӯз соҳиби хона ду ҷорӯби сурхро назди даромадгоҳ мегузошт ва бар болои дар матои сурх меовехт. Дар ин маросим сурх рамзи шодӣ, бахт ва рӯзгори нек ба шумор мерафт.<ref name="IranicaNowruz">{{cite encyclopedia |last=Shahbazi |first=Alireza Shapur |title=Nowruz ii. In the Islamic Period |encyclopedia=Encyclopaedia Iranica |year=2000 |url=https://www.iranicaonline.org/articles/nowruz-ii/ }}</ref> === Сурх дар Меҳргон === {{Асосӣ|Меҳргон}} [[Меҳргон]] яке аз ҷашнҳои бостонии мардуми эронитабор буда, бо фарорасии тирамоҳ ва ҳосилчинӣ алоқаманд аст. Дар фарҳанги тоҷикон рангҳои сурх, арғавонӣ, норинҷӣ ва [[Заррин|заррин]] бо ин ҷашн пайванд доранд. Ин рангҳо баргҳои хазон, меваҳои пухта, нури офтоб ва фаровонии ҳосилро ба ёд меоранд.<ref name="Rahimi"/> Меҳргон ҳамчунин бо [[Меҳр (эзад)|Меҳр]] ё Митро, яке аз эзадони эронии бостон, алоқаманд аст. Меҳр дар эътиқодоти қадим бо рӯшноӣ ва аҳду паймон пайванд дошт. Аз ин рӯ, дар баъзе навиштаҳо рангҳои сурху зарринро ба нури офтоб ва ҷашни Меҳргон нисбат медиҳанд.<ref>{{cite web |title=Меҳргон — ҷашни ниёгон — аз бостон то имрӯз |url=https://amit.tj/tj/mekhrgon-chashni-niyogon-az-boston-imruz |publisher=Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон }}</ref> === Сурх дар ҳунарҳои мардумӣ === Сурх дар [[сӯзанӣ]], [[абрбандӣ]], [[чакан]], [[қолинбофӣ]], [[гилембофӣ]] ва дигар ҳунарҳои мардумии тоҷикон васеъ истифода мешавад. Дар [[Сӯзанӣ|сӯзани]]ҳои тоҷикӣ тобишҳои гуногуни сурх, аз ҷумла [[Қирмизӣ|қирмизӣ]] ва гулобӣ, барои тасвири лола, садбарг, анор ва дигар нақшҳои гулдор истифода мешаванд. Сӯзаниҳо барои ороиши хона ва ҳамчун қисми [[бӯхчаи арӯс]] омода мешуданд. Нақшҳои гулу анор аксаран рамзи зебоӣ, баракат ва фаровонӣ ба шумор мерафтанд.<ref name="SuzaniWCC"/> Дар [[чакан]]и тоҷикӣ низ сурх яке аз рангҳои маъмул аст. Нақшҳои гулу баргро бо риштаҳои рангоранг, аз ҷумла сурх, рӯйи матоъ медӯзанд. Дар баъзе минтақаҳо матои сурх ҳамчун заминаи чакан истифода мешавад.<ref name="UNESCOChakan"/> == Ранги сурх дар адабиёти тоҷик == Дар [[адабиёти форсӣ|адабиёти тоҷик]] сурх яке аз рангҳои серистеъмол буда, шоирон онро барои тасвири чеҳра, лаб, гул, шароб, оташ, хун, муҳаббат ва шуҷоат истифода мебаранд. Дар шеъри классикӣ ранги сурх бештар бо чунин маъноҳо меояд: * '''Гули сурх''' — зебоӣ, баҳор ва маҳбуб. * '''Лаби лаъл''' — лаби сурх ва зебои маҳбуба. * '''Чеҳраи гулгун''' — рӯйи зебо ё сурхтоб. * '''Бодаи гулгун''' — шароби сурх. * '''Лолаи сурх''' — ишқ, хун ё ҷонфидоӣ. * '''Оташи сурх''' — гармӣ, нерӯ ва ишқи пуршӯр. Вобаста ба мазмуни шеър сурх метавонад ҳам рамзи ишқу зебоӣ ва ҳам рамзи хун, ғазаб ё ҷонфидоӣ бошад.<ref name="IranicaColor"/> === Сурх дар шеъри Рӯдакӣ === Дар ашъори [[Рӯдакӣ|Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ]] низ тасвирҳои вобаста ба ранги сурх бисёранд. Масалан, дар яке аз байтҳои ӯ омадааст: {{Иқтибос|Самоъу бодаи гулгун ва лӯъбатон чу моҳ,<br>Агар фаришта бибинад, дарафтад дар чоҳ.<ref name="Rudaki">{{cite web |title=Рӯдакӣ — Қасидаҳо ва қитъаҳо, №104 |url=https://ganjoor.net/roodaki/baghimande/sh104 |website=Ганҷур |language=fa }}</ref>}} Дар ин байт «бодаи гулгун» ба маънои шароби сурх омадааст. Истифодаи вожаи «гулгун» нишон медиҳад, ки дар забони адабии форсӣ-тоҷикӣ ранги сурхро на танҳо бо номи мустақим, балки тавассути монанд кардан ба гул ва дигар ашёи табиат низ ифода мекарданд. === Сурх ва сурхрӯйӣ === Дар забони тоҷикӣ ибораи '''сурхрӯй''' ё '''рӯйсафед''' ба шахси обрӯманд ва сарбаланд низ гуфта мешавад. «Сурхрӯй шудан» дар баъзе мавридҳо маънои шармидан ва сурх шудани рӯйро дорад, вале дар адабиёти классикӣ сурхрӯйӣ метавонад рамзи обрӯ ва сарбаландӣ бошад. Дар адабиёти ирфонӣ сурх баъзан бо қудрати рӯҳонӣ ва ишқи илоҳӣ пайванд мегирад. Масалан, дар осори баъзе орифон ва шоирони форсӣ сурх рамзи нерӯи ботинӣ ва таҷрибаи маънавӣ мебошад.<ref name="IranicaColor"/> === Сурх дар «Ҳафт пайкар» === Дар достони '''[[Ҳафт пайкар]]'''-и [[Низомии Ганҷавӣ]] рангҳо бо рӯзҳои ҳафта ва сайёраҳо алоқаманд мебошанд. Дар низоми рамзии асар сурх бо [[Баҳром (сайёра)|сайёраи Баҳром]] ва рӯзи сешанбе пайванд дорад. Ин анъана аз тасаввуроти куҳани [[ахтаршиносӣ]] ва рамзшиносии рангҳо сарчашма мегирад.<ref name="IranicaColor"/> Дар осори адабии форсӣ чунин робитаҳои байни рангҳо, сайёраҳо ва рӯзҳои ҳафта дар давраҳои гуногун истифода шудаанд. == Сурх дар устураҳо ва эътиқодоти эронӣ == === Сурх, оташ ва рӯшноӣ === Дар фарҳангҳои қадими эронӣ оташ аз унсурҳои муҳими динӣ ва маросимӣ буд. Ранги сурху норинҷии шуълаи оташ бо гармӣ, рӯшноӣ ва нерӯ алоқаманд аст. Аз ин сабаб сурх дар баъзе шарҳҳои фарҳангӣ бо офтоб, оташ ва нерӯи зиндагӣ пайванд дода мешавад. Дар [[зардуштия]] оташ рамзи муҳими покӣ ва рӯшноӣ мебошад. Аммо ин маънои онро надорад, ки сурх ягона ранги муқаддаси ин дин аст. Масалан, либоси сафед низ дар маросимҳои зардуштӣ ҷойгоҳи махсус дорад.<ref name="IranicaColor"/> Дар [[Чоршанбеи сурӣ]], ки дар баъзе минтақаҳои Эрон ҷашн гирифта мешавад, мардум аз болои оташ мепаранд. Дар ин маросим сурхӣ бо тандурустӣ ва нерӯи зиндагӣ алоқаманд аст. Пайдоиши номи «сурӣ» баҳснок аст, вале баъзе муҳаққиқон онро бо вожаи куҳани ''сур'' ба маънои сурх мепайванданд.<ref name="IranicaSuri">{{cite encyclopedia |last1=Saʿidi-Sirjani |first1=Ali-Akbar |last2=Kasheff |first2=Manouchehr |title=Čahāršanba-Sūrī |encyclopedia=Encyclopaedia Iranica |year=1990 |url=https://www.iranicaonline.org/articles/caharsanba-suri/ }}</ref> === Сурх ва Сиёвуш === Дар устураҳо ва адабиёти эронӣ сурх метавонад рамзи хуни рехташуда ва қурбонӣ бошад. Яке аз чеҳраҳои муҳими ин анъана [[Сиёвуш]] аст, ки достони ӯ дар [[Шоҳнома]]и [[Фирдавсӣ]] нақл шудааст. Сиёвуш дар адабиёт ва фарҳанги мардумӣ рамзи бегуноҳӣ ва марги фоҷиавӣ мебошад. Дар баъзе шарҳҳои адабӣ лолаи сурх бо хуни шаҳидон ва сарнавишти қаҳрамонони фоҷиавӣ, аз ҷумла Сиёвуш, пайванд дода мешавад.<ref name="IranicaHusayn">{{cite encyclopedia |title=Ḥosayn b. ʿAli ii. In Popular Shiʿism |encyclopedia=Encyclopaedia Iranica |url=https://www.iranicaonline.org/articles/hosayn-b-ali-ii/ }}</ref> Ин робита пеш аз ҳама як тасвири адабӣ ва устуравӣ аст; онро набояд ҳамчун далели пайдоиши ҳамаи навъҳои гули лола аз хуни Сиёвуш фаҳмид. === Лолаи сурх === [[Акс:Red poppies vertical.jpg|thumb|Гулҳои сурх дар адабиёти тоҷик рамзи зебоӣ, баҳор ва баъзан хун ё шаҳодат мебошанд.]] [[Лола]] яке аз гулҳои машҳур дар фарҳанги тоҷикон аст. Дар шеър ва ҳунарҳои мардумӣ лолаи сурх бо ҷавонӣ, муҳаббат, зебоӣ ва баҳор алоқаманд аст. Дар баъзе анъанаҳои адабӣ лолаи сурх метавонад рамзи хуни шаҳидон низ бошад. Ин маъно дар адабиёти форсӣ ва дар шеърҳои баъзе шоирони давраҳои баъдӣ дида мешавад.<ref name="IranicaColor"/> Дар Тоҷикистон гули лола дар нақшҳои [[чакан]], сӯзанӣ ва дигар ҳунарҳои ороишӣ низ истифода мешавад. == Сурх дар фарҳангҳои дигари ҷаҳон == === Сурх дар Чин ва Ҳиндустон === Дар фарҳанги [[Чин]] ранги сурх бештар бо бахт, шодӣ ва рӯзгори нек алоқаманд аст. Онро дар ороиши ҷашнҳо, махсусан [[Соли нави чинӣ]], ва дар баъзе маросимҳои арӯсӣ истифода мебаранд. Дар фарҳанги [[Ҳиндустон]] низ сурх дар либос ва ороишоти тӯй ҷойгоҳи муҳим дорад.<ref>{{cite book |last=Chunling |first=Yan |title=Chinese Red |publisher=Foreign Languages Press |year=2008 |isbn=9787119045313 |language=en }}</ref> Маънои сурх дар ҳамаи минтақаҳо ва маросимҳо яксон нест: он метавонад нишонаи бахту шодӣ бошад ё маънои дигари динӣ ва иҷтимоӣ дошта бошад. === Сурх дар динҳои ҷаҳон === Дар [[масеҳият]] сурх бо хуни [[Исои Масеҳ]], қурбонӣ ва шаҳодат пайванд дорад. Дар [[Калисои католикӣ]] кардиналҳо либоси сурх мепӯшанд. Сурх дар баъзе ҷашнҳои калисоӣ, аз ҷумла [[Пантикост]], низ истифода мешавад. Дар баъзе анъанаҳои [[буддоия]] сурх бо нерӯи рӯҳонӣ, хирад ва ҳимоя алоқаманд аст. Либоси баъзе роҳибони буддоӣ низ сурх ё сурхи тира мебошад. Дар [[синтоизм]]и [[Ҷопон]] дарвозаҳои муқаддаси ''торӣ'' аксар вақт сурхи норинҷитоб ранг карда мешаванд.<ref>{{cite book |title=The World Book Encyclopedia |publisher=Scott Fetzer Company |year=2003 |volume=19 |isbn=0716601036 |language=en }}</ref> Ин маъноҳо ба анъанаҳои мушаххас вобастаанд ва набояд онҳоро ба ҳамаи пайравони як дин нисбат дод. === Сурх ва ҷасорат, хашм ва ҷанг === Азбаски сурх ранги хун ва оташро ба ёд меорад, дар бисёр фарҳангҳо бо ҷасорат, мубориза ва қурбонӣ алоқаманд шудааст. Ҳамзамон он метавонад нишонаи хашм, хатар ё ҷанг бошад. Дар забон ва санъати халқҳои гуногун сурх барои нишон додани эҳсосоти пуршиддат истифода мешавад. Масалан, сурх шудани чеҳра метавонад нишонаи хашм, шарм ё ҳаяҷон бошад.<ref name="PastoureauRed">{{cite book |last=Pastoureau |first=Michel |title=Red: The History of a Color |publisher=Princeton University Press |year=2017 |isbn=9780691172774 |language=en }}</ref> === Сурх ҳамчун рамзи дилрабоӣ, шаҳват ва гуноҳ === Ранги сурх дар бисёр фарҳангҳо бо [[ишқ]], [[дилрабоӣ]], [[шаҳват]] ва ҷаззобият пайванд дорад. Аз ин рӯ, он дар либос, ороиши рӯй ва таблиғоти марбут ба муҳаббат зиёд истифода мешавад. Масалан, лабсурхи сурх дар давраҳои гуногун рамзи зебоӣ ва ҷалби таваҷҷуҳ будааст.<ref name="StClairRed">{{cite book |last=St. Clair |first=Kassia |title=The Secret Lives of Colour |publisher=John Murray |year=2016 |pages=136–137 |isbn=9781473630819 |language=en }}</ref> Аммо сурх на ҳамеша маънои мусбат дорад. Дар баъзе анъанаҳои масеҳӣ он бо васваса, гуноҳ ва ҳавасҳои нафсонӣ низ алоқаманд шудааст. Дар романи ''[[Номаи арғувонӣ]]'' (1850)-и [[Натаниел Ҳоторн]] ҳарфи сурх рамзи ҷазои иҷтимоӣ барои зино мебошад.<ref name="StClairRed" /> Ибораи англисии «минтақаи чароғҳои сурх» (''red-light district'') низ ба ҳамин маъноҳои иҷтимоӣ вобаста аст: дар баъзе шаҳрҳо чунин ном ба маҳаллаҳое дода шудааст, ки бо фаъолияти тиҷоратии ҷинсӣ алоқаманд буданд. Ин маъноҳо хусусияти таърихӣ ва фарҳангӣ доранд ва барои ҳамаи ҷомеаҳо яксон нестанд.<ref>{{cite book |last=Heller |first=Eva |title=Psychologie de la couleur: effets et symboliques |publisher=Pyramid |isbn=9782350171562 |pages=39–63 |language=fr }}</ref> === Сурх дар мӯд ва зебоӣ === [[Акс:Magdalena Frackowiak.jpg|thumb|Либоси сурх дар намоиши мӯд]] Дар [[мӯд]] сурх бештар барои ҷалби диққат истифода мешавад. Либоси сурх, лавозимоти ороишӣ ва лабсурхи сурх метавонанд дар тарҳи зоҳирии инсон нақши барҷаста дошта бошанд. Дар гузашта либосҳои сурхи қиматбаҳо бештар ба ашрофон ва шахсони сарватманд дастрас буданд.<ref name="PastoureauRed" /> Имрӯз сурх ҳам дар либоси ҷашнӣ ва ҳам дар тарроҳии муосир истифода мешавад. Маънои он вобаста ба замон, муҳит ва фарҳанг метавонад фарқ кунад. == Рангрезии тоҷикон == {{Асосӣ|Рангрезӣ}} Дар гузашта рангрезони тоҷик рангҳои сурхро аз маводи гуногуни табиӣ тайёр мекарданд. === Рӯян === Рӯян (''[[Rubia tinctorum]]'') гиёҳест, ки аз решааш ранги сурх мегиранд. Он яке аз сарчашмаҳои асосии ранги сурх дар ҳунари анъанавии рангрезии тоҷикон ба шумор мерафт. Рангрезон решаи рӯяни сесоларо хушк ва майда карда, дар об меҷӯшонданд. Сипас дар ин об риштаҳои пахтагӣ ва абрешимиро ранг мекарданд. Барои устувор шудани ранг аз моддаҳои ёрирасон, аз ҷумла бузғунҷ (ғуддаҳои баъзе дарахтони писта) истифода мебурданд. Рӯян вобаста ба тарзи рангкунӣ аз [[Гулобӣ (ранг)|гулобӣ]] то сурхи тира ранг медиҳад.<ref name="Ershov">{{cite book |last=Ершов |first=Н. Н. |title=Каратаг и его ремесла |publisher=Дониш |place=Душанбе |year=1984 |pages=44–46 |url=https://abashin.org/wp-content/uploads/2024/02/ershov2.pdf }}</ref> === Қирмиз === [[Қирмиз]] ранги сурхест, ки аз баъзе ҳашарот ба даст меояд. Дар Қаратоғ онро бештар барои ранг кардани абрешим истифода мебурданд. Қирмизро аз минтақаҳои дигар меоварданд ва аз ин рӯ ранги гаронбаҳо ба шумор мерафт.<ref name="Ershov" /> === Анор ва дигар рустаниҳо === Дар ҳунарҳои мардумӣ рангро аз пӯст, реша ва меваи рустаниҳо низ мегирифтанд. Яке аз чунин мавод [[пӯсти анор]] буд, ки вобаста ба тарзи тайёр кардан ва моддаҳои ёрирасон рангҳои гуногун медод.<ref name="Ershov" /> === Пайдоиши рангҳои сунъии сурх === Дар асри XIX истеҳсоли рангҳои сунъии сурх оғоз ёфт. Яке аз аввалин онҳо [[ализарин]] буд, ки соли 1868 ба таври сунъӣ ҳосил карда шуд. Пештар ин моддаи рангдиҳандаро аз решаи [[рӯян]] мегирифтанд. Ализарини сунъӣ арзонтар буд ва тадриҷан истифодаи рӯяни табииро дар рангрезӣ кам кард.<ref>{{cite web |title=1865–1901: The Age of Dyes |url=https://www.basf.com/global/en/who-we-are/history/chronology/1865-1901 |publisher=BASF |language=en }}</ref> == Ранги сурх дар ғизо == Барои сурх кардани баъзе хӯрокҳо ва нӯшокиҳо аз рангмояҳои табиӣ ё сунъӣ истифода мекунанд. Яке аз рангмояҳои табиӣ [[кармин]] мебошад, ки аз ҳашароти кошенил гирифта мешавад. Аз моддаҳои дигари табиӣ, аз ҷумла рангмояҳои лаблабу ва антоcианинҳо, низ истифода мешавад. Яке аз рангмояҳои сунъии маъмул ''Allura Red AC'' ё ''Red 40'' мебошад. Истифодаи рангмояҳои ғизоӣ дар кишварҳои гуногун тибқи қоидаҳои бехатарии хӯрок танзим карда мешавад.<ref>{{cite web |title=Color Additives in Foods |url=https://www.fda.gov/food/food-ingredients-packaging/color-additives-foods |publisher=U.S. Food and Drug Administration |language=en }}</ref> == Сурх дар ҷомеа ва зиндагии рӯзмарра == === Сурх ҳамчун аломати хатар ва огоҳӣ === Дар бисёр кишварҳо сурх барои нишон додани манъ, хатар ва зарурати таваққуф истифода мешавад. Масалан, чароғи сурхи [[чароғаки роҳнамо]] маънои истоданро дорад ва бисёр аломатҳои манъкунанда ҳошияи сурх доранд. Сурх дар нишонаҳои сӯхторхомӯшкунӣ ва огоҳкунанда низ маъмул аст. Бо вуҷуди ин, маънои аломатҳоро на танҳо ранг, балки шакл ва навиштаҷоти онҳо низ муайян мекунад.<ref>{{cite web |title=Convention on Road Signs and Signals |url=https://unece.org/transport/road-traffic-and-road-signs-and-signals-agreements-and-conventions |publisher=United Nations Economic Commission for Europe |language=en }}</ref> === Сурх дар либос ва парчамҳои низомӣ === Дар таърихи бисёр кишварҳо сурх ранги либоси ҳарбӣ ва парчамҳои ҷангӣ буд. Дар [[Руми бостон]] баъзе воҳидҳои ҳарбӣ парчамҳои сурх доштанд. Дар асри XVII сарбозони артиши Англия ба пӯшидани либоси сурх оғоз карданд ва дертар чунин либос ба яке аз нишонаҳои артиши [[Британияи Кабир]] табдил ёфт.<ref name="GreenfieldRed" /> Имрӯз низ дар баъзе кишварҳо либоси сурх бештар барои маросимҳо истифода мешавад. Масалан, либоси расмии баъзе хизматчиёни [[Пулиси савораи шоҳии Канада]] сурх мебошад. === Сурх дар варзиш === Ранги сурх дар либоси дастаҳои зиёди [[варзиш]]ӣ истифода мешавад. Масалан, футболбозони [[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|«Ливерпул»]] ва [[Манчестер Юнайтед (бошгоҳи футбол)|«Манчестер Юнайтед»]] аксар вақт бо либоси сурх бозӣ мекунанд. Дар мусобиқаҳои мошинронӣ низ сурхи ''rosso corsa'' бо мошинҳои итолиёӣ, бахусус [[Феррари]], алоқаманд аст. Дар [[футбол]] [[корти сурх]] маънои аз майдон хориҷ кардани бозигарро дорад. Довар ин кортро барои қонуншиканиҳои ҷиддӣ нишон медиҳад. Дар баъзе намудҳои дигари варзиш сурх низ ҳамчун ранги гурӯҳ, таҷҳизот ё огоҳӣ истифода мешавад. === Сурх ва ҷалби таваҷҷуҳ === Сурх дар [[таблиғот]], тарроҳии нишонаҳо ва ороиши ҷойҳои ҷамъиятӣ истифода мешавад, зеро метавонад диққати бинандаро ҷалб кунад. Аммо таъсири он ба ҳиссиёт ва рафтори инсон ба муҳит, фарҳанг ва тарзи истифода вобаста аст. Дар баъзе таҳқиқот ранги сурх бо рақобат ва тасаввури бартарӣ алоқаманд дониста шудааст, вале ин маънои онро надорад, ки пӯшидани либоси сурх худ аз худ қобилияти варзишии инсонро зиёд мекунад.<ref>{{cite journal |last1=Hill |first1=Russell A. |last2=Barton |first2=Robert A. |title=Psychology: Red enhances human performance in contests |journal=Nature |year=2005 |volume=435 |page=293 |doi=10.1038/435293a |language=en }}</ref> == Сурх дар ибораҳои забонҳо == Ранги сурх дар бисёр забонҳо дар таркиби ибораҳои маҷозӣ истифода мешавад. Дар англисӣ, масалан: * ''To see red'' — сахт ба хашм омадан; * ''Red flag'' — аломати огоҳкунанда ё нишонаи мушкил; * ''Red carpet'' — қолини сурхе, ки барои истиқболи меҳмони муҳим густурда мешавад; * ''In the red'' — дар ҳисобдорӣ қарздор ё зиёнкор будан; * ''Red tape'' — расмиёти зиёдатии идорӣ; * ''Red herring'' — далел ё ишораи гумроҳкунанда. Инҳо ибораҳои забони англисӣ мебошанд ва на ҳамаи онҳо дар забони тоҷикӣ ҳамон маъно ё шаклро доранд.<ref>{{cite web |title=Cambridge Dictionary |url=https://dictionary.cambridge.org/ |publisher=Cambridge University Press |language=en }}</ref> == Рамзҳои давлатӣ ва сиёсӣ == === Парчами Тоҷикистон === [[Акс:Flag of Tajikistan.svg|thumb|Ранги сурх қисми болоии [[Парчами Тоҷикистон|Парчами давлатии Тоҷикистон]]ро ташкил медиҳад.]] Сурх яке аз се ранги [[Парчами Тоҷикистон|Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад. Дар шарҳҳои рамзии парчам сурх аксаран бо истиқлол, ҷасорат, мубориза ва ҷоннисорӣ пайванд дода мешавад. Ин шарҳҳо аз тавсифи расмии тарҳи парчам фарқ доранд. Мувофиқи маълумоти сомонаи расмии Президенти Тоҷикистон, рамзи рақамии сурхи парчам '''#DC161D''' мебошад, ки аз сурхи стандартии вебӣ (#FF0000) фарқ мекунад.<ref name="Flag">{{cite web |title=Рамзҳои давлатӣ |url=https://www.president.tj/symbols |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg }}</ref> === Сурх дар ҳаракатҳои сиёсӣ === Аз асри XIX сар карда, сурх ба яке аз рангҳои рамзии ҳаракатҳои [[сотсиализм|сотсиалистӣ]] ва [[коммунизм|коммунистӣ]] табдил ёфт. Пас аз [[Инқилоби Октябр]] дар соли 1917 ранги сурх ба рамзи асосии ҳокимияти [[болшевикон]] табдил ёфт. Он дар парчам, нишонҳо, шиорҳо ва ороишоти расмии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] васеъ истифода мешуд. Парчами [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон]] низ сурхро ҳамчун яке аз рангҳои асосии худ дошт. Имрӯз сурх дар парчамҳои бисёр кишварҳо истифода мешавад, вале маънои он вобаста ба таърих ва фарҳанги ҳар кишвар фарқ мекунад. === Сурх дар парчамҳои ҷаҳон === Сурх яке аз рангҳои серистеъмол дар парчамҳои миллӣ мебошад. Он дар парчамҳои [[Чин]], [[Туркия]], [[Ҷопон]], [[Канада]], [[Фаронса]] ва бисёр кишварҳои дигар ҷой дорад. Аммо маънои сурх дар ҳар парчам вобаста ба таърих ва рамзҳои миллии он гуногун аст. Масалан, дар парчами Ҷопон доираи сурх рамзи офтоб ва дар парчами Канада сурх яке аз ду ранги расмии кишвар мебошад. Дар баъзе парчамҳо сурх бо озодӣ, қурбонӣ ё ҷасорат пайванд дода мешавад.<ref name="PastoureauRed" /> === Сурх дар сиёсати Иёлоти Муттаҳида === Дар харитаҳои интихоботии [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] аз соли 2000 ба ин сӯ одатан сурхро барои нишон додани пирӯзии [[Ҳизби ҷумҳурихоҳи ИМА|Ҳизби ҷумҳурихоҳ]] ва кабудро барои пирӯзии [[Ҳизби демократии ИМА|Ҳизби демократ]] истифода мебаранд. Ин рамзгузорӣ бо маънои сурх дар ҳаракатҳои сотсиалистӣ ва коммунистии кишварҳои дигар яксон нест.<ref>{{cite web |title=What Are Red and Blue States? |url=https://www.history.com/news/red-blue-states-map-election |website=HISTORY |language=en }}</ref> == Маъноҳои дигари сурх == Дар ҷаҳони муосир сурх дар [[аломатҳои роҳ]], нишонҳои огоҳкунанда, таҷҳизоти [[сӯхторхомӯшкунӣ]] ва дигар воситаҳои амниятӣ истифода мешавад. Ин ранг диққатро зуд ҷалб мекунад ва аз ин рӯ барои нишон додани хатар, манъ ё зарурати таваҷҷуҳ муносиб аст. Дар фарҳанг ва санъат бошад, сурх ҳамоно бо муҳаббат, нерӯ, ҳаяҷон, шодӣ ва ҷасорат пайванд дорад. Аммо маънои равонии он ҳамеша яксон нест ва аз шароити истифода ва таҷрибаи фарҳангии бинанда вобаста мебошад. == Адабиёт == {{reflist}} {{Тобишҳои сурх}} {{Гурӯҳбандии рангҳо}} [[Гурӯҳ:Рангҳои асосӣ]] [[Гурӯҳ:Сурх]] ogpfad3kao9dqaeems914juaxeq8vs4 0 7426 1493828 1479854 2026-11-12T09:05:54Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493828 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disease | Name = Leptospirosis | Image = Leptospira scanning micrograph.jpg| Caption = Лептоспирҳо зери микроскопиэлектронӣ | DiseasesDB = 7403 | ICD10 = {{ICD10|A|27| |a|20}} | ICD9 OMIM = 607948 | MedlinePlus = 001376 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1283 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|856}} {{eMedicine2|ped|1298}} | MeshName = Leptospirosis | MeshNumber = C01.252.400.511 | }} '''Лептоспироз''' — [[Бемориҳои сироятӣ|бемории шадиди сироятӣ]], ки ангезандааш [[Бактерияҳо|бактерияҳои]] ҷинси {{bt-ruslat|лептоспираҳо|Leptospira}} мебошанд. Беморӣ бо зарар дидани капиллярҳо, зуд-зуд зарар дидани [[Ҷигар|ҷигар]], [[Гурда|гурдаҳо]], мушакҳо ва аломатҳои заҳролудшавӣ (интоксикатсия) тавсиф ёфта, бо [[Табларза|таби]] доимӣ ҳамроҳӣ мекунад. Пештар ин беморӣ номҳои '''таби обӣ'''<ref name="БРЭ">{{БРЭ}}</ref>, '''таби иктеро-геморрагӣ''' ва '''бемории Васильев — Вейл'''-ро дошт. Соли 1883 [[Н. П. Василев]] ин бемориро аз байни ҳамаи навъҳои [[Зардпарвин|зардпарвин]] ҷудо кард ва соли 1886 4 ҳолатро муфассал тавсиф намуд. [[Адолф Вейл]] бемориро соли 1886 тавсиф карда, дар бораи «бемории шадиди сироятӣ бо калоншавии сипурз, зардпарвин ва нефрит» гузориш дод. Минбаъд ин беморӣ номи бемории Васильев—Вейл-ро гирифт. Дар солҳои 1914—1915 муҳаққиқони ҷопонӣ Инада ва дигарон ангезандаи беморӣ — лептоспираро ҷудо карда, онро ба спирохетаҳо нисбат доданд. Дар солҳои минбаъда дар бисёр кишварҳо лептоспирозҳо ошкор карда шуданд ва ангезандаҳои онҳо — намудҳои гуногуни лептоспираҳо омӯхта шуданд. Масалан, дар солҳои 1916—1918 дар Ҷопон таби 7-рӯза бо ангезандаи ''Leptospira hebdomadis'' тавсиф карда шуд. Соли 1927 дар Иттиҳоди Шӯравӣ В. А. Башенин лептоспирози безардпарвинро бо номи «таби обӣ» тавсиф намуд. Ангезандаи ин таб — ''Leptospira grippotyphosa'' — соли 1928 аз ҷониби С. И. Тарасов ва Г. В. Эпштейн аз хуни бемор ҷудо карда шуд. Дар омӯзиши масъалаҳои эпидемиология ва пешгирии лептоспирозҳо хизматҳои В. И. Терских, К. Н. Токаревич, А. А. Варфоломеева ва дигар олимони шӯравӣ хеле калон аст<ref>Аз рӯи маводи Панацея.ру — [http://www.panacea.ru/news/ar/5982 Лептоспироз]</ref>. Лептоспироз дар ҳамаи минтақаҳо, ба ғайр аз [[Арктика]], паҳн шудааст. Сатҳи гирифторӣ баланд аст. Беш аз нисфи ҳолатҳо дар шакли вазнин мегузаранд ва чораҳои эҳёгариро (реаниматсионӣ) талаб мекунанд. Нозология ба гурӯҳи бемориҳои фаромӯшшуда дохил мешавад. == Этиология == {{bt-ruslat|Лептоспираҳо|Leptospira}} — ҷинси бактерияҳои грамманфии спиралшакли синфи спирохетаҳо. Бактерияҳои ин ҷинс мутаҳаррик мебошанд — барои онҳо ҳаракатҳои пешраванда, ларзишӣ ва чархзананда хос аст. Бо рангҳои анилинӣ ранг намегиранд, танҳо дар микроскопи заминаторик дида мешаванд. Тақрибан 200 серовар ва 19 гурӯҳи серологӣ мавҷуданд. Афзоиш дар минтақаҳои ботлоқзор ба амал меояд. Бадани лептоспираҳо рост кашида шуда, ба самти нӯгҳояшон тадриҷан борик мешаванд. Нӯгҳояшон дар аксари ҳолатҳо таҳти кунҷ қат шудаанд ва ғафсшавии тугмашакл доранд. Баъзан лептоспираҳо шакли ҳарфҳои C, S, X ва рақами 8-ро мегиранд.<ref name=":2">{{Книга|автор=Р.Ф.Сосов и др.|заглавие=Эпизоотология|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Колос|год=1969|страницы=|страниц=400|isbn=|isbn2=}}</ref> == Эпидемиология == [[акс:Global burden of leptospirosis in DALY per 100,000 per year.png|мини|320px|Солҳои ҳаёти бо маъюбӣ ислоҳшуда|Соли ҳаёти бо маъюбӣ ислоҳшуда]] Манбаъҳои сироят: [[хояндаҳо]] (калламушҳо, мушҳо), ҳайвоноти шикорӣ (суғурҳо), ҳайвоноти хонагӣ (чорвои калони шохдор, сагҳо, хукҳо, аспҳо). Суръати марг дар байни ҳайвоноти охирин ба 65—90 % мерасад. Механизми интиқол: тамосӣ (тавассути пардаҳои луобии зарардида ва пӯст, ҳангоми оббозӣ дар обанборҳои обашон истода). Инчунин роҳи алиментарӣ (истифодаи оби хом аз манбаъҳои табиӣ, шир, гӯшт) имконпазир аст. Инсон аз инсон сироят намеёбад, зеро ин [[Зоонозҳо|зооноз]] аст. Ҳолатҳои лептоспирози дуввумдараҷа пас аз истифодаи меваҳои олуда ё лошаи ҳайвоноти мурда (баъзан дар беморони дорои бемориҳои рӯҳӣ) маълуманд.<ref>{{Статья|ссылка=https://www.mdpi.com/2036-7449/13/3/58|автор=Adam Fabiani, Eugenia Dal Bo, Stefano Di Bella, Marco Gabrielli, Alessandro Bologna, Umberto Albert, Gianfranco Sanson|заглавие=Pica (Allotriophagy): An Underestimated Risk Factor for Severe Leptospirosis (Weil’s Diseases)? Report of a Leptospira Septic Shock Successfully Managed with ECMO|год=2021-07-05|язык=en|издание=Infectious Disease Reports|том=13|выпуск=3|страницы=619–626|issn=2036-7449|doi=10.3390/idr13030058|archivedate=2023-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230428231225/https://www.mdpi.com/2036-7449/13/3/58}}</ref> == Патогенез == # ''марҳалаи сироятёбӣ''. Лептоспираҳо тавассути [[Пӯст|пӯсти]] зарардида ва [[Пардаи луобӣ|пардаҳои луобӣ]] ба хун ворид мешаванд, сипас ба [[Ҷигар|ҷигар]], [[Гурда|гурдаҳо]], сипурз, [[Ғадуди болои гурда|ғадудҳои болои гурда]] ворид мешаванд, ки дар он ҷо онҳо бошиддат афзоиш меёбанд. Ин марҳала ба давраи инкубатсионии беморӣ мувофиқат мекунад. # ''марҳалаи сирояти генерализатсияшуда'' — лептоспиремияи такрорӣ бо вориди минбаъда ба гурдаҳо, ҷигар, ғадудҳои болои гурда ва пардаҳои мағзи сар. Дар сатҳи ҳуҷайраҳо паразитӣ мекунанд. Ин давраи аввали беморӣ аст. # ''токсинемия'' — эндотелий-и капиллярҳо зарар мебинад, гузариши онҳо зиёд мешавад — синдроми геморрагӣ + зарари ҷигар, гурдаҳо, ғадудҳои болои гурда ба вуҷуд меояд — ин давраи авҷи беморӣ аст. # ''ташаккули марҳалаи ғайристерилии масуният'' — дар хун антителаҳо пайдо мешаванд — аз ҷиҳати клиникӣ паст шудани раванди беморӣ. # ''марҳалаи ташаккули марҳалаи стерилии масуният'' — омезиши масунияти гуморалӣ бо масунияти маҳаллии узвӣ ва бофтӣ. Аз ҷиҳати клиникӣ беҳбудӣ (шифоёбӣ). == Клиника == Дар амалия таснифоти клиникии беморӣ аз рӯи мавҷудияти нишонаҳои зардпарвин истифода мешавад, ки ҷудо кардани шаклҳои зардпарвиндор ва безардпарвини ҷараёни сироятро дар назар дорад. Шакли зардпарвиндор, чун қоида, бо ҷараёни вазнинтар фарқ мекунад.<ref>Антонова Т. В. Лептоспироз и острая почечная недостаточность // Нефрология. 2005. №1. С.22 URL: <nowiki>https://cyberleninka.ru/article/n/leptospiroz-i-ostraya-pochechnaya-nedostatochnost</nowiki> (дата обращения: 25.09.2023)</ref> '''Шакли зардпарвиндор''' — [[давраи инкубатсионӣ]] 1—2 ҳафта. Оғози шадид, ҳарорат то 40, сустии умумӣ, склераҳо хунхӯрда (инъексияшуда). Аз рӯзи 2—3-юм ҷигар, баъзан сипурз калон мешавад, иктеричнокии (зардшавӣ) склераҳо ва пӯст пайдо мешавад ва дардҳои шадиди мушакҳо (дар мушакҳои соқ) ба вуҷуд меоянд. Аз рӯзи 4—5-ум олигурия, сипас [[анурия]] ба амал меояд. Аз ҷониби системаи дилу раг тахикардия, метавонад [[миокардит]]-и сироятӣ бошад. Инчунин синдроми геморрагӣ (бештар дар узвҳои дохилӣ) — ва дар натиҷа, [[камхунӣ]] (анемия) мавҷуд аст. '''Шакли безардпарвин''' — давраи инкубатсионӣ 4—10 рӯз. Ҳарорат боло меравад, сустӣ, симптомҳои менингеалӣ, олигурия, Синдроми ДВС, калоншавии ҷигар пайдо мешаванд.<ref>{{Cite web|url=https://79cge.rospotrebnadzor.ru/leptospiroz|title=Лептоспироз|lang=ru|website=ФБУЗ "Центр гигиены и эпидемиологии в ЕАО"|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724193307/https://79cge.rospotrebnadzor.ru/leptospiroz|url-status=live}}</ref> == Ташхис == Анамнези эпидемиологӣ (тамос бо ҳайвонот, оббозӣ дар обанборҳо), ошкор кардани антителаҳо дар хунобаҳои ҷуфт, хун барои кишт дар муҳитҳои фарҳангӣ, пешоб (протеинурия, лейкоситурия, эритроситурия, силиндрурия), ошкор кардани ДНК ё РНК-и махсус бо усули ПСР ё ОТ-ПСР. == Ташхиси дифференсиалӣ == Пеш аз ҳама бояд аз [[гепатит]] фарқ карда шавад. Фарқиятҳои асосӣ: анамнез — дар гепатити B гемотрансфузия (гузаронидани хун), дар лептоспироз тамос бо хояндаҳо; давраи пеш аз зардпарвин дар гепатит мавҷуд аст, дар лептоспироз нест; ҳарорат дар гепатит то зардпарвин, дар лептоспироз бошад ҳамзамон бо зардпарвин; дар гепатит дарди мушакҳо нест, [[билирубин]] дар гепатит мустақим зиёд мешавад, дар лептоспироз бошад — ҳарду. СОЭ то 50-60 мм/соат. Дар гепатити A — 3-4 мм/соат. == Оризаҳо == * норасоии шадиди ҷигар аз рӯи намуди комаи ҷигар; * [[норасоии шадиди гурда]]; * хунравӣ (хунравии шуш аз ҳама хатарноктар аст); * зарар дидани пардаҳои чашм; * миокардит; * фалаҷ, парезҳо; * шоки сироятию заҳролудӣ (инфексионо-токсический шок). == Табобат == # Гамма-глобулини зиддилептоспирозӣ, беҳтараш донорӣ, на аспӣ. # Табобати зиддибактериявӣ (пенитсиллин, тетратсиклин, аминогликозидҳо). # Табобати дезинтоксикатсионӣ (зери назорати диурез). Ҳангоми шаклҳои сабук ва миёнавазни беморӣ энтеросорбентҳо таъйин карда мешаванд.<ref>{{Cite web|url=http://niidi.ru/dotAsset/65b68de9-d3bb-490b-8535-d68731e10d71.pdf|title=КЛИНИЧЕСКИЕ РЕКОМЕНДАЦИИ (ПРОТОКОЛ ЛЕЧЕНИЯ) ОКАЗАНИЯ МЕДИЦИНСКОЙ ПОМОЩИ ДЕТЯМ БОЛЬНЫМ ЛЕПТОСПИРОЗОМ|lang=ru|date=2015-10|publisher=ФГБУ НИИДИ ФМБА РОССИИ, Общественная организация «Евроазиатское общество по инфекционным болезням», Общественная организация «Ассоциация врачей инфекционистов Санкт-Петербурга и Ленинградской области» (АВИСПО)|url-status=live|accessdate=2026-03-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240227022456/http://niidi.ru/dotAsset/65b68de9-d3bb-490b-8535-d68731e10d71.pdf|archivedate=2024-02-27}}</ref> # Табобати симптоматикӣ — воситаҳои гемостатикӣ, ислоҳи мувозинати кислотаву ишқор. == Пешгирӣ == Беҳтар кардани шароити манзил, инфрасохтор ва меъёрҳои санитарӣ метавонад ба кам шудани шумораи ҳолатҳои лептоспироз кӯмак кунад. Мубориза бар зидди [[Хояндаҳо|хояндаҳо]] ва коҳиш додани оқибатҳои обхезӣ низ метавонад барои пешгирии сирояти лептоспироз мусоидат кунад.<ref name=":0">{{Статья|автор=David A. Haake, Paul N. Levett|год=2015|doi=10.1007/978-3-662-45059-8_5|issn=0070-217X|страницы=65–97|издание=Current Topics in Microbiology and Immunology|заглавие=Leptospirosis in humans|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25388133|том=387|archivedate=2019-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321165026/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25388133}}</ref> Пӯшидани воситаҳои муҳофизати фардӣ (ВМФ) барои одамоне, ки хавфи баланди сирояти касбӣ доранд, метавонад дар аксари ҳолатҳо пеши интиқоли сироятро гирад<ref name=":0" />. Назорати самаранок бар калламушҳо ва пешгирии ифлосшавии манбаъҳои об бо пешоб тадбирҳои муҳими пешгирикунанда мебошанд.<ref name=":1">{{Статья|автор=Alan J. A. McBride, Daniel A. Athanazio, Mitermayer G. Reis, Albert I. Ko|год=2005-10|issn=0951-7375|выпуск=5|страницы=376–386|издание=Current Opinion in Infectious Diseases|заглавие=Leptospirosis|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16148523|том=18|archivedate=2019-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322225034/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16148523}}</ref> [[Ваксина|Ваксинаҳои]] инсонӣ танҳо дар чанд кишвар, аз қабили [[Куба]] ва [[Чин]] дастрас мебошанд.<ref name=":1" /> Ваксинаҳо ҳам барои инсон ва ҳам барои ҳайвонот танҳо чанд штамм-и бактерияҳоро фаро мегиранд. Ваксинаҳо барои сагҳо на камтар аз як сол самаранок мебошанд.<ref>{{Статья|автор=Richard E. Goldstein|год=2010-11|doi=10.1016/j.cvsm.2010.07.008|issn=1878-1306|выпуск=6|страницы=1091–1101|издание=The Veterinary Clinics of North America. Small Animal Practice|заглавие=Canine leptospirosis|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20933138|том=40|archivedate=2019-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321165052/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20933138}}</ref> Пас аз сӯзандоруи ваксина дар бораи таъсири манфии он, аз қабили дилбеҳузурӣ, эритема ва варам гузориш дода шудааст. Азбаски [[масуният]], ки аз ҷониби як серовар-и лептоспироз ба вуҷуд меояд, танҳо аз ҳамон як серовар муҳофизат мекунад, [[Ваксина|ваксинаҳои севалента]] таҳия карда шудаанд.<ref name=":0" /> [[Доксисиклин]] дар як ҳафта як маротиба ҳамчун пешгирӣ барои кам кардани сироятҳо ҳангоми хуруҷи беморӣ дар минтақаҳои эндемикӣ истифода мешавад.<ref>{{Статья|автор=Androula Pavli, Helena C. Maltezou|год=2008-11|doi=10.1111/j.1708-8305.2008.00257.x|issn=1708-8305|выпуск=6|страницы=447–453|издание=Journal of Travel Medicine|заглавие=Travel-acquired leptospirosis|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19090801|том=15|archivedate=2019-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321165040/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19090801}}</ref> Доксисиклин дар пешгирии лептоспироз самаранок буд.<ref name=":0" /> Бо вуҷуди ин, ягон далеле нест, ки химиопрофилактика ҳангоми ҷилавгирӣ аз хуруҷи лептоспироз самаранок бошад<ref>{{Статья|год=2011-02-04|issn=0049-8114|выпуск=6|страницы=45–50|издание=Releve Epidemiologique Hebdomadaire|заглавие=Leptospirosis: an emerging public health problem|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21302385|том=86|archivedate=2019-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323205037/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21302385}}</ref> ва истифодаи [[Антибиотикҳо|антибиотикҳо]] устувориро ба антибиотикҳо зиёд мекунад. Пешгирӣ пеш аз таъсир метавонад барои шахсоне, ки ба минтақаҳои хавфашон баланд барои муддати кӯтоҳ сафар мекунанд, муфид бошад.<ref>{{Статья|автор=David M. Brett-Major, Robert J. Lipnick|год=2009-07-08|doi=10.1002/14651858.CD007342.pub2|issn=1469-493X|выпуск=3|страницы=CD007342|издание=The Cochrane Database of Systematic Reviews|заглавие=Antibiotic prophylaxis for leptospirosis|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19588424|archivedate=2019-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322225052/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19588424}}</ref> == Лептоспироз дар ветеринария == Давраи инкубатсионӣ ҳангоми лептоспироз дар намудҳои гуногуни ҳайвонот аз 2 то 20 рӯзро ташкил медиҳад. Манзараи клиникӣ бениҳоят гуногун аст. Бо вуҷуди ин, дар ҳама намудҳои ҳайвонот беморӣ метавонад ҷараёни фавқулода шадид, шадид, зеришадид, музмин ва ниҳонӣ (латентӣ) дошта бошад. Камтар шакли атипикии беморӣ мушоҳида мешавад.<ref name=":2" /> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * {{книга | автор = [[Токаревич, Константин Николаевич|Токаревич К.]] | заглавие = Лептоспирозная желтуха (болезнь Вейля) в Ленинграде во время Великой Отечественной войны и блокады | ссылка = | ответственный = Ленинградский институт эпидемиологии и микробиологии | издание = | место = Л. | издательство = | год = 1947 | страниц = 200 | тираж = 1200 | ref = }} * {{книга |автор=Мусаев М. А. |заглавие=Серологическая диагностика лептоспироза животных |ссылка=https://search.rsl.ru/ru/record/01005846090 |ответственный=М. А. Мусаев, канд. вет. наук; Акад. наук Азерб. ССР. Ин-т зоологии |место=Баку |издательство=Изд-во АН Азерб. ССР |год=1950 |страниц=146 |ref= }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20241228001306/https://search.rsl.ru/ru/record/01005846090 |date=2024-12-28 }} * {{книга |автор = [[Киктенко, Василий Сильвестрович|Киктенко В. С.]] |заглавие = Лептоспирозы человека |ссылка = https://search.rsl.ru/ru/record/01005809869 |ответственный = Предисл. чл.-кор. АМН СССР проф. [[Алымов, Андрей Яковлевич|А. Я. Алымова]] |место = М. |издательство = [[Медгиз]] |год = 1954 |страниц = 212 |серия = Библиотека практического врача |тираж = 8000 |ref = }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20241226223922/https://search.rsl.ru/ru/record/01005809869 |date=2024-12-26 }} * {{книга | автор = [[Токаревич, Константин Николаевич|Токаревич К. Н.]] | заглавие = Лептоспирозы | место = Л. | издательство = Медгиз | год = 1957 | страниц = 170 | ref = }} * {{книга | автор = Ананьин В. В., Карасёва Е. В. | заглавие = Природная очаговость лептоспирозов | место = М. | издательство = Медгиз | год = 1961 | страниц = 290 | тираж = 3500 | ref = }} * {{книга | автор = [[Терских, Василий Ильич|Терских В. И.]], [[Коковин, Игорь Львович|Коковин И. Л.]] | заглавие = Лептоспирозные заболевания людей | место = М. | издательство = [[Медицина (издательство)|Медицина]] | год = 1964 | страниц = 268 | тираж = 2800 | ref = }} * {{книга | автор = [[Лесников, Александр Львович|Лесников А. Л.]], [[Токаревич, Константин Николаевич|Токаревич К. Н.]] | заглавие = Лептоспироз | место = Л. | издательство = [[Медицина (издательство)|Медицина]] | год = 1982 | страниц = 152 | тираж = 7000 | ref = }} * {{книга |автор = [[Малахов, Юрий Алексеевич|Малахов Ю. А.]] |заглавие = Лептоспироз животных |ссылка = https://search.rsl.ru/ru/record/01001610605 |место = М. |издательство = [[Агропромиздат]] |год = 1992 |страниц = 240 |isbn = 5-10-000653-6 |ref = }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Пайвандҳо == * [http://www.infectology.ru/nosology/infectious/bacteriosis/leptospirosis.aspx Вестник паразитологии и инфектологии. Лептоспироз]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20120401122013/http://infectologia.ru/leptospiroz Лептоспироз у детей. Особенности течения] [[Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои фаромӯшшуда]] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Зоонозҳо]] dwalcadrrmd6u5da1fm8n6hradi7gjg 0 8092 1493739 1376688 2026-11-12T01:37:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493739 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Бағалак |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 3841 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Бағалак''' — [[деҳа]] ва маркази [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Бағалак то маркази ноҳия 2 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш — 4323 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 3483 нафар - 2012), 3841 нафар - [[2017]])<ref>Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2</ref> [[тоҷикон]]. Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ ва китобхона дорад. Соҳаи асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ. Заминҳо аз [[Канали калони Ҳисор]] обёрӣ мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||2}} {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] ag3dxczn4dmy1chbiv96s6uyi8o7cn0 0 9327 1493763 1461590 2026-11-12T02:39:08Z Zosya95 54344 1493763 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFA500 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Италия}} Рома |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Associazione Sportiva Roma S.p.A. |лақаб = ''Зард-сурх'' ({{lang-it|Giallorossi}})<br/> ''Модагург'' ({{lang-it|la Lupa}})<br/> ''Ҷодуӣ'' ({{lang-it|Magica}}) |таъсис = 07.06.1927 |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Италия}} «[[Варзишгоҳи олимпии Рум|Варзишгоҳи олимпӣ]]», [[Рим]] |ғунҷоиш = 70 634 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} The Friedkin Group |президент = {{Расми парчам|ИМА}} Ден Фридкин |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Италия}} [[Ҷан Пиеро Гасперини]] |капитан = {{Расми парчам|Италия}} [[Лоренсо Пеллегрини]] |рейтинг = ҷойи 10-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2025-06-23}}</ref> |буҷет = |сарпараст = {{Расми парчам|Арабистони Саудӣ}} Riyadh Season |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2024/2025|2024/25]] |мавқеъ = ҷойи '''5-ум''' |сайт = https://www.asroma.com/ | pattern_la1 = _roma2425h | pattern_b1 = _roma2425h | pattern_ra1 = _roma2425h | pattern_sh1 = _roma2425h | pattern_so1 = | leftarm1 = 8E1111 | body1 = 8E1111 | rightarm1 = 8E1111 | shorts1 = 8E1111 | socks1 = 8E1111 | pattern_la2 = _roma2425a | pattern_b2 = _roma2425a | pattern_ra2 = _roma2425a | pattern_sh2 = _roma2425a | pattern_so2 = _roma2425al | leftarm2 = EAE9E7 | body2 = EAE9E7 | rightarm2 = EAE9E7 | shorts2 = EAE9E7 | socks2 = EAE9E7 | pattern_la3 = _roma2425t | pattern_b3 = _roma2425t | pattern_ra3 = _roma2425t | pattern_sh3 = _roma2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 2b4375 | body3 = 2b4375 | rightarm3 = 2b4375 | shorts3 = 2b4375 | socks3 = 2b4375 }} '''«Рома»''' (номи пурра — '''Анҷумани варзишии Рум''', {{lang-it|Associazione Sportiva Roma}}) — бошгоҳи футболи итолиёвӣ аз шаҳри [[Рум]]. Бошгоҳ соли 1927, дар пайи муттаҳид намудани дастаҳои румии «Роман», «Алба–Аудаче» ва «Фортитудо-Про Рома» таъсис ёфтааст. == Таърих == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (3):''' 1941/42; 1982/83; 2000/01 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (14):''' 1930/31; 1935/36; 1980/81; 1983/84; 1985/86; 2001/02; 2003/04; 2005/06; 2006/07; 2007/08; 2009/10; 2013/14; 2014/15; [[Чемпионати футболи Итолиё 2016/2017|2016/17]] ** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (8):''' 1928/29; 1931/32; 1954/55; 1974/75; 1981/82; 1987/88; 2015/16; [[Чемпионати футболи Итолиё 2017/2018|2017/18]] * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (9):''' 1963/64, 1968/69, 1979/80, 1980/81, 1983/84, 1985/86, 1990/91, 2006/07, 2007/08 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (8):''' 1936/37, 1940/41, 1992/93, 2002/03, 2004/05, 2005/06, 2009/10, 2012/13 * [[Акс:Supercoppaitaliana.png|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Итолиё|Суперҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 2001, 2007 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (4):''' 1991, 2006, 2008, 2010 * [[Акс:Serie B icon.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 1951/52 === Байналмилалӣ === * {{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|20px}} '''[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1983/84 * [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Ҷоми УЕФА]] / [[Лигаи Урупо УЕФА]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1990/91; 2022/23 * [[Акс:Trofeo_UEFA_Europa_Conference_League.svg|15px]] '''[[Лигаи Конфронси УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': [[Лигаи Конфронси УЕФА 2021/2022|2021/22]] * [[Акс:UEFA - Inter-Cities Fairs Cup.svg|16px]] '''[[Ҷоми Inter-Cities Fairs]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1960/61 * '''[[Ҷоми ингло-итолиёвӣ]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1972 * '''[[Ҷоми ҷаҳонии хурд]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист''': 1953 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.asromacalcio.it Сомонаи расмии бошгоҳи «Рум»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070127050303/http://www.asromacalcio.it/ |date=2007-01-27 }} [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] 7qgypt63deqzyka38vvse67l8ydwfrt 0 9581 1493733 1317693 2026-11-12T00:53:37Z Zosya95 54344 1493733 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои {{PAGENAME}}]]'' === Миллӣ === * {{Парчам|Мексика}}, {{Парчам|ИМА}} — [[Рӯзи Даргузаштагон]] * [[1981]] — Рӯзи Истиқлоли [[Антигуа ва Барбуда]] аз [[Подшоҳии Муттаҳида]]. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 1 ноябр]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 1 ноябр]]'' * [[1911]] — [[Анри Труайя]], нависандаи фаронсавӣ. * [[1942]] — [[Ларри Флинт]], ношири маҷаллаи амрикоӣ. * [[1960]] — [[Михаил Николаевич Свирин]], таърихшинос, низомӣ ва нависандаи рус. * [[1962]] — [[Энтони Кидис]], овозхони амрикоӣ ([[Red Hot Chili Peppers]]). * [[1963]] — [[Рик Аллен]], нағоранавози бритониёӣ. * [[1984]] — [[Наталия Тена]], ҳунарпешаи бритониёӣ. * [[1989]] — [[Милош Красич]], футболбози сербӣ. == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 1 ноябр]]'' == Тақвими мардумӣ == '''Ақраб''' ([[23 Октябр]] — [[22 Ноябр]]) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо [[моҳи Обон]] дар [[тақвими Эронӣ]] аст. [[Акс:Scorpio.svg|40px|none|Ақраб]] == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.wikiwand.com/tg/1_%D0%B8%D1%8E%D0%BB wikiwand ба забони тоҷикӣ] * http://days.peoples.ru/0111.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060719135313/http://days.peoples.ru/0111.html |date=2006-07-19 }} * http://www.calend.ru/day/11-01/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/1_ноября Наука, 1.11] * [http://cyclowiki.org/wiki/1_ноября cyclowiki 1.11] {{гоҳшуморӣ-хурд}} [[Гурӯҳ:1 ноябр| ]] qvwvyywefoilaphhd6f2jsdqybx77ly 0 11788 1493871 1235204 2026-11-12T10:06:22Z Rabboni Hakimzoda 123692 1493871 wikitext text/x-wiki {{Дарё}} '''Иравади''', '''Ирравади''' ({{lang-sa|Аиравати}} – дарёи фил) — бузургтарин дарё дар [[Мянма]] (собиқ [[Бирма]]). == Ҷуғрофия == Дарозиаш 2150 км (мувофиқи маълумоти дигар 2170 км), масоҳати ҳавзааш тақр. 430 ҳазор км2. Аз шохаҳои шарқии кӯҳи Ҳимолой, аз мавзеи ҳамроҳшавии дарёҳои Мали-Хка ва Нмаи-Хка сарчашма гирифта, асосан, аз шимол ба ҷануб ҷорӣ мешавад ва резишгоҳи сершохаеро ба вуҷуд оварда, ба баҳри Ондомон мерезад. Болообаш аз дараҳои амиқ ва бешаҳои анбӯҳ ҷорӣ шуда, остонаҳо дорад. Поинтар аз шаҳри Мичин водии дарё васеъ мешавад (рӯдхонааш то 800 м). Иравади қисми ғарбии паҳнкӯҳи Шанро убур карда, 3 дара ба вуҷуд меоварад. Рӯдхонаҳояш то 50–100 м хушк шуда, дар баъзе ҷойҳо гирдобҳои барои киштигардӣ хатарнок ба вуҷуд меоянд. Дар ҷанубтари ш. Мандалай оби шохоби бузурги Чиндуин (дарозиаш тақр. 840 км, масоҳати ҳавзааш зиёда аз 100 ҳазор км2) ба И. мерезад. Миёноб ва поинобаш ҳамвории васеи Иравадиро убур карда, водиҳои васеи суфачадорро ба вуҷуд меоварад. Дар ҷараёни поинӣ аксар вақт шохобҳояш хушк мешаванд. Иравади 9 шохоби асосӣ дорад. Манбаи асосиаш борон. Сарфи миёнаи солонаи об дар поинобҳо 13–14 ҳазор м3/с, дар мавсими сербориш – то 40 ҳазор м3/с. Доимо тӯфон мешавад. Сарфи аз ҳама зиёди об дар моҳҳои август – сентябр ва сарфи миёна моҳҳои март – апрел мушоҳида мешавад. Оби иравади барои обёрии хоҷагии халқ (ба истиснои ботлоқзорҳои поинии қитъаи ҳавза) истифода мешавад. Дар давраи пастшавии сатҳи об дар пастобаҳои иравади тамоку, рустаниҳои лӯбиёӣ, ҷуворимакка ва ғайра парвариш мекунанд. Иравади манбаи бузурги захираҳои энергетикии Мянма ба ҳисоб рафта, дар соҳили он ш-ҳои бузурги Мандалай, Пи, Хин-тада, Ронгун ва ғайра воқеанд. Дар давоми 20 соли охир аз болои иравади дар минтақаҳои гуногун зиёда аз 10 пул бунёд шудааст. Ба Иравади делфинҳои (навъи иравадӣ) зиёд аз баҳр меоянд.{{Умуми}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иравади|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Дарёҳо аз рӯи алифбо]] 040xotf0tbj4grwkj2bpuio7td0ybrs 1493873 1493871 2026-11-12T10:08:47Z Rabboni Hakimzoda 123692 1493873 wikitext text/x-wiki {{дарё |Название = Иравади |Национальное название = my/ဧရာဝတီ |Изображение = irrawaddy_watershed.png |Подпись изображения = |Длина = 2300 |Площадь водосбора = 411000 |Бассейн = |Расход воды = средний: 13000-14000 |Место измерения = в низовьях |Исток = Мали (река)/Нмай |Местоположение истока = восточные отроги [[Гималаи|Гималаев]] |Высота истока = |Координаты истока = 25.7098/97.4985 |Устье = Андаманское море |Местоположение устья = |Высота устья = |Координаты устья = 15.7776/95.0635 |Уклон реки = |Страна = Мьянма |Регион = |Район = }} '''Иравади''', '''Ирравади''' ({{lang-sa|Аиравати}} – дарёи фил) — бузургтарин дарё дар [[Мянма]] (собиқ [[Бирма]]). == Ҷуғрофия == Дарозиаш 2150 км (мувофиқи маълумоти дигар 2170 км), масоҳати ҳавзааш тақр. 430 ҳазор км2. Аз шохаҳои шарқии кӯҳи Ҳимолой, аз мавзеи ҳамроҳшавии дарёҳои Мали-Хка ва Нмаи-Хка сарчашма гирифта, асосан, аз шимол ба ҷануб ҷорӣ мешавад ва резишгоҳи сершохаеро ба вуҷуд оварда, ба баҳри Ондомон мерезад. Болообаш аз дараҳои амиқ ва бешаҳои анбӯҳ ҷорӣ шуда, остонаҳо дорад. Поинтар аз шаҳри Мичин водии дарё васеъ мешавад (рӯдхонааш то 800 м). Иравади қисми ғарбии паҳнкӯҳи Шанро убур карда, 3 дара ба вуҷуд меоварад. Рӯдхонаҳояш то 50–100 м хушк шуда, дар баъзе ҷойҳо гирдобҳои барои киштигардӣ хатарнок ба вуҷуд меоянд. Дар ҷанубтари ш. Мандалай оби шохоби бузурги Чиндуин (дарозиаш тақр. 840 км, масоҳати ҳавзааш зиёда аз 100 ҳазор км2) ба И. мерезад. Миёноб ва поинобаш ҳамвории васеи Иравадиро убур карда, водиҳои васеи суфачадорро ба вуҷуд меоварад. Дар ҷараёни поинӣ аксар вақт шохобҳояш хушк мешаванд. Иравади 9 шохоби асосӣ дорад. Манбаи асосиаш борон. Сарфи миёнаи солонаи об дар поинобҳо 13–14 ҳазор м3/с, дар мавсими сербориш – то 40 ҳазор м3/с. Доимо тӯфон мешавад. Сарфи аз ҳама зиёди об дар моҳҳои август – сентябр ва сарфи миёна моҳҳои март – апрел мушоҳида мешавад. Оби иравади барои обёрии хоҷагии халқ (ба истиснои ботлоқзорҳои поинии қитъаи ҳавза) истифода мешавад. Дар давраи пастшавии сатҳи об дар пастобаҳои иравади тамоку, рустаниҳои лӯбиёӣ, ҷуворимакка ва ғайра парвариш мекунанд. Иравади манбаи бузурги захираҳои энергетикии Мянма ба ҳисоб рафта, дар соҳили он ш-ҳои бузурги Мандалай, Пи, Хин-тада, Ронгун ва ғайра воқеанд. Дар давоми 20 соли охир аз болои иравади дар минтақаҳои гуногун зиёда аз 10 пул бунёд шудааст. Ба Иравади делфинҳои (навъи иравадӣ) зиёд аз баҳр меоянд.{{Умуми}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иравади|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Дарёҳо аз рӯи алифбо]] 7zjil5buqu5k036mkctwnupnu5n4ymg 1493875 1493873 2026-11-12T10:09:05Z Rabboni Hakimzoda 123692 1493875 wikitext text/x-wiki {{дарё |Название = Иравади |Национальное название = my/ဧရာဝတီ |Изображение = irrawaddy_watershed.png |Подпись изображения = |Длина = 2300 |Площадь водосбора = 411000 |Бассейн = |Расход воды = средний: 13000-14000 |Место измерения = в низовьях |Исток = Мали (река)/Нмай |Местоположение истока = восточные отроги [[Гималаи|Гималаев]] |Высота истока = |Координаты истока = 25.7098/97.4985 |Устье = Андаманское море |Местоположение устья = |Высота устья = |Координаты устья = 15.7776/95.0635 |Уклон реки = |Страна = Мьянма |Регион = |Район = }} '''Иравади''', '''Ирравади''' ({{lang-sa|Аиравати}} – дарёи фил) — бузургтарин дарё дар [[Мянма]] (собиқ [[Бирма]]). == Ҷуғрофия == Дарозиаш 2150 км (мувофиқи маълумоти дигар 2170 км), масоҳати ҳавзааш тақрибан 430 ҳазор км2. Аз шохаҳои шарқии кӯҳи Ҳимолой, аз мавзеи ҳамроҳшавии дарёҳои Мали-Хка ва Нмаи-Хка сарчашма гирифта, асосан, аз шимол ба ҷануб ҷорӣ мешавад ва резишгоҳи сершохаеро ба вуҷуд оварда, ба баҳри Ондомон мерезад. Болообаш аз дараҳои амиқ ва бешаҳои анбӯҳ ҷорӣ шуда, остонаҳо дорад. Поинтар аз шаҳри Мичин водии дарё васеъ мешавад (рӯдхонааш то 800 м). Иравади қисми ғарбии паҳнкӯҳи Шанро убур карда, 3 дара ба вуҷуд меоварад. Рӯдхонаҳояш то 50–100 м хушк шуда, дар баъзе ҷойҳо гирдобҳои барои киштигардӣ хатарнок ба вуҷуд меоянд. Дар ҷанубтари ш. Мандалай оби шохоби бузурги Чиндуин (дарозиаш тақр. 840 км, масоҳати ҳавзааш зиёда аз 100 ҳазор км2) ба И. мерезад. Миёноб ва поинобаш ҳамвории васеи Иравадиро убур карда, водиҳои васеи суфачадорро ба вуҷуд меоварад. Дар ҷараёни поинӣ аксар вақт шохобҳояш хушк мешаванд. Иравади 9 шохоби асосӣ дорад. Манбаи асосиаш борон. Сарфи миёнаи солонаи об дар поинобҳо 13–14 ҳазор м3/с, дар мавсими сербориш – то 40 ҳазор м3/с. Доимо тӯфон мешавад. Сарфи аз ҳама зиёди об дар моҳҳои август – сентябр ва сарфи миёна моҳҳои март – апрел мушоҳида мешавад. Оби иравади барои обёрии хоҷагии халқ (ба истиснои ботлоқзорҳои поинии қитъаи ҳавза) истифода мешавад. Дар давраи пастшавии сатҳи об дар пастобаҳои иравади тамоку, рустаниҳои лӯбиёӣ, ҷуворимакка ва ғайра парвариш мекунанд. Иравади манбаи бузурги захираҳои энергетикии Мянма ба ҳисоб рафта, дар соҳили он ш-ҳои бузурги Мандалай, Пи, Хин-тада, Ронгун ва ғайра воқеанд. Дар давоми 20 соли охир аз болои иравади дар минтақаҳои гуногун зиёда аз 10 пул бунёд шудааст. Ба Иравади делфинҳои (навъи иравадӣ) зиёд аз баҳр меоянд.{{Умуми}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иравади|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Дарёҳо аз рӯи алифбо]] ej8obb28vvsl5fir0cb8ohof98zuyoe 1493877 1493875 2026-11-12T10:10:31Z Rabboni Hakimzoda 123692 1493877 wikitext text/x-wiki {{дарё |Название = Иравади |Национальное название = my/ဧရာဝတီ |Изображение = irrawaddy_watershed.png |Подпись изображения = |Длина = 2300 |Площадь водосбора = 411000 |Бассейн = |Расход воды = средний: 13000-14000 |Место измерения = в низовьях |Исток = Мали (река)/Нмай |Местоположение истока = восточные отроги [[Гималаи|Гималаев]] |Высота истока = |Координаты истока = 25.7098/97.4985 |Устье = Андаманское море |Местоположение устья = |Высота устья = |Координаты устья = 15.7776/95.0635 |Уклон реки = |Страна = Мьянма |Регион = |Район = }} '''Иравади''', '''Ирравади''' ({{lang-sa|Аиравати}} – дарёи фил) — бузургтарин дарё дар [[Мянма]] (собиқ [[Бирма]]). == Ҷуғрофия == Дарозиаш 2150 км (мувофиқи маълумоти дигар 2170 км), масоҳати ҳавзааш тақрибан 430 ҳазор км2. Аз шохаҳои шарқии кӯҳи Ҳимолой, аз мавзеи ҳамроҳшавии дарёҳои Мали-Хка ва Нмаи-Хка сарчашма гирифта, асосан, аз шимол ба ҷануб ҷорӣ мешавад ва резишгоҳи сершохаеро ба вуҷуд оварда, ба баҳри Ондомон мерезад. Болообаш аз дараҳои амиқ ва бешаҳои анбӯҳ ҷорӣ шуда, остонаҳо дорад. Поинтар аз шаҳри Мичин водии дарё васеъ мешавад (рӯдхонааш то 800 метр). Иравади қисми ғарбии паҳнкӯҳи Шанро убур карда, 3 дара ба вуҷуд меоварад. Рӯдхонаҳояш то 50–100 м хушк шуда, дар баъзе ҷойҳо гирдобҳои барои киштигардӣ хатарнок ба вуҷуд меоянд. Дар ҷанубтари шаҳри Мандалай оби шохоби бузурги Чиндуин (дарозиаш тақрибан 840 км, масоҳати ҳавзааш зиёда аз 100 ҳазор км2) ба Иравади мерезад. Миёноб ва поинобаш ҳамвории васеи Иравадиро убур карда, водиҳои васеи суфачадорро ба вуҷуд меоварад. Дар ҷараёни поинӣ аксар вақт шохобҳояш хушк мешаванд. Иравади 9 шохоби асосӣ дорад. Манбаи асосиаш борон. Сарфи миёнаи солонаи об дар поинобҳо 13–14 ҳазор м3/с, дар мавсими сербориш – то 40 ҳазор м3/с. Доимо тӯфон мешавад. Сарфи аз ҳама зиёди об дар моҳҳои август – сентябр ва сарфи миёна моҳҳои март – апрел мушоҳида мешавад. Оби иравади барои обёрии хоҷагии халқ (ба истиснои ботлоқзорҳои поинии қитъаи ҳавза) истифода мешавад. Дар давраи пастшавии сатҳи об дар пастобаҳои иравади тамоку, рустаниҳои лӯбиёӣ, ҷуворимакка ва ғайра парвариш мекунанд. Иравади манбаи бузурги захираҳои энергетикии Мянма ба ҳисоб рафта, дар соҳили он ш-ҳои бузурги Мандалай, Пи, Хин-тада, Ронгун ва ғайра воқеанд. Дар давоми 20 соли охир аз болои иравади дар минтақаҳои гуногун зиёда аз 10 пул бунёд шудааст. Ба Иравади делфинҳои (навъи иравадӣ) зиёд аз баҳр меоянд.{{Умуми}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иравади|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Дарёҳо аз рӯи алифбо]] ouhl0g1i7tjw8369cnupvb2deq8p1i4 1493882 1493877 2026-11-12T10:17:26Z Rabboni Hakimzoda 123692 1493882 wikitext text/x-wiki {{дарё}} '''Иравади''', '''Ирравади''' ({{lang-sa|Аиравати}} – дарёи фил) — бузургтарин дарё дар [[Мянма]] (собиқ [[Бирма]]). == Ҷуғрофия == Дарозиаш 2150 км (мувофиқи маълумоти дигар 2170 км), масоҳати ҳавзааш тақрибан 430 ҳазор км2. Аз шохаҳои шарқии кӯҳи Ҳимолой, аз мавзеи ҳамроҳшавии дарёҳои Мали-Хка ва Нмаи-Хка сарчашма гирифта, асосан, аз шимол ба ҷануб ҷорӣ мешавад ва резишгоҳи сершохаеро ба вуҷуд оварда, ба баҳри Ондомон мерезад. Болообаш аз дараҳои амиқ ва бешаҳои анбӯҳ ҷорӣ шуда, остонаҳо дорад. Поинтар аз шаҳри Мичин водии дарё васеъ мешавад (рӯдхонааш то 800 метр). Иравади қисми ғарбии паҳнкӯҳи Шанро убур карда, 3 дара ба вуҷуд меоварад. Рӯдхонаҳояш то 50–100 м хушк шуда, дар баъзе ҷойҳо гирдобҳои барои киштигардӣ хатарнок ба вуҷуд меоянд. Дар ҷанубтари шаҳри Мандалай оби шохоби бузурги Чиндуин (дарозиаш тақрибан 840 км, масоҳати ҳавзааш зиёда аз 100 ҳазор км2) ба Иравади мерезад. Миёноб ва поинобаш ҳамвории васеи Иравадиро убур карда, водиҳои васеи суфачадорро ба вуҷуд меоварад. Дар ҷараёни поинӣ аксар вақт шохобҳояш хушк мешаванд. Иравади 9 шохоби асосӣ дорад. Манбаи асосиаш борон. Сарфи миёнаи солонаи об дар поинобҳо 13–14 ҳазор м3/с, дар мавсими сербориш – то 40 ҳазор м3/с. Доимо тӯфон мешавад. Сарфи аз ҳама зиёди об дар моҳҳои август – сентябр ва сарфи миёна моҳҳои март – апрел мушоҳида мешавад. Оби иравади барои обёрии хоҷагии халқ (ба истиснои ботлоқзорҳои поинии қитъаи ҳавза) истифода мешавад. Дар давраи пастшавии сатҳи об дар пастобаҳои иравади тамоку, рустаниҳои лӯбиёӣ, ҷуворимакка ва ғайра парвариш мекунанд. Иравади манбаи бузурги захираҳои энергетикии Мянма ба ҳисоб рафта, дар соҳили он ш-ҳои бузурги Мандалай, Пи, Хин-тада, Ронгун ва ғайра воқеанд. Дар давоми 20 соли охир аз болои иравади дар минтақаҳои гуногун зиёда аз 10 пул бунёд шудааст. Ба Иравади делфинҳои (навъи иравадӣ) зиёд аз баҳр меоянд.{{Умуми}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иравади|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Дарёҳо аз рӯи алифбо]] ejeji3i4z4wawkas1x0vvpczk8jwdxx 1493887 1493882 2026-11-12T10:25:12Z Rabboni Hakimzoda 123692 1493887 wikitext text/x-wiki {{Дарё |Ном = *Иравади |Номгузории миллӣ = my/ဧရာဝတီ |Тасвир = |Зернависи тасвир = |Тӯл = 2300 |Масоҳати ҳавза = 411000 |Ҳавза = |Сарфи об = |Ҷойи ченкунӣ = |Сарчашма = |Мавқеи сарчашма = |Баландии сарчашма = |Координатаҳои сарчашма = |Резишгоҳ = |Мавқеи резишгоҳ = |Баландии резишгоҳ = |Координатаҳои резишгоҳ = |Нишебии дарё = |Кишвар = *Мянма |Минтақа = |Ноҳия = |Харитаи мавзеъ = }} '''Иравади''', '''Ирравади''' ({{lang-sa|Аиравати}} – дарёи фил) — бузургтарин дарё дар [[Мянма]] (собиқ [[Бирма]]). == Ҷуғрофия == Дарозиаш 2150 км (мувофиқи маълумоти дигар 2170 км), масоҳати ҳавзааш тақрибан 430 ҳазор км2. Аз шохаҳои шарқии кӯҳи Ҳимолой, аз мавзеи ҳамроҳшавии дарёҳои Мали-Хка ва Нмаи-Хка сарчашма гирифта, асосан, аз шимол ба ҷануб ҷорӣ мешавад ва резишгоҳи сершохаеро ба вуҷуд оварда, ба баҳри Ондомон мерезад. Болообаш аз дараҳои амиқ ва бешаҳои анбӯҳ ҷорӣ шуда, остонаҳо дорад. Поинтар аз шаҳри Мичин водии дарё васеъ мешавад (рӯдхонааш то 800 метр). Иравади қисми ғарбии паҳнкӯҳи Шанро убур карда, 3 дара ба вуҷуд меоварад. Рӯдхонаҳояш то 50–100 м хушк шуда, дар баъзе ҷойҳо гирдобҳои барои киштигардӣ хатарнок ба вуҷуд меоянд. Дар ҷанубтари шаҳри Мандалай оби шохоби бузурги Чиндуин (дарозиаш тақрибан 840 км, масоҳати ҳавзааш зиёда аз 100 ҳазор км2) ба Иравади мерезад. Миёноб ва поинобаш ҳамвории васеи Иравадиро убур карда, водиҳои васеи суфачадорро ба вуҷуд меоварад. Дар ҷараёни поинӣ аксар вақт шохобҳояш хушк мешаванд. Иравади 9 шохоби асосӣ дорад. Манбаи асосиаш борон. Сарфи миёнаи солонаи об дар поинобҳо 13–14 ҳазор м3/с, дар мавсими сербориш – то 40 ҳазор м3/с. Доимо тӯфон мешавад. Сарфи аз ҳама зиёди об дар моҳҳои август – сентябр ва сарфи миёна моҳҳои март – апрел мушоҳида мешавад. Оби иравади барои обёрии хоҷагии халқ (ба истиснои ботлоқзорҳои поинии қитъаи ҳавза) истифода мешавад. Дар давраи пастшавии сатҳи об дар пастобаҳои иравади тамоку, рустаниҳои лӯбиёӣ, ҷуворимакка ва ғайра парвариш мекунанд. Иравади манбаи бузурги захираҳои энергетикии Мянма ба ҳисоб рафта, дар соҳили он ш-ҳои бузурги Мандалай, Пи, Хин-тада, Ронгун ва ғайра воқеанд. Дар давоми 20 соли охир аз болои иравади дар минтақаҳои гуногун зиёда аз 10 пул бунёд шудааст. Ба Иравади делфинҳои (навъи иравадӣ) зиёд аз баҳр меоянд.{{Умуми}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иравади|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Дарёҳо аз рӯи алифбо]] k4m57pse6ox80nza94bjpgnqixdctiz 0 12367 1493900 1493502 2026-11-12T11:34:02Z A09 34571 Вироиши [[Special:Contributions/Серёжечкин Сергей|Серёжечкин Сергей]] ([[User talk:Серёжечкин Сергей|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:VASHGIRD|VASHGIRD]] анҷом дода буд 948739 wikitext text/x-wiki {{ятим}} '''Весегонск''' ({{забон-код|ru|Весьегонск}}) — шаҳрест дар [[вилояти Твер]] дар [[Русия]] аст. Aҳолиаш 8662 нафар аст. == Таърих == == Ҷуғрофия == == Иқтисодиёт == == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} {{Русия-ҷуғ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Русия]] [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] 4p5ifoot2ddbkfzut35k8y66y9uaa5b 0 13234 1493571 1330268 2026-11-11T12:59:38Z ~2026-59771-22 165791 /* = Намудҳои Дилафруз */ 1493571 wikitext text/x-wiki {{Қисмҳои компютер |ном = Чопгар (принтер) |акс = HP LaserJet 4000n.jpg |қисм = [[Қисмҳои иловагии компютер|Иловагӣ]] |вазифа = чопи матнҳо ба рӯи қоғаз }} '''Чопгар''' ({{lang-fa|چاپگر}}), '''принтер''' ({{lang-en|printer}}, аз {{lang-en2|print}} — чоп) — яке аз [[дастгоҳи ҷонибӣ|таҷҳизоти ҷонибии]] роёна аст, ки матн ё тасвири эҷодшуда ба василаи роёнаро бар рӯи коғаз (ё расонаи мушобеҳи дигаре) чоп мекунад. Ба воситаи чопгар на танҳо иттилооти матнӣ, балки графикиро низ хориҷ намудан мумкин аст. Чопгарҳо низ ба мисли мониторҳо иттилооти тасвиршавандаро ҳам дар намуди ранга ва ҳам сиёҳу сафед хориҷ карда метавонанд. Чопгарҳои ранга аз чопгарҳои муқаррарӣ қиматтаранд. Чопгарҳо вобаста аз тарзи корашон матритсавй, сиёҳу сафед хориҷ карда метавонанд. Чопгарҳои ранга аз чопгарҳои муқаррарӣ қиматтаранд. Чопгарҳо вобаста аз тарзи корашон матритсавӣ, рангпошанда ва лазерӣ мешаванд. Чопгари матритсавӣ солҳои 80-ум ва аввали солҳои 90- уми асри гузашта аз ҳама ҷопгари паҳнгаштатарин ба ҳисоб мерафт. Сифати чопи он нисбат ба чопгарҳои навъи дигар паст буда, хангоми чопкунӣ вай садои баланд мебарорад. Азбаски нархи он аз дигар намуд чопгарҳо арзонтар аст, бинобар он ин чопгарро то ҳоло дар баъзе корхонаву муассисаҳо вохӯрдан мумкин аст. Принсипи кори ин чопгар чунин аст: қисми чопкунандаи он, ки аз қатори сӯзанчаҳои борики металлии ба таври амудӣ ҷойгирбуда иборат аст, бо самти сатри чопшаванда ҳаракат менамояд. Дар вақти зарурӣ сӯзанчаҳо аз болои лентаи ранг ба қоғаз зарба мезананд ва ташаккулёбии аломату тасвирҳоро таъмин менамоянд. == Намудҳои Дилафруз = * принтери лазерӣ * принтери матрисави * принтери рангпошанда * принтери 3D == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Қисмҳоикомпютер}} {{Compu-stub}} [[Гурӯҳ:Чопгарҳо| ]] [[Гурӯҳ:Худкорсозии идорӣ]] 8bfsnpiofvhommwezkly603z77i72up 1493587 1493571 2026-11-11T15:20:07Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, аломатҳои китобат 1493587 wikitext text/x-wiki [[Акс:HP Laserjet 5 DN 1.jpg|thumb|Чопгари HP LaserJet 5]] '''Чопгар''' ({{lang-fa|چاپگر}}), '''принтер''' ({{lang-en|printer}}, аз {{lang-en2|print}} — чоп) — яке аз [[дастгоҳи ҷонибӣ|таҷҳизоти ҷонибии]] роёна аст, ки матн ё тасвири эҷодшуда ба василаи роёнаро бар рӯи коғаз (ё расонаи мушобеҳи дигаре) чоп мекунад. Ба воситаи чопгар на танҳо иттилооти матнӣ, балки графикиро низ хориҷ намудан мумкин аст. Чопгарҳо низ ба мисли мониторҳо иттилооти тасвиршавандаро ҳам дар намуди ранга ва ҳам сиёҳу сафед хориҷ карда метавонанд. Чопгарҳои ранга аз чопгарҳои муқаррарӣ қиматтаранд. Чопгарҳо вобаста аз тарзи корашон матритсавй, сиёҳу сафед хориҷ карда метавонанд. Чопгарҳои ранга аз чопгарҳои муқаррарӣ қиматтаранд. Чопгарҳо вобаста аз тарзи корашон матритсавӣ, рангпошанда ва лазерӣ мешаванд. Чопгари матритсавӣ солҳои 80-ум ва аввали солҳои 90- уми асри гузашта аз ҳама ҷопгари паҳнгаштатарин ба ҳисоб мерафт. Сифати чопи он нисбат ба чопгарҳои навъи дигар паст буда, хангоми чопкунӣ вай садои баланд мебарорад. Азбаски нархи он аз дигар намуд чопгарҳо арзонтар аст, бинобар он ин чопгарро то ҳоло дар баъзе корхонаву муассисаҳо вохӯрдан мумкин аст. Принсипи кори ин чопгар чунин аст: қисми чопкунандаи он, ки аз қатори сӯзанчаҳои борики металлии ба таври амудӣ ҷойгирбуда иборат аст, бо самти сатри чопшаванда ҳаракат менамояд. Дар вақти зарурӣ сӯзанчаҳо аз болои лентаи ранг ба қоғаз зарба мезананд ва ташаккулёбии аломату тасвирҳоро таъмин менамоянд. == Намудҳои Дилафруз = * принтери лазерӣ * принтери матрисави * принтери рангпошанда * принтери 3D == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Қисмҳоикомпютер}} {{Compu-stub}} [[Гурӯҳ:Чопгарҳо| ]] [[Гурӯҳ:Худкорсозии идорӣ]] 6cfo82dcte1tbjp1rmb14dvp7wx2r5x 1493588 1493587 2026-11-11T15:21:08Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Намудҳои Дилафруз */ аломатҳои китобат, вироишоти сабкӣ 1493588 wikitext text/x-wiki [[Акс:HP Laserjet 5 DN 1.jpg|thumb|Чопгари HP LaserJet 5]] '''Чопгар''' ({{lang-fa|چاپگر}}), '''принтер''' ({{lang-en|printer}}, аз {{lang-en2|print}} — чоп) — яке аз [[дастгоҳи ҷонибӣ|таҷҳизоти ҷонибии]] роёна аст, ки матн ё тасвири эҷодшуда ба василаи роёнаро бар рӯи коғаз (ё расонаи мушобеҳи дигаре) чоп мекунад. Ба воситаи чопгар на танҳо иттилооти матнӣ, балки графикиро низ хориҷ намудан мумкин аст. Чопгарҳо низ ба мисли мониторҳо иттилооти тасвиршавандаро ҳам дар намуди ранга ва ҳам сиёҳу сафед хориҷ карда метавонанд. Чопгарҳои ранга аз чопгарҳои муқаррарӣ қиматтаранд. Чопгарҳо вобаста аз тарзи корашон матритсавй, сиёҳу сафед хориҷ карда метавонанд. Чопгарҳои ранга аз чопгарҳои муқаррарӣ қиматтаранд. Чопгарҳо вобаста аз тарзи корашон матритсавӣ, рангпошанда ва лазерӣ мешаванд. Чопгари матритсавӣ солҳои 80-ум ва аввали солҳои 90- уми асри гузашта аз ҳама ҷопгари паҳнгаштатарин ба ҳисоб мерафт. Сифати чопи он нисбат ба чопгарҳои навъи дигар паст буда, хангоми чопкунӣ вай садои баланд мебарорад. Азбаски нархи он аз дигар намуд чопгарҳо арзонтар аст, бинобар он ин чопгарро то ҳоло дар баъзе корхонаву муассисаҳо вохӯрдан мумкин аст. Принсипи кори ин чопгар чунин аст: қисми чопкунандаи он, ки аз қатори сӯзанчаҳои борики металлии ба таври амудӣ ҷойгирбуда иборат аст, бо самти сатри чопшаванда ҳаракат менамояд. Дар вақти зарурӣ сӯзанчаҳо аз болои лентаи ранг ба қоғаз зарба мезананд ва ташаккулёбии аломату тасвирҳоро таъмин менамоянд. == Намудҳои принтер== * принтери лазерӣ * принтери матрисави * принтери рангпошанда * принтери 3D == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Қисмҳоикомпютер}} {{Compu-stub}} [[Гурӯҳ:Чопгарҳо| ]] [[Гурӯҳ:Худкорсозии идорӣ]] 3apmyba8xncmac125ghhnd3h0n2ekz0 0 14356 1493829 1439816 2026-11-12T09:14:31Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ]] to [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] 1439816 wikitext text/x-wiki {{Созмон}} '''Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ''' — созмони низомию сиёсӣ, ки аз тарафи ҷумҳуриҳои собиқ [[СССР|шӯравӣ]] [[15 май]]и соли [[1992]] ташкил шудааст. [[Николай Бордюжа]] дабири кулли Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ мебошад. == Узвият == === Давлатҳои аъзо === [[Акс:Collective_Security_Treaty_Organization_(CSTO)_-_Организация_Договора_о_коллективной_безопасности_(ОДКБ).png|марказ|800x800пкс]] Харитае, ки аъзои СПАД, нозирон ва аъзои вобастаро нишон медиҳад. Ба он қаламравҳои аз ҷониби [[Русия]] ишғолшудаи [[Укроин]], қаламравҳои ишғолшудаи Русия дар [[Гурҷистон]] ва ҷумҳурии ҷудоихоҳи Приднестровӣ дохил мешаванд. '''Давлатҳои аъзои Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ:''' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- ! class="unsortable" |кишвари аъзо ! Сармоя ! Аҳолӣ ! Майдон ! Тасдиқ намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br /><br /><br /><br /> Шартномаи амният <ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/79#documentCard|title=Договор о коллективной безопасности|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи Протокол<br /><br /><br /><br /> дар бораи тамдиди мӯҳлати шартнома <ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/881#documentCard|title=Протокол о продлении Договора о коллективной безопасности от 15 мая 1992 года|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи<br /><br /><br /><br /> Оинномаи СПАД <ref>{{Cite web|url=https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html|title=Collective Security Treaty Organization|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus|accessdate=2025-04-05|archivedate=2025-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603103020/https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html}}</ref> |- |{{Парчам|Armenia|name=Арманистон}} | [[Ереван]] | {{0|00}} 3.015.400 | style="text-align:right" | 29,743 км 2 | 15 майи соли 1992 | rowspan="7" | 2 апрели 1999 | rowspan="7" | 18 сентябри 2003 |- |{{Парчам|Belarus|Белорус}} | [[Минск]] | {{0|00}} 9.155.000 | style="text-align:right" | 207,595 км 2 | 31 декабри соли 1993 {{Refn|Did not sign original treaty.}} |- |{{Парчам|Kazakhstan|name=Қазоқистон}} | [[Остона]] | {{0|00}} 20.286.000 | style="text-align:right" | 2,724,900 км 2 | rowspan="4" | 15 майи соли 1992 |- |{{Парчам|Kyrgyzstan|name=Қирғизистон}} | [[Бишкек]] | {{0|00}} 7.213.000 | style="text-align:right" | 200,105 км 2 |- |{{Парчам|Russia|name=Русия}} | [[Маскав|Москва]] | {{0|00}} 146.150.000 | style="text-align:right" | 17,125,191 км 2 |- |{{Парчам|Tajikistan|name=Тоҷикистон}} | [[Душанбе]] | {{0|00}} 10.786.000 | style="text-align:right" | 143,100 км 2 |} === Давлатҳои собиқ узви СПАД === {| class="wikitable sortable" |- ! class="unsortable" |Кишвари собиқ аъзо ! Пойтахт ! Тасдик намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br />Шартномаи амният ! Бозгашт аз<br />шартнома ! |- |{{Парчам|Azerbaijan|name=Озарбойҷон}} | [[Боку]] | 24 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] | rowspan="3" | 2 апрели 1999 | rowspan="3" | Протоколи дароз кардани муҳлати Шартномаро имзо накарданд |- |{{Парчам|Georgia|1990|name=Гурҷистон}} | [[Тифлис|Тифлис]] | 9 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] |- | rowspan="2" |{{Парчам|Uzbekistan|name=Ӯзбекистон}} | rowspan="2" | [[Тошканд|Тошканд]] | 15 майи соли 1992 |- | 16 августи 2006 | 19 декабри 2012 <ref name="UZBSUS">{{Cite web|url=https://en.odkb-csto.org/session/2012/session201212/|title=Session of the Collective Security Council December 19, 2012|date=2012-12-19|publisher=Collective Security Treaty Organization|accessdate=2025-04-05}}</ref> | Узвият боздошта шуд |- |} === Кишварҳои нозири ғайриузв дар Ассамблеяи парлумонии СПАД === Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Сербистон ва Волеси Ҷирга (палатаи поёнии) Маҷлиси миллии [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2013 дар Ассамблеяи порлумонии СПАД мақоми нозир гирифтанд, ҳарчанд [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2021 бо тасарруфи [[Толибон]] барҳам хӯрд. <ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|title=Парламентские делегации Республики Сербия и Исламской Республики Афганистан получили статус наблюдателей при Парламентской Ассамблее ОДКБ|author=Zainetdinov|first=Vladimir|website=odkb-csto.org|date=2013-12-04|accessdate=13 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130723091513/http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|archivedate=23 July 2013}}</ref> Ҳамчунин, Ассамблеяи парлумонии Иттиҳоди Беларус ва Русия дар Ассамблеяи парлумонии СПАД мақоми нозирро дорад. <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" !кишвар !Созмону ташкилотҳои иштироккунанда ! Соли ворид шудан |- |{{Парчам|Serbia|name=Сербия}} | Ассамблеяи миллии Ҷумҳурии Сербия <ref>{{Cite web|url=https://www.inform.kz/en/article/2549816|title=Afghan and Serbian parliaments acquire observer status at CSTO PA|website=Казинформ|editor=Tatyana|date=2013-04-12|location=[[Moscow]]|publisher=inform.kz|lang=en|accessdate=2022-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230124220910/https://www.inform.kz/en/afghan-and-serbian-parliaments-acquire-observer-status-at-csto-pa_a2549816|archivedate=24 January 2023}}</ref> | 2013 |- |{{Flagicon|Russia}}{{Flagicon|Belarus}}[[Union State|Давлати]] [[Иттифоқӣ (Иттиҳоди Беларус ва Русия)|иттифоқӣ]] (Иттиҳоди Беларус ва Русия) | Ассамблеяи парламентии Иттиҳоди Белорус ва Русия | 2010 <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/documents/postanovlenie-soveta-parlamentskoy-assamblei-organizatsii-dogovora-o-0f1c9ce9-d286-457d-a825-6be775310f80|title=Постановление Совета Парламентской Ассамблеи Организации Договора о коллективной безопасности «О предоставлении}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|title=О предоставлении Парламентскому Собранию Союза Беларуси и России статуса наблюдателя при Парламентской Ассамблее Организации Договора о коллективной безопасности|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221127005646/https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|archivedate=2022-11-27}}</ref> |- |{{Парчам|Afghanistan|2013|name=Афғонистон}} <ref>{{Cite news|title=Leaders Of Russia, China-Led Security Blocs Meet To Discuss Afghanistan|url=https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220810000158/https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archivedate=10 August 2022|accessdate=2022-08-09|work=Radiofreeeurope/Radioliberty|language=en}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://paodkb.org/participants_and_observers#observers "Государства-члены ПА ОДКБ"]. </cite></ref> | Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Исломии Афғонистон | 2013-2021 |- |} === Узвияти эҳтимолӣ === Дар моҳи майи соли 2007 Николай Бордюжа, Дабири кулли СПАД пешниҳод карда буд, ки [[Эрон]] метавонад ба СПАД шомил шавад, гуфт, "СПАД як созмони боз аст. Агар Эрон тибқи оинномаи мо муроҷиат кунад, мо дархостро баррасӣ хоҳем кард". <ref>{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|title=Iran may join security group led by Russia – Indian Express|author=Upadhyay|first=Dadan|website=Indian Express|date=14 May 2007|accessdate=2021-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220116131149/http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|archivedate=16 January 2022}}</ref> Агар Эрон ба он шомил шавад, он аввалин давлате хоҳад буд, ки берун аз Иттиҳоди Шӯравии пешин узви ин созмон мешавад. Ӯзбекистон дар соли 2021 пас аз мақоми нозири ИАО дар 11 декабри соли 2020 <ref>{{Cite web|url=https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|title=Uzbekistan, Cuba granted observer status at Eurasian Economic Union|website=eng.belta.by|date=2020-12-11|lang=en-EN|accessdate=2021-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123184012/https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|archivedate=23 November 2021}}</ref> бо Русия тамрини низомии дуҷониба ва бо Русияву Тоҷикистон тамрини низомии сеҷониба анҷом дод, дар ҳоле ки президенти ин кишвар дар нишасти СПАД ба ҳайси меҳмон ширкат карда, сару садоҳо дар бораи вуруди эҳтимолии дубора ба СПАД-ро ба вуҷуд овард. <ref>{{Cite news|author=Mashrab|first=Fozil|date=29 September 2021|title=Is Uzbekistan on the Verge of Rejoining the CSTO?|url=https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123191021/https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archivedate=23 November 2021|accessdate=23 November 2021|work=Jamestown}}</ref> == Нигаред == * [[Созмони Паймони Атлантики Шимолӣ]] == Пайвандҳо == ** [http://www.dkb.gov.ru Сомонаи расмии СПАД] * [http://ozodi.org/reportsarticle/2007/10/44F7E569-E7DA-4FFA-AC80-57DAD17D021C.html Созмони Шонҳой бо Паймони амнияти дастаҷамъӣ наздик мешаванд]{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{хурд}} {{СПАД}} {{ИДМ}} {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Созмонҳои ҳарбӣ-сиёсӣ]] dxy4xwg9bossvoqr78xq4r7wu7bqxn1 1493831 1493829 2026-11-12T09:14:48Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] to [[Созмони Паймони амнияти дастаҷамъӣ]] 1439816 wikitext text/x-wiki {{Созмон}} '''Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ''' — созмони низомию сиёсӣ, ки аз тарафи ҷумҳуриҳои собиқ [[СССР|шӯравӣ]] [[15 май]]и соли [[1992]] ташкил шудааст. [[Николай Бордюжа]] дабири кулли Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ мебошад. == Узвият == === Давлатҳои аъзо === [[Акс:Collective_Security_Treaty_Organization_(CSTO)_-_Организация_Договора_о_коллективной_безопасности_(ОДКБ).png|марказ|800x800пкс]] Харитае, ки аъзои СПАД, нозирон ва аъзои вобастаро нишон медиҳад. Ба он қаламравҳои аз ҷониби [[Русия]] ишғолшудаи [[Укроин]], қаламравҳои ишғолшудаи Русия дар [[Гурҷистон]] ва ҷумҳурии ҷудоихоҳи Приднестровӣ дохил мешаванд. '''Давлатҳои аъзои Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ:''' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- ! class="unsortable" |кишвари аъзо ! Сармоя ! Аҳолӣ ! Майдон ! Тасдиқ намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br /><br /><br /><br /> Шартномаи амният <ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/79#documentCard|title=Договор о коллективной безопасности|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи Протокол<br /><br /><br /><br /> дар бораи тамдиди мӯҳлати шартнома <ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/881#documentCard|title=Протокол о продлении Договора о коллективной безопасности от 15 мая 1992 года|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи<br /><br /><br /><br /> Оинномаи СПАД <ref>{{Cite web|url=https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html|title=Collective Security Treaty Organization|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus|accessdate=2025-04-05|archivedate=2025-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603103020/https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html}}</ref> |- |{{Парчам|Armenia|name=Арманистон}} | [[Ереван]] | {{0|00}} 3.015.400 | style="text-align:right" | 29,743 км 2 | 15 майи соли 1992 | rowspan="7" | 2 апрели 1999 | rowspan="7" | 18 сентябри 2003 |- |{{Парчам|Belarus|Белорус}} | [[Минск]] | {{0|00}} 9.155.000 | style="text-align:right" | 207,595 км 2 | 31 декабри соли 1993 {{Refn|Did not sign original treaty.}} |- |{{Парчам|Kazakhstan|name=Қазоқистон}} | [[Остона]] | {{0|00}} 20.286.000 | style="text-align:right" | 2,724,900 км 2 | rowspan="4" | 15 майи соли 1992 |- |{{Парчам|Kyrgyzstan|name=Қирғизистон}} | [[Бишкек]] | {{0|00}} 7.213.000 | style="text-align:right" | 200,105 км 2 |- |{{Парчам|Russia|name=Русия}} | [[Маскав|Москва]] | {{0|00}} 146.150.000 | style="text-align:right" | 17,125,191 км 2 |- |{{Парчам|Tajikistan|name=Тоҷикистон}} | [[Душанбе]] | {{0|00}} 10.786.000 | style="text-align:right" | 143,100 км 2 |} === Давлатҳои собиқ узви СПАД === {| class="wikitable sortable" |- ! class="unsortable" |Кишвари собиқ аъзо ! Пойтахт ! Тасдик намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br />Шартномаи амният ! Бозгашт аз<br />шартнома ! |- |{{Парчам|Azerbaijan|name=Озарбойҷон}} | [[Боку]] | 24 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] | rowspan="3" | 2 апрели 1999 | rowspan="3" | Протоколи дароз кардани муҳлати Шартномаро имзо накарданд |- |{{Парчам|Georgia|1990|name=Гурҷистон}} | [[Тифлис|Тифлис]] | 9 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] |- | rowspan="2" |{{Парчам|Uzbekistan|name=Ӯзбекистон}} | rowspan="2" | [[Тошканд|Тошканд]] | 15 майи соли 1992 |- | 16 августи 2006 | 19 декабри 2012 <ref name="UZBSUS">{{Cite web|url=https://en.odkb-csto.org/session/2012/session201212/|title=Session of the Collective Security Council December 19, 2012|date=2012-12-19|publisher=Collective Security Treaty Organization|accessdate=2025-04-05}}</ref> | Узвият боздошта шуд |- |} === Кишварҳои нозири ғайриузв дар Ассамблеяи парлумонии СПАД === Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Сербистон ва Волеси Ҷирга (палатаи поёнии) Маҷлиси миллии [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2013 дар Ассамблеяи порлумонии СПАД мақоми нозир гирифтанд, ҳарчанд [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2021 бо тасарруфи [[Толибон]] барҳам хӯрд. <ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|title=Парламентские делегации Республики Сербия и Исламской Республики Афганистан получили статус наблюдателей при Парламентской Ассамблее ОДКБ|author=Zainetdinov|first=Vladimir|website=odkb-csto.org|date=2013-12-04|accessdate=13 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130723091513/http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|archivedate=23 July 2013}}</ref> Ҳамчунин, Ассамблеяи парлумонии Иттиҳоди Беларус ва Русия дар Ассамблеяи парлумонии СПАД мақоми нозирро дорад. <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" !кишвар !Созмону ташкилотҳои иштироккунанда ! Соли ворид шудан |- |{{Парчам|Serbia|name=Сербия}} | Ассамблеяи миллии Ҷумҳурии Сербия <ref>{{Cite web|url=https://www.inform.kz/en/article/2549816|title=Afghan and Serbian parliaments acquire observer status at CSTO PA|website=Казинформ|editor=Tatyana|date=2013-04-12|location=[[Moscow]]|publisher=inform.kz|lang=en|accessdate=2022-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230124220910/https://www.inform.kz/en/afghan-and-serbian-parliaments-acquire-observer-status-at-csto-pa_a2549816|archivedate=24 January 2023}}</ref> | 2013 |- |{{Flagicon|Russia}}{{Flagicon|Belarus}}[[Union State|Давлати]] [[Иттифоқӣ (Иттиҳоди Беларус ва Русия)|иттифоқӣ]] (Иттиҳоди Беларус ва Русия) | Ассамблеяи парламентии Иттиҳоди Белорус ва Русия | 2010 <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/documents/postanovlenie-soveta-parlamentskoy-assamblei-organizatsii-dogovora-o-0f1c9ce9-d286-457d-a825-6be775310f80|title=Постановление Совета Парламентской Ассамблеи Организации Договора о коллективной безопасности «О предоставлении}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|title=О предоставлении Парламентскому Собранию Союза Беларуси и России статуса наблюдателя при Парламентской Ассамблее Организации Договора о коллективной безопасности|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221127005646/https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|archivedate=2022-11-27}}</ref> |- |{{Парчам|Afghanistan|2013|name=Афғонистон}} <ref>{{Cite news|title=Leaders Of Russia, China-Led Security Blocs Meet To Discuss Afghanistan|url=https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220810000158/https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archivedate=10 August 2022|accessdate=2022-08-09|work=Radiofreeeurope/Radioliberty|language=en}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://paodkb.org/participants_and_observers#observers "Государства-члены ПА ОДКБ"]. </cite></ref> | Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Исломии Афғонистон | 2013-2021 |- |} === Узвияти эҳтимолӣ === Дар моҳи майи соли 2007 Николай Бордюжа, Дабири кулли СПАД пешниҳод карда буд, ки [[Эрон]] метавонад ба СПАД шомил шавад, гуфт, "СПАД як созмони боз аст. Агар Эрон тибқи оинномаи мо муроҷиат кунад, мо дархостро баррасӣ хоҳем кард". <ref>{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|title=Iran may join security group led by Russia – Indian Express|author=Upadhyay|first=Dadan|website=Indian Express|date=14 May 2007|accessdate=2021-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220116131149/http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|archivedate=16 January 2022}}</ref> Агар Эрон ба он шомил шавад, он аввалин давлате хоҳад буд, ки берун аз Иттиҳоди Шӯравии пешин узви ин созмон мешавад. Ӯзбекистон дар соли 2021 пас аз мақоми нозири ИАО дар 11 декабри соли 2020 <ref>{{Cite web|url=https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|title=Uzbekistan, Cuba granted observer status at Eurasian Economic Union|website=eng.belta.by|date=2020-12-11|lang=en-EN|accessdate=2021-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123184012/https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|archivedate=23 November 2021}}</ref> бо Русия тамрини низомии дуҷониба ва бо Русияву Тоҷикистон тамрини низомии сеҷониба анҷом дод, дар ҳоле ки президенти ин кишвар дар нишасти СПАД ба ҳайси меҳмон ширкат карда, сару садоҳо дар бораи вуруди эҳтимолии дубора ба СПАД-ро ба вуҷуд овард. <ref>{{Cite news|author=Mashrab|first=Fozil|date=29 September 2021|title=Is Uzbekistan on the Verge of Rejoining the CSTO?|url=https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123191021/https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archivedate=23 November 2021|accessdate=23 November 2021|work=Jamestown}}</ref> == Нигаред == * [[Созмони Паймони Атлантики Шимолӣ]] == Пайвандҳо == ** [http://www.dkb.gov.ru Сомонаи расмии СПАД] * [http://ozodi.org/reportsarticle/2007/10/44F7E569-E7DA-4FFA-AC80-57DAD17D021C.html Созмони Шонҳой бо Паймони амнияти дастаҷамъӣ наздик мешаванд]{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{хурд}} {{СПАД}} {{ИДМ}} {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Созмонҳои ҳарбӣ-сиёсӣ]] dxy4xwg9bossvoqr78xq4r7wu7bqxn1 1493833 1493831 2026-11-12T09:15:53Z VASHGIRD 8035 1493833 wikitext text/x-wiki {{Созмон}} '''Созмони Паймони амнияти дастаҷамъӣ''' (СПАД), ё '''Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ''' (СААД) — созмони низомию сиёсӣ, ки аз тарафи ҷумҳуриҳои собиқ [[СССР|шӯравӣ]] [[15 май]]и соли [[1992]] ташкил шудааст. [[Николай Бордюжа]] дабири кулли Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ мебошад. == Узвият == === Давлатҳои аъзо === [[Акс:Collective_Security_Treaty_Organization_(CSTO)_-_Организация_Договора_о_коллективной_безопасности_(ОДКБ).png|марказ|800x800пкс]] Харитае, ки аъзои СПАД, нозирон ва аъзои вобастаро нишон медиҳад. Ба он қаламравҳои аз ҷониби [[Русия]] ишғолшудаи [[Укроин]], қаламравҳои ишғолшудаи Русия дар [[Гурҷистон]] ва ҷумҳурии ҷудоихоҳи Приднестровӣ дохил мешаванд. '''Давлатҳои аъзои Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ:''' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- ! class="unsortable" |кишвари аъзо ! Сармоя ! Аҳолӣ ! Майдон ! Тасдиқ намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br /><br /><br /><br /> Шартномаи амният <ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/79#documentCard|title=Договор о коллективной безопасности|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи Протокол<br /><br /><br /><br /> дар бораи тамдиди мӯҳлати шартнома <ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/881#documentCard|title=Протокол о продлении Договора о коллективной безопасности от 15 мая 1992 года|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи<br /><br /><br /><br /> Оинномаи СПАД <ref>{{Cite web|url=https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html|title=Collective Security Treaty Organization|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus|accessdate=2025-04-05|archivedate=2025-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603103020/https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html}}</ref> |- |{{Парчам|Armenia|name=Арманистон}} | [[Ереван]] | {{0|00}} 3.015.400 | style="text-align:right" | 29,743 км 2 | 15 майи соли 1992 | rowspan="7" | 2 апрели 1999 | rowspan="7" | 18 сентябри 2003 |- |{{Парчам|Belarus|Белорус}} | [[Минск]] | {{0|00}} 9.155.000 | style="text-align:right" | 207,595 км 2 | 31 декабри соли 1993 {{Refn|Did not sign original treaty.}} |- |{{Парчам|Kazakhstan|name=Қазоқистон}} | [[Остона]] | {{0|00}} 20.286.000 | style="text-align:right" | 2,724,900 км 2 | rowspan="4" | 15 майи соли 1992 |- |{{Парчам|Kyrgyzstan|name=Қирғизистон}} | [[Бишкек]] | {{0|00}} 7.213.000 | style="text-align:right" | 200,105 км 2 |- |{{Парчам|Russia|name=Русия}} | [[Маскав|Москва]] | {{0|00}} 146.150.000 | style="text-align:right" | 17,125,191 км 2 |- |{{Парчам|Tajikistan|name=Тоҷикистон}} | [[Душанбе]] | {{0|00}} 10.786.000 | style="text-align:right" | 143,100 км 2 |} === Давлатҳои собиқ узви СПАД === {| class="wikitable sortable" |- ! class="unsortable" |Кишвари собиқ аъзо ! Пойтахт ! Тасдик намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br />Шартномаи амният ! Бозгашт аз<br />шартнома ! |- |{{Парчам|Azerbaijan|name=Озарбойҷон}} | [[Боку]] | 24 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] | rowspan="3" | 2 апрели 1999 | rowspan="3" | Протоколи дароз кардани муҳлати Шартномаро имзо накарданд |- |{{Парчам|Georgia|1990|name=Гурҷистон}} | [[Тифлис|Тифлис]] | 9 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] |- | rowspan="2" |{{Парчам|Uzbekistan|name=Ӯзбекистон}} | rowspan="2" | [[Тошканд|Тошканд]] | 15 майи соли 1992 |- | 16 августи 2006 | 19 декабри 2012 <ref name="UZBSUS">{{Cite web|url=https://en.odkb-csto.org/session/2012/session201212/|title=Session of the Collective Security Council December 19, 2012|date=2012-12-19|publisher=Collective Security Treaty Organization|accessdate=2025-04-05}}</ref> | Узвият боздошта шуд |- |} === Кишварҳои нозири ғайриузв дар Ассамблеяи парлумонии СПАД === Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Сербистон ва Волеси Ҷирга (палатаи поёнии) Маҷлиси миллии [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2013 дар Ассамблеяи порлумонии СПАД мақоми нозир гирифтанд, ҳарчанд [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2021 бо тасарруфи [[Толибон]] барҳам хӯрд. <ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|title=Парламентские делегации Республики Сербия и Исламской Республики Афганистан получили статус наблюдателей при Парламентской Ассамблее ОДКБ|author=Zainetdinov|first=Vladimir|website=odkb-csto.org|date=2013-12-04|accessdate=13 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130723091513/http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|archivedate=23 July 2013}}</ref> Ҳамчунин, Ассамблеяи парлумонии Иттиҳоди Беларус ва Русия дар Ассамблеяи парлумонии СПАД мақоми нозирро дорад. <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" !кишвар !Созмону ташкилотҳои иштироккунанда ! Соли ворид шудан |- |{{Парчам|Serbia|name=Сербия}} | Ассамблеяи миллии Ҷумҳурии Сербия <ref>{{Cite web|url=https://www.inform.kz/en/article/2549816|title=Afghan and Serbian parliaments acquire observer status at CSTO PA|website=Казинформ|editor=Tatyana|date=2013-04-12|location=[[Moscow]]|publisher=inform.kz|lang=en|accessdate=2022-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230124220910/https://www.inform.kz/en/afghan-and-serbian-parliaments-acquire-observer-status-at-csto-pa_a2549816|archivedate=24 January 2023}}</ref> | 2013 |- |{{Flagicon|Russia}}{{Flagicon|Belarus}}[[Union State|Давлати]] [[Иттифоқӣ (Иттиҳоди Беларус ва Русия)|иттифоқӣ]] (Иттиҳоди Беларус ва Русия) | Ассамблеяи парламентии Иттиҳоди Белорус ва Русия | 2010 <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/documents/postanovlenie-soveta-parlamentskoy-assamblei-organizatsii-dogovora-o-0f1c9ce9-d286-457d-a825-6be775310f80|title=Постановление Совета Парламентской Ассамблеи Организации Договора о коллективной безопасности «О предоставлении}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|title=О предоставлении Парламентскому Собранию Союза Беларуси и России статуса наблюдателя при Парламентской Ассамблее Организации Договора о коллективной безопасности|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221127005646/https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|archivedate=2022-11-27}}</ref> |- |{{Парчам|Afghanistan|2013|name=Афғонистон}} <ref>{{Cite news|title=Leaders Of Russia, China-Led Security Blocs Meet To Discuss Afghanistan|url=https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220810000158/https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archivedate=10 August 2022|accessdate=2022-08-09|work=Radiofreeeurope/Radioliberty|language=en}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> | Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Исломии Афғонистон | 2013-2021 |- |} === Узвияти эҳтимолӣ === Дар моҳи майи соли 2007 Николай Бордюжа, Дабири кулли СПАД пешниҳод карда буд, ки [[Эрон]] метавонад ба СПАД шомил шавад, гуфт, "СПАД як созмони боз аст. Агар Эрон тибқи оинномаи мо муроҷиат кунад, мо дархостро баррасӣ хоҳем кард". <ref>{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|title=Iran may join security group led by Russia – Indian Express|author=Upadhyay|first=Dadan|website=Indian Express|date=14 May 2007|accessdate=2021-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220116131149/http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|archivedate=16 January 2022}}</ref> Агар Эрон ба он шомил шавад, он аввалин давлате хоҳад буд, ки берун аз Иттиҳоди Шӯравии пешин узви ин созмон мешавад. Ӯзбекистон дар соли 2021 пас аз мақоми нозири ИАО дар 11 декабри соли 2020 <ref>{{Cite web|url=https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|title=Uzbekistan, Cuba granted observer status at Eurasian Economic Union|website=eng.belta.by|date=2020-12-11|lang=en-EN|accessdate=2021-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123184012/https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|archivedate=23 November 2021}}</ref> бо Русия тамрини низомии дуҷониба ва бо Русияву Тоҷикистон тамрини низомии сеҷониба анҷом дод, дар ҳоле ки президенти ин кишвар дар нишасти СПАД ба ҳайси меҳмон ширкат карда, сару садоҳо дар бораи вуруди эҳтимолии дубора ба СПАД-ро ба вуҷуд овард. <ref>{{Cite news|author=Mashrab|first=Fozil|date=29 September 2021|title=Is Uzbekistan on the Verge of Rejoining the CSTO?|url=https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123191021/https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archivedate=23 November 2021|accessdate=23 November 2021|work=Jamestown}}</ref> == Нигаред == * [[Созмони Паймони Атлантики Шимолӣ]] == Пайвандҳо == ** [http://www.dkb.gov.ru Сомонаи расмии СПАД] * [http://ozodi.org/reportsarticle/2007/10/44F7E569-E7DA-4FFA-AC80-57DAD17D021C.html Созмони Шонҳой бо Паймони амнияти дастаҷамъӣ наздик мешаванд]{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{хурд}} {{СПАД}} {{ИДМ}} {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Созмонҳои ҳарбӣ-сиёсӣ]] t46s9v73hgqtichqbe87ijkda9xu2yh 1493838 1493833 2026-11-12T09:26:29Z VASHGIRD 8035 1493838 wikitext text/x-wiki {{Созмон}} '''Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ''' (СААД), баъзан «'''Паймони Тошканд'''»<ref name="name">[http://www.globalresearch.ca/the-prospects-of-a-new-cold-war-towards-the-consolidation-of-the-russian-led-csto-military-alliance/13525 The Prospects of a New Cold War? Towards the Consolidation of the Russian-led CSTO Military Alliance] {{Wayback|url=http://www.globalresearch.ca/the-prospects-of-a-new-cold-war-towards-the-consolidation-of-the-russian-led-csto-military-alliance/13525|date=20150626104035}} // Global Research, 08.05.2009</ref><ref name=":3">[http://www.unian.net/politics/657332-ot-obyedinennoy-oppozitsii-trebuyut-opredelitsya-nato-ili-odkb.html От объединённой оппозиции требуют определиться: НАТО или ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.unian.net/politics/657332-ot-obyedinennoy-oppozitsii-trebuyut-opredelitsya-nato-ili-odkb.html|date=20150712144946}} // УНИАН, 01.06.2012</ref><ref>[http://gazeta.zn.ua/POLITICS/tashkent_menyaet_soyuznikov__uzbekistan_priostanovil_svoe_chlenstvo_v_odkb.html Ташкент меняет союзников] {{Wayback|url=http://gazeta.zn.ua/POLITICS/tashkent_menyaet_soyuznikov__uzbekistan_priostanovil_svoe_chlenstvo_v_odkb.html|date=20150712161755}} // Зеркало недели, 06.07.2012</ref> ё «'''Аҳдномаи Тошканд'''»<ref name="name" /> — созмони байналмилалии минтақавӣ<ref>Ст. 1 [http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124 Устава ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124|date=20150626191033}}</ref> дар соҳаи амнияти дастаҷамъӣ буда, як қатор давлатҳои пасошӯравиро муттаҳид мекунад. Ҳадафҳои эълоншудаи он чунинанд: «таҳкими сулҳ, амнияти байналмилалӣ ва минтақавӣ ва субот, ҳимояи дастаҷамъонаи истиқлол, тамомияти арзӣ ва соҳибихтиёрии давлатҳои узв, ки дар расидан ба онҳо давлатҳои узв ба воситаҳои сиёсӣ афзалият медиҳанд»<ref>Ст. 3 [http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124 Устава ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124|date=20150626191033}}</ref>. Таърихи таъсиси СААД [[15 май|15 майи]] [[1992]] аз имзои Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ дар шаҳри Тошканд, Узбекистон, оғоз меёбад. Мақоми олии он Шӯрои амнияти дастаҷамъӣ (ШАД) мебошад, ки Дабири кулли созмонро таъйин мекунад<ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/structure/|title=Структура ОДКБ|access-date=2015-07-10|archive-date=2015-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702102719/http://www.odkb-csto.org/structure/|url-status=live}}</ref>. Шумораи умумии аҳолии кишварҳои узви СААД 193 835 249 нафарро ташкил медиҳад (2021). Шумораи неруҳои посдори сулҳ дар соли 2022 ба 3600 нафар баробар буд<ref name=":4">{{cite web|url=https://ria.ru/20220106/zas-1766801419.html|title=Станислав Зась: разговоры о том, что ОДКБ оккупирует Казахстан, — глупость|date=2022-01-06|publisher=РИА Новости|lang=ru|access-date=2022-01-07|archive-date=2022-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107132930/https://ria.ru/20220106/zas-1766801419.html|url-status=live}}</ref>. == Таърих == 15 майи 1992 аз ҷониби як қатор давлатҳои мустақили пасошӯравӣ, аз ҷумла [[Арманистон]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]], [[Русия]], [[Тоҷикистон]] ва [[Ӯзбекистон|Узбекистон]], Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ (ААД) ба имзо расид. 24 сентябри 1993 Аҳдномаро [[Озарбойҷон]], 9 сентябр [[Гурҷистон]] ва 31 декабр [[Беларус]] имзо карданд. Аҳднома, ки 20 апрели 1994 эътибор пайдо кард, ба муҳлати 5 сол баста шуда, тамдиди он пешбинӣ гардида буд. 2 апрели 1999 президентҳои [[Арманистон]], [[Беларус]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]], [[Русия]] ва [[Тоҷикистон]] муҳлати амали Аҳдномаро ба панҷ соли дигар тамдид карданд. Аммо [[Озарбойҷон]], [[Гурҷистон]] ва [[Ӯзбекистон|Узбекистон]] аз тамдиди он даст кашиданд. Дар ҳамон сол [[Ӯзбекистон|Узбекистон]] ба [[ГУАМ]] ҳамроҳ шуд. == Узвият == === Давлатҳои аъзо === [[Акс:Collective_Security_Treaty_Organization_(CSTO)_-_Организация_Договора_о_коллективной_безопасности_(ОДКБ).png|389x389px|мини|Харитае, ки аъзои СААД, нозирон ва аъзои вобастаро нишон медиҳад. Ба он қаламравҳои аз ҷониби [[Русия]] ишғолшудаи [[Укроин]], қаламравҳои ишғолшудаи Русия дар [[Гурҷистон]] ва ҷумҳурии ҷудоихоҳи Приднестровӣ дохил мешаванд.]] '''Давлатҳои аъзои Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ:''' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- ! class="unsortable" |кишвари аъзо ! Сармоя ! Аҳолӣ ! Майдон ! Тасдиқ намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br /><br /><br /><br /> Шартномаи амният <ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/79#documentCard|title=Договор о коллективной безопасности|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи Протокол<br /><br /><br /><br /> дар бораи тамдиди мӯҳлати шартнома <ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/881#documentCard|title=Протокол о продлении Договора о коллективной безопасности от 15 мая 1992 года|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи<br /><br /><br /><br /> Оинномаи СААД <ref>{{Cite web|url=https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html|title=Collective Security Treaty Organization|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus|accessdate=2025-04-05|archivedate=2025-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603103020/https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html}}</ref> |- |{{Парчам|Armenia|name=Арманистон}} | [[Ереван]] | {{0|00}} 3.015.400 | style="text-align:right" | 29,743 км 2 | 15 майи соли 1992 | rowspan="7" | 2 апрели 1999 | rowspan="7" | 18 сентябри 2003 |- |{{Парчам|Belarus|Белорус}} | [[Минск]] | {{0|00}} 9.155.000 | style="text-align:right" | 207,595 км 2 | 31 декабри соли 1993 {{Refn|Did not sign original treaty.}} |- |{{Парчам|Kazakhstan|name=Қазоқистон}} | [[Остона]] | {{0|00}} 20.286.000 | style="text-align:right" | 2,724,900 км 2 | rowspan="4" | 15 майи соли 1992 |- |{{Парчам|Kyrgyzstan|name=Қирғизистон}} | [[Бишкек]] | {{0|00}} 7.213.000 | style="text-align:right" | 200,105 км 2 |- |{{Парчам|Russia|name=Русия}} | [[Маскав|Москва]] | {{0|00}} 146.150.000 | style="text-align:right" | 17,125,191 км 2 |- |{{Парчам|Tajikistan|name=Тоҷикистон}} | [[Душанбе]] | {{0|00}} 10.786.000 | style="text-align:right" | 143,100 км 2 |} === Давлатҳои собиқ узви СААД === {| class="wikitable sortable" |- ! class="unsortable" |Кишвари собиқ аъзо ! Пойтахт ! Тасдик намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br />Шартномаи амният ! Бозгашт аз<br />шартнома ! |- |{{Парчам|Azerbaijan|name=Озарбойҷон}} | [[Боку]] | 24 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] | rowspan="3" | 2 апрели 1999 | rowspan="3" | Протоколи дароз кардани муҳлати Шартномаро имзо накарданд |- |{{Парчам|Georgia|1990|name=Гурҷистон}} | [[Тифлис|Тифлис]] | 9 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] |- | rowspan="2" |{{Парчам|Uzbekistan|name=Ӯзбекистон}} | rowspan="2" | [[Тошканд|Тошканд]] | 15 майи соли 1992 |- | 16 августи 2006 | 19 декабри 2012 <ref name="UZBSUS">{{Cite web|url=https://en.odkb-csto.org/session/2012/session201212/|title=Session of the Collective Security Council December 19, 2012|date=2012-12-19|publisher=Collective Security Treaty Organization|accessdate=2025-04-05}}</ref> | Узвият боздошта шуд |- |} === Кишварҳои нозири ғайриузв дар Ассамблеяи парлумонии СААД === Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Сербистон ва Волеси Ҷирга (палатаи поёнии) Маҷлиси миллии [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2013 дар Ассамблеяи порлумонии СААД мақоми нозир гирифтанд, ҳарчанд [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2021 бо тасарруфи [[Толибон]] барҳам хӯрд. <ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|title=Парламентские делегации Республики Сербия и Исламской Республики Афганистан получили статус наблюдателей при Парламентской Ассамблее ОДКБ|author=Zainetdinov|first=Vladimir|website=odkb-csto.org|date=2013-12-04|accessdate=13 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130723091513/http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|archivedate=23 July 2013}}</ref> Ҳамчунин, Ассамблеяи парлумонии Иттиҳоди Беларус ва Русия дар Ассамблеяи парлумонии СААД мақоми нозирро дорад. <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" !кишвар !Созмону ташкилотҳои иштироккунанда ! Соли ворид шудан |- |{{Парчам|Serbia|name=Сербия}} | Ассамблеяи миллии Ҷумҳурии Сербия <ref>{{Cite web|url=https://www.inform.kz/en/article/2549816|title=Afghan and Serbian parliaments acquire observer status at CSTO PA|website=Казинформ|editor=Tatyana|date=2013-04-12|location=[[Moscow]]|publisher=inform.kz|lang=en|accessdate=2022-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230124220910/https://www.inform.kz/en/afghan-and-serbian-parliaments-acquire-observer-status-at-csto-pa_a2549816|archivedate=24 January 2023}}</ref> | 2013 |- |{{Flagicon|Russia}}{{Flagicon|Belarus}}[[Union State|Давлати]] [[Иттифоқӣ (Иттиҳоди Беларус ва Русия)|иттифоқӣ]] (Иттиҳоди Беларус ва Русия) | Ассамблеяи парламентии Иттиҳоди Белорус ва Русия | 2010 <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/documents/postanovlenie-soveta-parlamentskoy-assamblei-organizatsii-dogovora-o-0f1c9ce9-d286-457d-a825-6be775310f80|title=Постановление Совета Парламентской Ассамблеи Организации Договора о коллективной безопасности «О предоставлении}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|title=О предоставлении Парламентскому Собранию Союза Беларуси и России статуса наблюдателя при Парламентской Ассамблее Организации Договора о коллективной безопасности|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221127005646/https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|archivedate=2022-11-27}}</ref> |- |{{Парчам|Afghanistan|2013|name=Афғонистон}} <ref>{{Cite news|title=Leaders Of Russia, China-Led Security Blocs Meet To Discuss Afghanistan|url=https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220810000158/https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archivedate=10 August 2022|accessdate=2022-08-09|work=Radiofreeeurope/Radioliberty|language=en}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> | Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Исломии Афғонистон | 2013-2021 |- |} === Узвияти эҳтимолӣ === Дар моҳи майи соли 2007 Николай Бордюжа, Дабири кулли СААД пешниҳод карда буд, ки [[Эрон]] метавонад ба СААД шомил шавад, гуфт, "СААД як созмони боз аст. Агар Эрон тибқи оинномаи мо муроҷиат кунад, мо дархостро баррасӣ хоҳем кард". <ref>{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|title=Iran may join security group led by Russia – Indian Express|author=Upadhyay|first=Dadan|website=Indian Express|date=14 May 2007|accessdate=2021-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220116131149/http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|archivedate=16 January 2022}}</ref> Агар Эрон ба он шомил шавад, он аввалин давлате хоҳад буд, ки берун аз Иттиҳоди Шӯравии пешин узви ин созмон мешавад. Ӯзбекистон дар соли 2021 пас аз мақоми нозири ИАО дар 11 декабри соли 2020 <ref>{{Cite web|url=https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|title=Uzbekistan, Cuba granted observer status at Eurasian Economic Union|website=eng.belta.by|date=2020-12-11|lang=en-EN|accessdate=2021-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123184012/https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|archivedate=23 November 2021}}</ref> бо Русия тамрини низомии дуҷониба ва бо Русияву Тоҷикистон тамрини низомии сеҷониба анҷом дод, дар ҳоле ки президенти ин кишвар дар нишасти СААД ба ҳайси меҳмон ширкат карда, сару садоҳо дар бораи вуруди эҳтимолии дубора ба СААД-ро ба вуҷуд овард. <ref>{{Cite news|author=Mashrab|first=Fozil|date=29 September 2021|title=Is Uzbekistan on the Verge of Rejoining the CSTO?|url=https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123191021/https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archivedate=23 November 2021|accessdate=23 November 2021|work=Jamestown}}</ref> == Нигаред == * [[Созмони Паймони Атлантики Шимолӣ]] == Пайвандҳо == ** [http://www.dkb.gov.ru Сомонаи расмии СААД] * [http://ozodi.org/reportsarticle/2007/10/44F7E569-E7DA-4FFA-AC80-57DAD17D021C.html Созмони Шонҳой бо Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ наздик мешаванд]{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{хурд}} {{СПАД}} {{ИДМ}} {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Созмонҳои ҳарбӣ-сиёсӣ]] o5ldc4arp9dghytsnuyg1exrn3rqw9d 1493839 1493838 2026-11-12T09:27:21Z VASHGIRD 8035 1493839 wikitext text/x-wiki {{Созмон}} '''Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ''' ('''СААД'''), баъзан «'''Паймони Тошканд'''»<ref name="name">[http://www.globalresearch.ca/the-prospects-of-a-new-cold-war-towards-the-consolidation-of-the-russian-led-csto-military-alliance/13525 The Prospects of a New Cold War? Towards the Consolidation of the Russian-led CSTO Military Alliance] {{Wayback|url=http://www.globalresearch.ca/the-prospects-of-a-new-cold-war-towards-the-consolidation-of-the-russian-led-csto-military-alliance/13525|date=20150626104035}} // Global Research, 08.05.2009</ref><ref name=":3">[http://www.unian.net/politics/657332-ot-obyedinennoy-oppozitsii-trebuyut-opredelitsya-nato-ili-odkb.html От объединённой оппозиции требуют определиться: НАТО или ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.unian.net/politics/657332-ot-obyedinennoy-oppozitsii-trebuyut-opredelitsya-nato-ili-odkb.html|date=20150712144946}} // УНИАН, 01.06.2012</ref><ref>[http://gazeta.zn.ua/POLITICS/tashkent_menyaet_soyuznikov__uzbekistan_priostanovil_svoe_chlenstvo_v_odkb.html Ташкент меняет союзников] {{Wayback|url=http://gazeta.zn.ua/POLITICS/tashkent_menyaet_soyuznikov__uzbekistan_priostanovil_svoe_chlenstvo_v_odkb.html|date=20150712161755}} // Зеркало недели, 06.07.2012</ref> ё «'''Аҳдномаи Тошканд'''»<ref name="name" /> — созмони байналмилалии минтақавӣ<ref>Ст. 1 [http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124 Устава ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124|date=20150626191033}}</ref> дар соҳаи амнияти дастаҷамъӣ буда, як қатор давлатҳои пасошӯравиро муттаҳид мекунад. Ҳадафҳои эълоншудаи он чунинанд: «таҳкими сулҳ, амнияти байналмилалӣ ва минтақавӣ ва субот, ҳимояи дастаҷамъонаи истиқлол, тамомияти арзӣ ва соҳибихтиёрии давлатҳои узв, ки дар расидан ба онҳо давлатҳои узв ба воситаҳои сиёсӣ афзалият медиҳанд»<ref>Ст. 3 [http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124 Устава ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124|date=20150626191033}}</ref>. Таърихи таъсиси СААД [[15 май]]и [[1992]] аз имзои Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ дар шаҳри Тошканд, Узбекистон, оғоз меёбад. Мақоми олии он Шӯрои амнияти дастаҷамъӣ (ШАД) мебошад, ки Дабири кулли созмонро таъйин мекунад<ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/structure/|title=Структура ОДКБ|access-date=2015-07-10|archive-date=2015-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702102719/http://www.odkb-csto.org/structure/|url-status=live}}</ref>. Шумораи умумии аҳолии кишварҳои узви СААД 193 835 249 нафарро ташкил медиҳад (2021). Шумораи неруҳои посдори сулҳ дар соли 2022 ба 3600 нафар баробар буд<ref name=":4">{{cite web|url=https://ria.ru/20220106/zas-1766801419.html|title=Станислав Зась: разговоры о том, что ОДКБ оккупирует Казахстан, — глупость|date=2022-01-06|publisher=РИА Новости|lang=ru|access-date=2022-01-07|archive-date=2022-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107132930/https://ria.ru/20220106/zas-1766801419.html|url-status=live}}</ref>. == Таърих == 15 майи 1992 аз ҷониби як қатор давлатҳои мустақили пасошӯравӣ, аз ҷумла [[Арманистон]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]], [[Русия]], [[Тоҷикистон]] ва [[Ӯзбекистон|Узбекистон]], Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ (ААД) ба имзо расид. 24 сентябри 1993 Аҳдномаро [[Озарбойҷон]], 9 сентябр [[Гурҷистон]] ва 31 декабр [[Беларус]] имзо карданд. Аҳднома, ки 20 апрели 1994 эътибор пайдо кард, ба муҳлати 5 сол баста шуда, тамдиди он пешбинӣ гардида буд. 2 апрели 1999 президентҳои [[Арманистон]], [[Беларус]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]], [[Русия]] ва [[Тоҷикистон]] муҳлати амали Аҳдномаро ба панҷ соли дигар тамдид карданд. Аммо [[Озарбойҷон]], [[Гурҷистон]] ва [[Ӯзбекистон|Узбекистон]] аз тамдиди он даст кашиданд. Дар ҳамон сол [[Ӯзбекистон|Узбекистон]] ба [[ГУАМ]] ҳамроҳ шуд. == Узвият == === Давлатҳои аъзо === [[Акс:Collective_Security_Treaty_Organization_(CSTO)_-_Организация_Договора_о_коллективной_безопасности_(ОДКБ).png|389x389px|мини|Харитае, ки аъзои СААД, нозирон ва аъзои вобастаро нишон медиҳад. Ба он қаламравҳои аз ҷониби [[Русия]] ишғолшудаи [[Укроин]], қаламравҳои ишғолшудаи Русия дар [[Гурҷистон]] ва ҷумҳурии ҷудоихоҳи Приднестровӣ дохил мешаванд.]] '''Давлатҳои аъзои Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ:''' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- ! class="unsortable" |кишвари аъзо ! Сармоя ! Аҳолӣ ! Майдон ! Тасдиқ намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br><br><br><br> Шартномаи амният<ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/79#documentCard|title=Договор о коллективной безопасности|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи Протокол<br><br><br><br> дар бораи тамдиди мӯҳлати шартнома<ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/881#documentCard|title=Протокол о продлении Договора о коллективной безопасности от 15 мая 1992 года|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи<br><br><br><br> Оинномаи СААД<ref>{{Cite web|url=https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html|title=Collective Security Treaty Organization|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus|accessdate=2025-04-05|archivedate=2025-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603103020/https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html}}</ref> |- |{{Парчам|Armenia|name=Арманистон}} | [[Ереван]] | {{0|00}} 3.015.400 | style="text-align:right" | 29,743 км 2 | 15 майи соли 1992 | rowspan="7" | 2 апрели 1999 | rowspan="7" | 18 сентябри 2003 |- |{{Парчам|Belarus|Белорус}} | [[Минск]] | {{0|00}} 9.155.000 | style="text-align:right" | 207,595 км 2 | 31 декабри соли 1993 {{Refn|Did not sign original treaty.}} |- |{{Парчам|Kazakhstan|name=Қазоқистон}} | [[Остона]] | {{0|00}} 20.286.000 | style="text-align:right" | 2,724,900 км 2 | rowspan="4" | 15 майи соли 1992 |- |{{Парчам|Kyrgyzstan|name=Қирғизистон}} | [[Бишкек]] | {{0|00}} 7.213.000 | style="text-align:right" | 200,105 км 2 |- |{{Парчам|Russia|name=Русия}} | [[Маскав|Москва]] | {{0|00}} 146.150.000 | style="text-align:right" | 17,125,191 км 2 |- |{{Парчам|Tajikistan|name=Тоҷикистон}} | [[Душанбе]] | {{0|00}} 10.786.000 | style="text-align:right" | 143,100 км 2 |} === Давлатҳои собиқ узви СААД === {| class="wikitable sortable" |- ! class="unsortable" |Кишвари собиқ аъзо ! Пойтахт ! Тасдик намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br>Шартномаи амният ! Бозгашт аз<br>шартнома ! |- |{{Парчам|Azerbaijan|name=Озарбойҷон}} | [[Боку]] | 24 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] | rowspan="3" | 2 апрели 1999 | rowspan="3" | Протоколи дароз кардани муҳлати Шартномаро имзо накарданд |- |{{Парчам|Georgia|1990|name=Гурҷистон}} | [[Тифлис]] | 9 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] |- | rowspan="2" |{{Парчам|Uzbekistan|name=Ӯзбекистон}} | rowspan="2" | [[Тошканд]] | 15 майи соли 1992 |- | 16 августи 2006 | 19 декабри 2012<ref name="UZBSUS">{{Cite web|url=https://en.odkb-csto.org/session/2012/session201212/|title=Session of the Collective Security Council December 19, 2012|date=2012-12-19|publisher=Collective Security Treaty Organization|accessdate=2025-04-05}}</ref> | Узвият боздошта шуд |- |} === Кишварҳои нозири ғайриузв дар Ассамблеяи парлумонии СААД === Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Сербистон ва Волеси Ҷирга (палатаи поёнии) Маҷлиси миллии [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2013 дар Ассамблеяи порлумонии СААД мақоми нозир гирифтанд, ҳарчанд [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2021 бо тасарруфи [[Толибон]] барҳам хӯрд.<ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|title=Парламентские делегации Республики Сербия и Исламской Республики Афганистан получили статус наблюдателей при Парламентской Ассамблее ОДКБ|author=Zainetdinov|first=Vladimir|website=odkb-csto.org|date=2013-12-04|accessdate=13 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130723091513/http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|archivedate=23 July 2013}}</ref> Ҳамчунин, Ассамблеяи парлумонии Иттиҳоди Беларус ва Русия дар Ассамблеяи парлумонии СААД мақоми нозирро дорад.<ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" !кишвар !Созмону ташкилотҳои иштироккунанда ! Соли ворид шудан |- |{{Парчам|Serbia|name=Сербия}} | Ассамблеяи миллии Ҷумҳурии Сербия<ref>{{Cite web|url=https://www.inform.kz/en/article/2549816|title=Afghan and Serbian parliaments acquire observer status at CSTO PA|website=Казинформ|editor=Tatyana|date=2013-04-12|location=[[Moscow]]|publisher=inform.kz|lang=en|accessdate=2022-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230124220910/https://www.inform.kz/en/afghan-and-serbian-parliaments-acquire-observer-status-at-csto-pa_a2549816|archivedate=24 January 2023}}</ref> | 2013 |- |{{Flagicon|Russia}}{{Flagicon|Belarus}}[[Union State|Давлати]] [[Иттифоқӣ (Иттиҳоди Беларус ва Русия)|иттифоқӣ]] (Иттиҳоди Беларус ва Русия) | Ассамблеяи парламентии Иттиҳоди Белорус ва Русия | 2010<ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/documents/postanovlenie-soveta-parlamentskoy-assamblei-organizatsii-dogovora-o-0f1c9ce9-d286-457d-a825-6be775310f80|title=Постановление Совета Парламентской Ассамблеи Организации Договора о коллективной безопасности «О предоставлении}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|title=О предоставлении Парламентскому Собранию Союза Беларуси и России статуса наблюдателя при Парламентской Ассамблее Организации Договора о коллективной безопасности|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221127005646/https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|archivedate=2022-11-27}}</ref> |- |{{Парчам|Afghanistan|2013|name=Афғонистон}}<ref>{{Cite news|title=Leaders Of Russia, China-Led Security Blocs Meet To Discuss Afghanistan|url=https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220810000158/https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archivedate=10 August 2022|accessdate=2022-08-09|work=Radiofreeeurope/Radioliberty|language=en}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> | Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Исломии Афғонистон | 2013-2021 |- |} === Узвияти эҳтимолӣ === Дар моҳи майи соли 2007 Николай Бордюжа, Дабири кулли СААД пешниҳод карда буд, ки [[Эрон]] метавонад ба СААД шомил шавад, гуфт, «СААД як созмони боз аст. Агар Эрон тибқи оинномаи мо муроҷиат кунад, мо дархостро баррасӣ хоҳем кард».<ref>{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|title=Iran may join security group led by Russia – Indian Express|author=Upadhyay|first=Dadan|website=Indian Express|date=14 May 2007|accessdate=2021-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220116131149/http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|archivedate=16 January 2022}}</ref> Агар Эрон ба он шомил шавад, он аввалин давлате хоҳад буд, ки берун аз Иттиҳоди Шӯравии пешин узви ин созмон мешавад. Ӯзбекистон дар соли 2021 пас аз мақоми нозири ИАО дар 11 декабри соли 2020<ref>{{Cite web|url=https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|title=Uzbekistan, Cuba granted observer status at Eurasian Economic Union|website=eng.belta.by|date=2020-12-11|lang=en-EN|accessdate=2021-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123184012/https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|archivedate=23 November 2021}}</ref> бо Русия тамрини низомии дуҷониба ва бо Русияву Тоҷикистон тамрини низомии сеҷониба анҷом дод, дар ҳоле ки президенти ин кишвар дар нишасти СААД ба ҳайси меҳмон ширкат карда, сару садоҳо дар бораи вуруди эҳтимолии дубора ба СААД-ро ба вуҷуд овард.<ref>{{Cite news|author=Mashrab|first=Fozil|date=29 September 2021|title=Is Uzbekistan on the Verge of Rejoining the CSTO?|url=https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123191021/https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archivedate=23 November 2021|accessdate=23 November 2021|work=Jamestown}}</ref> == Нигаред == * [[Созмони Паймони Атлантики Шимолӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == ** [http://www.dkb.gov.ru Сомонаи расмии СААД] * [http://ozodi.org/reportsarticle/2007/10/44F7E569-E7DA-4FFA-AC80-57DAD17D021C.html Созмони Шонҳой бо Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ наздик мешаванд]{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{СААД}} {{ИДМ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Созмонҳои ҳарбӣ-сиёсӣ]] e0xu4yxh0r88jm3wom82bko2r7kbojm 1493840 1493839 2026-11-12T09:28:33Z VASHGIRD 8035 1493840 wikitext text/x-wiki {{Созмон}} '''Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ''' ('''СААД'''), баъзан «'''Паймони Тошканд'''»<ref name="name">[http://www.globalresearch.ca/the-prospects-of-a-new-cold-war-towards-the-consolidation-of-the-russian-led-csto-military-alliance/13525 The Prospects of a New Cold War? Towards the Consolidation of the Russian-led CSTO Military Alliance] {{Wayback|url=http://www.globalresearch.ca/the-prospects-of-a-new-cold-war-towards-the-consolidation-of-the-russian-led-csto-military-alliance/13525|date=20150626104035}} // Global Research, 08.05.2009</ref><ref name=":3">[http://www.unian.net/politics/657332-ot-obyedinennoy-oppozitsii-trebuyut-opredelitsya-nato-ili-odkb.html От объединённой оппозиции требуют определиться: НАТО или ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.unian.net/politics/657332-ot-obyedinennoy-oppozitsii-trebuyut-opredelitsya-nato-ili-odkb.html|date=20150712144946}} // УНИАН, 01.06.2012</ref><ref>[http://gazeta.zn.ua/POLITICS/tashkent_menyaet_soyuznikov__uzbekistan_priostanovil_svoe_chlenstvo_v_odkb.html Ташкент меняет союзников] {{Wayback|url=http://gazeta.zn.ua/POLITICS/tashkent_menyaet_soyuznikov__uzbekistan_priostanovil_svoe_chlenstvo_v_odkb.html|date=20150712161755}} // Зеркало недели, 06.07.2012</ref> ё «'''Аҳдномаи Тошканд'''»<ref name="name" /> — [[Созмони байналмилалӣ|созмони байналмилалии]] минтақавӣ<ref>Ст. 1 [http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124 Устава ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124|date=20150626191033}}</ref> дар соҳаи амнияти дастаҷамъӣ буда, чандин давлатҳои пасошӯравиро муттаҳид мекунад. Ҳадафҳои эълоншудаи он чунинанд: «таҳкими сулҳ, амнияти байналмилалӣ ва минтақавӣ ва субот, ҳимояи дастаҷамъонаи истиқлол, тамомияти арзӣ ва соҳибихтиёрии давлатҳои узв, ки дар расидан ба онҳо давлатҳои узв ба воситаҳои сиёсӣ афзалият медиҳанд»<ref>Ст. 3 [http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124 Устава ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124|date=20150626191033}}</ref>. Таърихи таъсиси СААД [[15 май]]и [[1992]] аз имзои Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ дар шаҳри Тошканди Узбекистон, оғоз меёбад. Мақоми олии он Шӯрои амнияти дастаҷамъӣ (ШАД) мебошад, ки Дабири кулли созмонро таъйин мекунад<ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/structure/|title=Структура ОДКБ|access-date=2015-07-10|archive-date=2015-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702102719/http://www.odkb-csto.org/structure/|url-status=live}}</ref>. Шумораи умумии аҳолии кишварҳои узви СААД 193 835 249 нафарро ташкил медиҳад (2021). Шумораи неруҳои посдори сулҳ дар соли 2022 ба 3600 нафар баробар буд<ref name=":4">{{cite web|url=https://ria.ru/20220106/zas-1766801419.html|title=Станислав Зась: разговоры о том, что ОДКБ оккупирует Казахстан, — глупость|date=2022-01-06|publisher=РИА Новости|lang=ru|access-date=2022-01-07|archive-date=2022-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107132930/https://ria.ru/20220106/zas-1766801419.html|url-status=live}}</ref>. == Таърих == 15 майи 1992 аз ҷониби як қатор давлатҳои мустақили пасошӯравӣ, аз ҷумла [[Арманистон]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]], [[Русия]], [[Тоҷикистон]] ва [[Ӯзбекистон|Узбекистон]], Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ (ААД) ба имзо расид. 24 сентябри 1993 Аҳдномаро [[Озарбойҷон]], 9 сентябр [[Гурҷистон]] ва 31 декабр [[Беларус]] имзо карданд. Аҳднома, ки 20 апрели 1994 эътибор пайдо кард, ба муҳлати 5 сол баста шуда, тамдиди он пешбинӣ гардида буд. 2 апрели 1999 президентҳои [[Арманистон]], [[Беларус]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]], [[Русия]] ва [[Тоҷикистон]] муҳлати амали Аҳдномаро ба панҷ соли дигар тамдид карданд. Аммо [[Озарбойҷон]], [[Гурҷистон]] ва [[Ӯзбекистон|Узбекистон]] аз тамдиди он даст кашиданд. Дар ҳамон сол [[Ӯзбекистон|Узбекистон]] ба [[ГУАМ]] ҳамроҳ шуд. == Узвият == === Давлатҳои аъзо === [[Акс:Collective_Security_Treaty_Organization_(CSTO)_-_Организация_Договора_о_коллективной_безопасности_(ОДКБ).png|389x389px|мини|Харитае, ки аъзои СААД, нозирон ва аъзои вобастаро нишон медиҳад. Ба он қаламравҳои аз ҷониби [[Русия]] ишғолшудаи [[Укроин]], қаламравҳои ишғолшудаи Русия дар [[Гурҷистон]] ва ҷумҳурии ҷудоихоҳи Приднестровӣ дохил мешаванд.]] '''Давлатҳои аъзои Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ:''' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- ! class="unsortable" |кишвари аъзо ! Сармоя ! Аҳолӣ ! Майдон ! Тасдиқ намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br><br><br><br> Шартномаи амният<ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/79#documentCard|title=Договор о коллективной безопасности|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи Протокол<br><br><br><br> дар бораи тамдиди мӯҳлати шартнома<ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/881#documentCard|title=Протокол о продлении Договора о коллективной безопасности от 15 мая 1992 года|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи<br><br><br><br> Оинномаи СААД<ref>{{Cite web|url=https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html|title=Collective Security Treaty Organization|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus|accessdate=2025-04-05|archivedate=2025-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603103020/https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html}}</ref> |- |{{Парчам|Armenia|name=Арманистон}} | [[Ереван]] | {{0|00}} 3.015.400 | style="text-align:right" | 29,743 км 2 | 15 майи соли 1992 | rowspan="7" | 2 апрели 1999 | rowspan="7" | 18 сентябри 2003 |- |{{Парчам|Belarus|Белорус}} | [[Минск]] | {{0|00}} 9.155.000 | style="text-align:right" | 207,595 км 2 | 31 декабри соли 1993 {{Refn|Did not sign original treaty.}} |- |{{Парчам|Kazakhstan|name=Қазоқистон}} | [[Остона]] | {{0|00}} 20.286.000 | style="text-align:right" | 2,724,900 км 2 | rowspan="4" | 15 майи соли 1992 |- |{{Парчам|Kyrgyzstan|name=Қирғизистон}} | [[Бишкек]] | {{0|00}} 7.213.000 | style="text-align:right" | 200,105 км 2 |- |{{Парчам|Russia|name=Русия}} | [[Маскав|Москва]] | {{0|00}} 146.150.000 | style="text-align:right" | 17,125,191 км 2 |- |{{Парчам|Tajikistan|name=Тоҷикистон}} | [[Душанбе]] | {{0|00}} 10.786.000 | style="text-align:right" | 143,100 км 2 |} === Давлатҳои собиқ узви СААД === {| class="wikitable sortable" |- ! class="unsortable" |Кишвари собиқ аъзо ! Пойтахт ! Тасдик намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br>Шартномаи амният ! Бозгашт аз<br>шартнома ! |- |{{Парчам|Azerbaijan|name=Озарбойҷон}} | [[Боку]] | 24 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] | rowspan="3" | 2 апрели 1999 | rowspan="3" | Протоколи дароз кардани муҳлати Шартномаро имзо накарданд |- |{{Парчам|Georgia|1990|name=Гурҷистон}} | [[Тифлис]] | 9 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] |- | rowspan="2" |{{Парчам|Uzbekistan|name=Ӯзбекистон}} | rowspan="2" | [[Тошканд]] | 15 майи соли 1992 |- | 16 августи 2006 | 19 декабри 2012<ref name="UZBSUS">{{Cite web|url=https://en.odkb-csto.org/session/2012/session201212/|title=Session of the Collective Security Council December 19, 2012|date=2012-12-19|publisher=Collective Security Treaty Organization|accessdate=2025-04-05}}</ref> | Узвият боздошта шуд |- |} === Кишварҳои нозири ғайриузв дар Ассамблеяи парлумонии СААД === Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Сербистон ва Волеси Ҷирга (палатаи поёнии) Маҷлиси миллии [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2013 дар Ассамблеяи порлумонии СААД мақоми нозир гирифтанд, ҳарчанд [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2021 бо тасарруфи [[Толибон]] барҳам хӯрд.<ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|title=Парламентские делегации Республики Сербия и Исламской Республики Афганистан получили статус наблюдателей при Парламентской Ассамблее ОДКБ|author=Zainetdinov|first=Vladimir|website=odkb-csto.org|date=2013-12-04|accessdate=13 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130723091513/http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|archivedate=23 July 2013}}</ref> Ҳамчунин, Ассамблеяи парлумонии Иттиҳоди Беларус ва Русия дар Ассамблеяи парлумонии СААД мақоми нозирро дорад.<ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" !кишвар !Созмону ташкилотҳои иштироккунанда ! Соли ворид шудан |- |{{Парчам|Serbia|name=Сербия}} | Ассамблеяи миллии Ҷумҳурии Сербия<ref>{{Cite web|url=https://www.inform.kz/en/article/2549816|title=Afghan and Serbian parliaments acquire observer status at CSTO PA|website=Казинформ|editor=Tatyana|date=2013-04-12|location=[[Moscow]]|publisher=inform.kz|lang=en|accessdate=2022-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230124220910/https://www.inform.kz/en/afghan-and-serbian-parliaments-acquire-observer-status-at-csto-pa_a2549816|archivedate=24 January 2023}}</ref> | 2013 |- |{{Flagicon|Russia}}{{Flagicon|Belarus}}[[Union State|Давлати]] [[Иттифоқӣ (Иттиҳоди Беларус ва Русия)|иттифоқӣ]] (Иттиҳоди Беларус ва Русия) | Ассамблеяи парламентии Иттиҳоди Белорус ва Русия | 2010<ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/documents/postanovlenie-soveta-parlamentskoy-assamblei-organizatsii-dogovora-o-0f1c9ce9-d286-457d-a825-6be775310f80|title=Постановление Совета Парламентской Ассамблеи Организации Договора о коллективной безопасности «О предоставлении}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|title=О предоставлении Парламентскому Собранию Союза Беларуси и России статуса наблюдателя при Парламентской Ассамблее Организации Договора о коллективной безопасности|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221127005646/https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|archivedate=2022-11-27}}</ref> |- |{{Парчам|Afghanistan|2013|name=Афғонистон}}<ref>{{Cite news|title=Leaders Of Russia, China-Led Security Blocs Meet To Discuss Afghanistan|url=https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220810000158/https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archivedate=10 August 2022|accessdate=2022-08-09|work=Radiofreeeurope/Radioliberty|language=en}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> | Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Исломии Афғонистон | 2013-2021 |- |} === Узвияти эҳтимолӣ === Дар моҳи майи соли 2007 Николай Бордюжа, Дабири кулли СААД пешниҳод карда буд, ки [[Эрон]] метавонад ба СААД шомил шавад, гуфт, «СААД як созмони боз аст. Агар Эрон тибқи оинномаи мо муроҷиат кунад, мо дархостро баррасӣ хоҳем кард».<ref>{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|title=Iran may join security group led by Russia – Indian Express|author=Upadhyay|first=Dadan|website=Indian Express|date=14 May 2007|accessdate=2021-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220116131149/http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|archivedate=16 January 2022}}</ref> Агар Эрон ба он шомил шавад, он аввалин давлате хоҳад буд, ки берун аз Иттиҳоди Шӯравии пешин узви ин созмон мешавад. Ӯзбекистон дар соли 2021 пас аз мақоми нозири ИАО дар 11 декабри соли 2020<ref>{{Cite web|url=https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|title=Uzbekistan, Cuba granted observer status at Eurasian Economic Union|website=eng.belta.by|date=2020-12-11|lang=en-EN|accessdate=2021-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123184012/https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|archivedate=23 November 2021}}</ref> бо Русия тамрини низомии дуҷониба ва бо Русияву Тоҷикистон тамрини низомии сеҷониба анҷом дод, дар ҳоле ки президенти ин кишвар дар нишасти СААД ба ҳайси меҳмон ширкат карда, сару садоҳо дар бораи вуруди эҳтимолии дубора ба СААД-ро ба вуҷуд овард.<ref>{{Cite news|author=Mashrab|first=Fozil|date=29 September 2021|title=Is Uzbekistan on the Verge of Rejoining the CSTO?|url=https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123191021/https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archivedate=23 November 2021|accessdate=23 November 2021|work=Jamestown}}</ref> == Нигаред == * [[Созмони Паймони Атлантики Шимолӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == ** [http://www.dkb.gov.ru Сомонаи расмии СААД] * [http://ozodi.org/reportsarticle/2007/10/44F7E569-E7DA-4FFA-AC80-57DAD17D021C.html Созмони Шонҳой бо Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ наздик мешаванд]{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{СААД}} {{ИДМ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Созмонҳои ҳарбӣ-сиёсӣ]] mhwqpbi0fp00u5weba5oasoxxf44e1y 1493855 1493840 2026-11-12T09:52:39Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Созмони Паймони амнияти дастаҷамъӣ]] to [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] over redirect 1493840 wikitext text/x-wiki {{Созмон}} '''Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ''' ('''СААД'''), баъзан «'''Паймони Тошканд'''»<ref name="name">[http://www.globalresearch.ca/the-prospects-of-a-new-cold-war-towards-the-consolidation-of-the-russian-led-csto-military-alliance/13525 The Prospects of a New Cold War? Towards the Consolidation of the Russian-led CSTO Military Alliance] {{Wayback|url=http://www.globalresearch.ca/the-prospects-of-a-new-cold-war-towards-the-consolidation-of-the-russian-led-csto-military-alliance/13525|date=20150626104035}} // Global Research, 08.05.2009</ref><ref name=":3">[http://www.unian.net/politics/657332-ot-obyedinennoy-oppozitsii-trebuyut-opredelitsya-nato-ili-odkb.html От объединённой оппозиции требуют определиться: НАТО или ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.unian.net/politics/657332-ot-obyedinennoy-oppozitsii-trebuyut-opredelitsya-nato-ili-odkb.html|date=20150712144946}} // УНИАН, 01.06.2012</ref><ref>[http://gazeta.zn.ua/POLITICS/tashkent_menyaet_soyuznikov__uzbekistan_priostanovil_svoe_chlenstvo_v_odkb.html Ташкент меняет союзников] {{Wayback|url=http://gazeta.zn.ua/POLITICS/tashkent_menyaet_soyuznikov__uzbekistan_priostanovil_svoe_chlenstvo_v_odkb.html|date=20150712161755}} // Зеркало недели, 06.07.2012</ref> ё «'''Аҳдномаи Тошканд'''»<ref name="name" /> — [[Созмони байналмилалӣ|созмони байналмилалии]] минтақавӣ<ref>Ст. 1 [http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124 Устава ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124|date=20150626191033}}</ref> дар соҳаи амнияти дастаҷамъӣ буда, чандин давлатҳои пасошӯравиро муттаҳид мекунад. Ҳадафҳои эълоншудаи он чунинанд: «таҳкими сулҳ, амнияти байналмилалӣ ва минтақавӣ ва субот, ҳимояи дастаҷамъонаи истиқлол, тамомияти арзӣ ва соҳибихтиёрии давлатҳои узв, ки дар расидан ба онҳо давлатҳои узв ба воситаҳои сиёсӣ афзалият медиҳанд»<ref>Ст. 3 [http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124 Устава ОДКБ] {{Wayback|url=http://www.odkb-csto.org/documents/detail.php?ELEMENT_ID=124|date=20150626191033}}</ref>. Таърихи таъсиси СААД [[15 май]]и [[1992]] аз имзои Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ дар шаҳри Тошканди Узбекистон, оғоз меёбад. Мақоми олии он Шӯрои амнияти дастаҷамъӣ (ШАД) мебошад, ки Дабири кулли созмонро таъйин мекунад<ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/structure/|title=Структура ОДКБ|access-date=2015-07-10|archive-date=2015-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702102719/http://www.odkb-csto.org/structure/|url-status=live}}</ref>. Шумораи умумии аҳолии кишварҳои узви СААД 193 835 249 нафарро ташкил медиҳад (2021). Шумораи неруҳои посдори сулҳ дар соли 2022 ба 3600 нафар баробар буд<ref name=":4">{{cite web|url=https://ria.ru/20220106/zas-1766801419.html|title=Станислав Зась: разговоры о том, что ОДКБ оккупирует Казахстан, — глупость|date=2022-01-06|publisher=РИА Новости|lang=ru|access-date=2022-01-07|archive-date=2022-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107132930/https://ria.ru/20220106/zas-1766801419.html|url-status=live}}</ref>. == Таърих == 15 майи 1992 аз ҷониби як қатор давлатҳои мустақили пасошӯравӣ, аз ҷумла [[Арманистон]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]], [[Русия]], [[Тоҷикистон]] ва [[Ӯзбекистон|Узбекистон]], Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ (ААД) ба имзо расид. 24 сентябри 1993 Аҳдномаро [[Озарбойҷон]], 9 сентябр [[Гурҷистон]] ва 31 декабр [[Беларус]] имзо карданд. Аҳднома, ки 20 апрели 1994 эътибор пайдо кард, ба муҳлати 5 сол баста шуда, тамдиди он пешбинӣ гардида буд. 2 апрели 1999 президентҳои [[Арманистон]], [[Беларус]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]], [[Русия]] ва [[Тоҷикистон]] муҳлати амали Аҳдномаро ба панҷ соли дигар тамдид карданд. Аммо [[Озарбойҷон]], [[Гурҷистон]] ва [[Ӯзбекистон|Узбекистон]] аз тамдиди он даст кашиданд. Дар ҳамон сол [[Ӯзбекистон|Узбекистон]] ба [[ГУАМ]] ҳамроҳ шуд. == Узвият == === Давлатҳои аъзо === [[Акс:Collective_Security_Treaty_Organization_(CSTO)_-_Организация_Договора_о_коллективной_безопасности_(ОДКБ).png|389x389px|мини|Харитае, ки аъзои СААД, нозирон ва аъзои вобастаро нишон медиҳад. Ба он қаламравҳои аз ҷониби [[Русия]] ишғолшудаи [[Укроин]], қаламравҳои ишғолшудаи Русия дар [[Гурҷистон]] ва ҷумҳурии ҷудоихоҳи Приднестровӣ дохил мешаванд.]] '''Давлатҳои аъзои Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ:''' {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- ! class="unsortable" |кишвари аъзо ! Сармоя ! Аҳолӣ ! Майдон ! Тасдиқ намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br><br><br><br> Шартномаи амният<ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/79#documentCard|title=Договор о коллективной безопасности|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи Протокол<br><br><br><br> дар бораи тамдиди мӯҳлати шартнома<ref>{{Cite web|url=https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/881#documentCard|title=Протокол о продлении Договора о коллективной безопасности от 15 мая 1992 года|publisher=[[Commonwealth of Independent States]]|accessdate=2025-04-01}}</ref> ! Тасдиқи<br><br><br><br> Оинномаи СААД<ref>{{Cite web|url=https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html|title=Collective Security Treaty Organization|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus|accessdate=2025-04-05|archivedate=2025-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603103020/https://mfa.gov.by/en/mulateral/organization/list/cddd96a3f70190b1.html}}</ref> |- |{{Парчам|Armenia|name=Арманистон}} | [[Ереван]] | {{0|00}} 3.015.400 | style="text-align:right" | 29,743 км 2 | 15 майи соли 1992 | rowspan="7" | 2 апрели 1999 | rowspan="7" | 18 сентябри 2003 |- |{{Парчам|Belarus|Белорус}} | [[Минск]] | {{0|00}} 9.155.000 | style="text-align:right" | 207,595 км 2 | 31 декабри соли 1993 {{Refn|Did not sign original treaty.}} |- |{{Парчам|Kazakhstan|name=Қазоқистон}} | [[Остона]] | {{0|00}} 20.286.000 | style="text-align:right" | 2,724,900 км 2 | rowspan="4" | 15 майи соли 1992 |- |{{Парчам|Kyrgyzstan|name=Қирғизистон}} | [[Бишкек]] | {{0|00}} 7.213.000 | style="text-align:right" | 200,105 км 2 |- |{{Парчам|Russia|name=Русия}} | [[Маскав|Москва]] | {{0|00}} 146.150.000 | style="text-align:right" | 17,125,191 км 2 |- |{{Парчам|Tajikistan|name=Тоҷикистон}} | [[Душанбе]] | {{0|00}} 10.786.000 | style="text-align:right" | 143,100 км 2 |} === Давлатҳои собиқ узви СААД === {| class="wikitable sortable" |- ! class="unsortable" |Кишвари собиқ аъзо ! Пойтахт ! Тасдик намудани Паймонаи Дастаҷамъи<br>Шартномаи амният ! Бозгашт аз<br>шартнома ! |- |{{Парчам|Azerbaijan|name=Озарбойҷон}} | [[Боку]] | 24 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] | rowspan="3" | 2 апрели 1999 | rowspan="3" | Протоколи дароз кардани муҳлати Шартномаро имзо накарданд |- |{{Парчам|Georgia|1990|name=Гурҷистон}} | [[Тифлис]] | 9 сентябри 1993 [ Эзоҳ 2 ] |- | rowspan="2" |{{Парчам|Uzbekistan|name=Ӯзбекистон}} | rowspan="2" | [[Тошканд]] | 15 майи соли 1992 |- | 16 августи 2006 | 19 декабри 2012<ref name="UZBSUS">{{Cite web|url=https://en.odkb-csto.org/session/2012/session201212/|title=Session of the Collective Security Council December 19, 2012|date=2012-12-19|publisher=Collective Security Treaty Organization|accessdate=2025-04-05}}</ref> | Узвият боздошта шуд |- |} === Кишварҳои нозири ғайриузв дар Ассамблеяи парлумонии СААД === Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Сербистон ва Волеси Ҷирга (палатаи поёнии) Маҷлиси миллии [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2013 дар Ассамблеяи порлумонии СААД мақоми нозир гирифтанд, ҳарчанд [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] дар соли 2021 бо тасарруфи [[Толибон]] барҳам хӯрд.<ref>{{Cite web|url=http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|title=Парламентские делегации Республики Сербия и Исламской Республики Афганистан получили статус наблюдателей при Парламентской Ассамблее ОДКБ|author=Zainetdinov|first=Vladimir|website=odkb-csto.org|date=2013-12-04|accessdate=13 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130723091513/http://www.odkb-csto.org/news/detail.php?ELEMENT_ID=1776|archivedate=23 July 2013}}</ref> Ҳамчунин, Ассамблеяи парлумонии Иттиҳоди Беларус ва Русия дар Ассамблеяи парлумонии СААД мақоми нозирро дорад.<ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" !кишвар !Созмону ташкилотҳои иштироккунанда ! Соли ворид шудан |- |{{Парчам|Serbia|name=Сербия}} | Ассамблеяи миллии Ҷумҳурии Сербия<ref>{{Cite web|url=https://www.inform.kz/en/article/2549816|title=Afghan and Serbian parliaments acquire observer status at CSTO PA|website=Казинформ|editor=Tatyana|date=2013-04-12|location=[[Moscow]]|publisher=inform.kz|lang=en|accessdate=2022-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230124220910/https://www.inform.kz/en/afghan-and-serbian-parliaments-acquire-observer-status-at-csto-pa_a2549816|archivedate=24 January 2023}}</ref> | 2013 |- |{{Flagicon|Russia}}{{Flagicon|Belarus}}[[Union State|Давлати]] [[Иттифоқӣ (Иттиҳоди Беларус ва Русия)|иттифоқӣ]] (Иттиҳоди Беларус ва Русия) | Ассамблеяи парламентии Иттиҳоди Белорус ва Русия | 2010<ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/documents/postanovlenie-soveta-parlamentskoy-assamblei-organizatsii-dogovora-o-0f1c9ce9-d286-457d-a825-6be775310f80|title=Постановление Совета Парламентской Ассамблеи Организации Договора о коллективной безопасности «О предоставлении}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|title=О предоставлении Парламентскому Собранию Союза Беларуси и России статуса наблюдателя при Парламентской Ассамблее Организации Договора о коллективной безопасности|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221127005646/https://paodkb.org/download_pdfs?path=%2Fuploads%2Fdocument%2Ffile%2F160%2Ftmp65EB.pdf|archivedate=2022-11-27}}</ref> |- |{{Парчам|Afghanistan|2013|name=Афғонистон}}<ref>{{Cite news|title=Leaders Of Russia, China-Led Security Blocs Meet To Discuss Afghanistan|url=https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220810000158/https://www.rferl.org/a/sco-csto-afghanistan-taliban/31462890.html|archivedate=10 August 2022|accessdate=2022-08-09|work=Radiofreeeurope/Radioliberty|language=en}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|title=Государства-члены ПА ОДКБ|accessdate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120165616/https://paodkb.org/participants_and_observers#observers|archivedate=20 November 2021}}</ref> | Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Исломии Афғонистон | 2013-2021 |- |} === Узвияти эҳтимолӣ === Дар моҳи майи соли 2007 Николай Бордюжа, Дабири кулли СААД пешниҳод карда буд, ки [[Эрон]] метавонад ба СААД шомил шавад, гуфт, «СААД як созмони боз аст. Агар Эрон тибқи оинномаи мо муроҷиат кунад, мо дархостро баррасӣ хоҳем кард».<ref>{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|title=Iran may join security group led by Russia – Indian Express|author=Upadhyay|first=Dadan|website=Indian Express|date=14 May 2007|accessdate=2021-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220116131149/http://archive.indianexpress.com/news/iran-may-join-security-group-led-by-russia/30931/|archivedate=16 January 2022}}</ref> Агар Эрон ба он шомил шавад, он аввалин давлате хоҳад буд, ки берун аз Иттиҳоди Шӯравии пешин узви ин созмон мешавад. Ӯзбекистон дар соли 2021 пас аз мақоми нозири ИАО дар 11 декабри соли 2020<ref>{{Cite web|url=https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|title=Uzbekistan, Cuba granted observer status at Eurasian Economic Union|website=eng.belta.by|date=2020-12-11|lang=en-EN|accessdate=2021-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123184012/https://eng.belta.by/politics/view/uzbekistan-cuba-granted-observer-status-at-eurasian-economic-union-135793-2020/|archivedate=23 November 2021}}</ref> бо Русия тамрини низомии дуҷониба ва бо Русияву Тоҷикистон тамрини низомии сеҷониба анҷом дод, дар ҳоле ки президенти ин кишвар дар нишасти СААД ба ҳайси меҳмон ширкат карда, сару садоҳо дар бораи вуруди эҳтимолии дубора ба СААД-ро ба вуҷуд овард.<ref>{{Cite news|author=Mashrab|first=Fozil|date=29 September 2021|title=Is Uzbekistan on the Verge of Rejoining the CSTO?|url=https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123191021/https://jamestown.org/program/is-uzbekistan-on-the-verge-of-rejoining-the-csto/|archivedate=23 November 2021|accessdate=23 November 2021|work=Jamestown}}</ref> == Нигаред == * [[Созмони Паймони Атлантики Шимолӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == ** [http://www.dkb.gov.ru Сомонаи расмии СААД] * [http://ozodi.org/reportsarticle/2007/10/44F7E569-E7DA-4FFA-AC80-57DAD17D021C.html Созмони Шонҳой бо Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ наздик мешаванд]{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{СААД}} {{ИДМ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Созмонҳои ҳарбӣ-сиёсӣ]] mhwqpbi0fp00u5weba5oasoxxf44e1y 0 14357 1493835 54065 2026-11-12T09:18:44Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ]] на [[Созмони Паймони амнияти дастаҷамъӣ]] 1493835 wikitext text/x-wiki #равона [[Созмони Паймони амнияти дастаҷамъӣ]] l7kkguwlqdiren3jc0f7n86035e5wur 1493859 1493835 2026-11-12T09:56:18Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Созмони Паймони амнияти дастаҷамъӣ]] на [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] 1493859 wikitext text/x-wiki #равона [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] 8ajgnhz9b7amqqooy6syr1voaa8nin2 0 14383 1493753 1491042 2026-11-12T02:26:06Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493753 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Ferula_gummosa_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-205.jpg | regnum = Рустаниҳо | latin = Ferula gummosa | wikispecies = Ferula gummosa | parent = Ferula | rang = Намуд | author = Boiss., 1856 | syn = {{bt|Ferula galbaniflua|Boiss. & Buhse}}<br />{{bt|Peucedanum galbanifluum|(Boiss. & Buhse) Baill.}} }} '''Бориҷа''' ({{lang-la|Ferula gummosa}}) — як намуди [[рустаниҳои бисёрсола|гиёҳи бисёрсолаи]] худрӯй аз [[Оила (таксономия)|оилаи]] [[Чатргулон|чатргулон]], ки асосан дар ноҳияҳои кӯҳистонии [[Эрон]] ва [[Туркманистон]] мерӯяд. Аз реша ва пояи он [[Зифт|зифти]] хушбӯйе бо номи [[Галбанум|галбанум]] ҳосил мекунанд, ки дар [[Атр|атриёт]] ва [[Тибби халқӣ|тибби халқӣ]] истифода мешавад.<ref name="POWO">[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:842298-1 ''Ferula gummosa'' Boiss.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221211031526/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:842298-1 |date=2022-12-11 }} // ''Plants of the World Online''. — Royal Botanic Gardens, Kew.</ref> Дар баъзе маҳалҳои Эрон бориҷа ва зифти онро "қаснӣ" ва "баланбӯ" низ меноманд. Дар сарчашмаҳои қадим зифти он бо номи "барзад" ё "бирзад" маълум буд.<ref name="Iranica">Alam H. [https://www.iranicaonline.org/articles/galbanum/ Galbanum] // ''Encyclopaedia Iranica''. — 2000. — Ҷ. 10, № 3. — С. 256–258.</ref> == Тавсиф == Қадаш 70–100 см буда, [[Реша|решаи]] ғафсу гӯштдор, пояи росту шохадор ва баргҳои бурида-буридаи [[Сабз|сабзи]] [[хокистарранг]] дорад. Решаи он ба чуқурии [[Хок|хок]] рафта, об ва моддаҳои ғизоиро захира мекунад. Ҳангоми буридани реша ё [[поя]] аз онҳо [[Шилм|шилми]] ғафсу хушбӯй ҷорӣ мешавад, ки баъд сахт мегардад.<ref name="Jalali2011">Jalali H. T., Ebrahimian Z. J., Evtuguin D. V., Pascoal Neto C. [https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2010.10.032 Chemical composition of oleo-gum-resin from Ferula gummosa] // ''Industrial Crops and Products''. — 2011. — Ҷ. 33, № 2. — С. 549–553. — DOI: 10.1016/j.indcrop.2010.10.032.</ref> Баргҳояш калони [[Барги пармонанд|пармонанд]] буда, бо [[Мӯяк (ботаника)|мӯякҳои]] кӯтоҳу зич пӯшида шудаанд. Баргҳои назди реша нисбат ба баргҳои қисми болоии поя калонтаранд. Гулҳояш майдаи [[зард]] буда, дар [[Тӯдагул|тӯдагулҳои]] [[Чатрак (ботаника)|чатршакли]] мураккаб ҷой гирифтаанд. Мевааш хушк, паҳну [[байзашакл]] буда, ҳангоми пухта расидан ба ду [[Ниммева|ниммева]] ҷудо мешавад, ки дарозии ҳар кадоми онҳо тақрибан 16 мм аст.<ref name="FloraUSSR">Коровин Е. П. Ферула — ''Ferula'' L. // ''[https://djvu.online/file/HT8d7iERht9Hg Флора СССР]''. — Ҷ. 17 / муҳаррири ҷилд Б. К. Шишкин. — Москва — Ленинград: Издательство Академии наук СССР, 1951. — С. 90.</ref> Бориҷа гиёҳи деррас буда, дар солҳои аввали нашъунамо асосан реша ва барг ҳосил мекунад. Одатан баъди 5–7 сол гул карда, мева мебандад ва сипас мехушкад. Чунин рустаниҳоро [[Монокарпия|монокарпӣ]] меноманд. Бо вуҷуди ин, дар баъзе ноҳияҳои Эрон навъҳое мушоҳида шудаанд, ки баъди гулкунӣ низ зинда мемонанд ва метавонанд [[Поликарпия|такроран гул кунанд]].<ref name="Ammarellou2017">Ammarellou A., Mozaffarian V. [https://ijb.areeo.ac.ir/article_111921.html The first report of polycarpic genotype in Galbanum (Ferula gummosa) populations] // ''Iranian Journal of Botany''. — 2017. — Ҷ. 23, № 1. — С. 48–55. — DOI: 10.22092/ijb.2017.109445.1149.</ref> == Паҳншавӣ == Бориҷа дар Туркманистон бештар дар кӯҳҳои [[Копетдоғ]] ва дар Эрон бошад, дар минтақаҳои кӯҳии [[Албурз]], [[Хуросон]] ва [[Устони Занҷон|Занҷон]] вомехӯрад.<ref name="POWO"/><ref name="Ammarellou2017"/> Он дар нишебиҳои санглох, [[Алафзор|алафзорҳои]] кӯҳӣ ва [[Чарогоҳ|чарогоҳҳои]] дорои [[Хушкӣ (иқлим)|иқлими хушк]] мерӯяд. Ҷойҳои кушоду офтобрас ва хоки обгузарро меписандад. Дар баъзе ноҳияҳои Эрон дар баландиҳои 2500–3000 м [[Аз сатҳи баҳр|аз сатҳи баҳр]] мушоҳида шудааст.<ref name="Ammarellou2017"/> Асосан аз [[Тухм|тухм]] зиёд мешавад. Тухмҳояш [[Оромии тухм|давраи оромии]] давомнок дошта, барои [[Сабзиши тухм|сабзидан]] ба шароити намноку хунук ниёз доранд.<ref name="Zardari2019">Zardari S., Ghaderi-Far F., Sadeghipour H. R., Zeinali E., Soltani E., Baskin C. C. [https://doi.org/10.1111/1442-1984.12238 Deep and intermediate complex morphophysiological dormancy in seeds of Ferula gummosa (Apiaceae)] // ''Plant Species Biology''. — 2019. — Ҷ. 34, № 3. — С. 85–94. — DOI: 10.1111/1442-1984.12238.</ref><ref name="Shanjani2019">Salehi Shanjani P., Mousavi A., Rasoulzadeh Farsad F. [https://doi.org/10.37317/pbss-2019-0009 Seed germination plasticity of two endangered species of Ferula in the context of climate change] // ''Plant Breeding and Seed Science''. — 2019. — Ҷ. 80. — DOI: 10.37317/pbss-2019-0009.</ref> == Таркиби кимиёӣ == Бориҷа яке аз гиёҳҳои муҳими зифтдиҳанда мебошад. Аз реша ва пояи он моддаи хушбӯйи [[галбанум]] мегиранд. Галбанум омехтаи [[Зифт|зифт]], [[Камед|камед]] ва [[равғани эфир]] буда, ранги [[Зардчатоб|зардчатоб]], сабзтоб ё [[қаҳваранг]] ва бӯйи тези хос дорад. Дар равғани эфирии бориҷа [[Алфа-пинен|α-пинен]], [[Бета-пинен|β-пинен]], [[Мирсен|мирсен]] ва дигар пайвастҳои [[Терпен|терпенӣ]] мавҷуданд.<ref name="Jalali2011"/><ref name="Najafabadi2017">Sobhani Najafabadi A., Naghavi M. R., Farahmand H., Abbasi A. [https://doi.org/10.1007/s10142-017-0567-7 Transcriptome and metabolome analysis of Ferula gummosa Boiss. to reveal major biosynthetic pathways of galbanum compounds] // ''Functional & Integrative Genomics''. — 2017. — Ҷ. 17, № 6. — С. 725–737. — DOI: 10.1007/s10142-017-0567-7.</ref> == Ҷамъоварии зифт == Барои гирифтани галбанум қисми болоии решаи бориҷаро аз хок берун карда, қабати тунуки онро мебуранд. Аз ҷои буридашуда шилми ғафс мешорад, ки баъди сахт шудан онро ҷамъ мекунанд. Ин корро чанд бор такрор кардан мумкин аст.<ref name="Jalali2011"/> Шилми холиси бориҷа [[Сафед|сафедтоб]] буда, рафта-рафта зардтоб ё қаҳваранг мешавад. Ҷамъоварии он одатан аз моҳи июн то сентябр давом мекунад.<ref name="Pavela2020">Pavela R., Morshedloo M. R., Lupidi G. et al. [https://doi.org/10.1016/j.fct.2020.111312 The volatile oils from the oleo-gum-resins of Ferula assa-foetida and Ferula gummosa: A comprehensive investigation of their insecticidal activity and eco-toxicological effects] // ''Food and Chemical Toxicology''. — 2020. — Ҷ. 140. — Мақолаи 111312. — DOI: 10.1016/j.fct.2020.111312.</ref><ref name="Jalali2011"/> == Корбурд == Галбанумро барои тайёр кардани [[атр]], [[бухур]] ва дигар маводи хушбӯй истифода мебаранд. Он ба [[Собиткунандаи бӯй (атриёт)|дарозтар нигоҳ доштани бӯйи атр]] низ кӯмак мекунад.<ref name="PerfumeSociety">[https://perfumesociety.org/ingredients-post/galbanum/ Galbanum] // ''The Perfume Society''.</ref> Дар тибби халқӣ онро барои аз байн бурдани [[Дард|дард]], [[Суиҳазм|душвориҳои ҳазми хӯрок]] ва баъзе [[Бемориҳои газакӣ|бемориҳои газакӣ]] ба кор мебурданд.<ref name="Mahboubi2016">Mahboubi M. [https://doi.org/10.3109/19390211.2016.1157715 Ferula gummosa, a Traditional Medicine with Novel Applications] // ''Journal of Dietary Supplements''. — 2016. — Ҷ. 13, № 6. — С. 700–718. — DOI: 10.3109/19390211.2016.1157715.</ref> Аз зифти бориҷа инчунин [[Ширеш|ширеши]] махсус тайёр мекунанд, ки барои часпондани [[Сангҳои қимматбаҳо|сангҳои қимматбаҳо]] истифода мешавад.<ref name="Iranica"/> == Мақоми ҳифз == Бориҷа аҳамияти [[Иқтисод|иқтисодӣ]] дошта, дар [[Табиат|табиат]] нисбатан суст месабзад. Ҷамъоварии зиёди он барои зифт, буридани реша ва [[Чаронидани чорво|чаронидани чорво]] метавонанд боиси коҳиши шумораи рустаниҳои худрӯи он гарданд. Парвариши бориҷа аз сабаби суст нашъунамо кардан ва дер сабзидани тухмҳояш душвор аст.<ref name="Shanjani2019"/> == Инчунин нигаред == * [[Галбанум]] == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Камолҳо]] [[Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ]] [[Гурӯҳ:Рустаниҳои зифтдиҳанда]] [[Гурӯҳ:Набототи Эрон]] [[Гурӯҳ:Набототи Туркманистон]] ie0jsj3u7jf6x98b5ha4uov50fp9m5m 10 14801 1493690 1287978 2026-11-11T21:11:37Z Zosya95 54344 Ивазкунии саҳифа бо '{{Ҳазф}}' 1493690 wikitext text/x-wiki {{Ҳазф}} c3lr1ftldwkpfehlue2d4ak5qji7u9w 1493742 1493690 2026-11-12T01:51:21Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/Zosya95|Zosya95]] ([[User talk:Zosya95|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] анҷом дода буд 1287978 wikitext text/x-wiki [[Акс:Flag of the United States.svg|{{{1|25px}}}|Парчами ИМА]]<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Парчамҳои кишварҳои Амрико]] </noinclude> 89wrvzyypjxbg3muts3e562e8i3ariu 0 16555 1493631 1448427 2026-11-11T17:52:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493631 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = |номи аслӣ = Нозия Кароматулло |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 7.02.1988 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] |мамлакат = {{flag|Тоҷикистон}} |алма матер = Мактаби мусиқии ба номи Малика Собирова (2005) |касб = [[овозхон]] |сабк = [[мусиқии поп]]и тоҷикӣ |солҳои фаъолият= 2006 — то ҳол |номи мустаъор = Нозия }} '''Нозия Кароматуллоҳ''' ({{lang-fa|نازیه کرامت‌الله}}; [[7 феврал]]и [[1988]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[овозхон]]и [[тоҷик]]. Ӯ аз овозхонони саршинос дар Тоҷикистон, Эрон, Афғонистон, Ҳиндустон ва Шри-Ланка мебошад. Бо забони ҳиндӣ мисли забони модарӣ сухан меронад. == Зиндагинома == Нозия Кароматулло [[7 феврал]]и [[соли 1988]] дар [[Душанбе]] дар хонаводаи овозхони саршиноси тоҷик [[Кароматулло Қурбонов|Кароматулло Қурбон]] ба дунё омадааст. Соли 2005 мактаби мусиқии ба номи Малика Собироваро хатм кардааст. Сипас дар шаҳри Деҳли ба курси академии дипломӣ оид ба вокал ва рақс дохил шуда, соли 2010 Консерваторияи Ҳиндустонро бо дипломи аъло хатм кардааст<ref>{{Cite web|url=http://clips.tj/artists/40.html|title=Нозияи Кароматулло|publisher=clips.tj|lang=ru|accessdate=2018-02-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150509143038/http://clips.tj/artists/40.html|archivedate=2015-05-09}}</ref>. Шуҳрати Нозия аз солҳои 2010 дар байни мардуми суруддӯст баланд шудааст. Ҳунарнамоиҳои ӯ дар телевизиону радиоҳои ватанӣ бисёр намоён шуд ва мардум сурудҳои ин ҳунармандро бо ишқу муҳаббат гӯш мекунанд. Ҳоло Нозияи Кароматулло узви ансамбли эстрадии «Ориё»-и Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва бародараш [[Муҳаммадрафи Кароматулло]] роҳбари бадеии ҳамин ансамбл мебошанд.<ref>{{Cite web|url=http://tajikistantimes.com/tajikistan/zodr-zi-unyogari-notakror/|title=Зодрӯзи ҳунёгари нотакрор|author=|website=tajikistantimes.com|date=2018-11-29|publisher=|lang=tg|accessdate=2018-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181130125456/http://tajikistantimes.com/tajikistan/zodr-zi-unyogari-notakror/|archivedate=2018-11-30}}</ref> Аз соли 2006 Нозияи Кароматулло бо муҳандиси садо [[Ширинов, Олимбек Махмадбекович|Олим Ширинов]] ҳамкорӣ дорад ва тақрибан ҳамаи сурудҳояшро дар студияи «[[JC Records Studio]]» сабт мекунад<ref>[https://isni.org/isni/0000000502848379 «JC Records Studio» ISNI ID]</ref>. == Дастовардҳо == Соли 2007 дар озмуни рақси классикии «Kathak» дар Ҳиндустон ғолиб дониста шуд<ref>{{Cite news|title=Нозияи Кароматулло соҳиби духтарча шуд {{!}} Ҳабарҳои Тоҷикистон ASIA-Plus|url=http://news.tj/tj/news/noziyai-karomatullo-so-ibi-dukhtarcha-shud|accessdate=2018-02-07|language=tg}}</ref>. == Ҷоизаҳо == Дар соли 2022 бо медали «Хидмати шоиста» қадр шудааст<ref>{{Cite web|url=https://pressa.tj/noziyai-karomatullo%D2%B3-az-zamin-to-osmon%D2%B3o-shodam/|title=Нозияи Кароматуллоҳ: Аз замин то осмонҳо шодам|website=Pressa.tj|lang=tg|accessdate=2022-08-26}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20150509143038/http://clips.tj/artists/40.html A short Bibliography of Nozia ] * [http://lyricstranslate.com/en/noziai-karomatullo-lyrics.html List of some songs sung by Nozia] * {{YouTube|XXQ9UsxNKV4|Video by Noziyai Karamatullo dedicated to her father Karomatullo Qurbonov}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] 0gmlfkojph1b8nkrhm3pa2cfamiv71d 0 16807 1493558 1487731 2026-11-11T12:26:17Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493558 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Mercedes-Benz logo.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг дар биржа = [[Frankfurt Stock Exchange|FSE]]: MBG | foundation = [[28 июн]]и [[1926]] | founders = [[Карл Бенц]], [[Готтлиб Даймлер]] | location = [[Штутгарт]], [[Олмон]] | key_people = Ола Кяллениус (раиси ҳайати директорон) | industry = Худравсозӣ, мошинсозӣ | products = Мошинҳои сабук, фургонҳо, яхтаҳо | revenue = 153 миллиард евро ([[2023]]) | net_income = 14,5 миллиард евро ([[2023]]) | num_employees = 166 000 нафар ([[2023]]) | homepage = [https://www.mercedes-benz.com/ mercedes-benz.com] }} '''Mercedes-Benz''' — тамғаи машҳури мошинҳои олмонӣ буда, аз ҷониби ширкати [[Mercedes-Benz Group AG]] (собиқ Daimler AG) истеҳсол мешавад.<ref>{{Cite web |url=https://www.mercedes-benz.com/en/company/ |title=Company Profile |publisher=Mercedes-Benz Group AG |lang=en |accessdate=2024-01-01 |archivedate=2020-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200610171005/https://www.mercedes-benz.com/en/company/ }}</ref> Mercedes-Benz яке аз қадимтарин ва маъруфтарин тамғаҳои мошинсозии ҷаҳон мебошад ва дар бахши мошинҳои луксус мавқеи пешсаф дорад. Дафтари марказии ширкат дар [[Штутгарт]], [[Олмон]] ҷойгир аст. Дар соли [[2023]] даромади ширкат ба 153 миллиард евро ва теъдоди кормандон ба зиёда аз 166 000 нафар расид.<ref>{{Cite web |url=https://group.mercedes-benz.com/investors/reports-news/annual-reports.html |title=Annual Report 2023 |publisher=Mercedes-Benz Group AG |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Mercedes-Benz дар рақобат бо [[BMW]] ва [[Audi]] — ки онро «Big Three»-и Олмон меноманд — мавқеи муҳим дорад. == Таърих == === Ибтидо: Бенц ва Даймлер (1880-1920) === [[Карл Бенц]] соли [[1885]] аввалин мошини карбюраторӣ дар ҷаҳон — '''Benz Patent-Motorwagen''' — сохт ва соли [[1886]] патент гирифт. Ҳамзамон [[Готтлиб Даймлер]] ва [[Вилгелм Майбах]] мустақилона мотори бунзинро таҳия карда, нахустин мошинро дар Олмон аз нав сохтанд.<ref>{{Cite web |url=https://www.mercedes-benz.com/en/vehicles/passenger-cars/history/ |title=History of Mercedes-Benz |publisher=Mercedes-Benz Group AG |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар соли [[1901]] тамғаи «Mercedes» ба хотири духтари Эмил Еллинек — дилери маъруфи Daimler — гузошта шуд. Дар соли [[1902]] тамғаи «Mercedes» расман ба қайд гирифта шуд. === Якшавии Daimler-Benz (1926) === [[28 июн]]и [[1926]] ширкатҳои Daimler Motoren Gesellschaft ва Benz & Cie якҷо шуда, '''Daimler-Benz AG''' ташкил дод. Аз ин рӯз тамғаи '''Mercedes-Benz''' расман ба кор андохта шуд. Дар Ҷанги Ҷаҳонии Дуюм (1939–1945) заводҳои ширкат дар Олмон зарари зиёд диданд. Пас аз ҷанг ширкат боз аз сар оғоз намуд. === Рушди замони нав (1990–ҳол) === Соли [[1998]] Daimler-Benz бо ширкати амрикоии [[Chrysler]] якҷо шуда, DaimlerChrysler ташкил дод, аммо соли [[2007]] ин ҳамкорӣ қатъ гардид. Дар соли [[2021]] ширкат ба ду қисм — '''Mercedes-Benz Group AG''' (мошин) ва '''Daimler Truck Holding''' (автобус, трак) — тақсим шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/business/autos-transportation/daimler-officially-splits-two-listed-companies-2021-12-10/ |title=Daimler splits into two |work=Reuters |date=2021-12-10 |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> == Мошинҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Синф !! Намуна !! Тавсиф |- | Синфи C || C-Class (W206) || Мошини иҷроӣ — маъмултарин дар бозор |- | Синфи E || E-Class (W214) || Мошини бизнес-синф |- | Синфи S || S-Class (W223) || Флагмани луксус |- | SUV || GLE, GLS, GLC || Мошинҳои бисёрмақсада |- | Спорт || AMG GT, SL || Мошинҳои спортии баландсуръат |- | Электрӣ || EQS, EQE, EQB || Мошинҳои барқӣ |- | Луксус || Mercedes-Maybach S-Class || Луксуси олӣ |} === Зербахши AMG === '''Mercedes-AMG''' — зербахши спортии Mercedes-Benz буда, мошинҳои баландиқтидорро таҳия мекунад. AMG аввалин маротиба соли [[1967]] ташкил шуд ва соли [[1999]] расман ба таркиби Daimler-Benz дохил гардид. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои Олмон]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозӣ]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1926]] == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20140301063053/http://www5.mercedes-benz.com/ Сомонаи расмии Mercedes-Benz] * [https://web.archive.org/web/20240730102208/https://group.mercedes-benz.com/ Mercedes-Benz Group AG] * [https://www.mercedes-benz.com/en/vehicles/passenger-cars/history/ Таърихи Mercedes-Benz]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} fp1muhwn53w8bq1tgpe3uak0ui9jxbk 0 16995 1493769 1461095 2026-11-12T02:46:37Z Zosya95 54344 1493769 wikitext text/x-wiki {{Дигар мазмунҳо|Ливерпул (мазмунҳо)}} {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FF0000 |матн = #ffffff |ном = {{Расми парчам|Англия}} Ливерпул |мавсими ҷорӣ = 2024/2025 |логотип = |номи пурра = ''Liverpool Football Club'' |лақаб = Сурхҳо |таъсис = 03.06.1892 |барҳам = |майдон = «Энфилд», [[Ливерпул (шаҳр)|Ливерпул]] |ғунҷоиш = 53 394 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} [[Fenway Sports Group]] |президент = |мудир = {{Расми парчам|ИМА}} Том Вернер |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Нидерланд}} [[Арне Слот]] |капитан = {{Расми парчам|Нидерланд}} [[Вирҷил ван Дайк]] |рейтинг = ҷойи 6-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2025-06-12}}</ref> |буҷет = |сарпараст = Standard Chartered |мусобиқа = Лигбартари футболи Инглистон |мавсим = 2024/25 |мавқеъ = [[Акс:golden star.svg|20px|Қаҳрамони феълӣ]] '''Қаҳрамон''' |сайт = https://www.liverpoolfc.com/ | pattern_la1 = _liverpool2425h | pattern_b1 = _liverpool2425h | pattern_ra1 = _liverpool2425h | pattern_sh1 = _liverpool2425h | pattern_so1 = _liverpool2425hl | leftarm1 = E00000 | body1 = E00000 | rightarm1 = E00000 | shorts1 = E00000 | socks1 = E00000 | pattern_la2 = _liverpool2425a | pattern_b2 = _liverpool2425a | pattern_ra2 = _liverpool2425a | pattern_sh2 = _liverpool2425a | pattern_so2 = _liverpool2425al | leftarm2 = 141414 | body2 = 141414 | rightarm2 = 141414 | shorts2 = 141414 | socks2 = 141414 | pattern_la3 = _liverpool2425t | pattern_b3 = _liverpool2425t | pattern_ra3 = _liverpool2425t | pattern_sh3 = _liverpool2425t | pattern_so3 = _liverpool2425tl | leftarm3 = ffffff | body3 = ffffff | rightarm3 = ffffff | shorts3 = 000000 | socks3 = ffffff }} '''«Ливерпу́л»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Ливерпул»''', {{lang-en|Liverpool Football Club}}, талаффузи инглисӣ: ['lɪvəpu:l 'futbɔ:l klʌb]) — бошгоҳи футболи инглисӣ аз [[Ливерпул (шаҳр)|шаҳри Ливерпул]]и шаҳристони [[Мерсисайд]] аст, ки дар [[Лигбартари Инглистон]] бозӣ мекунад. == Таърих == Ливерпул яке аз қудратмандтарин бошгоҳҳои футболи ҷаҳон буда, соли 1892 таъсис ёфтаст. Лақаби бошгоҳии он – «Сурхон» (аз ҳисоби сурх будани либоси анъанавии бошгоҳ) аст. == Варзишгоҳ == Варзишгоҳаш «Энфилд» (зиёда аз 45 ҳазор ҷойи нишаст) ном дорад. [[Акс:The view from the Kop.jpg|thumbnail|Варзишгоҳи Ливерпул]] == Ҳаводорон == == Молия ва дороӣ == == Бозингарони намоён ва ҷоизаҳо == Ливерпул 19 карат Қаҳрамони футболи Инглистон, 7 карат барандаи Ҷоми Инглистон, 9 карат барандаи Ҷоми лига, 15 карат барандаи Суперҷоми Инглистон, 3 карат барандаи Ҷоми УЕФА, 6 карат барандаи [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|Лигаи қаҳрамонҳои Урупо]], 4 карат Суперҷоми УЕФА аст. Арзиши бозигарони Ливерпул дар соли 2020 гаронтарин ҳайат дар миёни бошгоҳҳои футболии ҷаҳон шинохта шуд. Ҷон Барнс, Ҷейми Караггер, Рей Клеменс, Фил Нил, Робби Фовлер, Иан Раш, Грем Сунесс, Стивен Ҷеррард, Кеннӣ Далглиш, [[Муҳаммад Салоҳ]] ва [[Садио Мане]] бузургтарин бозигарон дар таърихи бошгоҳ шинохта шудаанд. Бошгоҳи футболи Ливерпул ғайр аз Инглистон дар чандин кишварҳои Урупо, Амрико, Осиё ва Осиёи Наздик филиалҳои худро кушодааст. Рақибони ихтилофии Ливерпул бошгоҳҳои «[[Эвертон (бошгоҳи футбол)|Эвертон]]» ва «[[Манчестер Юнайтед]]» мебошанд. == Мадёрон == == Нигаред == * [[Портал:Футбол]] {{хурд}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои варзишӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон]] oux717qf1vzgfhfh562uidvr3cbk9j9 0 18469 1493696 1287452 2026-11-11T21:26:15Z Zosya95 54344 1493696 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Август 2011}} {{тарҷума}} Феҳристи мазкур филмҳои бадеӣ ва мустанаде, ки дар бораи ҳодисаҳои [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳон]] бударо дар бар мегирад. Як феҳристи алоҳидаи филмҳои кӯтоҳи телевизиони дар охир оварда шудааст. [[File:Zakazane Piosenki - 2.jpg|right|thumb|200px|Zakazane Piosenki]] == Маҳдудиятҳо == * Филм ё барномаи телевизионӣ бояд дар бораи Ҷанги Дуюми Ҷаҳон бошад (ё Ҷанги Чину Ҷопон) ва бояд ҳодисаҳои ҷангро дар бар гирад. == Филмҳои дар давоми ҷанг истеҳсолшуда == ;Феҳристи филмҳои тарғиботии Ҷанги Дуюми Ҷаҳон: === 1939 === {|class="wikitable sortable" width="100%" ! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |{{Парчам|ИМА|1912}} |''[[w:en:Ҳитлер, Беҳтарин дар Берлин]]'' |[[w:en:Сэм Нюфилд]] |Archival footage of [[Адолф Ҳитлер]]. |- |{{Парчам|Британияи Кабир}} |''[[w:en:Шер канот дорад]]'' |[[w:en:Майкл Повелл (директор)|Майкл Повел]], [[w:en:Адриан Брюнел]], [[w:en:Брайн Хюст]] |[[w:en:РАФ]] mobilization - the first British propaganda film of the war. |} === 1940 === {|class="wikitable sortable" width="100%" ! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |{{Парчам|Британияи Кабир}} |''[[w:en:Convoy (1940 film)|Convoy]]'' |[[w:en:Pen Tennyson]] |The [[w:en:Battle of the Atlantic (1939–1945)|Battle of the Atlantic]] |- |{{Парчам|Олмон|Nazi}} |''[[w:en:Feinde]]'' (''Enemies'') |[[w:en:Viktor Tourjansky]] |Film justifying the German [[w:en:Invasion of Poland]]. |- |{{Парчам|Ҷопон|Empire of Japan}} |''[[w:en:Moyuru ōzora]]'' |[[w:en:Yutaka Abe]] | |- |{{Парчам|Британияи Кабир}} |''[[w:en:Secret Journey (film)|Secret Journey]]'' |[[w:en:John Baxter (director)|John Baxter]] |[[w:en:Espionage]] |- |{{flag|Британияи Кабир}} |''[[w:en:The Big Blockade]]'' |[[w:en:Charles Frend]] |The [[w:en:Economic blockade of Germany]] |- |{{flag|USA}} |''[[w:en:The Great Dictator]]'' |[[w:en:Charlie Chaplin]] |A satirical film of [[Nazism]] and a dictator named [[Адолф Ҳитлер|Adenoid Hynkel]] |- |{{flag|USA}} |''[[w:en:The Long Voyage Home]]'' |[[w:en:John Ford]] |The [[w:en:Battle of the Atlantic (1939–1945)|Battle of the Atlantic]] |- |{{flag|USA}} |''[[w:en:Watch on the Rhine]]'' |[[w:en:Herman Shumlin]] |Nazi agents pursue a German freedom-fighter and his family to Washington. |- |{{flag|USA}} |''[[w:en:Waterloo Bridge (1940 film)|Waterloo Bridge]]'' |[[w:en:Mervyn LeRoy]] |While mobilizing, a British officer reminisces about his World War I romance <ref>Released on 17 May 1940, this is arguably the first Hollywood film set during the war.</ref> |- |{{flag|USA}} |''[[Занон дар Ҷанг]] [[w:en:Women in War]]'' |[[w:en:John H. Auer]] |Nurses in the [[w:en:Battle of Britain]]. |} === 1941 === {|class="wikitable sortable" width="100%" ! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |{{flagcountry|Nazi Germany}} |''[[Annelie (film)|Annelie]]'' |[[Josef von Bákyn]] |An heroic German mother during war. |- |{{Парчам|ИМА}} |''[[Caught in the Draft]]'' |[[David Butler (director)|David Butler]] |[[Bob Hope]] gets drafted. |- |{{Парчам|Британияи Кабир}} |''[[Dangerous Moonlight]]'' |[[Brian Desmond Hurst]] |The [[Battle of Britain]] |- |{{Парчам|Британияи Кабир}} |''[[49th Parallel (film)|49th Parallel]]'' |[[Michael Powell (director)|Michael Powell]] |Survivors of a sunken [[U-boat]] in [[Hudson Bay]] trek across Canada to the neutral USA |- |{{flag|UK}} |''[[Freedom Radio (film)|Freedom Radio]]'' |[[Anthony Asquith]] |[[German Resistance]] |- |{{flag|USSR}} |''[[Frontovye podrugi]]'' (''The Girl from Leningrad'') |[[Viktor Eisymont]] | |- |{{flag|UK}} |''[[Pimpernel Smith]]'' |[[Leslie Howard (actor)|Leslie Howard]] |''[[The Scarlet Pimpernel]]'' updated to World War II |- |{{flag|UK}} |''[[Ships with Wings]]'' |[[Sergei Nolbandov]] |[[Battle of Taranto]] |- |{{flagcountry|Nazi Germany}} |''[[Soldaten von morgen]]'' (''Soldiers of Tomorrow'') |[[Alfred Weidenmann]] |Nazi [[Hitler Youth]] film |- |{{flag|USA}} |''[[Sundown (film)|Sundown]]'' |[[Henry Hathaway]] |The [[North African Campaign]] |- |{{flagcountry|Nazi Germany}} |''[[U-Boote westwärts]]'' |[[Günther Rittau]] |[[U-boat]]s in the [[Battle of the Atlantic (1939–1945)|Battle of the Atlantic]] |- |{{flag|USA}} |''[[Underground (1941 film)|Underground]]'' |[[Vincent Sherman]] |[[German Resistance]] |- |{{flag|USA}} |''[[A Yank in the RAF]]'' |[[Henry King (director)|Henry King]] |American volunteers in the [[Royal Air Force|RAF]] |} === 1942 === {|class="wikitable sortable" width="100%" ! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |{{flagcountry|Kingdom of Italy}} |''[[Alfa Tau!]]'' |[[Francesco De Robertis]] |Italian submarine warfare; [[Mediterranean Theatre of World War II]] |- |{{flagcountry|Kingdom of Italy}} |''[[Bengasi (film)|Bengasi]]'' |[[Augusto Genina]] |The [[North Africa campaign]] |- |{{flag|USA}} |''[[The Bugle Sounds]]'' |[[S. Sylvan Simon]] |Cavalry and tank warfare |- |{{flag|USA}} |''[[Captains of the Clouds]]'' |[[Michael Curtiz]] |Canadian [[bush pilot]]s in the [[British Commonwealth Air Training Plan]], WWI ace [[Billy Bishop]] as himself |- |{{flag|USA}} |''[[Casablanca (film)|Casablanca]]'' |[[Michael Curtiz]] |Romantic film in [[Vichy France]]-controlled Morocco |- |{{flag|UK}} |''[[The Day Will Dawn]]'' |[[Harold French]] |Norwegian resistance |- |{{flag|USA}} |''[[Desperate Journey]]'' |[[Raoul Walsh]] |RAF aircrew escape from Germany through occupied Holland |- |{{flag|USA}} |''[[Eagle Squadron (film)|Eagle Squadron]]'' |[[Arthur Lubin]] |[[Eagle Squadron]], American volunteers in the RAF during the [[Battle of Britain]] |- |{{flag|UK}} |''[[The First of the Few]]'' |[[Leslie Howard (actor)|Leslie Howard]] |Development of the [[Supermarine Spitfire|Spitfire]] |- |{{flag|USA}}<br />{{flag|UK}} |''[[Flying Fortress (film)|Flying Fortress]]'' |[[Walter Forde]] | [[B-17 Flying Fortress|B-17]] planes |- |{{flag|USA}} |''[[Flying Tigers (film)|Flying Tigers]]'' |[[David Miller (director)|David Miller]] |[[American Volunteer Group]], the [[Second Sino-Japanese War]] |- |{{flag|UK}} |''[[The Foreman Went to France]]'' |[[Charles Frend]] |The [[Battle of France]] |- |{{flagcountry|Nazi Germany}} |''[[Fronttheater]]'' |[[Arthur Maria Rabenalt]] |The [[Battle of Greece]]? <ref>Some details about the film appear [[:de:Minna von Barnhelm#Verfilmungen|here]].</ref> |- |{{flagcountry|Nazi Germany}} |''[[Die grosse Liebe|Die große Liebe]]'' (''The Great Love'') |[[Rolf Hansen (director)|Rolf Hansen]] |Some part of battle between Nazi Germany and USSR. |- |{{flagcountry|Empire of Japan}} |''[[Hawai Mare oki kaisen]]'' (''The War at Sea from Hawaii to Malaya'') |[[Kajiro Yamamoto]] |[[Attack on Pearl Harbor]] and [[Malayan Campaign]]. |- |{{flag|UK}} |''[[In Which We Serve]]'' |[[Noel Coward]] and [[David Lean]] |Based on the sinking of [[HMS Kelly (F01)|HMS ''Kelly'']] |- |{{flag|USA}} |''[[Lady from Chungking]]'' |[[William Nigh]] |The [[Second Sino-Japanese War]] |- |- |{{flag|USA}} |''[[Let's Get Tough!]]'' |[[Wallace Fox]] |Juvenile delinquents battle the [[Black Dragon Society]] saboteurs in New York |- |{{flag|USA}} |''[[Mrs. Miniver (film)|Mrs. Miniver]]'' |[[William Wyler]] |The British Home Front |- |{{flag|USA}} |''[[Navy Comes Through]]'' |[[A. Edward Sutherland]] |The [[Second Battle of the Atlantic]] |- |{{flag|UK}} |''[[The Next of Kin]]'' |[[Thorold Dickinson]] |[[Careless Talk Costs Lives (propaganda)|Careless talk costs lives]] - message and fictional [[commando]] raid |- |{{flagcountry|Kingdom of Italy}}<br />{{flagcountry|Kingdom of Romania}} |''[[Odessa in fiamme]]'' (''Odessa in Flames'') |[[Carmine Gallone]] | |- |{{flag|UK}} |''[[One of Our Aircraft Is Missing]]'' |[[Michael Powell (director)|Michael Powell]] and [[Emeric Pressburger]] |Allied aircrew escaping from the occupied Netherlands |- |{{flag|USA}} |''[[Pacific Rendezvous]]'' |[[George Sidney]] |[[Spy film]] about [[cryptography]] in the Pacific War |- |{{flagcountry|Kingdom of Italy}} |''[[Un Pilota ritorna]]'' |[[Roberto Rossellini]] | |- |{{flag|Estonia}} |''[[Punane udu]]'' (''The Red Fog'') | |The [[Occupation of the Baltic states|Soviet occupation of Estonia]] |- |{{flag|USA}} |''[[Reunion in France]]'' |[[Jules Dassin]] |The [[French Resistance]] helps a downed US pilot |- |{{flag|UK}} |''[[Sabotage at Sea]]'' |[[Leslie S. Hiscott]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Somewhere I'll Find You]]'' |[[Wesley Ruggles]] |[[War correspondent]]s in China and Pacific |- |{{flag|USA}} |''[[Stand by for Action]]'' |[[Robert Z. Leonard]] |The [[Pacific War]] |- |{{flagcountry|Nazi Germany}} |''[[Stukas (film)|Stukas]]'' |[[Karl Ritter (director)|Karl Ritter]] |[[Stuka]], German dive bomber |- |{{flag|USA}} |''[[They Raid by Night]]'' |[[Spencer Gordon Bennet]] |[[Commando]] raids in occupied Norway |- |{{flag|USA}} |''[[To Be or Not to Be (1942 film)|To Be Or Not To Be]]'' |[[Ernst Lubitsch]] |Effects on Warsaw; Polish Air squadron in London |- |{{flag|USA}} |''[[To the Shores of Tripoli]]'' |[[H. Bruce Humberstone]] | |- |{{flagcountry|Empire of Japan}} |''[[Tsubasa no gaika]]'' (''A Triumph of Wings'') |[[Satsuo Yamamoto]] |Co-written by [[Akira Kurosawa]] |- |{{flag|USSR}} |''[[Uchinari Jani]]'' |[[Isidor Annensky]] and [[Vladimir Petrov (director)|Vladimir Petrov]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Wake Island (1942 film)|Wake Island]]'' |[[John Farrow]] |The [[Battle of Wake Island]] |- |{{flag|UK}} |''[[Went the Day Well?]]'' |[[Alberto Cavalcanti]] |A fictional German invasion of England (see [[Operation Sea Lion|Operation ''Sea Lion'']]) |- |{{flag|USA}} |''[[A Yank on the Burma Road]]'' |[[George B. Seitz]] |The [[Burma Road]] |} === 1943=== {|class="wikitable sortable" width="100%" ! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |{{flag|USA}} |''[[Action in the North Atlantic]]'' | [[Lloyd Bacon]] | The [[Second Battle of the Atlantic]] |- |{{flag|USA}} |''[[Aerial Gunner]]'' | [[William H. Pine]] | The B-17 bomber in the Pacific |- |{{flag|USA}} |''[[Air Force (film)|Air Force]]'' | [[Howard Hawks]] | B-17 bombers in the [[Battle of the Philippines (1941-42)|Battle of the Philippines]] |- |{{flag|USA}} |''[[Bataan (1943 film)|Bataan]]'' | [[Tay Garnett]] | The [[Battle of Bataan]], Philippines |- |{{flag|USA}} |''[[Behind the Rising Sun (film)|Behind the Rising Sun]]'' | [[Edward Dmytryk]] | |- |{{flag|UK}} |''[[The Bells Go Down]]'' |[[Basil Dearden]] |[[Auxiliary Fire Service]] during [[The Blitz]] |- |{{flagcountry|Nazi Germany}} |''[[Besatzung Dora]]'' |[[Karl Ritter (director)|Karl Ritter]] |All about [[Luftwaffe]] men. |- |{{flag|USA}} |''[[Bombardier (film)|Bombardier]]'' | [[Richard Wallace (director)|Richard Wallace]] | B-17 bomber crewmen in the Pacific |- |{{flag|USA}} |''[[Bombs Over Burma]]'' | [[Joseph H. Lewis]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Chetniks! The Fighting Guerrillas]]'' | [[Louis King]] | [[Chetniks]] - Yugoslav guerrillas under General Draza Mihailovich |- |{{flag|USA}} |''[[China (film)|China]]'' | [[John Farrow]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Corregidor (film)|Corregidor]]'' | [[William Nigh]] | The [[Battle of Corregidor]], Philippines |- |{{flag|USA}} |''[[Corvette K-225]]'' | [[Richard Rosson]] and [[Howard Hawks]] | The [[Battle of the Atlantic (1939–1945)|Battle of the Atlantic]], [[Royal Canadian Navy|RCN]] [[corvette]] |- |{{flag|USA}} |''[[Crash Dive]]'' | [[Archie Mayo]] | US submarine in the North Atlantic |- |{{flag|USA}} |''[[The Cross of Lorraine]]'' | [[Tay Garnett]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Cry 'Havoc']]'' | [[Richard Thorpe]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Destination Tokyo]]'' | [[Delmer Daves]] | US submarine patrol for the [[Doolittle Raid]] |- |{{flag|USA}} |''[[Destroyer (1943 film)|Destroyer]]'' | [[William A. Seiter]] | The fictional story of the destroyer [[USS John Paul Jones]] from commissioning |- |{{flag|USA}} |''[[Edge of Darkness (1943 film)|Edge of Darkness]]'' | [[Lewis Milestone]] | The [[Norwegian resistance movement]] |- |{{flag|UK}} |''[[Fires Were Started]]'' | [[Humphrey Jennings]] | [[The Blitz]] |- |{{flag|USA}} |''[[Five Graves to Cairo]]'' | [[Billy Wilder]] | Spy film set after the fall of [[Tobruk]] in the [[North African Campaign]] |- |{{flag|UK}} |''[[The Flemish Farm]]'' | [[Jeffrey Dell]] | Commando raids in occupied Belgium |- |{{flag|USA}} |''[[Guadalcanal Diary (film)|Guadalcanal Diary]]'' | [[Lewis Seiler]] | US Marines in [[Guadalcanal campaign]] |- |{{flag|USA}} |''[[Gung Ho! (1943 film)|Gung Ho!: The Story of Carlson's Makin Island Raiders]]'' | [[Ray Enright]] | [[Marine Raiders]] in the [[Central Pacific Area|Central Pacific]] |- |{{flag|USA}} |''[[A Guy Named Joe]]'' | [[Victor Fleming]] | The spirit of a deceased US pilot acts as the "[[guardian angel]]" of new pilots |- |{{flag|USA}} |''[[Hangmen Also Die]]'' | [[Fritz Lang]] | [[Operation Anthropoid]], the assassination of [[Reinhard Heydrich]] by the Czech resistance |- |{{flag|USA}} |''[[Immortal Sergeant]]'' | [[John M. Stahl]] | British and Canadian troops in the [[North Africa Campaign]] |- |{{flag|USSR}}<br />({{flag|Georgian SSR}}) |''[[He will come back]]'' | [[Diomide Antadze]] and [[Nikoloz Shengelaia]] | |- |{{flag|UK}} |''[[The Life and Death of Colonel Blimp]]'' | [[Michael Powell (director)|Michael Powell]] and [[Emeric Pressburger]] | The [[Home Guard (United Kingdom)|Home Guard]] |- |{{flag|UK}} |''[[Millions Like Us]]'' |[[Frank Launder]] and [[Sidney Gilliat]] | The Home Front |- |{{flag|USA}} |''[[Mission to Moscow]]'' | [[Michael Curtiz]] | [[Various negotiations between Allies]] |- |{{flag|USA}} |''[[The Moon is Down]]'' |[[Irving Pichel]] | Resistance |- |{{flag|USA}} |''[[The More the Merrier]]'' |[[George Stevens]] | |- |{{flag|USA}} |''[[The North Star (1943 film)|The North Star]]'' | [[Lewis Milestone]] | Guerrilla warfare on the [[Eastern Front (World War II)|Eastern Front]] |- |{{flag|USA}} |''[[Pilot No. 5|Pilot #5]]'' | [[George Sidney]] | [[Battle of the Java Sea]] |- |{{flag|USA}} |''[[Rookies in Burma]]'' | [[Leslie Goodwins]] | The [[Burma Campaign]] |- |{{flag|USA}} |''[[Sahara (1943 American film)|Sahara]]'' | [[Zoltan Korda]] | Allied troops at the [[Second Battle of El Alamein]] |- |{{flag|USA}} |''[[Salute to the Marines]]'' | [[S. Sylvan Simon]] | The [[Battle of the Philippines (1941–1942)|Battle of the Philippines]] |- |{{flag|UK}} |''[[The Silver Fleet]]'' |[[Gordon Wellesley]] |Dutch resistance |- |{{flag|USA}} |''[[So Proudly We Hail!]]'' | [[Mark Sandrich]] | The [[Battle of the Philippines (1941-42)]] |- |{{flag|USA}} |''[[The Strange Death of Adolf Hitler]]'' | [[James Patrick Hogan]] | |- |{{flag|USA}} |''[[This Land Is Mine (film)|This Land Is Mine]]'' | [[Jean Renoir]] | [[French Resistance]] |- |{{flag|USA}} |''[[Three Russian Girls]]'' | [[Henry S. Kesler]] and [[Fyodor Otsep]] | The [[Eastern Front (World War II)|Eastern Front]] |- |{{flag|UK}} |''[[Undercover (film)|Undercover]]'' | [[Sergei Nolbandov]] | [[Yugoslav Partisans|Yugoslav guerrillas]] in [[Serbia]] |- |{{flag|UK}} |''[[We Dive at Dawn]]'' | [[Anthony Asquith]] | Submarine warfare during the [[Second Battle of the Atlantic]] |} ===1944=== {|class="wikitable sortable" width="100%" ! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |{{flag|UK}} |''[[2,000 Women]]'' |[[Frank Launder]] |Internment camps for British women in occupied France |- |{{flag|Italian Social Republic|name=Republic of Salò}} |''[[Aeroporto]]'' |[[Piero Costa]] |Italian aviators flying for the Salò Republic; the only surviving film made in the [[Italian Social Republic|Republic of Salò]] |- |{{flag|USA}} |''[[Days of Glory (1944 film)|Days of Glory]]'' |[[Jacques Tourneur]] |[[Soviet partisans]] |- |{{flag|USA}} |''[[Dragon Seed (film)|Dragon Seed]]'' |[[Harold S. Bucquet]], [[Jack Conway (filmmaker)|Jack Conway]] |The [[Second Sino-Japanese war]]. |- |{{flag|USA}} |''[[Four Jills in a Jeep]]'' |[[William A. Seiter]] |The experiences of female stars in [[USO]] shows; [[Betty Grable]], [[Carole Landis]] and others play themselves |- |{{flag|USA}} |''[[In the Meantime, Darling]]'' |[[Otto Preminger]] | |- |{{flagcountry|Nazi Germany}} |''[[Junge Adler]]'' |[[Alfred Weidenmann]] |Germany during the war |- |{{flag|USSR}}<br />({{flag|Georgian SSR}}) |''[[Jurgais pari]]'' |[[Siko Dolidze]] and [[Davit Rondeli]] | |- |{{flagcountry|Empire of Japan}} |''[[Kato hayabusa sento-tai]]'' |[[Kajiro Yamamoto]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Ladies Courageous]]'' |[[John Rawlins (director)|John Rawlins]] |[[Women's Auxiliary Ferrying Squadron]] |- |{{flag|USA}} |''[[Lifeboat (film)|Lifeboat]]'' |[[Alfred Hitchcock]] |The [[Second Battle of the Atlantic]] |- |{{flagicon|Philippines|1898}} [[Second Philippine Republic]] |''[[Liwayway ng kalayaan]]'' (''Dawn of Freedom'') |[[Gerardo de León]], [[Yutaka Abe]] |Propaganda film about [[Japan–Philippines relations#Philippines And The Empire Of Japan|Japan–Philippines relations]] during [[Japanese occupation of the Philippines]]. |- |{{flag|USSR}} |''[[Malakhov kurgan]]'' |[[Iosif Kheifits]] and [[Aleksandr Zarkhi]] |[[Battle of Sevastopol]] |- |{{flag|USA}} |''[[Marine Raiders (film)|Marine Raiders]]'' |[[Harold D. Schuster]] |The [[Battle of Guadalcanal]] |- |{{flag|USA}} |''[[Marriage Is a Private Affair]]'' |[[Robert Z. Leonard]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Mr. Winkle Goes to War]]'' |[[Alfred E. Green]] | |- |{{flagcountry|Empire of Japan}} |''[[Nichijô no tatakai]]'' |[[Yasujiro Shimazu]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Passage to Marseille]]'' |[[Michael Curtiz]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Passport to Destiny]]'' |[[Ray McCarey]] | |- |{{flagcountry|Empire of Japan}} |''[[Raigekitai shutsudo]]'' |[[Kajirô Yamamoto]] |Japanese torpedo bomber squadron at war. |- |{{flag|USSR}} |''[[Rainbow (1944 film)|Rainbow]]'' |[[Mark Donskoy]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Rosie the Riveter (film)|Rosie the Riveter]]'' |[[Joseph Santley]] | |- |{{flag|USA}} |''[[See Here, Private Hargrove]]'' |[[Wesley Ruggles]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Sergeant Mike]]'' |[[Henry Levin]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Since You Went Away]]'' |[[John Cromwell (director)|John Cromwell]] | [[Home Front]] in the United States |- |{{flag|USA}} |''[[Song of Russia]]'' |[[Gregory Ratoff]] | |- |{{flagcountry|Kingdom of Italy}}<br />{{flag|Romania}} |''[[Squadriglia bianca]]'' (''The White Squadron'') |[[Ion Sava]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Sunday Dinner for a Soldier]]'' |[[Lloyd Bacon]] | |- |{{flag|USA}} |''[[The Eve of St. Mark]]'' |[[John M. Stahl]] | |- |{{flag|USA}} |''[[The Fighting Seabees]]'' |[[Edward Ludwig]] |The US Navy [[Seabee]]s |- |{{flag|USA}} |''[[The Impostor(film)|The Impostor]]'' |[[Julien Duvivier]] | |- |{{flag|USA}} |''[[The Master Race]]'' |[[Herbert J. Biberman]] | |- |{{flag|USA}} |''[[The Navy Way]]'' |[[William A. Berke]] | |- |{{flag|USA}} |''[[The Purple Heart]]'' |[[Lewis Milestone]] | Prisoners of war captured during the [[Doolittle Raid]]. |- |{{flag|Australia}} |''[[The Rats of Tobruk]]'' |[[Charles Chauvel (film maker)|Charles Chauvel]] |[[Siege of Tobruk]] |- |{{flag|USA}} |''[[The Story of Dr. Wassell]]'' |[[Cecil B. DeMille]] | Navy doctor in the [[Battle of Java]] |- |{{flag|USA}} |''[[The Fighting Sullivans|The Sullivans]]'' |[[Lloyd Bacon]] |The [[Sullivan brothers]] |- |{{flag|USA}} |''[[Thirty Seconds Over Tokyo]]'' |[[Mervyn LeRoy]] |The [[Doolittle Raid]] |- |{{flag|USA}} |''[[Till We Meet Again (1944 film)|Till We Meet Again]]'' |[[Frank Borzage]] | |- |{{flag|USA}} |''[[To Have and Have Not (film)|To Have and Have Not]]'' |[[Howard Hawks]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Two-Man Submarine]]'' |[[Lew Landers]] | |- |{{flag|USA}} |''[[U-Boat Prisoner]]'' |[[Lew Landers]] | |- |{{flag|USA}} |''[[Waterfront (1944 film)|Waterfront]]'' |[[Steve Sekely]] | |- |{{flag|UK}} |''[[The Way Ahead]]'' [aka The Immortal Battalion] |[[Carol Reed]] |Conscripts are trained and fight in the [[North African Campaign]] |- |{{flag|USA}} |''[[The White Cliffs of Dover (1944 film)|The White Cliffs of Dover]]'' |[[Clarence Brown]] |- |{{flag|USA}} |''[[Wing and a Prayer]]'' |[[Henry Hathaway]] |The [[Battle of Midway]] |- |{{flag|USA}} |''[[Winged Victory (film)|Winged Victory]]'' |[[George Cukor]] | |} ===1945=== {|class="wikitable sortable" width="100%" ! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |{{flag|USA}} |''[[Back to Bataan]]'' |[[Edward Dmytryk]] |[[Battle of Bataan]], guerilla warfare in the Philippines, in the [[Battle of Leyte]] |- |{{flag|USA}} |''[[Blood on the Sun]]'' |[[Frank Lloyd]] |An American journalist is persecuted by the Japanese militarist government |- |{{flag|USA}} |''[[China's Little Devils]]'' |[[Monta Bell]] |- |{{flag|USA}} |''[[Cornered (film)|Cornered]]'' |[[Edward Dmytryk]] |[[Ex-Nazis]] in Argentina |- |{{flag|USA}} |''[[Counter-Attack]]'' |[[Zoltan Korda]] |The [[Eastern Front (World War II)|Eastern Front]] |- |{{flag|DEN}} |''[[The Invisible Army|Den usynlige hær]]'' (''The Invisible Army'') |[[Johan Jacobsen]] |Danish Partisan |- |{{flag|DEN}} |''[[The Red Meadows|De røde Enge]]'' (''The Red Meadows'') |[[Bodil Ipsen]], [[Lau Lauritzen Jr.]] |Young Danish saboteur |- |{{flag|Mexico}} |''[[Escuadrón 201#Fame|Escuadrón 201]]'' |[[Jaime Salvador]] |[[Escuadrón 201|Squadron 201]] of the [[Mexican Air Force]] in the [[Battle of Luzon]] against the Japanese |- |{{flag|USA}} |''[[First Yank Into Tokyo]]'' |[[Gordon Douglas (director)|Gordon Douglas]] | |- |{{flag|USA}} |''[[God Is My Co-Pilot (film)|God Is My Co-Pilot]]'' |[[Robert Florey]] |The [[Flying Tigers]] |- |{{flag|USA}} |''[[Keep Your Powder Dry]]'' |[[Edward Buzzell]] |[[Women's Army Corps]] |- |{{flagcountry|Nazi Germany}} | ''[[Das Leben geht weiter]]'' (''Life Goes On'') | [[Wolfgang Liebeneiner]] |About how the [[V-2]] rocket would turn the tide of the war in Germany's favour |- |{{flagcountry|Empire of Japan}} |''[[Momotaro's Divine Sea Warriors]]'' |[[Mitsuyo Seo]] |The first full length [[anime]] film; shows Japanese folk hero and animal buddies driving British soldiers off an island |- |{{flag|USA}} |''[[Objective, Burma!]]'' |[[Raoul Walsh]] |The [[Burma Campaign]] |- |{{flag|USA}} |''[[Out of the Depths]]'' |[[D. Ross Lederman]] |Fictional rogue Japanese resistance during the {{USS|Missouri|BB-63|6}} surrender ceremony |- |{{flag|USA}} |''[[Pride of the Marines]]'' |[[Delmer Daves]] |The [[Battle of Guadalcanal]]; civilian readjustment |- |{{flag|USA}} |''[[Prison Ship]]'' |[[Arthur Dreifuss]] | |- |{{flagcountry|Kingdom of Italy}} |''[[Rome, Open City|Roma, Città Aperta]]'' (''Rome, Open City'') |[[Roberto Rossellini]] |About the [[Italian resistance movement]] after the Nazis occupied northern Italy |- |{{flag|USA}} |''[[Samurai (1945 film)|Samurai]]'' |[[Raymond Cannon]] | |- |{{flag|USA}} |''[[The Story of GI Joe]]'' |[[William A. Wellman]] |[[Ernie Pyle]] accompanies Company C, 18th Infantry in the [[North African Campaign]] and the [[Battle of Monte Cassino]] |- |{{flag|USA}} |''[[They Were Expendable]]'' |[[John Ford]] |[[PT boat]]s in the [[Battle of the Philippines (1941-42)]] |- |{{flag|USA}} |''[[Too Young to Know]]'' |[[Frederick De Cordova]] |War in the South Pacific separates a young couple |- |{{flag|USA}} |''[[A Walk in the Sun]]'' |[[Lewis Milestone]] |The [[Operation Avalanche (World War II)|Invasion of Salerno]] |- |{{flag|UK}} |''[[The Way to the Stars]]'' |[[Anthony Asquith]] |[[Royal Air Force|RAF]] and [[USAAF]] bomber crews stationed in England |- |{{flag|USA}} |''[[What Next, Corporal Hargrove?]]'' |[[Richard Thorpe]] |The final comedic adventures of [[Private Hargrove]] in [[European Theater of Operations|Europe]] |} ==[[1940s in film|Late 1940s]]== <!--NOTE TO EDITORS: The "Ном" column is meant to be alphabetical within each year. Thanks.--> {| class="wikitable sortable" width=100% ! class="unsortable"|Year !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |1946 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Death March (1946 film)|Death March]]'' |[[Leopoldo Salcedo]] |The [[Bataan Death March]] |- |1946 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Dugo ng Bayan (1946 film)|Dugo ng Bayan]]'' (''I remember Bataan'') |[[Fernando Poe, Sr.]] |[[Japanese occupation of the Philippines#Resistance|Filipino Resistance]]. |- |1946 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Garrison 13]]'' |''Unknown'' <ref>The {{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0471179/|title=director}} of this title is still unknown (as of November 2010) on [[IMDb]].</ref> |War crimes committed by [[Imperial Japanese Army]] in the Philippines. |- |1946 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Guerilyera (1946 film)|Guerilyera]]'' |[[Octavio Silos]] |The guerrilla movement in the Philippines during the [[Japanese occupation of the Philippines]] |- |1946 |{{flag|UK}} |''[[Journey Together]]'' |[[John Boulting]] |Follows the life of three [[RAF]] pilots from recruitment to first combat |- |1946 |{{flag|FRA}} |''[[La Bataille du rail]]'' |[[René Clément]] |Stories on railroad French resistance |- |1946 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Orasang Ginto]]'' |[[Manuel Conde]] |The [[Battle of Bataan]] and [[Battle of Corregidor]]. |- |1946 |{{flagcountry|Kingdom of Italy}} |''[[Paisà]]'' |[[Roberto Rossellini]] |About the [[Italian Campaign (World War II)|Italian campaign]] |- |1946 |{{flag|UK}} |''[[School for Secrets]]'' |[[Peter Ustinov]] |Operation Biting |- |1946 |{{Парчам|USA}} |''[[The Best Years of Our Lives]]'' |[[William Wyler]] |American servicemen struggle after returning home from the war |- |1946 |{{flag|UK}} |''[[The Captive Heart]]'' |[[Basil Dearden]] |British [[prisoners of war]] in Germany |- |1946 |{{flag|UK}} |''[[Theirs is the Glory]]'' |[[Brian Desmond Hurst]] and [[Terence Young (director)|Terence Young]] |[[Operation Market Garden]] |- |1946 |{{flag|USSR}}<br />{{flag|Yugoslavia}} |''[[V gorach Yugoslavii]]'' (''In the Mountains of Yugoslavia'') |[[Abram Room]] |[[Yugoslav partisans]]; Draza Mihailovich; Chetniks |- |1946 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Walang Kamatayan]]'' |[[Tor Villano]] |The [[Japanese Occupation of the Philippines]]. |- |1946 |{{flag|POL}} <br />{{flagcountry|Kingdom of Italy}} |''[[Wielka droga]]'' (''La Grande strada'') |[[Michał Waszyński]], [[Vittorio Cottafavi]] |Polish Campaign 1939, Russia, Africa, Italy 1944 |- |1946 |{{flag|POL}} |''[[Zakazane piosenki]]'' (''Forbidden Songs'') |[[Leonard Buczkowski]] |[[Polish resistance movement in World War II|Polish Resistance]] 1939-1945 - the first post-war Polish film, and a [[musical film|musical]] |- |1947 |{{flag|ROC|1928|name=China}} |''[[The Spring River Flows East]]'' |[[Cai Chusheng]], [[Zheng Junli]] |The [[Second Sino-Japanese War]]. |- |1947 |{{flag|POL}} |''[[Ostatni etap]]'' (''The Last Stop'') |[[Wanda Jakubowska]] |[[Auschwitz-Birkenau]] |- |1947 |{{flag|DEN}} |''[[Jenny and the Soldier]]'' (Soldaten og Jenny) |[[Johan Jacobsen]] | |- |1947 |{{flag|UK}} |''[[Frieda (film)|Frieda]]'' |[[Basil Dearden]] | |- |1947 |{{flag|USA}} |''[[13 Rue Madeleine]]'' |[[Henry Hathaway]] |- |1948 |{{flag|USA}} |''[[Command Decision (film)|Command Decision]]'' |[[Sam Wood]] |Command stresses in the US [[Eighth Air Force]] |- |1948 |{{flag|UK}} |''[[Against the Wind (1948 film)|Against the Wind]]'' |[[Charles Crichton]] |A [[Commando]] raid into occupied Belgium |- |1948 |{{flag|UK}} |''[[A Piece of Cake]]'' |[[John Irwin (director)|John Irwin]] | |- |1948 |{{flag|Norway}} |''[[The Fight Over the Heavy Water|Kampen om tungtvannet]]'' | |[[Norwegian heavy water sabotage]] |- |1948 |{{flag|USA}} |''[[Fighter Squadron]]'' |[[Raoul Walsh]] | [[P-47]] fighters in the US [[air war]] in Europe |- |1948 |{{flag|USA}}<br />{{flag|Switzerland}} |''[[The Search]]'' |[[Fred Zinnemann]] |[[Displaced persons]] in postwar Germany |- |1948 |[[File:Flag of Germany (1946-1949).svg|20px]] [[Allied-occupied Germany|Occupied Germany]] |''[[Morituri (1948 film)|Morituri]]'' | [[Eugen York]] |The first post-1945 German film about the war |- |1948 |{{flag|POL}} |''[[Ulica Graniczna]]'' (''Border Street'') |[[Aleksander Ford]] |The Holocaust in occupied Poland |- |1948 |{{flag|POL}} |''[[Stalowe serca]]'' (''The Steel Hearts'') |[[Stanisław Januszewski]] |Silesia Poland 1944 / 45 |- |1948 |{{flag|Yugoslavia}} |''[[Na svoji zemlji]]'' (''On the own territory'') |[[France Štiglic]] |People are fighting to kill Germans and Italians |- |1948 |{{flag|DEN}} |''[[The Viking Watch of the Danish Seaman|Støt står den danske sømand]]'' (''The Viking Watch of the Danish Seaman'') |[[Bodil Ipsen]], [[Lau Lauritzen Jr.]] |Tells the true story about Danish sailors |- |1948 |{{flag|DEN}} |''[[Tre år efter]]'' |[[Johan Jacobsen]] |Situation after the war termination |- |1949 |{{flag|USA}} |''[[Battleground (1949 film)|Battleground]]'' |[[William A. Wellman]] |The [[101st Airborne Division]] in the [[Battle of the Bulge]] |- |1949 |{{flag|DEN}} |''[[Det gælder os alle]]'' |[[Alice O'Fredericks]] |A young survivor from a concentration camp. |- |1949 |{{flag|FRA}} |''[[Mission in Tangier]]'' |[[André Hunebelle]] |A journalist carries documents to London from Tangiers. |- |1949 |{{flag|USSR}} |''[[The Fall of Berlin (film)|Padeniye Berlina]]'' |[[Mikheil Chiaureli]] |[[The Battle of Berlin]] |- |1949 |{{flag|USA}} |''[[Sands of Iwo Jima]]'' |[[Allan Dwan]] |The [[Battle of Iwo Jima]] |- |1949 |{{flag|UK}} |''[[The Small Back Room]]'' |[[Michael Powell (director)|Michael Powell]] and [[Emeric Pressburger]] |Bomb disposal |- |1949 |{{flag|USSR}} |''[[The Battle of Stalingrad (1949 movie)|Stalingradskaya Bitva]]'' |[[Vladimir Petrov (director)|Vladimir Petrov]] |The [[Battle of Stalingrad]] |- |1949 |{{flag|UK}} |''[[They Were Not Divided]]'' |[[Terence Young (director)|Terence Young]] |The [[British Guards Armoured Division]] |- |1949 |{{flag|USA}} |''[[Twelve O'Clock High]]'' |[[Henry King (director)|Henry King]] | [[B-17 Flying Fortress|B-17]] bombers of the US [[Eighth Air Force]] |- |1949 |{{flag|USSR}} |''[[Encounter at the Elbe|Vstrecha na Elbe]]'' |[[Grigori Aleksandrov]] and [[Aleksei Utkin]] |[[Elbe Day]] |- |1949 |{{flag|POL}} |''[[Za wami pójdą inni]]'' (''The Others Will Follow'') |[[Antoni Bohdziewicz]] |Warsaw, Polish resistance |} ==[[1950s in film|1950s]]== <!--NOTE TO EDITORS: The "Ном" column is meant to be alphabetical within each year. Thanks.--> <!--NOTE ON ALPHABETIZATION/ALPHABETISATION: --In English sorting, the articles THE/A/AN are ignored. --While many English speakers understand that --LE/LA/LES, UN/UNE, EL/LOS/LAS, UNA, IL/GLI, DER/DIE/DAS/DES, EIN/..., etc. --are articles, many do not. --And, of course, English Wikipedia is used as an informational resource --by many people who are not native speakers of English. --So definite and indefinite articles in languages other than English --are treated as normal words for sorting purposes. --> {|class="wikitable sortable" width="100%" ! class="unsortable"|Year !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |1950 |{{flag|USA}} |''[[American Guerrilla in the Philippines]]'' |[[Fritz Lang]] |The [[Japanese occupation of the Philippines]]. |- |1950 |{{flag|USA}} |''[[Francis (1950 film)|Francis]]'' |[[Arthur Lubin]] |[[Francis the Talking Mule]] unmasks a Japanese spy in the South Pacific |- |1950 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Mapuputing Kamay (1950 film)|Mapuputing Kamay]]'' |[[Fausto J. Galauran]] |[[Filipina]] nurses in the battles in [[Bataan]] and [[Corregidor]]. |- |1950 |{{flag|POL}} |''[[Unvanquished City|Miasto nieujarzmione]]'' (''Unvanquished City'') |[[Jerzy Zarzycki]] |Poland Warsaw 1944 |- |1950 |{{flag|UK}} |''[[Odette (film)|Odette]]'' |[[Herbert Wilcox]] |[[Special Operations Executive|SOE]] agent [[Odette Samson]]. |- |1950 |{{flag|USA}} |''[[Three Came Home]]'' |[[Jean Negulesco]] |[[Battle of Borneo (1941-42)]] |- |1950 |{{flag|USA}} |''[[When Willie Comes Marching Home]]'' |[[John Ford]] |- |1950 |{{flag|UK}} |''[[The Wooden Horse]]'' |[[Jack Lee (film director)|Jack Lee]] |True story of three British POWs and their attempt to escape from Nazi Germany |- |1951 |{{flag|ITA}} |''[[Achtung! Banditi!]]'' |[[Carlo Lizzani]] |The [[Italian resistance movement]] |- |1951 |{{flag|UK}} |''[[Albert (TV)|Albert]]'' |[[Guy Morgan]] and [[Edward Sammis]] |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[Decision Before Dawn]]'' |[[Anatole Litvak]] |The American army uses German POWs as spies in Germany in 1945 |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[Fighting Coast Guard]]'' |[[Joseph Kane]] |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[Flying Leathernecks]]'' |[[Nicholas Ray]] |A US Marine fighter pilot in the Pacific |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[Force of Arms]]'' |[[Michael Curtiz]] |The US [[Fifth United States Army|Fifth Army]] in the [[Italian Campaign (World War II)|Italian Campaign]] |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[Go for Broke! (1951 film)|Go For Broke!]]'' |[[Robert Pirosh]] |U.S. [[442nd Regimental Combat Team]] in [[Italy]] and [[France]] |- |1951 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Makapili (film)|Makapili]]'' |<ref>The {{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0903888|title=director}} of this title is still unknown (as of November 2010) on [[IMDb]].</ref> |[[Makapili]] during [[Japanese Occupation of the Philippines]].<ref>A 1951 film starring [[Justina David]].</ref>. |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[Operation Pacific]]'' |[[George Waggner]] |A US Navy submarine's patrols in the Pacific War |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[Submarine Command]]'' |[[John Farrow]] | |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[Target Unknown]]'' |[[George Sherman]] | |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[The Desert Fox: The Story of Rommel]]'' |[[Henry Hathaway]] |Biopic of [[Erwin Rommel]] from the [[Second Battle of El Alamein]] to the [[July 20 plot]] |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[The Magic Face]]'' |[[Frank Tuttle]] |An actor takes Hitler's place |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[The Wild Blue Yonder (1951 film)|The Wild Blue Yonder]]'' |[[Allan Dwan]] | |- |1951 |{{flag|USA}} |''[[You're in the Navy Now]]'' |[[Henry Hathaway]] |A US [[submarine chaser]] in development |- |1952 |{{flag|USA}} |''[[Above and Beyond (film)|Above and Beyond]]'' |[[Melvin Frank]], [[Norman Panama]] |The [[509th Operations Group|509th Composite Group]] and atomic bomb attack on [[Hiroshima]] |- |1952 |{{flag|UK}} |''[[Angels One Five]]'' |[[George More O'Ferrall]] |The [[Battle of Britain]] |- |1952 |{{flag|UK}} |''[[Appointment in London]]'' |[[Philip Leacock]] |[[RAF Bomber Command]] |- |1952 |{{flag|JPN}} |''[[Children of Hiroshima]]'' |[[Kaneto Shindō]] |The dropping of [[Little Boy]] on [[Hiroshima]], [[Japan]] |- |1952 |{{flag|UK}} |''[[Gift Horse (film)|Gift Horse]]'' |[[Compton Bennett]] |The [[St Nazaire Raid]] |- |1952 |{{flag|FRA}} |''[[Forbidden Games|Jeux interdits]]'' (''Forbidden Games'') |[[René Clément]] |The [[German occupation of France during World War II|Occupation of France]] |- |1952 |{{flag|Norway}} |''[[Emergency Landing (1952 film)|Nødlanding]]'' (''Emergency Landing'') |[[Arne Skouen]] |American bomber shot down in Norway. Surviving crew hidden by Norwegian resistance [[Milorg]] and smuggled out of the country. |- |1952 ||{{flag|USA}} |''[[Okinawa (film)|Okinawa]]'' |[[Leigh Jason]] |The [[Battle of Okinawa]] |- |1952 |{{flag|USA}} |''[[Operation Secret]]'' |[[Lewis Seiler]] |[[Espionage]] |- |1952 |{{flag|USA}} |''[[Red Ball Express]]'' |[[Budd Boetticher]] |Transportation units in the [[European Theater of Operations]] during [[World War II]] |- |1952 |{{flag|USA}} |''[[Thunderbirds (1952 film)|Thunderbirds]]'' |[[John H. Auer]] |The [[45th Infantry Division (United States)|45th Infantry Division]] in Italy. [[Code talker]]s. |- |1953 |{{flag|UK}} |''[[Albert RN]]'' |[[Lewis Gilbert]] |British POWs in a German camp |- |1953 |{{flag|JPN}} |''[[Anatahan (film)|Anatahan]]'' |[[Josef von Sternberg]] |Japanese soldiers on a remote Pacific island will not accept that the war has been over for years |- |1953 |{{flag|USA}} |''[[China Venture]]'' |[[Don Siegel]] | |- |1953 |{{flag|USA}} |''[[Destination Gobi]]'' |[[Robert Wise]] |A US Navy weather unit in [[Mongolia]] |- |1953 |{{flag|USA}} |''[[El Alaméin]]'' |[[Fred F. Sears]] |The [[Second Battle of El Alamein]] |- |1953 |{{flag|USA}} |''[[Fighter Attack]]'' |[[Lesley Selander]] |The [[Italian Campaign (World War II)|Italian Campaign]] and [[Italian resistance movement|Partisans]] |- |1953 |{{flag|USA}} |''[[From Here to Eternity]]'' |[[Fred Zinnemann]] |The [[attack on Pearl Harbor]] |- |1953 |{{flag|USA}} |''[[Guerrilla Girl (1953 film)|Guerrilla Girl]]'' |[[John Christian]] |[[Greek Resistance]] |- |1953 |{{flag|UK}} |''[[Malta Story]]'' |[[Brian Desmond Hurst]] |The [[Siege of Malta (1940)|Siege of Malta]] |- |1953 |{{flag|UK}} |''[[Single-Handed]]'' |[[Roy Boulting]] |[[Royal Navy]] (based on [[Brown on Resolution]]) |- |1953 |{{flag|USA}} |''[[Stalag 17]]'' |[[Billy Wilder]] |German [[Prisoner of War]] camp for US flyers |- |1953 |{{flag|JPN}} |''[[Taiheiyo no washi]]'' (''Eagle of the Pacific'') |[[Ishirō Honda]] |[[Biopic]] of [[Admiral Isoroku Yamamoto]] |- |1953 |{{flag|UK}} |''[[The Cruel Sea (film)|The Cruel Sea]]'' |[[Charles Frend]] |The [[Battle of the Atlantic (1939–1945)|Battle of the Atlantic]] |- |1953 |{{flag|USA}} |''[[The Desert Rats (film)|The Desert Rats]]'' |[[Robert Wise]] |The [[Australian 7th Division]] at [[Tobruk]], during the [[North African Campaign]] |- |1953 |{{flag|UK}} |''[[The Red Beret]]'' |[[Terence Young (director)|Terence Young]] |British paratroops [[Operation Biting]] |- |1953 <!--3 possible Canadian flags: {{flag|Canada|1921}}, {{flag|Canada|1957}}, {{flag|Canada}} (from 1965) --> |{{flag|Canada|1921}} |''[[Tit-Coq]]'' |[[René Delacroix]], [[Gratien Gélinas]] |A French Canadian serviceman comes home |- |1954 |{{flag|West Germany}} |''[[08/15 (film)|08/15]]'' |[[Paul May]] | |- |1954 |{{flag|USA}} |''[[Betrayed (1954 film)|Betrayed]]'' |[[Gottfried Reinhardt]] |[[Dutch resistance]] in the [[Battle of Arnhem]] |- |1954 |{{flag|USA}} |''[[The Caine Mutiny (film)|The Caine Mutiny]]'' |[[Edward Dmytryk]] |Destroyer warfare in the Pacific |- |1954 |{{flag|West Germany}} |''[[Canaris (film)|Canaris]]'' |[[Alfred Weidenmann]] |[[Wilhelm Canaris|Admiral Canaris]] was head of the German military intelligence and was part of several plots against Hitler. |- |1954 |{{flag|UK}} |''[[The Dam Busters (film)|The Dam Busters]]'' |[[Michael Anderson (director)|Michael Anderson]] |RAF bombers launch [[Operation Chastise]] |- |1954 |{{flag|Spain|1945}} |''[[La patrulla]]'' |[[Pedro Lazaga]] |Spanish volunteers on the Eastern Front |- |1954 |{{flag|UK}} |''[[The Purple Plain]]'' |[[Robert Parrish]] |[[RAF]] evaders in the [[Burma Campaign]] |- |1954 |{{flag|UK}} |''[[The Sea Shall Not Have Them]]'' |[[Lewis Gilbert]] |[[Search and rescue|Air Sea Rescue]] |- |1954 |{{flag|UK}}<br />{{flag|Norway}} |''[[Shetlandsgjengen]]'' |[[Michael Forlong]] |''Shetland Gang''; [[Docu-drama]] about Norwegian smugglers in the North Sea; most members of the "gang" play themselves |- |1954 |{{flag|UK}} |''[[They Who Dare]]'' |[[Lewis Milestone]] |[[Special Air Service|SAS]] raid in [[Axis occupation of Greece during World War II|occupied Greece]] |- |1954 |{{flag|CHN}} |''[[Letter with Feather]]'' |[[Shi Hui (actor)|Shi Hui]] |A story of a young boy who, through his wits, delivers an important message to the [[8th Route Army]] while evading Imperial Japanese forces during the [[Second Sino-Japanese War]]. |- |1955 |{{flag|DEN}} |''[[Der kom en dag]]'' |[[Sven Methling]] |About the last days of the [[Occupation of Denmark|Occupation]] |- |1955 |{{flag|West Germany}} |''[[08/15 - In der Heimat]]'' |[[Paul May]] | |- |1955 |{{flag|West Germany}} |''[[08/15 - Zweiter Teil]]'' |[[Paul May]] | |- |1955 |{{flag|UK}} |''[[Above Us the Waves (film)|Above Us the Waves]]'' |[[Ralph Thomas]] |Submarine attacks on the [[German battleship Tirpitz]] |- |1955 |{{flag|USA}} |''[[Battle Cry (film)|Battle Cry]]'' |[[Raoul Walsh]] |US Marines at the battles of [[Battle of Guadalcanal|Guadalcanal]], [[Battle of Tarawa|Tarawa]] and [[Battle of Saipan|Saipan]] |- |1955 |{{flag|POL}} |''[[Błękitny krzyż]]'' (''Men of the Blue Cross'') |[[Andrzej Munk]] |The Tatra Mountains in Poland - the Eastern Front in 1945 |- |1955 |{{flag|UK}} |''[[The Cockleshell Heroes]]'' |[[José Ferrer]] |[[Royal Marine]] commandos launch [[Operation Frankton]] |- |1955 |{{flag|UK}} |''[[The Colditz Story]]'' |[[Guy Hamilton]] |British, Dutch and French POWs in special "escape-proof" camp |- |1955 |{{flag|West Germany}}<br />{{flag|Austria}} |''[[Der letzte Akt]]'' (''The Last Act'', ''Hitler: The Last Ten Days'') |[[Georg Wilhelm Pabst]] | |- |1955 |{{flag|USA}} |''[[The Eternal Sea]]'' |[[John H. Auer]] |[[Pacific War]] |- |1955 |{{flag|POL}} |''[[Godziny nadziei]]'' (''The Hours of Hope'') |[[Stanisław Bareja]], [[Jan Rybkowski]] |Poland 1945 |- |1955 |{{flag|West Germany}} |''[[Jackboot Mutiny]]'' |[[Georg Wilhelm Pabst]] |The [[July 20 plot]] to assassinate Hitler |- |1955 |{{flag|USA}} |''[[Mister Roberts (1955 film)|Mister Roberts]]'' |[[John Ford]] and [[Melvin LeRoy]] |A US Navy cargo ship in the South Pacific |- |1955 |{{flag|POL}} |''[[A Generation|Pokolenie]]'' (''A Generation'') |[[Andrzej Wajda]] |Polish Resistance |- |1955 |{{flag|Malaya}} |''[[Sergeant Hassan (film)|Sergeant Hassan]]'' |[[P. Ramlee]] |war legend |- |1955 |{{flag|USA}} |''[[To Hell and Back (film)|To Hell and Back]]'' |[[Jesse Hibbs]] |Combat biography of [[Audie Murphy]] |- |1955 |{{flag|Finland}} |''[[The Unknown Soldier (1955 film)|The Unknown Soldier]]'' |[[Edvin Laine]] |Finno-Soviet [[Continuation War]] |- |1956 |{{flag|UK}} |''[[A Town Like Alice]]'' |[[Jack Lee (film director)|Jack Lee]] |British and Australian POWs after the [[Battle of Singapore]] |- |1956 |{{flag|USA}} |''[[Attack! (film)|Attack]]'' |[[Robert Aldrich]] |US infantry in France after D-Day |- |1956 |{{flag|USA}} |''[[Away All Boats]]'' |[[Joseph Pevney]] |US [[attack transport]] in the Pacific |- |1956 |{{flag|USA}} |''[[Battle Stations (1956 film)|Battle Stations]]'' |[[Lewis Seiler]] |US Navy battleship in the [[Pacific War]] |- |1956 |{{flag|USA}} |''[[Between Heaven and Hell (film)|Between Heaven and Hell]]'' |[[Richard Fleischer]] |A [[United States National Guard|National Guard]] unit in the Philippines |- |1956 |{{flag|USA}} |''[[D-Day the Sixth of June]]'' |[[Henry Koster]] |The [[Operation Overlord|Normandy invasion]] |- |1956 |{{flag|Yugoslavia}} |''[[Dolina miru]]'' (''Quiet Valley'') |[[France Štiglic]] |American soldier saves two children |- |1956 |{{flag|Spain|1945}} |''[[Embajadores en el infierno]]'' |[[José María Forqué]] |Spanish prisoners at a Russian camp |- |1956 |{{flag|POL}} |''[[Kanał (film)|Kanał]]'' |[[Andrzej Wajda]] |[[Warsaw uprising|Warsaw Uprising 1944]] |- |1956 |{{flag|UK}} |''[[Reach for the Sky]]'' |[[Lewis Gilbert]] |[[Douglas Bader]] and the [[Battle of Britain]] |- |1956 |{{flag|UK}} |''[[The Battle of the River Plate (film)|The Battle of the River Plate]]'' |[[Michael Powell (director)|Michael Powell]] and [[Emeric Pressburger]] |[[Battle of the River Plate]] |- |1956 |{{flag|UK}} |''[[The Black Tent]]'' |[[Brian Desmond Hurst]] |The [[North African campaign]] |- |1956 |{{flag|USA}} |''[[The Bold and the Brave]]'' |[[Lewis R. Foster]] |The [[Italian Campaign (World War II)|Italian Campaign]] |- |1956 |{{flag|JPN}} |''[[The Burmese Harp (1956 film)|The Burmese Harp]]'' |[[Kon Ichikawa]] |The [[Burma Campaign]] |- |1956 |{{flag|UK}} |''[[The Man Who Never Was]]'' |[[Ronald Neame]] |The [[Battle of Sicily]] - [[Operation Mincemeat]] |- |1957 |{{flag|UK}} |''[[The Bridge on the River Kwai]]'' |[[David Lean]] |British POWs work on the [[Burma Railway]] |- |1957 |{{flag|POL}} |''[[Con bravura]]'' |[[Andrzej Munk]] |The Tatra Mountains in Poland - the Polish Resistance |- |1957 |{{flag|West Germany}} |''[[Der Fuchs von Paris]]'' (''The Fox of Paris'') |[[Paul May]] |The [[Operation Overlord|Battle of Normandy]] from the German soldiers' perspective |- |1957 |{{flag|West Germany}} |''[[Der Stern von Afrika]]'' |[[Alfred Weidenmann]] |Story of [[Hans-Joachim Marseille]], ace of the Luftwaffe. |- |1957 |{{flag|USA}} |''[[The Enemy Below]]'' |[[Dick Powell]] |The [[Battle of the Atlantic (1939–1945)|South Atlantic]]; [[cat and mouse|cat-and-mouse]] action between US [[destroyer]] and a German [[u-boat|submarine]] |- |1957 |{{flag|West Germany}} |''[[Haie und kleine Fische]]'' |[[Frank Wisbar]] |''The Shark and the Little Fish''; [[U-boats]] |- |1957 |{{flag|USA}} |''[[Heaven Knows, Mr. Allison]]'' |[[John Huston]] |A U.S. Marine and Catholic nun trapped on enemy island in the South Pacific |- |1957 |{{flag|USA}} |''[[Hellcats of the Navy]]'' |[[Nathan Juran]] |Submarine warfare in the [[Pacific War|Pacific Theatre]] |- |1957 |{{flag|Norway}} |''[[Ni Liv]]'' |[[Arne Skouen]] |Story of Jan Baalsrud, Norwegian resistance man who's forced to make an epic escape to neutral Sweden following a failed sabotage operation in Tromsø, Norway. |- |1957 |{{flag|UK}} |''[[The One That Got Away (1957 film)|The One That Got Away]]'' |[[Roy Ward Baker]] |True story of German escaper [[Franz von Werra]] |- |1957 |{{flag|UK}} |''[[The Steel Bayonet]]'' |[[Michael Carreras]] | |- |1957 |{{flag|USA}} |''[[The Wings of Eagles]]'' |[[John Ford]] |A biography of Navy flier Frank W. "Spig" Wead, Pacific theater. |- |1958 |{{flag|UK}} |''[[Carve Her Name with Pride]]'' |[[Lewis Gilbert]] |[[Special Operations Executive|SOE]] agent [[Violette Szabo]] |- |1958 |{{flag|USA}} |''[[Darby's Rangers (1958 film)|Darby's Rangers]]'' |[[William Wellman]] |The [[Battle of Cisterna]] and [[Battle of Anzio]]. |- |1958 |{{flag|West Germany}} |''[[Der Arzt von Stalingrad]]'' (''The Doctor of Stalingrad'') |[[Géza von Radványi]] |[[Battle of Stalingrad]] |- |1958 |{{flag|POL}} |''[[Dezerter]]'' (''Deserter'') |[[Witold Lesiewicz]] |A Pole from Silesia in the Wehrmacht |- |1958 |{{flag|UK}} |''[[Dunkirk (film)|Dunkirk]]'' |[[Les Norman|Leslie Norman]] |[[Operation Dynamo]]; the Dunkirk Evacuation |- |1958 |{{flag|POL}} |''[[Eroica (1958 film)|Eroica]]'' |[[Andrzej Munk]] |The Warsaw Uprising 1944 / POW Camp 1944/45 |- |1958 |{{flag|POL}} |''[[Historia jednego myśliwca]]'' (''Story of one Fighter'') |[[Hubert Drapella]] |The Battle of Britain 1940 |- |1958 |{{flag|West Germany}} |''[[Hunde, wollt ihr ewig leben]]'' (''Dogs, Do You Want to Live Forever!'', ''Battle Inferno'') |[[Frank Wisbar]] |The [[Battle of Stalingrad]] |- |1958 |{{flag|UK}} |''[[Ice-Cold in Alex]]'' |[[J. Lee Thompson]] |[[North African campaign]] |- |1958 |{{flag|UK}} |''[[I Was Monty's Double (film)|I Was Monty's Double]]'' |[[John Guillermin]] |[[Bernard Montgomery, 1st Viscount Montgomery of Alamein|General Montgomery]] |- |1958 |{{flag|POL}} |''[[Krzyż walecznych]]'' (''Cross of Valour'') |[[Kazimierz Kutz]] |The Eastern Front, 1945 |- |1958 |{{flag|UK}} |''[[Operation Amsterdam]]'' |[[Michael McCarthy (director)|Michael McCarthy]] | |- |1958 |{{flag|POL}} |''[[Orzeł (film)|Orzeł]]'' |[[Leonard Buczkowski]] |The story of [[ORP Orzeł|ORP ''Orzeł'']] |- |1958 |{{flag|POL}} |''[[Pigułki dla Aurelii]]'' (''Pills for Aurelia'') |[[Stanisław Lenartowicz]] |Polish Resistance |- |1958 |{{flag|POL}} |''[[Ashes and Diamonds|Popiół i diament]]'' (''Ashes and Diamonds'') |[[Andrzej Wajda]] |Polish Resistance 1945 |- |1958 |{{flag|USA}} |''[[Run Silent, Run Deep]]'' |[[Robert Wise]] |Japanese submarine chase during the [[Pacific War]] |- |1958 |{{flag|UK}} |''[[Sea of Sand]]'' (''Desert Patrol'') |[[Guy Green (director)|Guy Green]] |[[Long Range Desert Group]], [[North Africa Campaign]] |- |1958 |{{flag|USA}} |''[[South Pacific (film)|South Pacific]]'' |[[Joshua Logan]] |Musical set in the Pacific Theater |- |1958 |{{flag|Czechoslovakia}} |''[[Tenkrát o Vánocích]]'' |[[Karel Kachyňa]] |Czechoslovak army on the Eastern Front, Christmas 1944 |- |1958 |{{flag|UK}} |''[[The Battle of the V 1]]'' |[[Vernon Sewell]] |[[Polish resistance movement in World War II|Polish resisters]] spy on German rocket tests |- |1958 |{{flag|UK}} |''[[The Camp on Blood Island]]'' |[[Val Guest]] |British and Dutch POWs in Malaya |- |1958 |{{flag|UK}} |''[[The Key (1958 film)|The Key]]'' |[[Carol Reed]] |The [[Battle of the Atlantic (1939–1945)|Battle of the Atlantic]] |- |1958 |{{flag|USA}} |''[[The Naked and the Dead (film)|The Naked and the Dead]]'' |[[Raoul Walsh]] |The [[Pacific War]] |- |1958 |{{flag|UK}} |''[[The Wind Cannot Read]]'' |[[Ralph Thomas]] |The RAF in Burma |- |1958 |{{flag|USA}} |''[[The Young Lions]]'' |[[Edward Dmytryk]] |Story of 3 soldiers during World War II. One is German, Two others are American (one of them is Jewish) |- |1958 |{{flag|POL}} |''[[Wolne miasto]]'' (''Free City'') |[[Stanisław Różewicz]] |Gdańsk Polish Campaign 1939 |- |1958 |{{flag|CHN}} |''[[:zh:永不消逝的电波|Yong bu xiao shi de dian bo]]'' |[[Ping Wang]] |Communist Party undercover agents operate in Shanghai in 1939 against the Japanese. |- |1959 |{{flag|USSR}} |''[[Ballad of a Soldier]]'' |[[Grigori Chukhrai]] | |- |1959 |{{flag|POL}} |''[[Biały niedźwiedź]]'' (''White Bear'') |[[Jerzy Zarzycki]] |Poland 1941, Tatra Mountain Zakopane, Holocaust |- |1959 |{{flag|POL}} |''[[Cafe Pod Minogą]]'' (''Octopus Cafe'') |[[Bronisław Brok]] |Polish Resistance Comedy |- |1959 |{{flag|USA}} |''[[The Diary of Anne Frank (1959 film)|The Diary of Anne Frank]]'' |[[George Stevens]] |The biography of [[Anne Frank]]. |- |1959 |{{flag|West Germany}} |''[[Die Brücke (film)|Die Brücke]]'' |[[Bernhard Wicki]] |The [[Western Front (World War II)|Western Front]] |- |1959 |{{flag|ITA}}<br />{{flag|FRA}} |''[[Estate Violenta]]'' |[[Valerio Zurlini]] |Dismissal of [[Benito Mussolini]] during the [[Allied invasion of Sicily]]. |- |1959 |{{flag|JPN}} |''[[Fires on the Plain (film)|Fires on the Plain]]'' |[[Kon Ichikawa]] |War in the Philippines. |- |1959 |{{flag|ITA}} |''[[General della Rovere]]'' |[[Roberto Rossellini]] |A petty thief, who is hired by the Nazis, impersonating an Italian resistance leader. Based on a novel by Indro Montanelli. |- |1959 |{{flag|JPN}}<br />{{flag|FRA}} |''[[Hiroshima Mon Amour]]'' |[[Alain Resnais]] | |- |1959 |{{flag|POL}} |''[[Kamienne niebo]]'' (''The Stone Sky'') |[[Czesław Petelski]], [[Ewa Petelska]] |The Warsaw Uprising, 1944 |- |1959 |{{flag|POL}} |''[[Lotna]]'' |[[Andrzej Wajda]] |The Polish Campaign, 1939 |- |1959 |{{flag|USA}} |''[[Never So Few]]'' |[[John Sturges]] |The [[Burma Campaign]] |- |1959 |{{flag|JPN}} |''[[Ningen no joken I]]'' (''[[The Human Condition (film trilogy)|The Human Condition: No Greater Love]]'') |[[Masaki Kobayashi]] |Japanese resistance; [[Manchukuo]] |- |1959 |{{flag|JPN}} |''[[Ningen no joken II]]'' (''[[The Human Condition (film trilogy)|The Human Condition: Road to Eternity]]'') |[[Masaki Kobayashi]] |Japanese resistance |- |1959 |{{flag|USSR}} |''[[Sudba Cheloveka]]'' (''Destiny of a Man'') |[[Сергей Бондарчук]] |Soviet POWs in Germany, based on short story by [[Mikhail Sholokhov]] |- |1959 |{{flag|USA}} |''[[Ten Seconds to Hell]]'' |[[Robert Aldrich]] |A German [[bomb disposal]] squad in post-war Berlin |- |1959 |{{flag|POL}} |''[[Zamach]]'' |[[Jerzy Passendorfer]] |Polish Resistance - Operation Kutschera, 1944 |- |} ==[[1960s in film|1960s]]== <!--NOTE TO EDITORS: The "Ном" column is meant to be alphabetical within each year. Thanks.--> {|class="wikitable sortable" width="100%" ! class="unsortable"|Year !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |1960 |{{flag|DEN}} |''[[Frihedens Pris]]'' |[[Annelise Hovmand]] | |- |1960 |{{flag|DEN}} |''[[Den sidste vinter]]'' |[[Edvin Tiemroth]], [[Anker Sørensen]] |- |1960 |{{flag|Czechoslovakia}} |''[[Práče]]'' |[[Karel Kachyňa]] |Czechoslovak army on the Eastern Front. |- |1960 |{{flag|JPN}} |''[[Storm Over the Pacific]]'' |[[Shuei Matsubayashi]] |A story about a pilot who serves on the Japanese carrier ''Hiryu'' in the battles of Pearl Harbor and Midway |- |1960 |{{flag|FRA}} |''[[Un taxi pour Tobrouk]]'' |[[Denys de La Patellière]] |A group of [[Free French]] commandos in North Africa try to reach Allied lines and capture a German officer. |- |1960 |{{flag|USA}} |''[[Hell to Eternity]]'' |[[Phil Karlson]] |The [[Battle of Saipan]]; also shows discrimination against Japanese-Americans during World War II |- |1960 |{{flag|UK}} |''[[Sink the Bismarck!]]'' |[[Lewis Gilbert]] |[[Operation Rheinübung]], part of the [[Second Battle of the Atlantic]] |- |1960 |{{flag|ITA}} |''[[Escape by Night (1960 film)|Escape by Night]]'' |[[Roberto Rossellini]] | |- |1960 |{{flag|ITA}} |''[[Everybody Go Home]]'' |[[Luigi Comencini]] |The [[Four days of Naples]]. |- |1960 |{{flag|ITA}} |''[[Long Night in 1943]]'' |[[Florestano Vancini]] |The [[Allied invasion of Italy]]. |- |1960 |{{flag|ITA}} |''[[Two Women]]'' |[[Vittorio De Sica]] | |- |1960 |{{flag|ITA}}<br />{{flag|USA}} |''[[Under Ten Flags]]'' |[[Duilio Coletti]] |The [[Battle of the Atlantic (1939–1945)|Battle of the Atlantic]]. |- |1961 |{{flag|DEN}} |''[[Alarm i Østersøen]]'' |[[Sven Methling]] | |- |1961 |{{flag|USA}}<br />{{flag|FRA}} |''[[Bridge to the Sun]]'' |[[Etienne Périer]] |The life of [[Gwendolen Terasaki]]. |- |1961 |{{flag|East Germany}} |''[[:de:Der Fall Gleiwitz|Der Fall Gleiwitz]]'' (''The Gleiwitz Case'') |[[Gerhard Klein]] |The 1939 [[Gleiwitz incident]]. |- |1961 |{{flag|POL}} |''[[Dziś w nocy umrze miasto]]'' (''Tonight a City Will Die'') |[[Jan Rybkowski]] |Dresden, Germany, 1945 |- |1961 |{{flag|IND}} |''[[Hum Dono (1961 film)|Hum Dono]]'' |[[Amarjeet]] |Some part of [[Burma Campaign]]. |- |1961 |{{flag|POL}} |''[[Kwiecień]]'' (''Spring'') |[[Witold Lesiewicz]] |Germany Eastern Front, 1945 |- |1961 |{{flag|POL}} |''[[Ludzie z pociągu]]'' (''Night Train'') |[[Kazimierz Kutz]] |Poland - The German Occupation |- |1961 |{{flag|POL}} |''[[Samson (1961 film)|Samson]]'' |[[Barbara Sas]], [[Andrzej Wajda]] ||The Holocaust in occupied Poland |- |1961 |{{flag|POL}} |''[[Świadectwo urodzenia]]'' (''Birth Certificate'') |[[Stanisław Różewicz]] |The Polish Campaign, 1939 |- |1961 |{{flag|ITA}} |''[[The Fascist]]'' |[[Luciano Salce]] | |- |1961 |{{flag|UK}} |''[[The Guns of Navarone (film)|The Guns of Navarone]]'' |[[J. Lee Thompson]] |The [[Mediterranean Theatre of World War II|Mediterranean Theatre]] |- |1961 |{{flag|UK}} |''[[Very Important Person (film)|Very Important Person]]'' |[[Ken Annakin]] |Comedy - British POWs in a German camp |- |1962 |{{flag|NED}} |''[[Als twee druppels water]]'' |[[Fons Rademakers]] |A mystery novel adaptation about the Dutch resistance |- |1962 |{{flag|NED}} |''[[De Overval]]'' (''The Raid'') |[[Paul Rotha]] |Wartime prison raid |- |1962 |{{flag|USA}} |''[[Hell Is for Heroes (film)|Hell Is for Heroes]]'' |[[Don Siegel]] |The [[Western Front (World War II)|Western front]] |- |1962 |{{flag|USA}} |''[[Merrill's Marauders (film)|Merrill's Marauders]]'' |[[Samuel Fuller]] |[[Merrill's Marauders]] |- |1962 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Suicide Commandoes]]'' |[[Armando Garces]] |Six Filipino Guerrilas received a task to bring their Lieutenant safe to a Japanese airport in order to destroy it during [[Battle of Bessang Pass]]. |- |1962 |{{flag|ITA}} |''[[The Four Days of Naples (film)|The Four Days of Naples]]'' |[[Nanni Loy]] |[[The Four Days of Naples]]. |- |1962 |{{flag|USA}} |''[[The 4 Horsemen of the Apocalypse]]'' |[[Vincente Minnelli]] |Story of a German family, from Germany to Argentina and occupied France, between country, Nazism and anti-Nazism. |- |1962 |{{flag|USA}} |''[[The Gallant Men]]'' |[[Various]] |American 5th Army in Italy |- |1962 |{{flag|USA}} |''[[The Longest Day (film)|The Longest Day]]'' |[[Bernhard Wicki]], [[Andrew Marton]] and [[Ken Annakin]] |The [[Operation Overlord|Normandy landings]] |- |1962 |{{flag|UK}} |''[[The War Lover]]'' |[[Philip Leacock]] |American bomber crews station in England |- |1962 |{{flag|POL}} |''[[Walter P-38]]'' (ТВ) |[[Edward Etler]] |Polish Resistance |- |1963 |{{flag|USA}}<br />{{flag|PHI|1919}} |''[[Cry of Battle]]'' |[[Irving Lerner]] |Mercenary fighting with partisans in The Philippines during the [[Japanese occupation of the Philippines]]. |- |1963 |{{flag|POL}} |''[[Gdzie jest generał...]]'' (''Where is the General?'') |[[Tadeusz Chmielewski]] |Comedy, [[Eastern Front (World War II)|Eastern Front]], 1945 |- |1963 |{{flag|POL}} |''[[Na białym szlaku]]'' (''On the White Trails'') |[[Jarosław Brzozowski]] |War in Arctica |- |1963 |{{flag|POL}} |''[[Naganiacz]]'' (''Manhunter'') |[[Czesław Petelski]], [[Ewa Petelska]] |The Holocaust in Poland |- |1963 |{{flag|POL}} |''[[Pasażerka]]'' |[[Andrzej Munk]] |Auschwitz-Birkenau |- |1963 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Pinakamagandang hayop sa daigdig]]'' |[[Pablo Santiago]] |An heroic [[Filipina]] during [[Japanese Occupation of the Philippines]]. |- |1963 |{{flag|USA}} |''[[PT 109 (film)|PT 109]]'' |[[Leslie H. Martinson]] |[[John F. Kennedy]]'s Naval service on the [[Pacific War|Pacific Front]] |- |1963 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Sierra Madre (1963 film)|Sierra Madre]]'' |[[Armando A. Herrera]] |The campaigns of two demolition men during [[Japanese Occupation of the Philippines]]. |- |1963 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Sigaw ng Digmaan]]'' |[[Efren Reyes, Sr.]] |[[Philippine Army]] ''(1941)'' Resistance. |- |1963 |{{flag|Finland}} |''[[Sissit]]'' |[[Mikko Niskanen]] |Guerrilla warfare during the [[Continuation War]] |- |1963 |{{flag|USA}} |''[[The Great Escape (film)|The Great Escape]]'' |[[John Sturges]] |British and American POWs mount mass escape from [[Stalag Luft III]] |- |1963 |{{flag|UK}} |''[[The Password is Courage]]'' |[[Andrew L. Stone|Andrew Stone]] |True story of Sergeant Major [[Charles Coward]] |- |1963 |{{flag|PHI|1919}}<br />{{flag|USA}} |''[[The Raiders of Leyte Gulf]]'' |[[Eddie Romero]] |Philippines before the [[Battle of Leyte]]. |- |1963 |{{flag|UK}} |''[[The Victors (film)|The Victors]]'' |[[Carl Foreman]] |American soldiers in Europe following [[D-Day]] |- |1964 |{{flag|UK}} |''[[633 Squadron]]'' |[[Walter Grauman]] |[[Occupation of Norway by Nazi Germany|Occupied Norway]] |- |1964 |{{flag|USA}} |''[[The Americanization of Emily]]'' |[[Arthur Hiller]] |Planning for the [[Operation Overlord|Normandy landings]] |- |1964 |{{flag|Czechoslovakia}} |''[[Atentát (film)|Atentát]]'' |[[Jiří Sequens]] |[[Operation Anthropoid]] |- |1964 |{{flag|USA}} |''[[Back Door to Hell]]'' |[[Monte Hellman]] |Three-man team of United States soldiers preparing the way for [[Douglas MacArthur|Gen. MacArthur]]'s return to the [[Philippines]] by destroying a Japanese communications center. |- |1964 |{{flag|POL}} |''[[Barwy walki]]'' (''Battle Colours'') |[[Jerzy Passendorfer]] |Polish Resistance, 1944 |- |1964 |{{flag|JPN}}<br />{{flag|USA}} |''[[Flight from Ashiya (film)|Flight from Ashiya]]'' |[[Michael Anderson (director)|Michael Anderson]] |USAF pilots relive events in North Africa and the Pacific |- |1964 |{{flag|POL}} |''[[Giuseppe w Warszawie]]'' (''Giuseppe In Warsaw'') |[[Stanisław Lenartowicz]] |Cult comedy - Italian soldier in Poland, 1943 |- |1964 |{{flag|PHI|1919}}<br />{{flag|USA}} |''[[Intramuros (1964 film)|Intramuros]]'' (''The Walls of Hell'') |[[Eddie Romero]], [[Gerardo de León]] |The [[Battle of Manila (1945)#Intramuros devastated|Battle of Intramuros]]. |- |1964 |{{flag|POL}} |''[[Koniec naszego świata]]'' (''End of our World'') |[[Wanda Jakubowska]] |[[Auschwitz]] |- |1964 |{{flag|PHI|1919}} |''[[:tl:Mga Kanyon ng Corregidor|Mga Kanyon ng Corregidor]]'' |[[Jose de Villa]], [[Mar S. Torres]] |The [[Battle of Corregidor]]. |- |1964 |{{flag|POL}} |''[[Nieznany]]'' (''The Unknown'') |[[Witold Lesiewicz]] |Soviet Gulag / Eastern Front, 1943/44 |- |1964 |{{flag|USSR}}<br />({{flag|Georgian SSR}}) |''[[:ru:Отец солдата|Otets soldata]]'' (''Father of a Soldier'') |[[:ru:Чхеидзе, Резо Давидович|Rezo Chkheidze]] ([[:fr:Revaz Tchkheidze|Revaz Tchkheidze]]) | |- |1964 |{{flag|POL}} |''[[The First Day of Freedom|Pierwszy dzień wolności]]'' (''The First Day of Freedom'') |[[Aleksander Ford]] |Germany, 1945, Polish POWs |- |1964 |{{flag|POL}} |''[[Ranny w lesie]]'' (''Wounded in the Forest'') |[[Janusz Nasfeter]] |Polish Resistance |- |1964 |{{flag|USA}} |''[[Shell Shock (film)|Shell Shock]]'' |[[John Hayes (director)|John Hayes]] |Italy during war. |- |1964 |{{flag|USA}} |''[[The Thin Red Line (1964 film)|The Thin Red Line]]'' |[[Andrew Marton]] |The [[Guadalcanal Campaign]]. |- |1964 |{{flag|USA}}<br />{{flag|FRA}}<br />{{flag|ITA}} |''[[The Train (1964 film)|The Train]]'' |[[John Frankenheimer]] |[[French Resistance|Resistance]] in [[German occupation of France in World War II|Occupied France]] |- |1964 |{{flag|FRA}} |''[[Week-end à Zuydcoote]]'' |[[Henri Verneuil]] |The [[Battle of Dunkirk]] |- |1965 |{{flag|USA}} |''[[36 Hours]]'' |[[George Seaton]] |On early June 1944, Germans kidnap an American officer and try to convince him that they are in 1948, that World War II is over, so that they can get details about the Allied invasion of Europe. |- |1965 |{{flag|USA}} |''[[Battle of the Bulge (film)|Battle of the Bulge]]'' |[[Ken Annakin]] |The [[Ardennes Offensive]] |- |1965 |{{flag|UK}} |''[[The Heroes of Telemark]]'' |[[Anthony Mann]] |[[Norwegian resistance movement]] [[Norwegian heavy water sabotage|Operation Gunnerside]] |- |1965 |{{flag|UK}} |''[[The Hill (film)|The Hill]]'' |[[Sidney Lumet]] |Life in a brutal [[military prison]] in [[North African campaign|North Africa]] |- |1965 |{{flag|USA}} |''[[In Harm's Way]]'' |[[Otto Preminger]] |The Pacific Front |- |1965 |{{flag|PHI|1919}} |''[[:tl:Iginuhit ng Tadhana|Iginuhit ng Tadhana]]'' |[[Mar S. Torres]], [[Jose de Villa]], [[Conrado Conde]] |Biography of [[Ferdinand Marcos]] during the [[Japanese Occupation of the Philippines]] |- |1965 |{{flag|USA}}<br />{{flag|JPN}} |''[[None But the Brave]]'' |[[Frank Sinatra]] |[[United States|American]] and [[Japan]]ese soldiers temporarily rely on each other for survival on a Pacific Island |- |1965 |{{flag|UK}} |''[[Operation Crossbow (film)|Operation Crossbow]]'' (''The Great Spy Mission'') |[[Michael Anderson (director)|Michael Anderson]] |Fictionalised version of [[Operation Crossbow]] |- |1965 |{{flag|POL}} |''[[Potem nastąpi cisza]]'' (''And All Will Be Quiet'') |[[Janusz Morgenstern]] |Polish Resistance, 1944 |- |1965 |{{flag|PHI|1919}}<br />{{flag|USA}} |''[[The Ravagers (1965 film)|The Ravagers]]'' |[[Eddie Romero]] |Filipino guerrillas take on the last of the Japanese forces remaining on their country. |- |1965 |{{flag|UK}} |''[[The Sound of Music]]'' |[[Robert Wise]] |Drama about the [[Von Trapp]] family in Austria |- |1965 |{{flag|JPN}} |''[[Story of a Prostitute]]'' |[[Seijun Suzuki]] |[[Second Sino-Japanese War]] |- |1965 |{{flag|CHN}} |''[[Tunnel War]]'' |[[Ren Xudong]] |[[Tunnel warfare]] in China during the [[Second Sino-Japanese War]] |- |1965 |{{flag|USA}} |''[[Von Ryan's Express]]'' |[[Mark Robson]] |British and American POWs escape from Italian camps |- |1965 |{{flag|POL}}<br />{{flag|FRA}}<br />{{flag|West Germany}} |''[[Czas pokoju]]'' (ТВ) |[[Tadeusz Konwicki]] |Poland - German Occupation |- |1965 |{{flag|POL}} |''[[Buty]]'' (''The Boots'') (ТВ) |[[Czesław Petelski]], [[Ewa Petelska]] |Eastern Front, military hospital |- |1965 |{{flag|POL}} |''[[Nazajutrz po wojnie]]'' (''The Day after the War'') (ТВ) |[[Lech Lorentowicz]] |Eastern Front, 1945 |- |1965 |{{flag|POL}} |''[[Córeczka]]'' (''The Little Daughter'') (ТВ) |[[Czesław Petelski]], [[Ewa Petelska]] |Poland, 1944 |- |1965 |{{flag|POL}} |''[[Śmierć w środkowym pokoju]]'' (''Death In the Middle Room'') (ТВ) |[[Andrzej Trzos-Rastawiecki]] |Poland - German Occupation |- |1965 |{{flag|POL}} |''[[Wózek]]'' (''The Cart'') (ТВ) |[[Czesław Petelski]], [[Ewa Petelska]] |Poland Soviet POWs |- |1965 |{{flag|POL}} |''[[Podziemny front]]'' (''The Underground Front'') (TV series) |[[Hubert Drapella]], [[Seweryn Nowicki]] |Polish Resistance, 1941–45 |- |1966 |{{flag|UK}}<br />{{flag|FRA}} |''[[The Night of the Generals]]'' |[[Anatole Litvak]] |The [[July 20 plot]] |- |1966 |{{flag|FRA}} |''[[La ligne de démarcation]]'' |[[Claude Chabrol]] |In 1941, the life in a little town cut in half by a river that forms the border between Nazi-occupied France and the unoccupied zone |- |1966 |{{flag|USA}}<br />{{flag|FRA}} |''[[Is Paris Burning?]]'' |[[René Clément]] |The [[Liberation of Paris]] |- |1966 |{{flag|Czechoslovakia}} |''[[Closely Watched Trains]]'' (''Ostře sledované vlaky'') |[[Jiří Menzel]] | |- |1966 |{{flag|USA}} |''[[What Did You Do in the War, Daddy?]]'' |[[Blake Edwards]] |The [[Allied invasion of Sicily]] |- |1966 |{{flag|POL}} |''[[Don Gabriel]]'' |[[Czesław Petelski]], [[Ewa Petelska]] |Polish Campaign, 1939 - Comedy |- |1966 |{{flag|DEN}} |''[[Once There Was a War (film)|Der var engang en krig]]'' (Once There Was a War) |[[Palle Kjærulff-Schmidt]] |About the life of a boy after the [[Occupation of Denmark|occupation]] |- |1966 |{{flag|POL}} |''[[Kontrybucja]]'' (''Contribution'') |[[Jan Łomnicki]] |Polish Resistance |- |1966 |{{flag|POL}} |''[[Mistrz]]'' (''The Master'') (ТВ) |[[Jerzy Antczak]] |Poland - German Occupation |- |1966 |{{flag|FRA}} |''[[La Grande Vadrouille]]'' |[[Gérard Oury]] |Comedy about RAF aircrew escaping through occupied France aided by two Frenchmen with very different mindsets |- |1967 |{{flag|UK}} |''[[Attack on the Iron Coast]]'' |[[Paul Wendkos]] |Loosely based on the [[St Nazaire Raid]] |- |1967 |{{flag|USA}} |''[[Beach Red]]'' |[[Cornel Wilde]] |The [[Pacific Theater of Operations]] |- |1967 |{{flag|POL}} |''[[Długa noc]]'' (''Long Night'') |[[Janusz Nasfeter]] |Polish Resistance German Occupation, 1943 |- |1967 |{{flag|POL}}<br />{{flag|West Germany}} |''[[Kiedy miłość była zbrodnią]]'' (''Rassenschande: When Love Was a Crime'') |[[Jan Rybkowski]] |Germany during the war |- |1967 |{{flag|POL}} |''[[Morderca zostawia ślad]]'' (''The Killer Leaves a Trace'') |[[Aleksander Ścibor-Rylski]] |Polish Resistance |- |1967 |{{flag|JPN}} |''[[Nihon no ichiban nagai hi]]'' (''Japan's Longest Day'') |[[Kihachi Okamoto]] |The [[Kyūjō Incident]]. |- |1967 |{{flag|USA}} |''[[The Dirty Dozen]]'' |[[Robert Aldrich]] |[[Battle of Normandy]] |- |1967 |{{flag|POL}} |''[[Westerplatte (film)|Westerplatte]]'' |[[Stanisław Różewicz]] |[[Battle of Westerplatte]] |- |1967 |{{flag|POL}} |''[[Zosia (Zosya)]]'' |[[Jerzy Lipman]] |Poland - Eastern Front - Love story |- |1967 |{{flag|POL}} |''[[Zwariowana noc]]'' (''A Crazy Night'') |[[Zbigniew Kuźmiński]] |Polish Resistance, Comedy |- |1968 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Ang Mangliligpit]]'' |[[Pablo Santiago]] |Battle of Filipino Guerrillas with the [[Makapili]]. |- |1968 |{{flag|ITA}} |''[[Anzio (film)|Anzio]]'' |[[Edward Dmytryk]] |The [[Battle of Anzio]] |- |1968 |{{flag|USA}} |''[[Hell in the Pacific]]'' |[[John Boorman]] |Marooned American and Japanese soldiers on an unnamed Japanese island |- |1968 |{{flag|USSR}}<br />({{flag|Estonian SSR}}) |''[[Inimesed sõdurisinelis]]'' |[[Jüri Müür]] |Mobilized Estonians in the [[Red Army]] |- |1968 |{{flag|USSR}}<br />({{flag|Georgian SSR}}) |''[[Jvartsmuli kundzuli]]'' |[[Shota Managadze]] | |- |1968 |{{flag|POL}} |''[[Kierunek Berlin]]'' (''Heading for Berlin'') |[[Jerzy Passendorfer]] |Eastern Front, 1945 |- |1968 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Manila, Open City]]'' |[[Eddie Romero]] |The [[Manila Massacre]] and the [[Battle of Manila (1945)|Battle of Manila]]. |- |1968 |{{flag|Czechoslovakia}} |''[[Nebeští jezdci]]'' |[[Jindřich Polák]] |Czech pilots in the [[RAF]] |- |1968 |{{flag|Albania}} |''[[Prita]]'' (''Ambush'') |[[Mithat Fagu]] |Albanian resistance under German occupation, 1943 |- |1968 |{{flag|USSR}} |''[[:ru:Щит и меч (фильм)|Shchit i mech]]'' (''Shield and Sword'') |[[Vladimir Basov]] |Soviet spy in German intelligence <ref>The film is in four parts, and runs to over five hours in length.</ref> |- |1968 |{{flag|UK}} |''[[Submarine X-1]]'' |[[William A. Graham (director)|William A. Graham]] |[[Royal Navy]] [[midget submarine]]s |- |1968 |{{flag|USA}} |''[[The Devil's Brigade (film)|The Devil's Brigade]]'' |[[Andrew V. McLaglen]] |The [[Devil's Brigade]] |- |1968 |{{flag|USA}} |''[[The Hell with Heroes]]'' |[[Joseph Sargent]] |In 1946 North Africa, two former USAF pilots are forced to work for an international smuggler to get money needed for their return to civilian life |- |1968 |{{flag|JPN}} |''[[The Human Bullet]]'' |[[Kihachi Okamato]] |Story of a [[kamikaze]] soldier |- |1968 |{{flag|USA}} |''[[The Secret War of Harry Frigg]]'' |[[Jack Smight]] |Comedy about Generals held in a special [[POW camp]] |- |1968 |{{flag|USA}} |''[[Where Eagles Dare]]'' |[[Brian G. Hutton]] |[[Allies of World War II|Allied]] operation to rescue a captured American General |- |1969 |{{flag|FRA}}<br />{{flag|ITA}} |''[[Army of Shadows]]'' |[[Jean-Pierre Melville]] |[[French Resistance]] |- |1969 |{{flag|UK}} |''[[Battle of Britain (film)|Battle of Britain]]'' |[[Guy Hamilton]] |The [[Battle of Britain]] |- |1969 |{{flag|POL}} |''[[Dzień oczyszczenia]]'' (''Day of Purification'') |[[Jerzy Passendorfer]] |Polish Resistance and Soviet Partisans - Poland, 1944 |- |1969 |{{flag|ITA}} |''[[Eagles Over London]]'' |[[Enzo G. Castellari]] |British military officers are in pursuit of a merciless team of Nazi saboteurs though war-ravaged London. |- |1969 |{{flag|POL}} |''[[Jak rozpętałem drugą wojnę światową]]'' (''How I Unleashed the Second World War'') |[[Tadeusz Chmielewski]] |Comedy - Polish Campaign 1939, Yugoslavia, Africa, Italy, Poland, 1944 |- |1969 |{{flag|POL}} |''[[Jarzębina czerwona]]'' (''Red Rowan'') |[[Ewa Petelska]], [[Czesław Petelski]] |[[Battle of Kolberg (1945)]], on the [[Eastern Front (World War II)|Eastern Front]] |- |1969 |{{flag|ITA}} |''[[La Battaglia di El Alamein]]'' |[[Giorgio Ferroni]] |The [[Second Battle of El Alamein]] |- |1969 |{{flag|USSR}} |''[[Liberation (film series)|Liberation]]'' |[[Yuri Ozerov (director)|Yuri Ozerov]] |Eastern Front chronicle of battles from [[Battle for Kursk]] to the [[Fall of Berlin]] |- |1969 |{{flag|UK}} |''[[Mosquito Squadron]]'' |[[Boris Sagal]] |A British bomber squadron must destroy Germany's new [[Vergeltungswaffe]] at a research camp |- |1969 |{{flag|Albania}} |''[[Njësiti guerril]]'' (''The Guerrilla Unit'') |[[Hysen Hakani]] |Guerrilla resistance in [[Tirana]] during the occupation of Albania by Fascist Italy |- |1969 |{{flag|POL}} |''[[Ostatnie dni]]'' (''The Last Days'') |[[Jerzy Passendorfer]] |Eastern Front, 1945 |- |1969 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Pambihirang tatlo]]'' |[[Felix Villar]] |A mission to destroy the Japanese bastion along the [[San Bernardino Strait]]. |- |1969 |{{flag|UK}} |''[[Play Dirty]]'' |[[Andre de Toth]] |The [[North African Campaign]] |- |1969 |{{flag|ITA}} |''[[Salt in the Wound]]'' |[[Tonino Ricci]] | |- |1969 |{{flag|POL}} |''[[Sąsiedzi]]'' (''The Neighbours'') |[[Aleksander Ścibor-Rylski]] |[[Bydgoszcz]] Polish Campaign, 1939 |- |1969 |{{flag|Yugoslavia}} |''[[The Battle of Neretva]]'' |[[Veljko Bulajić]] |The [[Battle of Neretva]] |- |1969 |{{flag|USA}} |''[[The Bridge at Remagen]]'' |[[John Guillermin]] |[[Operation Lumberjack]], on the [[Western Front (World War II)|Western Front]] |- |1969 |{{flag|USA}} |''[[The Secret of Santa Vittoria]]'' |[[Stanley Kramer]] |The aftermath of the fall of the Fascist government of [[Benito Mussolini]] |- |1969 |{{flag|POL}} |''[[Wniebowstąpienie]]'' (''Ascension Day'') |[[Jan Rybkowski]] |Poland Lwów Soviet / German Occupation, 1941 |- |} ==[[1970s in film|1970s]]== <!--NOTE TO EDITORS: The "Ном" column is meant to be alphabetical within each year. Thanks.--> {|class="wikitable sortable" width="100%" ! class="unsortable"|Year !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |1970 |{{flag|DEN}} |''[[:en:Oktoberdage]]'' |[[:en:Bent Christensen (director)|Bent Christensen]] | |- |1970 |{{flag|USA}} |''[[:en:Catch-22 (film)|Catch-22]]'' |[[:en:Mike Nichols]] |The [[:en:Italian Campaign (World War II)|Italian Campaign]] |- |1970 |{{flag|JPN}} |''[[:en:Gekido no showashi 'Gunbatsu']]'' |[[:en:Hiromichi Horikawa]] |[[:en:Hideki Tōjō]]'s biography during [[Pacific War]]. |- |1970 |{{flag|UK}}<br />{{flag|USA}} |''[[:en:Hell Boats]]'' |[[:en:Paul Wendkos]] |British [[:en:motor torpedo boat]]s operating in the Mediterranean |- |1970 |{{flag|USA}}<br />{{flag|ITA}} |''[[:en:Hornet's Nest]]'' |[[:en:Phil Karlson]], [[:en:Franco Cirino]] |[[:en:Italian Campaign (World War II)|Italian Campaign]] - Commando and partisan raid to destroy a dam |- |1970 |{{flag|USA}}<br />{{flag|Yugoslavia}} |''[[:en:Kelly's Heroes]]'' |[[:en:Brian G. Hutton]] |The [[:en:Western Front (World War II)|Western Front]] [[Фронти Ғарбӣ (Ҷанги Дуюми Ҷаҳон)|Фронти Ғарбӣ]] |- |1970 |{{flag|POL}} |''[[:en:Kolumbowie]]'' |[[Janusz Morgenstern]] |[[Powstanie warszawskie|Powstanie Warszawskie, 1944]] |- |1970 |{{flag|POL}}<br />{{flag|USSR}} |''[[Legenda]]'' |[[Sylwester Chęciński]] |Polish Resistance |- |1970 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Maharlika (film)|Maharlika]]'' (''Guerrilla Strike Force'') |[[Jerry Hopper]] |Japanese invasion of [[Manila Bay]]. |- |1970 |{{flag|USA}} |''[[Patton (film)|Patton]]'' |[[Franklin Schaffner]] |General [[George S. Patton]] |- |1970 |{{flag|JPN}} |''[[Saigo no Tokkotai]]'' (''The Last Kamikaze'') |[[Yahagi Toshihiko]] |[[Kamikaze]] attacks. |- |1970 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Santiago! (film)|Santiago!]]'' |[[Lino Brocka]] |Life in [[Japanese occupation of the Philippines|occupied Philippines]]. |- |1970 |{{flag|ITA}}<br />{{flag|RUS}} |''[[Sunflower (1970 film)|Sunflower]]'' (''I Girasoli'') |[[Vittorio De Sica]] |The first Occidental film to be made in the USSR. |- |1970 |{{flag|UK}} |''[[The Last Escape]]'' |[[Walter Grauman]] |British commandos on a mission to kidnap a German scientist |- |1970 |{{flag|USA}} |''[[Too Late the Hero]]'' |[[Robert Aldrich]] |British commando raid in the [[Pacific Theater of Operations|Pacific Campaign]] |- |1970 |{{flag|USA}}<br />{{flag|JPN}} |''[[Tora! Tora! Tora!]]'' |[[Richard Fleischer]], [[Kinji Fukasaku]] and [[Toshio Masuda]] |The [[Attack on Pearl Harbor]] |- |1970 |{{flag|POL}} |''[[Twarz anioła]]'' (''Face of an Angel'') |[[Zbigniew Chmielewski]] |Poland - Children in a German concentration camp |- |1970 |{{flag|POL}} |''[[Znicz olimpijski]]'' (''Olympic Fire'') |[[Lech Lorentowicz]] |Tatra Mountains in Poland, Zakopane Polish Resistance |- |1971 |{{flag|POL}} |''[[Agent nr 1]]'' |[[Zbigniew Kuźmiński]] |[[Jerzy Iwanow-Szajnowicz]], a Polish [[Special Operations Executive|SOE]] agent in the Greek resistance |- |1971 |{{flag|USA}} |''[[Bedknobs and Broomsticks]]'' |[[:en:Robert Stevenson (director)|Robert Stevenson]] |[[Walt Disney|Disney]] children's musical - German raid on England in 1940 repulsed with magic |- |1971 |{{flag|UK}} |''[[Dad's Army (film)|Dad's Army]]'' |[[Norman Cohen]] |Comedy about the [[British Home Guard]], based on the TV series. |- |1971 |{{flag|JPN}} |''[[:ja:激動の昭和史 沖縄決戦|Gekido no Showashi:Okinawa kessen]]'' |[[Kihachi Okamoto]] |The [[Battle of Okinawa]] from the eyes of the Army, Navy, Air Force, civilians, and the Generals who commanded them |- |1971 |{{flag|UK}} |''[[Murphy's War]]'' |[[Peter Yates]] |The [[Battle of the Atlantic (1939–1945)|Battle of the Atlantic]] |- |1971 |{{flag|USSR}} |''[[:ru:Проверка на дорогах|Proverka na dorogakh]]'' (''Trial on the Road'') |[[Aleksei German]] |Winter, 1942. A former Russian POW joins the partisans. |- |1971 |{{flag|USA}} |''[[Raid on Rommel]]'' |[[Henry Hathaway]] |[[North African Campaign]] |- |1971 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Sangre (1971 film)|Sangre]]'' |[[Armando Garces]] |Battle of Filipino Guerrillas with the [[Imperial Japanese Army]]. |- |1971 |{{flag|POL}} |''[[Trzecia część nocy]]'' (''The Third Part of the Night'') |[[Andrzej Żuławski]] |Polish Resistance |- |1972 |{{flag|IND}} |''[[Lalkar]]'' |[[Ramanand Sagar]] |Burma Campaign, 1941–1945 |- |1973 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Dugo ng Bayan (1973 film)|Dugo ng Bayan]]'' |[[Armando A. Herrera]] |Remake Version; [[Japanese occupation of the Philippines#Resistance|Filipino Resistance]].<ref>Some details of this film appears {{cite web|url=http://fpj-daking.blogspot.com/2008/09/two-versions-of-dugo-ng-bayan.html|title=here}} This title is not currently (as of November 2010) listed by the [[IMDb]].</ref> |- |1973 |{{flag|ITA}}<br />{{flag|UK}} |''[[Hitler: The Last Ten Days]]'' |[[Ennio De Concini]] |The last days of [[Адолф Ҳитлер]] during the [[Battle of Berlin]] |- |1973 |{{flag|POL}} |''[[Hubal]]'' |[[Bohdan Poręba]] |Polish Campaign, 1939/1940 |- |1973 |{{flag|FRA}} |''[[Le Train]]'' (''The Last Train'' or ''The Train'') |[[Pierre Granier-Deferre]] |A Frenchman and a Jewish German woman met on a train while escaping the German army entering France |- |1973 |{{flag|CHN}} |''[[Little 8th Route Army]]'' |[[Lei You]] |Chinese animated puppet film; The [[Second Sino-Japanese War]]. |- |1973 |{{flag|FRA}} |''[[Mais où est donc passée la septième compagnie?]]'' (''Now Where Did the Seventh Company Get to?'') |[[Robert Lamoureux]] |Comic story about 3 French signal corpsmen during the May 1940 débâcle |- |1973 |{{flag|ITA}} |''[[Massacre in Rome]]'' |[[George P. Cosmatos]] |The [[Ardeatine massacre]]. |- |1973 |{{flag|Yugoslavia}} |''[[The Battle of Sutjeska (film)|The Battle of Sutjeska]]'' |[[Stipe Delić]] |[[Battle of the Sutjeska]]. |- |1973 |{{flag|Hong Kong|1959}} |''[[When Taekwondo Strikes]]'' |[[Feng Huang]] | |- |1973 |{{flag|POL}} |''[[Zasieki]]'' (''Barbed Wire'') |[[Andrzej Jerzy Piotrowski]] |Polish Campaign, 1939, Soviet Gulag, Eastern Front 1943 |- |1974 |{{flag|FRA}}<br />{{flag|West Germany}}<br />{{flag|ITA}} |''[[Lacombe Lucien]]'' |[[Louis Malle]] |French resistance and collaboration |- |1974 |{{flag|USSR}}<br />({{flag|Estonian SSR}}) |''[[Ohtlikud mängud]]'' |[[Veljo Käsper]] |The [[Occupation of Estonia by Nazi Germany]] |- |1974 |{{flag|FRA}} |''[[Les guichets du Louvre]]'' |[[Michel Mitrani]] |The first big roundup of Jews in 1942 Paris, and the story of a man who tries to save as many Jews as he can. |- |1974 |{{flag|POL}} |''[[Głowy pełne gwiazd]]'' (''Heads Full of Stars'') |[[Janusz Kondratiuk]] |Poland - German Occupation, Eastern Front, 1944 |- |1974 |{{flag|POL}}<br />{{flag|USSR}} |''[[Zapamiętaj imię swoje]]'' (''Pomni imya svoye'' or ''Remember Your Name'') |[[Siergiej Kołosow]] |Tragedy of children in war |- |1974 |{{flag|Republic of China}} |''[[:zh:英烈千秋|The Everlasting Glory]]'' (''英烈千秋'') |[[Tin Shan Sui]] |[[Zhang Zizhong]]'s biography movie during [[Second Sino-Japanese War]]. |- |1975 |{{flag|East Germany}}<br />{{flag|Czechoslovakia}} |''[[Jacob, the Liar]]'' |[[Frank Beyer]] | |- |1975 |{{flag|USA}}<br />{{flag|Czechoslovakia}} |''[[Operation Daybreak]]'' |[[Lewis Gilbert]] |[[Operation Anthropoid]] |- |1975 |{{flag|FRA}} |''[[:fr:On a retrouvé la 7e compagnie|On a retrouvé la 7e compagnie]]'' |[[Robert Lamoureux]] |Comic story about 3 French signal corpsmen during the May 1940 Débâcle, and in an officers POW camp, in a castle. |- |1975 |{{flag|Greece}} |''[[The Travelling Players]]'' |[[Theodoros Angelopoulos]] |The German invasion and occupation of Greece |- |1975 |{{flag|FRA}} |''[[Section spéciale]]'' |[[Costa-Gavras]] |During the French Occupation, hours in a special court room where judges are asked to condemn to death penalty people who didn't do anything, to please Germans. |- |1975 |{{flag|ITA}} |''[[Salò, or the 120 Days of Sodom]]'' |[[Pier Paolo Pasolini]] | |- |1975 |{{flag|POL}} |''[[W te dni przedwiosenne]]'' (''In the Days Before the Spring'') |[[Andrzej Konic]] |The Eastern Front, 1945 |- |1975 |{{flag|POL}} |''[[Partita na instrument drewniany]]'' (''A Partita for a Woodwind Instrument'') |[[Janusz Zaorski]] |Polish Resistance |- |1975 |{{flag|POL}} |''[[Moja wojna, moja miłość]]'' (''My War - My Love'') |[[Janusz Nasfeter]] |Polish Campaign 1939 |- |1975 |{{flag|POL}} |''[[Opadły liście z drzew]]'' (''Leaves Have Fallen'') |[[Stanisław Różewicz]] |Polish Resistance |- |1975 |{{flag|UK}} |''[[Overlord (film)|Overlord]]'' |[[Stuart Cooper]] |A young soldier trains with the [[East Yorkshire Regiment]] in preparation for the [[Normandy landings]] |- |1976 |{{flag|JPN}} |''[[Barefoot Gen (film)|Barefoot Gen]]'' |[[Tengo Yamada]] |Live-action depiction of the dropping of [[Little Boy]] on [[Hiroshima]], [[Japan]] |- |1976 |{{flag|DEN}} |''[[Den korte sommer]]'' (''The Brief Summer'') |[[Edward Fleming]] |Woman gets in love with a German soldier |- |1976 |{{flag|USA}} |''[[Farewell to Manzanar (film)|Farewell to Manzanar]]'' (ТВ) |[[John Korty]] |The story of the [[Manzanar|Japanese American internment camp of Manzanar]] |- |1976 |{{flag|Republic of China}} |''[[:zh:梅花 (電影)|Mei hua]]'' |[[Chia Chang Liu]] |The [[Taiwan under Japanese rule#K.C5.8Dminka:.22Subjects of the Emperor.22.281937-1945.29|Japanese occupation of Taiwan (1937-1945)]]. |- |1976 |{{flag|USA}} |''[[Midway (film)|Midway]]'' (''The Battle of Midway'') |[[Jack Smight]] |The [[Battle of Midway]] |- |1976 |{{flag|FRA}}<br />{{flag|ITA}} |''[[Monsieur Klein]]'' (''Mr. Klein'') |[[Joseph Losey]] |French resistance and collaboration |- |1976 |{{flag|POL}} |''[[Ocalić miasto]]'' |[[Jan Łomnicki]] |Kraków - Eastern Front, 1945 |- |1976 |{{flag|POL}} |''[[Polskie drogi]]'' (''Polish Roads'') (TV series) |[[Krzysztof Prymek, Janusz Morgenstern]] |Poland, 1939–43 |- |1976 |{{flag|POL}} |''[[Ptaki, ptakom...]]'' (''Birds to Birds'') |[[Paweł Komorowski]] |Silesia Polish Campaign, 1939 |- |1976 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Tatlong taong walang Diyos]]'' |[[Mario O'Hara]] |The [[Japanese occupation of the Philippines]]. |- |1976 |{{flag|UK}} |''[[The Eagle Has Landed (film)|The Eagle Has Landed]]'' |[[John Sturges]] |A fictional German plot to kidnap [[Winston Churchill]] |- |1976 |{{flag|JPN}} |''[[Zero Pilot]]'' |[[Seiji Maruyama]] |Based on the book [[Samurai!]]; [[Saburō Sakai]]'s biography while piloting [[Mitsubishi A6M Zero]]. |- |1977 |{{flag|UK}}<br />{{flag|USA}} |''[[A Bridge Too Far (1977 film)|A Bridge Too Far]]'' |[[Richard Attenborough]] |[[Operation Market Garden]] |- |1977 |{{flag|POL}} |''[[Akcja pod Arsenałem]]'' (''Operation Arsenal'') |[[Jana Łomnicki]] |Polish resistance, 1943 |- |1977 |{{flag|UK}}<br />{{flag|West Germany}} |''[[Cross of Iron]]'' |[[Sam Peckinpah]] |German soldiers on the [[Eastern Front (World War II)|Russian Front]] |- |1977 |{{flag|FRA}} |''[[La septième compagnie au clair de lune]]'' |[[Robert Lamoureux]] |Comic story about three French veterans who resist the Germans. |- |1977 |{{flag|USA}} |''[[MacArthur (film)|MacArthur]]'' |[[Joseph Sargent]] |General [[Douglas MacArthur]] |- |1977 |{{flag|POL}} |''[[Ostatnie okrążenie]]'' (''The Last Round'') (ТВ) |[[Krzysztof Rogulski]], [[Ludmiła Niedbalska]] |Poland - History of Olympic champion Janusz Kusociński, murdered by the Gestapo |- |1977 |{{flag|POL}} |''[[Palace Hotel (film)|Palace Hotel]]'' |[[Ewa Kruk]] |Poland, 1939–44 |- |1977 |{{flag|NED}} |''[[Soldier of Orange]]'' (''Survival Run'') |[[Paul Verhoeven]] |Dutch resistance |- |1977 |{{flag|Czechoslovakia}} |''[[Zítra vstanu a opařím se čajem]]'' |[[Jindrich Polák]] | |- |1978 |{{flag|POL}} |''[[... Gdziekolwiek jesteś Panie Prezydencie]]'' (''Wherever You Are, Mr. President'') |[[Andrzej Trzos-Rastawiecki]] |Warsaw - Polish Campaign, 1939 |- |1978 |{{flag|POL}} |''[[Do krwi ostatniej]]'' (''To the Last Drop of Blood'') |[[Jerzy Hoffman]] |Eastern Front, 1943 |- |1978 |{{flag|UK}} |''[[Force 10 from Navarone (film)|Force 10 from Navarone]]'' |[[Guy Hamilton]] |British commando raid in Yugoslavia |- |1978 |{{flag|USA}} |''[[Holocaust (TV miniseries)|Holocaust]]'' |[[Marvin J. Chomsky]] |Four-part miniseries about the Holocaust |- |1978 |{{flag|NED}} |''[[Pastorale 1943]]'' |[[Wim Verstappen]] |Dutch resistance |- |1978 |{{flag|ITA}} |''[[Quel maledetto treno blindato]]'' |[[Enzo G. Castellari]] | |- |1978 |{{flag|POL}} |''[[Sto koni do stu brzegów]]'' (''A Hundred Horses to a Hundred Shores'') |[[Zbigniew Kuźmiński]] |A courier travelling through Europe has to deliver a special letter to London |- |1978 |{{flag|POL}} |''[[Szpital przemienienia]]'' (''Hospital of the Transfiguration'') |[[Edward Żebrowski]] |German action T4 in a Polish psychiatric hospital |- |1978 |{{flag|POL}} |''[[Umarli rzucają cień]]'' (''Shadow dead'') |[[Julian Dziedzina]] |Silesia Polish Resistance |- |1979 |{{flag|USSR}}<br />({{flag|Estonian SSR}}) |''[[Tuulte pesa]]'' |[[Olev Neuland]] |[[Forest Brothers]] |- |1979 |{{flag|UK}} |''[[Yanks]]'' |[[John Schlesinger]] |Americans stationed in England |- |1979 |{{flag|UK}} |''[[Escape to Athena]]'' |[[George Pan Cosmatos]] |German-occupied Greece |- |1979 |{{flag|UK}}<br />{{flag|USA}} |''[[Hanover Street (film)|Hanover Street]]'' |[[Peter Hyams]] |American bomber crews based in England |- |1979 |{{flag|POL}} |''[[Elegia]]'' |[[Paweł Komorowski]] |Eastern Front 1945 |- |1979 |{{flag|USA}} |''[[Ike (miniseries)|Ike]]'' (miniseries) |[[Boris Sagal]], [[Melville Shavelson]] |Story (and love) of General Dwight D. Eisenhower during World War II. |- |1979 |{{flag|POL}} |''[[Gwiazdy poranne]]'' (''Morning Stars'') |[[Henryk Bielski]] |Eastern Front, 1944 |- |1979 |{{flag|POL}} |''[[Droga daleka przed nami]]'' (''A Long Way to Go'') |[[Władysław Ślesicki]] |Escape from a POW camp |- |1979 |{{flag|POL}} |''[[Zielone lata]]'' (''Salad Days'') |[[Stanisław Jędryka]] |Poland Sosnowiec, tragedy of children in war |- |1979 |{{flag|Albania}} |''[[Radiostacioni]]'' |[[Rikard Ljarja]] | |- |1979 |{{flag|POL}} |''[[Sekret Enigmy]]'' (''Secret of Enigma'') |[[Roman Wionczek]] |Poland, France, England - Enigma |- |1979 |{{flag|West Germany}} |''[[Sergeant Steiner]]'' (''Breakthrough'') |[[Andrew V. McLaglen]] |The [[July 20 plot]] |- |1979 |{{flag|ITA}}<br />{{flag|FRA}}<br />{{flag|Spain}} |''[[From Hell to Victory]]'' |"Hank Milestone"<br />([[Umberto Lenzi]]) |Occupied Europe |- |1979 |{{flag|USA}} |''[[1941 (film)|1941]]'' |[[Steven Spielberg]] |California, one week after the [[attack on Pearl Harbor]] |} ==[[1980s in film|1980s]]== <!--NOTE TO EDITORS: The "Ном" column is meant to be alphabetical within each year. Thanks.--> {|class="wikitable sortable" width="100%" ! class="unsortable"|Year !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |1980 |{{flag|POL}} |''[[Dzień Wisły]]'' (''Vistula Day'') |[[Tadeusz Kijański]] |Warsaw Uprising, 1944 |- |1980 |{{flag|POL}} |''[[Godzina "W"]]'' ('''W' Hour'') |[[Janusz Morgenstern]] |Polish Resistance - Warsaw Uprising, 1944 |- |1980 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Kalibre.45 (1980 film)|Kalibre.45]]'' |[[Nilo Saez]] |A story of vengeance set during the near end of the [[Japanese occupation of the Philippines]]. |- |1980 |{{flag|POL}} |''[[Olimpiada '40]]'' |[[Andrzej Kotkowski]] |A POW Camp, 1940 |- |1980 |{{flag|USA}} |''[[The Big Red One]]'' |[[Samuel Fuller]] |[[1st Infantry Division (United States)|U.S. 1st Infantry Division]], 1942-45 in [[North Africa]], [[Sicily]], and Europe |- |1980 |{{flag|USA}} |''[[The Final Countdown (film)|The Final Countdown]]'' (''U.S.S. Nimitz: Lost in the Pacific'') |[[Don Taylor (actor)|Don Taylor]] |Science fiction movie. The nuclear aircraft carrier ''Nimitz'' is lost in a storm, then arrives at the same place in the Pacific on December 7, 1941, and meets Japanese aircraft en route to Pearl Harbor. |- |1980 |{{flag|FRA}} |''[[The Last Metro]]'' |[[François Truffaut]] |The [[German occupation of France during World War II]]. |- |1980 |{{flag|UK}}<br />{{flag|Switzerland}}<br />{{flag|USA}} |''[[The Sea Wolves]]'' |[[Andrew V. McLaglen]] |[[Calcutta Light Horse]] |- |1980 |{{flag|POL}} |''[[Urodziny młodego warszawiaka]]'' (''The Birthday'') |[[Ewa Petelska, Czesław Petelski]] |Polish Campaign, 1939 - Polish Resistance, Warsaw Uprising, 1944 |- |1980 |{{flag|POL}} |''[[Wyrok śmierci]]'' (''The Death Sentence'') |[[Witold Orzechowski]] |Poland, Zamość, Polish Resistance |- |1981 |{{flag|FRA}} |''[[Allons Z'enfants]]'' |[[Yves Boisset]] |A cadet in a French military school doesn't like the army and is taken in the 1939-40 war. |- |1981 |{{flag|POL}} |''[[Bołdyn]]'' (''General Boldyn'') |[[Ewa Petelska, Czesław Petelski]] |Polish Resistance |- |1981 |{{flag|West Germany}} |''[[Das Boot]]'' (''The Boat'') |[[Wolfgang Petersen]] |The [[Battle of the Atlantic (1939-1945)|Battle of the Atlantic]] |- |1981 |{{flag|USA}} |''[[Escape to Victory]]'' (''Victory'') |[[John Huston]] |A football match between German soldiers and Allied POWs |- |1981 |{{flag|UK}} |''[[Eye of the Needle]]'' |[[Richard Marquand]] |A German spy in England before D-Day |- |1981 |{{flag|NED}} |''[[Het meisje met het rode haar]]'' (''The Girl with the Red Hair'') |[[Ben Verbong]] |Dutch resistance |- |1981 |{{flag|FRA}} |''[[Les uns et les autres (Bolero: dance of life)]]'' |[[Claude Lelouch]] |Four families with different backgrounds and nationalities are followed between the 30's -80's as their paths cross time and again. |- |1981 |{{flag|JPN}} |''[[:jp:連合艦隊 (映画)|Rengo kantai]]'' (''The Imperial Navy'') |[[Shûe Matsubayashi]] |The [[Operation Ten-Go]]. |- |1981 |{{flag|POL}} |''[[Ryś]]'' (''Lynx: The Smile of the Evil Eye'') |[[Stanisław Różewicz]] | Polish Resistance |- |1981 |{{flag|USA}} |''[[The Bunker (1981 film)|The Bunker]]'' |[[George Schaefer (director)|George Schaefer]] |Based on the book [[The Bunker]]; The last days of [[Адолф Ҳитлер]]. |- |1982 |{{flag|Australia}} |''[[Attack Force Z]]'' |[[Tim Burstall]] |[[Z Special Unit]] |- |1982 |{{flag|West Germany}} |''[[Die Weiße Rose (film)|Die Weiße Rose]]'' | [[Michael Verhoeven]] |The execution of [[White Rose]] members. |- |1982 |{{flag|POL}} |''[[Do góry nogami]]'' (''Upside Down'') |[[Stanisław Jędryka]] |Polish Silesia, tragedy of children in war |- |1982 |{{flag|POL}} |''[[Haracz szarego dnia]]'' (''Tribute of grey day'') |[[Krzysztof Prymek]], [[Roman Wionczek]] |Polish Resistance |- |1982 |{{flag|Philippines|1981}} |''[[Oro, Plata, Mata]]'' |[[Peque Gallaga]] |The [[Battle of Corregidor|Fall of Corregidor]]. |- |1982 |{{flag|POL}} |''[[Popielec]]'' (''Ash Wednesday'') (ТВ) |[[Ryszard Ber]] |A Polish village during the German occupation |- |1982 |{{flag|USA}} |''[[Sophie's Choice (film)|Sophie's Choice]]'' |[[Alan J. Pakula]] |[[Holocaust]] |- |1982 |{{flag|Australia}} |''[[The Highest Honour]]'' (''Heroes of the Krait'', ''Southern Cross'') |[[Seiji Maruyama]], [[Peter Maxwell]] |[[Operation Rimau]] |- |1983 |{{flag|JPN}} |''[[Barefoot Gen (anime)|Barefoot Gen]]'' |[[Mori Masaki]] |[[Anime]] film: depiction of the dropping of [[Little Boy]] on [[Hiroshima]], Japan |- |1983 |{{flag|Hong Kong|1959}} |''[[Hong Kong, 1941]]'' |[[Leong Po-Chih]] | The [[Japanese occupation of Hong Kong]] |- |1983 |{{flag|DEN}} |[[Forræderne]] |[[Ole Roos]] | |- |1983 |{{flag|POL}} |''[[Kartka z podróży]]'' (''Postcard from a Journey'') |[[Waldemar Dziki]] |Poland Holocaust |- |1983 |{{flag|POL}} |''[[Katastrofa w Gibraltarze]]'' (''The Crash off Gibraltar'') |[[Bohdan Poręba]] |General Wladysław Sikorski, 1943 |- |1983 |{{flag|UK}}<br />{{flag|JPN}} |''[[Merry Christmas, Mr Lawrence]]'' |[[Nagisa Oshima]] |British POWs on Java Island |- |1983 |{{flag|POL}} |''[[Nie było słońca tej wiosny]]'' (''Was not suns this springs'') |[[Juliusz Janicki]] |The Holocaust in Poland |- |1983 |{{flag|CHN}} |''[[One and Eight]]'' |[[Zhang Junzhao]] |Criminals and deserters from the [[Eighth Route Army]] battle Japanese in China |- |1983 |{{flag|FRA}} |''[[Papy fait de la résistance]]'' |[[Jean-Marie Poiré]] |([[Comedy]]) [[French Resistance]] in [[German occupation of France in World War II|Occupied France]] |- |1983 |{{flag|Philippines|1981}} |''[[Roman Rapido]]'' |[[Argel Joseph]] |Battle of Filipino soldiers and guerrillas with the [[Imperial Japanese Army]]. |- |1983 |{{flag|USA}}<br />{{flag|UK}}<br />{{flag|ITA}} |''[[The Scarlet and the Black]]'' |[[Jerry London]] |Biographical film about [[Monsignor Hugh O'Flaherty]]. |- |1983 |{{flag|POL}} |''[[Tragarz puchu]]'' (''Dawn Porter'') (ТВ) |[[Stefan Szlachtycz]] |The Holocaust in Poland |- |1983 |{{flag|POL}}<br />{{flag|West Germany}} |''[[Wedle wyroków twoich...]]'' (''After Your Decrees'', ''Blutiger Schnee'') |[[Jerzy Hoffman]] |The Holocaust in Poland |- |1983 |{{flag|USA}} |''[[Winds of War (mini-series)|Winds of War]]'' |[[Dan Curtis]] |The saga of a family and events leading up to the [[Attack on Pearl Harbor]]. Based on the [[The Winds of War|novel]] by Herman Wouk. |- |1984 |{{flag|USSR}}<br />({{flag|Estonian SSR}}) |''[[Võõra nime all]]'' |[[Peeter Urbla]] |Estonians in a Soviet camp |- |1984 |{{flag|POL}} |''[[Na straży swej stać będę]]'' (''I Shall Always Stand Guard'') |[[Kazimierz Kutz]] |Silesia, 1939-42 Polish Resistance |- |1984 |{{flag|POL}} |''[[Dzień czwarty]]'' (''The Fourth Day'') |[[Ludmiła Niedbalska]] |The Warsaw Uprising, 1944 |- |1984 |{{flag|POL}} |''[[Romans z intruzem]]'' (''Romance with the Intruder'') |[[Waldemar Podgórski]] |The Polish Campaign, 1939 |- |1984 |{{flag|POL}} |''[[Umarłem, aby żyć]]'' (''I Died to Live'') (ТВ) |[[Stanisław Jędryka]] |Polish Resistance, 1941 |- |1984 |{{flag|CHN}} |''[[Yellow Earth]]'' |[[Chen Kaige]] |The [[Second Sino-Japanese War]]. |- |1984 |{{flag|Australia}} |''[[The Last Bastion]]'' |[[Chris Thompson]] |TV mini-series on WWII from the Australian perspective. |- |1985 |{{flag|USSR}} |''[[Battle of Moscow (film)|The Battle for Moscow]] |[[Yuri Ozerov (director)|Yuri Ozerov]] |[[Operation Barbarossa]] to the [[Battle of Moscow]] |- |1985 |{{flag|USA}} |''[[Code Name: Emerald]]'' |[[Jonathan Sanger]] |[[Battle of Normandy]] |- |1985 |{{flag|USSR}} |''[[Come and See]]'' |[[Elem Klimov]] |The [[Eastern Front (World War II)|Eastern Front]] |- |1985 |{{flag|NED}} |''[[De IJssalon]]'' (''The Ice-cream Parlour'') |[[Dimitri Frenkel Frank]] |A romance between a Dutch woman and a German officer |- |1985 |{{flag|NED}} |''[[Het bittere kruid]]'' (''Bitter Sweet'') |[[Kees van Oostrum]] |A Jewish family hiding in wartime [[Amsterdam]] |- |1985 |{{flag|POL}}<br />{{flag|Czechoslovakia}} |''[[Kukułka w ciemnym lesie]]'' (''Cuckoo in a Dark Forest'') |[[Antonín Moskalyk]] |Children in war |- |1985 |{{flag|Romania}} |''[[Noi, cei din linia întâi]]'' |[[Sergiu Nicolaescu]] |Romanians fighting on the western front and in Hungary |- |1985 |{{flag|JPN}} |''[[Seburi Monogatari]]'' (''The Seburi Story'') |[[Sadao Nakajima]] |Hardships of nomadic Seburi people during wartime. |- |1985 |{{flag|POL}} |''[[Tate]]'' (''Dad'') |[[Jan Rutkiewicz]] |The Holocaust in Poland |- |1985 |{{flag|JPN}} |''[[The Burmese Harp (1985 film)|The Burmese Harp]]'' |[[Kon Ichikawa]] |Remake Version; The [[Burma Campaign]] |- |1985 |{{flag|Finland}} |''[[The Unknown Soldier (1985 film)|The Unknown Soldier]]'' |[[Rauni Mollberg]] |The Finno-Soviet [[Continuation War]] |- |1985 |{{flag|POL}} |''[[W cieniu nienawiści]]'' (''In the Shadow of Hatred'') |[[Wojciech Żółtowski]] |The Holocaust in Poland, 1943 |- |1986 |{{flag|NED}} |''[[In de schaduw van de overwinning]]'' (''In the shadow of victory'') |[[Ate de Jong]] |Dutch resistance |- |1986 |{{flag|POL}}<br />{{flag|Switzerland}} |''[[Kołysanka]]'' (''The Lullabye'') |[[Federo Sevella]] |The Holocaust in Poland |- |1986 |{{flag|POL}} |''[[Okruchy wojny]]'' (''Crumbs of War'') |[[Andrzej Barszczyński, Jan Chodkiewicz]] |Polish Resistance |- |1986 |{{flag|NED}} |''[[The Assault (film)|The Assault]]'' (''De Aanslag'') |[[Fons Rademakers]] |An [[Academy Award for Best Foreign Film]]-winning novel adaptation |- |1986 |{{flag|JPN}} |''[[:jp:海と毒薬 (映画)|Umi to dokuyaku]]'' (''The Sea and Poison'') |[[Kei Kumai]] |The [[Pacific War]]. |- |1987 |{{flag|UK}}<br />{{flag|USA}}<br />{{flag|Yugoslavia}} |''[[Escape from Sobibor]]'' |[[Jack Gold]] |[[Sobibor]] Uprising during the Holocaust |- |1987 |{{flag|UK}}<br />{{flag|USA}}<br />{{flag|Yugoslavia}} |''[[The Misfit Brigade]]'' (''Wheels of Terror'') |[[Gordon Hessler]] | |- |1987 |{{flag|FRA}} |''[[Au revoir, les enfants]]'' |[[Louis Malle]] |Three Jewish boys are given shelter and a new identity in a Catholic boarding school in [[Vichy France]] |- |1987 |{{flag|USA}} |''[[Empire of the Sun (film)|Empire of the Sun]]'' |[[Steven Spielberg]] |British and American prisoners in a [[List of concentration and internment camps#Japan|Japanese internment camp]] outside [[Shanghai]] |- |1987 |{{flag|UK}} |''[[Hope and Glory (film)|Hope and Glory]]'' |[[John Boorman]] |[[The Blitz]] |- |1988 |{{flag|CHN}} |''[[Evening Bell]]'' |[[Wu Ziniu]] |Immediate aftermath of the [[Second Sino-Japanese War]] in China |- |1988 |{{flag|USA}} |''[[Farewell to the King]]'' |[[John Milius]] |Anti-Japanese resistance on Borneo |- |1988 |{{flag|JPN}} |''[[Grave of the Fireflies]]'' |[[Isao Takahata]] |The [[Bombing of Kobe in World War II|Firebombing of Kobe]] |- |1988 |{{flag|POL}}<br />{{flag|USA}} |''[[I skrzypce przestały grać]]'' (''And the Violins Stopped Playing'') |[[Alexander Ramati]] |Gipsy - The Holocaust |- |1988 |{{flag|POL}} |''[[Kornblumenblau]]'' |[[Leszek Wosiewicz]] |Auschwitz-Birkenau |- |1988 |{{flag|Hong Kong|1959}} |''[[Men Behind the Sun]]'' |[[Mou Tun Fei]] |The [[Japanese human experimentation on the Chinese]]. |- |1988 |{{flag|POL}}<br />{{flag|USSR}} |''[[Przeprawa]]'' (''Passage'') |[[Wiktor Turow]] |Operation Sturmwind, 1944 - Polish Resistance and Soviet partisans |- |1988 |{{flag|CHN}} |''[[Red Sorghum]]'' |[[Zhang Yimou]] |Young woman's life working at a [[kaoliang]] [[distillery]] during the [[Second Sino-Japanese War]] |- |1988 |{{flag|UK}} |''[[Return from the River Kwai]]'' |[[Andrew V. McLaglen]] |British POWs in Japan |- |1988 |{{flag|NED}}<br />{{flag|UK}} |''[[Shadow Man (1988 film)|Shadow Man]]'' |[[Piotr Andrejew]] |A refugee hiding in wartime Amsterdam |- |1988 |{{flag|JPN}} |''[[Tomorrow (1988 film)|Tomorrow]]'' |[[Kazuo Kuroki]] |The [[Atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki]]. |- |1988 |{{flag|USA}} |''[[War and Remembrance#Television adaptation|War & Remembrance]]'' |[[Dan Curtis]] |The saga of a family, during the 1930s-1940s. Based on the [[War and Remembrance|novel]] by Herman Wouk. |- |1989 |{{flag|JPN}} |''[[Black Rain (Japanese film)|Black Rain]]'' |[[Shohei Imamura]] |The aftermath of [[atomic bombing of Hiroshima]]. |- |1989 |{{flag|PHI|1919}} |''[[Comfort Women: A Cry for Justice]]'' |[[Celso Ad. Castillo]] |The life of a [[Filipina]] [[comfort women]] during [[Japanese occupation of the Philippines]]. |- |1989 |{{flag|USA}} |''[[Fat Man and Little Boy]]'' |[[Roland Joffé]] |The [[Manhattan project]] |- |1989 |{{flag|USSR}} |''[[Stalingrad (1989 film)|Stalingrad]]'' |[[Yuri Ozerov (director)|Yuri Ozerov]] |The [[Battle for Stalingrad]] |- |1989 |{{flag|Finland}} |''[[Talvisota (film)|Talvisota]]'' |[[Pekka Parikka]] |The [[Winter War]] |- |1989 |{{flag|USA}} |''[[Triumph of the Spirit]]'' |[[Robert M. Young (film director)|Robert M. Young]] |The story of [[Salamo Arouch]] |- |1989 |{{flag|POL}} |''[[Virtuti]]'' |[[Jacek Butrymowicz]] |The Polish Campaign, 1939 |} ==[[1990s in film|1990s]]== <!--NOTE TO EDITORS: The "Ном" column is meant to be alphabetical within each year. Thanks.--> {|class="wikitable sortable" width="100%" ! class="unsortable"|Year !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |1990 |{{flag|Australia}} |''[[Blood Oath (film)|Blood Oath]]'' |[[Stephen Wallace(director)|Stephen Wallace]] |Japanese war crimes trial for the [[Battle of Ambon#Laha massacre|Laha massacre]] |- |1990 |{{flag|FRA}} |''[[Docteur Petiot]]'' |[[Christian de Chalonge]] |[[Serial killer]] [[Marcel Petiot]] in [[Occupied France]] |- |1990 |{{flag|GER}} |''[[Europa Europa]]'' |[[Agnieszka Holland]] |A Jewish boy, concealing his identity, joins the [[Hitler Youth]] |- |1990 |{{flag|SWE}} |''[[Good Evening, Mr. Wallenberg]]'' |[[Kjell Grede]] |Story of [[Raoul Wallenberg]] |- |1990 |{{flag|POL}} |''[[Korczak (film)|Korczak]]'' |[[Andrzej Wajda]] |The Holocaust in Poland: life of [[Janusz Korczak|Dr. Korczak]] in the Warsaw ghetto |- |1990 |{{flag|USA}} |''[[A Man Called Sarge]]'' |[[Stuart Gillard]] |Comedy - [[Western Desert Campaign]], [[Second Battle of El Alamein]] and capture of [[Tobruk]] |- |1990 |{{flag|USA}} |''[[Memphis Belle (film)|Memphis Belle]]'' |[[Michael Caton-Jones]] |Story of the [[B-17 bomber]] called the [[Memphis Belle (B-17)|Memphis Belle]] |- |1991 |{{flag|POL}} |''[[Jeszcze tylko ten las]]'' (''Just Beyond That Forest'') |[[Jan Łomnicki]] |The Holocaust |- |1991 |{{flag|DEN}} |''[[The Boys from St. Petri|Drengene fra Sankt Petri]]'' (''The Boys from St. Petri'') |[[Søren Kragh-Jacobsen]] ||Danish resistance group |- |1991 |{{flag|DEN}} |''[[De nøgne træer]]'' |[[Morten Henriksen]] || |- |1991 |{{flag|POL}}<br />{{flag|GER}}<br />{{flag|FRA}} |''[[Tragarz puchu]]'' (''Warsaw - Year 5703'') |[[Janusz Kijowski]] |The Holocaust |- |1991 |{{flag|ITA}} |''[[Mediterraneo]]'' |[[Gabriele Salvatores]] |Italian soldiers on a Greek island |- |1992 |{{flag|DEN}}<br />{{flag|USA}} |''[[A Day in October|En dag i oktober]]'' (A Day in October'') |[[Kenneth Madsen]] |About the movement of Danish Jews out of Denmark to neutral Sweden in the 1940's |- |1992 |{{flag|POL}} |''[[Pierścionek z orłem w koronie]]'' (''Ring with a Crowned Eagle'') |[[Andrzej Wajda]] |Polish Resistance, 1945/46 |- |1992 |{{flag|POL}} |''[[Wszystko, co najważniejsze]]'' (''All That Really Matters'') |[[Robert Gliński]] |Poland Lwów Soviet Occupation, Gulag |- |1992 |{{flag|USA}} |''[[A Midnight Clear]]'' |[[Keith Gordon]] |The [[Western Front (World War II)|Western Front]] |- |1993 |{{flag|Romania}} |''[[Oglinda]]'' |[[Sergiu Nicolaescu]] |Downfall of [[Ion Antonescu]] |- |1993 |{{flag|Estonia}}<br />{{flag|POL}} |''[[Saatana pisar]]'' (''Satan's Tear'') |[[Marek Piestrak]] |[[NKVD]] actions in Estonia and Poland, 1939. |- |1993 |{{flag|USA}} |''[[Schindler's List]]'' |[[Steven Spielberg]] |The story of [[Oskar Schindler]], who saves about 1100 Jews from [[The Holocaust]]. |- |1993 |{{flag|GER}} |''[[Stalingrad (film)|Stalingrad]]'' |[[Joseph Vilsmaier]] |The [[Battle of Stalingrad]]. |- |1993 |{{flag|USA}} |''[[Swing Kids]]'' |[[Thomas Carter]] | A college student forced into the [[Hitler-Jugend]] but is also a [[Swing Kids|Swing Kid]]. |- |1993 |{{flag|Republic of China}} |''[[The Puppetmaster (film)|The Puppetmaster]]'' |[[Hou Hsiao-Hsien]] |The [[Taiwan under Japanese rule#K.C5.8Dminka:.22Subjects of the Emperor.22.281937-1945.29|Japanese occupation of Taiwan (1937-1945)]]. |- |1994 |{{flag|FRA}} |''[[Un jour avant l'aube]]'' |[[Jacques Ertaud]] |Story of a French [[Special Air Service|SAS]] commando in [[Brittany]], during the Normandy battle in 1944. |- |1995 |{{flag|CHN}} |''[[Don't Cry, Nanking]]'' |[[Wu Ziniu]] |[[Nanking Massacre]] |- |1995 |{{flag|Canada}}<br />{{flag|JPN}} |''[[Hiroshima (film)|Hiroshima]]'' |[[Roger Spottiswoode]] |The [[atomic bombing of Hiroshima]] |- |1995 |{{flag|DEN}} |''[[Just a girl|Kun en pige]]'' (''Just a Girl'') |[[Peter Schrøder]] |About Lise Tønder Jensens life until the end of the war |- |1995 |{{flag|USA}} |''[[The Tuskegee Airmen]]'' |[[Robert Markowitz]] |The story of the first African-American pilots |- |1995 |{{flag|CHN}} |''[[Red Cherry]]'' |[[Ye Ying]] |Boarding school children in the German-occupied Soviet Union |- |1995 |{{flag|USA}} |''[[Sahara (1995 film)|Sahara]]'' |[[Brian Trenchard-Smith]] |The [[Western Desert Campaign]] |- |1995 |{{flag|Serbia}} |''[[Underground (1995 film)|Underground]]'' |[[Emir Kusturica]] |German invasion and occupation of Yugoslavia |- |1995 |{{flag|POL}}<br />{{flag|FRA}}<br />{{flag|GER}} |''[[Wielki tydzień]]'' (''Holy Week'') |[[Andrzej Wajda]] |The Holocaust |- |1996 |{{flag|USA}} |''[[The Ring]]'' |Armand Mastroianni |During WW II, a young German woman is separated from her family and imprisoned by the Nazis |- |1996 |{{flag|UK}} |''[[The Brylcreem Boys]]'' |Terence Ryan |British and German pilots interned in neutral Ireland |- |1996 |{{flag|UK}}<br />{{flag|USA}} |''[[The English Patient (film)|The English Patient]]'' |[[Anthony Minghella]] |[[Tobruk]] |- |1996 |{{flag|USA}} |''[[Mother Night (film)|Mother Night]]'' |[[Keith Gordon]] |- |1996 |{{flag|UK}} |''[[Over Here]]'' (ТВ) |[[Tony Dow]] |Rivalry between British and American aircrews in England |- |1996 |{{flag|Thailand}} |''[[Sunset at Chaophraya]]'' |[[Euthana Mukdasanit]] |The Japanese occupation of Thailand; the [[Free Thai Movement]] |- |1997 |{{flag|FRA}} |''[[Lucie Aubrac (film)|Lucie Aubrac]]'' |[[Claude Berri]] |The story of [[Lucie Aubrac|Lucie]] and Raymond Aubrac, in [[German occupation of France in World War II|Occupied France]] |- |1997 |{{flag|UK}} |''[[The Land Girls]]'' |[[David Leland]] |[[Women's Land Army]] |- |1997 |{{flag|ITA}} |''[[Life Is Beautiful|La vita è bella]]'' (''Life is Beautiful'') |[[Roberto Benigni]] |[[The Holocaust]] |- |1997 |{{flag|Australia}}<br />{{flag|USA}} |''[[Paradise Road (1997 film)|Paradise Road]]'' |[[Bruce Beresford]] |Allied women POWs in Sumatra |- |1998 |{{flag|JPN}} |''[[Pride(1999 film)|Pride]]'' |[[Shunya Ito]] |A depiction of [[Tojo Hideki]] during the [[International Military Tribunal for the Far East|Tokyo Trials]] |- |1998 |{{flag|USA}} |''[[Miracle at Midnight]]'' (ТВ) |[[Ken Cameron]] |Rescue of the Danish Jews during the Holocaust |- |1998 |{{flag|USA}} |''[[Saving Private Ryan]]'' |[[Steven Spielberg]] |The landing at [[Omaha Beach]] and fighting inland |- |1998 |{{flag|USA}} |''[[The Thin Red Line (1998 film)|The Thin Red Line]]'' |[[Terrence Malick]] |The [[Guadalcanal campaign]] |- |1998 |{{flag|USA}} |''[[When Trumpets Fade]]'' |[[John Irvin]] |The [[Battle of Huertgen Forest]] |- |1999 |{{flag|FRA}}<br />{{flag|USA}}<br />{{flag|Hungary}} |''[[Jakob the Liar]]'' |[[Peter Kassovitz]] |A Jewish ghetto |- |1999 |{{flag|RUS}}<br />{{flag|GER}}<br />{{flag|JPN}}<br />{{flag|ITA}}<br />{{flag|FRA}} |''[[Moloch (film)|Moloch]]'' |[[Aleksandr Sokurov]] |A visit by [[Адолф Ҳитлер]] to the [[Berghof (Hitler)|Berghof]] |- |1999 |{{flag|Finland}}<br/>{{flag|RUS}} |''[[Rukajärven tie|Ambush]]'' |[[Olli Saarela]] |The [[Continuation War]] |- |1999 |{{flag|Croatia}} |''[[Četverored]]'' |[[Branko Schmidt]] |The [[Bleiburg massacre]] |- |1999 |{{flag|GER}} |''[[Aimée & Jaguar]]'' |[[Max Färberböck]] |While the [[Gestapo]] [[purge]] [[Berlin]] of [[Jews]], a love affair blooms between two women, [[Felice Schragenheim]] and [[Lilly Wust]]. |- |1999 |{{flag|CHN}} |''[[Lover's Grief over the Yellow River]]'' |[[Feng Xiaoning]] |A story of an American pilot about to pay his respects to the communist-led Chinese army who rescued him. |} ==[[2000s in film|2000s]]== <!--NOTE TO EDITORS: The "Ном" column is meant to be alphabetical within each year. Thanks.--> {|class="wikitable sortable" width="100%" ! class="unsortable"|Year !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |2000 |{{flag|CHN}} |''[[Devils on the Doorstep]]'' |[[Jiang Wen]] |The [[Second Sino-Japanese War]]. |- |2000 |{{flag|ITA}} |''[[Il Partigiano Johnny|Johnny the Partisan]]'' |[[Guido Chiesa]] |[[Partisan (military)|Partisan warfare]] in Northern Italy. |- |2000 |{{flag|Malaysia}} |''[[Leftenan Adnan]]'' |[[Aziz M. Osman]] |Story of [[Adnan Bin Saidi]] and the [[Battle of Pasir Panjang]]. |- |2000 |{{flag|ITA}} |''[[Malèna]]'' |[[Giuseppe Tornatore]] |Set in [[Sicily]] in 1940 just as Italy enters the war. Malèna's husband leaves to serve in the military. |- |2000 |{{flag|PHI}} |''[[Markova: Comfort Gay]]'' |[[Gil Portes]] |A story based on the life of [[Walter Dempster]] Jr., the last surviving comfort gay from the Japanese occupation of the Philippines. |- |2000 |{{flag|Czech Republic}} |''[[Musíme si pomáhat]]'' (''Divided We Fall'') |[[Jan Hrebejk]] |Czechoslovakia - German occupation, collaboration, resistance |- |2000 |{{flag|USA}} |''[[U-571 (film)|U-571]]'' |[[Jonathan Mostow]] |American submariners disguised as [[Nazis]] infiltrate a German [[U-boat]] with orders to capture an [[Enigma machine]] that could turn the tide of the war. |- |2000 |{{flag|POL}} |''[[Wyrok na Franciszka Kłosa]]'' (''Judgement on Franciszek Kłos'') (ТВ) |[[Andrzej Wajda]] |Poland - German occupation, collaboration |- |2001 |{{flag|UK}}<br />{{flag|USA}} |''[[Band of Brothers (TV miniseries)|Band of Brothers]]'' (ТВ) |[[Steven Spielberg]] |[[E Company, 506th Infantry Regiment (United States)|Easy Company]], [[506th Infantry Regiment (United States)|506th Infantry]] of the [[101st Airborne Division (United States)|101st Airborne Division]] from [[Operation Overlord|D-Day]] through [[Holland]], [[Belgium]] and [[Germany]]. |- |2001 |{{flag|UK}}<br />{{flag|FRA}}<br />{{flag|USA}} |''[[Captain Corelli's Mandolin (film)|Captain Corelli's Mandolin]]'' |[[John Madden (director)|John Madden]] |The Italian occupation of the Greek islands. |- |2001 |{{flag|UK}}<br />{{flag|Australia}} |''[[Charlotte Gray (film)|Charlotte Gray]]'' |[[Gillian Armstrong]] |[[Special Operations Executive]]. |- |2001 |{{flag|UK}}<br />{{flag|USA}} |''[[Conspiracy (2001 film)|Conspiracy]]'' (ТВ) |[[Frank Pierson]] |In 1942, 15 German officials attend a conference in [[Wannsee]] headed by [[SS]] Chief of Security [[Reinhard Heydrich]] to discuss the [[Final Solution]] to the [[Jewish question]] |- |2001 |{{flag|Czech Republic}}<br />{{flag|UK}} |''[[Dark Blue World]]'' |[[Jan Sverák]] |Czechoslovakian pilots who participated in the [[Battle of Britain]]. |- |2001 |{{flag|USA}}<br />{{flag|GER}}<br />{{flag|UK}}<br />{{flag|Ireland}} |''[[Enemy at the Gates]]'' |[[Jean-Jacques Annaud]] |Stand-off between Russian sniper [[Vasily Zaytsev]] and a German sniper during the [[Battle of Stalingrad]]. |- |2001 |{{flag|UK}}<br />{{flag|USA}}<br />{{flag|GER}}<br />{{flag|NED}} |''[[Enigma (2001 film)|Enigma]]'' |[[Michael Apted]] |[[Enigma machine]] mystery. |- |2001 |{{flag|PHI}} |''[[Gatas... Sa dibdib ng kaaway]]'' |[[Gil Portes]] |A [[Filipina]] offers to be a [[wet nurse]] to a Japanese soldier's new son for the conditional freedom of her husband. |- |2001 |{{flag|JPN}} |''[[Hotaru (film)|Hotaru]]'' (''Firefly'') |[[Yasuo Furuhata]] |Based on the true story of a Korean kamikaze pilot. |- |2001 |{{flag|USA}} |''[[Pearl Harbor (film)|Pearl Harbor]]'' |[[Michael Bay]] |The [[Attack on Pearl Harbor]] and the [[Doolittle Raid]]. |- |2001 |{{flag|CHN}} |''[[Purple Sunset]]'' |[[Feng Xiaoning]] |The [[unconditional surrender]] of [[Emperor Hirohito]]. |- |2001 |{{flag|GER}}<br />{{flag|RUS}} |''So weit die Füße tragen'' (''[[As Far as My Feet Will Carry Me]]'') |[[Hardy Martins]] |Adaptation of [[Clemens Forell]]'s book: a German soldier walks over 11,000&nbsp;km to escape from the Siberian gulag. |- |2001 |{{flag|UK}} |''[[The Bunker (2001 film)|The Bunker]]'' |[[Rob Green (film director)|Rob Green]] |The [[Battle of the Siegfried Line]]. |- |2001 |{{flag|USA}} |''[[The Grey Zone]]'' |[[Tim Blake Nelson]] |The [[Jewish]] ''[[Sonderkommando]]'' XII in the [[Auschwitz concentration camp]] in October 1944. |- |2001 |{{flag|USA}} |''[[To End All Wars]]'' |[[David L. Cunningham]] |The [[Burma Railway]]. |- |2001 |{{flag|USA}} |''[[Uprising (film)|Uprising]]'' (ТВ) |[[Jon Avnet]] |The [[Warsaw Ghetto Uprising]]. |- |2001 |{{flag|PHI}} |''[[Yamashita: The Tiger's Treasure]]'' |[[Chito S. Roño]] |The execution of [[Tomoyuki Yamashita|General Tomoyuki Yamashita]]. |- |2002 |{{flag|FRA}}<br />{{flag|GER}} |''[[Amen.]]'' |[[Costa-Gavras]] |Alleged collusion between [[Nazis]] and the [[Roman Catholic Church]]. |- |2002 |{{flag|UK}} |''[[Two Men Went to War]]'' |[[John Henderson (director)|John Henderson]] |Based on a true story about an amateur commando raid into [[occupied France]]. |- |2002 |{{flag|USA}} |''[[Hart's War]]'' |[[Gregory Hoblit]] |A trial is conducted in a POW camp in Germany |- |2002 |{{flag|FRA}}<br/>{{flag|GER}} |''[[Laissez passer]]'' (''[[Safe Conduct (film)|Safe Conduct]]'') |[[Bertrand Tavernier]] |France under German occupation |- |2002 |{{flag|FRA}} |''[[Monsieur Batignole]]'' |[[Gérard Jugnot]] |A butcher hides and protects a Jewish boy in [[Occupied France]] |- |2002 |{{flag|FRA}}<br />{{flag|GER}}<br />{{flag|UK}}<br />{{flag|POL}} |''[[The Pianist (2002 film)|The Pianist]]'' |[[Roman Polanski]] |Polish pianist [[Władysław Szpilman]] |- |2002 |{{flag|USA}}<br />{{flag|UK}} |''[[The Gathering Storm (2002 film)|The Gathering Storm]]'' |[[Richard Loncraine]] |Story of [[Winston Churchill]] before the war. |- |2002 |{{flag|RUS}} |''[[Zvezda (film)|Zvezda]]'' |[[Nikolai Lebedev (film director)|Nikolai Lebedev]] |Soviet scouts work behind enemy lines during [[Operation Bagration]] |- |2002 |{{flag|ITA}} |''[[El Alamein (film)|El Alamein]]'' |[[Enzo Monteleone]] |The [[Second Battle of El Alamein]] |- |2002 |{{flag|USA}} |''[[Windtalkers]]'' |[[John Woo]] |[[Battle of Saipan]] |- |2003 |{{flag|FRA}} |''[[Bon Voyage (2003 film)|Bon Voyage]]'' |[[Jean-Paul Rappeneau]] |France under [[German occupation]] |- |2003 |{{flag|UK}} |''[[Entrusted]]'' |[[Giacomo Battiato]] |An 11-year-old [[chess]] prodigy, son of a mother working with the [[Resistance during World War II|underground resistance]], is entrusted with a life-saving secret |- |2003 |{{flag|POL}} |''[[Pornografia]]'' (''Pornography'') |[[Jan Jakub Kolski]] |The German Occupation of Poland |- |2003 |{{flag|GER}}<br />{{flag|NED}} |''[[Rosenstrasse (film)|Rosenstrasse]]'' |[[Margarethe von Trotta]] |Jewish husbands of Aryan women detained in Berlin |- |2003 |{{flag|JPN}} |''[[Spy Sorge]]'' |[[Masahiro Shinoda]] |Biography of a Soviet [[spy]] [[Richard Sorge]]. |- |2003 |{{flag|FRA}} |''[[Strange Gardens]]'' |[[Jean Becker (director, actor)|Jean Becker]] |French hostages held captive in a giant pit |- |2003 |{{flag|USA}} |''[[Saints and Soldiers]]'' |[[Ryan Little]] |A group of Allied soldiers is trapped behind enemy lines with information that could save thousands of American lives |- |2003 |{{flag|GER}}<br />{{flag|USA}}<br />{{flag|ITA}} |''[[The Fallen (film)|The Fallen]]'' (''Letters From The Dead'') |[[Ari Taub]] |German, Italian and US combatants on the Italian Front, 1944 |- |2003 |{{flag|Czech Republic}} |''[[Želary]]'' |[[Ondrej Trojan]] |Two Czechoslovakian [[resistance fighter]]s are forced into hiding after their group is exposed |- |2003 |{{flag|Malaysia}} |''[[Paloh (film)|Paloh]]'' |[[Adman Salleh]] |[[Japanese occupation of Malaya, North Borneo and Sarawak|Japanese occupation of Malaya]] |- |2004 |{{flag|PHI}} |''[[Aishite Imasu 1941: Mahal Kita]]'' |[[Joel Lamangan]] |The [[Battle of Bataan]], and [[Bataan Death March]]. |- |2004 |{{flag|JPN}} |''[[The Face of Jizo#Film|Chichi to Kuraseba]]'' |[[Kazuo Kuroki]] |The aftermath of [[atomic bombing of Hiroshima]]. |- |2004 |{{flag|GER}} |''[[Der Neunte Tag (film)|Der Neunte Tag]]'' (''[[The Ninth Day (film)|The Ninth Day]]'') |[[Volker Schlöndorff]] |An [[SS]] officer tries to coerce a [[Catholic]] priest into writing to the [[Holy See|Vatican]] on behalf of the [[National church|Church]] of [[Luxembourg]] demanding that the [[Pope]] support [[Hitler]] |- |2004 |{{flag|GER}}<br />{{flag|ITA}}<br />{{flag|Austria}} |''[[Der Untergang]]'' |[[Oliver Hirschbiegel]] |The last days of [[Адолф Ҳитлер]] in the [[Führerbunker]] during the [[Battle of Berlin]] |- |2004 |{{flag|GER}}<br />{{flag|Switzerland}}<br />{{flag|NED}}<br />{{flag|Luxembourg}} |''[[Edelweisspiraten (film)|Edelweisspiraten]]'' (''Edelweiss Pirates'') |[[Niko von Glasow]] |German resistance group, the [[Edelweiss Pirates]] |- |2004 |{{flag|USA}} |''[[Ike: Countdown to D-Day]]'' |[[Robert Harmon]] |The organization and planning of [[Operation Overlord]] at [[SHAEF]] |- |2004 |{{flag|USA}} |''[[The Aryan Couple]]'' |[[John Daly]] |Eastern Europe in 1944 - An undercover Jewish couple's attempt to escape under the name of the Third Reich's "Europa Plan", then being enacted throughout Eastern Europe |- |2004 |{{flag|UK}} |''[[Island at War]]'' | |[[Occupation of the Channel Islands]] |- |2004 |{{flag|Croatia}} |''[[Long Dark Night (film)|Long Dark Night]]'' |[[Antun Vrdoljak]] |Croatia under both [[Fascism]] and [[Communism]] |- |2004 |{{flag|GER}} |''[[Napola (film)|Napola]]'' (''[[Before the Fall(film)|Before the Fall]]'') |[[Dennis Gansel]] |Two former [[Hitler Youth]] form an unsuspecting bond at a Reich National-Political institution at the height of the war |- |2004 |{{flag|RUS}} |''[[Nesluzhebnoe zadanie]]'' (''[[:ru:Фильмы о Второй мировой войне#Фильмы о Второй мировой войне в российском кинематографе|Неслужебное задание]]'') |[[Vitaly Vorobyev]] |Cossacks shoot; Fascists die. |- |2004 |{{flag|PHI}} |''[[Panaghoy sa Suba]]'' |[[Cesar Montano]] |The [[Second Battle of Bohol (1945)|Second Battle of Bohol]] - Part of [[Philippines Campaign (1944–45)]]. |- |2004 |{{flag|CHN}} |''[[Purple Butterfly]]'' |[[Lou Ye]] |Espionage warfare in occupied [[Shanghai]] |- |2004 |{{flag|USA}} |''[[Saints and Soldiers]]'' |[[Ryan Little]] |Survivors of the [[Malmedy massacre]] during the [[Ardennes Offensive]] |- |2004 |{{flag|GER}} |''[[Stauffenberg (film)|Stauffenberg]]'' (ТВ) |[[Jo Baier]] |The [[July 20 plot]] to assassinate Hitler |- |2004 |{{flag|USA}} |''[[Straight Into Darkness]]'' |[[Jeff Burr]] |2 American deserters and a group of orphans hold back a Nazi assault. |- |2005 |{{flag|Lithuania}} |''[[Forest of the Gods]]'' |[[Algimantas Puipa]] |An artist and intellectual is imprisoned by both the Nazis and the Soviets |- |2005 |{{flag|Finland}}<br />{{flag|SWE}} |''[[Framom Främsta Linjen|Framom främsta linjen]]'' (''[[Beyond Enemy Lines (film)|Beyond Enemy Lines]]'') |[[Åke Lindman]] |The [[Continuation War]] between the USSR and Finland from 1941-1944. |- |2005 |{{flag|JPN}} |''[[Lorelei: The Witch of the Pacific Ocean]]'' |[[Shinji Higuchi]] [[Cellin Gluck]] |A Japanese experimental submarine attempts to prevent the atomic bombing of Tokyo. |- |2005 |{{flag|IND}} |''[[Netaji Subhas Chandra Bose: The Forgotten Hero]]'' |[[Shyam Benegal]] |[[Subash Chandra Bose]] and the [[Indian National Army]]. |- |2005 |{{flag|USA}} |''[[Only the Brave]]'' |[[Lane Nishikawa]] |The rescue of the [[Lost Battalion (World War II)|Lost Battalion]] by the [[442nd Regimental Combat Team]]. |- |2005 |{{flag|CHN}} |''[[On the Mountain of Tai Hang]]'' |[[Chen Jian]], [[Shen Dong]], [[Wei Lian]] |The campaigns of the [[Eighth Route Army]] in China. |- |2005 |{{flag|GER}} |''[[Sophie Scholl – The Final Days]]'' |[[Marc Rothemund]] |The final days and trial of [[Sophie Scholl]], a member of the [[White Rose]] resistance. |- |2005 |{{flag|USA}}<br />{{flag|Australia}} |''[[The Great Raid]]'' |[[John Dahl]] |[[Japan]]ese occupation of [[the Philippines]] and the [[Raid at Cabanatuan]]. |- |2005 |{{flag|UK}} |''[[The Last Drop]]'' |[[David Teague (director)|David Teague]] |[[Operation Market Garden]] and a secret mission by British forces to steal [[Nazi Germany|Nazi]] gold. |- |2005 |{{flag|Republic of China}} |''[[The Strait Story]]'' |[[Yu-shan Huang]] | |- |2005 |{{flag|RUS}}<br />{{flag|FRA}}<br />{{flag|ITA}}<br />{{flag|Switzerland}}<br/>{{flag|JPN}} |''[[The Sun (film)|The Sun]]'' |[[Aleksandr Sokurov]] |The life of Emperor [[Hirohito]]. |- |2005 |{{flag|UK}}<br />{{flag|USA}}<br />{{flag|CHN}} |''[[The White Countess]]'' |[[James Ivory (director)|James Ivory]] | |- |2005 |{{flag|RUS}} |''[[:ru:Внимание, говорит Москва|Vnimaniye, govorit Moskva]]'' |[[:ru:Назаров, Артём Владимирович|Artyom Nazarov ?]] |Gorgeous Soviet women snipers <ref>Miniseries starring [[:ru:Вечкилева, Ольга Николаевна|Olga Vechkileva]], 176 min., Русское Счастъе DVD, Moscow, 2007. This title is not currently (as of October 2010) listed by the [[IMDb]].</ref> |- |2005 |{{flag|JPN}} |''[[Yamato (film)|Yamato]]'' |[[Junya Sato]] |The [[Yamato class battleship|''Yamato'']]'s crew during the [[Pacific War]]. |- |2006 |{{flag|CHN}} |''[[Tokyo Trial (film)|Tokyo Trial]]'' |[[Gao Qunshu]] |Chinese Justice [[Mei Ru-ao]] at the Tokyo Trials, the International Military Tribunal for the Far East ([[IMTFE]]) |- |2006 |{{flag|USA}} |''[[Flags of Our Fathers (film)|Flags of Our Fathers]]'' |[[Clint Eastwood]] |The [[Battle of Iwo Jima]] from the perspective of American soldiers |- |2006 |{{flag|GER}}<br />{{flag|Lithuania}} |''[[Ghetto (film)|Ghetto]]'' |[[Audrius Juzėnas]] |The [[Holocaust in Lithuania]] |- |2006 |{{flag|FRA}}<br />{{flag|Morocco}}<br />{{flag|Algeria}}<br />{{flag|Belgium}} |''[[Days of Glory (2006 film)|Days of Glory]]'' |[[Rachid Bouchareb]] |Four North Africans enlist in the French Army to liberate France |- |2006 |{{flag|Australia}} |''[[Kokoda (film)|Kokoda]]'' |[[Alister Grierson]] |[[Kokoda Track Campaign]] |- |2006 |{{flag|USA}} |''[[Letters from Iwo Jima]]'' |[[Clint Eastwood]] |The [[Battle of Iwo Jima]] from the perspective of Japanese soldiers |- |2006 |{{flag|RUS}} |''[[Svolochi]]'' |[[Aleksandr Atanesyan]] |Teenage convicts are sent on a dangerous [[guerrilla]] mission |- |2006 |{{flag|NED}}<br />{{flag|GER}}<br />{{flag|UK}}<br />{{flag|Belgium}} |''[[Zwartboek]]'' (''Black Book'') |[[Paul Verhoeven]] |A young Jewish woman joins the [[Dutch Resistance]] and becomes entangled in a deadly web of collaboration and betrayal in the final months of the war |- |2006 |{{flag|GER}} |''[[:de:Der letzte Zug (2006)|The Last Train]]'' |[[Dana Vávrová]] [[Joseph Vilsmaier]] |A cattle train with 688 [[Jews]] bound for [[Auschwitz]] in 1943. |- |2007 |{{flag|USA}} |''[[American Pastime (film)|American Pastime]]'' |[[Desmond Nakano]] |Love, jazz and baseball at the [[Topaz, Utah]] [[internment]] camp |- |2007 |{{flag|UK}} |''[[Atonement (film)|Atonement]]'' |[[Joe Wright]] |[[Dunkirk evacuation]]. |- |2007 |{{flag|Australia}} |''[[Curtin (2007 film)|Curtin]]'' (ТВ) |[[Jessica Hobbs]] |The wartime [[Prime Minister of Australia]], [[John Curtin]] |- |2007 |{{flag|JPN}} |''[[For Those We Love]]'' |[[Taku Shinjō]] |Stories of kamikaze pilots |- |2007 |{{flag|POL}} |''[[Jutro idziemy do kina]]'' (''Tomorrow We're Going to the Movies'') |[[Michał Kwieciński]] |The Polish Campaign, 1939 |- |2007 |{{flag|POL}} |''[[Katyń (film)|Katyń]]'' |[[Andrzej Wajda]] |The [[Katyń massacre]] of [[Poles|Polish]] [[POWs]] and civilians by the [[Soviets]] in 1940. |- |2007 |{{flag|CHN}}<br />{{flag|USA}}<br />{{flag|Republic of China}} |''[[Lust, Caution (film)|Lust, Caution]]'' |[[Ang Lee]] |An espionage thriller set in occupied Shanghai |- |2007 |{{flag|GER}} |''[[Mein Führer – Die wirklich wahrste Wahrheit über Adolf Hitler]]'' |[[Dani Levy]] | |- |2007 |{{flag|Belgium}} |''[[Surviving with Wolves]]'' |[[Véra Belmont]] |A young Jewish girl combs Europe for her deported parents. |- |2007 |{{flag|Finland}} |''[[Tali Ihantala 1944]]'' |[[Åke Lindman]], [[Sakari Kirjavainen]] |Battles of the [[Continuation War]] |- |2007 |{{flag|Austria}} |''[[The Counterfeiters (film)|The Counterfeiters]]'' |[[Stefan Ruzowitzky]] |[[Operation Bernhard]] |- |2007 |{{flag|Estonia}} |''[[Ühe metsa pojad]]'' |[[Ats Surva]] |Battles in Southern Estonia in August 1944. |- |2007 |{{flag|JPN}} |''[[Town of Evening Calm, Кишвар of Cherry Blossoms#Film|Yunagi City, Sakura Country]]'' |[[Kiyoshi Sasabe]] |The aftermath of [[atomic bombing of Hiroshima]]. |- |2008 |{{flag|GER}} |''[[A Woman in Berlin|Anonyma: A Woman in Berlin]]'' |[[Max Färberböck]] |Soviet occupation of Berlin |- |2008 |{{flag|Australia}} |''[[Australia (2008 film)|Australia]]'' |[[Baz Luhrmann]] |A love story between an Australian soldier and a British aristocrat during the first [[attack on Darwin]]. |- |2008 |{{flag|USA}}<br />{{flag|UK}} |''[[The Boy in the Striped Pyjamas (film)|The Boy in the Striped Pyjamas]]'' |[[Mark Herman]] |The [[Holocaust]] as seen by two 8-year-olds, one the son of a [[death camp]] commandant, the other an interned Jew |- |2008 |{{flag|Australia}}<br />{{flag|CHN}}<br />{{flag|GER}} |''[[The Children of Huang Shi]]'' |[[Roger Spottiswoode]] |The [[Nanking Massacre]], and [[Three Alls Policy]]. |- |2008 |{{flag|USA}} |''[[Defiance (2008 film)|Defiance]]'' |[[Edward Zwick]] |[[Bielski partisans]] |- |2008 |{{flag|DEN}} |''[[Flammen og Citronen (film)|Flammen og Citronen]]'' (''[[Flame & Citron]]'') |[[Ole Christian Madsen]] ||Two members of the [[Holger Danske (resistance group)|Danish Resistance]] are sent to [[assassinate]] [[Nazi]]s and [[collaborators]] |- |2008 |{{flag|FRA}}<br />{{flag|UK}} |''[[Les Femmes De L'Ombre (film)|Les Femmes De L'Ombre]]'' (''[[Female Agents (film)|Female Agents]]'') |[[Jean-Paul Salomé]] |Five female [[Special Operations Executive|SOE]] agents parachute into [[occupied France]] to [[assassinate]] the German head of [[counter-intelligence]]) and rescue a Briton with information on the [[D-Day]] invasion |- |2008 |{{flag|Norway}}<br />{{flag|GER}}<br />{{flag|DEN}} |''[[Max Manus (film)|Max Manus]]'' |[[Joachim Roenning|Joachim Rønning]] [[Espen Sandberg]] |The story of [[Max Manus]], a [[Norwegian resistance movement|resistance member]] fighting the [[Nazi occupation of Norway]] |- |2008 |{{flag|USA}} |''[[Miracle at St. Anna]]'' |[[Spike Lee]] |The [[Sant'Anna di Stazzema massacre]] |- |2008 |{{flag|NED}} |''[[Oorlogswinter]]'' (''Winter In Wartime'') |[[Martin Koolhoven]] |A young boy becomes involved in the [[Dutch Resistance]] during the last winter of the war |- |2008 |{{flag|Czech Republic}} |''[[Tobruk (2008 film)|Tobruk]]'' |[[Václav Marhoul]] |[[Siege of Tobruk]] |- |2008 |{{flag|USA}} |''[[Valkyrie (film)|Valkyrie]]'' |[[Bryan Singer]] |The [[July 20 Plot]] to assassinate [[Адолф Ҳитлер]] |- |2009 |{{flag|FRA}} |''[[The Army of Crime]]'' |[[Robert Guédiguian]] |The [[Missak Manouchian|Manouchian]] resistance group and the [[Affiche Rouge|Red Poster]] |- |2009 |{{flag|RUS}}<br />{{flag|UK}} |''[[Attack on Leningrad]]'' |[[Aleksandr Buravsky]] |The [[Siege of Leningrad]] |- |2009 |{{flag|CHN}} |''[[City of Life and Death]]'' |[[Lu Chuan]] |The [[Nanking Massacre]] |- |2009 |{{flag|CHN}} |''[[Cow (film)|Cow]]'' |[[Guan Hu]] | |- |2009 |{{flag|USA}} |''[[Everyman's War]]'' |[[Thad Smith]] |The US [[94th Infantry Division]] at the [[Battle of the Bulge]] |- |2009 |{{flag|JPN}}<br />{{flag|RUS}}<br />{{flag|Canada}} |''[[First Squad]]'' |[[Yoshiharu Ashino]] |[[Anime]] film about the [[Nazi-Soviet War]]. |- |2009 |{{flag|USA}} |''[[Inglourious Basterds]]'' |[[Quentin Tarantino]] |[[Jewish-American]] soldiers on a mission to kill a group of Nazis. |- |2009 |{{flag|USA}}<br />{{flag|UK}} |''[[Into the Storm (film)|Into the Storm]]'' |[[Thaddeus O'Sullivan]] |Biographical film about [[Winston Churchill]] and his wartime leadership (sequel to ''[[The Gathering Storm]]''). |- |2009 |{{flag|Hong Kong}} |''[[Ip Man (film)|Ip Man]]'' |[[Wilson Yip]] |[[Yip Man]]'s life in the city of [[Foshan]] during the [[Second Sino-Japanese War|Sino-Japanese War]]. |- |2009 |{{flag|GER}}<br />{{flag|CHN}}<br />{{flag|FRA}} |''[[John Rabe (film)|John Rabe]]'' |[[Florian Gallenberger]] |The [[Nanking Massacre]] |- |2009 |{{flag|JPN}} |''[[Last Operations Under the Orion]]'' |[[Tetsuo Shinohara]] |A naval battle between Japan and the USA |- |2009 |{{flag|RUS}} |''[[Pop (film)|Pop]]'' (''The Priest'') |[[Vladimir Khotinenko]] |A priest in occupied Latvia |} ==[[2010s in film|2010s]]== <!--NOTE TO EDITORS: The "Ном" column is meant to be alphabetical within each year. Thanks.--> {|class="wikitable sortable" width="100%" ! class="unsortable"|Year !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |2010 |{{flag|RUS}} |''[[Brest Fortress (2010)|Brest Fortress]]'' |[[Alexander Kott]] |[[Defense of Brest Fortress]] by Soviet troops in June 1941 |- |2010 |{{flag|JPN}} |''[[Caterpillar (film)|Caterpillar]]'' |[[Kōji Wakamatsu]] |Disfigured Japanese veteran returns home to Japan |- |2010 |{{flag|POL}}<br />{{flag|UK}} |''[[Christine: War My Love]]'' |[[Agnieszka Holland]] |Story of Polish spy Krystyna Skarbek |- |2010 |{{flag|CHN}} |''[[Death and Glory in Changde City]]'' |[[Dong Shen]] |Set during the Second Sino-Japanese War, "Death and Glory in Changde" depicts the 1943 [[Battle of Changde]] (a city in the province of Hunan, China). A Chinese division of 8,000-9,000 soldiers defended the city from the attack of 30,000 Japanese soldiers. |- |2010 |{{flag|Czech Republic}}<br />{{flag|GER}}<br />{{flag|Austria}} |''[[Habermannův mlýn]]'' (''Habermann's Mill'') |[[Juraj Herz]] |Life in Nazi Czechoslovakia |- |2010 |{{flag|POL}} |''[[Joanna (2010 film)|Joanna]]'' |[[Feliks Falk]] |Krakow, Poland - German occupation and Holocaust |- |2010 |{{flag|UK}} |''[[The King's Speech]]'' |[[Tom Hooper]] |[[King George VI]] |- |2010 |{{flag|FRA}} |''[[La Rafle]]'' |[[Roselyne Bosch]] |The [[Vel' d'Hiv Roundup]] |- |2010 |{{flag|Hong Kong}} |''[[Legend of the Fist: The Return of Chen Zhen]]'' |[[Wai-keung Lau]] |Shanghai prior to the Japanese invasion |- |2010 |{{flag|USA}} |''[[The Pacific (miniseries)|The Pacific]]'' |[[Carl Franklin]], [[Tim Van Patten]], [[Graham Yost]], [[Jeremy Podeswa]], [[Tony To]] |1st Division of the United States Marine Corps's actions in the Pacific Theater of Operations |- |2010 |{{flag|FRA}} |''[[Sarah's Key]]'' |[[Kristen Scott Thomas]] |[[Vel' d'Hiv]] |- |2010 |{{flag|USA}} |''[[The Way Back]]'' |[[Peter Weir]] |Polish POWs escape from the [[Gulag]] |- |2010 |{{flag|POL}} |''[[Wenecja (film)|Wenecja]]'' |[[Jan Jakub Kolski]] |Poland - German occupation, 1939-1945 |- |2011 |{{flag|UK}} |''[[Age of Heroes (film)|Age of Heroes]]'' |[[Adrian Vitoria]] | |- |2011 |{{flag|IND}} |''[[Dear Friend Hitler]]'' |Rakesh Ranjan Kumar |Based on letters written by [[Mahatma Gandhi]] to [[Адолф Ҳитлер]] |- |2011 |{{flag|SWE}} |''[[Gränsen]]'' (''The Frontier'') |[[Richard Holm]] |Two Swedish soldiers travel toward the border of Nazi-occupied Norway |- |2011 |{{flag|DEN}} |''[[Hvidstens gruppen]]'' |[[Regner Grasten]] |A resistance group from [[Jutland]] |- |2011 |{{flag|USA}} |''[[Little Iron Men]]'' |[[Jesse Kobayashi]] |Rescue of the [[Lost Battalion (World War II)|Lost Battalion]] by the [[442nd Regimental Combat Team]] |- |2011 |{{flag|JPN}} |''[[Taiheiyō no kiseki: Fox to yobareta otoko]]'' (''Miracle of the Pacific: The Man Called Fox'') |[[Hideyuki Hirayama]] |Story of [[Japanese holdout]] Captain [[Sakae Ōba]] following the [[Battle of Saipan]] (1944). |- |2011 |{{flag|USA}} |''[[Sarah's Key]]'' |[[Gilles Paquet-Brenner]] |The [[Vel' d'Hiv Roundup]] |- |2012 |{{flag|USA}} |''[[Truth & Treason]]'' |[[Matt Whitaker]] |Story of [[Helmuth Hübener]], youngest opponent of the Third Reich to be sentenced by the [[Volksgerichtshof]] and executed for high treason |} ==In development== <!--NOTE TO EDITORS: The "Ном" column is meant to be alphabetical within each year. Thanks.--> {|class="wikitable sortable" width="100%" ! class="unsortable"|Year !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Коргардон !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо |- |201X |{{flag|USA}} |''[[Agent Zigzag]]'' |[[Mike Newell (director)|Mike Newell]] |Nazi spy [[Eddie Chapman]] turns himself in to the British and becomes a double agent |- |201X |{{flag|USA}}<br/>{{flag|New Zealand}} |''[[Dambusters (2008 film)|Dambusters]]'' |[[Christian Rivers]] |[[Operation Chastise]] |- |201X |{{flag|USA}} |''[[Panzer 88]]'' |[[Peter Briggs]] |The crew of a [[King Tiger]] tank in the Eastern Front battles an unknown creature. |- |201X |{{flag|USA}}<br />{{flag|GER}} |''[[The Forgotten Soldier]]'' |[[Paul Verhoeven]] |Adaptation of [[Guy Sajer]]'s autobiography |- |201X |{{flag|South Korea}} |''[[My Way (Korean film)|My Way]]''<ref>http://www.hancinema.net/korean_movie_My_Way.php</ref> |[[Kang Je-gyu]] | |- |201X |{{flag|Estonia}} |''[[Nemad]]'' (''Them'') |[[Ilmar Raag]] |A film about the [[Battle of the Tannenberg Line]] |- |201X |{{flag|Brazil}} |''[[A Montanha - O Filme]]'' (''The Mountain - The movie'') |[[Vicente Ferraz]] |A film about the Brazilian Expedition Force in Italy. |} ==TV series== <!--NOTE TO EDITORS: The "Ном" column is meant to be alphabetical within each year. Thanks.--> {|class="wikitable sortable" width="100%" ! colspan="2" class="unsortable"|Years !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо <!-- ! class="unsortable"|Year !! class="unsortable"|Year !! width=130|Кишвар !! width=200|Ном !! class="unsortable"|Муборизаҳо, ҳодисаҳо --> |- |1957 |1958 |{{flag|UK}} |''[[O.S.S. (TV series)|O.S.S.]]'' |The [[Office of Strategic Services|OSS]] in occupied France |- |1962 |1966 |{{flag|USA}} |''[[McHale's Navy]]'' <!-- |[[Edward Montagne]] --> |The misadventures of a misfit [[PT Boat]] crew in the [[Pacific War|Pacific Campaign]] |- |1962 |1967 |{{flag|USA}} |''[[Combat!]]'' <!-- |[[Vic Morrow]], [[Rick Jason]] --> |A frontline American infantry squad battle their way across France |- |1964 |1967 |{{flag|USA}} |''[[Twelve O'Clock High (TV series)|Twelve O'Clock High]]'' | |- |1965 |1966 |{{flag|USA}} |''[[The Wackiest Ship in the Army (TV series)|The Wackiest Ship in the Army]]'' | |- |1965 |1971 |{{flag|USA}} |''[[Hogan's Heroes]]'' |Comedy about a [[POW camp]] |- |1966 |1966 |{{flag|UK}} |''[[Court Martial (TV series)|Court Martial]]'' |During the war, the Judge Advocate General's office investigates crime |- |1966 |1968 |{{flag|USA}} |''[[The Rat Patrol]]'' |[[Long Range Desert Patrol]] |- |1966 |1970 |{{flag|POL}} |''[[Czterej pancerni i pies]]'' (''Four tank men and a dog'') <!-- |[[Konrad Nałęckii]] --> |A tank crew, their dog, and their [[T-34]] tank in the [[1st Polish Army]] on the Eastern Front, 1943–45 |- |1967 |1968 |{{flag|POL}} |''[[Stawka większa niż życie]]'' (''More Than Life at Stake'') <!-- |[[Andrzej Konic]], [[Janusz Morgenstern]] --> |Kapitan Hans Kloss - Poland / Germany 1941 - 1945 |- |1968 |1977 |{{flag|UK}} |''[[Dad's Army]]'' |Comedy about the [[Home Guard (United Kingdom)|Home Guard]] |- |1972 |1973 |{{flag|UK}} |''[[The Pathfinders (TV series)|The Pathfinders]]'' |RAF pathfinding missions |- |1972 |1974 |{{flag|UK}} |''[[Colditz (TV series)|Colditz]]'' |[[Colditz Castle]] POW camp |- |1973 |1973 |{{flag|USSR}} |''[[Seventeen Moments of Spring]]'' <!-- |[[Tatyana Lioznova]] --> |A Soviet spy operating in Nazi Germany |- |1975 |1975 |{{flag|POL}}<br />{{flag|Hungary}} |''[[:pl:Trzecia granica|Trzecia granica]]'' (''Third Border'') <!-- |[[Wojciech Solarz, Lech Lorentowicz]] --> |Polish Resistance: Poland, Tatra Mountains, Slovakia, Hungary |- |1976 |1976 |{{flag|IRN}} |''[[My Uncle Napoleon#Adaptation as a TV series|My Uncle Napoleon]]'' |Comedy set in [[Tehran]] under [[Anglo-Soviet invasion of Iran|Allied occupation]] |- |1976 |1978 |{{flag|USA}} |''[[Baa Baa Black Sheep (TV series)|Baa Baa Black Sheep]]'' <!-- |[[Stephen J. Cannell]] --> |[[Pappy Boyington|Gregory 'Pappy' Boyington]] and a Marine air squadron during the war in the Pacific |- |1977 |1978 |{{flag|UK}} |''[[Backs to the Land]]'' |Comedy about the [[Women's Land Army|Land Girls]] |- |1977 |1979 |{{flag|USA}} |''[[Operation Petticoat#1977 television series|Operation Petticoat]]'' | |- |1977 |1979 |{{flag|UK}}<br />{{flag|Belgium}} |''[[Secret Army (TV series)|Secret Army]]'' <!-- |[[Gerard Glaister]] --> |Belgian resistance |- |1978 |1981 |{{flag|DEN}} |''[[Matador (TV series)|Matador]]'' |The fictional Danish town of Korsbæk between 1929 and 1947 |- |1981 |1981 |{{flag|UK}} |''[[Kessler (TV series)|Kessler]]'' | |- |1982 |1992 |{{flag|UK}} |''[['Allo 'Allo!]]'' |Comedy about a café in [[Occupied France]] |- |1985 |1985 |{{flag|USA}} |''[[Jenny's War (TV series)|Jenny's War]]'' |A woman launches a rescue of her RAF pilot son, shot down over Germany in 1941 |- |1988 |1988 |{{flag|UK}} |''[[Piece of Cake (TV series)|Piece of Cake]]'' |RAF from the [[Phoney War]] through the [[Battle of Britain]] |- |1992 |1992 |{{flag|DEN}} |''[[Mørklægning]]'' |Thriler about the war-tired and sick amusement Denmark. |- |1997 |1997 |{{flag|Singapore}} |''[[The Price of Peace]]'' |[[Japanese occupation of Singapore]] |- |2001 |2001 |{{flag|Australia}} |''[[Changi (TV series)|Changi]]'' |[[Changi Prison|Changi POW camp]] |- |2001 |2001 |{{flag|Singapore}} |''[[In Pursuit of Peace]]'' |Japanese occupation of Singapore |- |2001 |2001 |{{flag|Singapore}} |''[[A War Diary]]'' |Japanese occupation of Singapore |- |2002 |''now'' |{{flag|UK}} |''[[Foyle's War]]'' | |- |2004 |2005 |{{flag|JPN}} |''[[Zipang (anime)|Zipang]]'' |An anime TV series about [[Japan Maritime Self-Defense Force]]'s destroyer that travels through time to early days of WW2. |- |2006 |2007 |{{flag|CHN}} |''[[Dàdāo xiàng guǐzi men de tóu shàng kǎn qù]]'' |The last fight during the [[Second Sino-Japanese War|Sino-Japanese War]] in 1945 |- |2007 |2007 |{{flag|CHN}} |''[[Gongxun]]'' |[[Republic of China|China]], the USSR, and Japan launch a win-or-die spy war |- |2007 |2007 |{{flag|CHN}} |''[[Sentry Under the Neon Lights]]'' (''霓虹灯下的哨兵'') |The [[Eighth Route Army]] on the Nanjing Road of Shanghai |- |2007 |2007 |{{flag|POL}} |''[[:pl:Tajemnica twierdzy szyfrów|Tajemnica twierdzy szyfrów]]'' (''Fortress of Codes'') <!-- |[[Adek Drabiński]] --> |Polish - German espionage thriller, 1945 |- |2007 |2007 |{{flag|Hong Kong}} |''[[War and Destiny]]'' |The [[Nanjing Massacre]] |- |2007 |2007 |{{flag|IRN}}<br>{{flag|Hungary}}<br>{{flag|FRA}}<br>{{flag|Lebanon}} |''[[Zero Degree Turn]]'' |An Iranian student in [[Occupied France|occupied Paris]] loves a Jewish woman |- |2007 |2008 |{{flag|CHN}} |''[[Xie Se Xiang Xi]]'' |The [[Battle of West Hunan]] |- |2007 |''now'' |{{flag|CHN}} |''[[Soldiers Sortie]]'' | |- |2008 |2008 |{{flag|RUS}} |''[[:ru:Апостол (телесериал)|Apostol]]'' |Life and treachery for a Russian teacher trained as a double agent in German intelligence |- |2008 |2008 |{{flag|Estonia}} |''[[Tuulepealne maa]]'' |Two Estonian families from [[World War I]] until 1941 |- |2008 |2010 |{{flag|POL}} |''[[:pl:Czas honoru (serial telewizyjny)|Czas honoru]]'' <!-- |[[Michał Rosa]], [[Wojciech Wójcik]], [[Michał Kwieciński]] --> |Cichociemni ([[Special Operations Executive|SOE]] agents) and the Polish Resistance |- |2008 |2010 |{{flag|JPN}} |''[[Hetalia: Axis Powers]]'' |An anime in which characters are national personifications showing interactions of Countries during WWII |- |2009 |''now'' |{{flag|UK}} |''[[Land Girls (2009 TV series)|Land Girls]]'' |Drama about the [[Women's Land Army|Land Girls]] |- |2009 |''now'' |{{flag|CHN}} |''[[My Chief and My Regiment]]'' | |- |2009 |''now'' |{{flag|FRA}} |''[[Un village français]]'' <!-- |[[Emmanuel Daucé]], [[Frédéric Krivine]], [[Philippe Triboit]] --> |An Occupied French village, from May, 1940 to...<br />1 month of war per episode. |- |2010 |''now'' |{{flag|Hong Kong}} |''[[No Regrets (TV series)|No Regrets]]'' |Set in the late 1930s to late 1940s in [[Guangzhou|Canton]], [[History of the Republic of China|China]] during [[Second Sino-Japanese War|Japanese occupation]]. |} == See also == *[[List of World War II short films]] *[[List of World War II documentary films]] *[[List of Allied propaganda films of World War II]] *[[List of Holocaust films]] *[[List of films based on war books — 1927–1945#World War II|List of films based on war books]] – includes World War II section *[[Partisan film|List of partisan films]] - films about World War II on [[Yugoslav front]] ==References== {{Reflist}} ==External links== * [http://www.wwii-movies.com/ ''wwii-movies.com'' List of World War II Movies] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120304065834/http://www.wwii-movies.com/ |date=2012-03-04 }} {{DEFAULTSORT:Феҳристи Филмҳои Ҷанги Дуюми Ҷаҳон}} [[Гурӯҳ:Lists of films by genre|World War II films]] [[Гурӯҳ:World War II films| ]] jtay9zcf1mqtw3fz80wdwc5xrkxxh7s 0 20939 1493770 1473300 2026-11-12T02:47:04Z Zosya95 54344 1493770 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FF0000 |матн = #FFFFFF |ном = {{Расми парчам|Англия}} Арсенал |мавсими ҷорӣ = [[Лигаи бартари Инглистон 2025/2026|Мавсими ҷорӣ]] |логотип = |номи пурра = The Arsenal Football Club |лақаб = ''The Gunners (Тупчиҳо)'' |таъсис = Октябри 1886 |барҳам = |майдон = «[[Иморот]]», [[Лондон]] |ғунҷоиш = 60 704<ref name=stadium>{{cite web |url=https://resources.premierleague.com/premierleague/document/2021/07/22/1107e7b4-9c37-4483-9cc1-292a3ed53e6f/PL_Handbook_2021_22_DIGITAL_22.07.pdf|title=Premier League Handbook 2021/22|publisher=Premier League |date=2021|lang=en|format=pdf}}</ref> |молик = {{Расми парчам|ИМА}} Стэн Кронке (97,13 %) дар гардиши озод (2,87 %) |президент = |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Испания}} [[Микел Артета]] |капитан = {{Расми парчам|Норвегия}} [[Мартин Эдегор]] |рейтинг = ҷойи 7-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-05-07}}</ref> |буҷет = |сарпараст = {{Расми парчам|Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} Fly Emirates |мусобиқа = [[Лигаи бартари Инглистон]] |мавсим = [[Лигаи бартари Инглистон 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = [[Акс:golden star.svg|20px|Қаҳрамони феълӣ]] '''Қаҳрамон''' |сайт = https://www.arsenal.com/ | pattern_la1 = _arsenal2627h | pattern_b1 = _arsenal2627hA | pattern_ra1 = _arsenal2627h | pattern_sh1 = _arsenal2627h | pattern_so1 = _arsenal2627hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = F00000 | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = F00000 | pattern_la2 = _arsenal2526a | pattern_b2 = _arsenal2526a | pattern_ra2 = _arsenal2526a | pattern_sh2 = _arsenal2526a | pattern_so2 = _adidasredl | leftarm2 = 192B47 | body2 = 192B47 | rightarm2 = 192B47 | shorts2 = 0c1c3e | socks2 = 0c1c3e | pattern_la3 = _arsenal2526t | pattern_b3 = _arsenal2526t | pattern_ra3 = _arsenal2526t | pattern_sh3 =_arsenal2526t | pattern_so3 = _arsenal2526tl | leftarm3 = ffffff | body3 = ffffff | rightarm3 = ffffff | shorts3 = 6a2335 | socks3 = ffffff }} '''«Арсена́л»''' (номи расмӣ — '''Бошгоҳи футболи «Арсенал»''', {{lang-en|Arsenal Football Club}}, талаффузи инглисӣ: [ˈɑrsənəl 'futbɔ:l klʌb]) — бошгоҳи футболи инглисӣ аз [[Ноҳияи Ислингтон|шаҳраки Ислингтон]]и шимоли [[Лондон]] аст, ки дар Лигбартари Инглистон бозӣ мекунад. Бошгоҳ моҳи октябри [[соли 1886]] таъсис ёфта, 14 бор Қаҳрамони Инглистон ва 14 маротиба барандаи Ҷоми Инглистон шудааст. Варзишгоҳи хонагии бошгоҳ «Иморот» ном дошта, ғунҷоиши 60 704 тамошобинро дорад<ref name=stadium />. «Арсенал» яке аз муваффақтарин бошгоҳи Инглистон ба ҳисоб меравад. Бошгоҳ бештари таърихи худро дар Лигаи олии футболи инглисӣ гузаронида, [[соли 1992]] яке аз бошгоҳ-поягузорони [[Лигаи бартари Инглистон]]ро ташкил додааст<ref>{{cite web |url=http://www.soccerbase.com/league2.sd?competitionid=1&seasonid=122 |title=Final 1992/1993 English Premier Table |work=Soccerbase |publisher=Racing Post |accessdate=2010-10-12 |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090515010545/http://www.soccerbase.com:80/league2.sd?competitionid=1&seasonid=122 |archivedate=2009-05-15 |deadlink=yes}}</ref>. Инчунин даста дорои рекорди иштироки пайиҳам (аз [[соли 1919]] то ин ҷониб) дар ҳама мавсимҳои Лигаи олии футболи Инглистон мебошад<ref name="arseweb">{{cite web |date=2007-02-03 |url=http://www.arseweb.com/other/records.html |title=Arseweb presents: Arsenal Record-Breakers |website=arseweb.com |accessdate=2009-05-02 |lang=en |archiveurl=https://www.webcitation.org/61BMlTcmv?url=http://www.arseweb.com/other/records.html |archivedate=2011-08-24}}</ref>. == Таърих == == Ҷоизаҳо == == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Пайвандҳо == * [https://www.arsenal.com/ Сомонаи расмии бошгоҳи «Арсенал»] * [https://www.facebook.com/Arsenal/ Саҳифаи расмӣ дар Facebook] * [https://www.instagram.com/arsenal/ Саҳифаи расмӣ дар Instagram] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Портал:Футбол]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Лондон]] n7ehn2dwossnevwtmcl40sqs1amurit 10 22931 1493622 1435162 2026-11-11T17:34:40Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Шаблон:Infobox airport]] to [[Шаблон:Фурудгоҳ]]: Misspelled title 1435162 wikitext text/x-wiki #Равона [[Шаблон:Қуттии ҳамагонӣ]] kl6y32lsxcyq4f92n404d98klqvfpqh 1493627 1493622 2026-11-11T17:46:07Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Шаблон:Қуттии ҳамагонӣ]] 1493627 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | bodyclass = ib-airport vcard | templatestyles = Infobox airport/styles.css | above = <includeonly><div class="fn org">{{#invoke:string|replace|{{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}| |<br />|plain=false}}</div></includeonly><!-- -->{{#if:{{{ensign|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{ensign|}}}|size={{{ensign_size|}}}|sizedefault=90px|alt={{{ensign_alt|}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname">{{{native_name}}}</div>}} | тасвир = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир|}}}|size={{{андозаи тасвир|}}}| class = {{{image_class|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image_alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image2|}}}|size={{{image2_size|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image2_alt|}}}}} | caption2 = {{{caption2|}}} | rowclass1 = ib-airport-codes | data1 = <includeonly>{{hlist |1=<span class="nowrap">[[IATA airport code|ИАТА]]: {{#if:{{{IATA|}}}|<span class="nickname">{{{IATA}}}</span>|''нест''}}</span> |2=<span class="nowrap">[[ICAO airport code|ИКАО]]: {{#if:{{{ICAO|}}}|<span class="nickname">{{{ICAO}}}</span>|''нест''}}</span> |3={{#if:{{{FAA|}}}|<span class="nowrap">[[Federal Aviation Administration|Идораи федералии ҳавонавардӣ (FAA)]] [[Location identifier#FAA identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{FAA}}}</span></span>}} |4={{#if:{{{TC|}}} |<span class="nowrap">[[Transport Canada|Нақлиёти Канада (TC)]] [[Location identifier#Transport Canada identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{TC}}}</span></span>}} |5={{#if:{{{LID|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{LID}}}</span></span>}} |6={{#if:{{{GPS|}}}|<span class="nowrap">[[Global Positioning System|GPS]]: <span class="nickname">{{{GPS}}}</span></span>}} |7={{#if:{{{WMO|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier#WMO station identifiers|СҶҲ (WMO)]]: <span class="nickname">{{{WMO}}}</span></span>}} }}</includeonly> | header2 = <includeonly>Маълумоти умумӣ</includeonly> | label3 = Навъи фурудгоҳ | class3 = category | data3 = {{{навъ|}}} | rowclass4 = note | label4 = {{#if:{{{owner_oper|}}}|Молик / идоракунанда|Молик}} | data4 = {{if empty|{{{owner_oper|}}}|{{{owner|}}}}} | rowclass5 = note | label5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |Идоракунанда}} | data5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |{{{operator|}}}}} | label6 = Хизматрасонӣ ба | data6 = {{{area_served|}}} | label7 = Ҷойгиршавӣ | class7 = label | data7 = {{{location|}}} | label8 = Оғози фаъолият | data8 = {{{opened|}}} | label9 = Қатъи фаъолият | data9 = {{{closed|}}} | label10 = {{longitem|Қатъи хизматрасонии мусофирбарӣ}} | data10 = {{{passenger_services_ceased|}}} | label11 = [[Airline hub|Маркази парвозҳо]] барои | data11 = {{{hub|}}} | label12 = {{longitem|[[Focus city|Шаҳри асосии парвозҳо]] барои}} | data12 = {{{focus_city|}}} | label13 = {{longitem|Пойгоҳи фаъолият барои}} | data13 = {{{operating_base|}}} | label14 = Сохта шуд | data14 = {{{built|}}} | label15 = Давраи истифода | data15 = {{{used|}}} | label16 = Фармондеҳ | data16 = {{{commander|}}} | label17 = Истифодабарандагон | data17 = {{{occupants|}}} | label18 = [[Time zone|Минтақаи вақт]] | data18 = {{#if: {{{timezone|}}} {{{utc|}}}| {{{timezone}}} ({{{utc}}}) }} | label19 = &nbsp;•&nbsp;Тобистон ([[Daylight saving time|вақти тобистона]]) | data19 = {{#if: {{{summer|}}} {{{utcs|}}}| {{{summer}}} ({{{utcs}}}) }} | label20 = Баландӣ аз [[Height above sea level|сатҳи баҳр]] | data20 = {{#if:{{{metric_elev|}}}|{{convinfobox|{{{elevation_m|}}}|m|{{{elevation_f|}}}|ft}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{elevation_f|}}}|ft|{{{elevation_m|}}}|m}}}} | label21 = Координатаҳо | data21 = {{#if: {{{coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:airport}}}} | label30 = {{longitem|Дастрасӣ бо нақлиёти ҷамъиятӣ}} | data30 = {{{public_transit|}}} | label31 = Вебгоҳ | class31 = plainlinksneverexpand | data31 = {{{website|}}} | header32 = {{#switch:{{#if:{{{pushpin_map|}}}|1}}{{#if:{{{image_map|}}}|1}}{{yesno|{{{mapframe|}}}|yes=1|def=}} |1=Харита |11|111=Харитаҳо}} | data33 = {{#if:{{{image_map|}}}| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{image_mapsize|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image_map_alt|}}}|title={{{image_map_caption|Ҷойгиршавии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}}}}}{{#if:{{{image_map_caption|}}}|<br />{{{image_map_caption}}}}} }} | data34 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map | pushpin_mark = {{if empty|{{{pushpin_mark|}}}|Airplane silhouette.svg }} | pushpin_label = {{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} | pushpin_mark_size = {{if empty|{{{pushpin_mark_size|}}}|10 }} | default_width = 250 }} | data35 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}|no|yes}} | mapframe-marker = airport | mapframe-wikidata = yes | mapframe-width = 250 | mapframe-caption = Харитаи интерактивии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} }} | header37 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}}|[[Runway|Хатҳои парвозу фуруд]]}} | data38 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = [[Runway#Naming|Самт]] | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{r1_number|}}} | l1-m = {{{r1_length_m|}}} | l1-f = {{{r1_length_f|}}} | s1 = {{{r1_surface|}}} | n2 = {{{r2_number|}}} | l2-m = {{{r2_length_m|}}} | l2-f = {{{r2_length_f|}}} | s2 = {{{r2_surface|}}} | n3 = {{{r3_number|}}} | l3-m = {{{r3_length_m|}}} | l3-f = {{{r3_length_f|}}} | s3 = {{{r3_surface|}}} | n4 = {{{r4_number|}}} | l4-m = {{{r4_length_m|}}} | l4-f = {{{r4_length_f|}}} | s4 = {{{r4_surface|}}} | n5 = {{{r5_number|}}} | l5-m = {{{r5_length_m|}}} | l5-f = {{{r5_length_f|}}} | s5 = {{{r5_surface|}}} | n6 = {{{r6_number|}}} | l6-m = {{{r6_length_m|}}} | l6-f = {{{r6_length_f|}}} | s6 = {{{r6_surface|}}} | n7 = {{{r7_number|}}} | l7-m = {{{r7_length_m|}}} | l7-f = {{{r7_length_f|}}} | s7 = {{{r7_surface|}}} | n8 = {{{r8_number|}}} | l8-m = {{{r8_length_m|}}} | l8-f = {{{r8_length_f|}}} | s8 = {{{r8_surface|}}} | n9 = {{{r9_number|}}} | l9-m = {{{r9_length_m|}}} | l9-f = {{{r9_length_f|}}} | s9 = {{{r9_surface|}}} | n10 = {{{r10_number|}}} | l10-m = {{{r10_length_m|}}} | l10-f = {{{r10_length_f|}}} | s10 = {{{r10_surface|}}} | n11 = {{{r11_number|}}} | l11-m = {{{r11_length_m|}}} | l11-f = {{{r11_length_f|}}} | s11 = {{{r11_surface|}}} | n12 = {{{r12_number|}}} | l12-m = {{{r12_length_m|}}} | l12-f = {{{r12_length_f|}}} | s12 = {{{r12_surface|}}} }}}} | header39 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}}|[[Helipad|Майдончаҳои чархболнишинӣ]]}} | data40 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = Рақам | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{h1_number|}}} | l1-m = {{{h1_length_m|}}} | l1-f = {{{h1_length_f|}}} | s1 = {{{h1_surface|}}} | n2 = {{{h2_number|}}} | l2-m = {{{h2_length_m|}}} | l2-f = {{{h2_length_f|}}} | s2 = {{{h2_surface|}}} | n3 = {{{h3_number|}}} | l3-m = {{{h3_length_m|}}} | l3-f = {{{h3_length_f|}}} | s3 = {{{h3_surface|}}} | n4 = {{{h4_number|}}} | l4-m = {{{h4_length_m|}}} | l4-f = {{{h4_length_f|}}} | s4 = {{{h4_surface|}}} | n5 = {{{h5_number|}}} | l5-m = {{{h5_length_m|}}} | l5-f = {{{h5_length_f|}}} | s5 = {{{h5_surface|}}} | n6 = {{{h6_number|}}} | l6-m = {{{h6_length_m|}}} | l6-f = {{{h6_length_f|}}} | s6 = {{{h6_surface|}}} | n7 = {{{h7_number|}}} | l7-m = {{{h7_length_m|}}} | l7-f = {{{h7_length_f|}}} | s7 = {{{h7_surface|}}} | n8 = {{{h8_number|}}} | l8-m = {{{h8_length_m|}}} | l8-f = {{{h8_length_f|}}} | s8 = {{{h8_surface|}}} | n9 = {{{h9_number|}}} | l9-m = {{{h9_length_m|}}} | l9-f = {{{h9_length_f|}}} | s9 = {{{h9_surface|}}} | n10 = {{{h10_number|}}} | l10-m = {{{h10_length_m|}}} | l10-f = {{{h10_length_f|}}} | s10 = {{{h10_surface|}}} | n11 = {{{h11_number|}}} | l11-m = {{{h11_length_m|}}} | l11-f = {{{h11_length_f|}}} | s11 = {{{h11_surface|}}} | n12 = {{{h12_number|}}} | l12-m = {{{h12_length_m|}}} | l12-f = {{{h12_length_f|}}} | s12 = {{{h12_surface|}}} }}}} | header41 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | Омор {{#if:{{{stat_year|}}}|({{{stat_year|}}})}} }} | data50 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | {{Infobox | subbox = yes | label1 = {{{stat1_header|}}} | data1 = {{{stat1_data|}}} | label2 = {{{stat2_header|}}} | data2 = {{{stat2_data|}}} | label3 = {{{stat3_header|}}} | data3 = {{{stat3_data|}}} | label4 = {{{stat4_header|}}} | data4 = {{{stat4_data|}}} | label5 = {{{stat5_header|}}} | data5 = {{{stat5_data|}}} | label6 = {{{stat6_header|}}} | data6 = {{{stat6_data|}}} | label7 = {{{stat7_header|}}} | data7 = {{{stat7_data|}}} | label8 = {{{stat8_header|}}} | data8 = {{{stat8_data|}}} }} }} | rowclass51 = ib-airport-footnotes | data51 = {{#if:{{{footnotes|}}}|{{{footnotes}}}}} | data52 = {{if empty|{{{embed|}}}|{{{module|}}}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox airport with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Саҳифае, ки аз [[Template:Infobox airport]] бо параметри ношиноси «_VALUE_» истифода мекунад|ignoreblank=y|mapframe_args=y|pushpin_map_args=y| area_served | built | caption | caption2 | closed | commander | coordinates | elevation_f | elevation_m | embed | ensign | ensign_alt | ensign_size | FAA | focus_city | footnotes | GPS | h1_length_f | h1_length_m | h1_number | h1_surface | h2_length_f | h2_length_m | h2_number | h2_surface | h3_length_f | h3_length_m | h3_number | h3_surface | h4_length_f | h4_length_m | h4_number | h4_surface | h5_length_f | h5_length_m | h5_number | h5_surface | h6_length_f | h6_length_m | h6_number | h6_surface | h7_length_f | h7_length_m | h7_number | h7_surface | h8_length_f | h8_length_m | h8_number | h8_surface | h9_length_f | h9_length_m | h9_number | h9_surface | h10_length_f | h10_length_m | h10_number | h10_surface | h11_length_f | h11_length_m | h11_number | h11_surface | h12_length_f | h12_length_m | h12_number | h12_surface | hub | IATA | ICAO | image | image_alt | image_class | image_map | image_map_alt | image_map_caption | image_mapsize | image_size | image2 | image2_alt | image2_size | LID | location | metric_elev | metric_rwy | module | name | native_name | occupants | opened | operating_base | operator | owner | owner_oper | passenger_services_ceased | public_transit | r1_length_f | r1_length_m | r1_number | r1_surface | r2_length_f | r2_length_m | r2_number | r2_surface | r3_length_f | r3_length_m | r3_number | r3_surface | r4_length_f | r4_length_m | r4_number | r4_surface | r5_length_f | r5_length_m | r5_number | r5_surface | r6_length_f | r6_length_m | r6_number | r6_surface | r7_length_f | r7_length_m | r7_number | r7_surface | r8_length_f | r8_length_m | r8_number | r8_surface | r9_length_f | r9_length_m | r9_number | r9_surface | r10_length_f | r10_length_m | r10_number | r10_surface | r11_length_f | r11_length_m | r11_number | r11_surface | r12_length_f | r12_length_m | r12_number | r12_surface | stat_year | stat1_data | stat1_header | stat2_data | stat2_header | stat3_data | stat3_header | stat4_data | stat4_header | stat5_data | stat5_header | stat6_data | stat6_header | stat7_data | stat7_header | stat8_data | stat8_header | summer | TC | timezone | type | used | utc | utcs | website | WMO }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox airport]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox airport with conflicting parameters}} | owner_oper; owner | embed; module }}<noinclude>{{documentation}}<!-- Лутфан, гурӯҳҳо ва пайвандҳои байни забонҳоро ба зерсаҳифаи /doc илова кунед, на ба ин ҷо. --></noinclude> r6l44yb1fsb80y15a5mv5mofpdpc5ux 1493632 1493627 2026-11-11T17:53:53Z Zosya95 54344 1493632 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | исм = Фурудгоҳ | болоӣ = <includeonly><div class="fn org">{{#invoke:string|replace|{{if empty|{{{ном|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}| |<br />|plain=false}}</div></includeonly><!-- -->{{#if:{{{парчам|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{парчам|}}}|size={{{андозаи парчам|}}}|sizedefault=90px|alt={{{матни ҷойгузини парчам|}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname">{{{native_name}}}</div>}} | синфи_бадан = ib-airport vcard | templatestyles = Infobox airport/styles.css | тасвир = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир|}}}|size={{{андозаи тасвир|}}}| class = {{{синфи тасвир|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{матни ҷойгузини тасвир|}}}}} | тавсифи тасвир = {{{тавсифи тасвир|}}} | тасвир2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир2|}}}|size={{{image2_size|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image2_alt|}}}}} | тавсифи тасвир2 = {{{тавсифи тасвир2|}}} | rowclass1 = ib-airport-codes | data1 = <includeonly>{{hlist |1=<span class="nowrap">[[IATA airport code|ИАТА]]: {{#if:{{{IATA|}}}|<span class="nickname">{{{IATA}}}</span>|''нест''}}</span> |2=<span class="nowrap">[[ICAO airport code|ИКАО]]: {{#if:{{{ICAO|}}}|<span class="nickname">{{{ICAO}}}</span>|''нест''}}</span> |3={{#if:{{{FAA|}}}|<span class="nowrap">[[Federal Aviation Administration|Идораи федералии ҳавонавардӣ (FAA)]] [[Location identifier#FAA identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{FAA}}}</span></span>}} |4={{#if:{{{TC|}}} |<span class="nowrap">[[Transport Canada|Нақлиёти Канада (TC)]] [[Location identifier#Transport Canada identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{TC}}}</span></span>}} |5={{#if:{{{LID|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{LID}}}</span></span>}} |6={{#if:{{{GPS|}}}|<span class="nowrap">[[Global Positioning System|GPS]]: <span class="nickname">{{{GPS}}}</span></span>}} |7={{#if:{{{WMO|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier#WMO station identifiers|СҶҲ (WMO)]]: <span class="nickname">{{{WMO}}}</span></span>}} }}</includeonly> | header2 = <includeonly>Маълумоти умумӣ</includeonly> | label3 = Навъи фурудгоҳ | class3 = category | data3 = {{{навъ|}}} | rowclass4 = note | label4 = {{#if:{{{owner_oper|}}}|Молик / идоракунанда|Молик}} | data4 = {{if empty|{{{owner_oper|}}}|{{{owner|}}}}} | rowclass5 = note | label5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |Идоракунанда}} | data5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |{{{operator|}}}}} | label6 = Хизматрасонӣ ба | data6 = {{{area_served|}}} | label7 = Ҷойгиршавӣ | class7 = label | data7 = {{{location|}}} | label8 = Оғози фаъолият | data8 = {{{opened|}}} | label9 = Қатъи фаъолият | data9 = {{{closed|}}} | label10 = {{longitem|Қатъи хизматрасонии мусофирбарӣ}} | data10 = {{{passenger_services_ceased|}}} | label11 = [[Airline hub|Маркази парвозҳо]] барои | data11 = {{{hub|}}} | label12 = {{longitem|[[Focus city|Шаҳри асосии парвозҳо]] барои}} | data12 = {{{focus_city|}}} | label13 = {{longitem|Пойгоҳи фаъолият барои}} | data13 = {{{operating_base|}}} | label14 = Сохта шуд | data14 = {{{built|}}} | label15 = Давраи истифода | data15 = {{{used|}}} | label16 = Фармондеҳ | data16 = {{{commander|}}} | label17 = Истифодабарандагон | data17 = {{{occupants|}}} | label18 = [[Time zone|Минтақаи вақт]] | data18 = {{#if: {{{timezone|}}} {{{utc|}}}| {{{timezone}}} ({{{utc}}}) }} | label19 = &nbsp;•&nbsp;Тобистон ([[Daylight saving time|вақти тобистона]]) | data19 = {{#if: {{{summer|}}} {{{utcs|}}}| {{{summer}}} ({{{utcs}}}) }} | label20 = Баландӣ аз [[Height above sea level|сатҳи баҳр]] | data20 = {{#if:{{{metric_elev|}}}|{{convinfobox|{{{elevation_m|}}}|m|{{{elevation_f|}}}|ft}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{elevation_f|}}}|ft|{{{elevation_m|}}}|m}}}} | label21 = Координатаҳо | data21 = {{#if: {{{coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:airport}}}} | label30 = {{longitem|Дастрасӣ бо нақлиёти ҷамъиятӣ}} | data30 = {{{public_transit|}}} | label31 = Вебгоҳ | class31 = plainlinksneverexpand | data31 = {{{website|}}} | header32 = {{#switch:{{#if:{{{pushpin_map|}}}|1}}{{#if:{{{image_map|}}}|1}}{{yesno|{{{mapframe|}}}|yes=1|def=}} |1=Харита |11|111=Харитаҳо}} | data33 = {{#if:{{{image_map|}}}| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{image_mapsize|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image_map_alt|}}}|title={{{image_map_caption|Ҷойгиршавии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}}}}}{{#if:{{{image_map_caption|}}}|<br />{{{image_map_caption}}}}} }} | data34 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map | pushpin_mark = {{if empty|{{{pushpin_mark|}}}|Airplane silhouette.svg }} | pushpin_label = {{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} | pushpin_mark_size = {{if empty|{{{pushpin_mark_size|}}}|10 }} | default_width = 250 }} | data35 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}|no|yes}} | mapframe-marker = airport | mapframe-wikidata = yes | mapframe-width = 250 | mapframe-caption = Харитаи интерактивии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} }} | header37 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}}|[[Runway|Хатҳои парвозу фуруд]]}} | data38 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = [[Runway#Naming|Самт]] | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{r1_number|}}} | l1-m = {{{r1_length_m|}}} | l1-f = {{{r1_length_f|}}} | s1 = {{{r1_surface|}}} | n2 = {{{r2_number|}}} | l2-m = {{{r2_length_m|}}} | l2-f = {{{r2_length_f|}}} | s2 = {{{r2_surface|}}} | n3 = {{{r3_number|}}} | l3-m = {{{r3_length_m|}}} | l3-f = {{{r3_length_f|}}} | s3 = {{{r3_surface|}}} | n4 = {{{r4_number|}}} | l4-m = {{{r4_length_m|}}} | l4-f = {{{r4_length_f|}}} | s4 = {{{r4_surface|}}} | n5 = {{{r5_number|}}} | l5-m = {{{r5_length_m|}}} | l5-f = {{{r5_length_f|}}} | s5 = {{{r5_surface|}}} | n6 = {{{r6_number|}}} | l6-m = {{{r6_length_m|}}} | l6-f = {{{r6_length_f|}}} | s6 = {{{r6_surface|}}} | n7 = {{{r7_number|}}} | l7-m = {{{r7_length_m|}}} | l7-f = {{{r7_length_f|}}} | s7 = {{{r7_surface|}}} | n8 = {{{r8_number|}}} | l8-m = {{{r8_length_m|}}} | l8-f = {{{r8_length_f|}}} | s8 = {{{r8_surface|}}} | n9 = {{{r9_number|}}} | l9-m = {{{r9_length_m|}}} | l9-f = {{{r9_length_f|}}} | s9 = {{{r9_surface|}}} | n10 = {{{r10_number|}}} | l10-m = {{{r10_length_m|}}} | l10-f = {{{r10_length_f|}}} | s10 = {{{r10_surface|}}} | n11 = {{{r11_number|}}} | l11-m = {{{r11_length_m|}}} | l11-f = {{{r11_length_f|}}} | s11 = {{{r11_surface|}}} | n12 = {{{r12_number|}}} | l12-m = {{{r12_length_m|}}} | l12-f = {{{r12_length_f|}}} | s12 = {{{r12_surface|}}} }}}} | header39 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}}|[[Helipad|Майдончаҳои чархболнишинӣ]]}} | data40 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = Рақам | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{h1_number|}}} | l1-m = {{{h1_length_m|}}} | l1-f = {{{h1_length_f|}}} | s1 = {{{h1_surface|}}} | n2 = {{{h2_number|}}} | l2-m = {{{h2_length_m|}}} | l2-f = {{{h2_length_f|}}} | s2 = {{{h2_surface|}}} | n3 = {{{h3_number|}}} | l3-m = {{{h3_length_m|}}} | l3-f = {{{h3_length_f|}}} | s3 = {{{h3_surface|}}} | n4 = {{{h4_number|}}} | l4-m = {{{h4_length_m|}}} | l4-f = {{{h4_length_f|}}} | s4 = {{{h4_surface|}}} | n5 = {{{h5_number|}}} | l5-m = {{{h5_length_m|}}} | l5-f = {{{h5_length_f|}}} | s5 = {{{h5_surface|}}} | n6 = {{{h6_number|}}} | l6-m = {{{h6_length_m|}}} | l6-f = {{{h6_length_f|}}} | s6 = {{{h6_surface|}}} | n7 = {{{h7_number|}}} | l7-m = {{{h7_length_m|}}} | l7-f = {{{h7_length_f|}}} | s7 = {{{h7_surface|}}} | n8 = {{{h8_number|}}} | l8-m = {{{h8_length_m|}}} | l8-f = {{{h8_length_f|}}} | s8 = {{{h8_surface|}}} | n9 = {{{h9_number|}}} | l9-m = {{{h9_length_m|}}} | l9-f = {{{h9_length_f|}}} | s9 = {{{h9_surface|}}} | n10 = {{{h10_number|}}} | l10-m = {{{h10_length_m|}}} | l10-f = {{{h10_length_f|}}} | s10 = {{{h10_surface|}}} | n11 = {{{h11_number|}}} | l11-m = {{{h11_length_m|}}} | l11-f = {{{h11_length_f|}}} | s11 = {{{h11_surface|}}} | n12 = {{{h12_number|}}} | l12-m = {{{h12_length_m|}}} | l12-f = {{{h12_length_f|}}} | s12 = {{{h12_surface|}}} }}}} | header41 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | Омор {{#if:{{{stat_year|}}}|({{{stat_year|}}})}} }} | data50 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | {{Infobox | subbox = yes | label1 = {{{stat1_header|}}} | data1 = {{{stat1_data|}}} | label2 = {{{stat2_header|}}} | data2 = {{{stat2_data|}}} | label3 = {{{stat3_header|}}} | data3 = {{{stat3_data|}}} | label4 = {{{stat4_header|}}} | data4 = {{{stat4_data|}}} | label5 = {{{stat5_header|}}} | data5 = {{{stat5_data|}}} | label6 = {{{stat6_header|}}} | data6 = {{{stat6_data|}}} | label7 = {{{stat7_header|}}} | data7 = {{{stat7_data|}}} | label8 = {{{stat8_header|}}} | data8 = {{{stat8_data|}}} }} }} | rowclass51 = ib-airport-footnotes | data51 = {{#if:{{{footnotes|}}}|{{{footnotes}}}}} | data52 = {{if empty|{{{embed|}}}|{{{module|}}}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox airport with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Саҳифае, ки аз [[Template:Infobox airport]] бо параметри ношиноси «_VALUE_» истифода мекунад|ignoreblank=y|mapframe_args=y|pushpin_map_args=y| area_served | built | caption | caption2 | closed | commander | coordinates | elevation_f | elevation_m | embed | ensign | ensign_alt | ensign_size | FAA | focus_city | footnotes | GPS | h1_length_f | h1_length_m | h1_number | h1_surface | h2_length_f | h2_length_m | h2_number | h2_surface | h3_length_f | h3_length_m | h3_number | h3_surface | h4_length_f | h4_length_m | h4_number | h4_surface | h5_length_f | h5_length_m | h5_number | h5_surface | h6_length_f | h6_length_m | h6_number | h6_surface | h7_length_f | h7_length_m | h7_number | h7_surface | h8_length_f | h8_length_m | h8_number | h8_surface | h9_length_f | h9_length_m | h9_number | h9_surface | h10_length_f | h10_length_m | h10_number | h10_surface | h11_length_f | h11_length_m | h11_number | h11_surface | h12_length_f | h12_length_m | h12_number | h12_surface | hub | IATA | ICAO | image | image_alt | image_class | image_map | image_map_alt | image_map_caption | image_mapsize | image_size | image2 | image2_alt | image2_size | LID | location | metric_elev | metric_rwy | module | name | native_name | occupants | opened | operating_base | operator | owner | owner_oper | passenger_services_ceased | public_transit | r1_length_f | r1_length_m | r1_number | r1_surface | r2_length_f | r2_length_m | r2_number | r2_surface | r3_length_f | r3_length_m | r3_number | r3_surface | r4_length_f | r4_length_m | r4_number | r4_surface | r5_length_f | r5_length_m | r5_number | r5_surface | r6_length_f | r6_length_m | r6_number | r6_surface | r7_length_f | r7_length_m | r7_number | r7_surface | r8_length_f | r8_length_m | r8_number | r8_surface | r9_length_f | r9_length_m | r9_number | r9_surface | r10_length_f | r10_length_m | r10_number | r10_surface | r11_length_f | r11_length_m | r11_number | r11_surface | r12_length_f | r12_length_m | r12_number | r12_surface | stat_year | stat1_data | stat1_header | stat2_data | stat2_header | stat3_data | stat3_header | stat4_data | stat4_header | stat5_data | stat5_header | stat6_data | stat6_header | stat7_data | stat7_header | stat8_data | stat8_header | summer | TC | timezone | type | used | utc | utcs | website | WMO }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox airport]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox airport with conflicting parameters}} | owner_oper; owner | embed; module }}<noinclude>{{documentation}}<!-- Лутфан, гурӯҳҳо ва пайвандҳои байни забонҳоро ба зерсаҳифаи /doc илова кунед, на ба ин ҷо. --></noinclude> hfq47sj3i5i00cymfo4pd1x0dau3o9r 1493634 1493632 2026-11-11T18:00:35Z Zosya95 54344 1493634 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | исм = Фурудгоҳ | болоӣ = <includeonly><div class="fn org">{{#invoke:string|replace|{{if empty|{{{ном|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}| |<br />|plain=false}}</div></includeonly><!-- -->{{#if:{{{парчам|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{парчам|}}}|size={{{андозаи парчам|}}}|sizedefault=90px|alt={{{матни ҷойгузини парчам|}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname">{{{native_name}}}</div>}} | синфи_бадан = ib-airport vcard | templatestyles = Infobox airport/styles.css | тасвир = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир|}}}|size={{{андозаи тасвир|}}}| class = {{{синфи тасвир|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{матни ҷойгузини тасвир|}}}}} | тавсифи тасвир = {{{тавсифи тасвир|}}} | тасвир2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир2|}}}|size={{{image2_size|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image2_alt|}}}}} | тавсифи тасвир2 = {{{тавсифи тасвир2|}}} | rowclass1 = ib-airport-codes | матн1 = <includeonly>{{hlist |1=<span class="nowrap">[[IATA airport code|ИАТА]]: {{#if:{{{IATA|}}}|<span class="nickname">{{{IATA}}}</span>|''нест''}}</span> |2=<span class="nowrap">[[ICAO airport code|ИКАО]]: {{#if:{{{ICAO|}}}|<span class="nickname">{{{ICAO}}}</span>|''нест''}}</span> |3={{#if:{{{FAA|}}}|<span class="nowrap">[[Federal Aviation Administration|Идораи федералии ҳавонавардӣ (FAA)]] [[Location identifier#FAA identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{FAA}}}</span></span>}} |4={{#if:{{{TC|}}} |<span class="nowrap">[[Transport Canada|Нақлиёти Канада (TC)]] [[Location identifier#Transport Canada identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{TC}}}</span></span>}} |5={{#if:{{{LID|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{LID}}}</span></span>}} |6={{#if:{{{GPS|}}}|<span class="nowrap">[[Global Positioning System|GPS]]: <span class="nickname">{{{GPS}}}</span></span>}} |7={{#if:{{{WMO|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier#WMO station identifiers|СҶҲ (WMO)]]: <span class="nickname">{{{WMO}}}</span></span>}} }}</includeonly> | header2 = <includeonly>Маълумоти умумӣ</includeonly> | нишонгузорӣ3 = Навъи фурудгоҳ | синф3 = category | матн3 = {{{навъ|}}} | rowclass4 = note | нишонгузорӣ4 = {{#if:{{{owner_oper|}}}|Молик / идоракунанда|Молик}} | матн4 = {{if empty|{{{owner_oper|}}}|{{{owner|}}}}} | rowclass5 = note | нишонгузорӣ5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |Идоракунанда}} | матн5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |{{{operator|}}}}} | нишонгузорӣ6 = Хизматрасонӣ ба | матн6 = {{{area_served|}}} | нишонгузорӣ7 = Ҷойгиршавӣ | синф7 = label | матн7 = {{{ҷойгиршавӣ|}}} | нишонгузорӣ8 = Оғози фаъолият | матн8 = {{{opened|}}} | нишонгузорӣ9 = Қатъи фаъолият | матн9 = {{{closed|}}} | нишонгузорӣ10 = {{longitem|Қатъи хизматрасонии мусофирбарӣ}} | матн10 = {{{passenger_services_ceased|}}} | нишонгузорӣ11 = [[Airline hub|Маркази парвозҳо]] барои | матн11 = {{{hub|}}} | нишонгузорӣ12 = {{longitem|[[Focus city|Шаҳри асосии парвозҳо]] барои}} | матн12 = {{{focus_city|}}} | нишонгузорӣ13 = {{longitem|Пойгоҳи фаъолият барои}} | матн13 = {{{operating_base|}}} | нишонгузорӣ14 = Сохта шуд | матн14 = {{{built|}}} | нишонгузорӣ15 = Давраи истифода | матн15 = {{{used|}}} | нишонгузорӣ16 = Фармондеҳ | матн16 = {{{фармондеҳ|}}} | нишонгузорӣ17 = Истифодабарандагон | матн17 = {{{истифодабарандагон|}}} | нишонгузорӣ18 = [[Time zone|Минтақаи вақт]] | матн18 = {{#if: {{{timezone|}}} {{{utc|}}}| {{{timezone}}} ({{{utc}}}) }} | нишонгузорӣ19 = &nbsp;•&nbsp;Тобистон ([[Daylight saving time|вақти тобистона]]) | матн19 = {{#if: {{{summer|}}} {{{utcs|}}}| {{{summer}}} ({{{utcs}}}) }} | нишонгузорӣ20 = Баландӣ аз [[Height above sea level|сатҳи баҳр]] | матн20 = {{#if:{{{metric_elev|}}}|{{convinfobox|{{{elevation_m|}}}|m|{{{elevation_f|}}}|ft}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{elevation_f|}}}|ft|{{{elevation_m|}}}|m}}}} | нишонгузорӣ21 = Координатаҳо | матн21 = {{#if: {{{coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:airport}}}} | нишонгузорӣ30 = {{longitem|Дастрасӣ бо нақлиёти ҷамъиятӣ}} | матн30 = {{{public_transit|}}} | нишонгузорӣ31 = Вебгоҳ | class31 = plainlinksneverexpand | матн31 = {{{website|}}} | header32 = {{#switch:{{#if:{{{pushpin_map|}}}|1}}{{#if:{{{image_map|}}}|1}}{{yesno|{{{mapframe|}}}|yes=1|def=}} |1=Харита |11|111=Харитаҳо}} | матн33 = {{#if:{{{image_map|}}}| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{image_mapsize|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image_map_alt|}}}|title={{{image_map_caption|Ҷойгиршавии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}}}}}{{#if:{{{image_map_caption|}}}|<br />{{{image_map_caption}}}}} }} | матн34 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map | pushpin_mark = {{if empty|{{{pushpin_mark|}}}|Airplane silhouette.svg }} | pushpin_label = {{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} | pushpin_mark_size = {{if empty|{{{pushpin_mark_size|}}}|10 }} | default_width = 250 }} | матн35 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}|no|yes}} | mapframe-marker = airport | mapframe-wikidata = yes | mapframe-width = 250 | mapframe-caption = Харитаи интерактивии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} }} | header37 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}}|[[Runway|Хатҳои парвозу фуруд]]}} | матн38 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = [[Runway#Naming|Самт]] | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{r1_number|}}} | l1-m = {{{r1_length_m|}}} | l1-f = {{{r1_length_f|}}} | s1 = {{{r1_surface|}}} | n2 = {{{r2_number|}}} | l2-m = {{{r2_length_m|}}} | l2-f = {{{r2_length_f|}}} | s2 = {{{r2_surface|}}} | n3 = {{{r3_number|}}} | l3-m = {{{r3_length_m|}}} | l3-f = {{{r3_length_f|}}} | s3 = {{{r3_surface|}}} | n4 = {{{r4_number|}}} | l4-m = {{{r4_length_m|}}} | l4-f = {{{r4_length_f|}}} | s4 = {{{r4_surface|}}} | n5 = {{{r5_number|}}} | l5-m = {{{r5_length_m|}}} | l5-f = {{{r5_length_f|}}} | s5 = {{{r5_surface|}}} | n6 = {{{r6_number|}}} | l6-m = {{{r6_length_m|}}} | l6-f = {{{r6_length_f|}}} | s6 = {{{r6_surface|}}} | n7 = {{{r7_number|}}} | l7-m = {{{r7_length_m|}}} | l7-f = {{{r7_length_f|}}} | s7 = {{{r7_surface|}}} | n8 = {{{r8_number|}}} | l8-m = {{{r8_length_m|}}} | l8-f = {{{r8_length_f|}}} | s8 = {{{r8_surface|}}} | n9 = {{{r9_number|}}} | l9-m = {{{r9_length_m|}}} | l9-f = {{{r9_length_f|}}} | s9 = {{{r9_surface|}}} | n10 = {{{r10_number|}}} | l10-m = {{{r10_length_m|}}} | l10-f = {{{r10_length_f|}}} | s10 = {{{r10_surface|}}} | n11 = {{{r11_number|}}} | l11-m = {{{r11_length_m|}}} | l11-f = {{{r11_length_f|}}} | s11 = {{{r11_surface|}}} | n12 = {{{r12_number|}}} | l12-m = {{{r12_length_m|}}} | l12-f = {{{r12_length_f|}}} | s12 = {{{r12_surface|}}} }}}} | header39 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}}|[[Helipad|Майдончаҳои чархболнишинӣ]]}} | матн40 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = Рақам | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{h1_number|}}} | l1-m = {{{h1_length_m|}}} | l1-f = {{{h1_length_f|}}} | s1 = {{{h1_surface|}}} | n2 = {{{h2_number|}}} | l2-m = {{{h2_length_m|}}} | l2-f = {{{h2_length_f|}}} | s2 = {{{h2_surface|}}} | n3 = {{{h3_number|}}} | l3-m = {{{h3_length_m|}}} | l3-f = {{{h3_length_f|}}} | s3 = {{{h3_surface|}}} | n4 = {{{h4_number|}}} | l4-m = {{{h4_length_m|}}} | l4-f = {{{h4_length_f|}}} | s4 = {{{h4_surface|}}} | n5 = {{{h5_number|}}} | l5-m = {{{h5_length_m|}}} | l5-f = {{{h5_length_f|}}} | s5 = {{{h5_surface|}}} | n6 = {{{h6_number|}}} | l6-m = {{{h6_length_m|}}} | l6-f = {{{h6_length_f|}}} | s6 = {{{h6_surface|}}} | n7 = {{{h7_number|}}} | l7-m = {{{h7_length_m|}}} | l7-f = {{{h7_length_f|}}} | s7 = {{{h7_surface|}}} | n8 = {{{h8_number|}}} | l8-m = {{{h8_length_m|}}} | l8-f = {{{h8_length_f|}}} | s8 = {{{h8_surface|}}} | n9 = {{{h9_number|}}} | l9-m = {{{h9_length_m|}}} | l9-f = {{{h9_length_f|}}} | s9 = {{{h9_surface|}}} | n10 = {{{h10_number|}}} | l10-m = {{{h10_length_m|}}} | l10-f = {{{h10_length_f|}}} | s10 = {{{h10_surface|}}} | n11 = {{{h11_number|}}} | l11-m = {{{h11_length_m|}}} | l11-f = {{{h11_length_f|}}} | s11 = {{{h11_surface|}}} | n12 = {{{h12_number|}}} | l12-m = {{{h12_length_m|}}} | l12-f = {{{h12_length_f|}}} | s12 = {{{h12_surface|}}} }}}} | header41 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | Омор {{#if:{{{stat_year|}}}|({{{stat_year|}}})}} }} | матн50 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | {{Infobox | subbox = yes | нишонгузорӣ1 = {{{stat1_header|}}} | матн1 = {{{stat1_data|}}} | нишонгузорӣ2 = {{{stat2_header|}}} | матн2 = {{{stat2_data|}}} | нишонгузорӣ3 = {{{stat3_header|}}} | матн3 = {{{stat3_data|}}} | нишонгузорӣ4 = {{{stat4_header|}}} | матн4 = {{{stat4_data|}}} | нишонгузорӣ5 = {{{stat5_header|}}} | матн5 = {{{stat5_data|}}} | нишонгузорӣ6 = {{{stat6_header|}}} | матн6 = {{{stat6_data|}}} | нишонгузорӣ7 = {{{stat7_header|}}} | матн7 = {{{stat7_data|}}} | нишонгузорӣ8 = {{{stat8_header|}}} | матн8 = {{{stat8_data|}}} }} }} | rowclass51 = ib-airport-footnotes | матн51 = {{#if:{{{footnotes|}}}|{{{footnotes}}}}} }} <noinclude>{{documentation}}</noinclude> 9n8khku48yr1js3buhar739squ3hs36 1493663 1493634 2026-11-11T19:34:37Z Zosya95 54344 1493663 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | исм = Фурудгоҳ | болоӣ = <includeonly><div class="fn org">{{#invoke:string|replace|{{if empty|{{{ном|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}| |<br />|plain=false}}</div></includeonly><!-- -->{{#if:{{{парчам|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{парчам|}}}|size={{{андозаи парчам|}}}|sizedefault=90px|alt={{{матни ҷойгузини парчам|}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname">{{{native_name}}}</div>}} | синфи_бадан = ib-airport vcard | templatestyles = Infobox airport/styles.css | тасвир = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир|}}}|size={{{андозаи тасвир|}}}| class = {{{синфи тасвир|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{матни ҷойгузини тасвир|}}}}} | тавсифи тасвир = {{{тавсифи тасвир|}}} | тасвир2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир2|}}}|size={{{image2_size|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image2_alt|}}}}} | тавсифи тасвир2 = {{{тавсифи тасвир2|}}} | rowclass1 = ib-airport-codes | матн1 = <includeonly>{{hlist |1=<span class="nowrap">[[IATA airport code|ИАТА]]: {{#if:{{{IATA|}}}|<span class="nickname">{{{IATA}}}</span>|''нест''}}</span> |2=<span class="nowrap">[[ICAO airport code|ИКАО]]: {{#if:{{{ICAO|}}}|<span class="nickname">{{{ICAO}}}</span>|''нест''}}</span> |3={{#if:{{{FAA|}}}|<span class="nowrap">[[Federal Aviation Administration|Идораи федералии ҳавонавардӣ (FAA)]] [[Location identifier#FAA identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{FAA}}}</span></span>}} |4={{#if:{{{TC|}}} |<span class="nowrap">[[Transport Canada|Нақлиёти Канада (TC)]] [[Location identifier#Transport Canada identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{TC}}}</span></span>}} |5={{#if:{{{LID|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{LID}}}</span></span>}} |6={{#if:{{{GPS|}}}|<span class="nowrap">[[Global Positioning System|GPS]]: <span class="nickname">{{{GPS}}}</span></span>}} |7={{#if:{{{WMO|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier#WMO station identifiers|СҶҲ (WMO)]]: <span class="nickname">{{{WMO}}}</span></span>}} }}</includeonly> | header2 = <includeonly>Маълумоти умумӣ</includeonly> | нишонгузорӣ3 = Навъи фурудгоҳ | синф3 = category | матн3 = {{{навъ|}}} | rowclass4 = note | нишонгузорӣ4 = {{#if:{{{owner_oper|}}}|Молик / идоракунанда|Молик}} | матн4 = {{if empty|{{{owner_oper|}}}|{{{owner|}}}}} | rowclass5 = note | нишонгузорӣ5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |Идоракунанда}} | матн5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |{{{operator|}}}}} | нишонгузорӣ6 = Хизматрасонӣ ба | матн6 = {{{area_served|}}} | нишонгузорӣ7 = Ҷойгиршавӣ | синф7 = label | матн7 = {{{ҷойгиршавӣ|}}} | нишонгузорӣ8 = Оғози фаъолият | матн8 = {{{opened|}}} | нишонгузорӣ9 = Қатъи фаъолият | матн9 = {{{closed|}}} | нишонгузорӣ10 = {{longitem|Қатъи хизматрасонии мусофирбарӣ}} | матн10 = {{{passenger_services_ceased|}}} | нишонгузорӣ11 = [[Airline hub|Маркази парвозҳо]] барои | матн11 = {{{hub|}}} | нишонгузорӣ12 = {{longitem|[[Focus city|Шаҳри асосии парвозҳо]] барои}} | матн12 = {{{focus_city|}}} | нишонгузорӣ13 = {{longitem|Пойгоҳи фаъолият барои}} | матн13 = {{{operating_base|}}} | нишонгузорӣ14 = Сохта шуд | матн14 = {{{built|}}} | нишонгузорӣ15 = Давраи истифода | матн15 = {{{used|}}} | нишонгузорӣ16 = Фармондеҳ | матн16 = {{{фармондеҳ|}}} | нишонгузорӣ17 = Истифодабарандагон | матн17 = {{{истифодабарандагон|}}} | нишонгузорӣ18 = [[Time zone|Минтақаи вақт]] | матн18 = {{#if: {{{timezone|}}} {{{utc|}}}| {{{timezone}}} ({{{utc}}}) }} | нишонгузорӣ19 = &nbsp;•&nbsp;Тобистон ([[Daylight saving time|вақти тобистона]]) | матн19 = {{#if: {{{summer|}}} {{{utcs|}}}| {{{summer}}} ({{{utcs}}}) }} | нишонгузорӣ20 = Баландӣ аз [[Height above sea level|сатҳи баҳр]] | матн20 = {{#if:{{{metric_elev|}}}|{{convinfobox|{{{elevation_m|}}}|m|{{{elevation_f|}}}|ft}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{elevation_f|}}}|ft|{{{elevation_m|}}}|m}}}} | нишонгузорӣ21 = Координатаҳо | матн21 = {{#if: {{{coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:airport}}}} | нишонгузорӣ30 = {{longitem|Дастрасӣ бо нақлиёти ҷамъиятӣ}} | матн30 = {{{public_transit|}}} | нишонгузорӣ31 = Вебгоҳ | class31 = plainlinksneverexpand | матн31 = {{{website|}}} | header32 = {{#switch:{{#if:{{{pushpin_map|}}}|1}}{{#if:{{{image_map|}}}|1}}{{yesno|{{{mapframe|}}}|yes=1|def=}} |1=Харита |11|111=Харитаҳо}} | матн33 = {{#if:{{{image_map|}}}| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{image_mapsize|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image_map_alt|}}}|title={{{image_map_caption|Ҷойгиршавии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}}}}}{{#if:{{{image_map_caption|}}}|<br />{{{image_map_caption}}}}} }} | матн34 = {{#if:{{{pushpin_map|}}} |{{#invoke:Location map|main |{{{pushpin_map}}} |width=250 |float=none |border=infobox |label={{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{ном|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} |mark={{if empty|{{{pushpin_mark|}}}|Airplane silhouette.svg}} |marksize={{if empty|{{{pushpin_mark_size|}}}|10}} |lat={{{latitude|}}} |long={{{longitude|}}} |caption=Ҷойгиршавии {{{ном|{{BASEPAGENAME}}}}} }} }} | матн35 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}|no|yes}} | mapframe-marker = airport | mapframe-wikidata = yes | mapframe-width = 250 | mapframe-caption = Харитаи интерактивии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} }} | header37 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}}|[[Runway|Хатҳои парвозу фуруд]]}} | матн38 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = [[Runway#Naming|Самт]] | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{r1_number|}}} | l1-m = {{{r1_length_m|}}} | l1-f = {{{r1_length_f|}}} | s1 = {{{r1_surface|}}} | n2 = {{{r2_number|}}} | l2-m = {{{r2_length_m|}}} | l2-f = {{{r2_length_f|}}} | s2 = {{{r2_surface|}}} | n3 = {{{r3_number|}}} | l3-m = {{{r3_length_m|}}} | l3-f = {{{r3_length_f|}}} | s3 = {{{r3_surface|}}} | n4 = {{{r4_number|}}} | l4-m = {{{r4_length_m|}}} | l4-f = {{{r4_length_f|}}} | s4 = {{{r4_surface|}}} | n5 = {{{r5_number|}}} | l5-m = {{{r5_length_m|}}} | l5-f = {{{r5_length_f|}}} | s5 = {{{r5_surface|}}} | n6 = {{{r6_number|}}} | l6-m = {{{r6_length_m|}}} | l6-f = {{{r6_length_f|}}} | s6 = {{{r6_surface|}}} | n7 = {{{r7_number|}}} | l7-m = {{{r7_length_m|}}} | l7-f = {{{r7_length_f|}}} | s7 = {{{r7_surface|}}} | n8 = {{{r8_number|}}} | l8-m = {{{r8_length_m|}}} | l8-f = {{{r8_length_f|}}} | s8 = {{{r8_surface|}}} | n9 = {{{r9_number|}}} | l9-m = {{{r9_length_m|}}} | l9-f = {{{r9_length_f|}}} | s9 = {{{r9_surface|}}} | n10 = {{{r10_number|}}} | l10-m = {{{r10_length_m|}}} | l10-f = {{{r10_length_f|}}} | s10 = {{{r10_surface|}}} | n11 = {{{r11_number|}}} | l11-m = {{{r11_length_m|}}} | l11-f = {{{r11_length_f|}}} | s11 = {{{r11_surface|}}} | n12 = {{{r12_number|}}} | l12-m = {{{r12_length_m|}}} | l12-f = {{{r12_length_f|}}} | s12 = {{{r12_surface|}}} }}}} | header39 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}}|[[Helipad|Майдончаҳои чархболнишинӣ]]}} | матн40 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = Рақам | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{h1_number|}}} | l1-m = {{{h1_length_m|}}} | l1-f = {{{h1_length_f|}}} | s1 = {{{h1_surface|}}} | n2 = {{{h2_number|}}} | l2-m = {{{h2_length_m|}}} | l2-f = {{{h2_length_f|}}} | s2 = {{{h2_surface|}}} | n3 = {{{h3_number|}}} | l3-m = {{{h3_length_m|}}} | l3-f = {{{h3_length_f|}}} | s3 = {{{h3_surface|}}} | n4 = {{{h4_number|}}} | l4-m = {{{h4_length_m|}}} | l4-f = {{{h4_length_f|}}} | s4 = {{{h4_surface|}}} | n5 = {{{h5_number|}}} | l5-m = {{{h5_length_m|}}} | l5-f = {{{h5_length_f|}}} | s5 = {{{h5_surface|}}} | n6 = {{{h6_number|}}} | l6-m = {{{h6_length_m|}}} | l6-f = {{{h6_length_f|}}} | s6 = {{{h6_surface|}}} | n7 = {{{h7_number|}}} | l7-m = {{{h7_length_m|}}} | l7-f = {{{h7_length_f|}}} | s7 = {{{h7_surface|}}} | n8 = {{{h8_number|}}} | l8-m = {{{h8_length_m|}}} | l8-f = {{{h8_length_f|}}} | s8 = {{{h8_surface|}}} | n9 = {{{h9_number|}}} | l9-m = {{{h9_length_m|}}} | l9-f = {{{h9_length_f|}}} | s9 = {{{h9_surface|}}} | n10 = {{{h10_number|}}} | l10-m = {{{h10_length_m|}}} | l10-f = {{{h10_length_f|}}} | s10 = {{{h10_surface|}}} | n11 = {{{h11_number|}}} | l11-m = {{{h11_length_m|}}} | l11-f = {{{h11_length_f|}}} | s11 = {{{h11_surface|}}} | n12 = {{{h12_number|}}} | l12-m = {{{h12_length_m|}}} | l12-f = {{{h12_length_f|}}} | s12 = {{{h12_surface|}}} }}}} | header41 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | Омор {{#if:{{{stat_year|}}}|({{{stat_year|}}})}} }} | матн50 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | {{Infobox | subbox = yes | нишонгузорӣ1 = {{{stat1_header|}}} | матн1 = {{{stat1_data|}}} | нишонгузорӣ2 = {{{stat2_header|}}} | матн2 = {{{stat2_data|}}} | нишонгузорӣ3 = {{{stat3_header|}}} | матн3 = {{{stat3_data|}}} | нишонгузорӣ4 = {{{stat4_header|}}} | матн4 = {{{stat4_data|}}} | нишонгузорӣ5 = {{{stat5_header|}}} | матн5 = {{{stat5_data|}}} | нишонгузорӣ6 = {{{stat6_header|}}} | матн6 = {{{stat6_data|}}} | нишонгузорӣ7 = {{{stat7_header|}}} | матн7 = {{{stat7_data|}}} | нишонгузорӣ8 = {{{stat8_header|}}} | матн8 = {{{stat8_data|}}} }} }} | rowclass51 = ib-airport-footnotes | матн51 = {{#if:{{{footnotes|}}}|{{{footnotes}}}}} }} <noinclude>{{documentation}}</noinclude> fl9ou1nidd3sf5p08y340d09awf54nk 1493664 1493663 2026-11-11T19:35:37Z Zosya95 54344 1493664 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | исм = Фурудгоҳ | болоӣ = <includeonly><div class="fn org">{{#invoke:string|replace|{{if empty|{{{ном|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}| |<br />|plain=false}}</div></includeonly><!-- -->{{#if:{{{парчам|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{парчам|}}}|size={{{андозаи парчам|}}}|sizedefault=90px|alt={{{матни ҷойгузини парчам|}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname">{{{native_name}}}</div>}} | синфи_бадан = ib-airport vcard | templatestyles = Infobox airport/styles.css | тасвир = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир|}}}|size={{{андозаи тасвир|}}}| class = {{{синфи тасвир|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{матни ҷойгузини тасвир|}}}}} | тавсифи тасвир = {{{тавсифи тасвир|}}} | тасвир2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир2|}}}|size={{{image2_size|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image2_alt|}}}}} | тавсифи тасвир2 = {{{тавсифи тасвир2|}}} | rowclass1 = ib-airport-codes | матн1 = <includeonly>{{hlist |1=<span class="nowrap">[[IATA airport code|ИАТА]]: {{#if:{{{IATA|}}}|<span class="nickname">{{{IATA}}}</span>|''нест''}}</span> |2=<span class="nowrap">[[ICAO airport code|ИКАО]]: {{#if:{{{ICAO|}}}|<span class="nickname">{{{ICAO}}}</span>|''нест''}}</span> |3={{#if:{{{FAA|}}}|<span class="nowrap">[[Federal Aviation Administration|Идораи федералии ҳавонавардӣ (FAA)]] [[Location identifier#FAA identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{FAA}}}</span></span>}} |4={{#if:{{{TC|}}} |<span class="nowrap">[[Transport Canada|Нақлиёти Канада (TC)]] [[Location identifier#Transport Canada identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{TC}}}</span></span>}} |5={{#if:{{{LID|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{LID}}}</span></span>}} |6={{#if:{{{GPS|}}}|<span class="nowrap">[[Global Positioning System|GPS]]: <span class="nickname">{{{GPS}}}</span></span>}} |7={{#if:{{{WMO|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier#WMO station identifiers|СҶҲ (WMO)]]: <span class="nickname">{{{WMO}}}</span></span>}} }}</includeonly> | header2 = <includeonly>Маълумоти умумӣ</includeonly> | нишонгузорӣ3 = Навъи фурудгоҳ | синф3 = category | матн3 = {{{навъ|}}} | rowclass4 = note | нишонгузорӣ4 = {{#if:{{{owner_oper|}}}|Молик / идоракунанда|Молик}} | матн4 = {{if empty|{{{owner_oper|}}}|{{{owner|}}}}} | rowclass5 = note | нишонгузорӣ5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |Идоракунанда}} | матн5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |{{{operator|}}}}} | нишонгузорӣ6 = Хизматрасонӣ ба | матн6 = {{{area_served|}}} | нишонгузорӣ7 = Ҷойгиршавӣ | синф7 = label | матн7 = {{{ҷойгиршавӣ|}}} | нишонгузорӣ8 = Оғози фаъолият | матн8 = {{{opened|}}} | нишонгузорӣ9 = Қатъи фаъолият | матн9 = {{{closed|}}} | нишонгузорӣ10 = {{longitem|Қатъи хизматрасонии мусофирбарӣ}} | матн10 = {{{passenger_services_ceased|}}} | нишонгузорӣ11 = [[Airline hub|Маркази парвозҳо]] барои | матн11 = {{{hub|}}} | нишонгузорӣ12 = {{longitem|[[Focus city|Шаҳри асосии парвозҳо]] барои}} | матн12 = {{{focus_city|}}} | нишонгузорӣ13 = {{longitem|Пойгоҳи фаъолият барои}} | матн13 = {{{operating_base|}}} | нишонгузорӣ14 = Сохта шуд | матн14 = {{{built|}}} | нишонгузорӣ15 = Давраи истифода | матн15 = {{{used|}}} | нишонгузорӣ16 = Фармондеҳ | матн16 = {{{фармондеҳ|}}} | нишонгузорӣ17 = Истифодабарандагон | матн17 = {{{истифодабарандагон|}}} | нишонгузорӣ18 = [[Time zone|Минтақаи вақт]] | матн18 = {{#if: {{{timezone|}}} {{{utc|}}}| {{{timezone}}} ({{{utc}}}) }} | нишонгузорӣ19 = &nbsp;•&nbsp;Тобистон ([[Daylight saving time|вақти тобистона]]) | матн19 = {{#if: {{{summer|}}} {{{utcs|}}}| {{{summer}}} ({{{utcs}}}) }} | нишонгузорӣ20 = Баландӣ аз [[Height above sea level|сатҳи баҳр]] | матн20 = {{#if:{{{metric_elev|}}}|{{convinfobox|{{{elevation_m|}}}|m|{{{elevation_f|}}}|ft}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{elevation_f|}}}|ft|{{{elevation_m|}}}|m}}}} | нишонгузорӣ21 = Координатаҳо | матн21 = {{#if: {{{coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:airport}}}} | нишонгузорӣ30 = {{longitem|Дастрасӣ бо нақлиёти ҷамъиятӣ}} | матн30 = {{{public_transit|}}} | нишонгузорӣ31 = Вебгоҳ | class31 = plainlinksneverexpand | матн31 = {{{website|}}} | header32 = {{#switch:{{#if:{{{pushpin_map|}}}|1}}{{#if:{{{image_map|}}}|1}}{{yesno|{{{mapframe|}}}|yes=1|def=}} |1=Харита |11|111=Харитаҳо}} | матн33 = {{#if:{{{image_map|}}}| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{image_mapsize|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image_map_alt|}}}|title={{{image_map_caption|Ҷойгиршавии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}}}}}{{#if:{{{image_map_caption|}}}|<br />{{{image_map_caption}}}}} }} | матн34 = {{#if:{{{pushpin_map|}}} |{{#invoke:Location map|main |{{{pushpin_map}}} |width=250 |float=none |border=infobox |label={{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{ном|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} |mark={{if empty|{{{pushpin_mark|}}}|Airplane silhouette.svg}} |marksize={{if empty|{{{pushpin_mark_size|}}}|10}} |lat={{{latitude|}}} |long={{{longitude|}}} |caption=Ҷойгиршавии {{{ном|{{BASEPAGENAME}}}}} }} }} | сарлавҳа37 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}}|[[Runway|Хатҳои парвозу фуруд]]}} | матн38 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = [[Runway#Naming|Самт]] | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{r1_number|}}} | l1-m = {{{r1_length_m|}}} | l1-f = {{{r1_length_f|}}} | s1 = {{{r1_surface|}}} | n2 = {{{r2_number|}}} | l2-m = {{{r2_length_m|}}} | l2-f = {{{r2_length_f|}}} | s2 = {{{r2_surface|}}} | n3 = {{{r3_number|}}} | l3-m = {{{r3_length_m|}}} | l3-f = {{{r3_length_f|}}} | s3 = {{{r3_surface|}}} | n4 = {{{r4_number|}}} | l4-m = {{{r4_length_m|}}} | l4-f = {{{r4_length_f|}}} | s4 = {{{r4_surface|}}} | n5 = {{{r5_number|}}} | l5-m = {{{r5_length_m|}}} | l5-f = {{{r5_length_f|}}} | s5 = {{{r5_surface|}}} | n6 = {{{r6_number|}}} | l6-m = {{{r6_length_m|}}} | l6-f = {{{r6_length_f|}}} | s6 = {{{r6_surface|}}} | n7 = {{{r7_number|}}} | l7-m = {{{r7_length_m|}}} | l7-f = {{{r7_length_f|}}} | s7 = {{{r7_surface|}}} | n8 = {{{r8_number|}}} | l8-m = {{{r8_length_m|}}} | l8-f = {{{r8_length_f|}}} | s8 = {{{r8_surface|}}} | n9 = {{{r9_number|}}} | l9-m = {{{r9_length_m|}}} | l9-f = {{{r9_length_f|}}} | s9 = {{{r9_surface|}}} | n10 = {{{r10_number|}}} | l10-m = {{{r10_length_m|}}} | l10-f = {{{r10_length_f|}}} | s10 = {{{r10_surface|}}} | n11 = {{{r11_number|}}} | l11-m = {{{r11_length_m|}}} | l11-f = {{{r11_length_f|}}} | s11 = {{{r11_surface|}}} | n12 = {{{r12_number|}}} | l12-m = {{{r12_length_m|}}} | l12-f = {{{r12_length_f|}}} | s12 = {{{r12_surface|}}} }}}} | сарлавҳа39 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}}|[[Helipad|Майдончаҳои чархболнишинӣ]]}} | матн40 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = Рақам | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{h1_number|}}} | l1-m = {{{h1_length_m|}}} | l1-f = {{{h1_length_f|}}} | s1 = {{{h1_surface|}}} | n2 = {{{h2_number|}}} | l2-m = {{{h2_length_m|}}} | l2-f = {{{h2_length_f|}}} | s2 = {{{h2_surface|}}} | n3 = {{{h3_number|}}} | l3-m = {{{h3_length_m|}}} | l3-f = {{{h3_length_f|}}} | s3 = {{{h3_surface|}}} | n4 = {{{h4_number|}}} | l4-m = {{{h4_length_m|}}} | l4-f = {{{h4_length_f|}}} | s4 = {{{h4_surface|}}} | n5 = {{{h5_number|}}} | l5-m = {{{h5_length_m|}}} | l5-f = {{{h5_length_f|}}} | s5 = {{{h5_surface|}}} | n6 = {{{h6_number|}}} | l6-m = {{{h6_length_m|}}} | l6-f = {{{h6_length_f|}}} | s6 = {{{h6_surface|}}} | n7 = {{{h7_number|}}} | l7-m = {{{h7_length_m|}}} | l7-f = {{{h7_length_f|}}} | s7 = {{{h7_surface|}}} | n8 = {{{h8_number|}}} | l8-m = {{{h8_length_m|}}} | l8-f = {{{h8_length_f|}}} | s8 = {{{h8_surface|}}} | n9 = {{{h9_number|}}} | l9-m = {{{h9_length_m|}}} | l9-f = {{{h9_length_f|}}} | s9 = {{{h9_surface|}}} | n10 = {{{h10_number|}}} | l10-m = {{{h10_length_m|}}} | l10-f = {{{h10_length_f|}}} | s10 = {{{h10_surface|}}} | n11 = {{{h11_number|}}} | l11-m = {{{h11_length_m|}}} | l11-f = {{{h11_length_f|}}} | s11 = {{{h11_surface|}}} | n12 = {{{h12_number|}}} | l12-m = {{{h12_length_m|}}} | l12-f = {{{h12_length_f|}}} | s12 = {{{h12_surface|}}} }}}} | header41 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | Омор {{#if:{{{stat_year|}}}|({{{stat_year|}}})}} }} | матн50 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | {{Infobox | subbox = yes | нишонгузорӣ1 = {{{stat1_header|}}} | матн1 = {{{stat1_data|}}} | нишонгузорӣ2 = {{{stat2_header|}}} | матн2 = {{{stat2_data|}}} | нишонгузорӣ3 = {{{stat3_header|}}} | матн3 = {{{stat3_data|}}} | нишонгузорӣ4 = {{{stat4_header|}}} | матн4 = {{{stat4_data|}}} | нишонгузорӣ5 = {{{stat5_header|}}} | матн5 = {{{stat5_data|}}} | нишонгузорӣ6 = {{{stat6_header|}}} | матн6 = {{{stat6_data|}}} | нишонгузорӣ7 = {{{stat7_header|}}} | матн7 = {{{stat7_data|}}} | нишонгузорӣ8 = {{{stat8_header|}}} | матн8 = {{{stat8_data|}}} }} }} | rowclass51 = ib-airport-footnotes | матн51 = {{#if:{{{footnotes|}}}|{{{footnotes}}}}} }} <noinclude>{{documentation}}</noinclude> rr3nmhmzr777xhnqb6ck4g6co6jxd71 1493666 1493664 2026-11-11T19:39:12Z Zosya95 54344 1493666 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | исм = Фурудгоҳ | болоӣ = <includeonly><div class="fn org">{{#invoke:string|replace|{{if empty|{{{ном|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}| |<br />|plain=false}}</div></includeonly><!-- -->{{#if:{{{парчам|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{парчам|}}}|size={{{андозаи парчам|}}}|sizedefault=90px|alt={{{матни ҷойгузини парчам|}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname">{{{native_name}}}</div>}} | синфи_бадан = ib-airport vcard | сабки_сарлавҳа = background: #e9edc9; | templatestyles = Infobox airport/styles.css | тасвир = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир|}}}|size={{{андозаи тасвир|}}}| class = {{{синфи тасвир|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{матни ҷойгузини тасвир|}}}}} | тавсифи тасвир = {{{тавсифи тасвир|}}} | тасвир2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир2|}}}|size={{{image2_size|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image2_alt|}}}}} | тавсифи тасвир2 = {{{тавсифи тасвир2|}}} | rowclass1 = ib-airport-codes | матн1 = <includeonly>{{hlist |1=<span class="nowrap">[[IATA airport code|ИАТА]]: {{#if:{{{IATA|}}}|<span class="nickname">{{{IATA}}}</span>|''нест''}}</span> |2=<span class="nowrap">[[ICAO airport code|ИКАО]]: {{#if:{{{ICAO|}}}|<span class="nickname">{{{ICAO}}}</span>|''нест''}}</span> |3={{#if:{{{FAA|}}}|<span class="nowrap">[[Federal Aviation Administration|Идораи федералии ҳавонавардӣ (FAA)]] [[Location identifier#FAA identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{FAA}}}</span></span>}} |4={{#if:{{{TC|}}} |<span class="nowrap">[[Transport Canada|Нақлиёти Канада (TC)]] [[Location identifier#Transport Canada identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{TC}}}</span></span>}} |5={{#if:{{{LID|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{LID}}}</span></span>}} |6={{#if:{{{GPS|}}}|<span class="nowrap">[[Global Positioning System|GPS]]: <span class="nickname">{{{GPS}}}</span></span>}} |7={{#if:{{{WMO|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier#WMO station identifiers|СҶҲ (WMO)]]: <span class="nickname">{{{WMO}}}</span></span>}} }}</includeonly> | header2 = <includeonly>Маълумоти умумӣ</includeonly> | нишонгузорӣ3 = Навъи фурудгоҳ | синф3 = category | матн3 = {{{навъ|}}} | rowclass4 = note | нишонгузорӣ4 = {{#if:{{{owner_oper|}}}|Молик / идоракунанда|Молик}} | матн4 = {{if empty|{{{owner_oper|}}}|{{{owner|}}}}} | rowclass5 = note | нишонгузорӣ5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |Идоракунанда}} | матн5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |{{{operator|}}}}} | нишонгузорӣ6 = Хизматрасонӣ ба | матн6 = {{{area_served|}}} | нишонгузорӣ7 = Ҷойгиршавӣ | синф7 = label | матн7 = {{{ҷойгиршавӣ|}}} | нишонгузорӣ8 = Оғози фаъолият | матн8 = {{{opened|}}} | нишонгузорӣ9 = Қатъи фаъолият | матн9 = {{{closed|}}} | нишонгузорӣ10 = {{longitem|Қатъи хизматрасонии мусофирбарӣ}} | матн10 = {{{passenger_services_ceased|}}} | нишонгузорӣ11 = [[Airline hub|Маркази парвозҳо]] барои | матн11 = {{{hub|}}} | нишонгузорӣ12 = {{longitem|[[Focus city|Шаҳри асосии парвозҳо]] барои}} | матн12 = {{{focus_city|}}} | нишонгузорӣ13 = {{longitem|Пойгоҳи фаъолият барои}} | матн13 = {{{operating_base|}}} | нишонгузорӣ14 = Сохта шуд | матн14 = {{{built|}}} | нишонгузорӣ15 = Давраи истифода | матн15 = {{{used|}}} | нишонгузорӣ16 = Фармондеҳ | матн16 = {{{фармондеҳ|}}} | нишонгузорӣ17 = Истифодабарандагон | матн17 = {{{истифодабарандагон|}}} | нишонгузорӣ18 = [[Time zone|Минтақаи вақт]] | матн18 = {{#if: {{{timezone|}}} {{{utc|}}}| {{{timezone}}} ({{{utc}}}) }} | нишонгузорӣ19 = &nbsp;•&nbsp;Тобистон ([[Daylight saving time|вақти тобистона]]) | матн19 = {{#if: {{{summer|}}} {{{utcs|}}}| {{{summer}}} ({{{utcs}}}) }} | нишонгузорӣ20 = Баландӣ аз [[Height above sea level|сатҳи баҳр]] | матн20 = {{#if:{{{metric_elev|}}}|{{convinfobox|{{{elevation_m|}}}|m|{{{elevation_f|}}}|ft}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{elevation_f|}}}|ft|{{{elevation_m|}}}|m}}}} | нишонгузорӣ21 = Координатаҳо | матн21 = {{#if: {{{coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:airport}}}} | нишонгузорӣ30 = {{longitem|Дастрасӣ бо нақлиёти ҷамъиятӣ}} | матн30 = {{{public_transit|}}} | нишонгузорӣ31 = Вебгоҳ | class31 = plainlinksneverexpand | матн31 = {{{website|}}} | header32 = {{#switch:{{#if:{{{pushpin_map|}}}|1}}{{#if:{{{image_map|}}}|1}}{{yesno|{{{mapframe|}}}|yes=1|def=}} |1=Харита |11|111=Харитаҳо}} | матн33 = {{#if:{{{image_map|}}}| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{image_mapsize|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image_map_alt|}}}|title={{{image_map_caption|Ҷойгиршавии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}}}}}{{#if:{{{image_map_caption|}}}|<br />{{{image_map_caption}}}}} }} | матн34 = {{#if:{{{pushpin_map|}}} |{{#invoke:Location map|main |{{{pushpin_map}}} |width=250 |float=none |border=infobox |label={{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{ном|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} |mark={{if empty|{{{pushpin_mark|}}}|Airplane silhouette.svg}} |marksize={{if empty|{{{pushpin_mark_size|}}}|10}} |lat={{{latitude|}}} |long={{{longitude|}}} |caption=Ҷойгиршавии {{{ном|{{BASEPAGENAME}}}}} }} }} | сарлавҳа37 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}}|[[Runway|Хатҳои парвозу фуруд]]}} | матн38 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = [[Runway#Naming|Самт]] | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{r1_number|}}} | l1-m = {{{r1_length_m|}}} | l1-f = {{{r1_length_f|}}} | s1 = {{{r1_surface|}}} | n2 = {{{r2_number|}}} | l2-m = {{{r2_length_m|}}} | l2-f = {{{r2_length_f|}}} | s2 = {{{r2_surface|}}} | n3 = {{{r3_number|}}} | l3-m = {{{r3_length_m|}}} | l3-f = {{{r3_length_f|}}} | s3 = {{{r3_surface|}}} | n4 = {{{r4_number|}}} | l4-m = {{{r4_length_m|}}} | l4-f = {{{r4_length_f|}}} | s4 = {{{r4_surface|}}} | n5 = {{{r5_number|}}} | l5-m = {{{r5_length_m|}}} | l5-f = {{{r5_length_f|}}} | s5 = {{{r5_surface|}}} | n6 = {{{r6_number|}}} | l6-m = {{{r6_length_m|}}} | l6-f = {{{r6_length_f|}}} | s6 = {{{r6_surface|}}} | n7 = {{{r7_number|}}} | l7-m = {{{r7_length_m|}}} | l7-f = {{{r7_length_f|}}} | s7 = {{{r7_surface|}}} | n8 = {{{r8_number|}}} | l8-m = {{{r8_length_m|}}} | l8-f = {{{r8_length_f|}}} | s8 = {{{r8_surface|}}} | n9 = {{{r9_number|}}} | l9-m = {{{r9_length_m|}}} | l9-f = {{{r9_length_f|}}} | s9 = {{{r9_surface|}}} | n10 = {{{r10_number|}}} | l10-m = {{{r10_length_m|}}} | l10-f = {{{r10_length_f|}}} | s10 = {{{r10_surface|}}} | n11 = {{{r11_number|}}} | l11-m = {{{r11_length_m|}}} | l11-f = {{{r11_length_f|}}} | s11 = {{{r11_surface|}}} | n12 = {{{r12_number|}}} | l12-m = {{{r12_length_m|}}} | l12-f = {{{r12_length_f|}}} | s12 = {{{r12_surface|}}} }}}} | сарлавҳа39 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}}|[[Helipad|Майдончаҳои чархболнишинӣ]]}} | матн40 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = Рақам | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{h1_number|}}} | l1-m = {{{h1_length_m|}}} | l1-f = {{{h1_length_f|}}} | s1 = {{{h1_surface|}}} | n2 = {{{h2_number|}}} | l2-m = {{{h2_length_m|}}} | l2-f = {{{h2_length_f|}}} | s2 = {{{h2_surface|}}} | n3 = {{{h3_number|}}} | l3-m = {{{h3_length_m|}}} | l3-f = {{{h3_length_f|}}} | s3 = {{{h3_surface|}}} | n4 = {{{h4_number|}}} | l4-m = {{{h4_length_m|}}} | l4-f = {{{h4_length_f|}}} | s4 = {{{h4_surface|}}} | n5 = {{{h5_number|}}} | l5-m = {{{h5_length_m|}}} | l5-f = {{{h5_length_f|}}} | s5 = {{{h5_surface|}}} | n6 = {{{h6_number|}}} | l6-m = {{{h6_length_m|}}} | l6-f = {{{h6_length_f|}}} | s6 = {{{h6_surface|}}} | n7 = {{{h7_number|}}} | l7-m = {{{h7_length_m|}}} | l7-f = {{{h7_length_f|}}} | s7 = {{{h7_surface|}}} | n8 = {{{h8_number|}}} | l8-m = {{{h8_length_m|}}} | l8-f = {{{h8_length_f|}}} | s8 = {{{h8_surface|}}} | n9 = {{{h9_number|}}} | l9-m = {{{h9_length_m|}}} | l9-f = {{{h9_length_f|}}} | s9 = {{{h9_surface|}}} | n10 = {{{h10_number|}}} | l10-m = {{{h10_length_m|}}} | l10-f = {{{h10_length_f|}}} | s10 = {{{h10_surface|}}} | n11 = {{{h11_number|}}} | l11-m = {{{h11_length_m|}}} | l11-f = {{{h11_length_f|}}} | s11 = {{{h11_surface|}}} | n12 = {{{h12_number|}}} | l12-m = {{{h12_length_m|}}} | l12-f = {{{h12_length_f|}}} | s12 = {{{h12_surface|}}} }}}} | header41 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | Омор {{#if:{{{stat_year|}}}|({{{stat_year|}}})}} }} | матн50 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | {{Infobox | subbox = yes | нишонгузорӣ1 = {{{stat1_header|}}} | матн1 = {{{stat1_data|}}} | нишонгузорӣ2 = {{{stat2_header|}}} | матн2 = {{{stat2_data|}}} | нишонгузорӣ3 = {{{stat3_header|}}} | матн3 = {{{stat3_data|}}} | нишонгузорӣ4 = {{{stat4_header|}}} | матн4 = {{{stat4_data|}}} | нишонгузорӣ5 = {{{stat5_header|}}} | матн5 = {{{stat5_data|}}} | нишонгузорӣ6 = {{{stat6_header|}}} | матн6 = {{{stat6_data|}}} | нишонгузорӣ7 = {{{stat7_header|}}} | матн7 = {{{stat7_data|}}} | нишонгузорӣ8 = {{{stat8_header|}}} | матн8 = {{{stat8_data|}}} }} }} | rowclass51 = ib-airport-footnotes | матн51 = {{#if:{{{footnotes|}}}|{{{footnotes}}}}} }} <noinclude>{{documentation}}</noinclude> 14gtbyawo78837ievct6t23vpjkcpfb 1493672 1493666 2026-11-11T19:54:23Z Zosya95 54344 1493672 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | исм = Фурудгоҳ | болоӣ = <includeonly><div class="fn org">{{#invoke:string|replace|{{if empty|{{{ном|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}| |<br />|plain=false}}</div></includeonly><!-- -->{{#if:{{{парчам|}}}|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{парчам|}}}|size={{{андозаи парчам|}}}|sizedefault=90px|alt={{{матни ҷойгузини парчам|}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname">{{{native_name}}}</div>}} | синфи_бадан = ib-airport vcard | сабки_сарлавҳа = background: #e9edc9; | templatestyles = Infobox airport/styles.css | тасвир = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир|}}}|size={{{андозаи тасвир|}}}| class = {{{синфи тасвир|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{матни ҷойгузини тасвир|}}}}} | тавсифи тасвир = {{{тавсифи тасвир|}}} | тасвир2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{тасвир2|}}}|size={{{image2_size|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image2_alt|}}}}} | тавсифи тасвир2 = {{{тавсифи тасвир2|}}} | rowclass1 = ib-airport-codes | матн1 = <includeonly>{{hlist |1=<span class="nowrap">[[IATA airport code|ИАТА]]: {{#if:{{{IATA|}}}|<span class="nickname">{{{IATA}}}</span>|''нест''}}</span> |2=<span class="nowrap">[[ICAO airport code|ИКАО]]: {{#if:{{{ICAO|}}}|<span class="nickname">{{{ICAO}}}</span>|''нест''}}</span> |3={{#if:{{{FAA|}}}|<span class="nowrap">[[Federal Aviation Administration|Идораи федералии ҳавонавардӣ (FAA)]] [[Location identifier#FAA identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{FAA}}}</span></span>}} |4={{#if:{{{TC|}}} |<span class="nowrap">[[Transport Canada|Нақлиёти Канада (TC)]] [[Location identifier#Transport Canada identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{TC}}}</span></span>}} |5={{#if:{{{LID|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier|рамзи макон]]: <span class="nickname">{{{LID}}}</span></span>}} |6={{#if:{{{GPS|}}}|<span class="nowrap">[[Global Positioning System|GPS]]: <span class="nickname">{{{GPS}}}</span></span>}} |7={{#if:{{{WMO|}}}|<span class="nowrap">[[Location identifier#WMO station identifiers|СҶҲ (WMO)]]: <span class="nickname">{{{WMO}}}</span></span>}} }}</includeonly> | header2 = <includeonly>Маълумоти умумӣ</includeonly> | нишонагузорӣ3 = Навъи фурудгоҳ | синф3 = category | матн3 = {{{навъ|}}} | rowclass4 = note | нишонагузорӣ4 = {{#if:{{{owner_oper|}}}|Молик / идоракунанда|Молик}} | матн4 = {{if empty|{{{owner_oper|}}}|{{{owner|}}}}} | rowclass5 = note | нишонагузорӣ5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |Идоракунанда}} | матн5 = {{#if:{{{owner_oper|}}}| |{{{operator|}}}}} | нишонгузорӣ6 = Хизматрасонӣ ба | матн6 = {{{area_served|}}} | нишонгузорӣ7 = Ҷойгиршавӣ | синф7 = label | матн7 = {{{ҷойгиршавӣ|}}} | нишонгузорӣ8 = Оғози фаъолият | матн8 = {{{opened|}}} | нишонгузорӣ9 = Қатъи фаъолият | матн9 = {{{closed|}}} | нишонгузорӣ10 = {{longitem|Қатъи хизматрасонии мусофирбарӣ}} | матн10 = {{{passenger_services_ceased|}}} | нишонгузорӣ11 = [[Airline hub|Маркази парвозҳо]] барои | матн11 = {{{hub|}}} | нишонгузорӣ12 = {{longitem|[[Focus city|Шаҳри асосии парвозҳо]] барои}} | матн12 = {{{focus_city|}}} | нишонгузорӣ13 = {{longitem|Пойгоҳи фаъолият барои}} | матн13 = {{{operating_base|}}} | нишонгузорӣ14 = Сохта шуд | матн14 = {{{built|}}} | нишонгузорӣ15 = Давраи истифода | матн15 = {{{used|}}} | нишонгузорӣ16 = Фармондеҳ | матн16 = {{{фармондеҳ|}}} | нишонгузорӣ17 = Истифодабарандагон | матн17 = {{{истифодабарандагон|}}} | нишонгузорӣ18 = [[Time zone|Минтақаи вақт]] | матн18 = {{#if: {{{timezone|}}} {{{utc|}}}| {{{timezone}}} ({{{utc}}}) }} | нишонгузорӣ19 = &nbsp;•&nbsp;Тобистон ([[Daylight saving time|вақти тобистона]]) | матн19 = {{#if: {{{summer|}}} {{{utcs|}}}| {{{summer}}} ({{{utcs}}}) }} | нишонгузорӣ20 = Баландӣ аз [[Height above sea level|сатҳи баҳр]] | матн20 = {{#if:{{{metric_elev|}}}|{{convinfobox|{{{elevation_m|}}}|m|{{{elevation_f|}}}|ft}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{elevation_f|}}}|ft|{{{elevation_m|}}}|m}}}} | нишонгузорӣ21 = Координатаҳо | матн21 = {{#if: {{{coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:airport}}}} | нишонгузорӣ30 = {{longitem|Дастрасӣ бо нақлиёти ҷамъиятӣ}} | матн30 = {{{public_transit|}}} | нишонгузорӣ31 = Вебгоҳ | class31 = plainlinksneverexpand | матн31 = {{{website|}}} | header32 = {{#switch:{{#if:{{{pushpin_map|}}}|1}}{{#if:{{{image_map|}}}|1}}{{yesno|{{{mapframe|}}}|yes=1|def=}} |1=Харита |11|111=Харитаҳо}} | матн33 = {{#if:{{{image_map|}}}| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{image_mapsize|}}}|sizedefault=250px|upright=1|alt={{{image_map_alt|}}}|title={{{image_map_caption|Ҷойгиршавии {{if empty|{{{name|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}}}}}{{#if:{{{image_map_caption|}}}|<br />{{{image_map_caption}}}}} }} | матн34 = {{#if:{{{pushpin_map|}}} |{{#invoke:Location map|main |{{{pushpin_map}}} |width=250 |float=none |border=infobox |label={{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{ном|}}}|{{BASEPAGENAME}}}} |mark={{if empty|{{{pushpin_mark|}}}|Airplane silhouette.svg}} |marksize={{if empty|{{{pushpin_mark_size|}}}|10}} |lat={{{latitude|}}} |long={{{longitude|}}} |caption=Ҷойгиршавии {{{ном|{{BASEPAGENAME}}}}} }} }} | сарлавҳа37 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}}|[[Runway|Хатҳои парвозу фуруд]]}} | матн38 = {{#if: {{{r1_number|}}} {{{r1_length_f|}}} {{{r1_length_m|}}} {{{r1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = [[Runway#Naming|Самт]] | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{r1_number|}}} | l1-m = {{{r1_length_m|}}} | l1-f = {{{r1_length_f|}}} | s1 = {{{r1_surface|}}} | n2 = {{{r2_number|}}} | l2-m = {{{r2_length_m|}}} | l2-f = {{{r2_length_f|}}} | s2 = {{{r2_surface|}}} | n3 = {{{r3_number|}}} | l3-m = {{{r3_length_m|}}} | l3-f = {{{r3_length_f|}}} | s3 = {{{r3_surface|}}} | n4 = {{{r4_number|}}} | l4-m = {{{r4_length_m|}}} | l4-f = {{{r4_length_f|}}} | s4 = {{{r4_surface|}}} | n5 = {{{r5_number|}}} | l5-m = {{{r5_length_m|}}} | l5-f = {{{r5_length_f|}}} | s5 = {{{r5_surface|}}} | n6 = {{{r6_number|}}} | l6-m = {{{r6_length_m|}}} | l6-f = {{{r6_length_f|}}} | s6 = {{{r6_surface|}}} | n7 = {{{r7_number|}}} | l7-m = {{{r7_length_m|}}} | l7-f = {{{r7_length_f|}}} | s7 = {{{r7_surface|}}} | n8 = {{{r8_number|}}} | l8-m = {{{r8_length_m|}}} | l8-f = {{{r8_length_f|}}} | s8 = {{{r8_surface|}}} | n9 = {{{r9_number|}}} | l9-m = {{{r9_length_m|}}} | l9-f = {{{r9_length_f|}}} | s9 = {{{r9_surface|}}} | n10 = {{{r10_number|}}} | l10-m = {{{r10_length_m|}}} | l10-f = {{{r10_length_f|}}} | s10 = {{{r10_surface|}}} | n11 = {{{r11_number|}}} | l11-m = {{{r11_length_m|}}} | l11-f = {{{r11_length_f|}}} | s11 = {{{r11_surface|}}} | n12 = {{{r12_number|}}} | l12-m = {{{r12_length_m|}}} | l12-f = {{{r12_length_f|}}} | s12 = {{{r12_surface|}}} }}}} | сарлавҳа39 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}}|[[Helipad|Майдончаҳои чархболнишинӣ]]}} | матн40 = {{#if: {{{h1_number|}}} {{{h1_length_f|}}} {{{h1_length_m|}}} {{{h1_surface|}}} |{{Infobox airport/datatable | nlabel = Рақам | metric = {{{metric_rwy|}}} | n1 = {{{h1_number|}}} | l1-m = {{{h1_length_m|}}} | l1-f = {{{h1_length_f|}}} | s1 = {{{h1_surface|}}} | n2 = {{{h2_number|}}} | l2-m = {{{h2_length_m|}}} | l2-f = {{{h2_length_f|}}} | s2 = {{{h2_surface|}}} | n3 = {{{h3_number|}}} | l3-m = {{{h3_length_m|}}} | l3-f = {{{h3_length_f|}}} | s3 = {{{h3_surface|}}} | n4 = {{{h4_number|}}} | l4-m = {{{h4_length_m|}}} | l4-f = {{{h4_length_f|}}} | s4 = {{{h4_surface|}}} | n5 = {{{h5_number|}}} | l5-m = {{{h5_length_m|}}} | l5-f = {{{h5_length_f|}}} | s5 = {{{h5_surface|}}} | n6 = {{{h6_number|}}} | l6-m = {{{h6_length_m|}}} | l6-f = {{{h6_length_f|}}} | s6 = {{{h6_surface|}}} | n7 = {{{h7_number|}}} | l7-m = {{{h7_length_m|}}} | l7-f = {{{h7_length_f|}}} | s7 = {{{h7_surface|}}} | n8 = {{{h8_number|}}} | l8-m = {{{h8_length_m|}}} | l8-f = {{{h8_length_f|}}} | s8 = {{{h8_surface|}}} | n9 = {{{h9_number|}}} | l9-m = {{{h9_length_m|}}} | l9-f = {{{h9_length_f|}}} | s9 = {{{h9_surface|}}} | n10 = {{{h10_number|}}} | l10-m = {{{h10_length_m|}}} | l10-f = {{{h10_length_f|}}} | s10 = {{{h10_surface|}}} | n11 = {{{h11_number|}}} | l11-m = {{{h11_length_m|}}} | l11-f = {{{h11_length_f|}}} | s11 = {{{h11_surface|}}} | n12 = {{{h12_number|}}} | l12-m = {{{h12_length_m|}}} | l12-f = {{{h12_length_f|}}} | s12 = {{{h12_surface|}}} }}}} | сарлавҳа41 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | Омор {{#if:{{{stat_year|}}}|({{{stat_year|}}})}} }} | матн50 = {{#if:{{{stat1_data|}}}{{{stat2_data|}}}{{{stat3_data|}}}{{{stat4_data|}}}{{{stat5_data|}}}{{{stat6_data|}}}{{{stat7_data|}}}{{{stat8_data|}}} | {{Қуттӣ | subbox = yes | нишонагузорӣ1 = {{{stat1_header|}}} | матн1 = {{{stat1_data|}}} | нишонгузорӣ2 = {{{stat2_header|}}} | матн2 = {{{stat2_data|}}} | нишонагузорӣ3 = {{{stat3_header|}}} | матн3 = {{{stat3_data|}}} | нишонгузорӣ4 = {{{stat4_header|}}} | матн4 = {{{stat4_data|}}} | нишонгузорӣ5 = {{{stat5_header|}}} | матн5 = {{{stat5_data|}}} | нишонгузорӣ6 = {{{stat6_header|}}} | матн6 = {{{stat6_data|}}} | нишонгузорӣ7 = {{{stat7_header|}}} | матн7 = {{{stat7_data|}}} | нишонгузорӣ8 = {{{stat8_header|}}} | матн8 = {{{stat8_data|}}} }} }} | rowclass51 = ib-airport-footnotes | матн51 = {{#if:{{{footnotes|}}}|{{{footnotes}}}}} }} <noinclude>{{documentation}}</noinclude> 5g49a2wevc5t17vou0azyo81bxbeuqg 0 25346 1493630 1358203 2026-11-11T17:50:20Z Zosya95 54344 1493630 wikitext text/x-wiki {{Фурудгоҳ | ном = Фурудгоҳи Сомбор | номи маҳаллӣ = Aerodrom Sombor | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA =SOR | ICAO = | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | навъ =[[артиш|низомӣ]] | молик-муроқиб = | молик = | гардонанда = | шаҳр = | кишвар =[[Сербия]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =272 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =83 | Мухтасот ={{Coord|45|43|19.98|N|19|03|29.37|E|type:airport|display=inline,title}} | вебгоҳ = | metric-rwy = | R1-шумора =14/32 | R1-тул-фут =5905 | R1-тул-метр =1800 | R1-сатҳ = [[бутун]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол = | тавзеҳ1-титр= | тавзеҳ1-Иттилоот = | понавис = }} '''Фурудгоҳи Сомбор''' ({{lang-en|Sombor Airport}}) — фурудгоҳи [[артиш|низомӣ]] бо [[Коди ИОТО]]и SOR аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[бутун]] дорад, ва тӯли бонди он 1800 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари [[Сербия]] қарор дорад, ва дар баландии 83 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Адабиёт == {{Reflist}} {{Фурудгоҳҳои Сербия}} aan60xd554gq5w03kes7hk3qiz3hwe1 0 25659 1493743 1358211 2026-11-12T02:00:45Z Vanguard Man 125365 Infobox airport Updated 1493743 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Султон Аҷи Муҳамад Сулаймон | номи маҳаллӣ = | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA =BPN | ICAO = | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | навъ =ҳамагона (умумӣ) | молик-муроқиб = | молик = | гардонанда = | шаҳр = | муқеъият =[[Индонезия]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =12 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =4 | Мухтасот ={{Coord|01|16|06|S|116|53|40|E|type:airport}} | вебгоҳ =http://www.sepingganairport.com/ | metric-rwy = | R1-шумора =41115 | R1-тул-фут =8185 | R1-тул-метр =2495 | R1-сатҳ = [[асфалт]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол =2008 | тавзеҳ1-титр=Мусофирбарӣ | тавзеҳ1-Иттилоот = 3580663 | понавис = |тасвир2=2017-10-23 Sepinggan Aerial.jpg|тасвир=Logos of Sultan Aji Muhammad Sulaiman Sepinggan International Airport.png|андозаи тасвир=280|image2_size=280}} '''Фурудгоҳи Султон Аҷи Муҳамад Сулаймон''' ё '''Фурудгоҳи байналмилалии Сепинггана''' ({{lang-en|Sultan Aji Muhammad Sulaiman Airport}}) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо [[Коди ИОТО]]и BPN аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[асфалт]] дорад, ва тӯли бонди он 2495 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари [[Индонезия]] қарор дорад, ва дар баландии 4 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Коди ИОТО]] *[[Коди ИКАО]] *[[Феҳристи фурудгоҳҳои Индонезия]] ==Манобеъ== <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои Индонезия}} {{Фурудгоҳ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]] tqpagaojj164xxt9u2ahjv8l3yf11xf 0 31117 1493636 1362518 2026-11-11T18:16:40Z Zosya95 54344 1493636 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном =Фурудгоҳи омпрс | номи маҳаллӣ = | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA = | ICAO =CYEA | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = <center>{{Location map|United States|width=200|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label= |position=bottom |lat_deg=50|lat_min=56|lat_sec=|lat_dir=N |lon_deg=110|lon_min=00|lon_sec=|lon_dir=W }}<small>муқеъият фурудгоҳи омпрс дар кишвар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]</small></center> | навъ =ҳамагона (умумӣ) | молик-муроқиб = | молик = | гардонанда = | шаҳр = | муқеъият =[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =2211 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =674 | Мухтасот = | вебгоҳ = | metric-rwy = | R1-шумора =41242 | R1-тул-фут =2953 | R1-тул-метр =900 | R1-сатҳ = [[асфалт]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол = | тавзеҳ1-титр= | тавзеҳ1-Иттилоот = | понавис = }} '''Фурудгоҳи омпрс''' ({{lang-en|Empress Airport}}) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[асфалт]] дорад, ва тӯли бонди он 900 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] қарор дорад, ва дар баландии 674 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Коди ИОТО]] *[[Коди ИКАО]] *[[Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ==Манобеъ== <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои ИМА}} hiwhizyoj8y5zzxahps053u9x60n1pz 1493642 1493636 2026-11-11T18:39:21Z Zosya95 54344 1493642 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном =Фурудгоҳи омпрс | номи маҳаллӣ = | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA = | ICAO =CYEA | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = <center>{{Location map|United States|width=200|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label= |position=bottom |lat_deg=50|lat_min=56|lat_sec=|lat_dir=N |lon_deg=110|lon_min=00|lon_sec=|lon_dir=W }}<small>муқеъият фурудгоҳи омпрс дар кишвар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]</small></center> | навъ =ҳамагона (умумӣ) | молик-муроқиб = | молик = | гардонанда = | шаҳр = | муқеъият =[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =2211 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =674 | Мухтасот = | вебгоҳ = | metric-rwy = | R1-шумора =41242 | R1-тул-фут =2953 | R1-тул-метр =900 | R1-сатҳ = [[асфалт]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол = | тавзеҳ1-титр= | тавзеҳ1-Иттилоот = | понавис = }} '''Фурудгоҳи омпрс''' ({{lang-en|Empress Airport}}) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[асфалт]] дорад, ва тӯли бонди он 900 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] қарор дорад, ва дар баландии 674 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Коди ИОТО]] *[[Коди ИКАО]] *[[Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ==Манобеъ== <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои ИМА|state=collapsed}} tpxad5bmr7pm8lour6a3krn5vmx0muh 0 33153 1493732 1478250 2026-11-12T00:52:41Z Zosya95 54344 1493732 wikitext text/x-wiki {{Фурудгоҳ | ном = Фурудгоҳи Батон Руж Метрополитен | номи маҳаллӣ =Ryan Field | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA =BTR | ICAO =KBTR | FAA =BTR | TC = | LID = | GPS = | WMO = | навъ =ҳамагона (умумӣ) | молик-муроқиб = | молик =Baton Rouge Airport Authority | гардонанда = | шаҳр =[[Батон Руж]] | муқеъият ={{Парчам|ИМА}} | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =70 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =21 | Мухтасот ={{Coord|30|31|58|N|091|09|00|W |region:US-LA_type:airport |display=inline,title}} | вебгоҳ =[http://www.flybtr.com/ www.flybtr.com] | metric-rwy = | R1-шумора =4L/22R | R1-тул-фут =7500 | R1-тул-метр =2286 | R1-сатҳ = [[бутун]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол =2008 | тавзеҳ1-титр=баҳра‌бурдори ҳавоӣ | тавзеҳ1-Иттилоот = 111257 | понавис = }} '''Фурудгоҳи Батон Руж Метрополитен''' ({{lang-en|Baton Rouge Metropolitan Airport}}) (маҳаллӣ: Ryan Field) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо [[Коди ИОТО]]и BTR аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[бутун]] дорад ва тӯли бонди он 2286 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри [[Батон Руж]]и кишвари [[ИМА]] қарор дорад ва дар баландии 21 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Коди ИОТО]] *[[Коди ИКАО]] *[[Феҳристи фурудгоҳҳои ИМА]] ==Манобеъ== <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои ИМА}} {{Фурудгоҳ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]] ag7nb3blzwc0ezxklk8ril3j9sph3zs 0 33158 1493665 1357255 2026-11-11T19:36:22Z Zosya95 54344 /* Ҷусторҳои вобаста */ 1493665 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном =Фурудгоҳи Батурст Айленд | номи маҳаллӣ = | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA =BRT | ICAO =YBTI | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | навъ =ҳамагона (умумӣ) | молик-муроқиб = | молик = | гардонанда = | шаҳр = | муқеъият =[[Сербия]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =67 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =20 | Мухтасот ={{coord|11|46|09|S|130|37|11|E|type:airport_region:AU}} | вебгоҳ = | metric-rwy =балӣ | R1-шумора =15/33 | R1-тул-фут =4823 | R1-тул-метр =1470 | R1-сатҳ = [[асфалт]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол = | тавзеҳ1-титр= | тавзеҳ1-Иттилоот = | понавис = }} '''Фурудгоҳи Батурст Айленд''' ({{lang-en|Bathurst Island Airport}}) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо [[Коди ИОТО]]и BRT аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[асфалт]] дорад, ва тӯли бонди он 1470 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари [[Сербия]] қарор дорад, ва дар баландии 20 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. ==Манобеъ== <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои Сербия}} {{Фурудгоҳ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]] cikb6xbe0d791wzfijhu2r98qrkrnhw 1493671 1493665 2026-11-11T19:51:46Z Zosya95 54344 1493671 wikitext text/x-wiki {{Фурудгоҳ | ном = Фурудгоҳи Батурст Айленд | тасвир = Bathurst Island Runway approach.jpg | тавсифи тасвир = Наздикшавии ҳавопаймо ба хатти фуруд, соли 2011 | IATA = BRT | ICAO = YBTI | навъ = Ҳамагона | operator = Шӯрои минтақавии ҷазираҳои Тивӣ | area_served = [[Ҷазираи Батерст]], [[Ҷазираҳои Тивӣ]] | ҷойгиршавӣ = [[Вуррумиянга]], [[Қаламрави Шимолӣ]], [[Австралия]] | timezone = ACST | utc = UTC+09:30 | metric_elev = ҳа | elevation_m = 20 | elevation_f = 67 | coordinates = {{coord|11|46|09|S|130|37|11|E|type:airport_region:AU-NT|display=inline}} | pushpin_map = Australia | pushpin_label = BRT | pushpin_mark = Airplane silhouette.svg | pushpin_mark_size = 10 | latitude = -11.769167 | longitude = 130.619722 | metric_rwy = ҳа | r1_number = 15/33 | r1_length_m = 1470 | r1_length_f = 4823 | r1_surface = [[Асфалт]] }} '''Фурудгоҳи Батурст Айленд''' ({{lang-en|Bathurst Island Airport}}; рамзи [[ИАТА]]: '''BRT''', рамзи [[ИКАО]]: '''YBTI''') — фурудгоҳи ҳамагона дар наздикии маҳаллаи [[Вуррумиянга]], дар соҳили ҷанубу шарқии [[Ҷазираи Батерст|ҷазираи Батерст]], воқеъ дар [[Қаламрави Шимолӣ]]и [[Австралия]] мебошад. Он яке аз роҳҳои асосии иртиботи ҳавоии ҷазира бо шаҳри [[Дарвин (Австралия)|Дарвин]] аст. Фурудгоҳро Шӯрои минтақавии ҷазираҳои Тивӣ ({{lang-en|Tiwi Islands Regional Council}}) идора мекунад.<ref name="aip2026">[https://www.airservicesaustralia.com/aip/current/ersa/FAC_YBTI_03SEP2026.pdf «Bathurst Island (YBTI)», ''En Route Supplement Australia'', Airservices Australia, 3 сентябри 2026] (англисӣ, PDF).</ref><ref name="flytiwi">[https://www.flytiwi.com.au/bathurstisland «Bathurst Island», Fly Tiwi] (англисӣ).</ref> == Ҷойгиршавӣ ва аҳамият == Фурудгоҳ дар [[Ҷазираҳои Тивӣ]], дар шимоли қитъаи асосии Австралия, ҷойгир аст. Ҷазираи Батерст дар якҷоягӣ бо ҷазираи [[Ҷазираи Мелвилл (Австралия)|Мелвилл]] маҷмӯаи асосии ҷазираҳои Тивиро ташкил медиҳад. Маҳаллаи Вуррумиянга тақрибан 80 км шимолтар аз Дарвин воқеъ шудааст; худи фурудгоҳ аз маҳалла тақрибан 1,5 км дур аст.<ref name="flytiwi"/><ref name="community">[https://www.rahc.com.au/sites/default/files/2024-06/240620_NTRLP_Community%20Profile_Wurrumiyanga.pdf «Wurrumiyanga Community Profile», NT Remote Locum Program, 2024] (англисӣ, PDF).</ref> Фурудгоҳ барои интиқоли мусофирон, бор ва рафтуомади сокинону меҳмонони ҷазира аҳамият дорад. Пайвасти ҳавоӣ бо Дарвин яке аз роҳҳои дастрасӣ ба хидматрасониҳои берун аз ҷазира мебошад.<ref name="community"/><ref name="freight">[https://www.flytiwi.com.au/freight «Fly Tiwi Freight Schedule», Fly Tiwi] (англисӣ).</ref> == Иншоот ва хусусиятҳои техникӣ == Фурудгоҳ як [[Хатти парвозу фуруд|хатти парвозу фуруд]]и асфалтпӯш бо самти '''15/33''' дорад. Дарозии он '''1 470 метр''' (4 823 фут) ва бараш '''30 метр''' аст. Баландии фурудгоҳ аз сатҳи баҳр '''20 метр''' (67 фут) мебошад. Координатаҳои расмии он 11°46′09″ арзи ҷанубӣ ва 130°37′11″ тӯли шарқӣ мебошанд.<ref name="aip2026"/><ref name="rds2026">[https://www.airservicesaustralia.com/aip/current/ersa/RDS_YBTI_03SEP2026.pdf «Bathurst Island — Runway Distance Supplement», Airservices Australia, 3 сентябри 2026] (англисӣ, PDF).</ref> Рақамҳои 15 ва 33 самтҳои муқобили ҳамин як хатти парвозу фурудро нишон медиҳанд. Мувофиқи маълумоти расмии ҳавонавардии Австралия, фурудгоҳ дорои низоми равшанидиҳии хатти парвозу фуруд аст, вале истифодаи он дар шароити шабона барои ҳолатҳои изтирорӣ бо мувофиқаи пешакӣ пешбинӣ шудааст. Дар дастури фурудгоҳ ҳамчунин аз эҳтимоли пайдо шудани ҳайвонот дар майдони фурудгоҳ, бахусус саҳаргоҳон ва шомгоҳон, огоҳӣ дода мешавад.<ref name="aip2026"/> Идораи минтақавии ҷазираҳои Тивӣ нигоҳдорӣ ва санҷиши ҳолати хатҳои парвозу фуруд, аломатгузорӣ, деворҳо ва муҳити атрофи фурудгоҳҳоро ба уҳда дорад.<ref name="council">[https://www.tiwiislands.nt.gov.au/documents/249/regional-plan-and-budget-2023-24 «Regional Plan and Budget 2023–2024», Tiwi Islands Regional Council, бахши «Airport Inspections and Maintenance»] (англисӣ).</ref> == Парвозҳо ва хатсайрҳо == Ширкати ҳавопаймоии '''Fly Tiwi''' байни Батерст Айленд ва [[Дарвин (Австралия)|Дарвин]] парвозҳои мусофирбар анҷом медиҳад. Вақти парвоз тақрибан аз 20 то 30 дақиқа аст. Ин ширкат ҳамчунин барои ҷазира хадамоти боркашонии ҳавоӣ пешниҳод мекунад; ҷадвали парвозҳо метавонад тағйир ёбад.<ref name="community"/><ref name="flytiwi"/><ref name="freight"/> {| class="wikitable" ! Ширкати ҳавопаймоӣ !! Самти парвоз |- | [https://www.flytiwi.com.au/ Fly Tiwi] || [[Дарвин (Австралия)|Дарвин]] |} == Таърих == Мувофиқи маълумоти [[Шӯрои замини Тивӣ]] ({{lang-en|Tiwi Land Council}}), соли '''1939''' барои сохтани майдони ҳавоӣ дар ҷазираи Батерст барои [[Нерӯҳои ҳавоии шоҳии Австралия]] (RAAF) қарор қабул шуд. Корҳои сохтмонӣ соли '''1940''' бо иштироки сокинони маҳаллии тивӣ сурат гирифтанд. Майдони ҳавоӣ дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] истифода мешуд.<ref name="historyresearch">[https://files.core.ac.uk/download/213005665.pdf Таҳқиқоти таърихӣ дар бораи сохтмони майдони ҳавоии Нгиу ва иштироки сокинони Тивӣ, саҳ. 144] (англисӣ, PDF).</ref> Майдони ҳавоии давраи ҷанг аз фурудгоҳи имрӯза ҷудо буд; хатти парвозу фуруди баъдиҷангӣ тақрибан ду километр дуртар сохта шуд.<ref name="tiwihistory">[https://www.tiwilandcouncil.com/index.cfm?fuseaction=printTemplate&p=294 «Tiwi History», Tiwi Land Council] (англисӣ).</ref><ref name="airfieldhistory">[https://pacificwrecks.com/airfield/australia/bathurst/index.html «Bathurst Island Airfield», Pacific Wrecks] (англисӣ).</ref> Маҳаллаи назди фурудгоҳ дар гузашта бо номи '''Нгиу''' ({{lang-en|Nguiu}}) шинохта мешуд. Соли '''2010''' номи расмии он ба '''Вуррумиянга''' иваз карда шуд. Ин ном аз забони маҳаллии тивӣ гирифта шуда, ба маънои «ҷойе, ки сикадҳо мерӯянд» аст.<ref name="placename">[https://www.ntlis.nt.gov.au/placenames/view.jsp?id=400 «Wurrumiyanga», Northern Territory Place Names Register] (англисӣ).</ref> == Ҳодисаҳои ҳавоӣ == Рӯзи '''5 феврали соли 2011''' як ҳавопаймои '''Cessna 310R''' пас аз парвоз аз фурудгоҳи Батерст Айленд, ҳангоми бозгашт ба Дарвин, ба замин бархӯрд. Дар ин ҳодиса халабон, ки ягона шахси дохили ҳавопаймо буд, ҷон бохт. Ҳодисаро Бюрои амнияти нақлиёти Австралия (ATSB) таҳқиқ кардааст.<ref name="atsb">[https://www.atsb.gov.au/investigations/ao-2011-017 «Collision with terrain – Cessna 310R, VH-XGX, near Bathurst Island Aerodrome, 5 February 2011», Australian Transport Safety Bureau] (англисӣ).</ref> == Эзоҳ == {{reflist}} {{Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ}} {{Фурудгоҳҳои Австралия}} [[Гурӯҳ:Ҷазираҳои Тивӣ]] 32074jlto11ml968mj7wkgwci7x2fc6 1493676 1493671 2026-11-11T20:05:37Z Zosya95 54344 1493676 wikitext text/x-wiki {{Фурудгоҳ | ном = Фурудгоҳи Батурст Айленд | тасвир = Bathurst Island Runway approach.jpg | тавсифи тасвир = Наздикшавии ҳавопаймо ба хатти фуруд, соли 2011 | IATA = BRT | ICAO = YBTI | навъ = Ҳамагона | operator = Шӯрои минтақавии ҷазираҳои Тивӣ | area_served = [[Ҷазираи Батерст]], [[Ҷазираҳои Тивӣ]] | ҷойгиршавӣ = [[Вуррумиянга]], [[Қаламрави Шимолӣ]], [[Австралия]] | timezone = ACST | utc = UTC+09:30 | metric_elev = ҳа | elevation_m = 20 | elevation_f = 67 | коордитанаҳо = {{coord|11|46|09|S|130|37|11|E|type:airport_region:AU-NT|display=inline}} | pushpin_map = Australia | pushpin_label = BRT | pushpin_mark = Airplane silhouette.svg | pushpin_mark_size = 10 | latitude = -11.769167 | longitude = 130.619722 | metric_rwy = ҳа | r1_number = 15/33 | r1_length_m = 1470 | r1_length_f = 4823 | r1_surface = [[Асфалт]] }} '''Фурудгоҳи Батурст Айленд''' ({{lang-en|Bathurst Island Airport}}; рамзи [[ИАТА]]: '''BRT''', рамзи [[ИКАО]]: '''YBTI''') — фурудгоҳи ҳамагона дар наздикии маҳаллаи [[Вуррумиянга]], дар соҳили ҷанубу шарқии [[Ҷазираи Батерст|ҷазираи Батерст]], воқеъ дар [[Қаламрави Шимолӣ]]и [[Австралия]] мебошад. Он яке аз роҳҳои асосии иртиботи ҳавоии ҷазира бо шаҳри [[Дарвин (Австралия)|Дарвин]] аст. Фурудгоҳро Шӯрои минтақавии ҷазираҳои Тивӣ ({{lang-en|Tiwi Islands Regional Council}}) идора мекунад.<ref name="aip2026">[https://www.airservicesaustralia.com/aip/current/ersa/FAC_YBTI_03SEP2026.pdf «Bathurst Island (YBTI)», ''En Route Supplement Australia'', Airservices Australia, 3 сентябри 2026] (англисӣ, PDF).</ref><ref name="flytiwi">[https://www.flytiwi.com.au/bathurstisland «Bathurst Island», Fly Tiwi] (англисӣ).</ref> == Ҷойгиршавӣ ва аҳамият == Фурудгоҳ дар [[Ҷазираҳои Тивӣ]], дар шимоли қитъаи асосии Австралия, ҷойгир аст. Ҷазираи Батерст дар якҷоягӣ бо ҷазираи [[Ҷазираи Мелвилл (Австралия)|Мелвилл]] маҷмӯаи асосии ҷазираҳои Тивиро ташкил медиҳад. Маҳаллаи Вуррумиянга тақрибан 80 км шимолтар аз Дарвин воқеъ шудааст; худи фурудгоҳ аз маҳалла тақрибан 1,5 км дур аст.<ref name="flytiwi"/><ref name="community">[https://www.rahc.com.au/sites/default/files/2024-06/240620_NTRLP_Community%20Profile_Wurrumiyanga.pdf «Wurrumiyanga Community Profile», NT Remote Locum Program, 2024] (англисӣ, PDF).</ref> Фурудгоҳ барои интиқоли мусофирон, бор ва рафтуомади сокинону меҳмонони ҷазира аҳамият дорад. Пайвасти ҳавоӣ бо Дарвин яке аз роҳҳои дастрасӣ ба хидматрасониҳои берун аз ҷазира мебошад.<ref name="community"/><ref name="freight">[https://www.flytiwi.com.au/freight «Fly Tiwi Freight Schedule», Fly Tiwi] (англисӣ).</ref> == Иншоот ва хусусиятҳои техникӣ == Фурудгоҳ як [[Хатти парвозу фуруд|хатти парвозу фуруд]]и асфалтпӯш бо самти '''15/33''' дорад. Дарозии он '''1 470 метр''' (4 823 фут) ва бараш '''30 метр''' аст. Баландии фурудгоҳ аз сатҳи баҳр '''20 метр''' (67 фут) мебошад. Координатаҳои расмии он 11°46′09″ арзи ҷанубӣ ва 130°37′11″ тӯли шарқӣ мебошанд.<ref name="aip2026"/><ref name="rds2026">[https://www.airservicesaustralia.com/aip/current/ersa/RDS_YBTI_03SEP2026.pdf «Bathurst Island — Runway Distance Supplement», Airservices Australia, 3 сентябри 2026] (англисӣ, PDF).</ref> Рақамҳои 15 ва 33 самтҳои муқобили ҳамин як хатти парвозу фурудро нишон медиҳанд. Мувофиқи маълумоти расмии ҳавонавардии Австралия, фурудгоҳ дорои низоми равшанидиҳии хатти парвозу фуруд аст, вале истифодаи он дар шароити шабона барои ҳолатҳои изтирорӣ бо мувофиқаи пешакӣ пешбинӣ шудааст. Дар дастури фурудгоҳ ҳамчунин аз эҳтимоли пайдо шудани ҳайвонот дар майдони фурудгоҳ, бахусус саҳаргоҳон ва шомгоҳон, огоҳӣ дода мешавад.<ref name="aip2026"/> Идораи минтақавии ҷазираҳои Тивӣ нигоҳдорӣ ва санҷиши ҳолати хатҳои парвозу фуруд, аломатгузорӣ, деворҳо ва муҳити атрофи фурудгоҳҳоро ба уҳда дорад.<ref name="council">[https://www.tiwiislands.nt.gov.au/documents/249/regional-plan-and-budget-2023-24 «Regional Plan and Budget 2023–2024», Tiwi Islands Regional Council, бахши «Airport Inspections and Maintenance»] (англисӣ).</ref> == Парвозҳо ва хатсайрҳо == Ширкати ҳавопаймоии '''Fly Tiwi''' байни Батерст Айленд ва [[Дарвин (Австралия)|Дарвин]] парвозҳои мусофирбар анҷом медиҳад. Вақти парвоз тақрибан аз 20 то 30 дақиқа аст. Ин ширкат ҳамчунин барои ҷазира хадамоти боркашонии ҳавоӣ пешниҳод мекунад; ҷадвали парвозҳо метавонад тағйир ёбад.<ref name="community"/><ref name="flytiwi"/><ref name="freight"/> {| class="wikitable" ! Ширкати ҳавопаймоӣ !! Самти парвоз |- | [https://www.flytiwi.com.au/ Fly Tiwi] || [[Дарвин (Австралия)|Дарвин]] |} == Таърих == Мувофиқи маълумоти [[Шӯрои замини Тивӣ]] ({{lang-en|Tiwi Land Council}}), соли '''1939''' барои сохтани майдони ҳавоӣ дар ҷазираи Батерст барои [[Нерӯҳои ҳавоии шоҳии Австралия]] (RAAF) қарор қабул шуд. Корҳои сохтмонӣ соли '''1940''' бо иштироки сокинони маҳаллии тивӣ сурат гирифтанд. Майдони ҳавоӣ дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] истифода мешуд.<ref name="historyresearch">[https://files.core.ac.uk/download/213005665.pdf Таҳқиқоти таърихӣ дар бораи сохтмони майдони ҳавоии Нгиу ва иштироки сокинони Тивӣ, саҳ. 144] (англисӣ, PDF).</ref> Майдони ҳавоии давраи ҷанг аз фурудгоҳи имрӯза ҷудо буд; хатти парвозу фуруди баъдиҷангӣ тақрибан ду километр дуртар сохта шуд.<ref name="tiwihistory">[https://www.tiwilandcouncil.com/index.cfm?fuseaction=printTemplate&p=294 «Tiwi History», Tiwi Land Council] (англисӣ).</ref><ref name="airfieldhistory">[https://pacificwrecks.com/airfield/australia/bathurst/index.html «Bathurst Island Airfield», Pacific Wrecks] (англисӣ).</ref> Маҳаллаи назди фурудгоҳ дар гузашта бо номи '''Нгиу''' ({{lang-en|Nguiu}}) шинохта мешуд. Соли '''2010''' номи расмии он ба '''Вуррумиянга''' иваз карда шуд. Ин ном аз забони маҳаллии тивӣ гирифта шуда, ба маънои «ҷойе, ки сикадҳо мерӯянд» аст.<ref name="placename">[https://www.ntlis.nt.gov.au/placenames/view.jsp?id=400 «Wurrumiyanga», Northern Territory Place Names Register] (англисӣ).</ref> == Ҳодисаҳои ҳавоӣ == Рӯзи '''5 феврали соли 2011''' як ҳавопаймои '''Cessna 310R''' пас аз парвоз аз фурудгоҳи Батерст Айленд, ҳангоми бозгашт ба Дарвин, ба замин бархӯрд. Дар ин ҳодиса халабон, ки ягона шахси дохили ҳавопаймо буд, ҷон бохт. Ҳодисаро Бюрои амнияти нақлиёти Австралия (ATSB) таҳқиқ кардааст.<ref name="atsb">[https://www.atsb.gov.au/investigations/ao-2011-017 «Collision with terrain – Cessna 310R, VH-XGX, near Bathurst Island Aerodrome, 5 February 2011», Australian Transport Safety Bureau] (англисӣ).</ref> == Эзоҳ == {{reflist}} {{Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ}} {{Фурудгоҳҳои Австралия}} [[Гурӯҳ:Ҷазираҳои Тивӣ]] 52jjbjtzy59x3jhrs5be20kdtnp3lyz 1493679 1493676 2026-11-11T20:10:44Z Zosya95 54344 1493679 wikitext text/x-wiki {{Фурудгоҳ | ном = Фурудгоҳи Батурст Айленд | тасвир = Bathurst Island Runway approach.jpg | тавсифи тасвир = Наздикшавии ҳавопаймо ба хатти фуруд, соли 2011 | IATA = BRT | ICAO = YBTI | навъ = Ҳамагона | operator = Шӯрои минтақавии ҷазираҳои Тивӣ | area_served = [[Ҷазираи Батерст]], [[Ҷазираҳои Тивӣ]] | ҷойгиршавӣ = [[Вуррумиянга]], [[Қаламрави Шимолӣ]], [[Австралия]] | timezone = ACST | utc = UTC+09:30 | metric_elev = ҳа | elevation_m = 20 | elevation_f = 67 | коордитанаҳо = {{coord|11|46|09|S|130|37|11|E|type:airport_region:AU-NT|display=inline}} | pushpin_map = Australia | pushpin_label = BRT | pushpin_mark = Airplane silhouette.svg | pushpin_mark_size = 10 | latitude = -11.769167 | longitude = 130.619722 | metric_rwy = ҳа | r1_number = 15/33 | r1_length_m = 1470 | r1_length_f = 4823 | r1_surface = [[Асфалт]] }} '''Фурудгоҳи Батурст Айленд''' ({{lang-en|Bathurst Island Airport}}; рамзи [[ИАТА]]: '''BRT''', рамзи [[ИКАО]]: '''YBTI''') — фурудгоҳи ҳамагона дар наздикии маҳаллаи [[Вуррумиянга]], дар соҳили ҷанубу шарқии [[Ҷазираи Батерст|ҷазираи Батерст]], воқеъ дар [[Қаламрави Шимолӣ]]и [[Австралия]] мебошад. Он яке аз роҳҳои асосии иртиботи ҳавоии ҷазира бо шаҳри [[Дарвин (Австралия)|Дарвин]] аст. Фурудгоҳро Шӯрои минтақавии ҷазираҳои Тивӣ ({{lang-en|Tiwi Islands Regional Council}}) идора мекунад.<ref name="aip2026">[https://www.airservicesaustralia.com/aip/current/ersa/FAC_YBTI_03SEP2026.pdf «Bathurst Island (YBTI)», ''En Route Supplement Australia'', Airservices Australia, 3 сентябри 2026] (англисӣ, PDF).</ref><ref name="flytiwi">[https://www.flytiwi.com.au/bathurstisland «Bathurst Island», Fly Tiwi] (англисӣ).</ref> == Ҷойгиршавӣ ва аҳамият == Фурудгоҳ дар [[Ҷазираҳои Тивӣ]], дар шимоли қитъаи асосии Австралия, ҷойгир аст. Ҷазираи Батерст дар якҷоягӣ бо ҷазираи [[Ҷазираи Мелвилл (Австралия)|Мелвилл]] маҷмӯаи асосии ҷазираҳои Тивиро ташкил медиҳад. Маҳаллаи Вуррумиянга тақрибан 80 км шимолтар аз Дарвин воқеъ шудааст; худи фурудгоҳ аз маҳалла тақрибан 1,5 км дур аст.<ref name="flytiwi"/><ref name="community">[https://www.rahc.com.au/sites/default/files/2024-06/240620_NTRLP_Community%20Profile_Wurrumiyanga.pdf «Wurrumiyanga Community Profile», NT Remote Locum Program, 2024] (англисӣ, PDF).</ref> Фурудгоҳ барои интиқоли мусофирон, бор ва рафтуомади сокинону меҳмонони ҷазира аҳамият дорад. Пайвасти ҳавоӣ бо Дарвин яке аз роҳҳои дастрасӣ ба хидматрасониҳои берун аз ҷазира мебошад.<ref name="community"/><ref name="freight">[https://www.flytiwi.com.au/freight «Fly Tiwi Freight Schedule», Fly Tiwi] (англисӣ).</ref> == Иншоот ва хусусиятҳои техникӣ == Фурудгоҳ як [[Хатти парвозу фуруд|хатти парвозу фуруд]]и асфалтпӯш бо самти '''15/33''' дорад. Дарозии он '''1 470 метр''' (4 823 фут) ва бараш '''30 метр''' аст. Баландии фурудгоҳ аз сатҳи баҳр '''20 метр''' (67 фут) мебошад. Координатаҳои расмии он 11°46′09″ арзи ҷанубӣ ва 130°37′11″ тӯли шарқӣ мебошанд.<ref name="aip2026"/><ref name="rds2026">[https://www.airservicesaustralia.com/aip/current/ersa/RDS_YBTI_03SEP2026.pdf «Bathurst Island — Runway Distance Supplement», Airservices Australia, 3 сентябри 2026] (англисӣ, PDF).</ref> Рақамҳои 15 ва 33 самтҳои муқобили ҳамин як хатти парвозу фурудро нишон медиҳанд. Мувофиқи маълумоти расмии ҳавонавардии Австралия, фурудгоҳ дорои низоми равшанидиҳии хатти парвозу фуруд аст, вале истифодаи он дар шароити шабона барои ҳолатҳои изтирорӣ бо мувофиқаи пешакӣ пешбинӣ шудааст. Дар дастури фурудгоҳ ҳамчунин аз эҳтимоли пайдо шудани ҳайвонот дар майдони фурудгоҳ, бахусус саҳаргоҳон ва шомгоҳон, огоҳӣ дода мешавад.<ref name="aip2026"/> Идораи минтақавии ҷазираҳои Тивӣ нигоҳдорӣ ва санҷиши ҳолати хатҳои парвозу фуруд, аломатгузорӣ, деворҳо ва муҳити атрофи фурудгоҳҳоро ба уҳда дорад.<ref name="council">[https://www.tiwiislands.nt.gov.au/documents/249/regional-plan-and-budget-2023-24 «Regional Plan and Budget 2023–2024», Tiwi Islands Regional Council, бахши «Airport Inspections and Maintenance»] (англисӣ).</ref> == Парвозҳо ва хатсайрҳо == Ширкати ҳавопаймоии '''Fly Tiwi''' байни Батерст Айленд ва [[Дарвин (Австралия)|Дарвин]] парвозҳои мусофирбар анҷом медиҳад. Вақти парвоз тақрибан аз 20 то 30 дақиқа аст. Ин ширкат ҳамчунин барои ҷазира хадамоти боркашонии ҳавоӣ пешниҳод мекунад; ҷадвали парвозҳо метавонад тағйир ёбад.<ref name="community"/><ref name="flytiwi"/><ref name="freight"/> {| class="wikitable" ! Ширкати ҳавопаймоӣ !! Самти парвоз |- | [https://www.flytiwi.com.au/ Fly Tiwi] || [[Дарвин (Австралия)|Дарвин]] |} == Таърих == Мувофиқи маълумоти [[Шӯрои замини Тивӣ]] ({{lang-en|Tiwi Land Council}}), соли '''1939''' барои сохтани майдони ҳавоӣ дар ҷазираи Батерст барои [[Нерӯҳои ҳавоии шоҳии Австралия]] (RAAF) қарор қабул шуд. Корҳои сохтмонӣ соли '''1940''' бо иштироки сокинони маҳаллии тивӣ сурат гирифтанд. Майдони ҳавоӣ дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] истифода мешуд.<ref name="historyresearch">[https://files.core.ac.uk/download/213005665.pdf Таҳқиқоти таърихӣ дар бораи сохтмони майдони ҳавоии Нгиу ва иштироки сокинони Тивӣ, саҳ. 144] (англисӣ, PDF).</ref> Майдони ҳавоии давраи ҷанг аз фурудгоҳи имрӯза ҷудо буд; хатти парвозу фуруди баъдиҷангӣ тақрибан ду километр дуртар сохта шуд.<ref name="tiwihistory">[https://www.tiwilandcouncil.com/index.cfm?fuseaction=printTemplate&p=294 «Tiwi History», Tiwi Land Council] (англисӣ).</ref><ref name="airfieldhistory">[https://pacificwrecks.com/airfield/australia/bathurst/index.html «Bathurst Island Airfield», Pacific Wrecks] (англисӣ).</ref> Маҳаллаи назди фурудгоҳ дар гузашта бо номи '''Нгиу''' ({{lang-en|Nguiu}}) шинохта мешуд. Соли '''2010''' номи расмии он ба '''Вуррумиянга''' иваз карда шуд. Ин ном аз забони маҳаллии тивӣ гирифта шуда, ба маънои «ҷойе, ки сикадҳо мерӯянд» аст.<ref name="placename">[https://www.ntlis.nt.gov.au/placenames/view.jsp?id=400 «Wurrumiyanga», Northern Territory Place Names Register] (англисӣ).</ref> == Ҳодисаҳои ҳавоӣ == Рӯзи '''5 феврали соли 2011''' як ҳавопаймои '''Cessna 310R''' пас аз парвоз аз фурудгоҳи Батерст Айленд, ҳангоми бозгашт ба Дарвин, ба замин бархӯрд. Дар ин ҳодиса халабон, ки ягона шахси дохили ҳавопаймо буд, ҷон бохт. Ҳодисаро Бюрои амнияти нақлиёти Австралия (ATSB) таҳқиқ кардааст.<ref name="atsb">[https://www.atsb.gov.au/investigations/ao-2011-017 «Collision with terrain – Cessna 310R, VH-XGX, near Bathurst Island Aerodrome, 5 February 2011», Australian Transport Safety Bureau] (англисӣ).</ref> == Адабиёт == {{reflist}} {{Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ}} {{Фурудгоҳҳои Австралия}} [[Гурӯҳ:Ҷазираҳои Тивӣ]] f4ihxxv68pezser6gvlsgebhpm5s764 0 33930 1493820 1358597 2026-11-12T08:39:55Z Vanguard Man 125365 Infobox airport Updated 1493820 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном =Фурудгоҳи байналмилалии очмод иони | номи маҳаллӣ =Bandar Udara Internasional Achmad Yani | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA =SRG | ICAO =WAHS | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | навъ =[[артиш|низомӣ]] | молик-муроқиб = | молик = | гардонанда = | шаҳр =[[сморонг]] | муқеъият =[[Индонезия]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =13 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =4 | Мухтасот ={{Coord|06|58|17|S|110|22|27|E|type:airport|display=inline}} | вебгоҳ =http://www.ayaniairport.com/ | metric-rwy = | R1-шумора =13/31 | R1-тул-фут =8793 | R1-тул-метр =2680 | R1-сатҳ = [[асфалт]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол = | тавзеҳ1-титр= | тавзеҳ1-Иттилоот = | понавис = |тасвир=Logo of Jenderal Ahmad Yani International Airport.png|тасвир2=SemarangAirportTerminal.jpg|андозаи тасвир=280|image2_size=280}} '''Фурудгоҳи байналмилалии очмод иони''' ({{lang-en|Achmad Yani International Airport}}) (маҳаллӣ: Bandar Udara Internasional Achmad Yani) — фурудгоҳи [[артиш|низомӣ]] бо [[Коди ИОТО]]и SRG аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[асфалт]] дорад, ва тӯли бонди он 2680 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри [[сморонг]] кишвари [[Индонезия]] қарор дорад, ва дар баландии 4 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Коди ИОТО]] *[[Коди ИКАО]] *[[Феҳристи фурудгоҳҳои Индонезия]] ==Манобеъ== <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои Индонезия}} {{Фурудгоҳ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]] 846dv5ya0xejzg29wxu7iw5kx65iz2d 0 37182 1493611 1473792 2026-11-11T16:22:46Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493611 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Клеопатра | номи аслӣ = Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ | тасвир = Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg | таърихи таваллуд = [[69 п.м.]] | зодгоҳ = | таърихи даргузашт = 12.8. [[соли 30 п.м.]] | навъи фаъолият = [[Мисри Қадим|Охирон шоҳи Мисри Қадим]] }} '''Клеопа́тра VII Филопа́тор''' ({{lang-grc|Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ}}, [[соли 69 п.м.]] — [[соли 30 п.м.]]) — охирон шоҳи (зан) [[Мисри Қадим]] аз насли элинии мақдунии [[Птолемей]]. Дар ҷаҳон бо ишқи худ нисбат ба сарлашкари [[Рим]]ӣ [[Марк Антоний]] машҳур гаштааст. Солҳои ҳукмрониаш [[соли 44 п.м.]] — [[соли 30 п.м.]]ро дарбар мегирад. Мисри Қадим он вақт дар итоати [[Руми Бостон]] буд. Барои бандаи императори Рум [[Октавиан Август]] нашудан, худкуши мекунад. Клеопатра дар замони имрӯза яке аз қаҳрамонони машҳури таърихи ба ҳисоб меравад, ки дар бораи ӯ филмҳои бадеӣ ва китобҳои бисёр вуҷуд доранд. == Таърихи умумӣ == [[Акс:Cleopatra VII from Hermitage Peterburg.jpg|thumb|left|160px|Пайкари Клеопатра VII аз базалт]] Клеопатраи VII дар [[Мисри Қадим]] 21 сол [[Маликаи ҳоким|ҳукмронӣ]] кардааст, баъзе вақт бо бародаронаш Птолемей XIII ва Птолемей XIV, ки ҳарду ба ӯ аз рӯи урфу одатҳои ҳамонвақта шавҳар ба ҳисоб мерафтанд. Пас аз онҳо бо шавҳари дигараш Марк Антоний тахти худро нигоҳ дошт ва охирон шоҳе буд ки мустақилона ҳукмронӣ мекард, то даме ки Мисри Қадим мавриди забти [[Руми Бостон]] гашт. Дар баъзе адабиёт ӯро ҳамчун фиръавни охирони Мисри Қадим менависанд, валек аз рӯи нуқтаи назари бисёре аз таъхрихшиносон ин гуна баҳо нодуруст аст. Номи худро бо алоқаи ишқии худ нисбат ба сарлашкарони [[Руми Бостон]], [[Юлий Сезар]] ва Марк Антоний ҷовид гардонид ва аз онҳо чор фарзанд дошт, ки як писараш аз Сезар ва ду писару як духтар аз Марк таваллуд карда буд. Манбаъҳое, ки то имрӯз ба мо расидааст дар бораи Клеопатра, аз таърихчиёни қадим — [[Плутарх]], [[Светоний]], [[Аппиан]], [[Дион Кассий]] ва [[Иосиф Флавий]] боқӣ мондааст. Дар бисёри онҳо сиёсати ҳамон вақтаро ба назар гирифта, ӯро бисёр сиёҳ мекарданд ва мегуфтанд, ки Клеопатра душмани қотили Руми Бостон ва Октавиан Август буд. Барои мисол, яке аз таърихчиёни асри IV [[Аврелий Виктор]] чунин суханонро дар ҳаққи ӯ навистааст: {{аввали иқтибос}}«''Клеопатра — рафтору кирдори фоишаро дошт, ки ҳусну ҷамоли ӯро дида бисёр мардони пурзӯру, тавонову номдор, ҷони худро тайёр буданд бидиҳанд, то ки як шаб бо ӯ ишқварзӣ кунанд''».{{охири иқтибос}} == Пайдоиш == {{Густариши бахш}} == Роҳи ӯ сӯи тахт == == Клеопатра ва Сезар == [[File:Cleopatra and Caesar by Jean-Leon-Gerome.jpg|thumb|250px|Клеопатра ва Сезар, расом Жан-Леон Жером]] == Ҳукмронии мустақилона == == Клеопатра ва Антоний == == Фарзандони Антоний ва Клеопатра == == Марги Клеопатра ва Антоний == [[File:The Death of Cleopatra arthur.jpg|thumb|250px|Марги Клеопатра, расом Реҷиналд Артур, 1892]] [[File:Death of Cleopatra by Rixens.jpg|thumb|250px|Марги Клеопатра, расом Jean André Rixens]] == Сарчашма == * [[Плутарх]], [http://ancientrome.ru/antlitr/plutarch/sgo/caesar-f.htm «Цезарь»]; [http://ancientrome.ru/antlitr/plutarch/sgo/antonius-f.htm «Антоний»]{{ref-ru}} * [[Аппиан]], [http://ancientrome.ru/antlitr/appian/index.htm «Гражданские войны», кн. II, V]{{ref-ru}} * [[Гай Светоний Транквилл|Светоний]], «Божественный Юлий», «Август»{{ref-ru}} * [http://wars175x.narod.ru/f2/Html/Pervoistochnik3_1.htm «Записки об Александрийской войне»] неизвестного автора{{ref-ru}} * [[Бенгтсон, Герман|Бенгтсон Г.]], Правители эпохи эллинизма, М., 1982{{ref-ru}} * Александр Кравчук, [https://web.archive.org/web/20141102172839/http://annales.info/egipet/small/kleop.htm#7994 Закат Птолемеев]{{ref-ru}} * [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/51*.html#11.5 Roman History], by Cassius Dio, Book 51{{ref-ru}} {{таърих-нопурра}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шоҳони Мисри Қадим]] [[Гурӯҳ:Зансолорӣ]] 00aiterqqui66lshlpjdhn5e0kobtbi 0 58666 1493771 1491003 2026-11-12T02:50:06Z Zosya95 54344 1493771 wikitext text/x-wiki {{тарҷума}} {{асосӣ|Гандум}} '''Феҳристи кишварҳои истеҳсолкунандаи гандум''' — феҳристи маълумотии [[кишвар]]ҳо бо тартиби сол ва ҳаҷм ([[тонна|метрические тонны]]), ки истеҳсолкунандагони ҷаҳонии [[гандум]] мебошанд. == Истеҳсолот == Манбаъи додаҳо: [[Ташкилоти озуқа ва кишоварзии СММ]] ({{lang-en|Food and Agriculture Organization of the United Nation, FAO}})<ref name="fao">{{cite web |author = |authorlink = |datepublished = |url = http://faostat.fao.org/site/567/default.aspx#ancor |title = Crops |format = |work = The agricultural production |publisher = FAOSTAT |accessdate = 2012-01-16 |lang = en |description = |archiveurl = https://www.webcitation.org/66wT9YDYU?url=http://faostat.fao.org/site/567/default.aspx#ancor |archivedate = 2012-04-15 }}</ref>. {| class="wikitable" width=100% |+<big>'''Истеҳсоли гандум аз рӯи кишварҳо дар солҳои 2000—2010'''</big> !rowspan="2"| Ҷой <br /> дар с. 2010. !!rowspan="2"| Кишвар<br /><small>(бо пайванд)</small> !!colspan="11"| Истеҳсолшуда<br /><small>(ҳаз. тонн)</small> |- ! соли 2000 !! соли 2001 !!соли 2002 !!соли 2003 !! соли 2004 !! соли 2005 !! соли 2006 !! соли 2007 !! соли 2008 !! соли 2009 !! соли 2010 |- |align="center"| 1 || &nbsp;{{Парчам|Чин}}||align="center"|99 636,13||93 873,23||90 290,26|| 86 488,26||91 952,24||97 445,20||108 466,27||109 298,30||112 463,30||115 115,36||115 180,30 |- |align="center"| 2 || &nbsp;{{Парчам|Ҳиндустон}} ||align="center"|76 368,90||69 680,90||72 766,30||65 760,80||72 156,20||68 636,90||69 354,50||75 806,70||78 570,20||80 680,00||80 710,00 |- |align="center"| 3 || &nbsp;{{Парчам|ИМА}}||align="center"|60 757,49||53 001,00||43 705,00||63 813,91||58 737,80||57 280,26||49 489,60||55 822,70||68 026,40||60 365,70||60 102,60 |- |align="center"| 4 || &nbsp;{{Парчам|Русия}} ||align="center"|34 455,49||46 982,12||50 609,10||34 104,29||45 412,71||47 697,52||44 926,88||49 367,97||63 765,14||61 739,80||41 507,60 |- |align="center"| 5 || &nbsp;{{Парчам|Фаронса}}||align="center"|37 353,40||31 540,33||38 939,20 ||30 474,74||39 692,94||36 885,50||35 363,60||32 763,50||39 001,70||38 332,20||38 207,00 |- |align="center"| 6 || &nbsp;{{Парчам|Олмон}}||align="center"|21 621,55||22 837,84||20 817,74||19 259,81||25 427,21||23 692,70||22 427,90||20 828,08||25 988,60||25 192,40||24 106,70 |- |align="center"| 7 || &nbsp;{{Парчам|Покистон}}||align="center"|21 078,60||19 023,70||18 226,50||19 183,30||19 499,80||21 612,30||21 276,80||23 294,70||20 958,80||24 033,00||23 310,80 |- |align="center"| 8 || &nbsp;{{Парчам|Канада}}||align="center"|26 535,50||20 630,20||15 961,30||23 048,60||24 795,50||25 748,10||25 265,40||20 054,00||28 611,10||26 847,60||23 166,80 |- |align="center"| 9 || &nbsp;{{Парчам|Австралия}}||align="center"|22 108,00||24 299,00||10 132,00||26 132,00||21 905,11||25 173,00||10 822,00||13 039,00||21 397,00||21 656,00||22 138,00 |- |align="center"| 10 || &nbsp;{{Парчам|Туркия}}||align="center"|21 008,60||19 007,00||19 508,00||19 008,20||21 000,00||21 500,00||20 010,00||17 234,00||17 782,00||20 600,00||19 660,00 |- |align="center"| 11 || &nbsp;{{Парчам|Украина}}||align="center"|10 197,00||21 348,00||20 556,00||3 599,30||17 520,20||18 699,20||13 947,30||13 937,70||25 885,40||20 886,40||16 851,30 |- |align="center"| 12 || &nbsp;{{Парчам|Эрон}}||align="center"|8 087,76||9 458,62||12 450,00||13 439,57||14 568,48||14 307,97||14 663,75||15 000,00||10 000,00||13 484,50||15 028,80 |- |align="center"| 13 || &nbsp;{{Парчам|Аргентина}}||align="center"|16 146,62||15 427,82||12 399,04||14 710,18||16 139,17||12 721,98||14 662,95||16 486,53||8 427,65||8 851,18||14 914,50 |- |align="center"| 14 || &nbsp;{{Парчам|Британияи Кабир}} ||align="center"|16 704,00||11 580,00||15 973,00||14 288,00||15 473,00||14 863,00||14 747,00||13 221,00||17 227,00||14 076,00||14 878,00 |- |align="center"| 15 || &nbsp;{{Парчам|Қазоқистон}} Қазоқистон||align="center"|9 073,50||12 706,80||12 699,98||11 537,40||9 936,93||11 198,40||13 460,50||16 466,87||12 538,20||17 052,00||9 638,40 |- |align="center"| 16 || &nbsp;{{Flagicon|Лаҳистон}} Лаҳистон||align="center"|8 502,87||9 283,04||9 304,00||7 858,16||9 892,48||8 771,43||7 059,67||8 317,27||9 274,92||9 789,59||9 487,80 |- |align="center"| 17 || &nbsp;{{Парчам|Миср}}||align="center"|6 564,05||6 254,58||6 624,87||6 844,69||7 177,86||8 140,96||8 274,23||7 379,00||7 977,05||8 523,00||7 177,40 |- |align="center"| 18 || &nbsp;{{Парчам|Итолиё}}||align="center"|7 463,97||6 413,30||7 547,76||6 229,45||8 638,72||7 717,13||7 181,72||7 170,18||8 855,44||6 341,00||6 900,00 |- |align="center"| 19 || &nbsp;{{Парчам|Ӯзбекистон}}||align="center"|3 532,00||3 689,80||4 967,40||5 436,80||5 377,51||6 057,20||6 099,30||6 197,40||6 146,50||6 637,70||6 730,40 |- |align="center"| 20 || &nbsp;{{Парчам|Бразилия}}||align="center"|1 661,53||3 364,95||3 105,66||6 153,50||5 818,85||4 658,79||2 484,85||4 114,06||5 886,01||5 055,53||6 036,79 |- |align="center"| 21 || &nbsp;{{Парчам|Руминия}}||align="center"|4 456,00||7 764,00||4 421,00||2 479,05||7 812,43||7 340,66||5 526,19||3 044,46||7 180,98||5 202,53||5 811,81 |- |align="center"| 22 || &nbsp;{{Парчам|Испания}}||align="center"|7 293,62||5 007,70||6 822,16||6 290,10||7 096,72||4 026,69||5 521,58||6 349,50||6 714,30||4 723,90||5 610,70 |- |align="center"| 23 || &nbsp;{{Парчам|Дания}}||align="center"|4 693,42||4 663,94||4 056,24||4 701,38||4 758,50||4 887,20||4 801,60||4 519,20||5 018,70||5 940,40||5 059,90 |- |align="center"| 24 || &nbsp;{{Flagicon|Марокаш}} Марокаш||align="center"|1 380,70||3 316,38||3 358,68||5 146,84||5 539,84||3 043,08||6 326,76||1 582,63||3 769,45||6 371,43||4 876,14 |- |align="center"| 25 || &nbsp;{{Парчами Афғонистон}} Афғонистон||align="center"|1 469,00||1 597,00||2 686,00||3 480,00||2 390,00||4 266,00||3 363,00||4 484,00||2 623,00||5 064,00||4 532,00 |- |align="center"| 26 || &nbsp;{{Парчами Чехия}} Чехия||align="center"|4 084,11||4 476,08||3 866,47||2 637,89||5 042,52||4 145,04||3 506,25||3 938,92||4 631,50||4 358,07||4 161,60 |- |align="center"| 27 || &nbsp;{{Парчами Булғористон}} Булғористон||align="center"|2 781,24||4 077,50||4 122,77||2 003,94||3 961,18||3 478,07||3 301,88||2 390,61||4 632,21||3 976,85||3 994,90 |- |align="center"| 28 || &nbsp;{{Flagicon|Венгрия}} Маҷористон||align="center"|3 692,47||5 196,76||3 910,24||2 941,25||6 006,82||5 088,22||4 376,24||3 988,18||5 653,70||4 419,16||3 763,68 |- |align="center"| 29 || &nbsp;{{Парчами Мексика}} Мексика||align="center"|3 493,21||3 275,46||3 236,18||2 715,80||2 321,20||3 015,18||3 378,12||3 515,39||4 019,40||4 116,16||3 676,71 |- |align="center"| 30 || &nbsp;{{Парчами Сурия}} Сурия||align="center"|3 105,49||4 744,62||4 775,44||4 912,99||4 537,46||4 668,75||4 932,00||4 041,10||4 041,10||3 701,78||3 600,00 <!-- |- |align="center"| 30 || &nbsp;{{Парчами Туркманистон}} Туркманистон||align="center"|1 690,00||1 760,00||2 326,00||2 487,00||2 600,00||2 834,00||3 260,00||2 700,00||2 700,00--> |- |align="center"| — || &nbsp;Дигарон||align="center"|40 502,30||45 311,65||46 908,68||45 458,32||52 154,75||50 139,51||48 148,53||47 458,31||49 881,40||53 823,32||50 577,27 |- ! !! ИТОГО !!align="center"|585 809,07||589 824,43||574 746,71||560 138,47||632 710,10||626 876,13||605 069,29||611 101,66||689 945,71||686 956,56||651 397,90 |} [[Файл:Wheat-chart.png|thumb|center|650 px|Статистика мирового производства пшеницы, 1961—2008 гг. (по данным ФАО)]] == Конечные запасы == Источник данных: [[Министерство сельского хозяйства США]] ({{lang-en|United States Department of Agriculture, USDA}})<ref name="usda">{{cite web |author = |authorlink = |datepublished = |url = http://usda01.library.cornell.edu/usda/fas/grain-market//2010s/2010/grain-market-01-12-2010.pdf |title = Grain: World Markets and Trade, 01.12.2010 |format = pdf |work = Foreign Agricultural Service |publisher = United States Department of Agriculture |accessdate = 2010-01-19 |lang = en |description = |archiveurl = https://www.webcitation.org/66wTADqCD?url=http://usda01.library.cornell.edu/usda/fas/grain-market//2010s/2010/grain-market-01-12-2010.pdf |archivedate = 2012-04-15 }}</ref><ref name="usda1">{{cite web |author = |authorlink = |datepublished = |url = http://usda01.library.cornell.edu/usda/current/grain-market/grain-market-01-12-2012.pdf |title = Grain: World Markets and Trade, 01.12.2012 |format = pdf |work = Foreign Agricultural Service |publisher = United States Department of Agriculture |accessdate = 2012-01-12 |lang = en |description = }} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikitable" width=100% |+<big>'''Конечные запасы пшеницы по странам в 2005—2011 годах'''</big> !rowspan="2"| Место !!rowspan="2"| Страна <small>(с ссылкой)</small> !!colspan="7"| Запасы <small>(тыс. тонн)</small> |- ! 2005/06 год !! 2006/07 год !! 2007/08 год !! 2008/09 год !! 2009/10 год !! 2010/11 год !! 2011/12 год |- |align="center"| 1 || &nbsp;{{Парчами Чин}} ||align="center"|34 387||align="center"|38 450||align="center"|39 081||align="center"|45 803||align="center"|54 425||align="center"|60 091||align="center"|65 011 |- |align="center"| 2 || &nbsp;{{Парчами ИМА}} ||align="center"|15 545||align="center"|12 414||align="center"|8 323||align="center"|17 867||align="center"|26 552||align="center"|23 466||align="center"|23 677 |- |align="center"| 3 || &nbsp;{{Парчами Ҳиндустон}} ||align="center"|2 000||align="center"|4 500||align="center"|5 800||align="center"|13 430||align="center"|16 120||align="center"|15 360||align="center"|15 615 |- |align="center"| 4 || &nbsp;{{Парчами ИА}} ||align="center"|23 384||align="center"|14 075||align="center"|12 429||align="center"|18 937||align="center"|16 157||align="center"|11 693||align="center"|12 679 |- |align="center"| 5 || &nbsp;{{Парчами Русия}} ||align="center"|3 454||align="center"|2 231||align="center"|4 068||align="center"|10 743||align="center"|14 521||align="center"|13 535||align="center"|11 866 |- |align="center"| 6 || &nbsp;{{Парчами Австралия}} ||align="center"|н/д||align="center"|н/д||align="center"|3 851||align="center"|3 389||align="center"|5 593||align="center"|8 823||align="center"|9 123 |- |align="center"| 7 || &nbsp;{{Парчами Қазоқистон}} ||align="center"|н/д||align="center"|н/д||align="center"|3 901||align="center"|3 357||align="center"|4 795||align="center"|2 283||align="center"|6 408 |- |align="center"| 8 || &nbsp;{{Парчами Канада}} ||align="center"|9 698||align="center"|6 865||align="center"|4 406||align="center"|6 547||align="center"|7 829||align="center"|7 189||align="center"|6 049 |- |align="center"| 9 || &nbsp;{{Парчами Миср}} ||align="center"|4 006||align="center"|4 012||align="center"|4 012||align="center"|5 343||align="center"|н/д||align="center"|н/д||align="center"|н/д |- |align="center"| 10 || &nbsp;{{Парчами Эрон}} ||align="center"|3 257||align="center"|3 507||align="center"|3 157||align="center"| 3 907||align="center"|н/д||align="center"|н/д||align="center"|н/д |- |align="center"| — || &nbsp;Дигарон ||align="center"|51 744||align="center"|41 432||align="center"|37 869||align="center"| 41 078||align="center"|56 148||align="center"| не подсчитано||align="center"| не подсчитано |- ! !! ИТОГО !!align="center"|147 475!!align="center"|127 594!!align="center"|126 897!!align="center"|167 044!!align="center"|202 140!!align="center"|199 944!!align="center"|210 019 |} ==Эзоҳ== {{Эзоҳ}} {{Феҳристи кишварҳо}} [[Гурӯҳ:Кишварҳои аз рӯи истеҳсолот|Гандум]] [[Гурӯҳ:Рустанипарварӣ]] [[Гурӯҳ:Гандум]] 9k4k1pbgekq4wfoepnovxtby0j7p66w 1493772 1493771 2026-11-12T02:50:52Z Zosya95 54344 /* Конечные запасы */ 1493772 wikitext text/x-wiki {{тарҷума}} {{асосӣ|Гандум}} '''Феҳристи кишварҳои истеҳсолкунандаи гандум''' — феҳристи маълумотии [[кишвар]]ҳо бо тартиби сол ва ҳаҷм ([[тонна|метрические тонны]]), ки истеҳсолкунандагони ҷаҳонии [[гандум]] мебошанд. == Истеҳсолот == Манбаъи додаҳо: [[Ташкилоти озуқа ва кишоварзии СММ]] ({{lang-en|Food and Agriculture Organization of the United Nation, FAO}})<ref name="fao">{{cite web |author = |authorlink = |datepublished = |url = http://faostat.fao.org/site/567/default.aspx#ancor |title = Crops |format = |work = The agricultural production |publisher = FAOSTAT |accessdate = 2012-01-16 |lang = en |description = |archiveurl = https://www.webcitation.org/66wT9YDYU?url=http://faostat.fao.org/site/567/default.aspx#ancor |archivedate = 2012-04-15 }}</ref>. {| class="wikitable" width=100% |+<big>'''Истеҳсоли гандум аз рӯи кишварҳо дар солҳои 2000—2010'''</big> !rowspan="2"| Ҷой <br /> дар с. 2010. !!rowspan="2"| Кишвар<br /><small>(бо пайванд)</small> !!colspan="11"| Истеҳсолшуда<br /><small>(ҳаз. тонн)</small> |- ! соли 2000 !! соли 2001 !!соли 2002 !!соли 2003 !! соли 2004 !! соли 2005 !! соли 2006 !! соли 2007 !! соли 2008 !! соли 2009 !! соли 2010 |- |align="center"| 1 || &nbsp;{{Парчам|Чин}}||align="center"|99 636,13||93 873,23||90 290,26|| 86 488,26||91 952,24||97 445,20||108 466,27||109 298,30||112 463,30||115 115,36||115 180,30 |- |align="center"| 2 || &nbsp;{{Парчам|Ҳиндустон}} ||align="center"|76 368,90||69 680,90||72 766,30||65 760,80||72 156,20||68 636,90||69 354,50||75 806,70||78 570,20||80 680,00||80 710,00 |- |align="center"| 3 || &nbsp;{{Парчам|ИМА}}||align="center"|60 757,49||53 001,00||43 705,00||63 813,91||58 737,80||57 280,26||49 489,60||55 822,70||68 026,40||60 365,70||60 102,60 |- |align="center"| 4 || &nbsp;{{Парчам|Русия}} ||align="center"|34 455,49||46 982,12||50 609,10||34 104,29||45 412,71||47 697,52||44 926,88||49 367,97||63 765,14||61 739,80||41 507,60 |- |align="center"| 5 || &nbsp;{{Парчам|Фаронса}}||align="center"|37 353,40||31 540,33||38 939,20 ||30 474,74||39 692,94||36 885,50||35 363,60||32 763,50||39 001,70||38 332,20||38 207,00 |- |align="center"| 6 || &nbsp;{{Парчам|Олмон}}||align="center"|21 621,55||22 837,84||20 817,74||19 259,81||25 427,21||23 692,70||22 427,90||20 828,08||25 988,60||25 192,40||24 106,70 |- |align="center"| 7 || &nbsp;{{Парчам|Покистон}}||align="center"|21 078,60||19 023,70||18 226,50||19 183,30||19 499,80||21 612,30||21 276,80||23 294,70||20 958,80||24 033,00||23 310,80 |- |align="center"| 8 || &nbsp;{{Парчам|Канада}}||align="center"|26 535,50||20 630,20||15 961,30||23 048,60||24 795,50||25 748,10||25 265,40||20 054,00||28 611,10||26 847,60||23 166,80 |- |align="center"| 9 || &nbsp;{{Парчам|Австралия}}||align="center"|22 108,00||24 299,00||10 132,00||26 132,00||21 905,11||25 173,00||10 822,00||13 039,00||21 397,00||21 656,00||22 138,00 |- |align="center"| 10 || &nbsp;{{Парчам|Туркия}}||align="center"|21 008,60||19 007,00||19 508,00||19 008,20||21 000,00||21 500,00||20 010,00||17 234,00||17 782,00||20 600,00||19 660,00 |- |align="center"| 11 || &nbsp;{{Парчам|Украина}}||align="center"|10 197,00||21 348,00||20 556,00||3 599,30||17 520,20||18 699,20||13 947,30||13 937,70||25 885,40||20 886,40||16 851,30 |- |align="center"| 12 || &nbsp;{{Парчам|Эрон}}||align="center"|8 087,76||9 458,62||12 450,00||13 439,57||14 568,48||14 307,97||14 663,75||15 000,00||10 000,00||13 484,50||15 028,80 |- |align="center"| 13 || &nbsp;{{Парчам|Аргентина}}||align="center"|16 146,62||15 427,82||12 399,04||14 710,18||16 139,17||12 721,98||14 662,95||16 486,53||8 427,65||8 851,18||14 914,50 |- |align="center"| 14 || &nbsp;{{Парчам|Британияи Кабир}} ||align="center"|16 704,00||11 580,00||15 973,00||14 288,00||15 473,00||14 863,00||14 747,00||13 221,00||17 227,00||14 076,00||14 878,00 |- |align="center"| 15 || &nbsp;{{Парчам|Қазоқистон}} Қазоқистон||align="center"|9 073,50||12 706,80||12 699,98||11 537,40||9 936,93||11 198,40||13 460,50||16 466,87||12 538,20||17 052,00||9 638,40 |- |align="center"| 16 || &nbsp;{{Flagicon|Лаҳистон}} Лаҳистон||align="center"|8 502,87||9 283,04||9 304,00||7 858,16||9 892,48||8 771,43||7 059,67||8 317,27||9 274,92||9 789,59||9 487,80 |- |align="center"| 17 || &nbsp;{{Парчам|Миср}}||align="center"|6 564,05||6 254,58||6 624,87||6 844,69||7 177,86||8 140,96||8 274,23||7 379,00||7 977,05||8 523,00||7 177,40 |- |align="center"| 18 || &nbsp;{{Парчам|Итолиё}}||align="center"|7 463,97||6 413,30||7 547,76||6 229,45||8 638,72||7 717,13||7 181,72||7 170,18||8 855,44||6 341,00||6 900,00 |- |align="center"| 19 || &nbsp;{{Парчам|Ӯзбекистон}}||align="center"|3 532,00||3 689,80||4 967,40||5 436,80||5 377,51||6 057,20||6 099,30||6 197,40||6 146,50||6 637,70||6 730,40 |- |align="center"| 20 || &nbsp;{{Парчам|Бразилия}}||align="center"|1 661,53||3 364,95||3 105,66||6 153,50||5 818,85||4 658,79||2 484,85||4 114,06||5 886,01||5 055,53||6 036,79 |- |align="center"| 21 || &nbsp;{{Парчам|Руминия}}||align="center"|4 456,00||7 764,00||4 421,00||2 479,05||7 812,43||7 340,66||5 526,19||3 044,46||7 180,98||5 202,53||5 811,81 |- |align="center"| 22 || &nbsp;{{Парчам|Испания}}||align="center"|7 293,62||5 007,70||6 822,16||6 290,10||7 096,72||4 026,69||5 521,58||6 349,50||6 714,30||4 723,90||5 610,70 |- |align="center"| 23 || &nbsp;{{Парчам|Дания}}||align="center"|4 693,42||4 663,94||4 056,24||4 701,38||4 758,50||4 887,20||4 801,60||4 519,20||5 018,70||5 940,40||5 059,90 |- |align="center"| 24 || &nbsp;{{Flagicon|Марокаш}} Марокаш||align="center"|1 380,70||3 316,38||3 358,68||5 146,84||5 539,84||3 043,08||6 326,76||1 582,63||3 769,45||6 371,43||4 876,14 |- |align="center"| 25 || &nbsp;{{Парчами Афғонистон}} Афғонистон||align="center"|1 469,00||1 597,00||2 686,00||3 480,00||2 390,00||4 266,00||3 363,00||4 484,00||2 623,00||5 064,00||4 532,00 |- |align="center"| 26 || &nbsp;{{Парчами Чехия}} Чехия||align="center"|4 084,11||4 476,08||3 866,47||2 637,89||5 042,52||4 145,04||3 506,25||3 938,92||4 631,50||4 358,07||4 161,60 |- |align="center"| 27 || &nbsp;{{Парчами Булғористон}} Булғористон||align="center"|2 781,24||4 077,50||4 122,77||2 003,94||3 961,18||3 478,07||3 301,88||2 390,61||4 632,21||3 976,85||3 994,90 |- |align="center"| 28 || &nbsp;{{Flagicon|Венгрия}} Маҷористон||align="center"|3 692,47||5 196,76||3 910,24||2 941,25||6 006,82||5 088,22||4 376,24||3 988,18||5 653,70||4 419,16||3 763,68 |- |align="center"| 29 || &nbsp;{{Парчами Мексика}} Мексика||align="center"|3 493,21||3 275,46||3 236,18||2 715,80||2 321,20||3 015,18||3 378,12||3 515,39||4 019,40||4 116,16||3 676,71 |- |align="center"| 30 || &nbsp;{{Парчами Сурия}} Сурия||align="center"|3 105,49||4 744,62||4 775,44||4 912,99||4 537,46||4 668,75||4 932,00||4 041,10||4 041,10||3 701,78||3 600,00 <!-- |- |align="center"| 30 || &nbsp;{{Парчами Туркманистон}} Туркманистон||align="center"|1 690,00||1 760,00||2 326,00||2 487,00||2 600,00||2 834,00||3 260,00||2 700,00||2 700,00--> |- |align="center"| — || &nbsp;Дигарон||align="center"|40 502,30||45 311,65||46 908,68||45 458,32||52 154,75||50 139,51||48 148,53||47 458,31||49 881,40||53 823,32||50 577,27 |- ! !! ИТОГО !!align="center"|585 809,07||589 824,43||574 746,71||560 138,47||632 710,10||626 876,13||605 069,29||611 101,66||689 945,71||686 956,56||651 397,90 |} [[Файл:Wheat-chart.png|thumb|center|650 px|Статистика мирового производства пшеницы, 1961—2008 гг. (по данным ФАО)]] == Конечные запасы == Источник данных: [[Министерство сельского хозяйства США]] ({{lang-en|United States Department of Agriculture, USDA}})<ref name="usda">{{cite web |author = |authorlink = |datepublished = |url = http://usda01.library.cornell.edu/usda/fas/grain-market//2010s/2010/grain-market-01-12-2010.pdf |title = Grain: World Markets and Trade, 01.12.2010 |format = pdf |work = Foreign Agricultural Service |publisher = United States Department of Agriculture |accessdate = 2010-01-19 |lang = en |description = |archiveurl = https://www.webcitation.org/66wTADqCD?url=http://usda01.library.cornell.edu/usda/fas/grain-market//2010s/2010/grain-market-01-12-2010.pdf |archivedate = 2012-04-15 }}</ref><ref name="usda1">{{cite web |author = |authorlink = |datepublished = |url = http://usda01.library.cornell.edu/usda/current/grain-market/grain-market-01-12-2012.pdf |title = Grain: World Markets and Trade, 01.12.2012 |format = pdf |work = Foreign Agricultural Service |publisher = United States Department of Agriculture |accessdate = 2012-01-12 |lang = en |description = }} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikitable" width=100% |+<big>'''Конечные запасы пшеницы по странам в 2005—2011 годах'''</big> !rowspan="2"| Место !!rowspan="2"| Страна <small>(с ссылкой)</small> !!colspan="7"| Запасы <small>(тыс. тонн)</small> |- ! 2005/06 год !! 2006/07 год !! 2007/08 год !! 2008/09 год !! 2009/10 год !! 2010/11 год !! 2011/12 год |- |align="center"| 1 || &nbsp;{{Парчам|Чин}} ||align="center"|34 387||align="center"|38 450||align="center"|39 081||align="center"|45 803||align="center"|54 425||align="center"|60 091||align="center"|65 011 |- |align="center"| 2 || &nbsp;{{Парчам|ИМА}} ||align="center"|15 545||align="center"|12 414||align="center"|8 323||align="center"|17 867||align="center"|26 552||align="center"|23 466||align="center"|23 677 |- |align="center"| 3 || &nbsp;{{Парчам|Ҳиндустон}} ||align="center"|2 000||align="center"|4 500||align="center"|5 800||align="center"|13 430||align="center"|16 120||align="center"|15 360||align="center"|15 615 |- |align="center"| 4 || &nbsp;{{Парчам|ИА}} ||align="center"|23 384||align="center"|14 075||align="center"|12 429||align="center"|18 937||align="center"|16 157||align="center"|11 693||align="center"|12 679 |- |align="center"| 5 || &nbsp;{{Парчам|Русия}} ||align="center"|3 454||align="center"|2 231||align="center"|4 068||align="center"|10 743||align="center"|14 521||align="center"|13 535||align="center"|11 866 |- |align="center"| 6 || &nbsp;{{Парчам|Австралия}} ||align="center"|н/д||align="center"|н/д||align="center"|3 851||align="center"|3 389||align="center"|5 593||align="center"|8 823||align="center"|9 123 |- |align="center"| 7 || &nbsp;{{Парчам|Қазоқистон}} ||align="center"|н/д||align="center"|н/д||align="center"|3 901||align="center"|3 357||align="center"|4 795||align="center"|2 283||align="center"|6 408 |- |align="center"| 8 || &nbsp;{{Парчам|Канада}} ||align="center"|9 698||align="center"|6 865||align="center"|4 406||align="center"|6 547||align="center"|7 829||align="center"|7 189||align="center"|6 049 |- |align="center"| 9 || &nbsp;{{Парчам|Миср}} ||align="center"|4 006||align="center"|4 012||align="center"|4 012||align="center"|5 343||align="center"|н/д||align="center"|н/д||align="center"|н/д |- |align="center"| 10 || &nbsp;{{Парчам|Эрон}} ||align="center"|3 257||align="center"|3 507||align="center"|3 157||align="center"| 3 907||align="center"|н/д||align="center"|н/д||align="center"|н/д |- |align="center"| — || &nbsp;Дигарон ||align="center"|51 744||align="center"|41 432||align="center"|37 869||align="center"| 41 078||align="center"|56 148||align="center"| не подсчитано||align="center"| не подсчитано |- ! !! ИТОГО !!align="center"|147 475!!align="center"|127 594!!align="center"|126 897!!align="center"|167 044!!align="center"|202 140!!align="center"|199 944!!align="center"|210 019 |} ==Эзоҳ== {{Эзоҳ}} {{Феҳристи кишварҳо}} [[Гурӯҳ:Кишварҳои аз рӯи истеҳсолот|Гандум]] [[Гурӯҳ:Рустанипарварӣ]] [[Гурӯҳ:Гандум]] oa3o76h3hejvmeeb54bm57uzwabbslg 0 58723 1493759 1303506 2026-11-12T02:34:59Z Zosya95 54344 1493759 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = ДмитрийПротопопов | номи аслӣ = {{lang-ru|Дмитрий Захарович Протопопов}} | тасвир = Protopopov DZ.jpg |бар = 200 |вазифа= Котиби якуми КМ [[Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон]] |тартиб = 5 |парчам = Symbol-hammer-and-sickle.svg |аввалдавр = 4 октября 1937 |охирдавр = 5 июня 1946 |пешгузашта = [[Ӯрунбой Ашӯров]] |ҷонишин = [[Бобоҷон Ғафуров]] |вазифа_2 = Председатель Московской областной комиссии советского контроля |парчам_2 = |парчам2_2 = |аввалдавр_2 = 1934 |охирдавр_2 = июнь 1936 |пешгузашта_2 = |ҷонишин_2 = |вазифа_3 = Председатель Тамбовской окружной контрольной комиссии ВКП(б) |парчам_3 = Symbol-hammer-and-sickle.svg |аввалдавр_3 = 1929 |охирдавр_3 = 1930 |пешгузашта_3 = |ҷонишин_3 = |зодгоҳ = д. Костёнки, уезди Воронеж, [[Губернияи Воронеж]], [[Имперотурии Русия]] |дафн = |рутба = ''не установлено'' |солҳои хизмат = 1916—1926 |мансубият = {{Парчам|ИҶШС}} |намуди қушун = артиш |фармондеҳ = |ҷанг = |ҳизб = [[КПСС|РСДРП(б) / РКП(б) / ВКП(б) / КПСС]] |маълумот = [[Донишгоҳи Воронеж]];<br>Курсҳои марксизм-ленинизми назди КМ ВКП(б) |касб = |эътиқод = |ҷоизаҳо = {{{!}} {{!}}{{Ордени Ленин}}{{!!}}{{Ордени Ленин}}{{!!}} {{!}}- {{!}}{{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}}{{!!}}{{Ордени Нишони Фахрӣ}} {{!}}} }} '''Дмитрий Протопопов'''({{ВД-Дебоча}}) — ходими давлатӣ, Котиби якуми Ҳизби коммунистии ҶШС Тоҷикистон (1937—1946).<ref>http://ruzgor.tj/sad-fardi-ma-ruf/10724-10-sad-fardi-maruf-2014.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304172703/http://ruzgor.tj/sad-fardi-ma-ruf/10724-10-sad-fardi-maruf-2014.html |date=2016-03-04 }} Сад арбоби маъруфи давлатию сиёсии тоҷик. «Рӯзгор»</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Котибони якуми Ҳизби коммунистии ҶШС Тоҷикистон]] h7z8fxwaddsy55hld403qdjxkqwswj0 0 59024 1493780 1464954 2026-11-12T02:59:40Z Zosya95 54344 1493780 wikitext text/x-wiki {{Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол | ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006 | номи_мусобиқа = FIFA Fußball-Weltmeisterschaft 2006 Deutschland | лого = | имзо = | размер = | макон = {{GER}} | шаҳрҳо = 12 | варзишгоҳҳо = 12 | санаҳо = | сана = | замонинтихобӣ = 6 сентябр 2003 — 16 ноябр 2005 | замон = 9 июн — 9 июл 2006 | иштирокчиён = 198 | иштирокчиённиҳоӣ = 32 | финал = «[[Варзишгоҳи олимпӣ (Берлин)|Варзишгоҳи олимпӣ]]», [[Берлин]] | қаҳрамон = {{Футбол|ITA|2003}} | ғолиб = | бор = 4 | 2 ҷой = {{Футбол|FRA|1974}} | 3 ҷой = {{Футбол|GER}} | 4 ҷой = {{Футбол|POR}} | тамошобинон = 3353655 | бозӣ = 64 | бозинт = 847 | голҳо = 147 | голинт = 2464 | голзан = {{flagicon|GER}} [[Мирослав Клозе]] | гголҳо = 5 | голзанинт = {{flagicon|POR}} [[Педру Паулета]] | ҳамаголҳо = 11 | беҳтарин = {{flagicon|FRA}} [[Зайниддин Зидон]] | беҳтарин_бозикун = | дарвозабон = {{flagicon|ITA|2003}} [[Ҷанлуиҷи Буффон]] | ҷавон = {{flagicon|GER}} [[Лукас Подолски]] | фейр-плей = * {{Футбол|BRA}} * {{Футбол|ESP}} | чемпионат қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]] | чемпионат оянда = ''[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]'' }} '''Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006''' ({{lang-de|Fußball-Weltmeisterschaft 2006}}) — 18-ум [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҷоми ҷаҳонии ФИФА]], аз рӯи нақша аз [[9 июн]] то [[9 июл]]и [[соли 2006]] дар кишвари [[Олмон]] гузаронида шуд. == Иштирокчиён == Дар маҷмӯъ дар мусобиқаи ниҳоӣ 31 даста, ки охирин марҳилаи муқаддамотро гузаштанд ва дастаи мунтахаби футболи Олмон ҳамчун мизбони ин мусобиқа. {|width="60%" | * {{Расми парчам|Австралия}} [[Тими миллии футболи Австралия|Австралия]] (28) * {{Расми парчам|Англия}} [[Тими миллии футболи Инглистон|Инглистон]] (2) * {{Расми парчам|Ангола}} [[Тими миллии футболи Ангола|Ангола]] (31) * {{Расми парчам|Аргентина}} [[Тими миллии футболи Аргентина|Аргентина]] (7) * {{Расми парчам|Бразилия}} [[Тими миллии футболи Бразилия|Бразилия]] (1) * {{Расми парчам|Гана}} [[Тими миллии футболи Гана|Гана]] (30) * {{Расми парчам|Олмон}} [[Тими миллии футболи Олмон|Олмон]] (4) * {{Расми парчам|Эрон}} [[Тими миллии футболи Эрон|Эрон]] (21) * {{Расми парчам|Испания}} [[Тими миллии футболи Испания|Испания]] (3) * {{Расми парчам|Италия}} [[Тими миллии футболи Италия|Италия]] (8) * {{Расми парчам|Коста-Рика}} [[Тими миллии футболи Коста-Рика|Коста-Рика]] (18) * {{Расми парчам|Кот-д’Ивуар}} [[Тими миллии футболи Кот-д’Ивуар| Кот-д’Ивуар]] (27) * {{Расми парчам|Мексика}} [[Тими миллии футболи Мексика|Мексика]] (5) * {{Расми парчам|Нидерланд}} [[Тими миллии футболи Нидерланд|Нидерланд]] (10) * {{Расми парчам|Парагвай}} [[Тими миллии футболи Парагвай|Парагвай]] (15) * {{Расми парчам|Лаҳистон}} [[Тими миллии футболи Лаҳистон|Лаҳистон]] (20) | * {{Расми парчам|Португалия}} [[Тими миллии футболи Португалия|Португалия]] (17) * {{Расми парчам|Арабистони Саудӣ}} [[Тими миллии футболи Арабистони Саудӣ|Арабистони Саудӣ]] (19) * {{Расми парчам|Сербия}} [[Тими миллии футболи Сербистон|Сербистон ва Черногория]] (24) * {{Расми парчам|ИМА}} [[Тими миллии футболи ИМА|ИМА]] (9) * {{Расми парчам|Того}} [[Тими миллии футболи Того|Того]] (32) * {{Расми парчам|Тринидад}} [[Тими миллии футболи Тринидад ва Тобаго|Тринидад ва Тобаго]] (29) * {{Расми парчам|Тунис}} [[Тими миллии футболи Тунис|Тунис]] (22) * {{Расми парчам|Украина}} [[Тими миллии футболи Украина|Укроин]] (26) * {{Расми парчам|Фаронса}} [[Тими миллии футболи Фаронса|Фаронса]] (6) * {{Расми парчам|Хорватия}} [[Тими миллии футболи Хорватия|Хорватия]] (14) * {{Расми парчам|Чехия}} [[Тими миллии футболи Чехия|Чехия]] (16) * {{Расми парчам|Швейтсария}} [[Тими миллии футболи Швейтсария|Швейтсария]] (25) * {{Расми парчам|Шветсия|23px}} [[Тими миллии футболи Шветсия|Шветсия]] (13) * {{Расми парчам|Эквадор}} [[Тими миллии футболи Эквадор|Эквадор]] (23) * {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Тими миллии футболи Кореяи Ҷанубӣ|Кореяи Ҷанубӣ]] (11) * {{Расми парчам|Ҷопон}} [[Тими миллии футболи Жопун|Жопун]] (12) |} == Варзишгоҳҳо == Ҷоми ҷаҳон дар 12 варзишгоҳҳо баргузор шуд.<ref>Аз Википедиаи русӣ https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82_%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%BF%D0%BE_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%83_2006</ref> <center> {| class="wikitable" style="text-align:center;" ![[Берлин]] ![[Дортмунд]] ![[Мюнхен]] ![[Штуттгарт]] |- |[[Варзишгоҳи олимпӣ (Берлин)|Варзишгоҳи олимпӣ]] |[[Сигнал Идуна Парк]] |[[Аллиантс Арена]] |[[Мерседес-Бенс-Арена]] |- |<small>{{Coord|52|30|53|N|13|14|22|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=Olympiastadion (Berlin)}}</small> |<small>{{Coord|51|29|33.25|N|7|27|6.63|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=Signal Iduna Park}}</small> |<small>{{Coord|48|13|7.59|N|11|37|29.11|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=Allianz Arena}}</small> |<small>{{Coord|48|47|32.17|N|9|13|55.31|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=Mercedes-Benz Arena}}</small> |- |Зарфият: '''74,176''' |Зарфият: '''80,552''' |Зарфият: '''69,901''' |Зарфият: '''55,896''' |- |[[Акс:Berlin Olympiastadion main entrance 2.jpg|200px]] |[[Акс:Westfalenstadion von oben.jpg|200px]] |[[Акс:Allianz-Arena-München.jpg|200px]] |[[Акс:Gottlieb-daimler-stadion.jpg|200px]] |- ![[Гелзенкирхен]] |colspan="2" rowspan="10"| <div style="position: relative;"> [[Акс:Germany WC.png|350px|]] {{Image label|x=1.05 |y=0.42 |scale=300|text='''[[Берлин]]'''}} {{Image label|x=0.33 |y=0.63|scale=300|text='''[[Дортмунд]]'''}} {{Image label|x=0.43 |y=0.87 |scale=300|text='''[[Франкфурти лаби Майн|Франкфурт]]'''}} {{Image label|x=0.21 |y=0.57 |scale=300|text='''[[Гелзенкирхен]]'''}} {{Image label|x=0.65 |y=0.225|scale=300|text='''[[Ҳамбург]]'''}} {{Image label|x=0.62 |y=0.45 |scale=300|text='''[[Ҳаннофер (шаҳр)|Ҳаннофер]]'''}} {{Image label|x=0.30 |y=0.98 |scale=300|text='''[[Кайзерслаутерн]]'''}} {{Image label|x=0.28 |y=0.71 |scale=300|text='''[[Кёлн]]'''}} {{Image label|x=0.93 |y=0.65 |scale=300|text='''[[Лайпсиг]]'''}} {{Image label|x=0.85 |y=1.23 |scale=300|text='''[[Мюнхен]]'''}} {{Image label|x=0.75 |y=0.98 |scale=300|text='''[[Нюрнберг]]'''}} {{Image label|x=0.55 |y=1.11 |scale=300|text='''[[Штуттгарт]]'''}} </div> ![[Ҳамбург]] |- |[[Фелтинс-Арена]] |[[ХСХ Нордбанк Арена]] |- |<small>{{Coord|51|33|16.21|N|7|4|3.32|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=Veltins-Arena}}</small> |<small>{{Coord|53|35|13.77|N|9|53|55.02|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=AOL Arena}}</small> |- |Зарфият: '''53,804''' |Зарфият: '''51,055''' |- |[[Акс:2010-06-03 Arena AufSchalke 01.jpg|200px]] |[[Акс:AOL-Arena.jpg|200px]] |- ![[Франкфурти лаби Майн]] ![[Кёлн]] |- |[[Коммертсбанк-Арена]] |[[Райн Энерги (варзишгоҳ)|Райн Энерги]] |- |<small>{{Coord|50|4|6.86|N|8|38|43.65|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=Commerzbank Arena}}</small> |<small>{{Coord|50|56|0.59|N|6|52|29.99|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=RheinEnergie Stadion}}</small> |- |Зарфият: '''48,132''' |Зарфият: '''50,374''' |- |[[Акс:Waldstadion -Außen (Confed-Cup 2005).JPG|200px]] |[[Акс:FIFA WM06 Stadion Koeln.jpg|200px]] |- ![[Ҳаннофер (шаҳр)|Ҳаннофер]] ![[Лайпсиг]] ![[Кайзерслаутерн]] ![[Нюрнберг]] |- |[[АВД-Арена]] |[[Ред Булл Арена (Лайпсиг)|Ред Булл Арена]] |[[Варзишгоҳи ба номи Фритс Валтер|Фритс Валтер Штадион]] |[[ИзиКредит-Штадион]] |- |<small>{{Coord|52|21|36.24|N|9|43|52.31|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=AWD-Arena}}</small> |<small>{{Coord|51|20|44.86|N|12|20|53.59|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=Zentralstadion}}</small> |<small>{{Coord|49|26|4.96|N|7|46|35.24|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=Fritz Walter Stadion}}</small> |<small>{{Coord|49|25|34|N|11|7|33|E|region:DE_type:landmark|display=inline|name=EasyCredit-Stadion}}</small> |- |Зарфият: '''44,652''' |Зарфият: '''44,199''' |Зарфият: '''43,450''' |Зарфият: '''41,926''' |- |[[Акс:Hannover96 Nordtribüne.JPG|200px]] |[[Акс:Red Bull arena, Leipzig von oben Zentralstadion.jpg|200px]] |[[Акс:Kaiserslautern 03.jpg|200px]] |[[Акс:Frankenstadion 1.JPG|200px]] |} </center> {{refend}} {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006 — тими руъёӣ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006]] [[Гурӯҳ:2006 дар футбол]] [[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол]] 06bdco251sjnag8ckz67ivtrlj35b9t 0 59291 1493903 1481834 2026-11-12T11:58:12Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493903 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Мунира Шаҳидӣ |номи аслӣ = Мунира Зиёдуллоевна Шаҳидӣ |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 22.3.1943 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Сталинобод|шаҳри Душанбе}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 15.7.2026 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Маскав}}, [[Русия]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[шарқшиносӣ]], [[санъатшиносӣ]] |ҷойҳои кор = КМ ЛКСМ Тоҷикистон, Институти шарқшиносии [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон|АМИТ]], Осорхонаи ҷумҳуриявии маданияти мусиқии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] |роҳбари илмӣ = [[Абдулғанӣ Мирзоев]], А. Е. Бертелс |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |сайт = }} '''Мунира Зиёдуллоевна Шаҳидӣ''' ([[22 март]]и [[1943]], [[Сталинобод]] — [[15 июл]]и [[2026]], [[Маскав]]) — [[шарқшинос]], [[санъатшинос]], [[тарҷумон]], номзади илмҳои филологӣ (1972). == Зиндагинома == Мунира Шаҳидӣ 22 марти соли 1943 дар шаҳри Душанбе дар хонадони оҳангсози тоҷик [[Зиёдулло Шаҳидӣ]] ба дунё омадааст. Дар соли 1964 бахши англисии факултети забонҳои хориҷии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|ИДПС ба номи Т. Г. Шевченко]]ро хатм кардааст. == Корнома == Тарҷумони ширкати «Интурист» (1964—1966), директори бахши туризми байналхалқии ҷавонони шӯравӣ дар КМ ЛКСМ Тоҷикистон (1966—1968). Лаборант, ходими илмӣ, ходими калони илмии Институти шарқшиносии [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон]] (1968—2011). Сарвари Осорхонаи ҷумҳуриявии маданияти мусиқии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ ва Бунёди байналмилалии Зиёдулло Шаҳидӣ. Бо саъю кӯшиши ӯ [[Осорхонаи ҷумҳуриявии фарҳанги мусиқии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ]] ва Бунёди байналмилалии Зиёдулло Шаҳидӣ таъсис ёфтаанд, ки ҳадафи онҳо на фақат ҳифзи мероси эҷодии насли гузаштаи донишмандон ва аҳли ҳунар, балки бунёди равобити фарҳангии кишварҳои Шарқу Ғарб дар замони навини равобити фарҳангӣ мебошад. Ба ин хотир ӯ нашри маҷаллаи илмии «Фонус»-ро ба роҳ мондааст<ref name="kent-shahidi">[https://research.kent.ac.uk/gcrf-compass/person/dr-munira-shahidi/ University of Kent — Dr. Munira Shahidi]</ref>. Солҳои 2004—2005 ба ҳайси эксперти ЮНЕСКО оид ба равобити байнифарҳангӣ фаъолият карда, узви Маркази тадқиқоти инсоншиносии Фаронса, узви Институти Шведсия (1996) ва узви Шӯрои ҷамъиятии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст. Ба кишварҳои Амрико, Британияи Кабир, Фаронса ва ғайра сафар карда, донишҷӯёни донишгоҳҳои онҳоро аз дастовардҳои олимон ва ҳунармандони тоҷик огоҳ менамуд. == Фаъолияти илмӣ == Таҳти роҳбарии академик [[Абдулғанӣ Мирзоев]] ва [[Андрей Бертелс|А. Е. Бертелс]] дар мавзӯи «Мақоми китоби чорҷилдаи Э. Г. Браун дар шинохти адабиёти форсии тоҷикӣ дар ҷаҳони имрӯз» рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст (1972). Муаллифи беш аз 80 асару мақолаи илмӣ, аз ҷумла монографияи «Ибни Сино ва Данте» (Душанбе, 1986).<ref>Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе, 2013. — С. 159. — 184 с. — ISBN 978-99947-958-2-6</ref> == Даргузашт == Мунира Шаҳидӣ 15 июли соли 2026 дар 83-солагӣ дар шаҳри Маскав даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20260715/munira-shahidi-darguzasht-1079004245.html|title=Мунира Шаҳидӣ духтари оҳангсози маъруфи тоҷик Зиёдулло Шаҳидӣ даргузашт|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2026-07-15|lang=tg|accessdate=2026-07-16}}</ref>. == Осор == * ''Шахиди М. З.'' ''Ибн Сино и Данте''. — Д.: Дониш, 1986. — 127 с.<ref name="автоссылка4">https://vestnik.mgimo.ru/sites/default/files/pdf/016-018_reccenzii_kuzin_vestnik_3(54)_2017.pdf{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Газели Мавлоно Джалолиддина Балхи'' / Сост. М. Шахиди. — Д., 1991–1992. — Т. 1—2.<ref name="автоссылка8">https://inst.at/en/research-and-publications/publications-of-the-institute/volume-7-of-the-series-international-dialogue-of-cultures-and-civilizations-between-east-and-west/ {{Пайванди мурда|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Shahidi, M.'' Report: Central Asia and the Modern World // TRANS. Internet-Zeitschrift für Kulturwissenschaften. — 2003.<ref>[https://inst.at/trans/15Nr/15Nr.htm TRANS – TRANS Internet-Zeitschrift für Kulturwissenschaften | Internet journal for cultural studies | Revue électronique de recherches sur la culture<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> * ''Shahidi, M.'' The Impact of the Emergence of Eurasian Art Communities in Tajikistan on the Process of Regional Security // International Relations and Diplomacy. — 2016.<ref>[https://www.davidpublisher.com/index.php/Home/Article/index?id=25576.html The Impact of the Emergence of Eurasian Art Communities in the Globalizing World-David Publishing Company<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> * ''Шахиди М. З.'' ''Диалог культур — Восток и Запад в XXI веке''. — Осло: 2023.<ref name="автоссылка7">[https://old.asiaplustj.info/ru/news/life/person/20250913/munira-shahidi-moya-kniga-bila-predstavlena-v-kembridzhe-i-berline-no-ne-v-tadzhikistane Мунира Шахиди: Моя книга была представлена в Кембридже и Берлине, но не в Таджикистане! | Новости Таджикистана ASIA-Plus<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> * Вклад в раздел «Tajikistan» // Continuum Encyclopedia of Popular Music of the World. — London: Continuum.<ref name="автоссылка10">https://books.google.com/books?id=U3Tq-uYxM2wC&pg=PA277</ref> * ''Shahidi, M.'' New Eurasian Art Communities in Globalising World // S. Akbari, N. F. Yildiz (Eds.). ''Art and Culture: New Perspectives in Eurasian Studies''. — Springer, 2018.<ref name="автоссылка9">https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-10-8598-6_1</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://munira-shahidi.org/ Торномаи Мунира Шаҳидӣ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180225090832/http://munira-shahidi.org/ |date=2018-02-25 }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]] [[Гурӯҳ:Хонадони Шаҳидӣ]] i6cb8j1hmmn4jvy7rdaky1uqm4oqjdf 0 59476 1493781 1464841 2026-11-12T03:01:17Z Zosya95 54344 1493781 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Дэвид Бекҳэм |ҷинс = м |номи пурра = Дэвид Роберт Ҷозеф Бекҳэм |лақаб = ''Бекс ({{lang-en|Becks}})'' |тасвир = David Beckham 2009.jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 2.5.1975 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Лондон}}, [[Инглистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Британияи Кабир}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |қад = 180 |вазн = |мавқеъ = нимҳимоятгар |бошгоҳи кунунӣ = «[[Интер Майами (бошгоҳи футбол)|Интер Майами]]» (президент) |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |1983—1987|{{Расми парчам|Англия}} «Риҷвей Роверс»| |1987–1991|{{Расми парчам|Англия}} «[[Тоттенҳем Ҳотспур]]»| |1989–1991|{{Расми парчам|Англия}} «Бримсдавн Роверс»| |1991–1993|{{Расми парчам|Англия}} «[[Манчестер Юнайтед]]»|}} |бошгоҳҳо = {{ маснад дар футбол |1992–2003|{{Расми парчам|Англия}} «[[Манчестер Юнайтед]]»|265 (62) |1994–1995|→ {{Расми парчам|Англия}} «Престон Норд Энд»|5 (2) |2003–2007| {{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]»|116 (13) |2007–2012| {{Расми парчам|ИМА}} «[[Лос Анҷелес Гелекси]]»|98 (18) |2009|→ {{Расми парчам|Италия}} «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]»|18 (2) |2010|→ {{Расми парчам|Италия}} «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]»|11 (0) |2013| {{Расми парчам|Фаронса}} «[[Пари Сен-Жермен (бошгоҳи футбол)|Пари Сен-Жермен]]»|10 (0) |'''1992—2013'''|'''Ҷамъ'''|'''523 (97)'''}} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |1992–1993| {{Расми парчам|Англия}} Инглистон (то 18 сола)|3 (0) |1994–1996| {{Расми парчам|Англия}} Инглистон (то 21 сола)|9 (0) |1996–2009| {{Расми парчам|Англия}} [[Тими миллии футболи Инглистон|Инглистон]]|115 (17)}} |сайт = https://www.davidbeckham.com/ |викианбор = David Beckham }} '''Дэ́вид Ро́берт Ҷо́зеф Бе́кҳэм''' ({{lang-en|David Robert Joseph Beckham}}), таърихи таваллудаш [[2 май]]и [[соли 1975]], [[Лондон]], [[Инглистон]], собиқ футболбози инглис, нимҳимоятгар. Дар тамоми фаъолияташ ӯ дар дастаҳои «[[Манчестер Юнайтед]]», «[[Престон Норд Энд]]», «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]», «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]», «[[Лос Анҷелес Гелекси]]» ва «[[Пари Сен-Жермен (бошгоҳи футбол)|Пари Сен-Жермен]]» бозӣ кардааст. ==Айёми бачагӣ ва оғози фаъолияти касбӣ== Дэвид таърихи 2 майи 1975 дар Лейтонстоун, [[Лондон]], дар оилаи танзимгари ошхонаҳо Дэвид Эдвард Алан "Тэди" Бекҳэм (соли тав. 1948 дар Эдмонтон) ва ороишгари мӯйҳо Сандра Ҷоржина Вест (соли тав. 1949) чашм ба олами ҳастӣ кушодааст. Дар хурдсолӣ ӯ дар дастаи "Риҷвей Парк"-и Чингфорт ҳамавақт бозӣ мекард. Бобои модариаш яҳудӣ буд ва худи Дэвид худро "ним-яҳудӣ" меҳисобад, ҳатто гуфта буд, дин ба ӯ таъсир расонидааст. Дар китоби худ "Ҳар ду пой бар замин" (Both Feet on the ground) менависад, ки дар хурдсолӣ бо падару модар ва хоҳаронаш Ҷоанна ва Линн калисои кристианиро зиёрат мекарданд. Декабри соли 2009, бобои модарии Дэвид, Ҷозеф Вест дар синни 89 солагӣ аз саратони шуш ба ҳалокат расид. Падару модари Дэвид мухлисони дастаи "[[Манчестер Юнайтед]]" буданд ва ҳамавақт ба бозиҳои хонагии "Юнайтед" аз [[Лондон]] ба "[[Олд Траффорд]]" мерафтанд. Дэвид аз муҳаббати волидон ба "Манчестер Юнайтед" худаш низ ҳавас пайдо кард. ==Манчестер Юнайтед== ==Фаъолияташ дар дастаи миллӣ== ==Ҷоиза ва дастовардҳо== ==Рақамҳо== Дар ин қисмат рақамҳое, ки Дэвид дар ин ё он даста дошт, нишон дода шудааст: [[Акс: flag of England.svg|border|20px]] '''Манчестер Юнайтед''' — 7, 24, 10. [[Акс: flag of England.svg|border|20px]] ''' Престон Норт Энд''' — 10. [[Акс: flag of Spain.svg|20px]] '''Реал Мадрид''' — 23 [[Акс: flag of USA.svg|20px]] '''Лос Анҷелес Гэлэкси''' — 23. [[Акс: flag of Italy.svg|20px]] '''Милан''' — 32. [[Акс: flag of France.svg|20px]]''' Пари Сен-Жермен''' — 8, 32. [[Акс: flag of England.svg|border|20px]] '''Дастаи миллии Англия''' — 7, 17, 15. == Соҳиби дастаи нав дар MLS == {{Расми парчам|ИМА}} [[Интер Майами (бошгоҳи футбол)|Интер Майами]] ==Зиндагӣ берун аз футбол== ==Маълумоти шавқовар== * Дар тани ӯ 17 холкубӣ дида мешавад. Номҳои писаронаш (Brooklyn, Cruz, Romeo) ва ғайра. == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Манчестер Юнайтед»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Пари Сен-Жермен»]] [[Гурӯҳ:ФИФА 100]] j88ft79iuegqaxz9z1izsbwazqrjdf9 0 60114 1493782 1301714 2026-11-12T03:04:59Z Zosya95 54344 1493782 wikitext text/x-wiki '''Мусобиқаи ҷаҳонии таеквондо''' унвони мусобиқоти таеквондо аст, ки ҳар ду сол тавассути [[Федерасиюни Ҷаҳонии Таеквондо]] баргузор мегардад. == Мусобиқот == {| class=wikitable style="font-size:90%;" !style="width: 55px; background-color:#C0C0C0"|Year!!style="width: 160px; background-color:#C0C0C0"|Date!!style="width: 240px; background-color:#C0C0C0"|City and host country!!style="width: 180px; background-color:#C0C0C0"|Venue!!style="width: 140px; background-color:#C0C0C0"|Men's champion!!style="width: 140px; background-color:#C0C0C0"|Women's champion |- | style="text-align:center"|[[1973 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1973]] | style="text-align:center"|May 25–27 | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Сеул]], [[Кореяи Ҷанубӣ]] | [[Kukkiwon Gymnasium]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | |- | style="text-align:center"|[[1975 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1975]] | style="text-align:center"|August 28–31 | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Seoul]], [[South Korea]] | [[Jangchung Gymnasium]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | |- | style="text-align:center"|[[1977 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1977]] | style="text-align:center"|September 15–17 | {{Расми парчам|ИМА}} [[Chicago]], [[United States]] | [[International Amphitheatre]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | |- | style="text-align:center"|[[1979 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1979]] | style="text-align:center"|October 26–28 | {{Расми парчам|Олмон}} [[Штуттгарт]], [[Олмони Ғарбӣ]] | [[Sports Hall Sindelfingen]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | |- | style="text-align:center"|[[1982 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1982]] | style="text-align:center"|February 24–27 | {{Расми парчам|Эквадор}} [[Guayaquil]], [[Эквадор]] | [[Coliseo Voltaire Paladines Polo|Coliseo Cerrado]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | |- | style="text-align:center"|[[1983 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1983]] | style="text-align:center"|October 20–23 | {{Расми парчам|Дания}} [[Копенҳаген]], [[Дания]] | [[Brøndby Hallen]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | |- | style="text-align:center"|[[1985 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1985]] | style="text-align:center"|September 4–8 | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Сеул]], [[Кореяи Ҷанубӣ]] | [[Jamsil Gymnasium]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | |- | style="text-align:center"|[[1987 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1987]] | style="text-align:center"|October 7–11 | {{Расми парчам|Испания}} [[Барселона]], [[Испания]] | [[Palau dels Esports de Barcelona|Palau dels Esports]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[1989 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1989]] | style="text-align:center"|October 9–14 | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Сеул]], [[Кореяи Ҷанубӣ]] | | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[1991 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1991]] | style="text-align:center"|October 28 – November 3 | {{Расми парчам|Юнон}} [[Athens]], [[Юнон]] | | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[1993 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1993]] | style="text-align:center"|August 19–23 | {{Расми парчам|ИМА}} [[Ню Йорк]], [[ИМА]] | [[:en:Madison Square Garden]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[1995 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1995]] | style="text-align:center"|November 17–21 | {{Расми парчам| Филиппин}} [[Манила]], [[Филиппин]] | [[:en:Folk Arts Theater]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[1997 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1997]] | style="text-align:center"|19–23 ноябр | {{Расми парчам|Ҳонг Конг}} [[Ҳонг Конг]] | [[Hong Kong Coliseum]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[1999 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|1999]] | style="text-align:center"|2–6 июн | {{Расми парчам|Канада}} [[Эдмонтон]], [[Канада]] | [[Баттердоум]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[2001 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|2001]] | style="text-align:center"|1–7 ноябр | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Ҷеҷу]], [[Кореяи Ҷанубӣ]] | [[Halla Indoor Gymnasium]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[2003 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|2003]] | style="text-align:center"|September 24–28 | {{Расми парчам|Олмон}} [[Garmisch-Partenkirchen]], [[Олмон]] | [[Olympia-Eissport-Zentrum]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[2005 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|2005]] | style="text-align:center"|April 13–17 | {{Расми парчам|Испания}} [[Мадрид]], [[Испания]] | [[Palacio de Deportes de la Comunidad de Madrid|Palacio de Deportes]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[2007 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|2007]] | style="text-align:center"|18–22 май | {{Расми парчам|Чин}} [[Пекин]], [[Ҷумҳурии Халқии Чин|Чин]] | [[Changping Gymnasium]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[2009 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|2009]] | style="text-align:center"|14–18 октбяр | {{Расми парчам|Дания}} [[Копенҳаген]], [[Дания]] | [[Ballerup Super Arena]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Чин}} |- | style="text-align:center"|[[2011 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|2011]] | style="text-align:center"|1–6 май | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Геонгҷу]], [[Кореяи Ҷанубӣ]] | [[Gyeongju Indoor Stadium]] | {{Расми парчам|Эрон}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[2013 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|2013]] | style="text-align:center"|July 15–21 | {{Расми парчам|Мексика}} [[Пуебла, Пуебла|Пуебла]], [[Мексика]] | [[Маркази Намоишгоҳи Пуебла]] [[:en:Exhibition Center of Puebla]] | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} | {{Расми парчам|Кореяи Ҷанубӣ}} |- | style="text-align:center"|[[2015 Мусобиқоти ҷаҳонии таеквондо|2015]] | style="text-align:center"|16–23 сентябр | {{Расми парчам|Русия}} [[Челябинск]], [[Русия]] | | | |} == Адабиёт == * Аз бахшии инглиии Википедиа {{хурд}} orp0oi2k82beddieoh25jhz3d012fro 0 60913 1493765 1491739 2026-11-12T02:41:45Z Zosya95 54344 1493765 wikitext text/x-wiki {{Шаҳрҳо ва ноҳияҳои Итолиё |Номи тоҷикӣ=Турин |Харита= |Акс=Turin monte cappuccini.jpg |Нишон=Stemma di Torino (CoA of Turin).svg |Парчам=Flag of Turin.svg |Кишвар=[[Итолиё]] |Вилоят=Пемонт |Ноҳия= |Замони таъсис= |Марказ= |Координатаҳо= |Иқлим= |Масоҳат=130,34 км² |Паҳноӣ= |Дарозӣ= |Аҳолӣ=900 873 нафар ([[2013]]) |Коди телефонӣ=+39 011 |Нишонаи почта=10121-10156 |Вақт=[[UTC]] +1 }} '''Тури́н''' ({{lang-it|Torino}}) — [[шаҳр]] ва маркази муҳими фарҳанги [[Итолиё]] дар қисми шимолӣ мебешад. Маркази маъмурии ноҳияи [[Пемонт]], вилояти [[Турин (провинтсия)|Турин]] аст. Воқеъ дар омезиши дарёи Дора Рипариа, дарёи ТҶ, дар водии Po дар Алпи ғарбӣ, ки дар канори он баландкӯҳе мегузарад. Чорум, баъд аз [[Рим]], [[Милан]] ва [[Неапол]] шаҳр дар [[Итолиё]] аст. Дар миқдори сокинон, дорои 911 ҳазор одам мебошад. Соли 2012, якҷоя бо атроф 1,7 млн. Шаҳр дорои таърихи бой аз фарҳанг, ва барои долонҳои санъат, қасрҳо, театр, музей, боғҳои шинохта мешавад. Дар Турин санъати Барокко, нео-классикӣ ва муосир низ машҳур аст. Аксари қасрҳои, (аз ҷумла Palazzo Madama), боғҳо ва хиёбонҳо дар асрҳои XVI-XVIII сохта шуданд дар интиқоли сармояи Герсогии аз Савой (дертар Шоҳигарии Sardinia) аз Шамбери (ҳоло Фаронса) ба Турин таъалуқ дорад. == Иқлим == {{Иқлими маҳаллӣ |Шаҳр_насаб=Турин |Сарчашма=[http://clima.meteoam.it/Clino61-90.php MeteoAM Боду ҳаво ва иқлим] | Янв_м= | Янв_м_бориш=40.5 | Фев_м= | Фев_м_бориш=52.5 | Мар_м= | Мар_м_бориш=76.9 | Апр_м= | Апр_м_бориш=104.1 | Май_м= | Май_м_бориш=120.3 | Июн_м= | Июн_м_бориш=97.6 | Июл_м= | Июл_м_бориш=66.6 | Авг_м= | Авг_м_бориш=79.8 | Сен_м= | Сен_м_бориш=70.1 | Окт_м= | Окт_м_бориш=88.9 | Ноя_м= | Ноя_м_бориш=75.5 | Дек_м= | Дек_м_бориш=41.6 | Сол_м= | Сол_м_бориш=914.4 | Янв_м_мин=-3.3 | Янв_м_макс=5.8 | Фев_м_мин=-1.1 | Фев_м_макс=8.4 | Мар_м_мин=2.1 | Мар_м_макс=12.7 | Апр_м_мин=5.6 | Апр_м_макс=16.6 | Май_м_мин=9.9 | Май_м_макс=20.7 | Июн_м_мин=13.8 | Июн_м_макс=24.7 | Июл_м_мин=16.3 | Июл_м_макс=27.6 | Авг_м_мин=15.7 | Авг_м_макс=26.5 | Сен_м_мин=12.6 | Сен_м_макс=23.1 | Окт_м_мин=7.2 | Окт_м_макс=17.3 | Ноя_м_мин=1.8 | Ноя_м_макс=10.8 | Дек_м_мин=-2.3 | Дек_м_макс=6.9 | Сол_м_мин=6.5 | Сол_м_макс=16.8 | Янв_а_макс= | Янв_а_мин= | Фев_а_макс= | Фев_а_мин= | Мар_а_макс= | Мар_а_мин= | Апр_а_макс= | Апр_а_мин= | Май_а_макс= | Май_а_мин= | Июн_а_макс= | Июн_а_мин= | Июл_а_макс= | Июл_а_мин= | Авг_а_макс= | Авг_а_мин= | Сен_а_макс= | Сен_а_мин= | Окт_а_макс= | Окт_а_мин= | Ноя_а_макс= | Ноя_а_мин= | Дек_а_макс= | Дек_а_мин= | Сол_а_макс= | Сол_а_мин= |}} </div> == Шаҳрҳои бародаршаҳр == * {{Расми парчам|Русия}} [[Волгоград]], [[Русия]] * {{Расми парчам|Русия}} [[Екатеринбург]], [[Русия]] * {{Расми парчам|Фаластин}} [[Газ]] ({{lang-ar|غزة}}, {{lang-he|עזה}}), [[Фаластин]] * {{ПРасми парчам|Шотландия}} [[Глазго]] ({{lang-en|Glasgow}}), [[Шотландия]] * {{Расми парчам|ИМА}} [[Детройт]] ({{lang-en|Detroit}}), [[Мичиган]], [[ИМА]] * {{Расми парчам|Бразилия}} [[Кампу-Гранди]] ({{lang-pt|Campo Grande}}), [[Бразилия]] * {{Расми парчам|Гватемала}} [[Кесалтенанго]] ({{lang-es|Quetzaltenango}}), [[Гватемала]] * {{Расми парчам|Олмон}} [[Кёлн]] ({{lang-de|Köln}}), [[Олмон]] * {{Расми парчам|Аргентина}} [[Кордоба (Аргентина)|Кордоба]] ({{lang-es|Córdoba}}), [[Аргентина]] * {{Расми парчам|Белгия}} [[Льеж]] ({{lang-fr|Liège}}, {{lang-nl|Luik}}, {{lang-de|Lüttich}}), [[Белгия]] * {{Расми парчам|Фаронса}} [[Лилл]] ({{lang-fr|Lille}}), [[Фаронса]] * {{Расми парчам|Ҷопон}} [[Нагоя, Айти|Нагоя]] ({{lang-jp|名古屋市}}), [[Ҷопон]] * {{Расми парчам|Нидерланд}} [[Роттердам]] ({{lang-nl|Rotterdam}}), [[Нидерланд]] * {{Расми парчам|ИМА}} [[Солт-Лейк-Сити]] ({{lang-en|Salt Lake City}}), [[Юта]], [[ИМА]] * {{Расми парчам|Исроил}} [[Хайфа]] ({{lang-he|חֵיפָה}}, {{lang-ar|حَيْفَا}}), [[Исроил]] * {{Расми парчам|Фаронса}} [[Шамбери]] ({{lang-fr|Chambery}}), [[Фаронса]] * {{Расми парчам|Чин}} [[Шэнян]] ({{lang-zh|瀋陽|沈阳}}. ''Мукден''), [[Чин]] * {{Расми парчам|Люксембург}} [[Эш (город)|Эш]] ({{lang-lb|Esch-Uelzecht}}, {{lang-fr|Esch-sur-Alzette}}, {{lang-de|Esch-an-der-Alzette}}), [[Люксембург]] == Сарчашма == * [https://web.archive.org/web/20120917184722/http://www.comune.torino.it/torinoplus/english/ Официальный сайт города] {{ref-it}} * [http://proturin.altervista.org/ Сайт о Турине на русском языке]{{ref-ru}} {{Шаҳрҳои Итолиё}} [[Гурӯҳ:Турин]] kh3szzlo0fzo453kvtlseedjd4mhets 0 60931 1493766 1303390 2026-11-12T02:42:23Z Zosya95 54344 1493766 wikitext text/x-wiki {{МА}} '''Ге́нуя''' ({{lang-it|Genova}} {{IPA|[ˈdʒɛːnova]}}, {{IPA|[ˈzeːna]}}, {{lang-la|Genua, Ianua}}) — [[шаҳр]] дар шимоли [[Итолиё]], дар соҳили халиҷи Генуяи баҳри Лигурия. Маркази маъмурии музофоти Генуя ва вилояти Лигурия. Аҳолиаш 599,7 ҳазор нафар (2014). Якҷо бо шаҳрчаҳои атрофаш Генуяи Калонро ташкил медиҳад, ки дар ҳайати он 70 шаҳрчаи хурди саноатӣ ва истироҳатӣ мавҷуд аст (Корнияно-Лигуре, Сампердарена, Болсането, Рапалло, Портофино). == Иқлим == Иқлими Генуя субтропикӣ буда, зимистони салқин ва тобистони бениҳоят гарм аст. == Таърих == Генуя дар садаи IV то м. аз тарафи қабилаи маҳаллии лигурҳо бунёд шудааст. Дар асрҳои миёна яке аз марказҳои бузурги тиҷоративу молиявии Аврупо ба ҳисоб мерафт. Дар нимаи садаи XX маркази муҳимми саноатии мамлакат гардид. == Иқтисод == Яке аз бандарҳои бузургтарини баҳри Миёназамин буда (гардиши мол дар як сол 50 млн т, аз ҷумла маҳсулоти нафтӣ 30 млн т), асоси иқтисодиёти мамлакат ба он вобастагӣ дорад. Бо бандари Ла Спессия тариқи паром мепайвандад. Маркази р. о., роҳҳои худрав ва фурудгоҳи байналмилалӣ (ба номи Христофор Колумб) дорад. Дар Генуя корхонаҳои санъатии филиззот, кимиё, хӯрокворӣ, нассоҷӣ, истеҳсолу коркарди нафт, мошинасозӣ (киштӣ, ҳавопаймо, тракторсозӣ, истеҳсоли муҳаррикҳо, дегҳои буғӣ) мавҷуданд. == Гардишгарӣ == Генуя маркази сайёҳии мамлакат буда, қад-қади соҳили баҳр дар Ривйераи Лигурия осоишгоҳҳо ҷой гирифтаанд. Дар Генуя осори меъмории асрҳои 11-17 (маъбади Санта-Мария ди Кастелло, калисои Сан-Лоренсо, дайри Сан-Стефано) боқӣ мондаанд. Осорхонаҳои бостоншиносӣ, меъмории Лигурия, санъати шарқ, баҳрӣ, нигористони бадеӣ, осорхонаҳои инфиродии Христофор Колумб, Н. Паганини донишгоҳ, консерваротия, академияи саноеи нафиса дорад. Христофор Колумб дар Генуя зода шудааст. == Бародаршаҳрҳо == * {{Расми парчам|Озарбойҷон}} [[Сумгаит]], [[Озарбойҷон]] * {{Расми парчам|Юнон}} [[Афина (пойтахт)|Афина]], [[Юнон]] * {{Расми парчам|Юнон}} [[Хиос (город)|Хиос]], [[Юнон]] ([[1985]]) * {{Расми парчам|Русия}} [[Екатеринбург]], [[Русия]] * {{Расми парчам|Русия}} [[Санкт-Петербург]], [[Русия]] ([[2002]]) * {{Расми парчам|Русия}} [[Тамбов]], [[Русия]] * {{Расми парчам|ИМА}} [[Балтимор]], [[ШМА]] * {{Расми парчам|ИМА}} [[Колумбус (Огайо)|Колумбус]], [[ШМА]] * {{Расми парчам|Украина}} [[Одесса]], [[Украина]] * {{Расми парчам|Фаронса}} [[Марсел]], [[Фаронса]] * {{Расми парчам|Хорватия}} [[Риека]], [[Хорватия]] ([[2004]]) == Нигористон == {|class="graytable" style="text-align:center" |+ |width="25%"|[[Акс:Genova-Lanterna di Genova-da Sampierdarena.jpg|center|216px]] |width="25%"|[[Акс:Piazza de ferrari genova 2009.JPG|center|235px]] |width="25%"|[[Акс:Genova katedra.jpg|center|208px]] |width="25%"|[[Акс:Genova - Palazzo San Giorgio visto dal Bigo.jpg|center|232px]] |- |Минои Лантерна |Майдони Феррари |Калисои Лаврентии Муқаддас |Бонки Сан-Ҷорҷо |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Генуя|4|муаллиф= }} {{хурд}} {{Шаҳрҳои Итолиё}} [[Гурӯҳ:Генуя| ]] 13kfmqvfoopeeds940oj2yy70gw9mxs 0 60962 1493789 1307723 2026-11-12T03:11:10Z Zosya95 54344 1493789 wikitext text/x-wiki {{Шаҳрҳо ва ноҳияҳои Итолиё |Номи тоҷикӣ=Болоня |Харита= |Акс=Bologna-vista02.jpg |Нишон= |Парчам=Flag of Bologna.svg |Кишвар=[[Итолиё]] |Вилоят=Эмилия-Романя |Ноҳия= |Замони таъсис= |Марказ= |Координатаҳо= |Иқлим= |Масоҳат= |Паҳноӣ=140,73 км² |Дарозӣ= |Аҳолӣ=386 171 нафар ([[2014]]) |Коди телефонӣ=051 |Нишонаи почта=40100 |Вақт=[[UTC]] +1 }} '''Боло́ня''' ({{lang-it|Bologna}}, /{{IPA|boˈloɲɲa}}/, {{lang-la|Bononia, Felsina}}) — як шаҳр дар шимоли [[Итолиё]] аст, маркази маъмурии [[Болония (вилоят)|Болоня]], инчунин дар минтақаи Эмилия-Романя қарор дорад. Қадимтарин маркази донишгоҳҳои Аврупо: Донишгоҳи Болония дар 1088 таъсис дода шудааст. Аҳолӣ -. 386 171 нафар (соли 2014). Дар масъалаи сатҳи зиндагӣ, дар ин шаҳр — яке аз баландтарин дар Итолиё, ба шарофати рушди саноат ва макони стратегии дар чорроҳаи долонҳои нақлиётӣ. Болоня одатан ҳамчун пойтахти хӯрокпазии Итолиё номида мешавад. Иди шаҳр рӯзи Петронии Муқаддас аст, ки [[4 октябр]] ҷашн мегиранд. == Ҷуғрофия== Болоня дар водии Po, воқеъ дар ҷанубу-шарқии Апеннини Шимолӣ, байни водиҳои дарёҳои Рино ва Савена. Майдони шаҳр - 140 километри мураббаъ. Ки баландиашон аз 54 то 300 метр аз сатҳи баҳр фарқ мекунад. == Иқлим== Болоня иқлими наздик ба назди субтропикӣ дорад, бисёр бо иқлими Сочи монанд аст. Ӯ иқлими Миёназамин, ки бориш дар тамоми сол фарқ дорад. Зимистонҳо дар Болоня ҳалим мебошанд, ки баъзан онро қаҳратун мегуянд, вале барф кам меафтад. Бо вуҷуди ин, дар баъзе сол метавонад сардиҳои сахт кунад. Тобистон одатан гарм ва намнок аст. Дар тирамоҳ баъзе сол хеле сербориш аст. == Ҷойҳои таърихӣ == <gallery> File:Palazzo di Re Enzo.jpg |Палатсо Ре Энтсо File:Palazzo del Podesta,jpg.jpg |Палатсо Подеста File:Palazzo Comunale (Bologna).jpg |Палатсо Коммунале File:Neptunbrunnen (Bologna).jpg |Фонтан Нептуна </gallery> == Шаҳрҳои бародаршаҳр == * {{Расми парчам|Подшоҳии Муттаҳида}} [[Ковентри]], [[Подшоҳии Муттаҳида]], [[1984]] * {{Расми парчам|Украина}} [[Харков]], [[Украина]], [[1966]] * {{Расми парчам|Аргентина}} [[Ла-Плата]], [[Аргентина]], [[1988]] * {{Расми парчам|Олмон}} [[Лейптсиг]], [[Олмон]], [[1962]]<ref>{{Cite web |url=http://www.leipzig.de/int/en/int_messen/partnerstaedte/ |title=Leipzig — International Relations |accessdate=2015-01-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090629111247/http://www.leipzig.de/int/en/int_messen/partnerstaedte/ |archivedate=2009-06-29 }}</ref> * {{Расми парчам|ИМА}} [[Сент-Луис]], [[ШМА]], [[1987]] * {{Расми парчам|ИМА}} [[Портленд (Орегон)|Портленд]], [[ШМА]], [[2003]] * {{Расми парчам|Юнон}} [[Салоники]], [[Юнон]], [[1981]] * {{Расми парчам|Никарагуа}} [[Сан-Карлос (Никарагуа)|Сан-Карлос]], [[Никарагуа]], [[1988]] * {{Расми парчам|Сенегал}} [[Сен-Луи (Сенегал)|Сен-Луи]], [[Сенегал]], [[1991]] * {{Расми парчам|Фаронса}} [[Тулуза]], [[Фаронса]], [[1981]] * {{Расми парчам|Босния ва Ҳерсеговина}} [[Тузла (Босния и Герцеговина)|Тузла]], [[Босния ва Ҳерсеговина]], [[1994]] * {{Расми парчам|Испания}} [[Валенсия (Испания)|Валенсия]], [[Испониё]], [[1976]] * {{Расми парчам|Хорватия}} [[Загреб]], [[Хорватия]], [[1963]]<ref>{{Cite web |url=http://www1.zagreb.hr/mms/en/index.html |title=Intercity and International Cooperation of the City of Zagreb |accessdate=2015-01-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170707200910/http://www1.zagreb.hr/mms/en/index.html |archivedate=2017-07-07 }}</ref> * {{Расми парчам|Чехия}} [[Прага]], [[Чехия]] == Сарчашма == * [http://corrieredibologna.corriere.it/bologna/notizie/cronaca/2014/21-luglio-2014/a-bologna-cresce-popolazione-siamo-385253-223607113990.shtml A Bologna cresce la popolazione: siamo in 385.253] {{Шаҳрҳои Итолиё}} [[Гурӯҳ:Болоня|*]] enxjfyo0yvogtztxzftx2gnrhhmbddk 0 63013 1493592 1487763 2026-11-11T15:30:29Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493592 wikitext text/x-wiki [[Файл:Basque Dialects-ru.svg|thumb|290px|Диалекты]] {{Забон | Ранг = изоляти | Ном = баскӣ | Self = Euskara | Кишвар = [[Испания]], [[Фаронса]] | Ҷойгиршавӣ = | Забони расмии = {{маълумот кишварии | Испания}} <br/> * {{Парчам |Баскҳо кишвар}} [[Баскҳо кишвар]] * {{Flag | Navarra}} [[Navarre (ҷомеаи Мухтори)|Navarre]] | Number наылкунандагони = 1000000 | Ташкилоти танзимкунанда = {{тарҷума не 3 | Euskaltzaindia | Euskaltzaindia | EN | Euskaltzaindia}} | Rating = | Статус = зинда | Хомӯшгашта = | Category = [[забонҳои Евразия]] | Таснифи = [[забонҳои Сино-қафқозиро|Сино-қафқозиро macrofamily]], [[забонҳои Euskarskie]] | Имейл = [[Лотинӣ]] | ГОСТ 7.75-97 зарфи = 085 | ISO1 = ИА | ISO2 = baq (B); eus (T) | ISO3 = eus }} '' 'Баскӣ' '' (худидоракунии '' 'Euskara' '') - забони [[Basques|Баскҳо]], мардуми сокинони [[Баскҳо кишварии|Баскҳо кишвар]] — минтақаи шимоли [[Испания|испанӣ]] ва минтақаҳои ҳамшафат ҷанубии [[Фаронса]]. '''Забони баскӣ''', ба забонҳои дигар дар Аврупо мухолифат, ки ба ин [[забонҳои ҳинду-аврупоӣ|ҳинду-аврупоӣ]] тааллуқ надоранд, на ба ягон оилаҳои дигар забони маълум аст, ва як ном [[дурдасте язык#.D0.9F.D1.81.D0.B5.D0.B2.D0.B4.D0.BE-.D0.B8.D0.B7.D0.BE.D0.BB.D0.B8.D1.80.D0.BE.D0.B2.D0.B0.D0.BD.D0.BD.D1.8B.D0.B5. D1.8F.D0.B7.D1.8B.D0.BA.D0.B8|псевдо-изолированным забони]]. Муносибатҳои генетикии забони гузошташуда набошад, балки барои он дохил карда олимон анъана Баскӣ дар ном [[забонҳои Paleohispanic]], ва дар як маънои васеътар - дар гурӯҳи unclassified ва шояд гуногунтабиат [[забонҳои Миёназамин]]. Шумораи умумии беморони қариб 800 000 нафар аст, ки аксари онҳо (700 ҳазор.) Истиқомат дар қаламрави Баскҳо кишвар, ки дар он беш аз 500 ҳазор нафар. Дар қисми испанӣ он. Дар [[Амрико]] ва [[Австралия]] | A шумораи ками Нотиқон дар дигар минтақаҳои [Аврупо] [Аврупо] зиндагӣ мекунанд. Забони баскӣ аст, ба як қатор лаҳҷаҳои тақсим хеле гуногун аз якдигар мебошанд. Ягонаи забони Баскӣ адабӣ дар солҳои 1960 таъсис дода шуд. забоншинос [[Koldo Michelena]]. Таљдиди реша Баскӣ машғул Michelena, [[Маҳсулоти Антонио|A. Мол]] ва [[Trask, Larry|L. Trask]] <ФРР> {{Масдари | охир = Trask | аввал = Р. L. | унвони = Etymological Луғати Баскӣ | соли 2008 = | воиз = Донишгоҳи Сусекс | ҷойгиршавии = Falmer, UK|url=http://web.archive.org/web/20110607202936/http://www.sussex.ac.uk/linguistics/documents/lxwp23-08_edb.pdf|editor-last=Wheeler|editor-first=Max W.}}</ref> <ФРР> {{Масдари | охир = Trask | аввал = Р. L. | унвони = Таърихи Баскӣ | макони = New York / Лондон | воиз = Routledge | соли 1996 = | ISBN = 0-415-13116-2}} </ ФРР>. ==Фарзияно дар бораи муносибати беруна == [[Акс: Basque Country location map.png| ангушти | чап | 320px | Дар қаламрави [[Баскӣ кишварии|Баскӣ кишвар]]]] То чанде пеш аз он имон дода шуд, ки пештар навиштачот дар забони Баскӣ дар III. н. д. пайдо давоми Кофтуковҳои шаҳри Рум, conventionally тавре ки маълум [[Iruña-Veleia]] (номи замонавӣ барои соҳаи); Баъдтар комиссияи мустақил аз 17 коршиносони муайян, ки тамғакоғазҳо маълумот доранд ҷодуҳояшонро шудааст <ФРР> Acta де ла Румыния де ла comisión científico-asesora де Iruña / Veleia [http://www.alava.net/publicar/Actas/AFADFA_IV_Akta_2008_11_19.pdf] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20111006170612/http://www.alava.net/publicar/Actas/AFADFA_IV_Akta_2008_11_19.pdf |date=2011-10-06 }} < / ФРР>. Аввалин китоби дар забони Баскӣ - Маҷмӯаи шеърҳо {{овозшинос | ла | Linguae Vasconum Primitiae}}, [[1545]]. Забони баскӣ аст, ки бо ҳар гуна оила забони маълум алоқаманд нест. Аст роиҷ дар бораи робита бо ба [[забони Aquitanian]] вуҷуд дорад (. Дид ФРР Дар [[номаи Iberskoe]]). Фарзияи дигар ин аст, ки ба забони Баскӣ муносибатҳои қадим бо [[Сино-қафқозиро забонҳои|Сино-қафқозиро makrosemёy]] ошкор. [[Баскӣ-iberskaya фарзияи]] оид ба муносибатҳои забони Баскӣ бо [[забони чархофалак]] Испания аст, ҳанӯз хеле машҳур. Фоизӣ дар он аз соли 1930 зиёд шуд. [[Мануэл Гомес-Морено]] барои рамзкунонӣ [[iberskoe номаи]] буд.. Дар соли 1950-уми, новобаста аз якдигар, ду забоншинос намоёни, [[Антонио маҳсулоти]] ва фарзияи муфлисшавӣ [[Koldo Michelena]], дар асоси нишондоди хондани як қатор аломатҳои iberskih баста <ФРР> [HTTP: //www.gernika.ru/euskara/6-euskara/3-euskara Euskararen historia | Аз таърихи забони Баскӣ <! - Title илова боти ->] </ ФРР>. Ҳарчанд ин фарзияи кунун ҷизе ба маъруф боқӣ мемонад, гарчанде бисёре аз таҳқиқот оид нисбат ба суханони механикњ инфиродї, ки дар асоси лингвистӣ дуруст. Дар бораи фарзияи аз муносибати Ibero-Баскӣ дар асоси «[[назарияи substratum Vasconic]]» забоншинос Олмон [[Fennemann, Тео|Тео Vennemann]], намуд паҳн хониш минбаъдаи Агар на - тибқи ин фарзияро, забони Баскӣ танҳо забони зиндагии «vaskonskoy" оила забони қадим аст,. «Нафас Нав" фарзияи Ibero-Баскӣ дар аъмоли Эдуардо Orduña Азнару, ки морфологияи Баскӣ-iberskuyu омӯхта буд, ва ба муқаррар намудани шахсияти аксари Баскӣ ва Numerals iberskih <ФРР> [http://iespontdesuert.xtec.cat/iberico.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080104101441/http://iespontdesuert.xtec.cat/iberico.html |date=2008-01-04 }} Buscador де expresiones ibericas <! - Title илова боти ->] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080104101441/http://iespontdesuert.xtec.cat/iberico.html |date=2008-01-04 }} </ ФРР>. Инкишоф фарзияи Basco-iberskuyu минбаъдаи, E. Ферреро мегирад дар оила забони таҷдидшуда низ [[забони paleosardsky]]. Дар ҳудуди СССР ва 1920. Фарзия маъруфияти даст бораи Affinity забони Баскӣ бо "забонҳои Ibero-қафқозиро." Сарфи назар аз табиати баҳснок аз бисёре аз муқаррароти он, ба дараҷае, ки истилоҳи "[[забонҳои чархофалак-қафқозиро]]» ғайри, ин фарзияи нақши мусбат бозид, ҳамчун ба як baskovedeniya мактаб дар ИҶШС оварда расонид, асосан дар қаламрави Гурҷистон. H. | тарафдорони маълум ин фарзияи [[Марракеш, Николай Yakovlevich буданд, Марракеш]], [[Dzidziguri, Шота Varlamovich|Чорч B. Dzidziguri]] ва [[Zytsar, Юрий|Ю. B. Zytsar]]. Ҳомиёну муосири Мактаби Nostratic (GS Starostin ва диг.) Пешниҳод намудани муносибати байни Баскӣ ва забонҳои Шимолӣ қафқозиро (баъзан низ zapadnokavkazskimi) дар ҳоле, рад пайваст намудани он бо Kartvelian. Euskera ('' Euskara '') - забони расмии Баскӣ кишвар аз соли 1982. Хусусиятҳои ҷуғрофии минтақа ба ҳифзи хусусиятҳои забонӣ мусоидат намуд. Ин далели месозад баъзе забоншиносон имон, ки 7 навъи забони Баскӣ нест. Барои бартараф намудани ин ҷудоӣ, Академияи шоҳигарии забони Баскӣ, ки дар соли 1919 таъсис ёфтааст, як грамматикаи стандартиро баскӣ барои истифодаи расмӣ, даъват batua <ФРР> Feltina AN «Ҳамаи бораи Испания» </ ФРР> офаридааст. == Шумораи баромадкунандагон== Дар забони Баскӣ дар ин вақт гап дар бораи 700 000 нафар, асосан дар қисми шимолии [[Испания|испанӣ]] дар қисми ҷанубу ғарбии аз ва [[Фаронса]]. Маълумот [[раиси модарии|баромадкунандагон модарӣ]] берун аз [[Баскӣ кишварии|Баскӣ кишвар]] дастрас, вале тахминан 90 000 нафар дар қитъаҳои дигари [[Аврупо]] ва [[Амрико]] сухан ё на камтар аз фаҳмидани забони Баскӣ. Ҳамин тариқ, шумораи умумии беморони тақрибан 800 000 нафар аст. Идорањои гуногун ва нашрияҳо нишон шумораи гуногуни наылкунандагон: дар [[Энсиклопедияи бритониёӣ]] аз соли 1998 нишон шумораи олї; [[SIL International|Ethnologue]] дар соли 2006, бо истифода аз соли 1991 маълумоти барӯйхатгирии аҳолӣ, ба шумораи наылкунандагон дар 650 000. омори Хадамоти [[Иттиҳоди Аврупо|ИА]] [[Омори]] дорои маълумот дар бораи 690 000 нафар дар Испания дар соли 1999. Донишкадаи фарҳангии Васко дар соли 1997 дар Фаронса 56,000 нафар ҳисоб карда мешавад. калонтар аз 15 сол. Қариб ҳамаи васоити ахбори Баскӣ худ иловагии [[забони расмии]] кишвари истиқомат. Дар қисми испанӣ аз баскӣ кишвар (вилоят [[Gipuzkoa]], [[Vizcaya]], [[Navarre (ҷомеаи Мухтори)|Navarre]] ва [[Alava]]) ба забони Баскӣ аз соли 1978 забони расмии минтақавӣ мебошад. [[Сиёсати забони]] дар Фаронса ҳатто барӯйхатгирии расмии баромадкунандагон модарӣ баргузор намешавад. Ҷомеаи Баскӣ ҳисоб шумораи умумии беморони дар 2 миллион нафар, аммо, оё дар ин ҳолат байни наылкунандагон фаъол ва ғайрифаъол фарқ нест. Дар Испания, дар бораи 4,5 миллион нафар фамилия Баскӣ мебошанд. == Тақсимоти ҷуғрофии== [[Акс: Navarra + Euskadi - Mapa densidad euskera 2001.svg | ангушти | забони Тақсими дар Баскӣ кишвар ва [[Navarre (ҷомеаи Мухтори)|Navarre]] дар соли 2001]] Дар айни замон, ба забони Баскӣ тамдид ба паҳнои рахи наздисоҳилӣ аз 50 км аз испанӣ [[Реал]] ба шаҳри [[Бахери]] дар Фаронса, майдони умумии паҳншавии бораи 10,000 километри мураббаъ аст. Дар Испания, соҳаи тақсимоти дар бар мегирад, ба вилояти забони Gipuzkoa, қисми Biscay ва Navarre, инчунин қисми шимолии Alava. Бисёре аз забони модариашон зиндагӣ дар шаҳрҳои калон берун аз ҳудуди паҳнкунӣ, аз ҷумла пойтахти маъмурӣ - [[Витория (Испания)|Витория]] ва [[Pamplona]], инчунин дар [[Мадрид]] электронӣ. Забони фаронсавӣ асосан дар қисмати ғарбии кафедра [[Пиренеи Atlantiques]] тақсим карда мешавад. Илова ба тақсимоти дар Баскӣ кишвар, баромадкунандагон модарӣ дар [[Иёлоти Муттаҳида]], зиндагӣ [[Амрикои Лотинӣ|Лотинӣ Амрико]], [[Австралия]], [[Филиппин]] ва дигар қисмҳои Аврупо. {{-}} ==Linguistic Description== [[Типологї (забоншиносии)|типологии]] монандиҳо забони Баскӣ бо њамсоя [забонҳои Romance [| Romanesque]] ва дигар [[забонҳои ҳинду-аврупоӣ]] комилан ғоиб аст: [[пасванд]] роҳи рии [[гарифтани (забоншиносӣ)|гарифтани]] (масалан, [[забонҳои agglutinative]], барои мисол, [[Uralic забонҳои|Урал]] ва [[забонҳои туркзабони]]), набудани [[Асои (забоншиносӣ) | гендерї грамматикӣ] ] ва мураккаб [[морфологияи феъл]]-ум аз як то чор бо [[markedness]] [[Шахсияти (забоншиносӣ)|шахсони]] ҳар [[шакли феъл ниҳоӣ|феъл ниҳоӣ ташкил]]. ==Алифбо== Баскӣ [[алифбо]] иборат аз 22 ҳарф нависед: а, б, г, д, е, ж, ч, ман, к, к, л, м, н, С, Эй, саҳ, р, с, т, у, X, Z. Забон ба стандарти талаффузи надоранд, вале фарқияти dialectal чунон калон ба дахолат бо фаҳмиши вуҷуд надорад. [[Стресс]] (expiratory ё қувваи) оид ба syllable дуюм аз аввали калима аст. Дар суханони chetyrёhslozhnyh - фишори иловагї ба охир syllable. ==Грамматика== Забони Typologically Баскӣ они ба [[Agglutination (забоншиносӣ)|agglutinative]] [[ergative]] забонҳои nominative бо баъзе калавишњо. [[Морфологияи (забоншиносӣ)|морфологияи]] ки ҳамчун номи (категорияи [[ҳолат]] Як қатор муайян шудааст), ва дар [[феъли]] е (вақт, навъи, [[нишебӣ (забоншиносӣ)|Димоғ]] [[пасандозхо (забоншиносӣ)|гарав]], [[Шахсияти (забоншиносӣ)|рӯи]], ки шумораи дар баъзе мавридҳо [[Асои (забоншиносӣ)|оидаи]] шакли ба қайд гирифта). Шаклҳо таҳлилӣ (махсусан дар феъли), polipersonnoe [[conjugation]] вуҷуд дорад. Њолатњо ном ва ҷонишинҳо баён syntactic, ва муносибатҳои spatio-муваққатӣ, analogs ҳолатҳои дар [[феъли]] электронӣ иваз [[њукм (забоншиносӣ)|шартеро]]. Дар системаи Numerals [[ѕайди Vigezimalnaya|vigesimal]]. [[Definition (забоншиносӣ)|Мафњумњо]] шакл бо номи гурӯҳи ягона. Derivation кофӣ рушд. Дар тартиби калимаҳо аст, нисбатан осон аст, вале маъмулан ҳисобида мешаванд »мавзӯи - объект -. Мустанад» Дар бораи тартиби суханони тақсимоти воқеии ҷазо таъсир мерасонад. ==Луғат== Дар луғати пурраи забони Баскӣ, як миллион нисфи адад lexical нест. Ин аст сабаби шумораи зиёди муродифи ва вариантњои dialectal (шумораи лаҳҷаҳои амалан ба шумораи ҳисоббаробаркуниҳои баробар аст). Дар баробари суханони Баскӣ модарӣ хуб муаррифӣ қарзгирии аз лотинӣ, испанӣ, фаронсавӣ, Celtic, арабӣ ва забонҳои англисӣ. Валан - ва қарзи беруна барои аз забон ва маориф воқеан Баскӣ. ==Молӣ == Дар давоми [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] сабаби кам-машҳур забони Баскӣ истифода шуд [[операторони радио, CODERS|операторони радио, cryptographers]] аз пахши баскӣ барои радио ва телефонӣ алоқа дар артиши Амрико, дар баробари [[забонҳои ҳиндӣ Америкаи Шимолӣ|забонҳои ҳиндӣ аз Амрикои Шимолӣ]]. ==Баскӣ-сапотек == [[Roma]], зиндагӣ дар Баскӣ кишвар, аз [[Ҳа]] сухан [забон [Erromintxela]], дар асоси грамматикаи Баскӣ ва луғат асосан Джипси. ==Нигаред. Инчунин == * [[Basques]] * [[Саҳифаҳои амалии Баскӣ-и Русия]] ==Заметки== {{Шарҳ}} == Links == {{Interwiki | ИА | Azala | Баски ||}} {{Wiktionarycat | навъи = забони Баскӣ | категорияи = Баски}} * [Http://erlang.kirillpanfilov.com/euskara/?basque Баскӣ онлайн Euskara Exotica] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170306153156/http://erlang.kirillpanfilov.com/euskara/?basque |date=2017-03-06 }} * [https://web.archive.org/web/20161031123826/http://euskara.narod.ru/euindex.html Муқаддима ба забони баскӣ (ба русӣ. Ланг.)] * [Http://www.gernika.ru Guernica: д-хайр дар бораи фарҳанг Баскӣ, ISSN 1998-5096] * [https://web.archive.org/web/20160309033658/http://gernika.ru/index.php?itemid=10&option=com_hiztegia луғат Баскӣ-русӣ ва русӣ-Баскӣ онлайн] * [https://web.archive.org/web/20210925072456/http://artamonova.es/ruso/html/euskadi/leccion.shtml Баскӣ. Audio] {{-}} == Адабиёт == * [[Shishmarev, Владимир Федорович|Shishmarev В.Ф.Воробьёв]] иншо дар бораи таърихи забонҳои Испания. - M. L: Publishing House Академияи илмҳои ИҶШС, 1941. - 340 с.. * [[Bengtson, Юҳанно|Bengtson JD]] [http://jdbengt.net/articles/Austric.pdf Қайдҳо оид ба Баскӣ муқоисавии воҷи] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081030195658/http://jdbengt.net/articles/Austric.pdf |date=2008-10-30 }}. Забони модарии 8: 21-39. 2003. * Bengtson J.D. [https://web.archive.org/web/20110728041607/http://jdbengt.net/articles/CILL30a.pdf Бархе аз хусусиятҳои воҷи Dene-қафқозиро (бо ишораи махсус ба Баскӣ)]. Cahiers де L'Инститью де Linguistique де Лювени 30.4: 33-54. 2004. {{Баскӣ кишвар дар мавзӯъҳои}} [[Гурӯҳ:Забонҳои Евразия]] [[Гурӯҳ:Дурдаст ва unclassified забонњои Аврупо]] [[Гурӯҳ:Забонҳои Испания]] [[Гурӯҳ:Забонҳои Фаронса]] [[Гурӯҳ:Забони баскӣ| *]] [[Гурӯҳ:Забонҳои Сино-қафқозиро]] ecs01kebpuzkpbpnoxwqms8zvjuxg1u 10 65014 1493680 1457393 2026-11-11T20:14:32Z Zosya95 54344 1493680 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Австралия |title = {{Парчами Австралия}} [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралия|Фурудгоҳҳои Австралия]] |state = {{{state|autocollapse}}} |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #e9edc9; |groupstyle = background: #e9edc9; |гурӯҳ1 = [[Феҳристи фурудгоҳҳои қаламравҳои Австралия|Қаламрави пойтахтии Австралия]] |list1 = * [[Фурудгоҳи Канберра|Канберра]] |гурӯҳ2 = [[Феҳристи фурудгоҳҳои Уэлси Нави Ҷанубӣ|Уэлси Нави Ҷанубӣ]] |list2 = * [[Фурудгоҳи Олбери|Олбери]] * [[Фурудгоҳи Армидейл|Армидейл]] * [[Фурудгоҳи Баллина-Байрон|Баллина]] * [[Фурудгоҳи Батурст (Уэлси Нави Ҷанубӣ)|Батурст]] * [[Фурудгоҳи Брокен-Ҳилл|Брокен-Ҳилл]] * [[Фурудгоҳи Кобар|Кобар]] * [[Фурудгоҳи Кофс-Ҳарбор|Кофс-Ҳарбор]] * [[Фурудгоҳи Кума-Сноуи-Маунтинс|Кума]] * [[Фурудгоҳи минтақавии Даббо|Даббо]] * [[Фурудгоҳи Гриффит|Гриффит]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Лорд-Ҳау|Ҷазираи Лорд-Ҳау]] * [[Фурудгоҳи Меримбула|Меримбула]] * [[Фурудгоҳи Мори|Мори]] * [[Фурудгоҳи Моруя|Моруя]] * [[Фурудгоҳи Наррабри|Наррабри]] * [[Фурудгоҳи Наррандера|Наррандера]] * [[Фурудгоҳи Нюкасл (Австралия)|Нюкасл]] * [[Фурудгоҳи Оранҷ|Оранҷ]] * [[Фурудгоҳи Паркс|Паркс]] * [[Фурудгоҳи Порт-Маккуори|Порт-Маккуори]] * [[Фурудгоҳи Сидней|Сидней]] ** [[Фурудгоҳи Сиднейи Ғарбӣ|Сиднейи Ғарбӣ]] * [[Фурудгоҳи минтақавии Тамворт|Тамворт]] * [[Фурудгоҳи Вагга-Вагга|Вагга-Вагга]] |гурӯҳ3 = [[Феҳристи фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ|Қаламрави Шимолӣ]] |list3 = * [[Фурудгоҳи Алис-Спрингс|Алис-Спрингс]] * [[Фурудгоҳи Айерс-Рок|Айерс-Рок]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Дарвин|Дарвин]] * [[Фурудгоҳи Элчо-Айленд|Элчо-Айленд]] * [[Фурудгоҳи Лейк-Эвелла|Лейк-Эвелла]] * [[Фурудгоҳи Грут-Айлендт|Грут-Айлендт]] * [[Фурудгоҳи Манингрида|Манингрида]] * [[Фурудгоҳи кони Макартур-Ривер|Макартур-Ривер]] * [[Фурудгоҳи Милингимби|Милингимби]] * [[Фурудгоҳи Гов|Гов]] * [[Фурудгоҳи Рамингининг|Рамингининг]] * [[Фурудгоҳи Теннант-Крик|Теннант-Крик]] * [[Пойгоҳи ҳавоии Тиндал|Тиндал]] |гурӯҳ4 = [[Феҳристи фурудгоҳҳои Квинсленд|Квинсленд]] |list4 = * [[Фурудгоҳи Аурукун|Аурукун]] * [[Фурудгоҳи Нортерн-Пенинсула|Бамага (Нимҷазираи Шимолӣ)]] * [[Фурудгоҳи Баркалдин|Баркалдин]] * [[Фурудгоҳи Бедури|Бедури]] * [[Фурудгоҳи Бёрдсвилл|Бёрдсвилл]] * [[Фурудгоҳи Блэколл|Блэколл]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Бойгу|Ҷазираи Бойгу]] * [[Фурудгоҳи Булия|Булия]] * [[Фурудгоҳи Брисбен|Брисбен]] * [[Фурудгоҳи Бандаберг|Бандаберг]] * [[Фурудгоҳи Бёрктаун|Бёрктаун]] * [[Фурудгоҳи Кэрнс|Кэрнс]] * [[Фурудгоҳи Чарлевилл|Чарлевилл]] * [[Фурудгоҳи Клонкарри|Клонкарри]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Кокос|Ҷазираи Кокос]] * [[Фурудгоҳи Куктаун|Куктаун]] * [[Фурудгоҳи Каннамалла|Каннамалла]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Дарнли|Ҷазираи Дарнли]] * [[Фурудгоҳи Думадҷи|Думадҷи]] * [[Фурудгоҳи Эмералд|Эмералд]] * [[Фурудгоҳи Гладстон|Гладстон]] * [[Фурудгоҳи Голд-Кост|Голд-Кост]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Ҳамилтон|Ҷазираи Ҳамилтон]] * [[Фурудгоҳи Ҳерви-Бей|Ҳерви-Бей]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Ҳорн|Ҷазираи Ҳорн]] * [[Фурудгоҳи Ҳюэнден|Ҳюэнден]] * [[Фурудгоҳи Ҷулия-Крик|Ҷулия-Крик]] * [[Фурудгоҳи Карумба|Карумба]] * [[Фурудгоҳи Кованяма|Кованяма]] * [[Фурудгоҳи Кубин|Кубин (Ҷазираи Моа)]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Лизард|Ҷазираи Лизард]] * [[Фурудгоҳи Локҳарт-Ривер|Локҳарт-Ривер]] * [[Фурудгоҳи Лонгрич|Лонгрич]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Мабуиаг|Ҷазираи Мабуиаг]] * [[Фурудгоҳи Маккай|Маккай]] * [[Фурудгоҳи Моранба|Моранба]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Морнингтон|Ҷазираи Морнингтон]] * [[Фурудгоҳи Маунт-Айза|Маунт-Айза]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Мюррей|Ҷазираи Мюррей]] * [[Фурудгоҳи Нормантон|Нормантон]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Палм|Ҷазираи Палм]] * [[Фурудгоҳи Куилпи|Куилпи]] * [[Фурудгоҳи Редклифф|Редклифф]] * [[Фурудгоҳи Ричмонд (Квинсленд)|Ричмонд]] * [[Фурудгоҳи Рокҳемптон|Рокҳемптон]] * [[Фурудгоҳи Рома|Рома]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Сайбай|Ҷазираи Сайбай]] * [[Фурудгоҳи Сент-Ҷорҷ|Сент-Ҷорҷ]] * [[Фурудгоҳи Саншайн-Кост|Саншайн-Кост]] * [[Фурудгоҳи Тангул|Тангул]] * [[Фурудгоҳи Таргоминда|Таргоминда]] * [[Фурудгоҳи Тувумба-Уэллкемп|Тувумба (Уэллкемп)]] * [[Фурудгоҳи Таунсвилл|Таунсвилл]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Варрабер|Ҷазираи Варрабер]] * [[Фурудгоҳи Вейпа|Вейпа]] * [[Фурудгоҳи Витсандей-Кост|Витсандей-Кост]] * [[Фурудгоҳи Виндора|Виндора]] * [[Фурудгоҳи Винтон|Винтон]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Ям|Ҷазираи Ям]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Йорк|Ҷазираи Йорк]] |гурӯҳ5 = [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ҷанубӣ|Австралияи Ҷанубӣ]] |list5 = * [[Фурудгоҳи Аделаида|Аделаида]] * [[Фурудгоҳи Седуна|Седуна]] * [[Фурудгоҳи Кубер-Педи|Кубер-Педи]] * [[Фурудгоҳи Кингскот|Кингскот]] * [[Фурудгоҳи Маунт-Гамбиер|Маунт-Гамбиер]] * [[Фурудгоҳи Олимпик-Дам|Олимпик-Дам]] * [[Фурудгоҳи Порт-Огаста|Порт-Огаста]] * [[Фурудгоҳи Порт-Линколн|Порт-Линколн]] * [[Фурудгоҳи Проминент-Ҳилл|Проминент-Ҳилл]] * [[Фурудгоҳи Уайалла|Уайалла]] |гурӯҳ6 = [[Феҳристи фурудгоҳҳои Тасмания|Тасмания]] |list6 = * [[Фурудгоҳи Бёрни|Бёрни]] * [[Фурудгоҳи Девонпорт|Девонпорт]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Флиндерс|Ҷазираи Флиндерс]] * [[Фурудгоҳи Ҳобарт|Ҳобарт]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Кинг|Ҷазираи Кинг]] * [[Фурудгоҳи Лонсестон|Лонсестон]] |гурӯҳ7 = [[Феҳристи фурудгоҳҳои Виктория (Австралия)|Виктория]] |list7 = * [[Фурудгоҳи Авалон|Авалон]] * [[Фурудгоҳи Бендиго|Бендиго]] * [[Фурудгоҳи Мелбурн|Мелбурн]] ** [[Фурудгоҳи Эссендон-Филдс|Эссендон]] ** [[Фурудгоҳи Мураббин|Мураббин]] * [[Фурудгоҳи Милдюра|Милдюра]] |гурӯҳ8 = [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ғарбӣ|Австралияи Ғарбӣ]] |list8 = * [[Фурудгоҳи Олбани (Австралияи Ғарбӣ)|Олбани]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Брум|Брум]] * [[Фурудгоҳи Басселтон-Маргарет-Ривер|Басселтон]] * [[Фурудгоҳи Карнарвон|Карнарвон]] * [[Фурудгоҳи минтақавии Кимберлии Шарқӣ|Кимберлии Шарқӣ]] * [[Фурудгоҳи Эсперанс|Эсперанс]] * [[Фурудгоҳи Фитзрой-Кроссинг|Фитзрой-Кроссинг]] * [[Фурудгоҳи Ҷералдтон|Ҷералдтон]] * [[Фурудгоҳи Ҳоллс-Крик|Ҳоллс-Крик]] * [[Фурудгоҳи Калгурли-Боулдер|Калгурли]] * [[Фурудгоҳи Каррата|Каррата]] * [[Фурудгоҳи Лавертон|Лавертон]] * [[Фурудгоҳи Лейнстер|Лейнстер]] * [[Фурудгоҳи Леонора|Леонора]] * [[Фурудгоҳи Микатарра|Микатарра]] * [[Фурудгоҳи Маунт-Магнет|Маунт-Магнет]] * [[Фурудгоҳи Нюман|Нюман]] * [[Фурудгоҳи Парабурду|Парабурду]] * [[Фурудгоҳи Перт|Перт]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Порт-Ҳедленд|Порт-Ҳедленд]] * [[Фурудгоҳи Шарк-Бей|Шарк-Бей]] * [[Фурудгоҳи Вилуна|Вилуна]] |гурӯҳ9 = [[Феҳристи фурудгоҳҳои қаламравҳои Австралия|Қаламравҳои берунӣ]] |list9 = * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Крисмас|Ҷазираи Крисмас]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираҳои Кокос (Килинг)|Ҷазираҳои Кокос (Килинг)]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Норфолк|Ҷазираи Норфолк]] * [[Хати парвозу фуруди Уилкинс|Уилкинс]] |below = Ин феҳрист фурудгоҳҳои Австралияро дар бар мегирад, ки парвозҳои мунтазами мусофирбарӣ доранд. [[Феҳристи серодамтарин фурудгоҳҳои Австралия|Омор]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои Австралия| ]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба Австралия]] </noinclude> cvaqvxkqqseervxbl21336eoqs509yh 102 69124 1493691 1321224 2026-11-11T21:13:25Z Zosya95 54344 1493691 wikitext text/x-wiki == Корбарон == Барои сабук шудани ҳамкорӣ, номи худро илова карда дар чӣ шавқ доштанатонро дар инҷо баён кунед. # [[Корбар:AryanSogd|<font color="#olive" face="Monotype Corsiva"><big>Aryan</big></font>]] — {{Парчам|Русия}} Ҷуғрофия - дарёҳо, шаршараҳо, маҳаллаҳои аҳолинишин ва ғайра. # [[Корбар:AryanBot|AryanBot]] — {{Парчам|ИМА}} Эҷоди мақола, иловаи гурӯҳ, шаблон ва ислоҳи хатогиҳои имлоӣ ва грамматикӣ. # [[Корбар:Шухрат_Саъдиев|Шуҳрат Саъдиев]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва гурӯҳҳо, таҳрир, фиристодани файл. # [[Корбар:Матлубахон|Matlyuba]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва таҳрир, фиристодани файл. # [[Корбар:VASHGIRD|Дустмурод Саид]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва гурӯҳҳо, таҳрир, фиристодани файлҳо. Ворид намудани мақолаҳои китоби [[Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Энсиклопедияи миллии Тоҷик]]. [[Гурӯҳ:Википедиа:Лоиҳа:Тоҷикистон]] # [[Корбар:Муроди Одина|Муроди Одина]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} пешомадро хушомад мегӯям. # [[Корбар:Фарогат Искандарова|Фароғат Искандарова]] – {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола, фиристодани файл ва таҳрири вироишҳо. # [[Корбар:Muhammadjon Rajabov|Муҳаммадҷони Файзимад]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва таҳрир. # [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|<font color="#olive" face="Monotype Corsiva"><big>Jaloliddin Madaminov</big></font>]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} {{Парчам|Русия}} Ҷуғрофия - дарёҳо, шаршараҳо, маҳаллаҳои аҳолинишин, эҷоди мақола, иловаи гурӯҳ, ва ислоҳи хатогиҳои имлоӣ ва грамматикӣ. a2lff4sr546bdlbe5fw9migb68g39ud 10 78562 1493601 1464095 2026-11-11T15:58:35Z Zosya95 54344 1493601 wikitext text/x-wiki <includeonly> {{#if:{{{df|}}}|{{#expr:{{{3}}}}} {{НОМИ МОҲ|{{{2}}}}}|{{НОМИ МОҲ|{{{2}}}}} {{#expr:{{{3}}}}},}} {{{1}}}<span style="display:none">(<span class="dday deathdate">{{{1}}}-{{padleft:{{MONTHNUMBER|{{{2}}}}}|2|0}}-{{padleft:{{{3}}}|2|0}}</span>)</span> ({{#if:{{{5|}}} |{{#if:{{{6|}}} |<!-- if all birth values are specified -->{{син|{{{4}}}|{{{5}}}|{{{6}}}|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{3}}}}} |{{#ifexpr:{{{2}}}<{{{5}}} |<!-- if birth month but not day exist and birth month was not reached in death year -->{{син|{{{4}}}|12|31|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{3}}}}} |{{#ifexpr:{{{2}}}>{{{5}}}<!-- if birth month but not day exist and birth month was reached in death year --> |{{син|{{{4}}}|1|1|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{3}}}}} |<!-- if birth month but not day exist and birth month is the death month -->{{син|{{{4}}}|12|31|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{3}}}}}–{{син|{{{4}}}|1|1|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{3}}}}} }} }} }} |{{Сола|{{{4}}}|{{{1}}}}}}} сола)<!-- -- Error checks -- -->{{#ifexpr: ( {{{1|}}} > {{CURRENTYEAR}} ) OR ( {{{4|}}} > {{CURRENTYEAR}} ) OR ( {{{4|}}} > {{CURRENTYEAR}} ) OR ( {{{1|}}} - {{{4|}}} > 150 ) | &amp;#32;{{error|invalid year}}{{main other|[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки шаблони синну солро бо параметри хато истифода мебаранд]]}} }}{{#if:{{{5|}}}|{{#ifexpr: ( {{{2|}}} > 12 ) OR ( {{{2|}}} < 1 ) OR ( {{{5|}}} > 12 ) OR ( {{{5|}}} < 1 ) | &amp;#32;{{error|invalid month}}{{main other|[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки аз шаблони синну сол бо санаи нодуруст истифода мебаранд]]}}|}} }}{{#if:{{{6|}}}|{{#ifexpr: ( {{{3|}}} > 31 ) OR ( {{{3|}}} < 1 ) OR ( {{{6|}}} > 31 ) OR ( {{{6|}}} < 1 ) | &amp;#32;{{error|invalid day}}{{main other|[[Гурӯҳ:Pages using age template with invalid date]]}}|}} }}</includeonly> <noinclude> {{documentation}} </noinclude> st74s100bizwgyry7x5qtwdnd87x6j4 1493607 1493601 2026-11-11T16:01:24Z Zosya95 54344 1493607 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{df|}}} |{{#expr:{{{3}}}}} {{НОМИ МОҲ|{{{2}}}}}и {{{1}}} |{{НОМИ МОҲ|{{{2}}}}} {{#expr:{{{3}}}}}, {{{1}}} }}<span style="display:none">(<span class="dday deathdate">{{{1}}}-{{padleft:{{MONTHNUMBER|{{{2}}}}}|2|0}}-{{padleft:{{{3}}}|2|0}}</span>)</span>{{#if:{{{4|}}} | ({{#if:{{{5|}}} |{{#if:{{{6|}}} |<!-- Санаи пурраи таваллуд --> {{син|{{{4}}}|{{{5}}}|{{{6}}}|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{3}}}}} |<!-- Соли таваллуд ва моҳ маълум аст, рӯз номаълум --> {{#ifexpr:{{{2|0}}}<{{{5|0}}} |{{син|{{{4}}}|12|31|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{3}}}}} |{{#ifexpr:{{{2|0}}}>{{{5|0}}} |{{син|{{{4}}}|1|1|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{3}}}}} |{{син|{{{4}}}|12|31|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{3}}}}}–{{син|{{{4}}}|1|1|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{3}}}}} }} }} }} |<!-- Танҳо соли таваллуд маълум аст --> {{#expr:{{{1}}}-{{{4}}}-1}}–{{#expr:{{{1}}}-{{{4}}}}} }} сола) }}<!-- Санҷиши дурустии сол -->{{#ifexpr: ({{{1|0}}} > {{CURRENTYEAR}}) or ({{{4|0}}} > {{CURRENTYEAR}}) or ({{{1|0}}} < {{{4|0}}}) or ({{{1|0}}} - {{{4|0}}} > 150) | {{error|Соли нодуруст}}{{main other|[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки шаблони синну солро бо параметри хато истифода мебаранд]]}} }}<!-- Санҷиши дурустии моҳ -->{{#ifexpr: ({{{2|0}}} > 12) or ({{{2|0}}} < 1) or ({{{5|1}}} > 12) or ({{{5|1}}} < 1) | {{error|Моҳи нодуруст}}{{main other|[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки аз шаблони синну сол бо санаи нодуруст истифода мебаранд]]}} }}<!-- Санҷиши дурустии рӯз -->{{#ifexpr: ({{{3|0}}} > 31) or ({{{3|0}}} < 1) or ({{{6|1}}} > 31) or ({{{6|1}}} < 1) | {{error|Рӯзи нодуруст}}{{main other|[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки аз шаблони синну сол бо санаи нодуруст истифода мебаранд]]}} }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 4jm70pasnowzeyhxs5qvzdiuywdjhtc 0 92517 1493586 1376690 2026-11-11T15:08:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493586 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Деҳқонобод |номи аслӣ = |тасвир = Деҳқонобод ҷ.д Деҳқонобод ш. Ҳисор (4).jpg |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 1359 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Деҳқонобод''' — [[деҳа]] ва маркази [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Деҳқонобод то маркази ноҳия 1 км. Аҳолиаш — 1578 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 1359 нафар — [[2017]])<ref>Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2</ref>, тоҷикон. == Ҷуғрофиё == [[File:Деҳқонобод ҷ.д Деҳқонобод ш. Ҳисор- (2).jpg|thumb]] Аз маркази Деҳқонобод роҳи калони мошингарди Ҳисор-Душанбе мегузарад. [[Канали калони Ҳисор]] Деҳқонободро аз деҳаи [[Хоҷамӯсо]] ва шаҳри [[Ҳисор]] ҷудо мекунад. == Мардум == Деҳқонобод 1208 хоҷагӣ ва 1265 нафар аҳолӣ дорад, ки қисме солҳои 30-юм аз Фарғона муҳоҷир шуда омадаанд. Мардум асосан ба сабзавоткориву савдогарӣ машғуланд. Барои зироаткорӣ аз оби дарё Чангоб истифода мебаранд, оби нӯшокӣ ба воситаи насоси обкашӣ таъмин карда мешавад. == Иқтисод == Дар Деҳқонобод як маркази саломатӣ ва дармонгоҳи дандонпизишкӣ, ду масҷиди панҷвақта амал мекунанд, маркази хидматрасонии техникии худравҳо ва нуқтаи фурӯши газ мавҷуд аст, хоҷагии деҳқонии «Азиз-94» фаъолият мекунад<ref>Донишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — С. 237</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] 0bpyjecxdw4xk5ni6ygre7mpawf0ay0 0 94809 1493613 1376691 2026-11-11T16:33:31Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493613 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Лангар |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 1715 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Лангар ''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Лангар то маркази ҷамоат аз 1 км камтар, то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш — 985 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 1715 нафар —[[2017]])<ref>Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2</ref>, тоҷикон. == Таърих == Лангар ҳамшафати [[деҳа]]и Содиқӣ буда, аз охири асри XIX арзи ҳастӣ доштааст. Маънои Лангар ҷойи ист аст. == Иқтисод == Шуғли асосӣ боғдорӣ, зироаткорӣ ва чорводорист. Лангар мағозаи фурӯши молҳои талаботи ҳаррӯза дорад. Роҳҳои байни деҳа мумфарш буда, ду масҷиди панҷвақта ва мактаби миёна мавҷуд аст, ки бачагони деҳаи Содиқӣ низ таҳсил мекунанд. Аз дохили деҳа рӯди пуроб мегузарад, ки аз [[дарёи Хонақоҳ]] ҷараён мегирад. Оби нӯшокиро аҳолӣ аз оби насоси зеризаминӣ истифода мебаранд<ref>Донишномаи Ҳисор - Душанбе: «Ирфон», 2015, — С. 335 </ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Р.Аминов. Ҷаҳонро хуррамӣ аз деҳқон аст. — Душанбе,1999 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] n8kn3dw92rkp2ebqv5192ktdsdws20q 0 96068 1493701 1290420 2026-11-11T21:36:40Z Zosya95 54344 1493701 wikitext text/x-wiki {{Филм |ном= Ҳасани аробакаш<br/> حسن ارابه‌کش | Акс= | Коргардон= [[Борис Кимёгаров]] | Нависанда= | Сол=[[1965]] | Мамлакат={{парчам|ҶШС Тоҷикистон}} | Забон=[[Забони русӣ|русӣ]] | Сайт= }} ''' Ҳасани аробакаш''' ({{забон-фа| حسن ارابه‌کش}}) — яке аз [[филм]]ҳои [[Тоҷикистон]] аст. Коргардон [[Борис Кимёгаров]] буд. Филм дар соли [[1965]] таҳия шудааст.<ref>Энциклопедия кино Таджикистана. - Душанбе, 2012.</ref><ref>{{Cite web |url=http://tajikfilm.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=548%3A2014-07-03-12-11-42&catid=25%3A2014-02-10-17-38-40&Itemid=213&lang=ru |title=Сомонаи Тоҷикфилм |accessdate=2016-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170306143234/http://tajikfilm.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=548%3A2014-07-03-12-11-42&catid=25%3A2014-02-10-17-38-40&Itemid=213&lang=ru |archivedate=2017-03-06 }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Филм-нопурра}} [[Гурӯҳ:Филмҳои ИҶШС]] [[Гурӯҳ:Филмҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Филмҳои Тоҷикфилм]] [[Гурӯҳ:Филмҳои Тоҷикистон]] aw5x98gjq73yqkdey3oq522x5z6v6mi 0 96102 1493700 1382853 2026-11-11T21:34:52Z Zosya95 54344 1493700 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Файзулло Шарифзода |номи аслӣ = Файзулло Шарифзода |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 18.08.1940 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Рӯдакӣ|ноҳияи Рӯдакӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[педагогика]] |ҷойҳои кор = Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]], сафорати ИҶШС дар [[Афғонистон]], литсейи “Некӣ” – и [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]], [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои педагогика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо =[[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[2002]]). [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]] ([[1980]]) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Файзулло Шарифзода ''' — омӯзгор, донишманди маъруф, доктори илмҳои педагогӣ (1998), профессор (2000), узви вобастаи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон (2003), академики АТТ (2004), ноиби Президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон (2006 – 2009), ([[2003]]). [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]], [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2002) ==Зиндагинома== Файзулло Шарифзода [[18 август]]и [[соли 1940]]дар деҳаи Сангтӯдаи [[ноҳияи Рӯдакӣ]] таваллуд шудааст. Хатмкардаи факултети таъриху филологияи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии педагогии Тоҷикистон ба номи Т.Г. Шевченко]] (1964) мебошад. Солҳои 1958–1965 дар вазифаҳои муаллими мактаби миёнаи № 81-и ноҳияи Рӯдакӣ, 1965–1967 методисти Кабинети методии ҷумҳуриявии Вазорати маорифи Тоҷикистон, 1967–1973 муовини директори Кабинети методии љумњуриявї, 1973–1976 аспирант, 1976–1984 ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраи педагогикаи умумии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] фаъолият кардааст. С. 1984 – 1987 ба ҳайси котиби дуюми сафорати ИҶШС дар Афғонистон, 1987 – 2000 дотсент, профессори кафедраи педагогикаи умумии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]], с. 2000-2002 корманди Пажӯҳишгоҳи илмҳои педагогӣ ва муаллими литсейи “Некӣ” – и Донишгоҳи славянии Русия ва Тоҷикистон иҷрои вазифа кардааст. Аз соли 2003 дар Академияи таҳсилоти Тоҷикистон ба ҳайси мудири шуъбаи илм ва инноватсия кор мекунад. ==Фаъолияти илмӣ== Ӯ соли 1997 дар мавзӯи «Назария ва амалияи таълими њамгиро дар мактаби миёна» рисолаи илмиашро сарбаландона ҳимоя намуда, сазовори унвони баланди доктори илми педагогика гардид. Минбаъд дар асоси ин рисола асарҳои бунёдиаш «Назария ва амалияи таълими њамгиро дар марњалаи ибтидоии мактаби миёна» (1997) ва «Таълими њамгиро: проблема, тањқиқ ва андешањо» (иборат аз ду қисм, солҳои 1999-2000) таълиф ва чоп шуданд, ки дар тањқиқи назарияи таълими њамгиро аз иқдомоти аввалин мебошанд. Дар таълифи китобњои дарсии Алифбо, Забони модарї (барои синфи 4) (1989-2012), Одобнома (барои синфҳои 5-6) (1995) Педагогика ва барномаи таълими он (2008), Забони модарӣ барои синфи 2 (2012)ҳаммуаллифӣ кардааст. 45 нафар аспирант ва унвонҷӯён зери роњбарии ӯ рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ дифоъ кардаанд. ==Осор== * Таълими муштарак – асоси инкишоф ва тарбия (1995), * Таълими лексика дар синфи 2 (1982); * Дарсњои забони модарӣ дар синфи 4 (дастур барои муаллимон) (1990); * Назария ва амалияи таълими ҳамгиро дар марҳилаи ибтидоии мактаби миёна (1997), * Таълими ҳамгиро: проблема, таҳқиқ ва андешаҳо (қисми 1, 1999), * Таълими ҳамгиро: проблема, таҳқиқ ва андешаҳо (қисми 2, 2000), * Очеркњои афкори педагогӣ (ҳаммуаллиф) (2005); * Актуальные проблемы современной педагогики (2 қисм) (2009), (2010); * Ҳакими маърифат (2009); * Педагогика: назарияи инсонофар ва ҷомеаи фарҳангӣ (2010); * Учитель творец добра и прогресса (њаммуаллиф) (2011); * Педагогикаи њамгиро (2011); * Ҳикмати афкори педагогии ниёгон (2012); * Педагогикаи қарни ХХI (бо њуруфоти арабӣ), Тењрон (2012); * Педагогикаи умумӣ ва касбӣ (2013); * Педагогикаи ибтикорӣ (2013); * Методикаи таълими забони модарӣ дар синфи 2 (2014). Асарҳои калонҳаҷму пурмӯҳтавои «Масоили актуалии педагогикаи муосир» (иборат аз ду китоб, солњои 2009-2010), «Педагогика: назарияи инсонофар ва ҷомеаи фарҳангӣ» (2010), «Педагогикаи ҳамгиро» (2011)-ро таълиф намуд. Илова бар ин, ӯ яке аз муаллифони китобҳои пурарзиши «Очеркҳои афкори педагогӣ» (2005), «Педагогика (курси лексияҳо)» (2006), «Ҳакими маърифат» (2009), «Муаллим - офарандаи накӯӣ ва пешравиҳо», «Педагогика» (2010), «Ҳикмати афкори педагогии ниёгон» (2012) мебошад. Устод Файзулло Шарифзода дар таълифи китобҳои дарсии «Алифбо», «Забони модарӣ» (барои синфи 2), «Забони модарӣ» (барои синфи 4), «Одобнома» (барои синфњои 5-6) низ ҳаммуаллифӣ карда, муаллифи чандин дастуру барномаҳои таълимӣ мебошад.<ref>{{Cite web |url=http://www.aot.tj/en/index/index/pageId/370/ |title=Файзулло Шарифзода |accessdate=2016-01-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160115131553/http://aot.tj/en/index/index/pageId/370/ |archivedate=2016-01-15 }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои пайвастаи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] ksikdwl9c9zkxbjsyoo7gzwxup01mqu 0 96106 1493702 1294765 2026-11-11T21:37:04Z Zosya95 54344 1493702 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = Ирина Холовна Каримова |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 9.09.1956 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Қурғонтеппа|шаҳри Қурғонтеппа}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{парчам|ҶШС Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[педагогика]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]], [[Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон]], [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои педагогика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]], [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[2013]]). Медали А. Пушкин (ФР) <ref name="ok.ru">[https://ok.ru/dushanb/topic/64434211422310]{{Пайванди мурда|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Ирина Холовна Каримова''' — [[омӯзгор]], донишманди маъруф, [[доктори илм]]ҳои педагогика, [[профессор]], академики [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]], ноиби Президенти [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]], [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]], [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[2013]]). Дорандаи Медали А. Пушкин (ФР)<ref name="ok.ru">[https://ok.ru/dushanb/topic/64434211422310]</ref> == Зиндагинома == Ирина Холовна Каримова [[9 сентябр]]и [[1956]] дар шаҳри [[Қурғонтеппа]] ба дунё омадааст. Баъди хатми мактаби миёна ба факултети забон ва адабиёти руси [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] супорида, онро бомуваффақият хатм намуд. Каримова И. Х. оғози фаъолияти кории худро ба сифати муаллимаи забон ва адабиёти рус дар мактаби тањсилоти умумии № 81-и ноҳияи Рӯдакӣ оғоз намуда, тайи солҳои 1978—1992 аз вазифаи муаллими синфҳои ибтидоӣ, муовини директор то ба сарвари мактаби таҳсилоти умумии номбурда ифои вазифа намудааст. Аз соли 1992 то 1998 дар кафедраи педагогика ва психология ба сифати омӯзгор фаъолият намуд. Соли 1998 Ирина Холовна фаъолияташро дар [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] идома медиҳад. Муҳити хуби илмию таҷрибавӣ ва шавқу рағбати беандоза ба омӯзиши дастовардњои илмии олимони ватанию хориҷӣ роҷеъ ба илми педагогика ӯро ба таҳқиқу баррасии рисолаи докторӣ ҳидоят намуд, дар мавзӯъи «Тарбияи инсондӯстӣ» рисолаи докторӣ дифоъ намуд. Ирина Холовна баъди ҳамаи муваффақиятҳо ором намеистод, бо ташаббуси ӯ дар назди донишгоҳ «Литсей» ташкил ёфт. Соли 2005 ӯро ба вазифаи муовини вазири маориф таъйин карданд. Ноябри соли 2008 Ирина Каримова ба вазифаи президенти [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] таъйин гардид. Ба сифати президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон ба кор шурӯъ намудани профессор Каримова И. Х. дар академия як навъ рузи дигар гирифтани фаъолият ва ё худ самтҳои кори кормандони илмии он дақиқтар гардида, вобаста ба масъалаҳои мубрами таълиму тарбия, таҳлили конференсияҳои шаҳрию ҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ, семинару мизҳои мудаввар ба ҳукми анъана дароварда шуд. Академик Ирина Каримова тӯли фаъолияти президентиаш дар [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] чандин маротиба дар сафарҳои хидматӣ берун аз марзи ҷумҳурӣ буда, дар конференсияву съездҳои муаллимони давлатҳои муштаракулманофеъ (ИДМ) ширкат варзида, аз минбари чунин ҷамъомадҳои бошукӯҳ ҳамчун донандаи закии кори маориф маърӯзаҳои пурумуҳтаво намуда, баҳри дар оянда беҳтар гардонидани низоми таълиму тарбияи муҳассилини чӣ мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва чӣ мактабҳои олӣ пешниҳодҳои ҷолиб намудааст. Барои тарғиби забони русӣ дар Тоҷикистон шоистаи медали А. Пушкин (Русия) гардидааст.<ref name="ok.ru">[https://ok.ru/dushanb/topic/64434211422310]</ref> Аз соли 2015 ба ҳайси ноиби президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон фаъолият карда истодааст. == Фаъолияти илмӣ == Самти бо ҳам назарраси фаъолияти академик Каримова И. Х. ин аст, ки ӯ омода намудани матухасисони баландихтисоси соҳаи педагогикаи тоҷик ба шумор меравад. Дар ин ҷода низ хидмати пурзаҳматаш баръало эҳсос карда мешавад. Таҳти роҳбарии Ирина Каримова 18 нафар унвонҷӯёну аспирантон рисолаи номзадї ҳимоя намудаанд. Академик Каримова И. Х. дар офаринаш асарҳои пурарзиши соҳаи педагогика лаёқати баланд дорад. Ба қалами ӯ ду китоби дарсӣ, 3 монография ва беш аз 100 мақолаи илмӣ мансуб буда, иштирокдори даҳҳо семинару конфронсҳои байналмилаливу ҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ дар соҳаи маориф мебошад. == Осор == # Организация практических занятий с директорами образовательных школ. Методические рекомендации. — Душанбе: ДГПУ,1994 # Проблемные задачи для руководителей школ.- Душанбе: ДГПУ,1994 # Культура — источник гуманизма. Монография.- Душанбе:1998 # Гуманистические воззрения средневековых мыслителей таджикского народа: воспитательный потенциал и трансвормация в современную жизнь.-Душанбе, 2000 # На волнах любви к человеку. Монография. — Душанбе,2002 # Нести добро детям. Монография. — Душанбе, 2005 # Педагогика (курс лекций). Учебное пособие в соавтортсве. — Душанбе, 2008.-284 с. # Учитель- творец добра и прогресса. Монография. — Душанбе, 2008.- 180 с. # Рангинкамон. Барномаи тарбия, таълим ва инкишофи кӯдакони сини то мактабї (Роҳбари гурӯҳ). — Душанбе,2013 — 126 с. # Педагогикаи ибтикорӣ (Иновационная педагогика) Монография. — Душанбе;«Ирфон», 2013. — 544 с (бо хаммуалифӣ).<ref>{{Cite web |url=http://www.aot.tj/ru/index/index/pageId/269/ |title=Ирина Холовна Каримова |accessdate=2017-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171227221437/http://www.aot.tj/ru/index/index/pageId/269/ |archivedate=2017-12-27 }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои пайвастаи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]] 4d5rn0i6rjwzv4lgwkt47jddl9omm34 1493709 1493702 2026-11-11T22:41:36Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, викисозӣ 1493709 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = Ирина Холовна Каримова |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 9.09.1956 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Қурғонтеппа|шаҳри Қурғонтеппа}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{парчам|ҶШС Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[педагогика]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]], [[Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон]], [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои педагогика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]], [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[2013]]). Медали А. Пушкин (ФР) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Ирина Холовна Каримова''' — [[омӯзгор]], донишманди маъруф, [[доктори илм]]ҳои педагогика, [[профессор]], академики [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]], ноиби Президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон, [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]], [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[2013]]). Дорандаи Медали А. Пушкин (ФР) == Зиндагинома == Ирина Холовна Каримова [[9 сентябр]]и [[1956]] дар шаҳри [[Қурғонтеппа]] ба дунё омадааст. Баъди хатми мактаби миёна ба факултети забон ва адабиёти руси [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] супорида, онро бомуваффақият хатм намуд. Каримова И. Х. оғози фаъолияти кории худро ба сифати муаллимаи забон ва адабиёти рус дар мактаби тањсилоти умумии № 81-и ноҳияи Рӯдакӣ оғоз намуда, тайи солҳои 1978—1992 аз вазифаи муаллими синфҳои ибтидоӣ, муовини директор то ба сарвари мактаби таҳсилоти умумии номбурда ифои вазифа намудааст. Аз соли 1992 то 1998 дар кафедраи педагогика ва психология ба сифати омӯзгор фаъолият намуд. Соли 1998 Ирина Холовна фаъолияташро дар [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] идома медиҳад. Муҳити хуби илмию таҷрибавӣ ва шавқу рағбати беандоза ба омӯзиши дастовардњои илмии олимони ватанию хориҷӣ роҷеъ ба илми педагогика ӯро ба таҳқиқу баррасии рисолаи докторӣ ҳидоят намуд, дар мавзӯъи «Тарбияи инсондӯстӣ» рисолаи докторӣ дифоъ намуд. Ирина Холовна баъди ҳамаи муваффақиятҳо ором намеистод, бо ташаббуси ӯ дар назди донишгоҳ «Литсей» ташкил ёфт. Соли 2005 ӯро ба вазифаи муовини вазири маориф таъйин карданд. Ноябри соли 2008 Ирина Каримова ба вазифаи президенти [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] таъйин гардид. Ба сифати президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон ба кор шурӯъ намудани профессор Каримова И. Х. дар академия як навъ рузи дигар гирифтани фаъолият ва ё худ самтҳои кори кормандони илмии он дақиқтар гардида, вобаста ба масъалаҳои мубрами таълиму тарбия, таҳлили конференсияҳои шаҳрию ҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ, семинару мизҳои мудаввар ба ҳукми анъана дароварда шуд. Академик Ирина Каримова тӯли фаъолияти президентиаш дар Академияи таҳсилоти Тоҷикистон чандин маротиба дар сафарҳои хидматӣ берун аз марзи ҷумҳурӣ буда, дар конференсияву съездҳои муаллимони давлатҳои муштаракулманофеъ (ИДМ) ширкат варзида, аз минбари чунин ҷамъомадҳои бошукӯҳ ҳамчун донандаи закии кори маориф маърӯзаҳои пурумуҳтаво намуда, баҳри дар оянда беҳтар гардонидани низоми таълиму тарбияи муҳассилини чӣ мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва чӣ мактабҳои олӣ пешниҳодҳои ҷолиб намудааст. Барои тарғиби забони русӣ дар Тоҷикистон шоистаи медали А. Пушкин (Русия) гардидааст.<ref name="ok.ru">[https://ok.ru/dushanb/topic/64434211422310]</ref> Аз соли 2015 ба ҳайси ноиби президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон фаъолият карда истодааст. == Фаъолияти илмӣ == Самти бо ҳам назарраси фаъолияти академик Каримова И. Х. ин аст, ки ӯ омода намудани матухасисони баландихтисоси соҳаи педагогикаи тоҷик ба шумор меравад. Дар ин ҷода низ хидмати пурзаҳматаш баръало эҳсос карда мешавад. Таҳти роҳбарии Ирина Каримова 18 нафар унвонҷӯёну аспирантон рисолаи номзадї ҳимоя намудаанд. Академик Каримова И. Х. дар офаринаш асарҳои пурарзиши соҳаи педагогика лаёқати баланд дорад. Ба қалами ӯ ду китоби дарсӣ, 3 монография ва беш аз 100 мақолаи илмӣ мансуб буда, иштирокдори даҳҳо семинару конфронсҳои байналмилаливу ҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ дар соҳаи маориф мебошад. == Осор == # Организация практических занятий с директорами образовательных школ. Методические рекомендации. — Душанбе: ДГПУ,1994 # Проблемные задачи для руководителей школ.- Душанбе: ДГПУ,1994 # Культура — источник гуманизма. Монография.- Душанбе:1998 # Гуманистические воззрения средневековых мыслителей таджикского народа: воспитательный потенциал и трансвормация в современную жизнь.-Душанбе, 2000 # На волнах любви к человеку. Монография. — Душанбе,2002 # Нести добро детям. Монография. — Душанбе, 2005 # Педагогика (курс лекций). Учебное пособие в соавтортсве. — Душанбе, 2008.-284 с. # Учитель- творец добра и прогресса. Монография. — Душанбе, 2008.- 180 с. # Рангинкамон. Барномаи тарбия, таълим ва инкишофи кӯдакони сини то мактабї (Роҳбари гурӯҳ). — Душанбе,2013 — 126 с. # Педагогикаи ибтикорӣ (Иновационная педагогика) Монография. — Душанбе;«Ирфон», 2013. — 544 с (бо хаммуалифӣ).<ref>{{Cite web |url=http://www.aot.tj/ru/index/index/pageId/269/ |title=Ирина Холовна Каримова |accessdate=2017-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171227221437/http://www.aot.tj/ru/index/index/pageId/269/ |archivedate=2017-12-27 }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои пайвастаи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]] 7rqn0lofuxk4irsdt9e6r88utz0uvzd 1493710 1493709 2026-11-11T22:42:20Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Зиндагинома */ ороиш, вироишоти сабкӣ 1493710 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = Ирина Холовна Каримова |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 9.09.1956 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Қурғонтеппа|шаҳри Қурғонтеппа}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{парчам|ҶШС Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[педагогика]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]], [[Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон]], [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои педагогика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]], [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[2013]]). Медали А. Пушкин (ФР) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Ирина Холовна Каримова''' — [[омӯзгор]], донишманди маъруф, [[доктори илм]]ҳои педагогика, [[профессор]], академики [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]], ноиби Президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон, [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]], [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[2013]]). Дорандаи Медали А. Пушкин (ФР) == Зиндагинома == Ирина Холовна Каримова [[9 сентябр]]и [[1956]] дар шаҳри [[Қурғонтеппа]] ба дунё омадааст. Баъди хатми мактаби миёна ба факултети забон ва адабиёти руси [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] супорида, онро бомуваффақият хатм намуд. Каримова И. Х. оғози фаъолияти кории худро ба сифати муаллимаи забон ва адабиёти рус дар мактаби тањсилоти умумии № 81-и ноҳияи Рӯдакӣ оғоз намуда, тайи солҳои 1978—1992 аз вазифаи муаллими синфҳои ибтидоӣ, муовини директор то ба сарвари мактаби таҳсилоти умумии номбурда ифои вазифа намудааст. Аз соли 1992 то 1998 дар кафедраи педагогика ва психология ба сифати омӯзгор фаъолият намуд. Соли 1998 Ирина Холовна фаъолияташро дар [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] идома медиҳад. Муҳити хуби илмию таҷрибавӣ ва шавқу рағбати беандоза ба омӯзиши дастовардњои илмии олимони ватанию хориҷӣ роҷеъ ба илми педагогика ӯро ба таҳқиқу баррасии рисолаи докторӣ ҳидоят намуд, дар мавзӯъи «Тарбияи инсондӯстӣ» рисолаи докторӣ дифоъ намуд. Ирина Холовна баъди ҳамаи муваффақиятҳо ором намеистод, бо ташаббуси ӯ дар назди донишгоҳ «Литсей» ташкил ёфт. Соли 2005 ӯро ба вазифаи муовини вазири маориф таъйин карданд. Ноябри соли 2008 Ирина Каримова ба вазифаи президенти [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] таъйин гардид. Ба сифати президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон ба кор шурӯъ намудани профессор Каримова И. Х. дар академия як навъ рузи дигар гирифтани фаъолият ва ё худ самтҳои кори кормандони илмии он дақиқтар гардида, вобаста ба масъалаҳои мубрами таълиму тарбия, таҳлили конференсияҳои шаҳрию ҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ, семинару мизҳои мудаввар ба ҳукми анъана дароварда шуд. Академик Ирина Каримова тӯли фаъолияти президентиаш дар Академияи таҳсилоти Тоҷикистон чандин маротиба дар сафарҳои хидматӣ берун аз марзи ҷумҳурӣ буда, дар конференсияву съездҳои муаллимони давлатҳои муштаракулманофеъ (ИДМ) ширкат варзида, аз минбари чунин ҷамъомадҳои бошукӯҳ ҳамчун донандаи закии кори маориф маърӯзаҳои пурумуҳтаво намуда, баҳри дар оянда беҳтар гардонидани низоми таълиму тарбияи муҳассилини чӣ мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва чӣ мактабҳои олӣ пешниҳодҳои ҷолиб намудааст. Барои тарғиби забони русӣ дар Тоҷикистон шоистаи медали А. Пушкин (Русия) гардидааст. Аз соли 2015 ба ҳайси ноиби президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон фаъолият карда истодааст. == Фаъолияти илмӣ == Самти бо ҳам назарраси фаъолияти академик Каримова И. Х. ин аст, ки ӯ омода намудани матухасисони баландихтисоси соҳаи педагогикаи тоҷик ба шумор меравад. Дар ин ҷода низ хидмати пурзаҳматаш баръало эҳсос карда мешавад. Таҳти роҳбарии Ирина Каримова 18 нафар унвонҷӯёну аспирантон рисолаи номзадї ҳимоя намудаанд. Академик Каримова И. Х. дар офаринаш асарҳои пурарзиши соҳаи педагогика лаёқати баланд дорад. Ба қалами ӯ ду китоби дарсӣ, 3 монография ва беш аз 100 мақолаи илмӣ мансуб буда, иштирокдори даҳҳо семинару конфронсҳои байналмилаливу ҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ дар соҳаи маориф мебошад. == Осор == # Организация практических занятий с директорами образовательных школ. Методические рекомендации. — Душанбе: ДГПУ,1994 # Проблемные задачи для руководителей школ.- Душанбе: ДГПУ,1994 # Культура — источник гуманизма. Монография.- Душанбе:1998 # Гуманистические воззрения средневековых мыслителей таджикского народа: воспитательный потенциал и трансвормация в современную жизнь.-Душанбе, 2000 # На волнах любви к человеку. Монография. — Душанбе,2002 # Нести добро детям. Монография. — Душанбе, 2005 # Педагогика (курс лекций). Учебное пособие в соавтортсве. — Душанбе, 2008.-284 с. # Учитель- творец добра и прогресса. Монография. — Душанбе, 2008.- 180 с. # Рангинкамон. Барномаи тарбия, таълим ва инкишофи кӯдакони сини то мактабї (Роҳбари гурӯҳ). — Душанбе,2013 — 126 с. # Педагогикаи ибтикорӣ (Иновационная педагогика) Монография. — Душанбе;«Ирфон», 2013. — 544 с (бо хаммуалифӣ).<ref>{{Cite web |url=http://www.aot.tj/ru/index/index/pageId/269/ |title=Ирина Холовна Каримова |accessdate=2017-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171227221437/http://www.aot.tj/ru/index/index/pageId/269/ |archivedate=2017-12-27 }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои пайвастаи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]] rhhqeg1fj5os37eunj09ji7robv2y0a 1493717 1493710 2026-11-11T22:47:48Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, викисозӣ, навсозӣ, вироишоти сабкӣ 1493717 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = Ирина Холовна Каримова |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 9.09.1956 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Қурғонтеппа|шаҳри Қурғонтеппа}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{парчам|ҶШС Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[педагогика]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]], [[Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон]], [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои педагогика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]], [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[2013]]). Медали А. Пушкин (ФР) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Ирина Холовна Каримова''' — [[омӯзгор]], донишманди маъруф, [[доктори илм]]ҳои педагогика, [[профессор]], академики [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]], ноиби Президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон, [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]], [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[2013]]). Дорандаи Медали А. Пушкин (ФР)<ref>{{Cite web|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1281632573|title=КАРИМОВА Ирина Холовна {{!}} ЦентрАзия|website=centrasia.org|accessdate=2026-11-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://rusacademedu.ru/akademiya/inostrannye-chleny-rao/karimova-irina-holovna/|title=КАРИМОВА Ирина Холовна « Российская академия образования|lang=ru|accessdate=2026-11-11}}</ref> == Зиндагинома == Ирина Холовна Каримова [[9 сентябр]]и [[1956]] дар шаҳри [[Қурғонтеппа]] ба дунё омадааст. Баъди хатми мактаби миёна ба факултети забон ва адабиёти руси [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] супорида, онро бомуваффақият хатм намуд. Каримова И. Х. оғози фаъолияти кории худро ба сифати муаллимаи забон ва адабиёти рус дар мактаби тањсилоти умумии № 81-и ноҳияи Рӯдакӣ оғоз намуда, тайи солҳои 1978—1992 аз вазифаи муаллими синфҳои ибтидоӣ, муовини директор то ба сарвари мактаби таҳсилоти умумии номбурда ифои вазифа намудааст. Аз соли 1992 то 1998 дар кафедраи педагогика ва психология ба сифати омӯзгор фаъолият намуд. Соли 1998 Ирина Холовна фаъолияташро дар [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] идома медиҳад. Муҳити хуби илмию таҷрибавӣ ва шавқу рағбати беандоза ба омӯзиши дастовардњои илмии олимони ватанию хориҷӣ роҷеъ ба илми педагогика ӯро ба таҳқиқу баррасии рисолаи докторӣ ҳидоят намуд, дар мавзӯъи «Тарбияи инсондӯстӣ» рисолаи докторӣ дифоъ намуд. Ирина Холовна баъди ҳамаи муваффақиятҳо ором намеистод, бо ташаббуси ӯ дар назди донишгоҳ «Литсей» ташкил ёфт. Соли 2005 ӯро ба вазифаи муовини вазири маориф таъйин карданд. Ноябри соли 2008 Ирина Каримова ба вазифаи президенти [[Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] таъйин гардид. Ба сифати президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон ба кор шурӯъ намудани профессор Каримова И. Х. дар академия як навъ рузи дигар гирифтани фаъолият ва ё худ самтҳои кори кормандони илмии он дақиқтар гардида, вобаста ба масъалаҳои мубрами таълиму тарбия, таҳлили конференсияҳои шаҳрию ҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ, семинару мизҳои мудаввар ба ҳукми анъана дароварда шуд. Академик Ирина Каримова тӯли фаъолияти президентиаш дар Академияи таҳсилоти Тоҷикистон чандин маротиба дар сафарҳои хидматӣ берун аз марзи ҷумҳурӣ буда, дар конференсияву съездҳои муаллимони давлатҳои муштаракулманофеъ (ИДМ) ширкат варзида, аз минбари чунин ҷамъомадҳои бошукӯҳ ҳамчун донандаи закии кори маориф маърӯзаҳои пурумуҳтаво намуда, баҳри дар оянда беҳтар гардонидани низоми таълиму тарбияи муҳассилини чӣ мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва чӣ мактабҳои олӣ пешниҳодҳои ҷолиб намудааст. Барои тарғиби забони русӣ дар Тоҷикистон шоистаи медали А. Пушкин (Русия) гардидааст. Аз соли 2015 ба ҳайси ноиби президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон фаъолият карда истодааст.<ref>{{Cite web|url=https://peshina.bonuvon.tj/index.php/tj/fe-rist/far-ang/903-akademik-karimova|title=АКАДЕМИК КАРИМОВА|website=peshina.bonuvon.tj|accessdate=2026-11-11}}</ref> == Фаъолияти илмӣ == Самти бо ҳам назарраси фаъолияти академик Каримова И. Х. ин аст, ки ӯ омода намудани матухасисони баландихтисоси соҳаи педагогикаи тоҷик ба шумор меравад. Дар ин ҷода низ хидмати пурзаҳматаш баръало эҳсос карда мешавад. Таҳти роҳбарии Ирина Каримова 18 нафар унвонҷӯёну аспирантон рисолаи номзадї ҳимоя намудаанд. Академик Каримова И. Х. дар офаринаш асарҳои пурарзиши соҳаи педагогика лаёқати баланд дорад. Ба қалами ӯ ду китоби дарсӣ, 3 монография ва беш аз 100 мақолаи илмӣ мансуб буда, иштирокдори даҳҳо семинару конфронсҳои байналмилаливу ҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ дар соҳаи маориф мебошад. == Осор == # Организация практических занятий с директорами образовательных школ. Методические рекомендации. — Душанбе: ДГПУ,1994 # Проблемные задачи для руководителей школ.- Душанбе: ДГПУ,1994 # Культура — источник гуманизма. Монография.- Душанбе:1998 # Гуманистические воззрения средневековых мыслителей таджикского народа: воспитательный потенциал и трансвормация в современную жизнь.-Душанбе, 2000 # На волнах любви к человеку. Монография. — Душанбе,2002 # Нести добро детям. Монография. — Душанбе, 2005 # Педагогика (курс лекций). Учебное пособие в соавтортсве. — Душанбе, 2008.-284 с. # Учитель- творец добра и прогресса. Монография. — Душанбе, 2008.- 180 с. # Рангинкамон. Барномаи тарбия, таълим ва инкишофи кӯдакони сини то мактабї (Роҳбари гурӯҳ). — Душанбе,2013 — 126 с. # Педагогикаи ибтикорӣ (Иновационная педагогика) Монография. — Душанбе;«Ирфон», 2013. — 544 с (бо хаммуалифӣ).<ref>{{Cite web |url=http://www.aot.tj/ru/index/index/pageId/269/ |title=Ирина Холовна Каримова |accessdate=2017-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171227221437/http://www.aot.tj/ru/index/index/pageId/269/ |archivedate=2017-12-27 }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои пайвастаи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]] 7wg9xvppg7ctwjxivtyk228awk5n18m 0 97079 1493721 1376687 2026-11-11T23:53:03Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493721 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = Деҳа | номи тоҷикӣ = Аминиён | номи аслӣ = | тасвир = | тавсифи тасвир = | тобеият = | кишвар = Тоҷикистон | lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = | lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = | CoordAddon = | CoordScale = | шакли минтақа = Вилоят | минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ | минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ | шакли ноҳия = Ноҳия | ноҳия = ноҳияи Ҳисор | ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор | шакли ҷомеа = Ҷамоат | ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод | ҷомеа дар ҷадвал = | тақсимоти дохилӣ = | шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла | роҳбар = | замони таъсис = | аввалин номбарӣ = | номҳои пешина = Бессимас | мақом аз = | забони расмӣ = тоҷикӣ | аҳолӣ = 1114 | соли барӯйхатгирӣ = 2022 | зичӣ = | агломератсия = | ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] | ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] | этнохороним = | вақти минтақавӣ = | DST = | коди телефон = +992 3139 | нишонаи почта = 735020 | нишонаҳои почта = | коди мошинҳо = TJ07 | шакли шиноса = | шиносаи ададӣ = | гурӯҳ дар Commons = | сайт = }} '''Аминиён''' (собиқ ''Бессимас'') — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аҳолиаш — 1114 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 956 нафар — [[2017]])<ref>Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2</ref>, тоҷикон. == Ҷуғрофиё == Дар миёни қаторкӯҳи ба ҳам наздик Боботоғ ва Қаршитоғ, ки аз байнашон дарёи Кофарниҳон ҷорист, боду ҳавои мусаффо дорад. Аминиён аз маркази ҷамоат 21 км ва аз маркази ноҳия 19 км дур, рӯ ба рӯйи деҳаи Латтабанд воқеъ гардидааст. == Ном == Вожаи «Бессимас» муғулист, аслан «биясиғмас»-«байтал нағунҷид» ё худ «ҷойи асппарварӣ»-ро ифода мекунад. == Мардум == Дар Аминиён мардум ба деҳқонӣ, косибӣ, ҷувозкашӣ ва чорводорӣ машғуланд, масҷиди панҷвақта амал мекунад, 121 хоҷагиву 840 нафар аҳолӣ дорад. Заминҳояш асосан лалмиянд, ба баъзе қитъаҳои замин бо воситаи насос аз д. Кофарниҳон об мебароранд ва истеъмол ҳам мекунанд. Мардум дар солҳои пешин бо одамони донишманд ва фозилу доно ҳамсуҳбат мешуданд ва гоҳ-гоҳе дар хонадони бобои Ортиқ шабнишиниҳо ташкил мешуд ва бобои мулло Сафо ва Карим Девонаро, ки аслан шӯриёнӣ мебошад, таклиф намуда, хурсандиҳо ташкил мекарданд. Соли 1951 як гурӯҳ сокинони Аминиён барои обод кардани водии Вахш муҳоҷир шуданд<ref>Донишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — С. 119 </ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] cqasl2r1hvth9dwcwmpli7wapcpi70m 10 97336 1493774 1009319 2026-11-12T02:53:28Z Zosya95 54344 1493774 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фонди Викимедиа ([[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] Бунёди Викимедиа) |state = {{{state|autocollapse}}} |сарлавҳа = [[Фонди Викимедиа]] |тасвир = [[Акс:Wikimedia Foundation RGB logo with text.svg|60px|Логотипи «Фонди Викимедиа»]] |сабки_ҷуфт = background:#f0f0f0; |сарлавҳа1 = Лоиҳаҳо |феҳрист1 = [[Википедиа]]{{•}}[[Викилуғат]]{{•}}[[Викииқтибос]]{{•}}[[Викитека]]{{•}}[[Викикитоб]]{{•}}[[Викианбор]]{{•}}[[Викинамуд]]{{•}}[[Викиахбор]]{{•}}[[Викидонишгоҳ]]{{•}}[[Викимаълумот]]{{•}}[[Викигид]]{{•}}[[Википедиа:Мета-вики|Мета-вики]]{{•}}[[Википедиа:Викиинкубатор|Викиинкубатор]]{{•}}[[MediaWiki]] |сарлавҳа2 = [[Шӯрои мӯътамад|Шӯрои мӯътамад]] |феҳрист2 = {{nobr|{{парчам|Аргентина}} [[Корбар:Patricio.lorente|Патрисио Лоренте]] (раис) •}} {{nobr|{{парчам|Олмон}} [[Корбар:Lyzzy|Элис Виганд]] (ҷонишини раис)}}</br>{{nobr|{{парчам|Италия}} [[Корбар:Frieda|Фреда Броски]] •}} {{nobr|{{парчам|Хорватия}} [[Корбар:Denny|Денни Врандечич]] •}} {{nobr|{{парчам|Нидерландҳо}} [[:en:User:Jan-Bart|Ян-Барт де Вреде]] •}} {{nobr|{{парчам|Лаҳистон}} {{нп5|Емелняк, Дарюш|Дарюш Емелняк|en|Dariusz Jemielniak}} •}} {{nobr|{{парчам|ИМА}} [[Кавасаки, Гай|Гай Кавасаки]] •}} {{nobr|{{парчам|ИМА}} [[Ҷимбо Вейлс]] •}} {{nobr|{{парчам|ИМА}}{{парчам|Подшоҳии Муттаҳида}} [[Корбар:Stu|Стю Уэст]] •}} {{nobr|{{парчам|Канада}} {{нп5|Хайлман, Джеймс|Джеймс Хайлман|en|James Heilman}}}} |сарлавҳа3 = Дигар |феҳрист3 = [[Википедиа:Феҳристи Википедияҳо|Феҳристи Википедияҳо]]{{•}}[[Рӯйхати муассисаҳои минтақавии Викимедиа]]{{•}}[[Викимания]] |сабки_поёнӣ = background:#ccf; |поёнӣ = <small>* Айни замон, дастгирӣ аз ҷониби [[Wikimedia Deutschland]] шуда истодааст. &nbsp;&nbsp; ** [[Форк|Аз]] [[Wikitravel]] дар соли 2006 ҷудо шуд; ба «Фонди Викимедиа» дар соли 2012 ҳамроҳ шуд. Wikitravel соли 2003 таъсис ёфт.</small> }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳо дар бораи муассисаҳои компутарӣ|Викимедиа]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Викимедиа| ]] </noinclude> i27wmlt53xglh3hmnk2xkv81p9w1dnn 0 98031 1493819 1292711 2026-11-12T08:14:42Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493819 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи коллеҷ |ном = Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод |ихтисора = КПЗ |аслӣ = |пештара = |нишон = |тасвир = Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод.png |имзо = Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод |шиор = |асосгузорӣ = Техникуми гидромелиоративии ноҳияи Зафаробод (1968), Техникуми политехникии ноҳияи Зафаробод (2001) |пӯшидашавӣ = |азнавташкилшавӣ = ба коллеҷ |соли азнавташкилшавӣ = [[2012]] |навъ = Техникуми политехникӣ |ректор = |директор = |донишҷӯён = |омӯзгорон = |макон = {{Флаг|Тоҷикистон}} |нишонӣ = [[ноҳияи Зафаробод]] |сайт = |логотип = |мукофотҳо = |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec = |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = }} '''Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод''' — яке аз [[Муассисаи таълимии таҳсилоти миёнаи касбӣ|муассисаҳои таълимии таҳсилоти миёнаи касбии]] [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад. Коллеҷ дар [[ноҳияи Зафаробод]] ҷойгир аст. ==Таърих == Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод таърихи 48 сола дошта ҳангоми зарурати таъмин намудани корхонаҳои сохтмонию истеҳсолӣ ва ободии мирзочӯли тоҷик бо фармони Идораи осиёи миёнагии обёрикунӣ ва сохтмони назди Вазорати обёрикунӣ ва хоҷагии оби ИҶШС таърихи 11.04.1968 бо номи ''"Техникуми гидромелиоративии ноҳияи Зафаробод"'' таъсис дода шуд. Дар коллеҷ 240 нафар донишҷӯ таҳсил менамуд. Сипас бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 07.09.2001 дар заминаи собиқ "Техникуми гидромелиоративӣ", "Техникуми политехникии ноҳияи Зафаробод" таъсис дода шуд. Дар давоми солҳои тӯлони якчанд мутахассисони соҳибмаълумотро бо касбҳои гуногун тайёр намуд. Моҳи ноябри [[соли 2012]] "Техникуми политехникии ноҳияи Зафаробод" бо номи "Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод" таъсис дода шуд. ==Сохтори Коллеҷ == : Директор, муовинони директор оид ба таълиму тарбия, таҷрибаомӯзӣ - истеҳсолӣ, корҳои хоҷагӣ, шуъбаи таълим, декани факулта, мудирони шуъбаҳои рузона ва ғоибона, шуъбаи кадрҳо, бахши робитаҳои хориҷӣ, китобхона, муҳосибот, хобгоҳ, кафедраҳои методии фаннӣ ва курсҳои кӯтоҳмуддати омӯзиши касб, иборат аст. Таълимгоҳ мутобиқи иҷозатнома мутахассисонро дар шуъбаҳои рӯзона (аз синфи 9 ва 11) ва ғоибона (синфи 11) аз рӯи ихтисосҳои зерин тайёр менамояд: '''''1.''''' ''2- 440101 «Ташкили ҳамлу нақл ва идоракунии нақлиёти худрав ва шаҳрӣ»;'' '''''2.''' 2- 270131 «Иқтисодиёт ва ташкили истеҳсолот»;'' '''''3.''' 2- 430103 «Таъмини барқ» (аз рӯи соҳаҳо);'' '''''4.''' 2- 400101 «Таъмини барномавии технологияҳои иттилоотӣ» (низоми кредитӣ)'' '''''5.''' 2- 700102 «Сохтмони саноати ва шаҳрвандӣ»'' '''''6.''' 2- 250135 «Ҳисоби муҳосибӣ, таҳлил ва назорат»''<ref>{{Cite web |url=http://kpnz.mya5.ru |title=KPNZ.MyA5.Ru Сомонаи расмии Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод |accessdate=2016-03-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160313032803/http://kpnz.mya5.ru/ |archivedate=2016-03-13}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Муассисаҳои таълимии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Зафаробод]] bll5tfd86w3jh4ysed8t1chf36f14q9 100 114282 1493693 1322051 2026-11-11T21:15:57Z Zosya95 54344 1493693 wikitext text/x-wiki # [[Корбар:VASHGIRD|Дустмурод Саид]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва гурӯҳҳо, таҳрир, фиристодани файлҳо. Ворид намудани мақолаҳои китоби [[Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Энсиклопедияи миллии Тоҷик]]. # [[Корбар:Шухрат_Саъдиев|Шуҳрат Саъдиев]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола, гурӯҳҳо, шаблонҳо, таҳрир, фиристодани файл. # [[Корбар:Omid Jeyhani|Умед Ҷайҳонӣ]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва таҳрир. # [[Корбар:Farorud|Farorud]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва таҳрир, иловаи омори демографӣ # [[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва таҳрир. # [[Корбар:Калот|Калот]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва таҳрир. # [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва таҳрир. # [[Корбар:Искандар Ориф|Искандар Ориф]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} Эҷоди мақола ва таҳрир # [[Корбар:Сергап|Сергап]] — {{Парчам|Русия}} Эҷоди мақола ва гурӯҳҳо. # [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|<font color="#olive" face="Monotype Corsiva"><big>Jaloliddin Madaminov</big></font>]] — {{Парчам|Тоҷикистон}} {{Парчам|Русия}} Ҷуғрофия - дарёҳо, шаршараҳо, маҳаллаҳои аҳолинишин, эҷоди мақола, иловаи гурӯҳ, ва ислоҳи хатогиҳои имлоӣ ва грамматикӣ. [[Гурӯҳ:Википедиа:Лоиҳа:Тоҷикистон]] h7f2xs6qn09iw3qr8jhglvfml570rap 10 116862 1493730 1302694 2026-11-12T00:49:19Z Zosya95 54344 1493730 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{docpage}}</noinclude> {{Портал|Футбол}} == Захира барои нусхабардорӣ == Заготовка ниже предназначена для копирования в новые шаблоны для облегчения их оформления. === Барои Футболбози амалкунанда === <pre> {{Футболбоз |ном = |ҷинс = (ба таври пешфарз м, барои Футболбоздухтарон бояд параметри з истифода шавад) |номи пурра = |лақаб = ''Лақаб'' |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = р.м.сссс |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Шаҳр}}, [[Кишвар]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Кишвар}} |қад = |вазн = |мавқеъ = |бошгоҳи кунунӣ = {{Расми парчам|Кишвар}} [[Бошгоҳ]] |шумора = |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |0000|| }} |бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |0000||0 (0) |0000||0 (0) |0000||0 (0) |0000||0 (0) }} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |0000||0 (0) }} |азнавсозии маълумот дар бораи бошгоҳ = |азнавсозии маълумот дар бораи мунтахаб = |викианбор = }} </pre> === Барои баромадҳои анҷомёфта === <pre> {{Футболбоз |ном = |ҷинс = (ба таври пешфарз м, барои Футболбоздухтарон бояд параметри з истифода шавад) |номи пурра = |лақаб = ''Лақаб'' |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = р.м.сссс |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Шаҳр}}, [[Мамлакат]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Кишвар}} |таърихи даргузашт = р.м.сссс |маҳалли даргузашт = {{маҳалли даргузашт|Шаҳр}}, [[Мамлакат]] |қад = |вазн = |мавқеъ = |бошгоҳи кунунӣ = ''маснад анҷом ёфт'' |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |0000||}} |бошгоҳҳо = {{ маснад дар футбол |0000||0 (0) |0000||0 (0) |0000||0 (0) |0000||0 (0) }} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |0000||0 (0) }} |бошгоҳҳои мураббигарӣ = {{маснад дар футбол |0000|| |0000|| |0000|| |0000|| }} |викианбор = }} </pre> == Намунаи истифодабарӣ == {{Футболбоз |ном = Юрген Клинсман |тасвир = Austria vs. USA 2013-11-19 (067).jpg |бар = 300px |лақаб = ''Клинси'', ''Попрыгунчик'' |таърихи таваллуд = 30.7.1964 |зодгоҳ = [[Гёппинген]], {{зодгоҳ|Баден-Вӯрттемберг}}, [[Ҷумҳурии Федеролии Олмон (1949—1990)|Олмони Ғарбӣ]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Олмон}} |қад = 181 |мавқеъ = [[ҳамлагар (футбол)|ҳамлагар]] |даста = ''маснад анҷом ёфт'' |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |1972—1974|{{Расми парчам|Олмон}} ТБ Гинген| |1974—1978|{{Расми парчам|Олмон}} [[Гайслинген (бошгоҳи футбол)|Гайслинген]]| |1978—1981|{{Расми парчам|Олмон}} [[Штутгартер Кикерс]]|}} |бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |1981—1984|{{Расми парчам|Олмон}} [[Штутгартер Кикерс]]|61 (22) |1984—1989|{{Расми парчам|Олмон}} [[Штутгарт (бошгоҳи футбол)|Штутгарт]]|156 (79) |1989—1992|{{Расми парчам|Италия}} [[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]|95 (34) |1992—1994|{{Расми парчам|Фаронса}} [[Монако (бошгоҳи футбол)|Монако]]|65 (29) |1994—1995|{{Расми парчам|Англия}} [[Тоттенҳэм Ҳотспур]]|41 (21) |1995—1997|{{Расми парчам|Олмон}} [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария (Мюнхен)]]|65 (31) |1997|{{Парчами Италия|20px}} [[Сампдория]]|8 (2) |1998|→ {{Расми парчам|Англия}} [[Тоттенҳэм Ҳотспур]]|15 (9) |2003|{{Расми парчам|ИМА}} [[Оранҷ Каунти Блю Стар]]|{{tooltip|ПДЛ|8 (5)}} |'''1981—1998'''|'''Ҷамъ'''|'''506 (227)''' }} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |1980—1981|{{Парчами Олмон|20px}} Олмон (то 16)|3 (0) |1984—1985|{{Парчами Олмон|20px}} [[Молодёжная сборная Германии по футболу|Олмон (то 21)]]|8 (3) |1987—1988|{{Парчами Олмон|20px}} [[Олимпийская сборная Германии по футболу|Олмон (олимп.)]]|14 (8) |1987—1998|{{Парчами Олмон|20px}} [[Сборная Германии по футболу|Олмон]]|108 (47) }} |бошгоҳҳои мураббигарӣ = {{маснад дар футбол |2004—2006|{{Парчами Олмон|20px}} [[Сборная Германии по футболу|Олмон]]| |2008—2009|{{Парчами Олмон|20px}} [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария (Мюнхен)]]| |2011—2016|{{Парчами ИМА|20px}} [[Сборная ИМА по футболу|ИМА]]| }} |медалҳо = {{турнир|[[Бозиҳои олимпии тобистона|Бозиҳои олимпӣ]]}} {{медал|Биринҷӣ|[[Бозиҳои олимпии тобистона 1988|Сеул 1988]]|[[Футбол дар Бозиҳои олимпии тобистона 1988|футбол]]}} {{турнир|[[Чемпионати ҷаҳонии футбол|Чемпионатҳои ҷаҳон]]}} {{медал|Тилло|[[Чемпионати ҷаҳонии футбол 1990|Италия 1990]]}} {{турнир|[[Чемпионати футболи Аврупо|Чемпионатҳои Аврупо]]}} {{медал|Биринҷӣ|[[Чемпионати футболи Аврупо 1988|ФРГ 1988]]}} {{медал|Нуқра|[[Чемпионати футболи Аврупо 1992|Швеция 1992]]}} {{медал|Тилло|[[Чемпионати футболи Аврупо 1996|Англия 1996]]}} |викианбор = Jürgen Klinsmann }} <pre> {{Футболбоз |ном = Юрген Клинсман |тасвир = Austria vs. USA 2013-11-19 (067).jpg |бар = 300px |тавсифи тасвир = |лақаб = ''Клинси'', ''Попрыгунчик'' |таърихи таваллуд = 30.7.1964 |зодгоҳ = [[Гёппинген]], {{зодгоҳ|Баден-Вӯрттемберг}}, [[Ҷумҳурии Федеролии Олмон (1949—1990)|Олмони Ғарбӣ]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами Олмон|20px}} [[Олмон]] |қад = 181 |мавқеъ = [[ҳамлагар (футбол)|ҳамлагар]] |даста = ''маснад анҷом ёфт'' |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |1972—1974|{{Парчами Олмон|20px}} ТБ Гинген| |1974—1978|{{Парчами Олмон|20px}} [[Гайслинген (бошгоҳи футбол)|Гайслинген]]| |1978—1981|{{Парчами Олмон|20px}} [[Штутгартер Кикерс]]|}} |бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |1981—1984|{{Парчами Олмон|20px}} [[Штутгартер Кикерс]]|61 (22) |1984—1989|{{Парчами Олмон|20px}} [[Штутгарт (бошгоҳи футбол)|Штутгарт]]|156 (79) |1989—1992|{{Парчами Италия|20px}} [[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]|95 (34) |1992—1994|{{Парчами Фаронса|20px}} [[Монако (бошгоҳи футбол)|Монако]]|65 (29) |1994—1995|{{Парчами Англия|20px}} [[Тоттенҳэм Ҳотспур]]|41 (21) |1995—1997|{{Парчами Олмон|20px}} [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария (Мюнхен)]]|65 (31) |1997|{{Парчами Италия|20px}} [[Сампдория]]|8 (2) |1998|→ {{Парчами Англия|20px}} [[Тоттенҳэм Ҳотспур]]|15 (9) |2003|{{Парчами ИМА|20px}} [[Оранж Каунти Блю Стар]]|{{tooltip|ПДЛ|8 (5)}} |'''1981—1998'''|'''Ҷамъ'''|'''506 (227)''' }} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |1980—1981|{{Парчами Олмон|20px}} Олмон (то 16)|3 (0) |1984—1985|{{Парчами Олмон|20px}} [[Молодёжная сборная Германии по футболу|Олмон (то 21)]]|8 (3) |1987—1988|{{Парчами Олмон|20px}} [[Олимпийская сборная Германии по футболу|Олмон (олимп.)]]|14 (8) |1987—1998|{{Парчами Олмон|20px}} [[Сборная Германии по футболу|Олмон]]|108 (47) }} |бошгоҳҳои мураббигарӣ = {{маснад дар футбол |2004—2006|{{Парчами Олмон|20px}} [[Сборная Германии по футболу|Олмон]]| |2008—2009|{{Парчами Олмон|20px}} [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария (Мюнхен)]]| |2011—2016|{{Парчами ИМА|20px}} [[Сборная ИМА по футболу|ИМА]]| }} |медалҳо = {{турнир|[[Бозиҳои олимпии тобистона|Бозиҳои олимпӣ]]}} {{медал|Биринҷӣ|[[Бозиҳои олимпии тобистона|Сеул 1988]]|[[Футбол дар Бозиҳои олимпии тобистона 1988|футбол]]}} {{турнир|[[Чемпионати ҷаҳонии футбол|Чемпионатҳои ҷаҳон]]}} {{медал|Тилло|[[Чемпионати ҷаҳонии футбол 1990|Италия 1990]]}} {{турнир|[[Чемпионати футболи Аврупо|Чемпионатҳои Аврупо]]}} {{медал|Биринҷӣ|[[Чемпионати футболи Аврупо 1988|ФРГ 1988]]}} {{медал|Нуқра|[[Чемпионати футболи Аврупо 1992|Швеция 1992]]}} {{медал|Тилло|[[Чемпионати футболи Аврупо 1996|Англия 1996]]}} |викианбор = Jürgen Klinsmann }}</pre> Мақола — [[Юрген Клинсман]] <templatedata> { "params": { "ном": { "example": "Юрген Клинсман" }, "тасвир": { "example": "Austria vs. USA 2013-11-19 (067).jpg", "type": "wiki-file-name" }, "бар": { "description": "бари тасвир", "example": "300px" }, "тавсифи тасвир": {}, "номи пурра": {}, "лақаб": { "example": "''Клинси''" }, "лақабҳо": { "example": "''Клинси'', ''Попрыгунчик''" }, "ҷинс": { "description": "барои Футболбоздухтарон бояд параметри з истифода шавад", "default": "м" }, "таърихи таваллуд": { "example": "30.7.1964" }, "таърихи даргузашт": { "example": "р.м.сссс" }, "зодгоҳ": { "example": "[[Гёппинген]], {{зодгоҳ|Баден-Вӯрттемберг}}, [[Ҷумҳурии Федеролии Олмон (1949—1990)|Олмони Ғарбӣ]]", "description": "{{зодгоҳ|Шаҳр}}, [[Мамлакат]]" }, "маҳалли даргузашт": { "example": "{{МаҳаллиМарг|Шаҳр}}, [[Мамлакат]]" }, "шаҳрвандӣ": { "example": "{{Парчами Олмон|20px}} [[Олмон]]", "description": "{{Парчами кишвар|20px}} [[Мамлакат]]" }, "қад": { "example": "181" }, "вазн": {}, "мавқеъ": { "example": "[[ҳамлагар (футбол)|ҳамлагар]]" }, "даста": { "example": "{{Парчами ИМА|20px}} [[Сборная ИМА по футболу|ИМА]]" }, "бошгоҳи кунунӣ": { "description": "агар маснад анҷом ёфт ''маснад анҷом ёфт''", "example": "{{Флаг страны|20px}} [[Бошгоҳ]]" }, "шумора": {}, "вазифа": { "example": "[[мураббӣ|сармураббӣ]]" }, "бошгоҳҳои ҷавонон": { "example": "{{маснад дар футбол |1981—1984|{{Парчами Олмон|20px}} [[Штутгартер Кикерс]]|61 (22) }}" }, "бошгоҳҳо": { "example": "{{маснад дар футбол |0000||0 (0) |0000||0 (0) |0000||0 (0) |0000||0 (0) }}" }, "indoor бошгоҳҳо": {}, "indoor бошгоҳҳо 2": {}, "бошгоҳҳои мини-футбол": {}, "бошгоҳҳои соҳилӣ": {}, "мунтахаби миллӣ": { "example": "{{маснад дар футбол |1987—1998|{{Парчами Олмон|20px}} [[Сборная Германии по футболу|Олмон]]|108 (47) }}" }, "медалҳои олимпӣ": {}, "бошгоҳҳои мураббигарӣ": { "description": "Барои баромади анҷомёфта", "example": "{{маснад дар футбол |2004—2006|{{Парчами Олмон|20px}} [[Сборная Германии по футболу|Олмон]]| }}" }, "nocat": { "label": "Бе гурӯҳ", "description": "Дар мақола изофа намудани гурӯҳҳои Шахсиятҳо аз рӯи алифбо, Варзишгарон аз рӯи алифбо манъ карда шудааст", "example": "да", "type": "boolean" }, "медалҳо": { "example": "{{турнир|[[Чемпионати ҷаҳонии футбол|Чемпионатҳои ҷаҳон]]}} {{медал|Тилло|[[Чемпионати ҷаҳонии футбол 1990|Италия 1990]]}}" }, "азнавсозии маълумот дар бораи бошгоҳ": {}, "азнавсозии маълумот дар бораи мунтахаб": {}, "викианбор": { "example": "Jürgen Klinsmann" }, "навъҳои футбол": {} }, "description": "қуттӣ барои Футболбоз", "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Гурӯҳ:Шаблон-қуттиҳо:Варзишгарон]] [[Гурӯҳ:Шаблон-қуттиҳо:Футбол]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Футболбозон| ]] </includeonly> qicpu15zufvmusds7zc94s3x7fchsos 0 142711 1493657 1486499 2026-11-11T19:18:24Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493657 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Сулаймон Алиев |номи аслӣ = Сулаймон Нозимович Алиев |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 25.04.1945 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Сариосиё }}, [[ҶШС Ӯзбекистон]] |таърихи даргузашт = 25.08.2021 |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = Душанбе |фазои илмӣ = |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ]] |дараҷаи илмӣ = {{дараҷаи илмӣ |доктор|илмҳои педагогика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||профессор}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = Нишони «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (1991) ва медали «Хидмати шоиста» (2004) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Сулаймон Нозимович Алиев''' — [[равоншинос]] ва [[омӯзгор]], мутахассиси соҳаи методикаи таълими забони хориҷӣ, номзади илмҳои равоншиносӣ (1974), [[доктори илм]]ҳои педагогӣ (2009), [[профессор]] (2010). Дорандаи нишони [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (1991) ва [[медали «Хидмати шоиста»]] (2004) == Зиндагинома == Солҳои 1962–1966 дар шуъбаи забони англисии факултети забонҳои хориҷии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии омӯзгории ш.Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко]] таҳсил кардааст. Солҳои 1968–1970 аспиранти кафедраи равоншиносии донишкадаи омӯзгории пойтахт буд, ки дар лабораторияи омӯзиш ва инкишофи фикрии Институти психологияи умумӣ ва омӯзгории АИО ИҶШС (ш. Маскав) рисолаи номзадиро ба анҷом расонид. Солҳои 1971–1998 дар кафедраи равоншиносии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии омӯзгории ш.Душанбе]] ба сифати муаллим, муаллими калон, дотсент, и.в. мудири кафедра ва ду маротиба ба ҳайси мудири кафедра ифои вазифа кардааст. Аз соли 1998 то имрӯз мудири кафедраи методикаи таълими забони англисии донишгоҳи омӯзгорӣ мебошад. 50 соли ҳаёташро бо фаъолияти омӯзгорӣ бахшида, собиқаи илмию омӯзгориаш дар мактаби олӣ 40 солро ташкил медиҳад. == Фаъолияти илмӣ== Дар тадқиқоти худ масъалаҳои пурсамаргардонии таълими забони англисӣ дар донишгоҳ, омӯхтани омодагии донишҷӯёни шуъбаи забони англисӣ ба касби омӯзгорӣ, тадқиқи асосҳои илмию педагогии инкишофи салоҳияти касбии донишҷӯён дар заминаи муносибати системӣ, инкишофи салоҳияти касбию омӯзгории донишҷӯён дар ҷараёни омӯзиши фанҳои тахассусӣ, методикаи таълими забони англисӣ, психологию педагогӣ ва дар рафти таҷрибаомӯзӣ дар мактаби таҳсилоти умумӣ, амалӣ гардонидани муносибати коммуникативӣ нисбати мундариҷа ва методикаи таълими забони англисӣ дар шароити ислоҳоти мактаби таҳсилоти умумӣ ва олӣ мавриди омӯзиш ва баррасӣ қарор додааст. Муаллифи зиёда аз 130 номгӯи асарҳои илмӣ ва методӣ, аз ҷумла 2 монография, 4 воситаи таълимӣ, 6 дастури таълимӣ-методӣ, 4 маҷмӯаи илмӣ ва 10 барномаи таълимӣ мебошад. Дар таҳияи барномаҳо оид ба такмили сифати тайёр намудани мутахассисони соҳаи омӯзгорӣ фаъолона ширкат варзида, солҳои тӯлонӣ мураттиби стандартҳои давлатии таҳсилоти олӣ ва нақшаҳои таълимӣ аз ихтисоси забони хориҷӣ мебошад. Ӯ тадқиқоти илмиро бо фаъолияти омӯзгорӣ пайваста, дар факултети забони англисӣ аз курси методика ва технологияи таълими забони хориҷӣ дарс мегӯяд. Ҳамчун омӯзгор, олим ва роҳбар дар ташаккули шахсияти донишҷӯёни факултет, тарбияи мутахассисони ҷавони кафедра ва фаъолияти илмӣ- тадқиқотии унвонҷӯёну аспирантон саҳми шоиста дорад. Алиев С. Н. дар назди факултети психологияи Донишгоҳи Давлатии ш.Москва (МГУ) ба номи Ломоносов се маротиба (1973, 1978, 1983) аз курси такмили ихтисос гузаштааст. Ӯ солҳои 1996 ва 2000 ҳамчун ғолиби барномаҳои озмунӣ ба ҳайси коромӯз-муҳаққиқ дар ИМА буд. Дар анҷуманҳои равоншиносони Иттиҳоди Шӯравӣ, чандин конфренсияю семинарҳои ҷумҳуриявӣ, минтақавӣ, умумииттифоқӣ, байналмилалӣ (шаҳрҳои Москва, Владимир, Тула, Чебоксарӣ, Тбилисӣ, Алмато, Бишкек, Тошкент, Горловка (Украина) ва хориҷи кишвар (Австрия, ИМА, Туркия, Италия) ширкат варзида, бо маърӯзаҳо баромад кардааст. == Осор == * Научно-педагогические основы развития профессиональной компетенции будущих учителей иностранного языка: Монография. - Душанбе: Ирфон, 2008. - 260 с.; * Состояние функционирования иностранного языка и подготовки педагогических кадров в Республике Таджикистан: Монография. - Душанбе: Ирфон, 2009. - 170 с.; * Основы практической психологии образования: Учебно-методическое пособие / Под ред. доцента С.Н. Алиева. - Душанбе: Нодир, 2004. - 512 с.; * Общая методика обучения иностранным языкам: Учебное пособие для педагогических вузов. - Душанбе, 2013. - 17.0 п.л. (на тадж. яз.); * Педагогическая практика студентов факультетов иностранных языков // Учебно-методическое пособие в помощь преподавателям и студентам-практикантам. -Душанбе, 2014. -.3.0 п.л. (на таджикском языке); * Англо-таджикский университетский словарь. (Алиев С.Н. (ред)., А. Мамадназаров). - Душанбе:Эр-граф, 2009. - 486 с. - 30.0 п.л. (на тадж. яз); * Оптимизация обучения иностранным языкам в высшей школе. Материалы респ. научно-прак. конференции (20-21 ноября 2013 г.) / Под. общ. ред. профессор Алиева С.Н. -Душанбе, 2013. - 12,5 п.л.; * Актуальные проблемы методики обучения иностранным языкам на современном этапе. Материалы респ. научно-прак. конференции (19-20 ноября 2010 г.) / Под. общ. ред. профессор Алиева С.Н. -Душанбе, 2010.-15,5 п.л.; * Психолого-педагогические вопросы профессионального становления студентов педагогического вуза // Сб. научных трудов / Под ред. С. Алиева и И.Тупайло. -Душанбе,1990. - 120 с.;<ref>{{Cite web |url=https://www.famous-scientists.ru/15297/ |title=Известные учёные Каталог / А / Алиев Сулаймон Нозимович |accessdate=2018-06-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190625035013/http://www.famous-scientists.ru/15297 |archivedate=2019-06-25}}</ref> * Психолого- педагогические вопросы профессионального становления студентов педагогического вуза // Сб. научных трудов / Под ред. С. Алиева и И.Тупайло, Д., 1990; * Равоншиносии синну сол ва омӯзгорӣ. Васоити таълим барои донишгоҳҳои омӯзгорӣ. Қисми 1. - Душанбе,2003; * Основы практической психологии образования: Учебно- методическое пособие / Под ред. доцента С.Н. Алиева. - Душанбе,2004; * Научно-педагогические основы развития профессиональной компетенции будущих учителей иностранного языка. - Душанбе,2008; * Спецсеминар – важное средство формирования профессиональной компетенции будущего учителя иностранного языка // Журн. Иностранные языки в школе, М., 2008, №2; * Социально-правовой контекст совершенствования обучения русскому и английскому языкам в системе образования Таджикистана // Журн. Вопросы филологии, М., 2007, №3(27). * == Пайвандҳо == [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=212&Itemid=92&lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Олим-нопурра}} [[Гурӯҳ:Равоншиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали Хидмати шоиста]] [[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]] kr9pj62idvomvweqb9dtmdajny455xw 0 143646 1493790 1353051 2026-11-12T03:11:35Z Zosya95 54344 1493790 wikitext text/x-wiki {{ятим}} {{Маъноҳои дигар|Форсаж (маъноҳо)}} {{Филм | НомТоҷ = Форсаж | НомАсл = The fast and the furious | Акс = | Андоза = | Имзо = | Филмноманавис = | Бозигарон = [[Вин Дизел]]<br />[[Дуэйн Ҷонсон]]<br />[[Пол Уокер]]<br />[[Мишел Родригес]]<br />[[Ҷордана Брюстер]]<br />[[Тайриз Гибсон]]<br />[[Крис Бриҷес]]<br />[[Сон Кан]]<br />[[Гал Гадот]]<br />[[Лукас Блэк]] | Наворбардор = | Оҳангсоз = | Рақспардоз = | Ширкат = [[Original Film]] (1-10)<br />[[One Race Film]] (4-10)<br />[[Relativity Media]] (3, 4, 6)<br />[[Universal Studios|Universal Pictures]] (прокат) | Давомнокӣ = 849 дақ | Буҷет = 759 млн $ | Ҳазина = 3.891 млрд $ | Мамлакат = {{Парчам|ИМА}} | Забон = [[забони англисӣ|англисӣ]] | Сол = [[2001-2024]] | Филми қаблӣ = Форсаж 9 | Филми баъдӣ = ФОРСАЖ Х частина 2 | imdb_id = | Коргардон = }} '''"Форсаж"''' (англ. The Fast and the Furious) - [[медиафраншиза]]и амрикоӣ, ки дар айни замон аз ҳашт филми [[калонҳаҷм]] ва ду филми [[хурдҳаҷм]] иборат аст, ки аз [[2001]] то [[2015]] ба навор гирифта шудаанд. == Филмҳо == === Сареъ ва хашмгин === {{main|Сареъ ва хашмгин}} Қаҳрамони асосӣ — полис Брайан О’Коннер ([[Пол Уокер]]). Мақсадаш — ба автобандаи гоншики кучагии Доминика Торетто ([[Вин Дизел]]) қабул шудан, ҳамонеро, ки барои рабуди мошини боркашии ҳамдаст медонанд, ба зиндон шинонад. === Сареъ ва хашмгин 2 === {{main|Сареъ ва хашмгин 2}} === Сареъ ва хашмгин 3 === {{main|Сареъ ва хашмгин 3}} === Сареъ ва хашмгин 4 === {{main|Сареъ ва хашмгин 4}} === Сареъ ва хашмгин 5 === {{main|Сареъ ва хашмгин 5}} === Сареъ ва хашмгин 6 === {{main|Сареъ ва хашмгин 6}} === Сареъ ва хашмгин 7 === {{main|Сареъ ва хашмгин 7}} === Сареъ ва хашмгин 8 === {{main|Сареъ ва хашмгин 8}} === Ҳоббз ва Шоу === {{main|Ҳоббз ва Шоу}} === Сареъ ва хашмгин 9 === {{main|Сареъ ва хашмгин 9}} === Сареъ ва хашмгин 10 === {{main|Сареъ ва хашмгин 10}} == Гурӯҳи эҷодӣ == {| class="wikitable" style="text-align:center" width=99% ! rowspan="2" width="10%" | Нақш ! colspan="7" align="center" | Филм ! |- ! align="center" width="10%" | ''[[Сареъ ва хашмгин]]'' ! align="center" width="15%" | ''[[Сареъ ва хашмгин 2]]'' ! align="center" width="15%" | ''[[Сареъ ва хашмгин 3]]'' ! align="center" width="10%" | ''[[Сареъ ва хашмгин 4]]'' ! align="center" width="10%" | ''[[Сареъ ва хашмгин 5]]'' ! align="center" width="10%" | ''[[Сареъ ва хашмгин 6]]'' ! align="center" width="10%" | ''[[Сареъ ва хашмгин 7]]'' ! align="center" width="10%" | ''[[Сареъ ва хашмгин 8]]'' |- ! Режиссёр | colspan="1" | [[Роб Коэн]] | colspan="1" | [[Ҷон Синглтон]] | colspan="4" | [[Ҷастин Лин]] | colspan="1" | [[Ҷеймс Ван]] |[[Гэри Грей]] |- ! Продюсер | colspan="8" | [[Нил Мориз]] |- ! Нависандаи | colspan="1" | <small>'''Сенария''':<br>[[Гэри Скотт Томпсон]],<br>[[Эрик Бергкуист]],<br>[[Дэвид Эйер]]<br>'''Дар асоси''': мақолаи ''Racer X'' Кен Ли</small> | colspan="1" | <small>'''Сенария''':<br>[[Майкл Брандт]],<br>[[Дерек Хаас]]<br>'''Таърих''':<br>Майкл Брандт,<br>Дерек Хаас,<br>Гэри Скотт Томпсон</small> | colspan="5"| '''Сенария''':<br>[[Крис Морган]]<br>'''Персонаж''':<br>Гэри Скотт Томпсон</small> |'''Сенария''':<br>[[Крис Морган]] |- ! Композитор | colspan="1" | [[BT]] | colspan="1" | [[Дэвид Арнолд]] | colspan="3" | [[Брайан Тайлер]] | colspan="1" | [[Лукас Видал]] | colspan="2" | [[Брайан Тайлер]] |- ! Оператор | colspan="1" | [[Эриксон Кор]] | colspan="1" | [[Мэттю Ф. Леонетти]] | colspan="1" | [[Стивен Ф. Уиндон]] | colspan="1" | [[Амир Мокри]] | colspan="4" | [[Стивен Ф. Уиндон]] |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Сареъ ва хашмгин}} 0bw8zvsodvykgn51d91kedhctzqqaka 0 144764 1493583 1444417 2026-11-11T14:30:56Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493583 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | ном = Владимир Владимирович Путин | номи аслӣ = | акс = |вазифа = [[Президенти Федератсияи Русия]] | парчам = Standard of the President of the Russian Federation.svg | аввалдавр = 7 майи 2012 | охирдавр = | премьер = [[Виктор Зубков]] (и. в.)<br>[[Дмитрий Медведев]] | пешгузашта = [[Дмитрий Медведев]] | ҷонишин = | аввалдавр_2 = 7 майи 2000 | охирдавр_2 = 7 майи 2008<br><small>(и. в. аз 31 декабри 1999)</small> | премьер_2 = [[Касьянов, Михаил Михайлович|Михаил Михайлович Касьянов]]<br>[[Христенко, Виктор Борисович|Виктор Борисович Христенко]] (и. о.)<br>[[Фрадков, Михаил Ефимович|Михаил Ефимович Фрадков]]<br>[[Виктор Зубков]] | пешгузашта_2 = [[Борис Ельцин]] | ҷонишин_2 = [[Дмитрий Медведев]] | вазифа_3 = [[Раиси Ҳукумати Федератсияи Русия]] | парчам_3 = Flag of Russia.svg | аввалдавр_3 = 8 майи 2008 | охирдавр_3 = 7 майи 2012 | президент_3 = [[Дмитрий Медведев]] | пешгузашта_3 = [[Виктор Зубков]]<ref>[https://lenta.ru/news/2007/09/14/zubkov/ Lenta.ru, «Виктор Зубков утвержден премьер-министром России», 14 сентября 2007]</ref> | ҷонишин_3 = [[Виктор Зубков]] (и. в.)<br>[[Дмитрий Медведев]] | парчам_4 = Flag of Russia.svg | аввалдавр_4 = 16 августи 1999 | охирдавр_4 = 7 майи 2000<br><small>(и. в. аз 9 августи 1999)</small> | президент_4 = [[Борис Ельцин]] (до 31 декабря 1999) | пешгузашта_4 = [[Степашин, Сергей Вадимович|Сергей Вадимович Степашин]] | ҷонишин_4 = [[Касьянов, Михаил Михайлович|Михаил Михайлович Касьянов]] | вазифа_5 = [[Шӯрои бехатарии Федератсияи Русия|Котиби Шӯрои бехатарии Федератсияи Русия]] | парчам_5 = Emblem Security Council of Russia.svg | аввалдавр_5 = 29 март | охирдавр_5 = 9 августи 1999 | президент_5 = [[Борис Ельцин]] | пешгузашта_5 = [[Бордюжа, Николай Николаевич|Николай Николаевич Бордюжа]] | ҷонишин_5 = [[Иванов, Сергей Борисович|Сергей Борисович Иванов]] | вазифа_6 = Раиси Шӯрои вазирони [[Давлатҳои иттифоқ]] | парчам_6 = Flag of Russia.svg | парчам2_6 = Flag of Belarus.svg | аввалдавр_6 = 27 майи 2008 | охирдавр_6 = 18 июли 2012 | пешгузашта_6 = [[Виктор Зубков]] | ҷонишин_6 = [[Дмитрий Медведев]] | вазифа_7 = [[Хадамоти федеролии Федератсияи Русия|Директори ФСБ Русия]] | парчам_7 = FSB Emblem.png | аввалдавр_7 = 25 июли 1998 | охирдавр_7 = 9 августи 1999 | президент_7 = [[Борис Ельцин]] | пешгузашта_7 = [[Ковалёв, Николай Дмитриевич|Николай Дмитриевич Ковалёв]] | ҷонишин_7 = [[Патрушев, Николай Платонович|Николай Платонович Патрушев]] | вазифа_8 = [[Единая Россия|Раиси ҳизби «Единая Россия»]] | парчам_8 = United_Russia_Logos.svg | аввалдавр_8 = 7 майи 2008 | охирдавр_8 = 26 майи 2012 | пешгузашта_8 = [[Грызлов, Борис Вячеславович|Борис Вячеславович Грызлов]] | ҷонишин_8 = [[Дмитрий Медведев]] | вазифа_9 = Раиси [[Шӯрои сарони давлатҳои ИДМ]] | парчам_9 = Flag of the CIS.svg | парчам2_9 = Emblem of CIS.svg | аввалдавр_9 = | охирдавр_9 = | пешгузашта_9 = | ҷонишин_9 = |зодгоҳ = | шаҳрвандӣ = {{USSR}}→<br>{{RUS}} | ҳамсар = | фарзандон = | рутбаи ҳарбӣ = ҚМ ФР, полковник | солҳои хидмат = 1975—1991 | мансубият = | намуди қушун = [[Комитети бехатарии давлатии СССР|КГБ СССР]] | ҳизб = | маълумот = | дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои иқтисод}} | касб = [[сиёсатмадор]] | фаъолият = [[президенти Федератсияи Русия]] | эътиқод = | награды = {{(!}} style="background: transparent;" {{!}}{{Орден Почёта|1996}}{{!!}}{{Медаль За безупречную службу 2 степени}}{{!!}}{{Медаль За безупречную службу 3 степени}} {{!}}- {{!}}{{Медаль Босния-Косово}}{{!!}}{{Орден За заслуги перед Республикой Дагестан}} {{!)}} {{(!}}style="background: transparent;" {{!}} {{Кавалер Большого Креста ордена Почётного легиона}} {{!!}}{{Орден Золотого орла}}{{!!}}{{Орден За выдающиеся заслуги (Узбекистан)}} {{!}}- {{!}} {{Орден Исмоили Самони}}{{!!}}{{Орден Освободителя 1 класса (Венесуэла)}}{{!!}} {{Большой крест ордена святого Карла}} {{!}}- {{!}}{{Орден короля Абдель-Азиза}}{{!!}}{{Орден Хо Ши Мина}}{{!!}}{{Орден Хосе Марти}} {{!}}- {{!}}{{Большая цепь ордена Республики Сербия}}{{!!}}{{Орден Заида}}{{!!}}{{Золотой Олимпийский орден}} {{!)}} {{(!}} style="background: transparent;" {{!}}{{Орден Дружбы народов (Белоруссия)}}{{!!}}{{Медаль За заслуги Национальной Народный Армии III степени}} {{!)}} {{(!}}style="background: transparent;" {{!)}} {{(!}}style="background: transparent;" {{!}}{{Орден Славы и Чести}}{{!!}} {{Орден святого князя Владимира 1 степени}}{{!!}}{{Орден Сергия Радонежского 1 степени}}{{!!}}{{Почётный гражданин Санкт-Петербурга}}{{!!}}{{Почётный гражданин Республики Крым}}{{!!}}{{Мастер спорта СССР}}{{!!}}{{Заслуженный тренер России}} {{!)}} {{(!}}style="background: transparent;" {{!}} {{Именное огнестрельное оружие (Украина)}} {{!}}[[Акс:Военно-морской палаш.png|40пкс|Именной морской палаш от командующего ЧФ РФ адмирала Владимира Комоедова и командующего Военно-морскими силами Украины Михаила Ежеля|link=Именное оружие]]<ref>{{публикация|статья|автор=Владимиров|автор имя=Д.|заглавие=Созвездие стрельцов|подзаголовок=Что в личном оружейном арсенале российских политиков|ссылка=https://rg.ru/anons/arc_2001/1025/1.shtm|архив=|архив дата=|издание=[[Российская газета]]|-язык=ru|год=2001|месяц=10|день=25|номер=208 [2820]}}{{v|12|04|2015}}</ref>{{!!}}{{Орден Шейх-уль-ислама}} {{!)}} |сайт = [[kremlin.ru]] }} '''Влади́мир Влади́мирович Пу́тин''' (тав. [[7 октябр]]и [[соли 1952|1952]], [[Санкт-Петербург|Ленинград]], РСФСР, [[ИҶШС]]) — [[ходими давлатӣ|ходими давлатии]] [[Русия]], [[Президенти Федератсияи Русия|президенти амалкунандаи Федератсияи Русия]] аз [[7 май]]и [[соли 2012]]. Аз соли 2000 то 2008 — президенти дуюми [[Федератсияи Русия]]. Дар солҳои 1999—2000 ва солҳои 2008 то 2012 — раиси Ҳукумати Федератсияи Русия. Вазифаҳои директори [[:ru:Федеральная служба безопасности Российской Федерации|Хадамоти федеролии амниятӣ]] аз соли 1998 то 1999, котиби [[:ru:Совет безопасности Российской Федерации|Шӯрои амнияти ФР-ро]] дар соли 1999 ба уҳда дошт. == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} Влади́мир Влади́мирович Пу́тин [[7 октябр]]и [[соли 1952]] дар [[Санкт-Петербург|Ленинград]] таваллуд шудааст. Владимир дар оила писари сеюм буд — ӯ ду бародари калон дошт, ки то таваллуди вай мурда буданд: Виктор (1940—1942) ва Альберт (то [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]]). === Хидмат дар КГБ === Соли 1975 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Ленинградро хатм кардааст. Мувофиқи тақсимот барои кор ба Кумитаи бехатарии давлатӣ фиристода мешавад.<ref name="аз шахси аввал">{{книга |автор = Геворкян Н., Тимакова Н., Колесников А. |заглавие = От первого лица. Разговоры с Владимиром Путиным |издательство = Вагриус |год = 2000 |ссылка = http://kremlin.ru/articles/bookintro1.shtml |isbn = 5-264-00257-6}}</ref><ref name="bio">{{cite web|url=https://rg.ru/2008/11/18/putin-biografiya.html|title=Биография Владимира Путина}}</ref>. Соли 1975 «Курси омодагии ҳайати фаврӣ»-ро дар [[Охта (ноҳия таърихӣ)|Охта]] («401-ум мактаб») хатм намуда, афсари хурди (лейтенанти калони адлия) низоми мақомоти ҳудудии КГБ-и СССР мегардад.<ref name="bio" />. [[File:Vladimir_Putin_in_KGB_uniform.jpg|left|thumb|236x236px|Сурат аз парвандаи шахсии корманди КГБ]] Баъди соли дар самти [[зиддиҷосусӣ]] дар шуъбаи тафтишотии идораи [[КГБ]]-и [[Санкт-Петербург|Ленинград]] кор кардааст.<ref name="aif_putin">{{cite web|url=http://www.sz.aif.ru/politic/news/56269|title=АИФ: Владимир Путин объяснил свои амбиции на президентство|archiveurl=https://www.webcitation.org/67yb7mhHo?url=http://www.sz.aif.ru/politic/news/56269|archivedate=2012-05-27|accessdate=2017-01-26}}</ref>. Дар соли 1979 омӯзишро дар курси шашмоҳаи бозомӯзӣ дар Мактаби олии КГБ-и [[Москва|Маскав]] хатм карда ва аз нав ба Ленинград бармегардад. == Адабиёт == === Осори Путин === * ''Путин В. В.'' [http://rubin.do.am/load/nauka/putin_v_v_strategicheskoe_planirovanie_vosproizvodstva_mineralno_syrevoj_bazy_regiona_v_uslovijakh_formirovanija_rynochnykh_otnoshenij/6-1-0-301 Стратегическое планирование воспроизводства минерально-сырьевой базы региона в условиях формирования рыночных отношений (Санкт-Петербург и Ленинградская область)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20121207131734/http://rubin.do.am/load/nauka/putin_v_v_strategicheskoe_planirovanie_vosproizvodstva_mineralno_syrevoj_bazy_regiona_v_uslovijakh_formirovanija_rynochnykh_otnoshenij/6-1-0-301 |date=2012-12-07 }}: дисс. … канд. экон. наук. — Санкт-Петербург, 1997. — 218 с. * ''Путин В. В.'' [http://www.ng.ru/politics/1999-12-30/4_millenium.html Россия на рубеже тысячелетий] // [[Независимая газета]]. — 1999. — 30 декабря. * ''Путин В. В.'' [http://www.izvestia.ru/news/511884 Россия сосредотачивается — вызовы, на которые мы должны ответить] // [[Известия]]. — 2012. — 16 января. * ''Путин В. В.'' [http://www.ng.ru/politics/2012-01-23/1_national.html Россия: национальный вопрос] // [[Независимая газета]]. — 2012. — 23 января. * ''Путин В. В.'' [http://www.vedomosti.ru/politics/news/1488145/o_nashih_ekonomicheskih_zadachah О наших экономических задачах] // [[Ведомости]]. — 2012. — 30 января. — № 15(3029) * ''Путин В. В.'' [http://www.kommersant.ru/doc/1866753 Демократия и качество государства] // [[Коммерсантъ]]. — 2012. — 6 февраля. — № 20/П (4805) * ''Путин В. В.'' [http://kp.ru/daily/3759/2807793/ Строительство справедливости. Социальная политика для России] // [[Комсомольская правда]]. — 2012. — 13 февраля. * ''Путин В. В.'' [http://www.rg.ru/2012/02/20/putin-armiya.html Быть сильными: гарантии национальной безопасности для России] // [[Российская газета]]. — 2012. — 20 февраля. — № 35(5708) * ''Putin V.'' [http://www.nytimes.com/2013/09/12/opinion/putin-plea-for-caution-from-russia-on-syria.html A Plea for Caution From Russia] // [[The New York Times]]. — 2013. — September 11. === Адабиёт дар бораи Путин === * {{книга|автор= Акулов В. Л. |заглавие= Перестройка-2: Что нам готовит Путин?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство=[[Алгоритм (издательство)|Алгоритм]]|год= 2013|том= |страниц= 224|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4438-0413-2|тираж= 2500}} * {{книга|автор= Алкснис В. И. |заглавие= Прощай, империя! Спасибо Путину|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство=[[Алгоритм (издательство)|Алгоритм]]|год= 2013|том= |страниц= 224|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4438-0513-9|тираж= 2500}} * {{книга|автор= Белковский С. А.|заглавие= Новейший Путин: Что ждёт Россию?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 224|серия= Власть в тротиловом эквиваленте |isbn= 978-5-4438-0011-0|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Блоцкий О. М.|заглавие= Владимир Путин|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= ОСМОС ПРЕСС|год= 2003|том= |страниц= 335|серия= |isbn= 5-98327-001-X|тираж=}} * {{книга|автор= Большаков В. В. |заглавие= Путин навсегда: Кому это надо и к чему приведёт?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 400|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4438-0400-2|тираж= 2000}} * {{книга|автор= Большаков В. В. |заглавие= Сердюков и женский батальон: Куда смотрит Путин?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 416|серия= Всех воров на кол!|isbn= 978-5-4438-0399-9|тираж= 2000}} * {{книга|автор= Буковский В. К.|заглавие= Наследники Лаврентия Берии. Путин и его команда|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 240|серия= Власть в тротиловом эквиваленте|isbn= 978-5-4438-0337-1|тираж= 2000}} * {{книга|автор= Бушин В. С.|заглавие= Цирк Владимира Путина|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 240|серия= Политические тайны XX века|isbn= 978-5-4438-0273-2|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Верхотуров Д. Н.|заглавие= Путин, учись ӯ Сталина! Как спасти Россию|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Яуза-пресс|год= 2013|том= |страниц= 256|серия= Сталин слезам не верит|isbn= 978-5-9955-0530-3|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Гореславская Н. Б.|заглавие= Неизвестный Путин: Тайны личной жизни|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 224|серия= Гении и злодеи|isbn= 978-5-4438-0059-2|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Гуревич В. Д.|заглавие= Владимир Путин. Родители. Друзья. Учителя|ответственный= |ссылка= |место= СПб.|издательство= Изд-во Юрид. ин-та|год= 2004|том= |страниц= 173|серия= |isbn= 5-86247-068-9|тираж= }} * {{книга|автор= Дегоев В. В., Ибрагимов Р. Ю.|заглавие= Россия при Путине: обретения, тревоги, надежды|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Империум XXI век|год= 2007|том= |страниц= 237|серия= |isbn= 978-5-91317-005-7|тираж= }} * {{книга|автор= Дроздов Ю. И., Фартышев В. И.|заглавие= Юрий Андропов и Владимир Путин. На пути к возрождению|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= ОЛМА-Пресс|год= 2001|том= |страниц= 349|серия= Досье|isbn= 5-224-01933-8 |тираж= }} * {{книга|автор= Дугин А. Г.|заглавие= Путин против Путина: бывший будущий президент|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Яуза-пресс|год= 2012|том= |страниц= 320|серия= «Грязное бельё» Кремля|isbn= 978-5-9955-0386-6|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Ежков Д. Г.|заглавие= Путин: почему он стал таким?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 256|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4438-0144-5|тираж= 5000}} * {{книга|автор= Ермолов Г. В.|заглавие= Путин, Россия: О чём молчит Би-Би-Си?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2003|том= |страниц= 240|серия= Политические расследования|isbn= 978-5-4438-0300-5|тираж= 2500}} * {{книга|автор= Зубков Н. П. |заглавие= Путин на мировой арене|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= [[Алгоритм (издательство)|Алгоритм]]|год= 2014|том= |страниц= 224|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4438-0657-0|тираж= 1500}} * {{книга|автор= Калашников М.|заглавие= Крах путинской России. Тьма в конце туннеля|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Яуза-пресс|год= 2013|том= |страниц= 320|серия= Информационная война|isbn= 978-5-9955-0687-4|тираж= 2100}} * {{книга|автор= Калашников М.|заглавие= Путин Инкорпорейтед|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 400|серия= Как Путину обустроить Россию|isbn= 978-5-4438-0289-3|тираж= 2500}} * {{книга|автор= Калашников М.|заглавие= Станет ли Путин новым Сталиным?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 240|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4438-0202-2|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Кашин О. В.|заглавие= Реакция Путина: Что такое хорошо и что такое плохо|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2003|том= |страниц= 224|серия= Политические расследования|isbn= 978-5-4438-0517-7|тираж= 2000}} * ''Кара-Мурза С. Г.'' Оппозиция, или Как противостоять Путину? М.: Алгоритм. — (Политический бестселлер). — ISBN 978-5-432-00061-3, 3000 экз., 304 с. * {{книга|автор= Кирпичёв В.|заглавие= Путин против либерального болота: Как сохранить Россию|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Книжный мир|год= 2013|том= |страниц= 320|серия= Как Путину обустроить Россию|isbn= 978-580418-0634-9|тираж= 2000}} * {{книга|автор= Ключников Б. Ф.|заглавие= Большая Европа Владимира Путина|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Звонница-МГ|год= 2013|том= |страниц= 208|серия= XX век: История, лики, лица и личины|isbn= 978-5-88093-235-1|тираж= 1000}} * {{книга|автор= Колесников А. И.|заглавие= Владимир Путин. На войне как на войне|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Эксмо|год= 2005|том= |страниц= 286|серия= Кремлёвские хроники|isbn= 5-699-12570-1|тираж= }} * {{книга|автор= Колесников А. И.|заглавие= Меня Путин видел!|nodot=1|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Эксмо|год= |том= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= }} * {{книга|автор= Колесников А. И.|заглавие= Я Путина видел! |nodot=1|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Эксмо|год= 2005|том= |страниц= 480|серия= |isbn= 5-699-08721-4|тираж= 13000}} изд. 2-е, испр. и доп., ил. * {{книга|автор= Кононенко М. В.|заглавие= Владимир Владимирович |ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 240|серия= Власть в тротиловом эквиваленте|isbn= 978-5-4438-0028-8|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Кофанов А. |заглавие= Россия: Путь к Победе. Горбачёв — Ельцин — Путин — ?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Центрполиграф|год= 2014|том= |страниц= 349|серия= |isbn= 978-5-227-05166-0|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Кремлёв С. |заглавие= Украденная Россия: Использует ли Путин опыт Сталина и Берии?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 224|серия= Политические расследования|isbn= 978-5-4438-0208-4|тираж= 2500}} * {{книга|автор= Крылов К.|заглавие= Русские вопреки Путину |ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 304|серия= Национальный бестселлер|isbn= 978-5-4320-0079-8|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Кунгуров А. А.|заглавие= Вертикаль: Как работает система Путина |ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= КоЛибри|год= 2005|том= |страниц= XXVIII с., 673|серия= |isbn= 5-98720-008-3|тираж= }} * {{книга|автор= Леонов Н. С.|заглавие= Что ещё может Путин?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 256|серия= Как Путину обустроить Россию|isbn= 978-5-4438-0251-0|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Леонтьев М. В. |заглавие= За Путина, за Победу!|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 224|серия= Протоколы кремлёвских мудрецов|isbn= 978-5-4438-0409-5|тираж= 2000}} * {{книга|автор= Лузянин С. Г.|заглавие= Восточная политика Владимира Путина : возвращение России на «Большой Восток» (2004-2008 гг.)|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= АСТ|год= 2007|том= |страниц= 446|серия= |isbn= 5-17-041020-4|тираж= }} * {{книга|автор= Леонов Н. С.|заглавие= Что ещё может Путин?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 256|серия= Политическое расследование|isbn= 978-5-4438-0051-6|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Медведев Р. А.|заглавие= Владимир Путин|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Молодая гвардия|год= 2007|страниц= 685|серия= Жизнь замечательяыж людей|isbn= 978-5-235-03059-6|ref= Медведев}} * {{книга|автор= Медведев Р. А.|заглавие= Владимир Путин. Продолжение следует|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Время|год= 2010|страниц= 301|серия= Диалог|isbn= 978-5-9691-0498-3}} * {{книга|автор= Медведев Р. А.|заглавие= Владимир Путин: четыре года в Кремле|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Время|год= 2005|страниц= 654|серия= Диалог|isbn= 5-9691-0022-6}} * {{книга|автор= Морозов С. С.|заглавие= Дипломатия В. В. Путина: внешняя политика России 1999-2004 гг|ответственный= |ссылка= |место= СПб.|издательство= Измайловский|год= 2004|том= |страниц= 250|серия= |isbn= 5-93998-012-0|тираж= }} * {{книга|автор= Мухин А. А.|заглавие= На грани срыва: Что будет делать Путин?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 208|серия= Власть в тротиловом эквиваленте|isbn= 978-5-4438-0138-4|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Немцов Б. Е., Мартынюк Л. |заглавие= Олимпийские игры Путина|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= [[Алгоритм (издательство)|Алгоритм]]|год= 2014|том= |страниц= 208|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4438-0650-1|тираж= 2000}} * {{книга|автор= Немцов Б. Е., Милов В. С.|заглавие= Путин. Итоги. 10 лет. Независимый экспертный доклад|ответственный= |ссылка= http://files.putin-itogi.ru/Putin-Itogi-10let.pdf|место= М.|издательство= Солидарность|год= 2010|страниц= 48|isbn= }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130731193722/http://files.putin-itogi.ru/Putin-Itogi-10let.pdf |date=2013-07-31 }} * {{книга|заглавие= От первого лица. Разговоры с Владимиром Путиным|ссылка= http://lib.ru/MEMUARY/PUTIN/razgowor.txt|ответственный= Сост. Н. Геворкян, А. Колесников, Н. Тимакова|место= М.|издательство= Вагриус|год= 2000|страниц= 192|isbn= 5-264-00257-6|ref= От первого лица}} * {{книга|автор= Пионтковский А.|заглавие= Искушение Владимира Путина|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 240|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4438-0329-6|тираж= 2000}} * {{книга|автор= Пионтковский А. А.|заглавие= Третий путь к рабству|ссылка= |место= М.|издательство= |год= 2010|страницы= |isbn= 978-1-934881-42-2}} * {{книга|автор= Платонов С. В.|заглавие= Путин — «приёмный сын Ельцина»|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Центрполиграф|год= 2014|том= |страниц= 318|серия= Дорога в Кремль|isbn= 978-5-227-05089-2|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Прибыловский В. В.|заглавие= Кооператив «Озеро» и другие проекты Владимира Путина|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 240|серия= Проект «Путин»|isbn= 5978-5-4438-0015-8|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Прибыловский В.В.|заглавие= Чистка Владимира Путина: Кто выбывает, а кто остаётся?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 256|серия= Всех воров на кол!|isbn= 978-5-4438-0333-3|тираж= 32500}} * {{книга|автор= Проханов А.А. |заглавие= Четыре цвета Путина|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 304|серия= Как Путину обустроить Россию|isbn= 978-5-4438-0398-2|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Пушков А. К.|заглавие= Постскриптум: Поможет ли России Путин? |nodot=1|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 416|серия= Подлинная история|isbn= 978-5-699-054579-7|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Рар А.|заглавие= Владимир Путин: «Немец» в Кремле|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= ОЛМА-Пресс|год= 2001|том= |страниц= 318|серия= Проект «Путин»|isbn= 5-224-02143-X|тираж= }} * {{книга|автор= Рар А.|заглавие= Владимир Путин. Лучший немец в Кремле|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 237|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4320-0039-2|тираж= }} * {{книга|автор= Рар А.|заглавие= Куда пойдёт Путин?: Россия между Китаем и Европой (Почему Западу нужна Россия: Экспертный анализ)|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= ОЛМА Медиа Групп|год= 2012|том= |страниц= 352|серия= |isbn= 978-5-373-04735-7|тираж= 4000}} * {{книга|автор= Роксборо А.|заглавие= Железный Путин: Взгляд с Запада. Пер. с англ|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Альпина бизнес букс|год= 2012|том= |страниц= 360|серия= |isbn= 978-5-91657-359-6|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Салуцкий А. С.|заглавие= Путин и Четвёртая Россия. Хватит ли президенту твёрдости для «мягкой силы»?| ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Книжный клуб Книговек|год= 2012|том= |страниц= 256|серия= |isbn= 978-5-4224-0580-0|тираж= }} * {{книга|автор=Сирин Л.|заглавие= Зачем возвращается Путин?: Всё, что вы хотели знать о ВВП, но боялись спросить| ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Яуза-пресс|год= 2012|том= |страниц= 256|серия= «Грязное бельё» Кремля|isbn= 978-5-9955-0367-5|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Сирин Л.|заглавие= Когда уйдёт Путин?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Яуза-Пресс|год= 2012|том= |страниц= 224|серия= «Грязное бельё» Кремля|isbn= 978-5-9955-0419-1|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Скуратов Ю. И.|заглавие= Путин — исполнитель злой воли|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 256|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4320-0059-0|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Стратиевски Д., Гонсаленс К.|заглавие= Путин, водка и казаки: Представления о России на Западе|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2014|том= |страниц= 208|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-699-71816-0, 978-5-4438-0770-6|тираж= 2500}} * {{книга|автор= Таланов В. Л.|заглавие= Психологический портрет Владимира Путина|ответственный= |ссылка= |место= СПб.|издательство= Б&К|год= 2000|том= |страниц= 61|серия= |isbn= 5-93414-018-3|тираж= }} * {{книга|автор= Тимченко В. В.|заглавие= Путин и новая Россия = Putin und das neue Russland|ответственный= |ссылка= |место= Ростов-на-Дону |издательство= Феникс|год= 2005|том= |страниц= 411|серия= |isbn= 5-222-06257-0|тираж= }} * {{книга|автор= Удальцов С. С.|заглавие= Путину — бой!|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 240|серия= Марш миллионов|isbn= 978-5-4438-0209-1|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Усольцев В.|заглавие= Сослуживец: неизвестные страницы жизни Президента|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Эксмо|год= |том= 2004|страниц= 286|серия= |isbn= 5-699-03998-8|тираж=}} * {{книга|автор=Федоренко А. С.|заглавие= Путин — главный бренд России|место= Донецк|издательство= Издательство А. С. Федоренко|год= 2011|том= 1|страниц= 940|isbn= 978-966-2485-03-5|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Федоренко А. С.|заглавие= Путин — главный бренд России|место= Донецк|издательство= Издательство А. С. Федоренко|год= 2011|том= 2|страниц= 940|isbn= 978-966-2485-01-1|тираж= 3000}} * {{книга|автор=Федоренко А. С.|заглавие=Путин главный|место=Донецк|издательство=издательство А. С. Федоренко|год=2014|страниц=254|isbn=978-966-2485-10-3|тираж=2000}} * {{книга|автор=Федоренко А. С.|заглавие=Путин. Узор на заиндевевшем окне Украины|место=Донецк|издательство=Библиограф|год=2014|isbn=978-966-2485-14-1|страниц=300|тираж=1000}} * {{книга|автор=Федоренко А. С.|заглавие=Путин. Узор на заиндевевшем окне Украины. Что дальше?|место=Донецк|издательство=Библиограф|год=2014|страниц=428|isbn=978-966-2485-15-8|тираж=1000}} * {{книга|автор=Федоренко А. С.|заглавие=Путин — главный бренд России|место=Донецк|издательство=Библиограф|год=2015|страниц=428|isbn=978-966-2485-16-5}} * {{книга|автор= Форд Э.|заглавие= Масонский след Путина|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2012|том= |страниц= 208|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4438-0133-9|тираж= 3000}} издана также * {{книга|автор= Форд Э.|заглавие= Масонский след Путина|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 208|серия= Политический бестселлер|isbn= 978-5-4438-0352-4|тираж= 2000}} * {{книга|автор= Форд Э.|заглавие= Путины в Германии: Слухи и факты|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= 2013|том= |страниц= 208|серия= Проект «Путин»|isbn= 978-5-4438-0461-3|тираж= 2000}} * {{книга|автор= Хазов С.|заглавие= Список Магнитского. Чего боится Путин?|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Алгоритм|год= |том= 2013|страниц= 240|серия= Власть в тротиловом эквиваленте|isbn= 978-5--4438-0446-0|тираж= 3500}} * {{книга|автор= Хатчинс К., Коробко А.|заглавие= Путин / Пер. с англ|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= ОЛМА Медиа Групп|год= 2012|том= |страниц= 432|серия= |isbn= 978-5-373-04767-8|тираж= 3000}} * {{книга|автор= Чадаев А. В.|заглавие= Путин. Его идеология|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Европа|год= 2006|том= |страниц= 230|серия= Идеологии|isbn= 5-9739-0040-1 |тираж=}} * {{книга|автор= Юрьев Д.|заглавие= Режим Путина. Постдемократия|ответственный= |ссылка= |место= М.|издательство= Европа|год= 2005|том= |страниц= 256|серия= Формы правления|isbn= 5-902048-23-7|тираж=}} * ''Mascha Gessen''. Der Mann ohne Gesicht. Wladimur Putin. Eine Enthüllung (на немецком языке) == Сарчашма == * [http://putin.kremlin.ru/ Владимир Путин — личный сайт] * [http://kremlin.ru/ Официальный сайт Президента России] * [http://premier.gov.ru/ Архив сайта Председателя Правительства РФ В. В. Путина (2008—2012)] * [http://www.putinaostavit.ru/ Сайт Владимира Владимировича Путина] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120609221157/http://putinaostavit.ru/ |date=2012-06-09 }} Общественный сайт в поддержку В. В. Путина * [http://www.putin-itogi.ru/ Путин. Итоги] Независимые экспертные доклады оппозиции * [https://web.archive.org/web/20160319145537/http://rln.fm/2011/06/putin-vladimir-vladimirovich-prezident-rf-premer-ministr/ Взгляд на правление Путина с правой точки зрения на RLN.FM] * [https://web.archive.org/web/20080620082912/http://www.levada.ru/premyer.html Рейтинг доверия Путина по версии Левада-Центра] * ''[[Рой Медведев]]''. [http://www.2000.net.ua/f/46385 Владимир Путин. Восемь лет спустя] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080211175644/http://www.2000.net.ua/f/46385 |date=2008-02-11 }} * [http://novayagazeta.ru/data/2008/03/35.html ''Сирены современной России. Изобличаю и обвиняю''.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110606103623/http://novayagazeta.ru/data/2008/03/35.html |date=2011-06-06 }} [[Афанасьев, Юрий Николаевич|Юрий Афанасьев]] ''[[Новая газета]]'' № 03 от [[17 января]] [[2008]] г. * [http://grani.ru/Politics/Russia/President/m.132110.html ''Будет ли оттепель?''] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090330130408/http://grani.ru/Politics/Russia/President/m.132110.html |date=2009-03-30 }} [[Пионтковский, Андрей Андреевич (политолог)|Андрей Пионтковский]] 8 января [[2008]] г. * [http://ru.rodovid.org/wk/Запись:22637 Генеалогия В. В. Путина в Родоводе] * [http://cuamckuykot.ru/whos-behind-putin-arrest-3828.html Кто стоит за «арестом Владимира Путина»?] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20141219052324/http://cuamckuykot.ru/whos-behind-putin-arrest-3828.html |date=2014-12-19 }} * [http://www.obeschania.ru/persons/putin-vladimir Обещания В. В. Путина на сайте «Обещания. Ru»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161208125039/http://obeschania.ru/persons/putin-vladimir |date=2016-12-08 }} * [http://ria.ru/spravka/20131007/968182407.html Биография Владимира Путина на новостном портале РИА Новости] == Пайвандҳо == * [http://putin.kremlin.ru/ Сомонаи расмӣ] * [http://www.ozodi.org/content/wsj-on-what-putin-afraid-of/25318237.html Путин аз чӣ метарсад?] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Президентҳои Федератсия Русия}} {{Сарварони мамлакатҳои ИДМ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Президентҳои Русия]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Русия]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сарварони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо]] c8vmye356cgmlqag1r1lg08jjwvnnks 0 148012 1493562 1460257 2026-11-11T12:45:21Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493562 wikitext text/x-wiki {{Адиб |ном = Абдуллатифи Ҷомӣ |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |тахаллусҳо = |таърихи таваллуд = |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ҷом|шаҳри Ҷом}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = |навъи фаъолият = {{шоир|}} |солҳои фаъолият = |самт = |жанр = |забони осор = порсӣ, туркӣ |дебют = |ҷоизаҳо = |мукофотҳо = |Lib = |сайт = |викигуфтовард = |имзо = }} '''Абдуллати́фи Ҷомӣ ''' ({{lang-fa| عبداللطیف جامی}}<ref>{{Cite web|url=https://wikijoo.ir/index.php/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%B7%DB%8C%D9%81_%D8%AC%D8%A7%D9%85%DB%8C|title=عبداللطیف جامی - ویکیجو {{!}} دانشنامه آزاد پارسی|website=wikijoo.ir|accessdate=2024-05-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240520183158/https://wikijoo.ir/index.php/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%B7%DB%8C%D9%81_%D8%AC%D8%A7%D9%85%DB%8C|archivedate=2024-05-20}}</ref>; асри 16) — [[шоир]] ва сӯфии форс-тоҷик. == Зиндагинома == Дар зодгоҳаш шаҳри Ҷом таҳсил намуда, ба камол расидааст. Аз авлоди [[Аҳмади Ҷомӣ]] буд. Бино ба маълумоти сарчашмаҳо Абдуллатифи Ҷомӣ аз улуми мутадовили замон — адабиёт, фиқҳ, иншо, забони арабӣ ва ғайра баҳраманд гардида, дар муҳити худ шуҳрати зиёде доштааст. Барои такмили таҳсил ба кишварҳои Шарқ сафар карда, бо аҳли илму адаб ҳамсуҳбат шудааст. Дар як байташ мегӯяд: : Дар сафар гаштану ин бесарусомонии мо, : Баҳри ҷамъияти дилҳост парешонии мо. Мувофиқи маълумоти тазкиранигори садаи XVI Хоҷа Ҳасани Нисории Бухороӣ («Музаккир-ул-аҳбоб») Абдуллатифи Ҷомӣ ба туркӣ низ шеър мегуфтааст. Абдуллатифи Ҷомӣ бо нигоштаҳои худ дар адабиёти тоҷики садаи XVI мақоми баланд дорад. Рубоии зерин аз ӯст: : Хуршеди ҷамоли дӯст тобон шудааст, : Олам зи фурӯғи ӯ гулистон шудааст. : Ҳар зарра, ки дар кавну макон мебинӣ, : Аз партави рӯи дӯст рахшон шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Абдуллатифи Ҷомӣ|1}} [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Шоирони асри XVI]] pz9nzayb9e9tvnksapk34ggrqznssc5 0 148147 1493896 1429251 2026-11-12T11:21:37Z ~2026-59804-25 165980 /* */ In Russian article about хризоберил is written its synonym in ancient Russian language as заберзат. Although заберзат its Egyptian isle which was a main source of chrysolits but in ancient times chrysoberyl and chrysolits are always were mistaken before appearing of chemistry analysis. In ancient central Asian languages from which tajik is appeared, among which is farsi and arabic заберзат or забарчад was used for chysoberyl that proved by cross translation from Russian. 1493896 wikitext text/x-wiki {{Маъдан}} [[Акс:Chrysobéryl var. alexandrite (Brésil) 1.jpg|thumb|Александрит]] '''Александри́т''' — яке аз намудҳои минерали забарчад, формулаи химиявиаш BeAl₂O₄, рангаш дар рӯзи равшан сабзи зумуррадӣ, дар рӯшноии сунъӣ – сурхи бунафшатоб, сахтиаш 8,5, зичиаш қариб 3700 кг/м³. Дар конҳои пегматикӣ ҳамроҳи берилл, фенакит, рутил, флюорит, апатит ва минералҳои дигар вомехӯрад. Александрит санги гаронбаҳои дараҷаи 1-ум мебошад. Ба ифтихори подшоҳи Русия Александри II номгузорӣ шудааст. Конҳои александрит дар [[Русия]], [[Бразилия]], [[Африқои Ҷанубӣ]], [[Мадагаскар]] ва [[Шри-Ланка|Шри Ланка]] мавҷуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||1}} [[Гурӯҳ:Канданиҳои фоиданок]] mx1ju0ezux24bao56d54ib2or020i8v 2 148514 1493783 882960 2026-11-12T03:06:11Z Zosya95 54344 1493783 wikitext text/x-wiki {{Корбар:Coding life style/Шаблон:Меню}} = Association football — 2017 — coordination center = {{See also|[[Баҳси_корбар:VASHGIRD#.D0.A4.D0.B0.D0.B7.D0.BE.D0.B8_.D0.BD.D0.BE.D0.BC.D2.B3.D0.BE:_.D0.A4.D1.83.D1.82.D0.B1.D0.BE.D0.BB_2017|Discussion with VASHGIRD]]|[[%D0%91%D0%B0%D2%B3%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%80:Coding_life_style#.D0.91.D0.B0.D1.80.D0.BE.D0.B8_.D1.87.D3.A3.3F|Discusion About this page]]}} == Сохтор== === Сохтор (баҳс) === Баҳс кардани сохтор дар ин ҷой.... [[Акс:Faravahar Emblem.svg|frameless|36x36px]] [[Корбар:Coding_life_style|Rumi]] 17:54، 29 июли 2017 (UTC) == Мафҳумҳои асосӣ == {| class="wikitable" !{{Расми парчам|ИМА}} '''[[Забони англисӣ|Англисӣ]]''' !{{Расми парчам|Русия}} [[Забони русӣ|Русӣ]] !{{Расми парчам|Тоҷикистон}} [[Забони тоҷикӣ|Тоҷикӣ]] !Эзоҳот |- |'''[[:en:Football (association football)|Ball]]''' |'''[[:ru:Футбольный мяч|Мяч]]''' |'''[[Тӯби футболӣ|Тӯб]]''' | |- |'''[[:en:Defender (association football)|Defender]]''' |'''[[:ru:Защитник (футбол)|Защитник]]''' |'''[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]''' | |- |'''[[:en:Football club|FC]]''' |'''[[:ru:Футбольный клуб|ФК]]''' |'''[[Клуби футболи|КФ]]''' |'''[[Бошгоҳи футболи|БФ]]?''' '''[[Дастаи футболи|ДФ]]'''? |- |'''[[:en:Football (association football)|Football]]''' |'''[[:ru:Футбол|Футбол]]''' |'''[[Футбол]]''' | |- |'''[[:en:Football player|Football player]]''' '''[[:en:Football player|Footballer]]''' |'''[[:ru:Футболист|Футболист]]''' |'''[[Футболбоз]]''' | |- |'''Forward''' |'''[[:ru:Нападающий (футбол)|Нападающий]]''' |'''[[Ҳуҷумкунанда (футбол)|Ҳуҷумкунанда]]''' | |- |'''[[wikipedia:Goal_(sport)#Association_football|Goal]]''' |'''[[:ru:Взятие ворот (футбол)|Гол]]''' |'''[[Гол (футбол)|Гол]]''' | |- | |'''[[:ru:Футбольные ворота|Ворота]]''' |'''[[Дарвоза (футбол)|Дарвоза]](-ҳо)''' | |- |'''[[:en:Goalkeeper (association football)|Goalkeeper]]''' |'''[[:ru:Вратарь (футбол)|Вратарь]]''' |'''[[Дарвозабон (футбол)|Дарвозабон]]''' | |- |[[:en:Manager (association football)|'''Manager''']] |'''[[:ru:Футбольный тренер|Тренер]]''' |'''[[Мураббии футбол|Мураббӣ]]''' |Муррабӣ? |- |'''[[:en:Midfielder|Midfielder]]''' |'''[[:ru:Полузащитник (футбол)|Полузащитник]]''' |'''[[Ниммуҳофизатгар (футбол)|Ниммуҳофизатгар]]''' | |- |'''[[:en:Referee (association football)|Referee]]''' |'''[[:ru:Судья (футбол)|Судья]]''' |'''Ҳакам''' | |} == Мафҳумҳо == {| class="wikitable" !{{Расми парчам|ИМА}} '''[[Забони англисӣ|Англисӣ]]''' !{{Расми парчам|Русия}} [[Забони русӣ|Русӣ]] !{{Расми парчам|Тоҷикистон}} [[Забони тоҷикӣ|Тоҷикӣ]] !Варианти Шумо (ҷудо намудан бо вергул) !Эзоҳот |- |'''Added time''' |'''Дополнительное время''' |'''Вақти иловагӣ''' | | |- |'''Advantage''' |'''Advantage''' | | | |- |''' Asian Football Confederation''' |'''Азиатская конфедерация футбола''' |'''Конфедератсияи футболи Осиё''' | | |- |'''[[:en:Apertura and Clausura|Apertura and Clausura]]''' |[[:ru:Апертура и Клаусура|'''Апертура и Клаусура''']] |'''Апертура ва Клаусура''' | | |- |'''[[:en:Armband|Armband]]''' |'''Нарукавная повязка''' | | | |- |'''[[:en:Assist (football)|Assist]]''' |'''Ассист''' <ref>'''Ассист''' (от англ. assist, помощь) — голевая передача.</ref> | | | |- |'''[[:en:Assistant referee (association football)|Assistant referee]]''' |'''Помощники судьи''' | | | |- |'''Attacker''' |'''Нападающий'''  | | | |- |'''[[:en:Away goals rule|Away goals rule]]''' |'''[[:ru:Правило гола, забитого на чужом поле|Правило гола, забитого на чужом поле]]''' | | | |- |'''[[:en:Back-pass rule|Back-pass rule]]''' |'''Пас назад''' | | | |- |'''Backheel''' |'''Задняя подсечка''' | | | |- |'''[[:en:Football (association football)|Ball]]''' |'''[[:ru:Футбольный мяч|Мяч]]''' | | | |- |'''[[:en:Ball boy|Ball boy]]''' |'''Подавальщик(-ца) мяча''' | | | |- |'''Ballon d'Or''' |'''[[:ru:Золотой мяч ФИФА|Золотой мяч]]''' | | | |- |'''[[:en:Beach football|Beach football]]''' |'''[[:ru:Пляжный футбол|Пляжный футбол]]''' | | | |- |'''[[:en:Behind closed doors (football)|Behind closed doors]]''' |'''[[:ru:Матч без зрителей|Матч без зрителей]]''' | | | |- |'''Bench''' |'''Скамейка запасных, Банка''' | | | |- |'''Bend''' |'''[[:ru:Сухой лист|Сухой лист]]'''  | | | |- |'''[[:en:Bicycle kick|Bicycle kick]]''' |'''[[:ru:Удар через себя в падении|Удар через себя в падении]]''' | | | |- |'''Booking''' |'''Предупреждение, Чуй''' | | | |- |'''Boot boy''' | | | | |- |'''[[:en:Bosman ruling|Bosman ruling]]''' |'''[[:ru:Правило Босмана|Правило Босмана]]''' | | | |- |'''Box''' |'''[[:ru:Штрафная площадь (футбол)|Штрафная площадь]]''' | | | |- |'''Box-to-box''' |'''Бокс-ту-бокс'''<ref>центральный полузащитник, выполняющий большой объём работы по всему полю и одинаково полезный как в разрушении, так и в созидании.</ref> | | | |- |'''Brace''' |'''Дубль'''<ref>два гола, забитых игроком в течение матча</ref> | | | |- |'''Break''' | | | | |- |'''Bung''' | | | | |- |'''Byline''' | | | | |- |'''CAF''' | | | | |- |'''[[:en:Cap (sport)|Cap]]''' |'''Игра за сборную страны''' | | | |- |'''[[:en:Captain (association football)|Captain]]''' |'''Капитан''' | | | |- |'''[[:en:Caretaker manager|Caretaker manager]]''' |'''Исполняющий обязанности менеджера''' | | | |- |'''[[:en:Catenaccio|Catenaccio]]''' |'''Катеначчо'''<ref>тактическая схема с акцентом на обороне и тактических фолах. Создана тренером «[[Интернационале]]» [[Эррера, Эленио|Эленио Эррерой]] на рубеже 1960-х.</ref> | | | |- |'''Caution''' |'''[[:ru:Жёлтая карточка|Предупреждение]]''' | | | |- |'''Centre circle''' | | | | |- |'''Centre spot''' |'''[[:ru:Футбольное поле#.D0.A6.D0.B5.D0.BD.D1.82.D1.80 .D0.BF.D0.BE.D0.BB.D1.8F|Центр поля]]''' | | | |- |'''[[:en:Channel (football)|Channel]]''' | | | | |- |'''Champions League''' |'''[[:ru:Лига Чемпионов|Лига Чемпионов]]''' | | | |- |'''Chance''' |'''Голевой момент'''  | | | |- |'''[[:en:Chip (association football)|Chip]], Lob''' |'''Cвеча''', '''свечка, подавать (зарядить, зажечь) свечу''' | | | |- |'''Christmas tree''' |''' 4–3–2–1'''  | | | |- |'''[[:en:Clean sheet|Clean sheet]]''' | | | | |- |'''Clearance''' | | | | |- |'''[[:en:Co-ownership (football)|Co-ownership]]''' | | | | |- |'''[[:en:CONCACAF|CONCACAF]]''' | | | | |- |'''[[:en:CONMEBOL|CONMEBOL]]''' | | | | |- |'''Corner flag''' | | | | |- |'''[[:en:Corner kick|Corner kick]]''' | | | | |- |'''[[:en:Corridor of uncertainty|Corridor of uncertainty]]''' | | | | |- |'''Counter-attack''' or '''counterattack''' | | | | |- |'''[[:en:Cross (football)|Cross]]''' | | | | |- |'''Crossbar''' | | | | |- |'''[[:en:Cruijff Turn|Cruyff turn]]''' | | | | |- |'''Cuauhtemiña''' | | | | |- |'''Cup''' | | | | |- |'''Cup run''' | | | | |- |'''[[:en:Cup-tied|Cup-tied]]''' | | | | |- |'''Cupset''' | | | | |- |'''[[:en:Curl (football)|Curl]]''' | | | | |- |'''[[:en:Curva (stadia)|Curva]]''' | | | | |- |'''Custodian''' | | | | |- |'''D''' | | | | |- |'''[[:en:Dead ball|Dead ball]]''' | | | | |- |'''Deep''' | | | | |- |'''[[:en:Defender (association football)|Defender]]''' |'''[[:ru:Защитник (футбол)|Защитник]]''' |'''[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]''' | | |- |'''[[:en:Local derby|Derby]]''' | | | | |- |'''[[:en:Designated player rule|Designated player rule]]''' | | | | |- |'''Direct free kick''' | | | | |- |'''Dissent''' | | | | |- |'''[[:en:Diving (association football)|Diving]]''' | | | | |- |'''[[:en:Doing a Leeds|Doing a Leeds]]''' | | | | |- |'''[[:en:Double (association football)|Double]]''' | | | | |- |'''[[:en:Dribbling|Dribbling]]''' | | | | |- |'''Drop ball''' | | | | |- |'''Dugout''' | | | | |- |'''[[:en:Dummy (football)|Dummy]]''' | | | | |- |'''[[:en:El Clásico|El Clásico]]''' | | | | |- |'''Elevator team''' | | | | |- |'''[[:en:Equaliser (sports)|Equaliser]]''' | | | | |- |'''European night''' | | | | |- |'''Exhibition match''' | | | | |- |'''[[:en:Overtime (sports)|Extra time]]''' | | | | |- |'''[[:en:FA Cup|FA Cup]]''' | | | | |- |'''False nine''' | | | | |- |'''Fan''' | | | | |- |'''Fan park''' | | | | |- |'''Fans' favourite''' | | | | |- |'''Favourite''' | | | | |- |'''FC''' | | | | |- |'''[[:en:Farm team|Feeder club]]''' | | | | |- |'''Feign injury''' | | | | |- |'''[[:en:Fergie time|Fergie time]]''' | | | | |- |'''Field of play''' | | | | |- |'''[[:en:FIFA|FIFA]]''' | | | | |- |'''Fifty-fifty''' | | | | |- |'''Final whistle''' | | | | |- |'''First eleven''' | | | | |- |'''First team''' | | | | |- |'''First touch''' | | | | |- |'''Flag''' | | | | |- |'''Fixture''' | | | | |- |'''Flat back four''' | | | | |- |'''Flick-on''' | | | | |- |'''[[:en:Football (association football)|Football]]''' | | | | |- |'''[[:en:Football League|Football League]]''' | | | | |- |'''[[:en:Football programme|Football programme]]''' | | | | |- |'''[[:en:Football pyramid|Football pyramid]]''' | | | | |- |'''[[:en:Formation (association football)|Formation]]''' | | | | |- |'''Forward''' |'''[[:ru:Нападающий (футбол)|Нападающий]]''' |'''[[Ҳуҷумкунанда (футбол)|Ҳуҷумкунанда]]''' | | |- |'''[[:en:Fourth official|Fourth official]]''' | | | | |- |'''Fox in the box''' | | | | |- |'''[[:en:Foul (association football)|Foul]]''' | | | | |- |'''Free kick''' | | | | |- |'''[[:en:Freestyle football|Freestyle football]]''' | | | | |- |'''[[:en:Exhibition game|Friendly]]''' | | | | |- |'''Fullback''' | | | | |- |'''[[:en:Full-time|Full-time]]''' | | | | |- |'''[[:en:Futsal|Futsal]]''' | | | | |- |'''Game of two halves''' | | | | |- |'''[[:en:Game 39|Game 39]]''' | | | | |- |'''Ghost game''' | | | | |- |'''[[:en:Ghost goal|Ghost goal]]''' | | | | |- |'''Giant-killing''' | | | | |- |'''Give-and-go''' | | | | |- |'''[[:en:Goal (sport)#Association football|Goal]]''' | | | | |- |'''Goal average''' | | | | |- |'''[[:en:Goal difference|Goal difference]]''' | | | | |- |'''Goal hanger''' | | | | |- |'''[[:en:Goalkeeper (association football)|Goalkeeper]]''' |'''[[:ru:Вратарь (футбол)|Вратарь]]''' |'''[[Дарвозабон (футбол)|Дарвозабон]]''' | | |- |'''Goal kick''' | | | | |- |'''Goal line''' | | | | |- |'''Goal-line clearance''' | | | | |- |'''[[:en:Goal-line technology|Goal-line technology]]''' | | | | |- |'''[[:en:Goal poacher|Goal poacher]]''' | | | | |- |'''Goalmouth''' | | | | |- |'''Goalmouth scramble''' | | | | |- |'''[[:en:Goal of the century|Goal of the century]]''' | | | | |- |'''Goalpost''' | | | | |- |'''Goalside''' | | | | |- |'''[[:en:Golden Generation|Golden Generation]]''' | | | | |- |'''[[:en:Golden goal#Use in association football|Golden goal]]''' | | | | |- |'''Grand Slam''' | | | | |- |'''Green card''' | | | | |- |'''[[:en:Groundhopping|Groundhopping]]''' | | | | |- |'''[[:en:Group of death|Group of death]]''' | | | | |- |'''Half-back''' | | | | |- |'''[[:en:Half-time|Half-time]]''' | | | | |- |'''Half-volley''' | | | | |- |'''Handbags''' | | | | |- |'''Handball or handball''' | | | | |- |'''[[:en:Hand of God goal|Hand of God]]''' | | | | |- |'''Hard man''' | | | | |- |'''[[:en:Hat-trick (football)|Hat-trick]]''' | | | | |- |'''Header''' | | | | |- |'''High foot''' | | | | |- |'''Holding role''' or '''Holding midfielder''' | | | | |- |'''Hold up the ball''' | | | | |- |'''[[:en:Hole (association football)|Hole]]''' | | | | |- |'''Hollywood ball''' | | | | |- |'''[[:en:Home advantage|Home and away]]''' | | | | |- |'''[[:en:Football hooliganism|Hooligans]]''' | | | | |- |'''Hospital ball''' | | | | |- |'''Howler''' | | | | |- |'''IFAB''' | | | | |- |'''[[:en:Indirect free kick|Indirect free kick]]''' | | | | |- |'''Indoor football''' | | | | |- |'''[[:en:Indoor soccer|Indoor soccer]]''' | | | | |- |'''Injury time''' | | | | |- |'''Inside forward''' | | | | |- |'''Intercept''' | | | | |- |'''International break''' | | | | |- |'''International clearance''' | | | | |- |'''Jew goal''' | | | | |- |'''[[:en:Journeyman (sports)#Association football|Journeyman]]''' | | | | |- |'''Jumpers for goalposts''' | | | | |- |'''Keeper''' | | | | |- |'''[[:en:Keepie-uppie|Keepie-uppie]]''' | | | | |- |'''[[:en:Kick and rush|Kick and rush]]''' | | | | |- |'''Kick-off''' | | | | |- |'''[[:en:Kit (association football)|Kit]]''' | | | | |- |'''[[:en:Spion Kop (stadia)|Kop]]''' | | | | |- |'''Last man''' | | | | |- |'''[[:en:Last-minute goal|Last-minute goal]]''' | | | | |- |'''Lay-off pass''' | | | | |- |'''[[:en:Laws of the Game (association football)|Laws of the Game]]''' | | | | |- |'''[[:en:Sports league|League]]''' | | | | |- |'''Libero''' | | | | |- |'''Linesman''' | | | | |- |'''[[:en:Loan (sports)|Loan]]''' | | | | |- |'''[[:en:Long ball|Long ball]]''' | | | | |- |'''Lost the [[:en:Changing room|dressing room]]''' | | | | |- |'''Magic sponge''' | | | | |- |'''[[:en:Manager (association football)|Manager]]''' | | | | |- |'''[[:en:Man of the match|Man of the match]]''' | | | | |- |'''Man on!''' | | | | |- |'''Man-to-man marking''' | | | | |- |'''[[:en:Marking (association football)|Marking]]''' | | | | |- |'''[[:en:Match fixing|Match fixing]]''' | | | | |- |'''Mazy run''' | | | | |- |'''Medical''' | | | | |- |'''[[:en:Mexican wave|Mexican wave]]''' | | | | |- |'''[[:en:Mickey Mouse cup|Mickey Mouse cup]]''' | | | | |- |'''[[:en:Midfielder|Midfielder]]''' |'''[[:ru:Полузащитник (футбол)|Полузащитник]]''' |'''[[Ниммуҳофизатгар (футбол)|Ниммуҳофизатгар]]''' | | |- |'''Minnow''' | | | | |- |'''[[:en:Multiball system|Multiball system]]''' | | | | |- |'''Near post/Far post''' | | | | |- |'''Neutral ground''' | | | | |- |'''[[:en:Nutmeg (football)|Nutmeg]]''' | | | | |- |'''Obstruction''' | | | | |- |'''OFC''' | | | | |- |'''[[:en:Offside (association football)|Offside]]''' | | | | |- |'''Offside trap''' | | | | |- |'''[[:en:Olympic goal|Olympic goal]]''' | | | | |- |'''[[:en:One touch (association football)|One touch]]''' | | | | |- |'''[[:en:List of one-club men|One-club man]]''' | | | | |- |'''One-on-one''' | | | | |- |'''One-two''' | | | | |- |'''Open goal''' | | | | |- |'''Opportunity''' | | | | |- |'''Outfield player''' | | | | |- |'''[[:en:Outside forward|Outside forward]]''' | | | | |- |'''Overhead kick''' | | | | |- |'''Overlap''' | | | | |- |'''[[:en:Own goal|Own goal]]''' | | | | |- |'''Panenka''' | | | | |- |'''Parachute payment''' | | | | |- |'''[[:en:Paralympic association football|Paralympic football]]''' | | | | |- |'''Parking the bus''' | | | | |- |'''[[:en:Passing (association football)|Pass]]''' | | | | |- |'''Passive offside''' | | | | |- |'''[[:en:Penalty area|Penalty area]]''' | | | | |- |'''[[:en:Penalty kick (association football)|Penalty kick]]''' | | | | |- |'''[[:en:Penalty shootout (association football)|Penalty shootout]]''' | | | | |- |'''[[:en:Perfect hat-trick|Perfect hat-trick]]''' | | | | |- |'''Phantom goal''' | | | | |- |'''[[:en:Phoenix club (association football)|Phoenix club]]''' | | | | |- |'''[[:en:Association football pitch|Pitch]]''' | | | | |- |'''[[:en:Pitch invasion#Association football|Pitch invasion]]''' | | | | |- |'''Play-acting''' | | | | |- |'''Play to the whistle''' | | | | |- |'''Playing advantage''' | | | | |- |'''[[:en:Playmaker|Playmaker]]''' | | | | |- |'''[[:en:Playoff|Playoff]]''' | | | | |- |'''Points deduction''' | | | | |- |'''Post''' | | | | |- |'''[[:en:The Pozna?|The Pozna?]]''' | | | | |- |'''Pre-season''' | | | | |- |'''[[:en:Premier League|Premier League]]''' | | | | |- |'''Pressing''' | | | | |- |'''[[:en:Professionalism in association football|Professional]]''' | | | | |- |'''[[:en:Professional foul|Professional foul]]''' | | | | |- |'''Promedios''' | | | | |- |'''[[:en:Promotion and relegation|Promotion]]''' | | | | |- |'''Pyramid''' | | | | |- |'''[[:en:Rabona|Rabona]]''' | | | | |- |'''Red card''' | | | | |- |'''Reducer''' | | | | |- |'''[[:en:Referee (association football)|Referee]]''' | | | | |- |'''Replacement''' | | | | |- |'''[[:en:Promotion and relegation|Relegation]]''' | | | | |- |'''Reserve team''' | | | | |- |'''[[:en:Retired numbers in association football|Retired number]]''' | | | | |- |'''Ronglish''' | | | | |- |'''[[:en:Round-robin tournament|Round-robin tournament]]''' | | | | |- |'''Rounding the 'keeper''' | | | | |- |'''Route one''' | | | | |- |'''[[:en:Roy of the Rovers stuff|Roy of the Rovers stuff]]''' | | | | |- |'''Row Z''' | | | | |- |'''Safety''' | | | | |- |'''Save''' | | | | |- |'''Scissor kick''' | | | | |- |'''Scorpion kick''' | | | | |- |'''Scrimmage''' | | | | |- |'''[[:en:Seal dribble|Seal dribble]]''' | | | | |- |'''[[:en:Domestic association football season|Season]]''' | | | | |- |'''[[:en:Second season syndrome|Second season syndrome]]''' | | | | |- |'''Sending off''' | | | | |- |'''Set piece''' | | | | |- |'''Shielding''' | | | | |- |'''[[:en:Shin guard|Shin pads]]''' or '''Shin guards''' | | | | |- |'''Shoot''' | | | | |- |'''Shootout''' | | | | |- |'''Shutout''' | | | | |- |'''Side netting''' | | | | |- |'''[[:en:Silver goal|Silver goal]]''' | | | | |- |'''Silverware''' | | | | |- |'''Simulation''' | | | | |- |'''Six-a-side football''' | | | | |- |'''[[:en:Six-pointer|Six-pointer]]''' | | | | |- |'''Slide tackle''' | | | | |- |'''[[:en:Soccer|Soccer]]''' | | | | |- |'''[[:en:Spion Kop (stadia)|Spion Kop]]''' | | | | |- |'''Spot-kick''' | | | | |- |'''[[:en:Squad number (association football)|Squad numbers]]''' | | | | |- |'''Squad rotation system''' | | | | |- |'''Square ball''' | | | | |- |'''Squeaky-bum time''' | | | | |- |'''[[:en:Stanchion|Stanchion]]''' | | | | |- |'''[[:en:Step over|Stepover]]''' | | | | |- |'''[[:en:Stoppage time|Stoppage time]]''' | | | | |- |'''Straight red''' | | | | |- |'''Striker''' | | | | |- |'''[[:en:Cleat (shoe)|Studs]]''' | | | | |- |'''[[:en:Substitute (association football)|Substitute]]''' | | | | |- |'''Subbed''' | | | | |- |'''Sudden death''' | | | | |- |'''Super Hat-trick''' | | | | |- |'''Supporter''' | | | | |- |'''Survive''' | | | | |- |'''Suspension''' | | | | |- |'''[[:en:Sweeper (association football)|Sweeper]]''' | | | | |- |'''Tackle''' | | | | |- |'''(to) Take a touch''' | | | | |- |'''(it) Takes a touch''' | | | | |- |'''Target man''' | | | | |- |'''[[:en:Taylor Report|Taylor Report]]''' | | | | |- |'''Technical area''' | | | | |- |'''[[:en:Adidas Telstar|Telstar]]''' | | | | |- |'''[[:en:Terrace (stadium)|Terrace]]''' | | | | |- |'''[[:en:Testimonial match|Testimonial match]]''' | | | | |- |'''Third man running''' | | | | |- |'''[[:en:Three points for a win|Three points for a win]]''' | | | | |- |'''Through-ball''' | | | | |- |'''[[:en:Throw-in|Throw-in]]''' | | | | |- |'''[[:en:Tifo|Tifo]]''' | | | | |- |'''[[:en:Tiki-taka|Tiki-taka]]''' | | | | |- |'''Toe punt''' | | | | |- |'''Too good to go down''' | | | | |- |'''Top corner''' | | | | |- |'''Top flight''' | | | | |- |'''[[:en:Total Football|Total Football]]''' | | | | |- |'''[[:en:Touch-line|Touch-line]]''' | | | | |- |'''Tracksuit manager''' | | | | |- |'''[[:en:Transfer window|Transfer window]]''' | | | | |- |'''Trap''' | | | | |- |'''Travelling army''' | | | | |- |'''Trialist''' | | | | |- |'''Two-footed tackle''' | | | | |- |'''[[:en:UEFA|UEFA]]''' | | | | |- |'''[[:en:Underdog (competition)|Underdog]]''' | | | | |- |'''Under the cosh''' | | | | |- |'''[[:en:Ultras|Ultras]]''' | | | | |- |'''Upset''' | | | | |- |'''[[:en:Utility player|Utility player]]''' | | | | |- |'''[[:en:Vanishing spray|Vanishing spray]]''' | | | | |- |'''Video technology''' | | | | |- |'''[[:en:Volley (football)|Volley]]''' | | | | |- |'''[[:en:Vuvuzela|Vuvuzela]]''' | | | | |- |'''Wall''' | | | | |- |'''Want-away''' | | | | |- |'''[[:en:War chest|War chest]]''' | | | | |- |'''[[:en:Webster ruling|Webster ruling]]''' | | | | |- |'''Wing''' | | | | |- |'''[[:en:Winger (soccer)|Winger]]''' | | | | |- |'''Winter break''' | | | | |- |'''Withdrawn''' | | | | |- |'''Woodwork''' | | | | |- |'''Worldy''' | | | | |- |'''[[:en:Work rate|Work rate]]''' | | | | |- |'''World Cup''' | | | | |- |'''X-rated challenge''' | | | | |- |'''Yellow card''' | | | | |- |'''Youth''' | | | | |- |'''[[:en:Youth academy|Youth academy]]''' | | | | |- |'''[[:en:Yo-yo club|Yo-yo club]]''' | | | | |- |'''Zonal marking''' | | | | |- |'''[[:en:Zona mista|Zona mista]]''' | | | | |} __FORCETOC__ m9pxa07e7n5jea1orwl5f2el80acory 0 150984 1493724 1147557 2026-11-12T00:35:36Z Zosya95 54344 1493724 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Гeри Мaляй |акс = |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Гeри Мaляй Коля<br>(Geri Malaj Kola) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1989|10|14|df=y}} |макони_таваллуд = [[Кучове]], [[Албания]]<ref group=қайд>[[:en:Albania|Albania]], [[:en:Kuçovë|Kuçovë]]</ref> |санаи_вафот = |макони_вафот = |қад = {{қад|m=1.86}} |мавқеъ = {{afp|CM}} |бошгоҳи_кунунӣ = Atlético Arteixo[[:en:Atlético Arteixo|^en]] |рақам = |солҳои_ҷавонӣ1 = 2001–2007 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{Расми парчам|Испания}} [[Депортиво Де Ла Коруня|Депортиво Ла Коруня]][[:en:Deportivo de La Coruña|^en]] |солҳо1 = 2006–2010 |бошгоҳҳо1 = Deportivo de La Coruña B[[:en:Deportivo de La Coruña B|^en]] |баромадҳо1 = |голҳо1 = |солҳо2 = 2010–2011 |бошгоҳҳо2 = Doxa Katokopias F.C.[[:en:Doxa Katokopias F.C.|^en]] |баромадҳо2 = 4 |голҳо2 = 0 |солҳо3 = 2011 |бошгоҳҳо3 = Atromitos Yeroskipou[[:en:Atromitos Yeroskipou|^en]] |баромадҳо3 = 0 |голҳо3 = 0 |солҳо4 = 2011–2012 |бошгоҳҳо4 = Deportivo Dorneda CF[[:en:Deportivo Dorneda CF|^en]] |баромадҳо4 = |голҳо4 = |солҳо5 = 2012–2013 |бошгоҳҳо5 = Bergantiños FC[[:en:Bergantiños FC|^en]] |баромадҳо5 = 19 |голҳо5 = 4 |солҳо6 = 2013 |бошгоҳҳо6 = CCD Cerceda[[:en:CCD Cerceda|^en]] |баромадҳо6 = 1 |голҳо6 = 0 |солҳо7 = 2013–2015 |бошгоҳҳо7 = Deportivo Dorneda CF[[:en:Deportivo Dorneda CF|^en]] |баромадҳо7 = 59 |голҳо7 = 14 |солҳо8 = 2015– |бошгоҳҳо8 = Atlético Arteixo[[:en:Atlético Arteixo|^en]] |баромадҳо8 = 24 |голҳо8 = 6 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |солҳои_миллӣ1 = 2007 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол то|21|Albania}}[[:en:Albania national under-21 football team|^en]] |баромадҳои_миллӣ1 = 1 |голҳои_миллӣ1 = 0 |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = 20 November 2016 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Гeри Мaляй Коля''' (тав. [[14 Октябр|14 октябри]] [[1989]]) — футболбози [[Албания|Албанӣ]], {{afp|cm}}.<ref>[[:en:Geri Malaj|Geri Malaj]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1989]] [[Гурӯҳ:Зодагони 14 октябр]] [[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Албания]] [[Гурӯҳ:Бозингарони Deportivo de La Coruña B]] [[Гурӯҳ:Бозингарони Doxa Katokopias F.C.]] [[Гурӯҳ:Бозингарони Atromitos Yeroskipou]] [[Гурӯҳ:Бозингарони Deportivo Dorneda CF]] [[Гурӯҳ:Бозингарони Bergantiños FC]] [[Гурӯҳ:Бозингарони CCD Cerceda]] [[Гурӯҳ:Бозингарони Atlético Arteixo]] {{Albania-footy-bio-stub}} 1d4m7d0iik3wdzubsmys65ble4ek7ju 0 165305 1493711 1480021 2026-11-11T22:43:52Z Zosya95 54344 1493711 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Франсиско Аларкон |ҷинс = м |номи пурра = Франсиско Роман Аларкон Суарес<br>({{lang-es|''Francisco Román Alarcón Suárez''}}) |лақаб = ''Иско'' |тасвир = Liver-RM (5) (cropped).jpg |бар = 300px |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 21.04.1992 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Беналмадена}}, [[Андалусия]], [[Испания]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Испания}} |қад = 176<ref name="realbetisbalompie.es">[https://www.realbetisbalompie.es/primer-equipo/jugador/f-alarcon-44027 Isco Alarcón | Web Oficial | Real Betis Balompie]</ref> |вазн = 79<ref name="realbetisbalompie.es"/> |мавқеъ = [[Нимҳимоятгар (футбол)|миёнмайдони ҳуҷумкор]] |бошгоҳи кунунӣ = {{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Бетис (бошгоҳи футбол)|Реал Бетис]]» |шумора = 22 |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол | |{{Парчами Испания|20px}} «Атлетико Бенамел»| |2006—2009|{{Парчами Испания|20px}} «[[Малага (бошгоҳи футбол)|Малага]]»|}} | бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |2010—2011|{{Расми парчам|Испания}} «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]»|4 (0) |2009—2011|{{кироя}} {{Расми парчам|Испания}} «Валенсия Местайя»|52 (16) |2011—2013|{{Расми парчам|Испания}} «[[Малага (бошгоҳи футбол)|Малага]]»|69 (14) |2013—2022|{{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]»|246 (37) |2022|{{Расми парчам|Испания}} «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]»|12 (0) |2023—{{Т.ҳ.}}|{{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Бетис (бошгоҳи футбол)|Реал Бетис]]»|51 (17)}} | мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |2008|{{Парчами Испания}} Испониё (то 16 сола)|3 (1) |2008—2009|{{Парчам|Испания}} (то 17 сола)|21 (6) |2010|{{Парчам|Испания}} (то 18 сола)|1 (1) |2010—2011|{{Парчам|Испания}} (то 19 сола)|13 (7) |2011|{{Парчам|Испания}} (то 20 сола)|6 (1) |2011—2013|{{Парчам|Испания}} (то 21 сола)|18 (9) |2012|{{Парчам|Испания}} (олимп)|5 (0) |2013—2019|{{Расми парчам|Испания}} [[Тими миллии футболи Испания|Испания]]|38 (12)}} | бошгоҳҳои мураббигарӣ = | медалҳо = | ҷоиза = | викианбор = Isco }} '''Франсиско Роман Аларкон Суарес''' ({{lang-es|''Francisco Roman Alarcon Suarez''}}; [[21 апрел]]и [[1992]], [[Беналмадена]], [[Андалусия]], [[Испониё]]) — [[футболбоз]]и [[Испониё|испонӣ]]. Аслан бо номи '''Иско''' ({{lang-es|''Isco''}}) машҳур аст. Миёнмайдони ҳуҷумкори бошгоҳи «[[Реал Бетис (бошгоҳи футбол)|Реал Бетис]]»-и [[Испания|Испониё]]. == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Зодагони 21 апрел]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1992]] [[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Испания]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испониё]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Валенсия Местайя»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Валенсия»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Малага»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Севийя»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Бетис»]] 9yrkgwarkqyzirhaxs86x2ujv9esof3 0 166854 1493791 1483655 2026-11-12T03:13:37Z Zosya95 54344 1493791 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Наикари Гарсиа |ҷинс = з |номи пурра = Наикари Гарсиа Перес <br> ({{lang-es|''Nahikari García Pérez''}}) |лақаб = |тасвир = Nahikari García Gotham v Denver Mar 25 2026-26 (cropped).jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 10.03.1997 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Урниета}}, [[Испания]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Испания}} |қад = 161 |вазн = 55 |мавқеъ = [[Ҳамлагар (футбол)|ҳамлагар]] |бошгоҳи кунунӣ = {{Расми парчам|ИМА}} «[[Денвер Саммит (бошгоҳи футболи занона)|Денвер Саммит]]» |шумора = 79 |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |2007–2012|{{Расми парчам|Испания}} «Анорга»| }} |бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |2012–2014|{{Расми парчам|Испания}} «[[Анорга (бошгоҳи футболи занона)|Анорга]]»|- (-) |2014–2021|{{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Сосиедад (бошгоҳи футболи занона)|Реал Сосиедад]]»|201 (100) |2021–2023|{{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футболи занона)|Реал Мадрид]]»|45 (11) |2023–2025|{{Расми парчам|Испания}} «[[Атлетик Билбао (бошгоҳи футболи занона)|Атлетик Билбао]]»|57 (10) |2025–{{Т. ҳ.}}|{{Расми парчам|ИМА}} «[[Денвер Саммит (бошгоҳи футболи занона)|Денвер Саммит]]»|1 (0) |2025–{{Т. ҳ.}}|→ {{Расми парчам|Англия}} «[[Ноттингҳем Форест (бошгоҳи футболи занона)|Ноттингҳем Форест]]»|10 (2) }} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |2012—2014|{{Расми парчам|Испания}} Испания (то 17 сола)|21 (16) |2014—2016|{{Расми парчам|Испания}} Испания (то 19 сола)|26 (19) |2015–2023|Тими Боскҳо|3 (1) |2016|{{Расми парчам|Испания}} Испания (то 20 сола)|4 (1) |2018—{{Т. ҳ.}}|{{Расми парчам|Испания}} Испания|18 (3) }} |азнавсозии маълумот дар бораи бошгоҳ = |азнавсозии маълумот дар бораи мунтахаб = |викианбор = Nahikari García }} '''Наикари Гарсиа Перес''' ({{lang-es|''Nahikari García Pérez''}}; [[10 март]]и [[1997]], [[Урниета]], [[Гипускоа]], [[Испониё]]) — футболбозбонуи аҳли [[Испониё]] ва бошгоҳи футболи омрикоии «[[Денвер Саммит (бошгоҳи футболи занона)|Денвер Саммит]]», ки тариқи кироя дар «[[Ноттингҳем Форест (бошгоҳи футболи занона)|Ноттингҳем Форест]]» бозӣ мекунад. == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Дастовардҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Зодагони 10 март]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1997]] [[Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футболи занона]] [[Гурӯҳ:Футболбоззанони Испания]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Анорга»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Реал Сосиедад»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Реал Мадрид»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Атлетик Билбао»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Денвер Саммит»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Ноттингҳем Форест»]] rt4jjxy196psx2nfy15tuz4aptaz6is 0 170336 1493729 1481764 2026-11-12T00:45:29Z Zosya95 54344 1493729 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Каземиро |ҷинс = м |номи пурра = Карлос Энрике Жозе Франсиско Венансио Казимиро<br>({{lang-pt|''Carlos Henrique José Francisco Venâncio Casimiro''}}) |лақаб = ''Каземиро'' |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = Каземиро, соли 2026 |таърихи таваллуд = 23.02.1992 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Сан-Жозе-дус-Кампус}}, [[Сан Паулу (Иёлот)|Сан Паулу]], [[Бразилия]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Бразилия}} |қад = 185<ref name="manutd.com">[https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/casemiro Carlos Henrique Casimiro | Web Oficial | FC Manchester United]</ref> |вазн = 84<ref name="manutd.com"/> |мавқеъ = [[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдони такягоҳӣ]] |бошгоҳи кунунӣ = {{Расми парчам|ИМА}} [[Интер Майами (бошгоҳи футбол)|Интер Майами]] |шумора = 5 |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |2002–2010|{{Расми парчам|Бразилия}} «[[Cан Паулу]]»| }} |бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |2010–2013|{{Расми парчам|Бразилия}} «[[Cан Паулу]]»|92 (9) |2013|{{кироя}} {{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид B]]»|15 (1) |2013|{{кироя}} {{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]»|1 (0) |2013–2022|{{Парчами Испания|20px}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]»|221 (24) |2014–2015|{{кироя}} {{Расми парчам|Португалия}} «[[Порту (бошгоҳи футбол)|Порту]]»|28 (3) |2022–2026|{{Расми парчам|Англия}} «[[Манчестер Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Манчестер Юнайтед]]»|111 (15) |2026–{{Т.ҳ.}}|{{Расми парчам|ИМА}} «[[Интер Майами (бошгоҳи футбол)|Интер Майами]]»|0 (0) }} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |2009|{{Расми парчам|Бразилия}} Брозил (то 17 сола)|7 (1) |2011|{{Расми парчам|Бразилия}} Брозил (то 20 сола)|15 (3) |2011–{{Т.ҳ.}}|{{Расми парчам|Бразилия}} [[Тими миллии футболи Бразилия|Бразилия]]|91 (10)}} | медалҳо = {{турнир|[[Ҷоми Амрико]]}} {{медал|Тилло|[[Ҷоми футболи Амрико 2019| Брозил 2019]]}} {{медал|Нуқра|[[Ҷоми футболи Амрико 2021| Брозил 2021]]}} |азнавсозии маълумот дар бораи бошгоҳ = |азнавсозии маълумот дар бораи мунтахаб = |викианбор = }} '''Карлос Энрике Казимиро''' ({{lang-pt|''Carlos Henrique Casimiro''}}; [[23 феврал]]и [[1992]], Сан-Жозе-дус-Кампус, [[Сан Паулу (Иёлот)|Сан Паулу]], [[Бразилия|Брозил]]) — футболбози [[Бразилия|брозилӣ]], миёнмайдони такягоҳии бошгоҳи «[[Интер Майами (бошгоҳи футбол)|Интер Майами]]» ва [[тими миллии футболи Бразилия|мунтахаби Бразилия]]. == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} {{футбол-зиндагинома-нопурра}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == * [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/casemiro Саҳифаи Каземиро дар вебгоҳи МЮ] [[Гурӯҳ:Зодагони иёлати Сан-Паулу]] [[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Сан Паулу»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Порту»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Манчестер Юнайтед»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Интер Майами»]] lkqxegyaj7jrrcd42otaan74ih8qvwc 0 173959 1493694 1164550 2026-11-11T21:20:52Z Zosya95 54344 1493694 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Яанус Сирел |акс = |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Яанус Сирел<br>(Jaanus Sirel) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|df=yes|1975|7|29}} |макони_таваллуд = [[Печори]], [[ҶШФС Русия]]<ref group=қайд>[[:en:Russian SFSR|Russian SFSR]], [[:en:Pechory|Pechory]]</ref> |санаи_вафот = |макони_вафот = |қад = {{қад|m=1.95}} |мавқеъ = {{afp|DF}} |бошгоҳи_кунунӣ = |рақам = |солҳо1 = 1992–1995 |бошгоҳҳо1 = DAG Tartu[[:en:DAG Tartu|^en]] |баромадҳо1 = 36 |голҳо1 = 0 |солҳо2 = 1996–1997 |бошгоҳҳо2 = Lelle SK[[:en:Lelle SK|^en]] |баромадҳо2 = 16 |голҳо2 = 1 |солҳо3 = 1998–2002 |бошгоҳҳо3 = JK Viljandi Tulevik[[:en:JK Viljandi Tulevik|^en]] |баромадҳо3 = 95 |голҳо3 = 11 |солҳо4 = 2000 |бошгоҳҳо4 = FC Kuressaare[[:en:FC Kuressaare|^en]] |баромадҳо4 = 16 |голҳо4 = 2 |солҳо5 = 2002 |бошгоҳҳо5 = FC Elva[[:en:FC Elva|^en]] |баромадҳо5 = 5 |голҳо5 = 1 |солҳо6 = 2003–2004 |бошгоҳҳо6 = JK Viljandi Tulevik[[:en:JK Viljandi Tulevik|^en]] |баромадҳо6 = 51 |голҳо6 = 3 |солҳо7 = 2004 |бошгоҳҳо7 = FC Elva[[:en:FC Elva|^en]] |баромадҳо7 = 4 |голҳо7 = 0 |солҳо8 = 2005–2006 |бошгоҳҳо8 = JK Maag Tartu[[:en:JK Maag Tartu|^en]] |баромадҳо8 = 68 |голҳо8 = 2 |солҳо9 = 2007–2008 |бошгоҳҳо9 = JK Maag Tammeka[[:en:JK Maag Tammeka|^en]] |баромадҳо9 = 32 |голҳо9 = 2 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |солҳои_миллӣ1 = 2003 |дастаи_миллӣ1 = {{Парчам|Эстония}}[[:en:Estonia national football team|^en]] |баромадҳои_миллӣ1 = 1 |голҳои_миллӣ1 = 1 |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Яанус Сирел''' ({{lang-ru|Jaanus Sirel}}; [[29 июл]]и [[1975]], [[Печори]], [[ҶШФС Русия]]) — футболбози [[Русия|русӣ]], {{afp|df}}.<ref>[[:en:Jaanus Sirel|Jaanus Sirel]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони 29 июл]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1975]] [[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Русия]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Эстония]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ DAG Tartu]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Lelle]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Viljandi Tulevik]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Kuressaare]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Elva]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Maag Tartu]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Maag Tammeka]] {{Russia-footy-bio-stub}} 3n0guy7zx5k0o1a0golxm2myv4yymcx 0 174889 1493726 1144730 2026-11-12T00:37:13Z Zosya95 54344 1493726 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Александр Пуштов |акс = |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Александр Пуштов<br>(Aleksandr Pushtov) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1964|3|9|df=y}} |макони_таваллуд = [[Калининград]], [[ҶШФС Русия]]<ref group=қайд>[[:en:Russian SFSR|Russian SFSR]], [[:en:Kaliningrad|Kaliningrad]]</ref> |санаи_вафот = |макони_вафот = |қад = {{қад|m=1.83}} |мавқеъ = {{afp|DF}} |бошгоҳи_кунунӣ = |рақам = |солҳо1 = 1980 |бошгоҳҳо1 = Tallinna SK Tempo[[:en:Tallinna SK Tempo|^en]] |баромадҳо1 = |голҳо1 = |солҳо2 = 1980–1983 |бошгоҳҳо2 = {{Расми парчам|Русия}} [[Динамо Вологда (бошгоҳи футбол)|Динамо Вологда]][[:en:FC Dynamo Vologda|^en]] |баромадҳо2 = |голҳо2 = |солҳо3 = 1983–1987 |бошгоҳҳо3 = Elektrotehnik[[:en:Elektrotehnik|^en]] |баромадҳо3 = |голҳо3 = |солҳо4 = 1987–1991 |бошгоҳҳо4 = FC TVMK[[:en:FC TVMK|^en]] |баромадҳо4 = |голҳо4 = |солҳо5 = 1991–1992 |бошгоҳҳо5 = TP-Seinäjoki[[:en:TP-Seinäjoki|^en]] |баромадҳо5 = |голҳо5 = |солҳо6 = 1992–1993 |бошгоҳҳо6 = FC Nikol Tallinn[[:en:FC Nikol Tallinn|^en]] |баромадҳо6 = |голҳо6 = |солҳо7 = 1994 |бошгоҳҳо7 = FC Norma Tallinn[[:en:FC Norma Tallinn|^en]] |баромадҳо7 = |голҳо7 = |солҳо8 = 1995–1997 |бошгоҳҳо8 = JK Tallinna Sadam[[:en:JK Tallinna Sadam|^en]] |баромадҳо8 = |голҳо8 = |солҳо9 = 1998–1999 |бошгоҳҳо9 = Marlekor[[:en:Marlekor|^en]] |баромадҳо9 = |голҳо9 = |солҳо10 = 2000 |бошгоҳҳо10 = FC Levadia Tallinn[[:en:FC Levadia Tallinn|^en]] |баромадҳо10 = |голҳо10 = |солҳо11 = 2001–2004 |бошгоҳҳо11 = Maardu Linnameeskond[[:en:Maardu Linnameeskond|^en]] |баромадҳо11 = |голҳо11 = |солҳо12 = 2005 |бошгоҳҳо12 = Lasnamäe Ajax[[:en:Lasnamäe Ajax|^en]] |баромадҳо12 = |голҳо12 = |солҳо13 = 2009–2010 |бошгоҳҳо13 = FC Atletik Tallinn[[:en:FC Atletik Tallinn|^en]] |баромадҳо13 = |голҳо13 = |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |солҳои_миллӣ1 = 1992–1993 |дастаи_миллӣ1 = {{Парчам|Эстония}}[[:en:Estonia national football team|^en]] |баромадҳои_миллӣ1 = 10 |голҳои_миллӣ1 = 1 |солҳои_мураббигарӣ1= 2010–2011 |бошгоҳҳои_мураббигарӣ1 = FC Levadia Tallinn[[:en:FC Levadia Tallinn|^en]] |солҳои_мураббигарӣ2= 2011–2017 |бошгоҳҳои_мураббигарӣ2 = FCI Tallinn[[:en:FCI Tallinn|^en]] |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = | |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Александр Пуштов''' ({{lang-ru|Aleksandr Pushtov}}; [[9 март]]и [[1964]], [[Калининград]], [[ҶШФС Русия]]) — футболбози [[Русҳо|русӣ]], маснадашро анҷом додааст, {{afp|df}}, муррабӣ.<ref>[[:en:Aleksandr Pushtov|Aleksandr Pushtov]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони 9 март]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1964]] [[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Мураббиёни футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Русия]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Эстония]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Tallinna Tempo]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо Вологда]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Elektrotehnik]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ TVMK]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ -Seinäjoki]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Nikol Tallinn]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Norma Tallinn]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Tallinna Sadam]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Marlekor]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Levadia Tallinn]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Maardu Linnameeskond]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Lasnamäe Ajax]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Atletik Tallinn]] {{Russia-footy-bio-stub}} s9j77fhzwchhlucuo8k7rj5jff2yvd8 0 175033 1493695 1169858 2026-11-11T21:22:17Z Zosya95 54344 1493695 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Евалд Типнер |акс = |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Евалд Типнер<br>(Evald Tipner) |ном_ҳангоми_таваллуд = |таърихи_таваллуд = {{birth date|1906|3|13|df=yes}} |макони_таваллуд = [[Таллинн]], [[Империяи Русия]]<ref group=қайд>[[:en:Russian Empire|Russian Empire]], [[:en:Tallinn|Tallinn]]</ref> |таърихи_вафот = {{death date and age|1947|7|18|1906|3|13|df=yes}} |макони_вафот = |қад = |мавқеъ = {{afp|SR}} |бошгоҳи_кунунӣ = |рақам = |солҳо1 = |бошгоҳҳо1 = SK Sport Tallinn[[:en:SK Sport Tallinn|^en]] |баромадҳо1 = 112 |голҳо1 = 18 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |солҳои_миллӣ1 = 1924–1939 |дастаи_миллӣ1 = {{Парчам|Эстония}}[[:en:Estonia national football team|^en]] |баромадҳои_миллӣ1 = 66 |голҳои_миллӣ1 = 0 |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Евалд Типнер''' ({{lang-ru|Evald Tipner}}; [[13 март]]и [[1906]], — {{death date|1947|7|18|1906|3|13|df=yes}}, [[Таллинн]], [[Империяи Русия]]) — футболбози [[Русия|русӣ]], {{afp|sr}}.<ref>[[:en:Evald Tipner|Evald Tipner]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони 13 март]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1906]] [[Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Русия]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Эстония]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Sport Tallinn]] tqgolkym37h9bfvmfbpzjgn1xudm29u 0 175525 1493818 1145509 2026-11-12T08:06:28Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Bubchikov.jpg|Bubchikov.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Túrelio|Túrelio]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: (C) ARTEM SADOVNIKOV as per EXIF. 1493818 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Андрей Бубчиков |акс = |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Андрей Валеревич Бубчиков<br>(Andrei Valeryevich Bubchikov) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1979|9|24}} |макони_таваллуд = [[Иваново]], [[ҶШФС Русия]]<ref group=қайд>[[:en:Russian SFSR|Russian SFSR]], [[:en:Ivanovo|Ivanovo]]</ref> |санаи_вафот = |макони_вафот = |қад = {{қад|m=1.81}} |мавқеъ = {{afp|MF}} |бошгоҳи_кунунӣ = |рақам = |солҳо1 = 1996 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Русия}} [[Спартак Телеком Шуйа (бошгоҳи футбол)|Спартак Телеком Шуйа]][[:en:FC Spartak-Telekom Shuya|^en]] |баромадҳо1 = 9 |голҳо1 = 0 |солҳо2 = 1997–2000 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Русия}} [[Текстилшчик Иваново (бошгоҳи футбол)|Текстилшчик Иваново]][[:en:FC Tekstilshchik Ivanovo|^en]] |баромадҳо2 = 52 |голҳо2 = 7 |солҳо3 = 2000–2003 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Русия}} [[Спартак Телеком Шуйа (бошгоҳи футбол)|Спартак Телеком Шуйа]][[:en:FC Spartak-Telekom Shuya|^en]] |баромадҳо3 = 114 |голҳо3 = 21 |солҳо4 = 2004 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Русия}} [[Текстилшчик Иваново (бошгоҳи футбол)|Текстилшчик Иваново]][[:en:FC Tekstilshchik Ivanovo|^en]] |баромадҳо4 = 21 |голҳо4 = 1 |солҳо5 = 2005 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Русия}} [[Авангард Курск (бошгоҳи футбол)|Авангард Курск]][[:en:FC Avangard Kursk|^en]] |баромадҳо5 = 10 |голҳо5 = 1 |солҳо6 = 2005 |бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Русия}} [[Енергетик Урен (бошгоҳи футбол)|Енергетик Урен]][[:en:FC Energetik Uren|^en]] |баромадҳо6 = 17 |голҳо6 = 6 |солҳо7 = 2006 |бошгоҳҳо7 = {{расми парчам|Беларус}} [[Торпедо Жодино (бошгоҳи футбол)|Торпедо Жодино]][[:en:FC Torpedo Zhodino|^en]] |баромадҳо7 = 0 |голҳо7 = 0 |солҳо8 = 2006 |бошгоҳҳо8 = {{расми парчам|Русия}} [[Орёл (бошгоҳи футбол)|Орёл]][[:en:FC Oryol|^en]] |баромадҳо8 = 18 |голҳо8 = 0 |солҳо9 = 2007 |бошгоҳҳо9 = {{расми парчам|Русия}} [[Звезда Серпухов (бошгоҳи футбол)|Звезда Серпухов]][[:en:FC Zvezda Serpukhov|^en]] |баромадҳо9 = 26 |голҳо9 = 5 |солҳо10 = 2008 |бошгоҳҳо10 = {{расми парчам|Русия}} [[Текстилшчик Иваново (бошгоҳи футбол)|Текстилшчик Иваново]][[:en:FC Tekstilshchik Ivanovo|^en]] |баромадҳо10 = 34 |голҳо10 = 10 |солҳо11 = 2009 |бошгоҳҳо11 = {{расми парчам|Русия}} [[Шексна Череповетс (бошгоҳи футбол)|Шексна Череповетс]][[:en:FC Sheksna Cherepovets|^en]] |баромадҳо11 = 13 |голҳо11 = 6 |солҳо12 = 2010 |бошгоҳҳо12 = {{расми парчам|Русия}} [[Текстилшчик Иваново (бошгоҳи футбол)|Текстилшчик Иваново]][[:en:FC Tekstilshchik Ivanovo|^en]] |баромадҳо12 = 20 |голҳо12 = 2 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Андрей Валеревич Бубчиков''' ({{lang-ru|Андрей Валерьевич Бубчиков}}; [[24 сентябр]]и [[1979]], [[Иваново]], [[ҶШФС Русия]]) — футболбози [[Русия|русӣ]], {{afp|mf}}.<ref>[[:en:Andrei Bubchikov|Andrei Bubchikov]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони 24 сентябр]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1979]] [[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Русия]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спартак Телеком Шуйа]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Текстилшчик Иваново]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Авангард Курск]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Енергетик Урен]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Торпедо Жодино]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Орёл]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Звезда Серпухов]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Шексна Череповетс]] {{Russia-footy-bio-stub}} 3jgrf7hlpfhwirv13n3lohkh42sbktq 4 205673 1493785 982236 2026-11-12T03:07:00Z Zosya95 54344 1493785 wikitext text/x-wiki == Мафҳумҳо == {| class="wikitable" !{{Расми парчам|ИМА}} '''[[Забони англисӣ|Англисӣ]]''' !{{Расми парчам|Русия}} [[Забони русӣ|Русӣ]] !{{Расми парчам|Тоҷикистон}} [[Забони тоҷикӣ|Тоҷикӣ]] !Варианти Шумо (ҷудо намудан бо вергул) !Эзоҳот |- |'''Added time''' |'''Дополнительное время''' |'''Вақти иловагӣ''' | | |- |'''Advantage''' |'''Advantage''' | | | |- |''' Asian Football Confederation''' |'''Азиатская конфедерация футбола''' |'''Конфедератсияи футболи Осиё''' | | |- |'''[[:en:Apertura and Clausura|Apertura and Clausura]]''' |[[:ru:Апертура и Клаусура|'''Апертура и Клаусура''']] |'''Апертура ва Клаусура''' | | |- |'''[[:en:Armband|Armband]]''' |'''Нарукавная повязка''' | | | |- |'''[[:en:Assist (football)|Assist]]''' |'''Ассист''' <ref>'''Ассист''' (от англ. assist, помощь) — голевая передача.</ref> | | | |- |'''[[:en:Assistant referee (association football)|Assistant referee]]''' |'''Помощники судьи''' | | | |- |'''Attacker''' |'''Нападающий'''  |'''[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]''' | | |- |'''[[:en:Away goals rule|Away goals rule]]''' |'''[[:ru:Правило гола, забитого на чужом поле|Правило гола, забитого на чужом поле]]''' | | | |- |'''[[:en:Back-pass rule|Back-pass rule]]''' |'''Пас назад''' | | | |- |'''Backheel''' |'''Задняя подсечка''' | | | |- |'''[[:en:Football (association football)|Ball]]''' |'''[[:ru:Футбольный мяч|Мяч]]''' |'''[[Тӯби футбол|Тӯб]]''' | | |- |'''[[:en:Ball boy|Ball boy]]''' |'''Подавальщик(-ца) мяча''' | | | |- |'''Ballon d'Or''' |'''[[:ru:Золотой мяч ФИФА|Золотой мяч]]''' |'''[[Тӯби тилои ФИФА|Тӯби тило]]''' | | |- |'''[[:en:Beach football|Beach football]]''' |'''[[:ru:Пляжный футбол|Пляжный футбол]]''' | | | |- |'''[[:en:Behind closed doors (football)|Behind closed doors]]''' |'''[[:ru:Матч без зрителей|Матч без зрителей]]''' | | | |- |'''Bench''' |'''Скамейка запасных, Банка''' | | | |- |'''Bend''' |'''[[:ru:Сухой лист|Сухой лист]]'''  | | | |- |'''[[:en:Bicycle kick|Bicycle kick]]''' |'''[[:ru:Удар через себя в падении|Удар через себя в падении]]''' | | | |- |'''Booking''' |'''Предупреждение, Чуй''' | | | |- |'''Boot boy''' | | | | |- |'''[[:en:Bosman ruling|Bosman ruling]]''' |'''[[:ru:Правило Босмана|Правило Босмана]]''' | | | |- |'''Box''' |'''[[:ru:Штрафная площадь (футбол)|Штрафная площадь]]''' | | | |- |'''Box-to-box''' |'''Бокс-ту-бокс'''<ref>центральный полузащитник, выполняющий большой объём работы по всему полю и одинаково полезный как в разрушении, так и в созидании.</ref> | | | |- |'''Brace''' |'''Дубль'''<ref>два гола, забитых игроком в течение матча</ref> | | | |- |'''Break''' | | | | |- |'''Bung''' | | | | |- |'''Byline''' | | | | |- |'''CAF''' | | | | |- |'''[[:en:Cap (sport)|Cap]]''' |'''Игра за сборную страны''' | | | |- |'''[[:en:Captain (association football)|Captain]]''' |'''Капитан''' | | | |- |'''[[:en:Caretaker manager|Caretaker manager]]''' |'''Исполняющий обязанности менеджера''' | | | |- |'''[[:en:Catenaccio|Catenaccio]]''' |'''Катеначчо'''<ref>тактическая схема с акцентом на обороне и тактических фолах. Создана тренером «[[Интернационале]]» [[Эррера, Эленио|Эленио Эррерой]] на рубеже 1960-х.</ref> | | | |- |'''Caution''' |'''[[:ru:Жёлтая карточка|Предупреждение]]''' | | | |- |'''Centre circle''' | | | | |- |'''Centre spot''' |'''[[:ru:Футбольное поле#.D0.A6.D0.B5.D0.BD.D1.82.D1.80 .D0.BF.D0.BE.D0.BB.D1.8F|Центр поля]]''' | | | |- |'''[[:en:Channel (football)|Channel]]''' | | | | |- |'''Champions League''' |'''[[:ru:Лига Чемпионов|Лига Чемпионов]]''' | | | |- |'''Chance''' |'''Голевой момент'''  | | | |- |'''[[:en:Chip (association football)|Chip]], Lob''' |'''Cвеча''', '''свечка, подавать (зарядить, зажечь) свечу''' | | | |- |'''Christmas tree''' |''' 4–3–2–1'''  | | | |- |'''[[:en:Clean sheet|Clean sheet]]''' | | | | |- |'''Clearance''' | | | | |- |'''[[:en:Co-ownership (football)|Co-ownership]]''' | | | | |- |'''[[:en:CONCACAF|CONCACAF]]''' | | | | |- |'''[[:en:CONMEBOL|CONMEBOL]]''' | | | | |- |'''Corner flag''' | | | | |- |'''[[:en:Corner kick|Corner kick]]''' | | | | |- |'''[[:en:Corridor of uncertainty|Corridor of uncertainty]]''' | | | | |- |'''Counter-attack''' or '''counterattack''' | | | | |- |'''[[:en:Cross (football)|Cross]]''' | | | | |- |'''Crossbar''' | | | | |- |'''[[:en:Cruijff Turn|Cruyff turn]]''' | | | | |- |'''Cuauhtemiña''' | | | | |- |'''Cup''' | | | | |- |'''Cup run''' | | | | |- |'''[[:en:Cup-tied|Cup-tied]]''' | | | | |- |'''Cupset''' | | | | |- |'''[[:en:Curl (football)|Curl]]''' | | | | |- |'''[[:en:Curva (stadia)|Curva]]''' | | | | |- |'''Custodian''' | | | | |- |'''D''' | | | | |- |'''[[:en:Dead ball|Dead ball]]''' | | | | |- |'''Deep''' | | | | |- |'''[[:en:Defender (association football)|Defender]]''' |'''[[:ru:Защитник (футбол)|Защитник]]''' |'''[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]''' | | |- |'''[[:en:Local derby|Derby]]''' | | | | |- |'''[[:en:Designated player rule|Designated player rule]]''' | | | | |- |'''Direct free kick''' | | | | |- |'''Dissent''' | | | | |- |'''[[:en:Diving (association football)|Diving]]''' | | | | |- |'''[[:en:Doing a Leeds|Doing a Leeds]]''' | | | | |- |'''[[:en:Double (association football)|Double]]''' | | | | |- |'''[[:en:Dribbling|Dribbling]]''' | | | | |- |'''Drop ball''' | | | | |- |'''Dugout''' | | | | |- |'''[[:en:Dummy (football)|Dummy]]''' | | | | |- |'''[[:en:El Clásico|El Clásico]]''' | | | | |- |'''Elevator team''' | | | | |- |'''[[:en:Equaliser (sports)|Equaliser]]''' | | | | |- |'''European night''' | | | | |- |'''Exhibition match''' | | | | |- |'''[[:en:Overtime (sports)|Extra time]]''' | | | | |- |'''[[:en:FA Cup|FA Cup]]''' | | | | |- |'''False nine''' | | | | |- |'''Fan''' | | | | |- |'''Fan park''' | | | | |- |'''Fans' favourite''' | | | | |- |'''Favourite''' | | | | |- |'''FC''' | | | | |- |'''[[:en:Farm team|Feeder club]]''' | | | | |- |'''Feign injury''' | | | | |- |'''[[:en:Fergie time|Fergie time]]''' | | | | |- |'''Field of play''' | | | | |- |'''[[:en:FIFA|FIFA]]''' | | | | |- |'''Fifty-fifty''' | | | | |- |'''Final whistle''' | | | | |- |'''First eleven''' | | | | |- |'''First team''' | | | | |- |'''First touch''' | | | | |- |'''Flag''' | |'''Парчам''' | | |- |'''Fixture''' | | | | |- |'''Flat back four''' | | | | |- |'''Flick-on''' | | | | |- |'''[[:en:Football (association football)|Football]]''' | | | | |- |'''[[:en:Football League|Football League]]''' | | | | |- |'''[[:en:Football programme|Football programme]]''' | | | | |- |'''[[:en:Football pyramid|Football pyramid]]''' | | | | |- |'''[[:en:Formation (association football)|Formation]]''' | | | | |- |'''Forward''' |'''[[:ru:Нападающий (футбол)|Нападающий]]''' |'''[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]''' | | |- |'''[[:en:Fourth official|Fourth official]]''' | | | | |- |'''Fox in the box''' | | | | |- |'''[[:en:Foul (association football)|Foul]]''' | | | | |- |'''Free kick''' | | | | |- |'''[[:en:Freestyle football|Freestyle football]]''' | | | | |- |'''[[:en:Exhibition game|Friendly]]''' | | | | |- |'''Fullback''' | | | | |- |'''[[:en:Full-time|Full-time]]''' | | | | |- |'''[[:en:Futsal|Futsal]]''' | | | | |- |'''Game of two halves''' | | | | |- |'''[[:en:Game 39|Game 39]]''' | | | | |- |'''Ghost game''' | | | | |- |'''[[:en:Ghost goal|Ghost goal]]''' | | | | |- |'''Giant-killing''' | | | | |- |'''Give-and-go''' | | | | |- |'''[[:en:Goal (sport)#Association football|Goal]]''' | | | | |- |'''Goal average''' | | | | |- |'''[[:en:Goal difference|Goal difference]]''' | | | | |- |'''Goal hanger''' | | | | |- |'''[[:en:Goalkeeper (association football)|Goalkeeper]]''' |'''[[:ru:Вратарь (футбол)|Вратарь]]''' |'''[[Дарвозабон (футбол)|Дарвозабон]]''' | | |- |'''Goal kick''' | | | | |- |'''Goal line''' | | | | |- |'''Goal-line clearance''' | | | | |- |'''[[:en:Goal-line technology|Goal-line technology]]''' | | | | |- |'''[[:en:Goal poacher|Goal poacher]]''' | | | | |- |'''Goalmouth''' | | | | |- |'''Goalmouth scramble''' | | | | |- |'''[[:en:Goal of the century|Goal of the century]]''' | | | | |- |'''Goalpost''' | | | | |- |'''Goalside''' | | | | |- |'''[[:en:Golden Generation|Golden Generation]]''' | | | | |- |'''[[:en:Golden goal#Use in association football|Golden goal]]''' | | | | |- |'''Grand Slam''' | | | | |- |'''Green card''' | | | | |- |'''[[:en:Groundhopping|Groundhopping]]''' | | | | |- |'''[[:en:Group of death|Group of death]]''' | | | | |- |'''Half-back''' | | | | |- |'''[[:en:Half-time|Half-time]]''' | | | | |- |'''Half-volley''' | | | | |- |'''Handbags''' | | | | |- |'''Handball or handball''' | | | | |- |'''[[:en:Hand of God goal|Hand of God]]''' | | | | |- |'''Hard man''' | | | | |- |'''[[:en:Hat-trick (football)|Hat-trick]]''' | | | | |- |'''Header''' | | | | |- |'''High foot''' | | | | |- |'''Holding role''' or '''Holding midfielder''' | | | | |- |'''Hold up the ball''' | | | | |- |'''[[:en:Hole (association football)|Hole]]''' | | | | |- |'''Hollywood ball''' | | | | |- |'''[[:en:Home advantage|Home and away]]''' | | | | |- |'''[[:en:Football hooliganism|Hooligans]]''' | | | | |- |'''Hospital ball''' | | | | |- |'''Howler''' | | | | |- |'''IFAB''' | | | | |- |'''[[:en:Indirect free kick|Indirect free kick]]''' | | | | |- |'''Indoor football''' | | | | |- |'''[[:en:Indoor soccer|Indoor soccer]]''' | | | | |- |'''Injury time''' | | | | |- |'''Inside forward''' | | | | |- |'''Intercept''' | | | | |- |'''International break''' | | | | |- |'''International clearance''' | | | | |- |'''Jew goal''' | | | | |- |'''[[:en:Journeyman (sports)#Association football|Journeyman]]''' | | | | |- |'''Jumpers for goalposts''' | | | | |- |'''Keeper''' | | | | |- |'''[[:en:Keepie-uppie|Keepie-uppie]]''' | | | | |- |'''[[:en:Kick and rush|Kick and rush]]''' | | | | |- |'''Kick-off''' | | | | |- |'''[[:en:Kit (association football)|Kit]]''' | | | | |- |'''[[:en:Spion Kop (stadia)|Kop]]''' | | | | |- |'''Last man''' | | | | |- |'''[[:en:Last-minute goal|Last-minute goal]]''' | | | | |- |'''Lay-off pass''' | | | | |- |'''[[:en:Laws of the Game (association football)|Laws of the Game]]''' | | | | |- |'''[[:en:Sports league|League]]''' | | | | |- |'''Libero''' | | | | |- |'''Linesman''' | | | | |- |'''[[:en:Loan (sports)|Loan]]''' | | | | |- |'''[[:en:Long ball|Long ball]]''' | | | | |- |'''Lost the [[:en:Changing room|dressing room]]''' | | | | |- |'''Magic sponge''' | | | | |- |'''[[:en:Manager (association football)|Manager]]''' | | | | |- |'''[[:en:Man of the match|Man of the match]]''' | | | | |- |'''Man on!''' | | | | |- |'''Man-to-man marking''' | | | | |- |'''[[:en:Marking (association football)|Marking]]''' | | | | |- |'''[[:en:Match fixing|Match fixing]]''' | | | | |- |'''Mazy run''' | | | | |- |'''Medical''' | | | | |- |'''[[:en:Mexican wave|Mexican wave]]''' | | | | |- |'''[[:en:Mickey Mouse cup|Mickey Mouse cup]]''' | | | | |- |'''[[:en:Midfielder|Midfielder]]''' |'''[[:ru:Полузащитник (футбол)|Полузащитник]]''' |'''[[Ниммуҳофизатгар (футбол)|Ниммуҳофизатгар]]''' | | |- |'''Minnow''' | | | | |- |'''[[:en:Multiball system|Multiball system]]''' | | | | |- |'''Near post/Far post''' | | | | |- |'''Neutral ground''' | | | | |- |'''[[:en:Nutmeg (football)|Nutmeg]]''' | | | | |- |'''Obstruction''' | | | | |- |'''OFC''' | | | | |- |'''[[:en:Offside (association football)|Offside]]''' | | | | |- |'''Offside trap''' | | | | |- |'''[[:en:Olympic goal|Olympic goal]]''' | | | | |- |'''[[:en:One touch (association football)|One touch]]''' | | | | |- |'''[[:en:List of one-club men|One-club man]]''' | | | | |- |'''One-on-one''' | | | | |- |'''One-two''' | | | | |- |'''Open goal''' | | | | |- |'''Opportunity''' | | | | |- |'''Outfield player''' | | | | |- |'''[[:en:Outside forward|Outside forward]]''' | | | | |- |'''Overhead kick''' | | | | |- |'''Overlap''' | | | | |- |'''[[:en:Own goal|Own goal]]''' | | | | |- |'''Panenka''' | | | | |- |'''Parachute payment''' | | | | |- |'''[[:en:Paralympic association football|Paralympic football]]''' | | | | |- |'''Parking the bus''' | | | | |- |'''[[:en:Passing (association football)|Pass]]''' | | | | |- |'''Passive offside''' | | | | |- |'''[[:en:Penalty area|Penalty area]]''' | | | | |- |'''[[:en:Penalty kick (association football)|Penalty kick]]''' | | | | |- |'''[[:en:Penalty shootout (association football)|Penalty shootout]]''' | | | | |- |'''[[:en:Perfect hat-trick|Perfect hat-trick]]''' | | | | |- |'''Phantom goal''' | | | | |- |'''[[:en:Phoenix club (association football)|Phoenix club]]''' | | | | |- |'''[[:en:Association football pitch|Pitch]]''' | | | | |- |'''[[:en:Pitch invasion#Association football|Pitch invasion]]''' | | | | |- |'''Play-acting''' | | | | |- |'''Play to the whistle''' | | | | |- |'''Playing advantage''' | | | | |- |'''[[:en:Playmaker|Playmaker]]''' | | | | |- |'''[[:en:Playoff|Playoff]]''' | | | | |- |'''Points deduction''' | | | | |- |'''Post''' | | | | |- |'''[[:en:The Pozna?|The Pozna?]]''' | | | | |- |'''Pre-season''' | | | | |- |'''[[:en:Premier League|Premier League]]''' | | | | |- |'''Pressing''' | | | | |- |'''[[:en:Professionalism in association football|Professional]]''' | | | | |- |'''[[:en:Professional foul|Professional foul]]''' | | | | |- |'''Promedios''' | | | | |- |'''[[:en:Promotion and relegation|Promotion]]''' | | | | |- |'''Pyramid''' | | | | |- |'''[[:en:Rabona|Rabona]]''' | | | | |- |'''Red card''' | | | | |- |'''Reducer''' | | | | |- |'''[[:en:Referee (association football)|Referee]]''' | | | | |- |'''Replacement''' | | | | |- |'''[[:en:Promotion and relegation|Relegation]]''' | | | | |- |'''Reserve team''' | | | | |- |'''[[:en:Retired numbers in association football|Retired number]]''' | | | | |- |'''Ronglish''' | | | | |- |'''[[:en:Round-robin tournament|Round-robin tournament]]''' | | | | |- |'''Rounding the 'keeper''' | | | | |- |'''Route one''' | | | | |- |'''[[:en:Roy of the Rovers stuff|Roy of the Rovers stuff]]''' | | | | |- |'''Row Z''' | | | | |- |'''Safety''' | | | | |- |'''Save''' | | | | |- |'''Scissor kick''' | | | | |- |'''Scorpion kick''' | | | | |- |'''Scrimmage''' | | | | |- |'''[[:en:Seal dribble|Seal dribble]]''' | | | | |- |'''[[:en:Domestic association football season|Season]]''' | | | | |- |'''[[:en:Second season syndrome|Second season syndrome]]''' | | | | |- |'''Sending off''' | | | | |- |'''Set piece''' | | | | |- |'''Shielding''' | | | | |- |'''[[:en:Shin guard|Shin pads]]''' or '''Shin guards''' | | | | |- |'''Shoot''' | | | | |- |'''Shootout''' | | | | |- |'''Shutout''' | | | | |- |'''Side netting''' | | | | |- |'''[[:en:Silver goal|Silver goal]]''' | | | | |- |'''Silverware''' | | | | |- |'''Simulation''' | | | | |- |'''Six-a-side football''' | | | | |- |'''[[:en:Six-pointer|Six-pointer]]''' | | | | |- |'''Slide tackle''' | | | | |- |'''[[:en:Soccer|Soccer]]''' | | | | |- |'''[[:en:Spion Kop (stadia)|Spion Kop]]''' | | | | |- |'''Spot-kick''' | | | | |- |'''[[:en:Squad number (association football)|Squad numbers]]''' | | | | |- |'''Squad rotation system''' | | | | |- |'''Square ball''' | | | | |- |'''Squeaky-bum time''' | | | | |- |'''[[:en:Stanchion|Stanchion]]''' | | | | |- |'''[[:en:Step over|Stepover]]''' | | | | |- |'''[[:en:Stoppage time|Stoppage time]]''' | | | | |- |'''Straight red''' | | | | |- |'''Striker''' | | | | |- |'''[[:en:Cleat (shoe)|Studs]]''' | | | | |- |'''[[:en:Substitute (association football)|Substitute]]''' | | | | |- |'''Subbed''' | | | | |- |'''Sudden death''' | | | | |- |'''Super Hat-trick''' | | | | |- |'''Supporter''' | | | | |- |'''Survive''' | | | | |- |'''Suspension''' | | | | |- |'''[[:en:Sweeper (association football)|Sweeper]]''' | | | | |- |'''Tackle''' | | | | |- |'''(to) Take a touch''' | | | | |- |'''(it) Takes a touch''' | | | | |- |'''Target man''' | | | | |- |'''[[:en:Taylor Report|Taylor Report]]''' | | | | |- |'''Technical area''' | | | | |- |'''[[:en:Adidas Telstar|Telstar]]''' | | | | |- |'''[[:en:Terrace (stadium)|Terrace]]''' | | | | |- |'''[[:en:Testimonial match|Testimonial match]]''' | | | | |- |'''Third man running''' | | | | |- |'''[[:en:Three points for a win|Three points for a win]]''' | | | | |- |'''Through-ball''' | | | | |- |'''[[:en:Throw-in|Throw-in]]''' | | | | |- |'''[[:en:Tifo|Tifo]]''' | | | | |- |'''[[:en:Tiki-taka|Tiki-taka]]''' | | | | |- |'''Toe punt''' | | | | |- |'''Too good to go down''' | | | | |- |'''Top corner''' | | | | |- |'''Top flight''' | | | | |- |'''[[:en:Total Football|Total Football]]''' | | | | |- |'''[[:en:Touch-line|Touch-line]]''' | | | | |- |'''Tracksuit manager''' | | | | |- |'''[[:en:Transfer window|Transfer window]]''' | | | | |- |'''Trap''' | | | | |- |'''Travelling army''' | | | | |- |'''Trialist''' | | | | |- |'''Two-footed tackle''' | | | | |- |'''[[:en:UEFA|UEFA]]''' | | | | |- |'''[[:en:Underdog (competition)|Underdog]]''' | | | | |- |'''Under the cosh''' | | | | |- |'''[[:en:Ultras|Ultras]]''' | | | | |- |'''Upset''' | | | | |- |'''[[:en:Utility player|Utility player]]''' | | | | |- |'''[[:en:Vanishing spray|Vanishing spray]]''' | | | | |- |'''Video technology''' | | | | |- |'''[[:en:Volley (football)|Volley]]''' | | | | |- |'''[[:en:Vuvuzela|Vuvuzela]]''' | | | | |- |'''Wall''' | | | | |- |'''Want-away''' | | | | |- |'''[[:en:War chest|War chest]]''' | | | | |- |'''[[:en:Webster ruling|Webster ruling]]''' | | | | |- |'''Wing''' | | | | |- |'''[[:en:Winger (soccer)|Winger]]''' | | | | |- |'''Winter break''' | | | | |- |'''Withdrawn''' | | | | |- |'''Woodwork''' | | | | |- |'''Worldy''' | | | | |- |'''[[:en:Work rate|Work rate]]''' | | | | |- |'''World Cup''' | | | | |- |'''X-rated challenge''' | | | | |- |'''Yellow card''' | | | | |- |'''Youth''' | | | | |- |'''[[:en:Youth academy|Youth academy]]''' | | | | |- |'''[[:en:Yo-yo club|Yo-yo club]]''' | | | | |- |'''Zonal marking''' | | | | |- |'''[[:en:Zona mista|Zona mista]]''' | | | | |} __FORCETOC__ ly2uhzk2ecnwl2x9sd3rksvri31owb2 0 205706 1493628 1470745 2026-11-11T17:47:32Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493628 wikitext text/x-wiki [[File:NivellementExample.jpg|thumb|right|200px|Нивелиронидани ҳандасӣ.]] '''Нивелир''' (аз {{Lang-fr|niveler}} — «ба­робар намудан», «гузоштан дар сатҳ») — [[Афзор|асбоби]] [[Заминсанҷӣ|геодезиест]] барои нивелиронидан ва муайян намудани самтҳои гори­зонталӣ ҳангоми корхҳи монтажкунӣ. Бештар нивелирҳои оптики-механикӣ маъмул гаштаанд, ки дар онҳо фар­қи баландии ду нуқта тавассути шуои (хати) визирии горизонталӣ аз рӯи тахтачаҳои махсуси дар нуқтаҳои тадқиқшававда гузошташуда муайян карда мешавад. Қисмҳои асосии нивелир [[обтарозу]] (ватерпас) ва ғулбаи биниш мебошанд. == Тариқи нивелиронидан == Ба комплекти асбоб тахтачаҳои невелиронӣ низ мансубанд. Нивелирҳои обтарозуашон ба ғулбаи биниш васлшуда ва нивелирҳои обтарозуашон ба кор­пус васлшуда мавҷуданд. Пеш аз истифода хати визириро бо ёрии обтарозу ба ҳолати горизонталӣ меоранд. Дар нивелирҳои хати визириашон худ аз худ созшаванда ин кор ба таври автоматӣ иҷро мешавад. Барои зуд ба «нуқтаи нулӣ» овардани ҳубобчаи обтарозу ва баланд бардоштани саҳеҳӣ нивелирҳоро бо винти элеватсионӣ таъмии мекунанд. Нивелирҳо аз рӯи дараҷоти дақиқашон фавқуддақиқ, дақиқ ва техникӣ мешаванд. Баъзан нивелирҳои ҳидростатикиро, ки дар онҳо хосияти [[зарфҳои марбут]] истифода шудаанд, низ кор мефармоянд. == Адабиёт == * ''Куштин И. Ф., Куштин В. И'' Инженерная геодезия. == Пайвандҳо == * [http://www.gmat.unsw.edu.au/currentstudents/ug/projects/f_pall/html/l1.html Dumpy level] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080308090509/http://www.gmat.unsw.edu.au/currentstudents/ug/projects/f_pall/html/l1.html |date=2008-03-08 }} {{Ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20180112010538/http://geodesy-bases.ru/geodezicheskie-izmereniya/izmerenie-prevyshenij/geometricheskoe-nivelirovanie/niveliry-ix-ustrojstvo-poverki-issledovaniya Нивелиры: их устройство, поверки, исследования] * [http://www.sitegeodesy.com/nivelir.html Нивелир] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20171226194839/http://sitegeodesy.com/nivelir.html |date=2017-12-26 }} на сайте о геодезии и геоприборах == Сарчашма == * {{ЭСТ|||муаллиф=}} [[Гурӯҳ:Абзорҳои андозагирӣ]] hk33ql960136i7fo01cemf36s0lyic9 0 206201 1493617 1487052 2026-11-11T16:53:43Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493617 wikitext text/x-wiki {{Шахсият/Ислом|илоҳиётшинос |номи аслӣ = {{lang-fa|مولانا یعقوب چرخی}} |вазифа = 18-умин шайхи тариқати нақшбандия |аввалдавр = 1400 |охирдавр = 1447 |пешгузашта = [[Алоуддини Аттор]] |ҷонишин = [[Убайдуллоҳи Шошӣ]] |ном тав = Яъқуб ибни Усмон ибни Маҳмуд ибни Муҳаммад ибни Маҳмуди Чархӣ |маҳалли даргузашт = деҳкадаи Ҳалғату, [[мулки Ҳисор]], [[Мовароуннаҳр]] |падар = Усмон ибни Маҳмуд |нуфуз = нақшбандия }} '''Мавлоно Яъқуби Чархӣ''' (''Яъқуб ибни Усмон ибни Маҳмуди Ғазнавӣ Чархии Сарразӣ''<ref name=":1" group="Тавзеҳ">Ӯ дар оғози чандин асараш ному нисбати худро тақрибан як хел зикр кардааст: Дар «Тафсир» ба забони арабӣ: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн ал-Маҳмуд ал-Ғазнавӣ ал-Чархӣ сумма ас- Сарразӣ»''; дар оғози рисолаҳои «Найнома»: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ибн Муҳаммад ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ сумма ас- Сарразӣ»; «Абдолия»: «Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ибн Муҳаммад ибн Маҳмуд ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ сумма ас- Сарразӣ»''; дар «Унсия»: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ»;'' дар «Ҳуроия»: ''«Яъқуб ибн Усмон ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ»;'' дар «Шарҳи асмоулҳусно»: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ибн Муҳаммад ал-Ғазнавӣ сумма ас-Сарразӣ»''.</ref>; [[1359]], деҳаи Саррази деҳоти Чархи [[Вилояти Лӯгар|вилояти Ғазнин]] — [[1447]], деҳкадаи Ҳалғату, [[мулки Ҳисор]]) — [[ориф]], {{шоир}}, яке аз бузургтарин намояндагони тариқати [[тасаввуф]]ии [[нақшбандия]], муриду халифа ва аз асҳоби кибори саромади силсила — [[Баҳоуддини Нақшбанд|Хоҷа Баҳоуддини Нақшбанд]]. == Зиндагинома == Яъқуби Чархӣ, аз маълумоти овардаи худи муаллиф ва тазкираҳои «Нафаҳот»-у «Рашаҳот» маълум мегардад, ки эшонро лақаб Мавлоно, ном Яъқуб, номи падар Усмон, нисбат Ғазнавии Чархии Сарразӣ буда, дар деҳаи Саррази деҳоти Чархи вилояти Ғазнин ([[Вилояти Лӯгар|вилояти Лугари]] [[Афғонистон]]и имрӯз) ба дунё омадааст. Таърихи таваллуди Яъқуби Чархӣ маълум нест, ҳарчанд баъзеҳо онро соли 763 ҳиҷрии қамарӣ (1361 милодӣ) зикр кардаанд<ref name=":0">شمس, محمد جواد. يعقوب جرخى. احوال و آثار. دوشنبه, انتشارات بيوند, 2009. ص ٣٤</ref><ref>Мавлоно Яъқуби Чархӣ. Китобулфароиз. Д.: Адиб, 2011. Саҳ. 4.</ref>. == Омӯзиш ва таҳсили илм == Яъқуби Чархӣ таҳсили ибтидоии диниро дар зодгоҳаш, дар хонаводаи хеш, назди падараш гирифтааст<ref name=":0" /><ref>Муҳаммадхоҷаев А. Нақшбандия ва Хоҷа Аҳрор. Саҳ. 69</ref>. Тавре аз як нақли Мавлоно Яъқуби Чархӣ бармеояд, ӯ барои идомаи таҳсил аз зодгоҳаш ба Ҳирот — пойтахти давлати Темуриён меравад. Шаҳри Ҳирот он вақт маркази сиёсиву иқтисодӣ ва фарҳангии мамлакат буд, аз як ишораи Мавлоно Яъқуб ҳамин қадар маълум мегардад, ки ӯ чанд гоҳ дар Ҳирот будааст ва дар хонақоҳи [[Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ]], воқеъ дар бозори Малик, зиста ва асосан дар ҳамон ҷо таом мехӯрдааст, ба қавли худаш: «''ба сабаби он ки дар шаритаи он тавсиате ҳаст ва дар асли вақф низ эҳтиёт намудаанд''»<ref name="«Найнома». Саҳ. 17">«Найнома». Саҳ. 17.</ref>. Мавлоно Яъқуб барои идомаи таҳсил соли 1380 милодӣ ба [[Бухоро]] — гаҳвораи тамаддун ва фарҳанги миллии тоҷикон меояд ва ба омӯзиши улуми динӣ мепардозад<ref>«Тафсир». Саҳ. 171.</ref>. Баъди ба пуррагӣ фаро гирифтани давраи таҳсилоти динӣ оҳанги бозгашт аз роҳи Балх ба ватан мекунад<ref>Осори мунтахаби Хоҷа Аҳрор ва пайравонаш. Д.: Империал Групп, 2004. Саҳ. 302</ref><ref group="Тавзеҳ">Дар ин бора муаллифи «Рашаҳот» аз забони Мавлоно Яъқуб чунин меорад: ''«Ва баъд аз он ки аз акобир ва уламои Бухоро иҷозати фатво гирифтам, азимати он кардам, ки ба ватани аслӣ муроҷаъат намоям».''</ref>. Иҷозати фатво, тавре ки маълум аст, танҳо пас аз хатми давраи пурраи таҳсилот ва фаро гирифтани тамоми улуми динии замон дода мешуд. Пас, аз ин қавли Мавлоно Яъқуб маълум мегардад, ки ӯ то қадам ниҳодан дар тариқат аз шариат огоҳии комил дошта, олими мутабаҳҳир дар улуми шаръӣ гашта будааст. Аз як ишораи Ҳоҷа Аҳрор баъзе муҳаққиқон чунин бардошт кардаанд, ки Мавлоно Яъқуби Чархӣ барои таҳсили илм ба [[Миср]] низ сафар карда будааст<ref name="«Найнома». Саҳ. 17"/>. Ишораи мазкур дар «Нафаҳот» чунин сабт шудааст: «Хидмати Ҳоҷа Убайдуллоҳ фармуданд, ки хидмати Мавлоно Яъқуб бо [[Шайх Зайнуддини Хофӣ]] (раҳ) пеши Мавлоно Шиҳобуддини Сайрофӣ (раҳ) ҳамсабақ будаанд»<ref>«Тафсир». Саҳ. 466.</ref>. Худи Мавлоно Яъқуб дар ягон ҷойи осори дар дастрасии мо қарордошта аз сафараш ба Миср ёдовар нашудааст. Танҳо дар «Тафсир» ду бор якбайтӣ аз бузургтарин сарояндаи шеъри сӯфиёна дар адабиёти араб Ибни Фориз (1181—1235 милодӣ) овардааст. Орифи мазкур, тавре маълум аст, дар Миср зистааст. Шайхи маъруф Зайнуддини Хофӣ (фавт 1436) шарикдарси ӯст. Қабл аз бозгашт ба ватан бо хоҷа Баҳоуддин ҳамсуҳбат шуда, ба ҳалқаи муридони ӯ пайваст. Хоҷаи Нақшбанд пеш аз вафот бо мақсади таълиму тарбияи минбаъда Мавлоно Яъқуби Чархиро ба назди халифаи хеш [[Алоуддини Аттор]] равон кард. Мавлоно Яъқуби Чархӣ то дами вафоти Алоуддини Аттор дар назди ӯ дар Чағониён монд ва сипас ба мулки Ҳисор омада, дар деҳкадаи Ҳалғату (воқеъ дар қисмати ғарбии Душанбе) маскан ихтиёр кард. Дар ин ҷо то охири умр тибқи дастури пири худ ба кишоварзӣ, таълими шогирдон, тарбияи муридон ва тарғиби таълимоти тариқати нақшбандия машғул гашт. Хоҷа Баҳоуддин ба Мавлоно Яъқуби Чархӣ фармуда буд: «Он чи аз мо ба ту расидааст, ба бандагони Худо бирасон, то сабаби саодат бошад». Мавлоно Яъқуби Чархӣ муршиди намояндаи маъруфи тариқати нақшбандия Хоҷа Убайдуллоҳи Аҳрор мебошад. Хоҷа Аҳрор ба қасди дасти иродат додан ба Мавлоно Яъқуби Чархӣ аз Самарқанд ба Ҳалғату омадааст. == Поси хотир == [[Акс:Масҷиди ҷомеи марказии н. Рӯдакӣ ба номи Мавлоно Яъқуби Чархӣ (1).jpg|thumb|Масҷиди ҷомеи марказии ноҳияи Рӯдакӣ ба номи Мавлоно Яъқуби Чархӣ]] Пас аз вафоти Мавлоно Яъқуби Чархӣ деҳкада ба поси хотири ӯ «Ҳазрати Мавлоно» ном гирифт. Оромгоҳи Мавлоно Яъқуби Чархӣ ба мазор табдил ёфт. Иморатҳои сари мазорро соли 1703 лашкари Бухоро хароб кард. Баъдан мазор аз нав сохта шуд ва дар шафати он масҷиди ҷомеъ бунёд гардид. Дар канори деҳаи Пингроми Афғонистон, 2 км дуртар аз зодгоҳи Мавлоно Яъқуби Чархӣ — деҳаи Чарх, мардуми маҳаллӣ мазор бунёд кардааст, ки он оромгоҳи падари Мавлоно Яъқуби Чархӣ аст. == Осор == Дар «Рашаҳот» танҳо ба мусаннафоти сершумор доштани Мавлоно Чархӣ ишорае рафта, вале аз онҳо ном бурда нашудааст. Муҳаққиқон теъдоди гуногуни осори Мавлоно Яъқуби Чархиро аз 2 то 10 номгӯй зикр кардаанд: Ҳ. К. Йилмаз — 2, Халилуллоҳи Халилӣ — 3, Аҳмадҷон Муҳаммадхоҷаев — 5, М. Ҷ. Шамс — 7, М. Н. Ронҷҳо — 8, Ҳамза Камол — 10 номгӯй. Дар дастрасии мо 8 номгӯй китобу рисолаҳои зерини Яъқуби Чархӣ қарор дорад<ref>Маҳмадуллоев С. Мавлоно Яъқуби Чархӣ. Зиндагӣ, осор ва афкор. — {{Д.}}: «Дониш», 2013. — С. 40. — 272 с.</ref>: # «Тафсири Яъқуби Чархӣ». # «Найнома» ё рисолаи «Ноия». # Рисолаи «Абдолия». # Рисолаи «Унсия». # Рисолаи «Шарҳи асмоулҳусно». # Рисолаи «Ҳавроия» ё «Ҷамолия». # «Китобулфароиз». # «Тариқаи хатми аҳзоб». == Нигаред низ == * [[Масҷиди мавлоно Яъқуби Чархӣ]] == Тавзеҳот == {{эзоҳ|group=Тавзеҳ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} == Адабиёт == * [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016, — С. 725. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7. * Маҳмадуллоев С. Мавлоно Яъқуби Чархӣ. Зиндагӣ, осор ва афкор. — {{Д.}}: «Дониш», 2013. — 272 с. == Пайвандҳо == * {{Cite web|url=http://www.logar.se/index.php/fa/2014-07-20-00-18-02/122-shakhsiatha-5|title=خواجه یعقوب چرخی" پیر تصوف"|author=|website=|date=|publisher=www.logar.se|lang=fa|accessdate=2018-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180201205145/http://www.logar.se/index.php/fa/2014-07-20-00-18-02/122-shakhsiatha-5|archivedate=2018-02-01}} * {{Cite web|url=http://www.erfanabad.org/fa/modules/news/article.php?storyid=394|title=مولانا يعقوب چرخی حصاری قدّس سرّه - چهره های ماندگار - مطالب سایت|author=|lang=fa|accessdate=2018-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331204549/http://www.erfanabad.org/fa/modules/news/article.php?storyid=394|archivedate=2019-03-31}} * {{Cite web|url=http://wikifeqh.ir/%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%DA%86%D8%B1%D8%AE%DB%8C|title=یعقوب چرخی - ویکی فقه|publisher=wikifeqh.ir|lang=fa}} * {{cite web|url=http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XV/1420-1440/Jakub_charhi/frametext.htm|lang=ru|title=Якуб Чархи. Рисала-йи абдалийа (Послание о заменяющих)}} * {{Cite news|title=Mawlana Yaqub Charkhi|author=|first=|last=|url=http://maktabah.org/blog/?p=286|work=Ghaffari|date=2011-05-22|language=en|accessdate=2018-01-17|archivedate=2017-09-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170901212532/http://maktabah.org/blog/?p=286}} * {{Cite web|url=http://naqshbandi.org/golden-chain/the-chain/yaqub-al-charkhi/|title=Yaqub al-Charkhi, qaddasa-l-Lahu sirrah {{!}} The Naqshbandiyya Nazimiyya Sufi Order of America: Sufism and Spirituality|lang=en|accessdate=2018-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170628192032/http://naqshbandi.org/golden-chain/the-chain/yaqub-al-charkhi/|archivedate=2017-06-28}} {{Нақшбандия|холидия}} [[Гурӯҳ:Орифони мусалмон]] dlqk964sze72l9hwkpzx4x0epipi2up 0 207371 1493652 1470032 2026-11-11T18:58:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493652 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Сафедмун |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Тоҷикобод |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Тоҷикобод {{!}} Тоҷикобод |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Қалъаи Лабиоб |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = Капалӣ |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 2241 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3154 |нишонаи почта = 737450 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ08 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Сафедмун''' (то 2021 — ''Капалӣ''[https://web.archive.org/web/20240831103342/http://www.portali-huquqi.tj/publicadliya/view_qonunhoview.php?showdetail=&asosi_id=24526]https://web.archive.org/web/20240831103342/http://www.portali-huquqi.tj/publicadliya/view_qonunhoview.php?showdetail=&asosi_id=24526) — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Қалъаи Лабиоб]]и [[ноҳияи Тоҷикобод]]. Аз деҳа то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш 2241 нафар ([[2017]]), тоҷикон. == Иқтисод == Деҳа мактаб, китобхона, мага­зин, чойхона дорад. Соҳаҳои хоҷагӣ — чорводорӣ ва картошкакорӣ. Заминҳо аз канали Капалӣ ва чашмаҳо обёрӣ мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 * {{ЭСТ|||муаллиф=}} {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Тоҷикобод}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Тоҷикобод]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Қалъаилабиоб]] 4t0bn374bwpklijkz9hz1lq7z8j7o8y 0 207380 1493879 1493467 2026-11-12T10:13:49Z Умар Ганиев 164088 1493879 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Ғорғинч |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Тоҷикобод |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Тоҷикобод {{!}} Тоҷикобод |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Лангаришоҳ |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 300 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3154 |нишонаи почта = 737450 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ08 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Ғорғинч''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Лангаришоҳ]]и [[ноҳияи Тоҷикобод]]. Аз Ғорғинч то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 22 км – автомобилгард. Аҳолиаш 300 нафар ([[2017]]), тоҷикон. == Мушахассоти ғор == Деҳа муассисаи таҳсилоти умумии ибтидоӣ ва чойхона дорад. Талабагон минбаъд таҳсилро дар муассисаи таҳсилоти умумии асосии деҳаи Одилобод, муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Сабзазор ва маркази ноҳия идома медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ сабзавоткорӣ, занбӯрпарварӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз чашмаҳои кӯҳӣ ва наҳри Оби Сафед обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа марқади Эшони Раис мавҷуд аст, ки зиёратгоҳи мардум мебошад.Аҳолиаш солҳои 1949–50 ба водии Вахш кӯчонда шуда, деҳа камодам монда буд. Як қисми мардум солҳои 1985–90 баргашта, деҳаро обод кардаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғорғинч|5|муаллиф= }} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{ноҳияи Тоҷикобод}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Тоҷикобод]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Лангаришоҳ]] of6uhxgys176crdjxf8r1yx61em7y6l 1493880 1493879 2026-11-12T10:14:44Z Умар Ганиев 164088 1493880 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Ғорғинч |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Тоҷикобод |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Тоҷикобод {{!}} Тоҷикобод |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Лангаришоҳ |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 300 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3154 |нишонаи почта = 737450 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ08 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Ғорғинч''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Лангаришоҳ]]и [[ноҳияи Тоҷикобод]]. Аз Ғорғинч то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 22 км – автомобилгард. Аҳолиаш 300 нафар ([[2017]]), тоҷикон. == Мушахассоти ғор == Деҳа муассисаи таҳсилоти умумии ибтидоӣ ва [[чойхона]] дорад. Талабагон минбаъд таҳсилро дар муассисаи таҳсилоти умумии асосии деҳаи Одилобод, муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Сабзазор ва маркази ноҳия идома медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ сабзавоткорӣ, занбӯрпарварӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз чашмаҳои кӯҳӣ ва наҳри Оби Сафед обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа марқади Эшони Раис мавҷуд аст, ки зиёратгоҳи мардум мебошад.Аҳолиаш солҳои 1949–50 ба водии Вахш кӯчонда шуда, деҳа камодам монда буд. Як қисми мардум солҳои 1985–90 баргашта, деҳаро обод кардаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғорғинч|5|муаллиф= }} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{ноҳияи Тоҷикобод}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Тоҷикобод]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Лангаришоҳ]] qtk9j86i7y1a26gpzgunmfgonbjy022 0 208746 1493890 1429255 2026-11-12T11:00:08Z ~2026-59804-25 165980 /* */ Аметист its Russian word during USSR tajik wasn't used a lot in the science. Чамаст its an ancient in the farsi or Indian language literature and historic word which were used by ancestors. Tajik is appeared from the farsi and Indian. There a lot of written evidence and in farsi that Russian аметист is jamast 1493890 wikitext text/x-wiki {{Минерал |Название = Чамаст |Изображение = Amethyse de Guerrero.jpg |Подпись = [[Кристалл]] аметиста 39x29х18 см. ([[Веракрус (штат)|Веракрус]], [[Мексика]]) |Формула = SiO₂ ([[кремнезём]]) |Цвет = Фиолетовый до бледного красновато-фиолетового |Цвет черты = Белый |Блеск = Стеклянный, перламутровый |Прозрачность= Прозрачен |Спайность = Отсутствует |Сингония = [[Тригональная сингония|Тригональная]] |Твердость = 7 |Излом = Раковистый; довольно хрупок |Примесь = Fe²⁺, Fe³⁺ |Плотность = 2,63 - 2,65 |Показатель преломления = 1,543 - 1,554 }} '''Амети́ст''' ({{lang-grc|αμέθυστος}}, аз {{lang-grc2|α-}} «не» + {{lang-grc2|μέθυστος}} «бадмаст»), '''ҷамаст''' — [[минерал]], як навъи [[кварс]] (SiO2). Рангаш бунафш, ё бунафши сурхчатоб ё бунафши осмонӣ буда, дар рӯшноӣ онро дигар мекунад. Вобаста ба кон рангаш дар рӯшноӣ устувор мебошад ё мепарад. Ҳангоми то 250°С тафсонидан рангаш дигар мешавад. Асосан дар пегматитҳои гранитӣ, рагҳои кварсӣ, ковокиҳои ҷинсҳои вулқонӣ вомехӯрад. Кристаллҳояш аз қабатҳои ҳамвориҳои призма ва ромбоэдр ташшаккул ёфтаанд. Аз ҳама намудҳои кварс аметист бештар рӯяҳои ромбоэдр дорад. Сингонияаш – тригоналӣ. Сахтиаш аз рӯи ҷадвали Моос – 7. Зичиаш 2630 – 2650 кг/м3. Нишондиҳандаи шикаст 1,543–1,554. Конҳои аметист дар Русия, Бразилия, Шри Ланка, Уругвай, Арманистон мавҷуданд. Тибқи ривоятҳои қадима аметист касро аз бадмастӣ нигоҳ медорад. Аметистро ба таври сунъӣ низ ҳосил мекунанд, ки аз табииаш фарқ кардан хеле душвор аст. Аметисти сунъи андозааш то 30 см-ро ҳосил кардаанд. Беҳтарин намунаҳои аметисти табиӣ ва сунъиро дар заргарӣ истифода мебаранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||1}} tp166wdoq3gva9rak0l8h31luyob1w9 0 209355 1493808 1376689 2026-11-12T03:49:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493808 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Гачак |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 4470 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Гачак''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Гачак то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 6 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш — 5184 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 4470 нафар — [[2017]]), тоҷикон. == Иқтисод == Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, маркази савдо, 3 нуқтаи савдои хусусӣ, 2 мас-ҷиди панҷвақта, осиёби хусусӣ, корхонаи коркарди сангу рег (шағалбарорӣ), корхонаи «Карбит» дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ, ғаллакорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи Хонақоҳ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа хоҷагии ҷамъиятии ба номи Латиф Муродов мавҷуд аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Гачак |4|муаллиф= }} * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] 0wcy3471jp3n5sp6tyvi5ekgxg9er65 0 209358 1493614 1376692 2026-11-11T16:34:02Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493614 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Латтабанд |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 1236 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Латтабанд''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Латтабанд то маркази ҷамоат 19 км, то маркази ноҳия 17 км. Аҳолиаш — 1443 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 1236 нафар — [[2017]]), тоҷикон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] jgb3j0g5gf5xeurkfrdxtssbg3jkhmw 0 209359 1493624 1376696 2026-11-11T17:35:51Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493624 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Муъминобод |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = Қулмунда |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 2799 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Муъминобод''' (пешина ''Қулмунда'') — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Муъминобод то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш — 3172 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 2799 нафар — [[2017]]), тоҷикон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] h2sxpknusffq616ilp3uoa7ye4vol1i 0 209360 1493655 1376693 2026-11-11T19:08:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493655 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Содиқӣ |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 1193 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Содиқӣ''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Содиқӣ то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш — 1374 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 1193 нафар — [[2017]]), тоҷикон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] bhjxcqzu5fwamac6iid8eay9t2pud2d 0 209361 1493683 1376699 2026-11-11T20:23:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493683 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Хоҷамӯсо |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 2121 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Хоҷамӯсо''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Хоҷамӯсо то маркази ҷамоат аз 1 км камтар км, то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш —12387 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 2121 нафар — [[2017]]), тоҷикон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] tsxienumnae3wph29cb81mwnbt8kcp4 0 209362 1493686 1376698 2026-11-11T20:27:40Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493686 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Чилчинор |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 1150 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Чилчинор''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Чилчинор то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш — 1344 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 1150 нафар — [[2017]]), тоҷикон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] pygtbmahxquspghlep3h03ntuibvabs 0 209363 1493687 1376697 2026-11-11T20:36:25Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493687 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Шодмон |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Деҳқонобод |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 848 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Шодмон''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Деҳқонобод]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Шодмон то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 6 км. Аҳолиаш — 1005 нафар (2022<ref>{{Cite web|url=http://www.hisor.tj/archives/2075|title=Ҷамоати деҳоти Деҳқонобод – hisor.tj|lang=tj|accessdate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015063526/http://www.hisor.tj/archives/2075|archivedate=2023-10-15}}</ref>; 848 нафар — [[2017]]), тоҷикон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод]] b4qj26ermmw6ralcd80xtanm6l51zei 0 211332 1493899 1437473 2026-11-12T11:33:29Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493899 wikitext text/x-wiki {{Файласуф |имя = Михаил Александрович Бакунин |изображение = Bakunin Nadar.jpg |ширина = 250px |место смерти = {{МестоСмерти|Берн}}, [[Швейцария]] |язык = |школа = |направление = |период = [[1840]]—[[1876]] |интересы = |идеи = [[Анархизм|анархист]], [[Панславизм|панславист]], один из идеологов [[народничество|народничества]] |предшественники = |последователи = |премии = |награды = |роспись = |lib = |сайт = |викитека = |викицитатник = }} '''Михаи́л Алекса́ндрович Баку́нин''' ({{СанаиТаваллуд|30|5|1814|18}}, деҳаи [[Прямухино]], [[уезди Новоторжский]], [[губернияи Твер]], [[Империяи Русия]] — {{СанаиМарг|1|7|1876|19|6}}, [[Берн]], [[Швейсария]]) — инқилобии рус, [[файласуф]] ва публитсист, яке аз назариётчиёни анархизм. == Зиндагинома == Аз оилаи дворян. Соли 1840 барои омӯзиши фалсафа дар Университети Берлин ба Олмон сафар кардааст. Дар он ҷо ба ҷавонгегелчиён ҳамроҳ ва ба сиёсат машғул шуда, ба ҳаракати сотсиалистӣ мепайвандад. Соли 1844 аз ҳуқуқи ба Россия барнагаштан ғоибона маҳрум мегардад ва ба Сибир табъид мешавад. Иштирокдори инқилоби солҳои 1848-49 дар Аврупо ва яке аз роҳбарони шӯриш дар Дрезден буд. Солҳои 1850-51 борҳо дастгир ва, оқибат, ба ҳабси абад маҳкум мешавад. Соли 1851 ӯро ба Россия таҳвил медиҳанд; аввал дар Қалъаи Петропавловск нигоҳ дошта, (дар он ҷо муроҷиатномаи худ «Иқрор»-ро ба император Николайи I менависад) ва, баъдан, то охири умраш, ба Сибир бадарға мешавад. Ба воситаи Ҷопон ва ИМА ба Аврупо мегурезад. Соли 1864 ба Интернатсионали I дохил мешавад, вале, аз сабаби ихтилофи назар бо К. Маркс, аз он хориҷаш карданд. Солҳои 60 садаи XIX ҷаҳонбинии худро ба куллӣ тағйир дода, аз мавқеи дин ба материализм мегузарад. == Ақидаҳо == Дар асарҳояш «Федерализм ва сотсиализм» (1867), «Империяи тозиёнаи Олмон ва револютсияи иҷтимоӣ» (1871), «Давлатдорӣ ва анархия» (1873), «Худо ва давлат» динро ҳамчун дараҷаи худмаърифатии авлоди башар муаррифӣ кардааст. Моҳияти инсонро дар озодӣ мебинад, ки дар он озодии як нафар мутаносиб ба озодии ҳама мебошад; ба фикри Бакунин, дар ҷамъияте, ки озодӣ набошад, ҳатто зиндагии синфи ҳукмрон ҳам бо маҳдудиятҳои иҷбории зоҳирии он хуш намегузарад. Озодӣ ва маҳдудият мазмунҳои иҷтимоӣ дошта, хусусияти ҳаёти ҷамъиятиро ба таври умумӣ ифода мекунанд ва баъд, ҳамчун натиҷа, ба ҳаёти афроди ҷомеа интиқол меёбанд. Мутобиқи таълимоти Бакунин, озодӣ, ба фикри файласуфону ҳуқуқшиносони замони нав, хосияти азалии ҳар фарди ҷудогона набуда, баръакс, ҷамъбасти инкишофи таърихии инсоният аз ҳолати ҳайвонӣ ба ҳолати инсонӣ мебошад. Худованд, дар ин сурат, як моҳияти махсус дар муқобили инсон ва вуҷуди ҳукмрон бар ӯ тасаввур мешавад. Аз ин рӯ, дин асосу манбаъи ҳама гуна шаклҳои ситамкорию ғуломӣ мебошад, ки давлат онро дастгирӣ ва тарафдорӣ менамояд. Бинобар ин, мубориза барои озодӣ дар пайи худ мубориза барои динро низ дорад. == Китобшиносӣ == * [[Катков М. Н.]] [http://az.lib.ru/k/katkow_m_n/text_0040.shtml Кто наши революционеры? (Характеристика Бакунина)], 1863. * [[Амфитеатров, Александр Валентинович|А. В. Амфитеатров]] [http://imwerden.de/cat/modules.php?name=books&pa=showbook&pid=1641 «Святые отцы революции: М. А. Бакунин»], 1906. * [[Блок А.]] [http://bakunista.nadir.org/index.php?option=com_content&task=view&id=111&Itemid=41 Михаил Александрович Бакунин] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090601131954/http://bakunista.nadir.org/index.php?option=com_content&task=view&id=111&Itemid=41 |date=2009-06-01 }}, 1906. * [http://az.lib.ru/b/bakunin_m_a/text_0120.shtml В. Черкезов. Значение Бакунина в интернациональном революционном движении], 1915. * [[Боровой А.]] [http://bakunista.nadir.org/index.php?option=com_content&task=view&id=94&Itemid=41 Бакунин] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090601130343/http://bakunista.nadir.org/index.php?option=com_content&task=view&id=94&Itemid=41 |date=2009-06-01 }}, 1926. * [[Горев, Борис Исаакович|Б. Горев]]. [http://oldcancer.narod.ru/anarchism/Bakunin/Gorev.htm М. А. Бакунин (К 50-летию со дня смерти)] * [http://az.lib.ru/b/bakunin_m_a/text_0030.shtml Н. М. Пирумова Бакунин] ([[ЖЗЛ]]) (1970) или [http://spb-anarchists.anho.org/pirumova.zip zip] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20101225103316/http://spb-anarchists.anho.org/pirumova.zip |date=2010-12-25 }} * [[Пол Аврич]]. [http://bakunista.nadir.org/index.php?option=com_content&task=view&id=116&Itemid=41 Бакунин и Нечаев] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090305224213/http://bakunista.nadir.org/index.php?option=com_content&task=view&id=116&Itemid=41 |date=2009-03-05 }}, 1974. * [http://az.lib.ru/b/bakunin_m_a/text_0020.shtml В. Ф. Пустарнаков. М. А. Бакунин], 1989. * [[Плеханов Г. В.]] [http://www.1917.com/Marxism/Plehanov/Anarchy_and_Communism/Anarchy_and_Communism-03-03-00.html Бакунин] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200201135315/http://www.1917.com/Marxism/Plehanov/Anarchy_and_Communism/Anarchy_and_Communism-03-03-00.html |date=2020-02-01 }} — глава из книги «Анархизм и социализм» * [http://www.svobodanews.ru/content/Article/383563.html Борис Парамонов Сапоги всмятку: бренд «БАКУНИН»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090601171358/http://www.svobodanews.ru/content/Article/383563.html |date=2009-06-01 }} * [[Дамье, Вадим Валерьевич|Дамье В. В.]] [http://aitrus.info/node/3953 Михаил Бакунин: от социалистического федерализма к анархизму] // «Философские науки». 2014. № 7. С.83-102. * ''Рябов, Пётр.'' [https://ru.theanarchistlibrary.org/library/petr-ryabov-chelovek-buntuyuschij-filosofiya-bunta-u-mihaila-bakunina-i-albera-kamyu Человек бунтующий: философия бунта ӯ Михаила Бакунина и Альбера Камю] * ''[[Стеклов, Юрий Михайлович|Стеклов Ю. М.]]'' [http://elib.shpl.ru/ru/nodes/4890-steklov-yu-mihail-aleksandrovich-bakunin-ego-zhizn-i-deyatelnost-1814-1876-v-3-h-t-m-1926-1927 Михаил Александрович Бакунин. Его жизнь и деятельность. Т. 1-4.] — М.-Л., 1926—1927. — 4 т. * Пирумова Н. М. Михаил Бакунин. Жизнь и деятельность. — М., 1966. * Пирумова Н. М. Социальная доктрина М. А. Бакунина. — М., 1990. * М. А. Бакунин: Pro et contra. — 2-е изд., испр. — СПб: Изд-во РХГА, 2015. — 1050 с. * Зильберман И. Б. Политическая теория анархизма М. А. Бакунина. Критический очерк. — Л., 1969. * Дюкло Ж. Бакунин и Маркс. Тень и свет. Пер. с франц. — М., 1975. * Моисеев П. И. Критика философии М.Бакунина и современность. — Иркутск, 1981. * {{книга |автор = [[Графский, Владимир Георгиевич|Графский В. Г.]] |заглавие = Бакунин |ссылка = |ответственный = |издание = |место = М. |издательство = Юридическая литература |год = 1985 |страниц = 144 |серия = [[Из истории политической и правовой мысли]] |isbn = |тираж = }} * Мамут Л. С. Этатизм и анархизм как типы политического сознания. Домарксистский период. — М., 1989. * Ударцев С. Ф. Политическая и правовая теория анархизма в России: история и современность. — Алматы, 1994. * Демин В. Н. Бакунин. — М., 2006. * Кембаев Ж. М. Федералистские идеи М. А. Бакунина относительно объединения народов Европы и всего мира // Право и политика. — № 11. — 2010. — С. 2016—2025. * Сысоев В. Бакунины.- Тверь: Созвездие, 2002.- 464с.: ил. == Нигаред низ == * [[Анархо-коллективизм]] * [[Бакунизм]] * [[Кропоткин, Пётр Алексеевич]] * [[Нечаев, Сергей Геннадиевич]] == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Бакунин Михаил Александрович|2}} == Пайвандҳо == {{Навигатсия |Портал = |Викисловарь = |Викиучебник = |Викицитатник = Михаил Александрович Бакунин |Викитека = |Викивиды = |Викиновости = |Метавики = |Проект = |Тема = М. А. Бакунин }} *{{ВТ-ЭСБЕ|Бакунины, общественные деятели|том=доп. I|страницы=201—203}} *[https://web.archive.org/web/20180807194727/http://nashagazeta.ch/news/12603 Бакунин пробудил ӯ швейцарцев дух анархии]. «Наша газета» (Швейцария) * [http://www.m-necropol.ru/bakunin.html Могила Михаила Бакунина на сайте «Могилы знаменитостей»] * [https://web.archive.org/web/20060513125631/http://narovol.narod.ru/Person/bakunin.htm На сайте Народной Воли] * [http://www.filosofi.su/filosofi/b/bakunin_mihail_aleksandro.html Жизнь и творчество Бакунина Михаила Александровича] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110407153038/http://www.filosofi.su/filosofi/b/bakunin_mihail_aleksandro.html |date=2011-04-07 }} {{Пайвандҳои беруна|Русия}} [[Гурӯҳ:Файласуфони Русия]] 3nb1ncgyulwa42lu0nwr1uu2jikt5mx 0 215724 1493599 1483742 2026-11-11T15:56:03Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] to [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ]] 1483742 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Ҷон Ф. Кеннедӣ |номи аслӣ = {{lang-en|John F. Kennedy}} |тасвир = John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg |тавсифи тасвир = Портрети Ҷон Кеннедӣ дар [[офиси байзавӣ]], соли 1963 |alt = President Kennedy smiling and sitting in the Oval Office |тартиб = 35 |парчам = Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg |вазифа = [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Президенти ИМА]] |парчам2 = Flag of the President of the United States.svg |аввалдавр = 20 январи 1961 |охирдавр = 22 ноябри 1963 |ноиби президент = [[Линдон Ҷонсон]] |пешгузашта = [[Дуайт Эйзенҳоуэр]] |ҷонишин = [[Линдон Ҷонсон]] |парчам_2 = Seal_of_the_United_States_Senate.svg |вазифа_2 = [[Сенатори ИМА]] аз штати [[Массачусетс]] |парчам2_2 = Flag of Massachusetts.svg |аввалдавр_2 = 3 январи 1953 |охирдавр_2 = 22 декабри 1960 |пешгузашта_2 = [[Ҳенрӣ Кабот Лоҷ]] |ҷонишин_2 = Бенҷамин Смит |парчам_3 = Seal of the United States House of Representatives.svg |вазифа_3 = Узви [[Маҷлиси Намояндагони ИМА]] аз штати [[Массачусетс]] аз 11-умин [[Ҳавзаи интихобии Конгресс|ҳавзаи интихобии Конгресс]] |парчам2_3 = Flag of Massachusetts.svg |аввалдавр_3 = 3 январи 1947 |охирдавр_3 = 3 январи 1953 |пешгузашта_3 = [[Ҷеймс Майкл Кӯрлӣ]] |ҷонишин_3 = [[Тип О'Нил]] |таваллуд = [[29 май]]и [[Соли 1917|1917]] |зодгоҳ = [[Бруклайн, Массачусетс]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] |даргузашт = [[22 ноябр]]и [[Соли 1963|1963]] (46 сола) |сабаби даргузашт = [[Assassination of John F. Kennedy|Assassination by gunshot]] |маҳалли даргузашт = [[Даллас]], [[Техас]], ИМА |оромгоҳ = [[Оромгоҳи миллии Арлингтон]] |ҳизб = [[Ҳизби демократии ИМА|Демократӣ]] |ҳамсар = {{Хонадорӣ|[[Ҷаклин Кеннедӣ Онассис|Ҷаклин Бувие]]|September 12, 1953|}} |фарзандон = {{Рӯйхат | * 4-то * [[Керолайн Кеннедӣ]] * [[Ҷон Ф. Кеннедӣ Ҷр.]] * [[Патрик Бувие Кеннедӣ]] }} |падар = [[Ҷозеф Патрик Кеннедӣ (калонӣ)| Ҷозеф П. Кеннедӣ]] |модар = [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ|Роуз Фитзҷералд]] |хонадон = [[Хонаводаи Кеннедӣ]] |дин = [[Калисои католикӣ|католисизм]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи Ҳарвард]] ([[Bachelor of Arts|AB]]) |occupation = {{hlist|Politician|journalist}} |соядаст = John F Kennedy Signature 2.svg |allegiance = United States |навъи артиш = [[Нерӯи баҳрии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Нерӯи баҳрии ИМА]] |service_years = 1941–1945 |rank = [[Lieutenant (navy)|Lieutenant]] |unit = [[Motor Torpedo Boat Squadron Two|Motor Torpedo Squadron 2]] | commands = {{plainlist| ** [[Patrol Torpedo Boat 109]] ** [[Patrol Torpedo Boat 59]] }} |набардҳо = {{Рӯйхат | * [[Ҷанги дуюми ҷаҳон]] ** [[Solomon Islands campaign]] }} | ҷоизаҳо = {{Ҷоизаҳо | | {{Navy and Marine Corps Medal}} | {{Дили бунафш}} | {{American Defense Service Medal}} | {{American Campaign Medal}} | {{Asiatic–Pacific Campaign Medal}} (with 3 [[service star]]s) | [[World War II Victory Medal]]<ref name="JFKlibrary.org misc">{{cite web |url=http://www.jfklibrary.org/Historical+Resources/Archives/Reference+Desk/John+F.+Kennedy+Miscellaneous+Information.htm |title=John F. Kennedy Miscellaneous Information |publisher=John F. Kennedy Presidential Library and Museum |access-date=February 22, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831043852/http://www.jfklibrary.org/Historical%2BResources/Archives/Reference%2BDesk/John%2BF.%2BKennedy%2BMiscellaneous%2BInformation.htm |archive-date=August 31, 2009 |accessdate=2026-04-08 |archivedate=2009-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090831043852/http://www.jfklibrary.org/Historical%2BResources/Archives/Reference%2BDesk/John%2BF.%2BKennedy%2BMiscellaneous%2BInformation.htm }}</ref> }} | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=JFK Establishment of the Peace Corps.ogg|title=John F. Kennedy's voice|type=speech|description=Kennedy speaking on the establishment of the [[Peace Corps]]<br />Recorded March 1, 1961}} }} '''Ҷон Фитзҷералд "Ҷак" Кеннедӣ''' ({{lang-en|John Fitzgerald "Jack" Kennedy}}), ки ҳамчунин бо номи {{lang-en|'''JFK'''}} (Ҷей-Эф-Кей) маъруф аст, 35-умин [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] буд. Ӯ ин вазифаро аз соли 1961 то кушта шуданаш дар соли 1963 дошт. Ӯ ҷавонтарин президент дар таърихи ИМА буд, ки дар синни 43-солагӣ<ref name="JFKlibrary.org misc"/> интихоб гардида буду аввалин президенти [[Калисои католикӣ|католикӣ]] буд. Кеннедӣ дар авҷи [[Ҷанги Сард]] фаъолият карда, қисми зиёди сиёсати хориҷии ӯ ба муносибатҳо бо [[Иттиҳоди Шуравӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва [[Куба]] равона шуда буд. Ӯ узви [[Ҳизби демократии ИМА|ҳизби демократии ИМА]] буд ва пеш аз президент шуданаш, штати [[Массачусетс]]ро дар ҳар ду палатаи [[Конгресси ИМА]] намояндагӣ мекард. == Зиндагинома == Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ ({{lang-en|John Fitzgerald Kennedy}}) 29 майи соли 1917 дар наздикии шаҳри [[Бустун|Бостон]], дар маҳалли [[Бруклайн]] ба дунё омадааст. Падари ӯ [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] соҳибкору сиёсатмадор буд ва модараш, [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ | Роуз Фитзҷералд]], шахси хайрхоҳ ва иҷтимоӣ буд.{{sfn|Dallek|2003|p=20}}<ref>{{cite web |title=A History of 83 Beals Street, Brookline, Massachusetts: Birthplace of John Fitzgerald Kennedy |url=https://www.nps.gov/articles/000/a-history-of-83-beals-street-birthplace-of-john-fitzgerald-kennedy.htm |website=[[National Park Service]] |access-date=January 29, 2024 |archive-date=January 29, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129231206/https://www.nps.gov/articles/000/a-history-of-83-beals-street-birthplace-of-john-fitzgerald-kennedy.htm |url-status=live }}</ref> Бобои падарии ӯ [[Патрик Ҷозеф Кеннедӣ]] роҳбари маҳалла дар Ист-Бостон ва вакили қонунгузории иёлати Массачусетс буд.<ref>{{cite web |title=Patrick Joseph Kennedy Personal Papers |url=https://www.jfklibrary.org/asset-viewer/archives/pjkpp |publisher=John F. Kennedy Presidential Library and Museum |access-date=January 29, 2024 |archive-date=January 29, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129231207/https://www.jfklibrary.org/asset-viewer/archives/pjkpp |url-status=live }}</ref> Бобои модарии ӯ ва ҳамномаш John F. Fitzgerald узви Конгресси ИМА ва ду маротиба шаҳрдори Бостон буд. Ҳар чор бобою бибии ӯ фарзандони муҳоҷирони ирландӣ буданд.<ref name="JFKlibrary.org misc"/> Кеннеди як бародари калонӣ бо номи Joseph P. Kennedy Jr. ва инчунин ҳафт хоҳару бародари хурдтар: [[Розмерӣ Кеннедӣ]], [[Катлин Кавендиш, маркизаи Ҳартингтон|Катлин Кеннедӣ]], Eunice Kennedy Shriver, Patricia Kennedy, [[Роберт Ф. Кеннедӣ]], Jean Kennedy Smith ва [[Эдвард Кеннедӣ|Тед Кеннедӣ]]. {{зиндагинома-нопурра}} {{Президентҳои ИМА}} [[Гурӯҳ:Хонадони Кеннедӣ]] eyki63lhs7an1o8c2g6fm75c0p9e2bk 0 215758 1493603 1464227 2026-11-11T15:58:49Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] на [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ]] 1493603 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ]] dwo281s13206ls9242m3s1zqttag6sp 0 217325 1493582 1315892 2026-11-11T14:25:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493582 wikitext text/x-wiki {{ВМ |Кишвар = Укроин }} [[Акс:Zamek w Dubnie - 2, 2008.jpg|thumb|left|300px |Қасри Дубенский]] {{бознависӣ}} '''Вилояти Ривне''' ({{lang-uk|Рі́вненська о́бласть}}) — яке аз вилоятҳои [[Укроин]] мебошад, ки дар қисми Шимолу Ҷанубӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри [[Ровно]]. То соли [[1991]] номгузории вилоят ҳамчун — '''Ровенская'''<ref>[http://gramota.ru/slovari/dic/?lop=x&word=ровенский орфографическому словарю Лопатина В. В. Российской академии наук]</ref> ({{lang-uk|Ро́венська}}) маъмул буд.<ref>{{Cite web |url=http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=1183-12 |title=Постановление Президии Верховного Совета Украинской ССР О приведении названия города Ровно и Ровенской области в соответствие с правилами украинского правописания. |accessdate=2019-07-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230201151917/https://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=1183-12 |archivedate=2023-02-01}}</ref>. Дар аксарияти сарчашмаҳои укроинӣ вилоят бо номи ''Ривненская''<ref>[http://portal.rada.gov.ua/rada/control/ru/publish/article/system?art_id=153863 Верховной рады (в переводе Конституции в ст. 133 и на других страницах сайта)]</ref> сабт шудааст. Вилоят [[4 декабр]]и соли [[1939]] таъсис ёфтааст. Масоҳат — 20 047 км² (Ҷойи -ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 159 259 нафар (2014) == Таърих == == Бахшбандии кишварӣ == ==Иқтисодиёт== == Аҳолӣ == ==Фарҳанг == === [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]] === === Дин === === Идҳо === == Пайвандҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{хурд}} {{ПБ}} {{Тақсимоти маъмурии Укроин}} [[Гурӯҳ:Вилояти Ровно]] ivdr8sug9rp3tl6dy8plla4f2ajcdsf 0 218258 1493584 1450982 2026-11-11T14:31:36Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493584 wikitext text/x-wiki {{Адиб |навъи фаъолият = {{шоир|}} }} '''Мулло Муҳаммаддарвеш Волаи Ҳиравӣ''' ({{lang-fa|ملا درویش واله هروی}}; асри 17) — {{шоир}}<ref>{{Cite web|url=https://rasekhoon.net/mashahir/Show-109965.aspx|title=واله هروی|website=rasekhoon.net|accessdate=2024-05-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240520122142/https://rasekhoon.net/mashahir/Show-109965.aspx|archivedate=2024-05-20}}</ref> ва [[хаттот]]и форсизабони [[Ҳиндустон]]. == Зиндагинома == Зодгоҳаш Ҳирот. Мувофиқи маълумоти муаллифи тазкираи «Рӯзи равшан», Волаи Ҳиравӣ дар назди [[Мулло Фасеҳии Ансорӣ]] машқи шеър менамуд. Дар аҳди ҳукмронии султон Шоҳҷаҳон (1627-57) ба Ҳиндустон рафтааст. Ӯ умри худро дар ш. Бангола гузаронидааст. Мирзо Абдулқодири Бедил дар ин диёр бо ӯ ҳамсуҳбат шудааст. Бедил дар «Чаҳор унсур» аз ӯ ёд мекунад. Дар назди ҳокими Бангола — Қосимхон Ҷувайнӣ (1628—1631) соҳиби обрӯю эътибори зиёд гардид. Сархуш дар тазкирааш «Калимоту-ш-шуаро» аз Волаи Ҳиравӣ шоири соҳибмаънӣ, ки «як байти ӯ баробари лак [сад ҳазор] байт аст», ёд кардааст. Соҳибдевон аст. Намунае аз ашъори Волаи Ҳиравӣ: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Раҳу расми ишқбозӣ зи ту гашт тозаву нав, На барӣ ба сӯйи хешам, на маро ба ман гузорӣ. *** Ҳар мӯйи ман аз ранҷи сафар пойифигор аст, Чун риштаи тасбеҳ танам обилазор аст. Бе туам нест ҳаёте, ки тавон гуфтан аз он, Ин қадар ҳаст, ки гоҳе нафасе меояд. </poem>}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * احمد گلچین معانی. کاروان هند. جلد دوم. مشهد. 1369هـ. ش.ر == Сарчашма == * {{ЭМТ|Волаи Ҳиравӣ|4|муаллиф=С. Ализода}} ci8bz1chl672myqh9twqsnom529eyci 0 219632 1493852 1305645 2026-11-12T09:50:39Z Умар Ганиев 164088 1493852 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Ғориф |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ {{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Рашт |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Рашт {{!}} Рашт |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Раҳимзода |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 46 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3131 |нишонаи почта = 734060 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ08 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Ғориф''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Раҳимзода]]и [[ноҳияи Рашт]]. Аз Ғориф то маркази ҷамоат 87 км, то маркази ноҳия 108 км. Аҳолиаш 48 нафар (октябри 2016). Деҳа мактаб надорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ, сабзавоткорӣ. Заминҳо аз д. Насруд обёрӣ мешаванд. Аҳолиаш солҳои 1953 ба ноҳияи Қубодиён (к-зи Коммунизм, участкаи Ленин) кӯчида, деҳа камодам монда буд. == Таьрих == Як қисми аҳолӣ солҳои 80 ба деҳа баргашта, онро аз нав обод ва дар ҳайати с-зи 40-солагии Тоҷикистон фаъолият намуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Рашт}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рашт]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Раҳимзода]] if6n8rzfzur121fgh6920cv3jbstgjq 1493854 1493852 2026-11-12T09:51:36Z Умар Ганиев 164088 1493854 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Ғориф |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ {{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Рашт |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Рашт {{!}} Рашт |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Раҳимзода |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 46 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3131 |нишонаи почта = 734060 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ08 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Ғориф''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Раҳимзода]]и [[ноҳияи Рашт]]. Аз Ғориф то маркази ҷамоат 87 км, то маркази ноҳия 108 км. Аҳолиаш 48 нафар (октябри 2016). Деҳа мактаб надорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ, сабзавоткорӣ. Заминҳо аз д. Насруд обёрӣ мешаванд. Аҳолиаш солҳои 1953 ба ноҳияи [[Қубодиён]] (к-зи Коммунизм, участкаи Ленин) кӯчида, деҳа камодам монда буд. == Таьрих == Як қисми аҳолӣ солҳои 80 ба деҳа баргашта, онро аз нав обод ва дар ҳайати с-зи 40-солагии Тоҷикистон фаъолият намуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Рашт}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рашт]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Раҳимзода]] n7kx9oim57pae2c787lcq5ap5udodw4 1493870 1493854 2026-11-12T10:05:22Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/Умар Ганиев|Умар Ганиев]] ([[User talk:Умар Ганиев|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c|Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] анҷом дода буд 1047229 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Ғориф |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ {{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Рашт |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Рашт {{!}} Рашт |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Раҳимзода |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 46 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3131 |нишонаи почта = 734060 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ08 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Ғориф''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Раҳимзода]]и [[ноҳияи Рашт]]. Аз Ғориф то маркази ҷамоат 87 км, то маркази ноҳия 108 км. Аҳолиаш 46 нафар ([[2017]]), тоҷикон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Рашт}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рашт]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Раҳимзода]] jwaw2u9b7bi51fkx6yrztijbj1gw65u 1493872 1493870 2026-11-12T10:08:46Z VASHGIRD 8035 1493872 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Ғориф |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ {{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Рашт |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Рашт {{!}} Рашт |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Раҳимзода |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 46 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3131 |нишонаи почта = 734060 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ08 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Ғориф''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Раҳимзода]]и [[ноҳияи Рашт]]. Аз Ғориф то маркази ҷамоат 87 км, то маркази ноҳия 108 км. Аҳолиаш 46 нафар ([[2017]]), тоҷикон. == Иқтисод == Деҳа мактаб надорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ, сабзавоткорӣ. Заминҳо аз рӯди Насрӯд обёрӣ мешаванд. == Таърих == Аҳолиаш солҳои 1953 ба ноҳияи Қубодиён (колхози Коммунизм, участкаи Ленин) кӯчида, деҳа камодам монда буд. Як қисми аҳолӣ солҳои 80 ба деҳа баргашта, онро аз нав обод ва дар ҳайати совхози 40-солагии Тоҷикистон фаъолият намуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Ғориф|5|муаллиф=}} * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{ноҳияи Рашт}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рашт]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Раҳимзода]] fehwgy61ai3jcdgvrauy6uvp9q6s2x1 1493874 1493872 2026-11-12T10:09:01Z VASHGIRD 8035 1493874 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Ғориф |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ {{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Рашт |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Рашт {{!}} Рашт |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Раҳимзода |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 46 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3131 |нишонаи почта = 734060 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ08 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Ғориф''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Раҳимзода]]и [[ноҳияи Рашт]]. Аз Ғориф то маркази ҷамоат 87 км, то маркази ноҳия 108 км. Аҳолиаш 46 нафар ([[2017]]), тоҷикон. == Иқтисод == Деҳа мактаб надорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ, сабзавоткорӣ. Заминҳо аз рӯди Насрӯд обёрӣ мешаванд. == Таърих == Аҳолиаш солҳои 1953 ба ноҳияи Қубодиён (колхози Коммунизм, участкаи Ленин) кӯчида, деҳа камодам монда буд. Як қисми аҳолӣ солҳои 80 ба деҳа баргашта, онро аз нав обод ва дар ҳайати совхози 40-солагии Тоҷикистон фаъолият намуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Ғориф|5|муаллиф=}} * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{ноҳияи Рашт}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рашт]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Раҳимзода]] 4y4r67a5hyinehmzjehbuax3lffwyyy 0 219835 1493577 1461691 2026-11-11T13:33:18Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493577 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Анупам Кҳер |номи аслӣ = {{lang-en|Anupam Kher}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Anupam Kher |таърихи таваллуд = 07.03.1955 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Шимла}}, [[Ҳимочал Прадеш]], [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{IND|}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[продюсер]], [[коргардон]], [[омӯзгор]] |солҳои фаъолият = 1982-то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = }} '''Анупам Кҳер''' ({{lang-en|Anupam Kher}}; {{lang-ks|انوپم کهیر}}; {{lang-hi|अनुपम खेर}}; [[7 март]]и [[соли 1955]], [[Шимла]], [[Ҳимочал Прадеш]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]], [[продюсер]], [[коргардон]] ва [[омӯзгор]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Анупам зиёда дар 450 филм ва 100 намоиши театрӣ нақш офаридааст. Ӯ дар филмҳои [[Болливуд]] ва ҳам дар дигар мамлакатҳо ҳунарнамоӣ намудааст. Дорандаи мукофоту ҷоизаҳои зиёди синамоӣ мебошад. Барои саҳм дар пешрафти синамои ҳинд аз тарафи ҳукумати давлат бо ҷоизаҳои [[Падма Шрӣ]] ва [[Падма Бҳушан]] қадрдонӣ шудааст. == Зиндагинома == Анупам Кҳер [[7 март]]и [[соли 1955]] дар [[Шимла]], дар [[Патиала ва Иттифоқи иёлоти Панҷоби Шарқӣ|Иттифоқи иёлоти Патиала ва Панҷоби Шарқи]]и Ҳиндустон (ҳоло [[Ҳимочал Прадеш]]) дар оилаи кашмирӣ таваллуд шудааст<ref name="DOB">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/robert-de-niro-made-anupam-khers-birthday-special/articleshow/57555994.cms |first=Lasyapriya |last=Sundaram |title=Robert De Niro made Anupam Kher's birthday special |newspaper=[[The Times of India]] |date=10 March 2017 |access-date=23 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170314165746/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/robert-de-niro-made-anupam-khers-birthday-special/articleshow/57555994.cms |archive-date=14 March 2017 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |date=11 April 2009 |title=Anupam Kher to work for Empowerment of Kashmiri Pandit Community |publisher=Hindustan Times |access-date=8 December 2020| url=http://www.hindustantimes.com/india/anupam-kher-to-work-for-empowerment-of-kashmiri-pandits/story-WuvcZNKP4vXb1QzpoZJeDP.html |quote= as a member of the [Kashmiri Pandit] community}}</ref>. Падари ӯ Пушкар Натҳ Кҳер корманди идораи ҷангали Ҳимочал Прадеш ва модараш Дулари Кҳер хонашин буд. Ӯ дар мактаби Д.А.В дар Шимла таҳсил кардааст. Вай дар Коллеҷи ҳукуматии Санҷаули дар [[Донишгоҳи Ҳимочал Прадеш]] дар Шимла риштаи иқтисодро омӯхт, аммо барои таҳсил дар театри ҳиндӣ дар [[Донишгоҳи Панҷоб]]и Чандигар таҳсилро тарк кард. Соли 1978, Кҳер «Мактаби Миллии Драма»-ро (NSD) дар [[Деҳлии Нав]] хатм кардааст. Баъзе нақшҳои аввали ӯ дар намоишномаҳое буданд, ки дар Донишгоҳи Ҳимочал Прадеш намоиш дода шудаанд. == Фаъолият == Дар рӯзҳои душвори худ ҳамчун актёр дар [[Бомбей]] ([[Мумбай]]и ҳозира) ӯ як моҳ дар платформаи роҳи оҳан хобид<ref name=":2">{{cite web|title=Anupam Kher|url=http://vision.ae/views/anupam_kher|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151121213846/http://vision.ae/views/anupam_kher|archive-date=21 November 2015|access-date=29 October 2015|website=Vision.ae|accessdate=2024-08-31|archivedate=2015-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151121213846/http://vision.ae/views/anupam_kher}}</ref>. Дар соли 1984, Кҳер аввалин нақши худро дар филмҳои ҳиндӣ бо филми драмавии "Saaransh"-и [[Маҳеш Бҳатт]] анҷом дод, ки дар он муаллими 65-солаи нафақахӯри синфи миёнаро, ки писарашро аз даст медиҳад, тасвир кардааст. Филм муваффақияти мӯътадили иҷора буд, гарчанде ки иҷрои Кҳер ба ӯ ситоиши васеъ овард. Ӯ барои тасвири падари солхӯрда як қатор ҷоизаҳо, аз ҷумла ҷоизаи [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин бозигарро соҳиб шуд. Кҳер гуфт, ки дар синни ҷавонӣ мӯяшро аз даст додааст ва аз ин рӯ, нақши аввалинаш дар синни 29-солагӣ нақши як марди 65-сола буд. Аз соли 1985 то соли 1988 корашро дар чанд лоиҳаи дигар идома дод. Ҳамаи онҳо ба таври мӯътадил муваффақ буданд, аммо иҷрои ӯ дар ин филмҳо хуб пазируфта нашуд. Бо вуҷуди ин, иҷрои Кҳер дар нақши Шям Лал, марде, ки духтараш маҷбур аст рақс кунад, то барои ӯ пул кор кунад, дар [[триллер]]и [[экшн]]и Н.Чандра "Tezaab" (1988), ки сердаромадтарин филми сол буд тасвир кунад ва ҳамроҳони ӯ [[Анил Капур]] ва [[Мадҳурӣ Диксит]] баҳои баланд гирифтанд. Баъдтар дар соли 1988, иҷрои ӯ дар "Vijay" низ баҳои баланд гирифт ва ба ӯ ҷоизаи Filmfare Awards барои беҳтарин нақши дуюмдараҷаро дода шуд. Корҳои Кҳер дар соли 1989 беҳтар шуд, вақте ки ӯ барои намоишҳои худ дар "Ram Lakha", триллери Субҳаш Гҳай ва "Daddy", филми телевизионӣ, ки ӯро бо Бҳатт дубора муттаҳид кард, эътирофи бештар пайдо кард. Ӯ дар ҳайати ҳунарпешагон бо [[Анил Капур]], [[Мадҳурӣ Диксит]], [[Ҷекӣ Шрофф]], [[Димпл Кападия]], [[Ракҳӣ Гулзор]], Сатиш Каушик, [[Амриш Пурӣ]] ва [[Пареш Равал]] нақш бозидааст ва Кҳер дар қисми Деодҳар Шастрӣ, марде, ки издивоҷи духтарашро рад мекунад, нақш бозидааст. "Ram Lakha" бо даромади зиёда аз ₹326 миллион (3,9 миллион доллар) дар саросари ҷаҳон дуввумин филми сердаромади ҳиндӣ буд. Ҳам "Daddy" ва ҳам "Ram Lakha" ба Кҳер якчанд ҷоизаҳо овард. Дертар дар соли 1989, Кҳер дар идомаи филми афсонавии "Nagina" дар соли 1986 бо номи "Nigahen: Nagina Part II" нақш бозид. Вай дар баробари [[Шридевӣ]] ва [[Саннӣ Деол]] нақш бозида, образи морбоз Горакҳ Натҳро офаридааст. Он дар хазина хуб баромад накард. Сипас ӯ дар филми [[Яш Чопра]] "Chandni" баромад кард ва дар филми амалии Видҳу Винод Чопра "Parinda" як нозири полисро дар баробари [[Анил Капур]], [[Мадҳурӣ Диксит]], [[Ҷекӣ Шрофф]] ва [[Нана Патекар]] тасвир кард. Филми ниҳоии сол аз ҷониби Кҳер комедияи Панкаҷ Парашар "ChaalBaaz" буд ва ӯ дар баробари [[Шридевӣ]], [[Саннӣ Деол]] ва [[Раҷникант]] нақш бозидааст. Сарфи назар аз гирифтани баррасиҳои омехта аз мунаққидон, "ChaalBaaz" ҳамчун муваффақияти иқтисодӣ баромад. Кҳер инчунин нақшҳои гуногунро бозидааст. Барои нақш дар филми «Daddy» (1989) ӯ ҷоизаи мунаққидони Filmfare Awards барои беҳтарин намоишномаро гирифт. == Ҳаёти шахсӣ == Кҳер соли 1979 бо ҳунарпеша Мадҳумалтӣ Капур издивоҷ кард, аммо пас аз чанд сол аз ҳам ҷудо шуд<ref>{{cite news |last=Kumar |first=Ramesh |title=कहां हैं अनुपम खेर की पहली पत्नी? कई फिल्मों में किया काम, टूट चुकी है दूसरी शादी, अब जी रहीं ऐसी जिंदगी |url=https://hindi.news18.com/photogallery/entertainment/bollywood-anupam-kher-first-wife-madhumalti-kapoor-who-was-actress-in-hindi-cinema-spending-her-old-age-alone-know-divorce-reason-5459135-page-2.html |access-date=10 September 2023 |work=News18 |date=8 March 2023 |language=hi |accessdate=2023-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240826163958/https://hindi.news18.com/photogallery/entertainment/bollywood-anupam-kher-first-wife-madhumalti-kapoor-who-was-actress-in-hindi-cinema-spending-her-old-age-alone-know-divorce-reason-5459135-page-2.html |archivedate=2024-08-26 }}</ref>. Соли 1985 вай бо актриса [[Киррон Кҳер]] издивоҷ кард<ref>{{Cite web|title=Anupam Kher shares wedding pic to wish wife Kirron Kher on anniversary, says 'loved the lived quality of our lives together'|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/anupam-kher-shares-wedding-pic-to-wish-wife-kirron-kher-on-anniversary-says-loved-the-lived-quality-of-our-lives-together/story-GyLFIMQzLC2dWnbcp5xTXO.html|date=26 August 2019|website=Hindustan Times|language=en|access-date=18 May 2020|archive-date=4 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191204094208/https://www.hindustantimes.com/bollywood/anupam-kher-shares-wedding-pic-to-wish-wife-kirron-kher-on-anniversary-says-loved-the-lived-quality-of-our-lives-together/story-GyLFIMQzLC2dWnbcp5xTXO.html|url-status=live}}</ref>, ки узви парлумон аз [[Чандигар]], мансуб ба [[BJP]] аст<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/anupam-kher-on-kirron-i-dont-get-to-meet-my-wife-much-now/|title=Anupam Kher on Kirron: I don't get to meet my wife much now|date=2 July 2014|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=31 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190731062727/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/anupam-kher-on-kirron-i-dont-get-to-meet-my-wife-much-now/|archive-date=31 July 2019|url-status=live}}</ref><ref name=TOI>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/delhi-times/anupam-kher-a-retake-of-lifes-scenes/articleshow/15884674.cms|title=Anupam Kher: A retake of life's scenes|newspaper=The Times of India|access-date=31 May 2007|first=Anubha|last=Sawhney|date=13 July 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20110608130811/http://timesofindia.indiatimes.com/delhi-times/Anupam-Kher-A-retake-of-lifes-scenes/articleshow/15884674.cms|archive-date=8 June 2011|url-status=live}}</ref>. Писараш, писари ӯгайаш, актёр Сикандар Кҳер аст. Дар соли 2010 ӯ сафири неки Бунёди таълимии Пратҳам таъин шуд, ки барои беҳтар кардани таҳсилоти кӯдакон дар [[Ҳиндустон]] саъй мекунад. Кҳер як ҷонибдори ашаддии [[Ҳизби Бҳаратия ҷаната]] (BJP) ва сарвазири Ҳиндустон [[Нарендра Модӣ]] мебошад. == Филмнома == === Филмҳои ҳиндӣ === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол ! Филм ! Нақш ! Шарҳҳо |- !1982 |''[[Aagaman]]'' | |<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/once-upon-a-cinema-the-early-days-of-anupam-kher-11383881.html|title=Once Upon a Cinema: The early days of Anupam Kher-Entertainment News , Firstpost|date=4 October 2022|website=Firstpost|access-date=13 February 2024|archive-date=17 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221017004258/https://www.firstpost.com/entertainment/once-upon-a-cinema-the-early-days-of-anupam-kher-11383881.html|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=2|1984 | ''[[Saaransh]]'' | B.V. Pradhan | <ref name="auto">{{Cite web|first=Preeti|last=Shukla|url=https://mayapuri.com/hi/latest-news/anupam-kher-said-this-about-the-journey-of-hollywood|title=हॉलीवुड के सफ़र को लेकर Anupam Kher ने कही ये बात|trans-title=Anupam Kher said this about his Hollywood journey|website=mayapuri.com|publisher=[[Mayapuri (magazine)|Mayapuri]]|date=1 May 2023|language=hi|access-date=30 September 2023|archive-date=1 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231001023532/https://mayapuri.com/hi/latest-news/anupam-kher-said-this-about-the-journey-of-hollywood|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Utsav]]'' | Samsthanak's Friend | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=7|1985 | ''[[Aitbaar]]'' | Public Prosecutor | |- | ''[[Arjun (1985 film)|Arjun]]'' | Shivkumar Chougule | |- | ''[[Wafadaar]]'' | Daya Sagar | |- |''[[Hum Naujawan]]'' | Commissioner Sajid Khan | |- |''[[Jaanoo]]'' | Mr. Mathur | |- | ''[[Naseeruddin Shah|Misaal]]'' | Rana | |- | ''[[Rao Saheb (film)|Rao Saheb]]'' |Rao Saheb | |- !! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="7"|1986 | ''[[Aakhree Raasta]]'' | Mahesh Shandilya | |- | ''[[Palay Khan (film)|Palay Khan]]'' | British General Bonz | |- | ''[[Karma (1986 film)|Karma]]'' | Dr. Michael Dang |<ref>{{Cite web|url=https://in.rediff.com/movies/2003/oct/22sld3.htm|title=rediff.com: ...And the show goes on!|website=in.rediff.com}}</ref> |- | ''[[Insaaf Ki Awaaz]]'' | Kailashnath | |- |''[[Allah Rakha (film)|Allah Rakha]]'' |R.S. Khera | |- |''[[Samundar]]'' |Rajeshwar Nath | |- | ''[[Jeeva (1986 film)|Jeeva]]'' | Inspector Dushyant Singh | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="7"|1987 | ''[[Sansar (1987 film)|Sansar]]'' | Din Dayal Sharma | |- | ''[[Mohre]]'' | Jagmohan Sharma | |- | ''[[Satyamev Jayate (1987 film)|Satyamev Jayate]]'' | Advocate Amar N. Kaul | |- |''[[Kaash]]'' | Alok | |- | ''[[Thikana (film)|Thikana]]'' | Inspector Anwar Ali | |- | ''[[Uttar Dakshin]]'' | Ramniklal | |- | ''[[Insaf Ki Pukar]]'' |Sohanlal | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=12|1988 |''Mere Baad'' |Saagar | |- | ''[[Ghar Mein Ram Gali Mein Shyam]]'' | Dharamchand | |- | ''[[Tamacha]]'' | Dr. Mehta | |- | ''[[Shiv Shakti]]'' | D.C. | |- | ''[[Hatya]]'' | Surendra Mohan | |- | ''[[Bees Saal Baad (1988 film)|Bees Saal Baad]]'' | Thakur | |- | ''[[Pestonjee]]'' | Pestonjee "Pesi" | |- | ''[[Paap Ko Jalaa Kar Raakh Kar Doonga]]'' | Bhuchaal | |- | ''[[Agnee (1988 film)|Agnee]]'' |Shekhawat | |- |''[[Vijay (1988 film)|Vijay]]'' |Lala Yodhraj Bhalla | |- | ''[[Zakhmi Aurat]]'' | Lawyer Mahendranath | |- | ''[[Tezaab]]'' | Shyamlal | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=15|1989 | ''[[Sachai Ki Taqat]]'' | DCP Agarwal | |- | ''[[Ram Lakhan]]'' | Deodhar Shastri | |- | ''[[Main Tera Dushman]]'' | Thakur Dayalu | |- | ''[[Daddy (1989 film)|Daddy]]'' | Anand | |- | ''[[Taaqatwar]]'' | Municipal Officer Vijay Sharma | |- | ''[[Nigahen: Nagina Part II]]'' | Gorakh Nath | |- | ''[[Aakhri Ghulam]]'' |Rai Bahadur Thakur Daulat Singh | |- | ''[[Parinda]]'' | Inspector Prakash | |- | ''[[Chandni (film)|Chandni]]'' | Ramesh Mehra | Камео |- | ''[[ChaalBaaz]]'' | Tribhuvan Kushwaha "Chachaji" |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2007/dec/21sli4.htm|title=rediff.com: Crooks that tickle the funnybone!|website=www.rediff.com|access-date=3 June 2024|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603021126/https://www.rediff.com/movies/2007/dec/21sli4.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Tridev]]'' | Commissioner Mathur | |- | ''[[Kanoon Apna Apna]]'' | Kabza Kanhaiyalal | |- | ''[[Bhrashtachar]]'' | Purshottam | |- | ''[[Zakham (1989 film)|Zakham]]'' | Durjan | |- | ''[[Main Azaad Hoon]]'' | Dalchand Jain | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=9|1990 | ''[[Awaargi]]'' | Lala Jamal Khan | |- | ''[[Jeene Do]]'' | Hardayal | |- | ''[[Izzatdaar]]'' | Jailor Mushtaque Ali | |- | ''[[Kroadh]]'' | Inspector Vikram Shukla | |- | ''[[Jamai Raja (film)|Jamai Raja]]'' | Dindayal Trivedi | |- | ''[[Muqaddar Ka Badshaah]]'' | Vijay Singh | |- | ''[[Dil (1990 film)|Dil]]'' | Hazari Prasad | |- | ''[[Sheshnaag (film)|Sheshnaag]]'' | Bansi Lal | |- | ''[[Aaj Ka Arjun]]'' | Police Inspector | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=15|1991 | ''[[Khilaaf]]'' | Rana Ranjit Singh Sangwan | |- | ''[[Mast Kalandar]]'' | Pinkoo | |- | ''[[Ayee Milan Ki Raat]]'' | Bajrangi / Sumer Singh / Baldev Singh | |- | ''[[Pratigyabadh]]'' | Tej Bahadur / Tejaa | |- | ''[[Pyar Hua Chori Chori]]'' | Jhunjhunwala | |- | ''[[Haque (film)|Haque]]'' | Bittu Singh | |- | ''[[Deshwasi]]'' | Raja Shamsher Singh | |- | ''[[Trinetra]]'' | Father Patrick | |- | ''[[Saudagar (1991 film)|Saudagar]]'' | Mandhaari Kaka | |- | ''[[Saathi (1991 film)|Saathi]]'' |Inspector Kotwal / Sultan | |- | ''[[Lamhe]]'' | Prem Anand | |- | ''[[Hum (film)|Hum]]'' | Inspector Girdhar | |- | ''[[Dil Hai Ki Manta Nahin]]'' | Seth Dharamchand | |- | ''[[Ganga Jamuna Ki Lalkar]]'' | Lala | |- | ''[[Sau Crore]]'' | Mohanbhai | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=13|1992 | ''[[Vansh]]'' | Krishnakant Dharmadhikari | |- | ''[[Beta (film)|Beta]]'' | Totaram Chautala | |- | ''[[Do Hanso Ka Joda]]'' | | |- | ''[[Zindagi Ek Juaa]]'' | Jagjit "J.J." Singh | |- |''[[Heer Ranjha (1992 film)|Heer Ranjha]]'' | Kaedo | |- | ''[[Shola Aur Shabnam (1992 film)|Shola Aur Shabnam]]'' | Major Inder Mohan Lathi | |- | ''[[Nagin Aur Lootere]]'' | Police Constable | |- | ''[[Humlaa]]'' | Jagtap | |- | ''[[Ek Ladka Ek Ladki]]'' | Bhagwati Prasad | |- | ''[[Ganga Bani Shola]]'' | Chamanlal | |- | ''[[Khel (film)|Khel]]'' | Seema's Uncle | |- | ''[[Apradhi (1992 film)|Apradhi]]'' | Heera | |- | ''[[Umar 55 Ki Dil Bachpan Ka]]'' | Batliwala | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=18|1993 | ''[[Shreemaan Aashique]]'' | Professor Vishwamitra | |- | ''[[Aaj Kie Aurat]]'' | Editor Arun Saxena | |- |''[[Lootere]]'' | Changez Lala | |- |''[[Roop Ki Rani Choron Ka Raja (1993 film)|Roop Ki Rani Choron Ka Raja]]'' |Jagmohan "Jugran" Laal / Manmohan Laal | |- | ''[[Dil Ki Baazi]]'' | Daulatram | |- | ''[[Parampara (1993 film)|Parampara]]'' | Gora Shankar | |- | ''[[Kayda Kanoon]]'' | Mr. Sinha | |- | ''[[Waqt Hamara Hai]]'' | Dinanath Sabkuchwala | |- | ''[[Meherbaan]]'' | Shankar | |- | ''[[Khalnayak]]'' | Ishwar Pandey | |- | ''[[Izzat Ki Roti]]'' | Girdharilal Chakradhari | |- |''[[Sainik]]'' | Retd. Colonel Yashpal Dutt | |- | ''[[Hum Hain Kamaal Ke]]'' | Nilamber | |- |''[[Gumrah (1993 film)|Gumrah]]'' | Prakash Chadda | |- |''[[Dil Tera Aashiq]]'' | Ranvir Chaudhari | |- | ''[[Aasoo Bane Angaarey]]'' | Shyamsunder | |- | ''[[Tadipaar]]'' | Kader | |- | ''[[Darr]]'' | Vijay Awasthi | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=11|1994 | ''[[Vindu Dara Singh|Karan]]'' | Seth Pawan Puri | |- |''[[Insaniyat (1994 film)|Insaniyat]]'' | Brijbhan | |- | ''[[Laadla (1994 film)|Laadla]]'' | Laxmi Narayan Jaitley | |- | ''[[1942: A Love Story]]'' | Raghuvir Pathak | |- | ''[[Maha Shaktishaali]]'' | Inspector Prakash Varma | |- | ''[[Pyar Ka Rog]]'' | Col. Udham "Udhu" Singh | |- | ''[[Eena Meena Deeka]]'' | Ujwal Raja Bully | |- | ''[[Hum Aapke Hain Koun..!]]'' | Prof. Siddharth Chaudhary | |- | ''[[Saajan Ka Ghar]]''<ref>{{cite web |date=31 May 1994 |title=Saajan Ka Ghar, starring Rishi Kapoor, Juhi Chawla, Anupam Kher |url=https://www.indiatoday.in/magazine/your-week/story/19940531-saajan-ka-ghar-starring-rishi-kapoor-juhi-chawla-anupam-kher-809208-1994-05-30 |magazine=[[India Today]] |location=New Delhi |publisher=[[Living Media India Limited]] |access-date=30 September 2023 |archive-date=1 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001023532/https://www.indiatoday.in/magazine/your-week/story/19940531-saajan-ka-ghar-starring-rishi-kapoor-juhi-chawla-anupam-kher-809208-1994-05-30 |url-status=live }}</ref> | Mr. Dhanraj | |- | ''[[Chaand Kaa Tukdaa]]'' | Hasmukh Khurana | |- | ''[[Hum Hain Kamaal Ke]]'' | Nilamber | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=8|1995 | ''[[Smita Jaykar|Dil Ka Doctor]]'' | Doctor Dilbag | |- | ''[[Mohnish Bahl|Meri Mohabbat Mera Naseeba]]'' | Abdullah Chacha | |- | ''[[Taqdeerwala]]'' | Inspector Ranjit Singh | |- | ''[[Janam Kundli]]'' | Mahendra Prasad | |- | ''[[Zamana Deewana]]'' | Kamdev Singh "KD" | |- | ''[[Oh Darling! Yeh Hai India!]]'' | President / Nathuram | |- | ''[[Dilwale Dulhania Le Jayenge]]'' | Dharamvir Malhotra | |- | ''[[Ram Shastra]]'' | Dhonga | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=10|1996 | ''[[Vishwasghaat]]'' | Indramohan Saxena / Professor Khurana | |- | ''[[Dushmani: A Violent Love Story|Dushmani]]'' | Mr. Oberoi | |- | ''[[Shastra (film)|Shastra]]'' | Shanti Prasad | |- | ''[[Tu Chor Main Sipahi]]'' | Police Commissioner Kushal Singh | |- | ''[[Papa Kehte Hai]]'' | Krishan Anand | |- | ''[[Uff Yeh Mohabbat]]'' |Tej Singh | |- | ''[[Prem Granth]]'' | Swami Dharam Bhooshan | |- | ''[[Chaahat (1996 film)|Chaahat]]'' | Shambunath Rathore | |- | ''[[Maahir]]'' | Balwant Rai | |- | ''[[Mr. Bechara]]'' | Dr. Dayanand | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=10| 1997 | ''[[Judwaa]]'' | Inspector Vidyarthi | |- | ''[[Agnichakra (film)|Agnichakra]]'' | Dhanraj | |- | ''[[Gudgudee]]'' | Ajay Prasad | |- | ''[[Ziddi (1997 film)|Ziddi]]'' | Advocate Ashok Pradhan | |- | ''[[Sanam (1997 film)|Sanam]]'' | Seth Yashpal Anand | |- | ''[[Aur Pyaar Ho Gaya]]'' | Kailashnath | |- | ''[[Deewana Mastana]]'' | Brijbhan "Birju" Rastogi | |- | ''[[Mere Sapno Ki Rani (film)|Mere Sapno Ki Rani]]'' | Lakhan Nehle | |- | ''[[Aflatoon (1997 film)|Afltaoon]]'' | Vidyaprakash | |- | ''[[Share Bazaar (film)|Share Bazaar]]'' | Inspector Sharma | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=14|1998 | ''[[Zor (film)|Zor]]'' | Police Commissioner Uday Singh | |- | ''[[Saat Rang Ke Sapne]]''<ref>{{cite web |last=Chopra |first=Anupama |author-link=Anupama Chopra |date=2 March 1998 |title=Colours of Chaos |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/films/story/19980302-movie-review-saat-rang-ke-sapne-starring-anupam-kher-arvind-swamy-juhi-chawla-825813-1998-03-01 |magazine=India Today |location=New Delhi |publisher=Living Media India Limited |access-date=23 September 2023 |archive-date=30 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630233548/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/films/story/19980302-movie-review-saat-rang-ke-sapne-starring-anupam-kher-arvind-swamy-juhi-chawla-825813-1998-03-01 |url-status=live }}</ref> | Bhanu | |- | ''[[Hazaar Chaurasi Ki Maa]]''<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/1998/mar/23hazar3.htm|title=The Rediff On The NeT Special: Hazaar Chaurasi Ki Maa|website=[[Rediff.com]]|date=23 March 1998|quote=Brati's father (Anupam Kher) was aware of his son's leanings but rejected his son's revolutionary ideals.|access-date=30 September 2023|archive-date=14 November 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041114053955/http://www.rediff.com/movies/1998/mar/23hazar3.htm|url-status=live}}</ref> | Dibyanath Chatterjee | |- | ''[[Keemat - They Are Back|Keemat]]'' | Dinanath Tripathi | |- | ''[[Salaakhen (1998 film)|Salaakhen]]'' | Sachidanand Agnihotri | |- | ''[[Aunty No. 1]]'' | Jyotish | |- | ''[[Swami Vivekananda (1998 film)|Swami Vivekananda]]'' | Station Master | Камео |- | ''[[Jab Pyaar Kisise Hota Hai]]''<ref>{{Cite web|last=Kothari|first=Dhara|url=https://www.rediff.com/movies/1998/may/23jab.htm|title=The Jab Pyaar Kisise Hota Hai review: Love at first slight|website=Rediff.com|date=23 May 1998|quote=Jab Pyaar Kisise Hota Hai is about one Sooraj Dhanrajgir (Salman Khan), a rich playboy, lightening the financial burden of his industrialist grandfather (Anupam Kher), spending the stuff on wine and women.|access-date=30 September 2023|archive-date=5 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405131259/https://www.rediff.com/movies/1998/may/23jab.htm|url-status=live}}</ref> | Dadaji | |- | ''[[Kuch Kuch Hota Hai]]'' | Principal Malhotra | |- | ''[[Prem Aggan]]''<ref>{{Cite web|author=Syed Firdaus Ashraf|url=https://www.rediff.com/movies/1998/oct/31prem.htm|title=Prem agony|website=Rediff.com|date=31 October 1998|quote=Anupam Kher, despite being a software giant, is never seen before a machine. And, he's just wasted anyway.|access-date=30 September 2023|archive-date=25 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230225201731/https://www.rediff.com/movies/1998/oct/31prem.htm|url-status=live}}</ref> | Jai Kumar | |- | ''[[Bade Miyan Chote Miyan (1998 film)|Bade Miyan Chote Miyan]]'' | Police Commissioner Shyamlal Tripathi |<ref>{{Cite web|last=Srinivasan|first=V.S.|url=https://www.rediff.com/movies/1998/oct/16miyan.htm|title=The Bade Miyan Chote Miyan review: A comedy of excesses|website=Rediff.com|date=16 October 1998|quote=Satish Kaushik does a good job in a cameo as a dealer in Chor Bazar while Anupam Kher forgets the established idiosyncrasies of his character when it comes to the serious scenes.|access-date=30 September 2023|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728162937/https://www.rediff.com/movies/1998/oct/16miyan.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Doli Saja Ke Rakhna]]''<ref>{{Cite web|last=Shariff|first=Faisal|url=https://www.rediff.com/movies/1998/nov/27doli.htm|title=Rediff On The NeT, Movies: It kind of grows on you|website=Rediff.com|date=27 November 1998|quote=Akshaye Khanna plays the son of the quintessential martinet father of Hindi movies, Anupam Kher.|access-date=30 September 2023|archive-date=16 August 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030816202608/http://www.rediff.com/movies/1998/nov/27doli.htm|url-status=live}}</ref> | Mr. Bansal | |- | ''[[China Gate (1998 film)|China Gate]]'' | Brigadier Anoop Kumar / Governor | Камео |- | ''[[Jhooth Bole Kauwa Kaate]]''<ref>{{Cite web|last=Taliculam|first=Sharmila|url=https://www.rediff.com/movies/1998/dec/05jho.htm|title=The review of Hrishikesh Mukherjee's Jhoot Bole Kauwa Kaate:Once more, with feeling|website=Rediff.com|date=5 December 1998|quote=For once, Anupam Kher is overshadowed. Though his role is a bit like the one Asrani etched in Chupke Chupke, he does not leave a lasting impression. Maybe his characterisation is not as strong as in Hrishida's earlier films.|access-date=30 September 2023|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614020846/https://www.rediff.com/movies/1998/dec/05jho.htm|url-status=live}}</ref> | Rashid Khan | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=4|1999 | ''Sarfarosh-E-Hind'' | DCP Arun Bedi | |- | ''[[Hum Aapke Dil Mein Rehte Hain]]'''<ref>{{Cite web|last=Taliculam|first=Sharmila|url=https://www.rediff.com/movies/1999/jan/23hum.htm|title=The review of Hum Aapke Dil Mein Rehte Hain: Till incompatibility do us part|website=www.rediff.com|date=23 January 1999|quote=Anupam Kher is a clone of Amrish Puri in Dilwale Dulhaniya Le Jaayenge and Pardes -- an Indian father who thinks Western culture corrupts, but Indian culture puts everything right. So the mini-clad Mink won't do, but Kajol in a salwar kameez is perfect. On the whole, his role has no unusual shades to it.|access-date=30 September 2023|archive-date=4 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104114835/http://www.rediff.com/movies/1999/jan/23hum.htm|url-status=live}}</ref> | Mr. Vishwanath | |- | ''[[Sooryavansham]]'' | Dharmendra | |- | ''[[Haseena Maan Jaayegi]]'' | Gulzarilal Verma | <ref>{{Cite web|last=Taliculam|first=Sharmila|url=https://www.rediff.com/movies/1999/jun/25has.htm|title=Light n easy|website=Rediff.com|date=25 June 1999|quote=Aruna Irani, Kader Khan and Anupam Kher are good, as usual.|access-date=30 September 2023|archive-date=14 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140414174550/http://www.rediff.com/movies/1999/jun/25has.htm|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=11|2000 | ''[[Kaho Naa... Pyaar Hai]]'' | Vishal "Sirjee" Saxena | |- | ''[[Dulhan Hum Le Jayenge]]'' | Vicky Nath |<ref>{{Cite web|last=Saha|first=Aparjita|url=https://www.rediff.com/movies/2000/mar/25dulhan.htm|title=Review of Dulhan Hum Le Jayenge: Masala mix|website=Rediff.com|date=25 March 2000|quote=The story revolves around Sapna (Karisma Kapoor), an innocent 19-year-old, trying to simultaneously please all three of her eccentric uncles (Om Puri, Paresh Rawal, Anupam Kher), each of whom has an idiosyncrasy.|access-date=30 September 2023|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108045326/https://www.rediff.com/movies/2000/mar/25dulhan.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Kadhalar Dhinam|Dil Hi Dil Mein]]'' | Colonel Enayathulla | |- | ''[[Kya Kehna]]'' | Gulshan Bakshi | |- | ''[[Refugee (2000 film)|Refugee]]'' | Jaan Mohammad | |- | ''[[Dhadkan (2000 film)|Dhadkan]]'' | Digvijay Varma | Камео |- | ''[[Hamara Dil Aapke Paas Hai]]'' | Muthu Pillai | |- | ''[[Aaghaaz]]'' | Balraj Nanda |<ref>{{Cite web|last=Verma|first=Sukanya|author-link=Sukanya Verma|url=https://www.rediff.com/movies/2000/oct/06aag.htm|title=Aaghaaz leaves you aghast!|website=Rediff.com|date=6 October 2000|access-date=30 September 2023|archive-date=23 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171023011059/http://www.rediff.com/movies/2000/oct/06aag.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Mohabbatein]]'' | Kake | |- | ''[[Ghaath (2000 film)|Ghaath]]'' | Ramakant Patel | |- | ''[[Dhai Akshar Prem Ke]]'' | Raunaq Grewal |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2000/sep/29slide6.htm|title=Rediff On The NeT: The Rediff Review: Dhaai Akshar Prem Ke|website=Rediff.com|date=29 September 2000|access-date=30 September 2023|archive-date=22 February 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040222185438/http://www.rediff.com/movies/2000/sep/29slide6.htm|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=4|2001 | ''[[Aashiq (2001 film)|Aashiq]]'' | Dilip Dev Kapoor | |- | ''[[Jodi No.1 (film)|Jodi No.1]]'' | Rai Bahadur | |- | ''[[Kyo Kii... Main Jhuth Nahin Bolta]]'' | Advocate Tejpal Singh | |- |''[[Rehnaa Hai Terre Dil Mein]]'' | Deendayal "DD" Shastri | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=2|2002 | ''[[Koi Mere Dil Se Poochhe]]'' | Mr. Puri | |- | ''[[Yeh Hai Jalwa]]'' | Robin Singh | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2003 | ''[[Jaal: The Trap]]'' | R. K. Sharma / Captain Rashid | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=8|2004 | ''[[Meri Biwi Ka Jawaab Nahin]]'' | Bhairav Chaudhary | |- | ''[[Garv: Pride & Honour|Garv]]'' | Lawyer Tyagi | |- | ''[[Shart: The Challenge]]'' | Dr. Mathur | |- | ''[[Tumsa Nahin Dekha: A Love Story|Tumsa Nahin Dekha]]'' | John Uncle | |- |''[[Shukriya: Till Death Do Us Apart]]'' | Karam Jindal | |- | ''[[Kaun Hai Jo Sapno Mein Aaya]]'' | Dr. Verma | |- | ''[[Veer-Zaara]]'' | Zakir Ahmed | |- | ''[[Aabra Ka Daabra]]'' | Limbu | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=6|2005 | ''Hum Jo Keh Na Paaye'' | Neeraj Mehta | |- | ''[[Kyaa Kool Hai Hum]]'' | Dr. Screwala | |- | ''[[Maine Gandhi Ko Nahin Mara]]'' |Professor Uttam Chaudhary | |- | ''[[Sarkar (2005 film)|Sarkar]]'' | Motilal Khurana | |- | ''[[Main Aisa Hi Hoon]]'' | Dayanath Trivedi | |- | ''[[Paheli (2005 film)|Paheli]]'' | Bhanwarlal | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=10|2006 | ''[[Rang De Basanti]]'' | Rajnath Singhania | |- | ''[[Umar (film)|Umar]]'' | Ҳикояткунанда | |- | ''[[Shaadi Se Pehle]]'' | Mangal Pratap Bhalla | |- | ''[[Aap Ki Khatir (2006 film)|Aap Ki Khatir]]'' | Arjun Khanna | |- | ''[[Chup Chup Ke]]'' | Jaived Prasad |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2006/jun/09chup.htm|title=Chup Chup Ke tries, but fails|website=www.rediff.com|access-date=3 June 2024|archive-date=10 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310063318/http://www.rediff.com/movies/2006/jun/09chup.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Khosla Ka Ghosla]]'' | Kamal Kishore Khosla | |- | ''[[Jaan-E-Mann]]'' | Boney Chachu / New York Cafe Owner |<ref name=JAM>{{Cite web|last=Chakrabarti|first=Srabanti|url=https://www.rediff.com/movies/2006/sep/21kher.htm|title='Playing a dwarf was risky'|website=Rediff.com|date=21 September 2006|access-date=1 October 2023|archive-date=9 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221109043538/https://www.rediff.com/movies/2006/sep/21kher.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Vivah]]'' | Harishchandra Bajpayee | |- | ''[[Apna Sapna Money Money]]'' | Satyabol Shastri | |- | ''Prateeksha'' | James Brown | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=10|2007 | ''[[Shakalaka Boom Boom]]'' | Reggie's Father | |- | ''[[Buddha Mar Gaya]]'' | Laxmikant "LK" Kabadiya |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2007/aug/17buddha.htm|title=Buddha Mar Gaya: You'll die crying|website=www.rediff.com}}</ref> |- | ''[[Heyy Babyy]]'' | Mr. Malhotra | Камео |- | ''[[Dhokha]]'' | Saeed | |- | ''[[Laaga Chunari Mein Daag]]'' | Shivshankar Sahay | |- |''[[Apna Asmaan]]'' | Dr. Sathya | |- | ''[[Victoria No. 203 (2007 film)|Victoria No. 203]]'' | Raja | |- | ''[[Gauri: The Unborn]]'' | Papa | |- | ''[[Dus Kahaniyaan]]'' | Anya's Dad | Segment: ''Lovedale''<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2007/dec/07sld6.htm|title=rediff.com: Know what the directors have to say about Dus Kahaniyaan|website=www.rediff.com|access-date=3 June 2024|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603021250/https://www.rediff.com/movies/2007/dec/07sld6.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Jaane Bhi Do Yaaron (2007 film)|Jaane Bhi Do Yaaron]]'' | Lama | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=9|2008 |''[[My Name Is Anthony Gonsalves (film)|My Name Is Anthony Gonsalves]]'' | Murtaza Seth | |- | ''[[Dhoom Dadakka]]'' | Mungilal |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2008/may/23dhoom.htm|title=Review: Dhoom Dadakka|website=www.rediff.com|access-date=3 June 2024|archive-date=1 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161101184312/http://www.rediff.com/movies/2008/may/23dhoom.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Rama Rama Kya Hai Drama]]'' | Vishwas Khurana |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/review/rama/20080201.htm|title=Rama Rama is one lousy film|first=Ruchi|last=Naresh|website=Rediff|access-date=3 June 2024|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603021209/https://www.rediff.com/movies/review/rama/20080201.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[C Kkompany]]'' | Mr. Joshi | |- | ''[[A Wednesday!]]'' | Prakash Rathod | |- | ''[[Tahaan]]'' | Subhan Darr | |- | ''[[De Taali]]'' | Abhi's Father | |- | ''[[God Tussi Great Ho]]'' | Jagmohan Prajapati | |- | ''[[Meerabai Not Out]]'' | Dr. Awasthi | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=9|2009 | ''[[Victory (2009 film)|Victory]]'' | Ram Shekhawat | |- | ''[[Morning Walk]]'' | Joymohan |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/amp/movies/2009/jul/10review-morning-walk.htm|title=Morning Walk is refreshing - Rediff.com|website=www.rediff.com|access-date=3 June 2024|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603021202/https://www.rediff.com/amp/movies/2009/jul/10review-morning-walk.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Zamaanat]]'' | Dr. Madan | |- | ''[[Sankat City]]'' | Faujdar | |- | ''[[Life Partner]]'' | Mr. Jugran | |- | ''[[Yeh Mera India]]'' | Judge Ayyar | |- | ''[[Dil Bole Hadippa!]]'' | Vikram "Vicky" Singh | |- | ''[[Wake Up Sid]]'' | Ram Mehra | |- |''[[Teree Sang]]'' |Judge | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=6|2010 | ''[[Pyaar Impossible]]'' | Mr. Udesh Sharma | |- | ''[[Striker (2010 film)|Striker]]'' | Inspector Farooque | |- | ''[[Apartment (film)|Apartment]]'' | Madhusudan Tanha | |- | ''[[Badmaash Company]]'' | Sajjan Kapoor | |- | ''[[Lamhaa]]'' | Haji | |- | ''[[Dabangg]]'' | Dayal Babu | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=9|2011 | ''[[Yamla Pagla Deewana]]'' | Joginder Singh Brar | |- | ''[[Game (2011 film)|Game]]'' | Kabir Malhotra / Iqbal Chand Malhotra | |- | ''[[Zokkomon]]'' |Deshraj / Dr. Vivek Roy | |- | ''[[Naughty @ 40]]'' | Laxminarayan Srivastav | |- | ''[[Chatur Singh Two Star]]'' | Commissioner Rajpal Sinha / Dr. Jhatka | |- | ''[[Yeh Faasley]]'' | Devinder Devilal Dua | |- | ''[[Mausam (2011 film)|Mausam]]'' | Maharaj Kishan | |- | ''[[Desi Boyz]]'' | Suresh Awasthi | |- | ''[[Aagaah: The Warning]]'' | Pir Baba | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan="6" |2012 | ''[[Chaar Din Ki Chandni]]'' | Chandraveer Singh | |- | ''[[Kyaa Super Kool Hain Hum]]'' | Francis Marlo | |- | ''[[Mr. Bhatti on Chutti]]'' | BB Bhatti | |- | ''[[Chhodo Kal Ki Baatein]]'' | Benam Kumar | |- | ''[[Midnight's Children (film)|Midnight's Children]]'' | Ghani | |- | ''[[Jab Tak Hai Jaan]]'' | Kamal Thapar | Камео |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan="8" |2013 | ''[[Mai (2013 film)|Mai]]'' | Doctor | |- | ''[[Special 26]]'' | Prem Kant Sharma |<ref name=SLPREDIFF>{{cite interview |last=Kher |first=Anupam |interviewer=Sonil Dedhia |title=Anupam Kher: I've earned the respect of Hollywood |publisher=Rediff |location=Mumbai |url=https://rediff.com/movies/report/slide-show-1-inteview-with-anupam-kher-on-silver-linings-playbook/20130122.htm |access-date=13 February 2024 |archive-date=1 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201004117/https://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-inteview-with-anupam-kher-on-silver-linings-playbook/20130122.htm |url-status=live }}</ref> |- | ''[[Chashme Baddoor (2013 film)|Chashme Baddoor]]'' | Suryakant / Chandrakant | |- | ''[[Aurangzeb (film)|Aurangzeb]]'' | Inspector Vijaykant Phogat | Камео |- |''[[Hum Hai Raahi Car Ke|Hum Hain Raahi Car Ke]]'' |Prof. Ganguly | |- | ''[[Yamla Pagla Deewana 2]]'' | Joginder Armstrong | |- | ''[[Gori Tere Pyaar Mein]]'' | Latesh Bhai | |- | ''[[Mahabharat (2013 film)|Mahabharat]]'' | [[Shakuni]] | Voiceover |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="10"|2014 | ''[[Total Siyapaa]]'' | Rajinder Singh | |- | ''[[Gang of Ghosts]]'' | Gendamal | |- | ''[[Main Tera Hero]]'' | Vikrant Singhal | |- | ''[[Singham Returns]]'' | Gurukant "Guruji" Acharya | |- | ''[[Daawat-e-Ishq]]'' | Abdul Qadir / Shahriyar Habibullah | |- | ''[[Ekkees Toppon Ki Salaami]]'' | Purushotam Narayan Joshi | |- | ''[[Happy New Year (2014 film)|Happy New Year]]'' | Manohar Sharma | Камео |- | ''[[Super Nani]]'' | Mr. Sammy | |- | ''[[The Shaukeens]]'' | Ashok "Lali" Lalwani | |- | ''[[Sonali Cable]]'' |Boss-Waghela | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=5|2015 | ''[[Baby (2015 Hindi film)|Baby]]'' | Om Prakash Shukla |<ref>{{cite news|publisher=indialive.TODAY|title=Akshay Kumar 'Baby': Official trailer released|url=http://indialive.today/akshay-kumar-baby-official-trailer-released/|access-date=4 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141217085846/http://indialive.today/akshay-kumar-baby-official-trailer-released/|archive-date=17 December 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |- | ''[[Sharafat Gayi Tel Lene]]'' | D.K. Thawani | |- | ''[[Roy (2015 film)|Roy]]'' | Mr. Grewal | Камео |- | ''[[Dirty Politics (film)|Dirty Politics]]'' | C.B.I. Chief Satya Prakash Mishra | |- | ''[[Prem Ratan Dhan Payo]]'' | Jagdish "Bapu" Diwan | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="3" |2016 |''[[Buddha in a Traffic Jam|Buddha In A Traffic Jam]]'' |Professor Ranjan Batki | |- | ''[[M.S. Dhoni: The Untold Story]]'' | Paan Singh Dhoni | |- | ''[[Saat Uchakkey]]'' | Diwan | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="5" |2017 | ''[[Naam Shabana]]'' |Om Prakash Shukla |Камео |- |''[[Indu Sarkar]]'' |Nana Pradhan | |- | ''[[Toilet: Ek Prem Katha]]'' | Dinanath "DJ Kakka" Joshi | |- |''[[Judwaa 2]]'' | Balraj Bakshi | |- |''[[Ranchi Diaries]]'' |Thakur Bhaiyaa | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="3"|2018 | ''[[Aiyaary]]'' | Tariq Ali | |- | ''[[Baa Baaa Black Sheep (film)|Baa Baaa Black Sheep]]'' | Charudutt "Charlie" Sharma | |- | ''[[Love Sonia]]'' | Dada Thakur | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="2"|2019 |''[[The Accidental Prime Minister (film)|The Accidental Prime Minister]]'' | [[Manmohan Singh]] |<ref>{{Cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-anupam-kher-akshaye-khannas-accidental-prime-minister-opens-expected-weekend-growth-key/|title=Anupam Kher and Akshaye Khanna's The Accidental Prime Minister opens as expected, weekend growth is the key|date=12 January 2019|work=Bollywood Hungama|access-date=13 January 2019|archive-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190112201027/http://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-anupam-kher-akshaye-khannas-accidental-prime-minister-opens-expected-weekend-growth-key/|url-status=live}}</ref> |- | ''[[One Day: Justice Delivered]]'' | Retired Justice Omprakash Tyagi | |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align: center;" |2022 |''[[The Kashmir Files]]'' | Pushkar Nath Pandit | |- |''[[Uunchai]]'' | Om Sharma |<ref>{{Cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/parineeti-chopra-plays-role-tourist-guide-nepal-sooraj-barjatyas-uunchai-film-shot-worlds-dangerous-airport/|title=Parineeti Chopra plays the role of a tourist guide in Nepal in Sooraj Barjatya's Uunchai; film shot at world's most DANGEROUS airport|date=9 October 2021|work=Bollywood Hungama|access-date=9 October 2021|archive-date=9 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009112321/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/parineeti-chopra-plays-role-tourist-guide-nepal-sooraj-barjatyas-uunchai-film-shot-worlds-dangerous-airport/|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" style="text-align: center;" |2023 | ''[[Shiv Shastri Balboa]]'' | Shiv Shankar Shastri |<ref>{{cite interview |last=Kher |first=Anupam |interviewer=Mayur Sanap |title='I don't carry the burden of Anupam Kher' |date=10 February 2023 |publisher=[[Rediff.com]] |location=Mumbai |url=https://rediff.com/movies/report/anupam-kher-i-dont-carry-the-burden-of-anupam-kher/20230210.htm |access-date=13 February 2024 |archive-date=10 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610000856/https://www.rediff.com/movies/report/anupam-kher-i-dont-carry-the-burden-of-anupam-kher/20230210.htm |url-status=live }}</ref> |- |scope="row" | ''[[IB71]]'' |IB Chief N. S. Avasti |<ref>{{Cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/ib-71-premiere-disney-hotstar-july-7-2023/|title=IB 71 to premiere on Disney+ Hotstar on July 7, 2023|date=24 June 2023|work=Bollywood Hungama|access-date=25 June 2023|archive-date=25 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625012638/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/ib-71-premiere-disney-hotstar-july-7-2023/|url-status=live}}</ref> |- |scope="row" | ''[[The Vaccine War]]'' | Cabinet Secretary | |- ! rowspan="6" scope="row" style="text-align: center;" |2024 |scope="row" | ''[[Kuch Khattaa Ho Jaay]]'' |Heer's Grandfather |<ref>{{Cite news |title=Kuch Khattaa Ho JaayUA |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/kuch-khattaa-ho-jaay/movieshow/94688656.cms#:~:text=Kuch%20Khattaa%20Ho%20Jaay%20is,Ila%20Arun%20and%20Paritosh%20Tripathi. |access-date=16 February 2024 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602142422/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/kuch-khattaa-ho-jaay/movieshow/94688656.cms#:~:text=Kuch%20Khattaa%20Ho%20Jaay%20is,Ila%20Arun%20and%20Paritosh%20Tripathi. |url-status=live }}</ref> |- | ''[[Kaagaz 2]]'' | Raj Narayan Singh | |- | ''[[Chhota Bheem and the Curse of Damyaan (2024 film)|Chhota Bheem and the Curse of Damyaan]]'' |Guru Shambhu |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/chhota-bheem-the-curse-of-damyaan-review/20240531.htm|title=Chhota Bheem: The Curse of Damyaan: Fun Ride With Few Bumps|first=Riddhi|last=Soni|website=Rediff|date=31 May 2024|access-date=2 June 2024|archive-date=2 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240602142424/https://www.rediff.com/movies/report/chhota-bheem-the-curse-of-damyaan-review/20240531.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Emergency (2024 film)|Emergency]]'' |[[Jay Prakash Narayan]] | |- |} === Филмҳо бо дигар забонҳо === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Забон !! Шарҳҳо |- ! scope="row" style="text-align: center;" | 1987 | ''[[Trimurtulu]]'' | Don | [[Забони телугу|телугу]] | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan="2" |1990 | ''Nehru: The Jewel of India'' | Jawahar | [[англисӣ]] | |- |''[[Indrajaalam]]'' | CM Of Maharashtra | [[Забони малаяламӣ|малаяламӣ]] | |- ! scope="row" style="text-align: center;" | 1997 | ''[[V. I. P. (1997 film)|V.I.P.]]'' | Priya's Father |[[Забони томилӣ|томилӣ]] | |- ! scope="row" style="text-align: center;" | 1998 | ''[[Swami Vivekananda (1998 film)|Swami Vivekananda]]'' | Station Master |англисӣ | камео |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="2" | 2001 |''[[Little John (film)|Little John]]'' |Swami Paramananda |англисӣ<br/>томилӣ | |- |''[[Praja]]'' | Bappu Haji Mustafa | малаяламӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2002 | ''[[Bend It Like Beckham]]'' | Mr. Bhamra | англисӣ |<ref name=SLPREDIFF/> |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2003 | ''Banana Brothers'' | Ketan | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2004 | ''[[Bride and Prejudice|Bride & Prejudice]]'' | Mr. Bakshi | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2005 | ''[[The Mistress of Spices (film)|The Mistress of Spices]]'' | Geeta's Grandfather |англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2006 | ''[[Hope and a Little Sugar|Hope & A Little Sugar]]'' | Colonel Oberoi | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="3" | 2007 |''[[Kuttrapathirikai]]'' | [[Rajiv Gandhi]] |томилӣ | |- | ''[[Lust, Caution]]'' | Khalid Said ud-Din | [[Забони чинӣ|чинӣ]] |<ref name=SLPREDIFF/> |- | ''Gandhi Park'' | Sammy Philips | англисӣ |<ref name=JAM/> |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2008 | ''[[The Other End of the Line|The Other End Of The Line]]'' | Rajeev Sethi | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2009 | ''[[Tera Mera Ki Rishta]]'' | Mohinder | [[Забони панҷобӣ|панҷобӣ]] | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2010 | ''[[You Will Meet a Tall Dark Stranger|You Will Meet A Tall Dark Stranger]]'' | Dia's Father |англисӣ |<ref name=SLPREDIFF/> |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="3" | 2011 | ''[[Pranayam (2011 film)|Pranayam]]'' | Achuthan Nair | малаяламӣ |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-anupam-kher/20110705.htm|title=Anupam Kher: Pranayam is one of my important films|website=Rediff|date=5 July 2011|access-date=1 October 2023|archive-date=20 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920152555/https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-anupam-kher/20110705.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[The Lion of Judah]]'' | Monty | англисӣ | |- | ''[[Breakaway (2011 film)|Breakaway]]'' | Darvesh Singh | англисӣ |<ref name=SLPREDIFF/> |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="4" | 2012 | ''[[Welcome Back Gandhi|Mudhalvar Mahatma]]'' | Chief Minister |томилӣ | |- |''[[Parijatha]]'' | | [[Забони каннада|каннада]] | |- |''[[Silver Linings Playbook]]'' | Dr. Cliff Patel | англисӣ |<ref name=SLPREDIFF/> |- | ''[[Midnight's Children (film)|Midnight's Children]]'' | Ghani | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2013 | ''Kashala Udyachi Baat'' | Blind Man | [[Забони маротҳӣ|маротҳӣ]] | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="3" | 2014 |''[[Nayana (2014 film)|Nayana]]'' | Nayana's Muttachan |малаяламӣ | |- |''[[Kalimannu]]'' |худ |малаяламӣ | Намоиши меҳмонӣ |- | ''[[Shongram]]'' | Old Karim |англисӣ<br/>банголӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2016 | ''[[A Family Man]]'' | Dr. Savraj Singh | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="2" | 2017 |''[[The Big Sick]]'' |Azmat Nanjiani |англисӣ | |- |''[[The Boy With The Topknot]]'' |Shathnam's Father |англисӣ |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/anupam-kher-bags-a-bafta-nomination/20180404.htm|title=Anupam Kher bags a BAFTA nomination|first=Rediff|last=Movies|website=Rediff|access-date=13 February 2024|archive-date=2 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181002175858/http://www.rediff.com/movies/report/anupam-kher-bags-a-bafta-nomination/20180404.htm|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2018 |''[[Hotel Mumbai]]'' |Hemant Oberoi |англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="2" | 2022 | scope="row" |''[[Karthikeya 2]]'' | Dr. Dhanvanthri Vedpathak |телугу | камео |- | ''[[Connect (2022 film)|Connect]]'' | Father Augustine | томилӣ | |- !scope="row" style="text-align: center;" rowspan="3" | 2023 | ''[[Voice Of Sathyanathan]]'' || President Of India || малаяламӣ ||<ref>{{Cite web |title=Dileep's Voice of Sathyanathan censored |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/jul/06/dileeps-voice-of-sathyanathan-censored-45344.html |access-date=2023-08-21 |website=[[Cinema Express]] |date=6 July 2023 |language=en |archive-date=21 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821114707/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/jul/06/dileeps-voice-of-sathyanathan-censored-45344.html |url-status=live }}</ref> |- | ''[[Tiger Nageswara Rao (film)|Tiger Nageswara Rao]]'' | [[Intelligence Bureau (India)|IB Officer]] Raghavendra Rajput | телугу|| |- | ''[[Ghost (2023 film)|Ghost]]'' | A. N. Rao | каннада|| |- | |''The India House'' |[[Shyamji Krishna Varma]] |телугу |<ref>{{Cite web |date=2023-05-28 |title=Ram Charan announces maiden production venture The India House; Nikhil Siddhartha, Anupam Kher to play leads |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/ram-charan-maiden-production-venture-the-india-house-nikhil-siddhartha-anupam-kher-8633270/ |access-date=2023-05-28 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=28 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528121919/https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/ram-charan-maiden-production-venture-the-india-house-nikhil-siddhartha-anupam-kher-8633270/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ram Charan presents The India House! Nikhil Siddhartha, Anupam Kher to headline historical drama |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/ram-charan-presents-the-india-house-nikhil-siddhartha-anupam-kher-to-headline-ram-vamsi-krishnas-film-2385476-2023-05-28 |access-date=2023-05-28 |website=India Today |date=28 May 2023 |language=en |archive-date=28 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528074944/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/ram-charan-presents-the-india-house-nikhil-siddhartha-anupam-kher-to-headline-ram-vamsi-krishnas-film-2385476-2023-05-28 |url-status=live }}</ref> |} == Телевизион == {| class="wikitable" |- ! Сол ! Намоиш ! Нақш ! Шарҳҳо |- | 1985 | ''[[Janam (1985 film)|Janam]]'' | Virendra Desai | [[Телефилм]] |- | 1995 | ''[[Imtihaan (TV series)|Imtihaan]]'' | |продюсер |- | 2000–2004 | ''Say Na Something To Anupam Uncle'' | муҷрӣ | |- | 2001 | ''[[Sawaal Dus Crore Ka]]'' | муҷрӣ |<ref name=Carry>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k3/oct/oct205.htm|title=SAB to launch two new shows|date=27 October 2003|accessdate=29 July 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170726194024/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k3/oct/oct205.htm|archivedate=26 July 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2004 | ''[[ER (TV series)|ER]]'' | Ajay Rasgotra | |- |2004 |[[Spooks (TV series)|''Spooks'']] |Harakat |<ref>{{Cite web|date=3 December 2014|title=BBC - Spooks - Series 3, Episode 3 Credits|url=http://www.bbc.co.uk/drama/spooks/credits_series3_episode3.shtml|url-status=live|access-date=17 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20041113184543/http://www.bbc.co.uk:80/drama/spooks/credits_series3_episode3.shtml |archive-date=2004-11-13 }}</ref> |- | 2007–2008 | ''[[Lead India]]'' | муҷрӣ |<ref>{{cite news |url=http://www.bollywood.com/anupam-kher-set-orphanage-mumbai |title=Anupam Kher set orphanage mumbai |access-date=18 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170419191729/http://www.bollywood.com/anupam-kher-set-orphanage-mumbai |archive-date=19 April 2017 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> |- | 2013 | ''[[24 (Indian TV series)|24]]'' | Wasim Khan |камео |- | 2014–2015 | ''[[The Anupam Kher Show - Kucch Bhi Ho Sakta Hai]]'' | муҷрӣ |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/review-the-anupam-kher-show-is-quite-revealing-tv/20140707.htm|title=Review: The Anupam Kher Show is quite revealing|first=Nishi Tiwari/|last=Rediff.com|website=Rediff|access-date=1 October 2023|archive-date=13 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913111639/http://www.rediff.com/movies/report/review-the-anupam-kher-show-is-quite-revealing-tv/20140707.htm|url-status=live}}</ref> |- | 2015–2018 | ''[[Sense8]]'' | Sanyam Dandekar | |- | 2016 |''[[Bharatvarsh (TV Series)|Bharatvarsh]]'' | муҷрӣ | |- | rowspan="2"|2017 | ''[[Republic TV|People]]'' | муҷрӣ | |- | ''[[The Indian Detective]]'' | Stanley D'Mello | |- | rowspan=1|2018 | ''[[Mrs Wilson]]'' | Shahbaz Karim |<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/tv/anupam-kher-completes-his-shoot-for-bbc-one-series-mrs-wilson-shares-video/story-3DNmFlIHQZgrBoqGhP04RL.html|title=Anupam Kher completes his shoot for BBC One series Mrs Wilson, shares video|date=10 June 2018|website=Hindustan Times|access-date=1 October 2023|archive-date=5 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105133643/https://www.hindustantimes.com/tv/anupam-kher-completes-his-shoot-for-bbc-one-series-mrs-wilson-shares-video/story-3DNmFlIHQZgrBoqGhP04RL.html|url-status=live}}</ref> |- | rowspan=1|2018–2021 | ''[[New Amsterdam (2018 TV series)|New Amsterdam]]'' | Dr. Vijay Kapoor | |- | rowspan=1|2021 | ''Bhuj: The Day India Shook'' | ҳикояткунанда | ҳуҷҷатӣ |- | rowspan=2| 2023 |''[[Trial By Fire (Indian web series)|Trial By Fire]]'' | Captain Hardeep Bedi | |- |''[[The Freelancer (TV series)|The Freelancer]]'' | Dr. Arif Khan | |- |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони театри Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Садопешамардони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои томилӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои панҷобӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои маротҳӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои малаялам]] [[Гурӯҳ:Ҳаҷвнигорони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] [[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон]] fm5h2jeof8z70a5kqm5mzfkf7rdparj 0 220978 1493559 1170052 2026-11-11T12:35:14Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493559 wikitext text/x-wiki '''SIMBAD''' ({{lang-en|'''S'''et of '''I'''dentifications, '''M'''easurements, and '''B'''ibliography for '''A'''stronomical '''D'''ata}} — ''Маълумоти идентификаторӣ, ченакӣ ва библиографии додаҳои кайҳонӣ'') — [[Пойгоҳи додаҳо|пойгоҳ]]<nowiki/>и додаҳои объектҳои астрономӣ, ки берун аз [[Манзумаи офтобӣ|Системаи офтобӣ]] мебошанд. Бо Маркази додаҳои астрономии Страсбург, [[Фаронса|Франсия]] ҳамкорӣ мекунад. SIMBAD соли [[Соли 1972|1972]] таъсис дода шуд ва соли 1981 аввалин версияи интерактивии пойгоҳи додаҳо пайдо шуд. Дар таърихи 1 декабри соли 2019, SIMBAD дар бораи 10,877,663 объектҳои осмонӣ бо 35,541,598 номҳои гуногун, 364,732 истинодҳои библиографӣ ва 20,489,110 иқтибос маълумот дошт. [[Сайёрак|Астероид]] 4692 SIMBAD (1983 VM ₇ ) ба шарафи пойгоҳи додаҳо номида шудааст. == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20060702063000/http://cdsweb.u-strasbg.fr/Simbad.html СИМБАД] {{ref-en}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</span> * [http://simbad.u-strasbg.fr/Simbad Интерфейси веб] {{ref-en}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</span> [[Гурӯҳ:Сомонаҳои астрономӣ]] [[Гурӯҳ:Пойгоҳи додаҳои астрономӣ]] 43s7ptcvok75gu0n03xobp92qrjhy8p 0 221075 1493718 1444268 2026-11-11T23:29:03Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493718 wikitext text/x-wiki {{Файласуф}} '''Албер Камю''' ({{lang-fr|Albert Camus}}; [[7 ноябр]]и [[1913]], Мондови, [[Алҷазоир]] — [[4 январ]]и [[1960]], Вилблевен [[Фаронса]]) — [[адиб]], [[файласуф]] ва воқеъанигори фаронсавӣ. Ҳанӯз дар вақти зиндагониаш лақаби ифтихории «Виҷдони Ғарб»-ро гирифта буд. Барандаи Ҷоизаи нобели адабиёт (1957). == Зиндагинома == Албер Камю 7 ноябри соли 1913 ба дунё омада, 4 январи соли 1960 вафот кардаст. Нависанда, файласуф ва рӯзноманигори фаронсавӣ. Барандаи ҷоиза адабии Нобел. Ӯ яке аз нависандагони бузурги қарни ХХ ва муаллифи китоби машҳури «Бегона» ва мақолаи ҷараёнсози «Афсонаи Сизиф» мебошад. Навиштаҳои Албер Камю бозтоб ва инъикоси бегонагӣ ва шикастҳои равшанфикрони Урупо баъд аз ҷанги ҷаҳонии дуввум ва то ҳадди зиёде таҳти таъсири андешаи фалсафаи асолати вуҷуд (экзистенсиализм) буд. Камю дар соли 1957 дар 44 солагӣ барандаи ҷоизаи Нобели адабиёт шуд. Камю дӯсти наздики Жан Пол Сартр буд. Мутафаккире буд, ки фалсафаро ба воситаи асарҳои адабӣ, чун ҳикоя, повест ва роман тарғиб мекард. Муҳаққиқон ҷараёни фалсафиашро экзистенсиализми гуманистӣ ва дунявӣ муайян намудаанд. Камю нависандае буд, ки сифатҳои пучӣ, беҳудагӣ, абас ва абсурдро барои вазъият ва шароите ибдоъ ва ихтироъ кард, ки дар он инсонҳо мехоҳанд зиндагиашон дорои маъно ва аҳамияте бошад. Дар сурате, ки ҷаҳони воқеӣ ва реалии мо комилан бемаънӣ ва беҳадаф аст. Камю рисолаи фалсафии «Устураи Сизиф»-ро (1942) бо ин иборати машҳур оғоз кард: «Фақат як масъалаи воқеан ҷиддии фалсафӣ вуҷуд дорад ва он (масъала) худкушӣ аст. Қазоват дар бораи ин ки оё зиндагии мо одамон арзиши зистанро дорад ё надорад, баробар аст бо посух ба ин саволи бунёдӣ ва асосии фалсафа». Ӯ ба ин натиҷа расид, ки худкушӣ навъе таслим аст. Камю ошкоро ба воситаи ғурур ва иззати нафс гуфт: «Ҳеч чиз ба андозаи ғурури башар бузург ва бошукуҳ нест». Ӯ аз ин роҳ мехост мардумро барои зиндагӣ дар олами бемаънӣ омода ва мутобиқ гардонад. Ғайр аз «Устураи Сизиф» (Афсонаи Сизиф) ва китобе бо номи «Тоғӣ» (Инсони исёнгар) (1951), Камю асосан афкорашро дар маҷмӯае аз достонҳои тулонӣ пешкаши хонандагон намуд. Аз ҷумла дар романи «Бегона» (Посторонный) (1942), романи «Тоун» (Чума) (1947) ва повести «Суқут» (Падение) (1956). Ӯ дар соли 1960 ҳангоми бозгашт аз таътили тобистона дар яке аз ноҳияҳои назди шаҳри Париж дар як тасодуфи ронандагӣ ба садама дучор гардида, ба дарахти чанор бархурд ва ҳалок гардид. Достоне (романе), ки дар он замон дар ҳоли навиштан буд, ба номи «Марди аввал» дар соли 1995 ҳамон тавр нотамом мунташир шуд. Мавзӯи роман солҳои кӯдакии Камю дар Алҷазоир буд. == Фаъолияти эҷодӣ == Камю шахсияте фавқулода ҷаззоб дошт ва ӯро «қуддус ва валии бидуни Худо» хондаанд. Ӯ, ки сафедпӯсти фақире аз Алҷазоир буд, вақте ҳозир ба таъйид ва дастгирии ҷабҳаи озодибахши миллии Алҷазоир нашуд, чапҳо ва коммунистони Франсия аз ӯ интиқод карданд, ба онҳо чунин ҷавоб дод: «Ман ба ҳақ ва адолат бовар дорам, аммо қабл аз адолат, аз Модарам дифоъ мекунам». Ин ҷабҳа фаронсавиҳои муҷоҳидро аз Алҷазоир берун карданӣ буданд. Камю ба яке аз дӯстонаш, ки узви ҳизби коммунист буд, чунин гуфт: «Ҳар иттифоқе ки биафтад, ман метавонам аз ту дифоъ кунам, то тирборон нашавӣ, аммо агар маро тирборон кунанд, ту маҷбурӣ ки ба дастури ҳизби коммунистӣ он фармонро таъйид ва тасдиқ намойӣ». Камю дар охирҳои умраш робитаашро бо Жан Пол Сартр қатъ кард ва ин ба хотири ҳимояти исроркоронаи Сартр аз зулм ва ваҳшате буд, ки коммунистҳо ба роҳ андохта буданд. (Достони фалсафа. Бриан Меггӣ. Тарҷимаи форсӣ. Чопи аввал 1388=2009, саҳ 217—218). Сабаби асосӣ ин буд, ки Камю сиёсати Шӯравӣ ва Сталинро сахт танқид мекард. Дар сурате, ки Сартр тарафдори ин сиёсат буд. Яке аз муҳимтарин асарҳои фалсафии Камю китоби «Афсонаи Сизиф» (Миф о Сизифе) мебошад. Дар муқоваи охири китоби «Афсонаи Сизиф», нашри форсӣ, соли 2003 чунин омадааст: «Худоён Сизифро маҳкум карда буданд, ки пайваста тахтасангеро то қуллаи кӯҳе боло бубарад. Ва чун ба қулла мерасид он тахтасанг аз китфи Сизиф меафтод ва ба ҷои аввалаш бармегашт. Ҳамин кор ҳар рӯз такрор мешуд. Худоён ба ҳақ андешида буданд, ки аз барои гирифтани интиқом ва танбеҳ ҷазое даҳшатноктар аз кори беҳуда ва беумед нест. Агар ба гуфтаи Ҳомер бовар дошта бошем, Сизиф оқилтарин ва эҳтиёткортарини инсонҳо будааст. Чун дар ин ҷо таноқуз ва зиддияте вуҷуд надорад. Доир ба сабабҳое, ки Сизифро сазовори ин кори беҳуда дар ҷаҳаннам кард, дар байни муҳаққиқон ақидаҳои мухталифе вуҷуд дорад…Чаро ки вай асрори Худоёнро фош карда буд». (с.200) Аксари муҳаққиқони муосир бар ин назаранд, ки мавзӯъи меҳварии фалсафаи Камю масъалаи маънибохтагӣ, пучӣ, беҳудагӣ ва абсурд дар зиндагии башар аст. Ҳарчанд худи Камю мегуфт, ки ман файласуф нестам, вале воқеият ин аст, ки ӯ бузургтарин файласуфи озодандеш ва реалисти асри ХХ буд. Мо медонем ки Камю пеш аз дигар файласуфони муосираш ба ин андеша расида буд, ки дар ҷаҳони имрӯза дигар намешавад асарҳои фалсафиро бо тарзу услуби куҳна таълиф намуд. Яъне дар шакли рисолаҳои назариявии хушку дилгиркунанда. Ва мегуфт, ки «агар файласуф шудан хоҳӣ, бояд роман нависӣ». Ва худ аз рӯйи ин қоида рафтор намуда, аксари осори худро дар шакли роман, намоишнома, мақола ва ёддошт навиштааст. Баъзе муҳаққиқон ӯро пайрави ҷараёни фалсафии вуҷудӣ (экзистенсиализм) мешумориданд. Ӯ ин даъворо низ рад мекард. Ва мегуфт, ки ман экзистенсиалист нестам. Муҳаққиқон ин даъворо пеш меоранд, ки Камю аз даврони ҷавонӣ боз гирифтори бемории сил (туберкулёз) буд. Ва ҳамвора дар бораи фаро расидани рӯзи маргаш фикр мекард. Аммо худи Камю ҳатто худро ба экзистенсиализми динии Яспесу қаҳрамонони осори Сартр ҳамақида намедонад. Пас, Камю чи назари хосе дорад? Назари мушаххаси фалсафии ӯ чунин аст: Якум: Воқеият ин аст, ки зиндагии башарӣ чуноне, ки аз таърихи тулонии он бармеояд, як зиндагии беҳуда, пуч, абас ва абсурд аст. Дуюм: Эътиқодоти динии мо ин беҳудагиро барҳам зада наметавонанд. Ҳазорҳо дину мазҳаб омаданд ва боз меоянду мераванд. Вале пучӣ ва абсурд дар ҷойи худ устувор мемонад. Тасаллоҳои динии мо ин «дард» -ро даво карда наметавонанд. Сеюм: Аз ҷавоби саволҳои воқеияти пучӣ ва беҳудагии зиндагии инсонӣ гурехтан фоидае надорад. Ин роҳи дурусти ҳалли муаммои абсурд нест. Чорум: Роҳи дурусти ҳалли масъала ин аст, ки мо бояд хунсардона вуҷуд доштани ҳодиса ва падида(феномен) -и пучӣ ва абсурдро дар зиндагии башарӣ қабул кунем ва эътироф намоем. Дар «Афсонаи Сизиф» бояд қабул кунем, ки Сизиф аз кори худ шод ва қонеъ аст, ҳангоме, ки аз болои кӯҳ ба поён мефарояд. Чаро? Барои он ки худи Сизиф аз беҳудагии кори худ огоҳ аст, вале таслим намешавад. Ҳамин муқовимати шикастнопазир сабаб ва мояи саодатмандӣ ва ғурури инсонии Сизифро ташкил медиҳад. Чаро ки ӯ чораи дигаре надорад. Вале дар зиндагии воқеии одамон чунин муносибат танҳо аз роҳи шӯриш ва исёни бардавом ва ҳамешагӣ амалӣ мегардад. Бисёре аз қаҳрамонони асарҳои Камю чунин ҳолати рӯҳониро дар мушкилоти зиндагонии рӯзмарра аз сар мегузаронанд. Масалан, дар ҳолатҳое, ки яке аз ин қаҳрамонони роман ва намоишномаҳои ӯ дар зиндагиашон гирифтори таҳдидҳои марговар мешаванд ва ё ин ки яке аз наздиконашонро аз даст медиҳанд ва ё худи он қаҳрамонон гирифтори зиддият ва носозгорӣ бо виҷдони худ мегарданд ва ғайра. Панҷум: Авҷи баланди беҳудагӣ ва абсурд дар ҷомеа ба андешаи Камю онгоҳ зоҳир мешавад, ки баъзе гуруҳҳо ва ҳизбҳои сиёсӣ ва иҷтимоӣ ба мисли фашизм, натсизм, болшевизм, сталинизм, маоизм ва ғайра талош мекунанд, ки бо роҳи зӯрӣ ва истибдод ҳолати ҷомеаро беҳтар кунанд. Худи Камю ҳамчун гуманист ва сотсиалисти муътадил ва ҳамзамон зидди низоми авторитарӣ-истибдодӣ бар ин ақида буд, ки аз роҳи зӯрӣ ва террор аҳволи ҷомеа бадтар мешаваду беҳтар не. Фаъолияти ҳизбҳои тоталитарӣ ва террористии асри XX ва XXI гувоҳи ин ҳолат ва ин воқеиятанд. Исён ва шӯриши дастҷамъона ба андешаи ӯ ҷомеаро ба ҳамбастагии иҷтимоӣ ва бехатарии коллективӣ мепайвандад. Ба шарте, ки ҳудудҳо ва меъёрҳои зиндагии иҷтимоӣ ба эътибор гирифта шаванд. Бо як калима метавон гуфт, ки: «Ман шӯриш ва исён мекунам, пас мо вуҷуд дорем». Ин ду навъи исён ки имкони амалӣ шудан доранд, Камю исёни ҳунариро беҳтар мешуморад. Исёни аввал фаъолиятҳои инқилобӣ асту исёни дуюм фаъолиятҳои эҷодӣ ва ҳунарӣ. Ба ҳар сурат Камю бо ин андешаи худ натавонистааст аз доираи назарияи пессимистӣ берунтар қадам гузорад. Чаро ки ба андешаи охирин ва ниҳоии Камю гӯё намешавад шарр ва бадиро ба таври куллӣ аз олами вуҷуд берун кард. Шашум: Баъзе муҳаққиқон ақидаҳои Камюро ғайридинӣ ва атеистӣ арёбӣ намудаанд. Аммо худи Камю худро атеист намешуморад. Дар тақвияти дурустии ин масъала баъзе муҳаққиқон бар ин назаранд, ки тарафдорони экзистенсиализми ғайридиниро ба атеизм нисбат додан як масъалаи шартӣ ва эътиборӣ аст. Чаро ки худи Камю ба Худо эътиқод надошт ва ба мисли Нитсше Худоро инкор мекард ва бо вуҷуди ҳамаи ин тасдиқ мекард, ки агар Худо набошад, зиндагии башарӣ ба куллӣ беҳуда ва пуч мегардад. Ин андешаро чандин асрҳо пеш файласуфи фаронсавӣ Волтер низ такрор намуда буд. Ҳафтум: Баъзе аз муҳаққиқон роҳи ҳалли фалсафаи абас ва абсурдро дар ин медонанд, ки: Инсон гирифтори се мушкилии асосӣ аст:-Тарс аз маргу мурдан ва нестии абадӣ. -Дигаркушӣ ё террори дигарон. -Худкушии фардӣ ё маргӣ ихтиёрӣ. Саволи асосӣ ин аст, ки: барои наҷоти инсон аз марги ҷисмонӣ ва рӯҳонӣ чӣ бояд кард? Ин ҳолатро мегӯянд: бунбасти вуҷудӣ ё абсурд. Пас чӣ бояд кард? Ҷавоби онҳо ин аст: Барои ҳалли ин се мушкилӣ мо бояд маргро барҳам занем. Ва дар ин ҷаҳон ба зиндагии абадӣ ва ҷовидонӣ ноил гардем. Аммо сабаби ба бунбасти фикрӣ гирифтор шудани Албер Камю дар он буд, ки ӯ маҳз ҳамин нуктаи чорум: барҳам задани маргро аз зиндагии башар сарфи назар карда буд. Маҳз эътирофи ҳамин нуктаи чорум аст, ки мушкилоти беҳудагӣ, пучӣ ва абсурд будани зиндагии инсониро аз байн мебарад. Ва дар натиҷа Инсони оянда аз тарси марг, дигаркушӣ ва худкушӣ наҷот меёбад. Ба таври мушаххас натиҷаҳои мусбати ин чоркунҷаи ҳадафманд ва созанда аз ин қароранд: * Барҳам задани тарс аз марг ва мирандагии инсонҳо. * Барҳам задани худкушии фардӣ ва ихтиёрӣ. * Барҳам задани якдигаркушӣ ва террори дигарон. * Барҳам задани марг ва мурдан дар ҷомеа. * Сохтани ҷомеаи ҷаҳонии солим ва расидан ба сулҳи куллӣ. * Ҳамбастагии инсоният дар баробари хатарҳои заминӣ ва кайҳонӣ. Ноил шудан ба зиндагии ҷовидонаи инсон дар ин замин ки ҳадафи асосӣ ва ҷавҳарии вуҷуди инсониро ташкил медиҳад. == Осор == Осори адабӣ ва фалсафии Алберт Камю: * Бегона (Посторонный)-1942 ба тоҷикӣ тарҷума ва нашр гардиааст. * Тоун (Чума)-1947 * Суқут (Падение)-1956 * Марги хушбахтона (Счастливая смерть) 1936—1937 * Намоишномаҳо * Калигула-1938 * Марсияе барои роҳиба (Реквиэм по монахине)-1956 * Суитафоҳум (Недоразумение)-1944 * Ҳукумати низомӣ. * Додгустарон (Праведники)-1949 * Тасхиршудагон (Бесы)-1959 * Пушту ру (Изнанка и лицо)-1937 * Айш (Брачный пир)-1938 * Афсонаи Сизиф (Миф о Сизифе)-1942 * Инсони исёнгар (Бунтующий человек)-1951 * Ёддоштҳо (Дневники) 1935—1942 * Ёддоштҳо (Дневники) 1951—1959 * Одами аввал (романи нотамом), соли нашр 1995 * Метафизикаи масеҳӣ (Христианская метафизика) 1953 * Табъид (Бадарға) ва ҳукумати виҷдон (Изгнание и царство) * Тааҳҳуди (масъулияти) аҳли қалам. (Маҷмӯаи мақолаҳо) * Чанд нома ба дӯсти олмонӣ * Дилҳура (ташвиш) аз олами вуҷуд * Ростон (намоишнома дар панҷ парда) * Шодиҳо ва нокомиҳо * Одилҳо * Фалсафаи пучӣ (Гузидаи мақолаҳои Камю) * Меҳмон (Гостеприимство) == Фалсафаи Камю == Муаллифи мақолаи «Алберт Камю-марди беватан» Фаришта Хусравӣ, соли 2016 чунин нигоштааст: Камю бузургмарде, ки дар фақр мутаваллид шуд, дар сахтӣ рушд ёфт, бо муҳимтарин рухдодҳои таърихи башарият дар қарни 20-ум зиндагӣ кард ва ҳаргиз аз баёни ҳарфи ҳақ ва дағдағаҳои (васвасаҳои) башардустонааш даст накашид. Камю ҳаргиз нисбат ба авзои ҷаҳон беаҳамият боқӣ намонд ва нисбат ба онҳо вокунишҳо ва аксуламалҳои тунде аз худ нишон медод. Вай ҷузъи маъдуди (андаки) нависандагони фаронсавизабон буд, ки дар августи соли 1945 ба таври ошкоро мухолифат ва ғазаби худро аз бомбаборони атомии Япония аз тарафи Иёлоти Муттаҳидаи Амрико иброз кард. Камю дар соли 1952 пас аз он ки Созмони Милал, Испанияи таҳти раҳбарии генерал Франкоро ба узвият пазируфт, аз кораш дар ЮНЕСКО истеъфо дод ва аз камтарин шахсиятҳои чап буд, ки ба саркуби хушунатбор ва золимонаи корпартоии коргарони Олмони шарқӣ дар соли 1953 эътироз кард ва навишт: «Ҳангоме, ки ҷое дар дунё як нафар бо муштҳои холӣ ба як танк наздик мешавад ва фарёд мезанад ки барда ва ғулом нест, мо чи ҳастем агар бетафовуту бепарво боқӣ бимонем?…» Дар соли 1956 Ӯ дар бораи саркуби шуриши Маҷористон (Венгрия) тавассути Шуравӣ гуфт: {{аввали иқтибос}}Имрӯз Маҷористон барои мо ҳамон аст, ки Испания бист сол пеш буд.{{охири иқтибос|сарчашма=}} Дар моҳи июли соли 1953 пас аз саркуби хунбори тазоҳуроти ороми мусулмонон дар Париж навишт: «Ҳамнишинии қадимии сукут, хомушӣ ва зулм, коргарони Алҷазоириро овора мекунад, ба ғорнишинӣ ва гӯшагирӣ меандозад, аз сари нигаронӣ ва изтироб ба марзи хушунат мерасонад ва гоҳе мекушад». Вале то поёни умри кӯтоҳаш Камю ҳеч нооромӣ ба андозаи ҷанг дар сарзамини модариаш ӯро мутаассир накард. Дар моҳи июни соли 1943 дар кушодашавии намоишномаи «Магасҳо» буд, ки Алберт Камюи ҷавон худро ба Жан Пол Сартр ва Симон де Бовуар муаррифӣ кард. Интишори китобҳои «Бегона» ва «Афсонаи Сизиф» як соле буд, ки барои Камю шуҳрати зиёде ба бор оварда буд. Камю дар нашрияаш «Камбо» (Мубориза) борҳо осори Сартрро ба хонандагон шинос намуда буд. Ва Сартр низ мақолаи баланду ҷолиберо дар мадҳи романи «Бегона» навишта аст. Ва ин аввалин мулоқоташон ба шумор мерафт. Сартр бар хилофи Камю аз хонаводаи буржуазӣ буд ва аз ин шиносоӣ бо Камю чандон розӣ наменамуд. Ва Сартр дар донишсарои олии Париж таҳсил карда буд ва аз маъруфтарин файласуфони Франсияи онруза ба ҳисоб мерафт. Аммо алоқаи муштарак бо театр, нависандагӣ, фаъолият дар ҷабҳаи муқовимат бар зидди натсистҳо ва мулоқотҳо дар қаҳвахонаи Флори Париж хеле зуд робитаи ошноии ин ду нависандаро табдил ба дӯстии мустаҳкаме кард. Дар миёнаи ҷанги сард ва хатари сар задани ҷанги атомӣ Сартр ҷониби Шӯравӣ ва Камю ҷониби Зиндагиро гирифт. Камю ин назарро дошта ки: «Ман мухолифи ҳар ҷанги ҷадиде ҳастам. Шуриши имрӯз ба маънои туғён ва исён бар зидди ҷанг аст.» Ва бо ба даст овардани шоҳидоне ки аз вуҷуди урдугоҳҳои кори иҷбории Шӯравӣ шаҳодат медиҳанд, Камю интизор дошт ки Сартр шуравиро маҳкум мекунад, ҳамон гуна ки пештар бо урдугоҳҳои Олмони фашистӣ мухолифат карда буд. Аммо Сартр аз ин амр сар боз зад ва қабул накард. Гузашти солҳо исбот намуданд, ки ҳақ ба ҷониби Камю будааст. Камю бо гироишҳо ва майлҳои башардустонааш аз пазириш ва қабули ҳар шакле аз зулм (зулми фашистӣ ва ё сталинистӣ) ва созишкорӣ сар боз мезад. Аммо Сартр наметавонист дар муқобили ҳамлаҳои фашистӣ ҷойгузини (алтернативаи) беҳтаре барои коммунизми шуравӣ биёбад ва дар натиҷа даст ба созиш зад. Шояд фикр фикр мекард, ки бо ин иқдомаш метавонад майдони шуҳратталабиро барои Камю маҳдуд гардонад. Албер Камю дар соли 1951 пас аз ду соли гӯшанишинӣ дар хонааш дар асари бемории сил (туберкулёз), китоби «Инсони исёнгар»-ро мунташир кард ва дар он шуриш ва инқилобро аз назаргоҳи фалсафӣ мавриди баррасӣ қарор дод. Бо вуҷуди он ки худ аз назари сиёсӣ ба гуруҳи чапҳо дохил буд, интиқодот ва хурдагириҳои худро нисбат ба коммунизм ошкор кард. Аз ин пас, ӯ ҳамроҳони худ, аз ҷумла Жан Пол Сартрро аз даст дод. Ва пас аз мушоҷирот ва мунозираҳои тунду тези қаламӣ дар нашрияи «Замони нав» бо сардабирии Сартр, дар танҳоии худ фуру рафт. Симон де Бовуар дар соли 1954 романи ду ҷидии «Мандаринҳо»-ро бо илҳом аз мавқеияти равшанфикрони Париж, ҳамчун Камю (Ҳенри), Сартр (Де Брой) ва худаш Бовуар (Он) ва далелу бурҳонҳои интихобҳои сиёсиашон дар Урупои пас аз ҷанги Ҷаҳонии дувум дар тули ҷанги сард тасвир кард. Баъд аз инқилоби соли 1848 бо ваъдаи хона ва ду гектар замин аҷдодони Камю бо ҳамроҳи беш аз ҳазор хонаводаи фаронсавии дигар, довталаби сафар ба Алҷазоири тозаишғолшуда аз тарафи Франсия, гаштанд. Ин Алҷаҳзоириҳои фаронсавитабор баъдтар «посиёҳ» лақаб гирифтанд. Дар соли 1954 ҳамлаҳои ҷабҳаи озодибахши миллии Алҷазоир бар зидди органҳои давлатӣ шурӯъ шуд. Ин даргириҳо ниҳоятан ба кушторҳои дастаҷамъӣ ва холӣ кардани деҳкадаҳо ва шиканҷаи муборизон аз сӯи давлати Фаронса оварда расонд. Хоста ва ҳадафи ҷабҳаи озодибахш истиқлоли комил ва эъҷоди давлати Алҷазоир бар асоси қонунҳои исломӣ буд, дар ҳоле, ки Камю як навъ федератсияи дуҷомеаӣ бо ҳуқуқи баробар ва имкони ҳокимияти ҳар ҷомеа бар худ дар даруни федератсияро пешниҳод медод. Аз назари Камю дар ин ҳангом як миллион Алҷазоирии фаронсавитабор аз насли панҷум ва шашум, аввалин муҳоҷирони садаи XIX, муқими Алҷазоир буданд, ки мутааллиқ ба худи Алҷазоир ҳисоб мешуданд. Франсия на кишварашон буд ва на сарзамини модариашон. Камюи посиёҳ аз ҷониби посиёҳҳо ки моил ба тақсими сарват бо арабҳо ё доштани ҳуқуқи баробар бо онҳо набуданд, як хоин ва аз ҷониби муборизони мусулмони Алҷазир низ бе таҷриба ва содалавҳ шуморида мешуд. Алберт Камю дар тули ҳашт моҳ 35 мақола доир ба авзои Алҷазоир таҳти унвони «Алҷазоири пора-пора» дар рӯзномаи «Экспресс» навишт ва ниҳоятан дар 22 июли соли 1956 гидиҳамоии умумӣ дар Алҷазоир ташкил дод, то байни истеъморгарони фаронсавӣ ва мусулмонони бумӣ (таҳҷоӣ) сулҳ барқарор кунад. Ӯ ки борҳо дар аввалҳои дохил шуданаш ба Алҷазоир ба далели ҷиҳатгириаш ба марг таҳдид шуда буд, дар ниҳоят назарияи оташбаси маданиро ба маънои дар амон будани тудаи ғайринизомиён, аз даргириҳо матраҳ кард ки он ҳам ба шикаст рӯ ба рӯ шуд. Пас аз ин Камю ба ин андеша ва бовар расид, ки ҳеч кас ба талошҳо ва фарёдҳои ӯ таваҷҷӯҳе нишон нахоҳад дод ва чунин навишт: «Ин охирин ҳушдори қабл аз сукути як нависанда аст. Нависандае, ки беш аз 20 сол ба ҷунбиши Алҷазоир хидмат кардааст». Барои Камю ки тақрибан тамоми бузургсолии худро дар Фаронса дар бадарға ва табъид ба сар бурд, Алҷазоир ва хотираи офтоби тоқатфарсои соҳили Медитронӣ (Баҳри Миёназамин) нуқтаи бозгашти ҳамешагии ӯ буд. Ҳама осори достонии Камю дар хоки Алҷазоир рух медиҳад. Камю қабл аз он ки истиқлоли Алҷазоир ва бозгашти ҳаштсад ҳазор посиёҳро аз ватан ва зодгоҳашон бубинад, аз дунё рафт. Камю пеш аз муҳоҷират ба Фаронса дар солҳои 1937—1938 дар ду китоби «Пушту рӯ» дорои панҷ мақола ва «Айш» (Зиёфати ҷашни издивоҷ) шомили чаҳор мақолаи таҳқиқиро ба чоп расонд. Ӯ дар ёддоштҳояш барои осори дигараш се тарҳ ва нақшаро интихоб кард: -Сизиф: чархаи пучӣ ки романи «Бегона», рисолаи «Афсонаи Сизиф», намоишномаҳои «Калигула» ва «Суитафоҳум» (Недоразумение)-зери маҷмуааш ҳастанд. Камю ба таври ҳамзамон дар Алҷазоир ва пеш аз муҳоҷират рӯи ин осор кор кард. Аммо дар Фаронса ва дар миёнаи ҷанг аз солҳои 1941 то 1944 ба чоп расидаанд ва номи ӯро бар сари забонҳо андохт. -Прометей: чархаи туғён ки романи «Тоун» (Чума), рисолаи «Инсони шуришгар» ва намоишномаҳои «Одилҳо» ва «Ҳукумати низомӣ» дар ин дастаанд, ки аз соли 1947 то 1951 интишор ёфтаанд. -Шӯрбахтона марги Камю маҷоли пардохтан ба тарҳи сеюм «Намсис: чархаи ишқро аз ӯ гирифт». Романи «Суқут» (Падение) ки дар соли 1956 ба чоп расид, танҳоӣ ва гӯшанишинии Камюро дар давраи мухолифат бо сиёсати коммунизм баъд аз чопи «Инсони исёнгар» ба хубӣ бозтоб медиҳад. «Ёддоштҳои» Ӯ шомили навиштаҳои рӯзонаи Камю аз солҳои 1935 то соли 1959 буда, ганҷинаи арзишманди ба ёдгор монда аз зиндагии ӯст. Романи «Одами аввал» ҳам зиндагиномаи худнавиштест, ки марги нобаҳангом фурсати итмомашро ба Камю надод. Ва ба сурати ниматамом дар соли 1995 мунташир шуд. Камюро бо ҳамроҳи Сартр ҷузви пешгомони мактаби экзистенсиализми адабӣ медонанд. Агарчи Камю ҳамвора ин унвонро инкор мекард ва аз ин нисбат изҳори тааҷҷуб менамуд, аммо воқеият ин аст, ки мафҳуми «Ҳаёт» ва «Ҳастӣ» ва «Ранҷу танҳоӣ ва пучии зиндагии инсон» ҳамвора мавзӯъи тафаккуроти фалсафии ӯ буд. Ба гуфтаи худаш «маҳкумияти одамӣ ба марг» аз айёми ҷавонӣ боз ҳамаи фикру зикри ӯро тасхир карда буд. Мунаққидони осораш ӯро нависандаи бадбин (пессимист) ва пучгаро (абсурдист) медонанд. Аммо Камю дар ҳамаи осораш рагаҳои (ишораҳои) бисёр пурранге аз зебоӣ ва умедро бо тавсифоте, ки аз табиат ва ишқ мекунад, ба тасвир мекашад. Ӯ борҳо эътироф намудааст, ки наметавонад ба адабиёте бе умед ва бе орзу монанди навиштаҳои Кафка вобаста бошад. Ва ҳамин ҷиҳат ӯро аз экзистенсиалистҳои дигар ҷудо мекунад, чаро ки онҳо низ ба пучии ҳаёт ва беҳудагии ишқ ва шодӣ муътақид ва иқрор ҳастанд, дар ҳоле ки Камю танҳо роҳи наҷоти башарро фақат дар ишқ медонад. Ба ақидаи ӯ инсон ва ҷаҳон ҳар як ба худии худ пуч ва беҳуда нестанд, балки ин пучӣ ба сабаби ҳамзистии инсон ва ҷаҳон аст. Зеро ӯ муътақид аст, ки чизҳое дар ҷаҳон вуҷуд доранд, ки боиси табоҳӣ ва шикасти инсон ҳастанд. Ӯ ҳаргуна қасдеро дар сохтани як фалсафаи пуч ва беҳуда рад ва инкор мекунад. Ва мекушад пучангориеро васф кунад, ки ба бовари ӯ бемории рӯҳии махсуси рӯзгори мост. Бо ин шарҳ ки Камю дар «Афсонаи Сизиф» дидгоҳи фалсафии худро бо баёни сода ва равшан бозгӯ кардааст. Ӯ мегӯяд ки зиндагӣ бо худии худ кори абас, беҳуда ва пуч аст. Ва ҳеч маъное наметавон барои он ёфт. Ба назари Камю беҳудагӣ бо сайр ва ҷараёни бемаъно ва мукаррари (такроршавандаи) зиндагӣ омехта аст: «Мақсуд аз ин омадану рафтан» ба таъбири Умари Хайём, ҳаргиз равшан нахоҳад шуд. Камю ин гузарони абас ва беҳудагиро ба ёрии сарнавишти дардноки Сизиф дар асотири Юнони қадим тавсиф мекунад: Зевс-худои бузурги Юнон, хашмгин аз нофармониҳои Сизиф, ӯро чунин маҳкум карда буд, ки тахтасангеро то қуллаи кӯҳе боло бубарад, аммо тахтасанг ҳар бор ки наздики қулла мерасид, боз ба поён меғалтид ва Сизиф ночор ва маҷбур буд, ки бори дигар ва бисёр борҳо онро ба заҳмат боло бубарад ва ба қулла бирасонад. Такрори кори беҳуда ва абас, бузургтарин азобе буд, ки худоён шинохта буданд. Романи кӯчаки «Бегона» низ ривояте зинда аз «мавқеият ва ҳолати башарӣ» аст: дар зиндагии беҳуда ва абас ҳар иқдоме, ҳатто қатлу ҷиноят, маъно ва мафҳуми худро аз даст медиҳад. Аз беҳудагии зотӣ ва фитрии ин «сайри ботил» наметавон раҳоӣ ёфт. Аммо ба гумони Камю метавонад онро рад ва инкор кард. Ҳамчунон метавон бар он шӯрид ва исён намуд. Танҳо бо туғён (бунт) аст, ки одам ба худогоҳӣ ва озодӣ мерасад. Маълум аст, ки туғён даво ва дармон нест, аммо инсонитарин аксуламал ва ҷавоб аст. Аксуламал ва посухи инсонӣ аст, ки намехоҳад ғулом ва бандаи тақдир бошад. «Сарнавишт» ва «Туғён» бар он барои расидан ба «озодӣ» се категорияи бунёдин ва асосӣ дар диди фалсафии Камю ҳастанд. Алберт Камю бо интишори китоби «Инсони шӯришгар» (1951) падида ва феномени ҳокимият ва қудратро дар тамоми ҷиҳатҳои фикрӣ ва амалии он ба нақд ва таҳлил кашид. Аз инҷост ки роҳи ӯ аз ҷараёни аслии равшанфикрӣ ҷудо шуд. Равшанфикрони чап ва коммунистгаро ӯро ба «хиёнат» ба усуле «муқаддас», монанди муборизаи табақотӣ ва инқилоби иҷтимоӣ муттаҳам карданд. «Инсони исёнгар» ҳосили тааммул, андеша ва шояд бознигарӣ дар гуфтумон ва баҳси пучӣ ва абсурд аст, ки наздики даҳ сол пеш дар рисоали «Афсонаи Сизиф» баён шуда буд. Инсони шуришгар ки юғи сангини сарнавиштро бар гардан дорад, бо шуриш ва исён аз фармони «пуч ва беҳуда» сарпечӣ мекунад. Камю усуле монанди «ҳурмат ва каромати инсониро» «арзиши бунёдин» мехонд ва онро ба густура ва паҳнои вуҷуд мунтақил мекунад ва аз он пойдеворе месозад барои ахлоқ. Аз ин дидгоҳ Камюро бояд аз пешравони «атеизми ахлоқгаро» ба шумор овард. Дар охир назаре ба сароғози зиндагии Алберт Камю кардан аз аҳамият холӣ нест. Муҳаққиқи форсизабон оқои Алӣ Аминӣ дар моҳи ноябри соли 2013 зери сарлавҳаи «100 солагии Алберт Камю: ғамхори инсони шӯришгар» матолибе зикр намуда, ки ҳамроҳи хонандагон чанд иқтибос аз онро мутолиа менамоем. «Алберт Камю дур аз хоки Фаронса ва дар хонаводаи фақир ва маҳрум ба дунё омад. Ин ки ӯ имрӯз яке аз чеҳраҳои тобноки адабиёти Фаронса шумурда мешавад, ба мӯъҷида шабоҳат дорад. Камю дар таърихи 7 ноябри соли 1913 дар деҳае дар наздикии шаҳри имрӯзаи Иноба дар шимолу шарқии Алҷазоир ба дунё омад. Насаби падараш ба ҷануби Фаронса мерасид. Ӯ бо оғози ҷанги ҷаҳонии аввал (1914) ба ҷабҳа фиристонида шуд. Ва дар ҳамон аввали кор ҷони худро аз даст дод. Ва дар Фаронса ба хок супурда шуд. Камю 14 сола буд, ки аввалин бор бар сари гӯри падар ҳозир шуд…» Модари Камю аз миллати испониёӣ буд ва аз ҷазираи Минурка ба Алҷазоир кӯч карда буд. Зане камсухан ва бесавод, ки ба гуфтаи Камю «танҳо 450 калима балад буд. Агар ки аслан ҳарф мезад». Пас аз марги ҳамсар, сояи фақр ва тангдастӣ сангинтар шуд. Зани бенаво бо ду фарзанди худ Алберт ва бародари бузургтарашро бардошт ва бо худ ба Алҷазира бурд. Ва назди модарбузурги бемори онҳо дар маҳаллаи фақирнишин ҷой гирифт. Камю табъе пурҷумбу ҷуш дошт ва мекушид ҷои камбудиҳои зиндагиро бо тафреҳ (хурсандӣ) ва варзиш пур кунад. Ҳар рӯз дар офтоби сузон думболи тупи футбол медавид. Обу ҳавои саҳро, гармои тобистон, хоки доғи биёбон, бӯи баданҳои сӯхта ва арақолуд дар ҷисму ҷони ӯ таҳшин шудаанд. Ва баъдҳо ба тамоми корҳои адабии ӯ таъсир гузошт. Гӯшаи хилвати китобхонаи Алҷазира барои Камю бештар истироҳатгоҳе осуда ва ороме ба шумор мерафт…Дар дабиристон омузгоре дилсуз ва фарҳангдӯст дошт ки истеъдоди ӯро шинохт ва чашми ӯро ба дунёи адабиёт боз кард. Ӯ дар соли 1931 дар донишгоҳи Алҷазира шурӯъ ба таҳсили фалсафа кард. Ва бо ҷиддият ба мутолиаи адабиёт ва махсусан ба осори намоиш пардохт. Ҳамзамон дар ҳамкорӣ бо гуруҳҳои театри донишҷӯӣ шурӯъ ба навиштани намоишнома кард. Ва корҳои худро бар рӯи саҳна бурд. Дар донишгоҳ чанд нимсолае дарс нахонад буд, ки ба хотири мубтало ва гирифтор шудан ба бемории сил (туберкулёз) аз идомаи таҳсил боз монд. Умед ба шуғли муаллимӣ барои кумак ба маоши хонавода барбод рафт. Дар давроне ки бештари равшанфикрон, сотсиализмро танҳо роҳи наҷоти башарият медонистанд, Алберт Камю дар соли 1934 ба ҳизби коммунист пайваст, ки аз раҳнамудҳои «Коминтерн» пайравӣ мекард. Аммо ӯ ба зудӣ моҳияти воқеии режими Сталинро шинохт ва Иттиҳоди Шӯравӣ ки «қалъаи пешрафту тараққӣ» хонда мешуд, пушт кард ва дар ҳавзаҳои ҳизбӣ ба интиқод аз Сталин забон боз кард. «Руфақо» (рафиқон) ӯро ба гироиш ва пайравӣ ба афкор Тротский муттаҳам карданд. Камю ба ҷараёни мухолиф ва рақиби коммунистҳо яъне «ҳизби халқи Алҷазоир» пайваст, ки ташаккуле (созмоне) бо барномаи сотсиалистӣ ва Камю онро ба тӯдаи мардуми заҳматкаш наздиктар медид. Камю дар солҳои 1937 то 1939 дар рӯзномаи сотсиалистии «Алжир Репабликен» (Алҷазоири Ҷумҳурихоҳ) дар бораи зиндагии пурранҷу меҳнати кишоварзони араб гузоришҳое ба чоп расонд, ки сахт муассир ва такондиҳандаанд…" Акнун ба рӯзҳои охирини зиндагии Камю назар меандозем: ба ривояте 4-уми январи соли 1960 бо вуҷуди он ки Камю билети поезд барои сафар ба ҳамроҳии хонаводаашро дар ҷайб (киса) дошт, аз тасмимаш мунсариф шуд ва барномаашро дигар кард, то ба ҳамроҳи худрави дӯсти ношираш Мишел Голимар ба Париж биравад, ки автомобилашон аз ҷода мунҳариф (аз роҳ берун) шуда ва ба дарахти чиноре мекубад ва тика-тика мешавад. Камю танҳо куштаи ин тасодуф дар сандалии ақиби автомобил нишаста буд. Сарнавишт ин гуна рақам хурда буд, то Камю ки пештар марг дар асари садама ва тасодуфро марги аҳмақона хонда буд, дар 47 солагӣ ин гуна рахт аз дунё бубандад. Камю дар ин муддат машғули кор бар рӯи нусхаи аввали романи тозае бо номи «Одами аввал» зиндагиномаи худнавиште доир ба кудакии ӯ дар Алҷазоир буд. Ба дӯсте навиштааст: «Ҳама нақшаҳоямро барои соли 1960 лағв (бекор) кардаам. Ин сол, соли романам хоҳад буд. Вақти зиёде мебарад. Аммо ба поёнаш хоҳам бурд». Ин роман баъдҳо дар соли 1995 ба сурати нотамом ба чоп расид. Баъди 41 сол ва баъди ин ҳодиса як рӯзномаи итолиёӣ соли 2011 фарзияеро пешниҳод намуд, ки гӯё садамаи худрави Камю тасодуфӣ набуда, балки ин суиқасдро душманони андеша ва ҳунари ӯ ташкил намуда будаанд. Яъне дастгоҳе дар ластики мошин ҷосозӣ карда буданд, ки дар суръати зиёд мунфаҷир мешуд. Ва гӯё чунин шудааст. Аммо ин фарзия тасдиқ нашуд. Зиндагиноманависи фаронсавии Камю бо номи Оливия Туд гуфта, ки ба ин иддао боваре надорад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.citedulivre-aix.com/Typo3/fileadmin/documents/Expositions/centrecamus/index.htm Fonds Albert Camus — Cité du livre d’Aix en Provence] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170423142018/http://www.citedulivre-aix.com/Typo3/fileadmin/documents/Expositions/centrecamus/index.htm |date=2017-04-23 }} * [https://web.archive.org/web/20180106174345/http://www.etudes-camusiennes.fr/wordpress/ Société des Études Camusiennes] * [https://web.archive.org/web/20180108062442/http://camus-society.com/ The Albert Camus Society] * [http://books.atheism.ru/gallery/kamu/ Саҳифаи Албер Камю дар китобхонаи «Фалсафа ва атеизм»] * {{lib.ru|http://lib.ru/INPROZ/KAMU/}} * [https://web.archive.org/web/20130306013206/http://greatwords.ru/author/138/ Суханҳои Албер Камю аз осор ва мусоҳибаҳояш] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Файласуфҳо]] 7j2lskxgtypbtmdql97si9cvc1e5xx6 0 274757 1493556 1462935 2026-11-11T12:17:13Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493556 wikitext text/x-wiki {{Шабакаи телевизионӣ |ном = GEM TV |номи пурра = {{Lang|fa|جم تی‌وی}} |логотип =GEM Group Logo.jpg |логоном =240px |бар = |мамлакат حامدقدیری = [[Туркия]] |минтақаи пахш = [[Аврупо]], [[Осиёи Марказӣ]], [[Русия]], [[Африқои Шимолӣ]], [[Таиланд]]. |замони пахш = |забон = [[Забони форсӣ|Форсӣ]], [[Забони туркӣ|Туркӣ (Озарӣ)]] , [[Забони курдӣ|Курдӣ]], [[Забони арабӣ|Арабӣ]] |марказ = [[Истанбул]], [[Туркия]] |формат = |мавзуъ = |оғоз = 2006 |анҷом = |сабаби басташавӣ = |ҷойгузин кардан = |ҷойгузиншуда = |ҷойгузинӣ = |иҷозатнома = |бинандагон = |саҳм = |саҳм-сана = |саҳм-манбаъ = |асосгузор = |молик = |роҳбарон = |номҳои пештара = |каналҳои хоҳар = |овози канал = |шарикони шабака = |шиор = |сайт = }} '''GEM TV''' (порсӣ: جم تی‌وی) — гурӯҳи шабакаҳои телевизиони фароғатии эронӣ мебошад. Идораи марказии он дар [[Истанбул]]и [[Туркия]] ҷойгир аст. Ин гурӯҳ инчунин барои густариши тамошобинон шабакаҳои мухталифро бо забонҳои [[Забони форсӣ|форсӣ]], [[Забони туркӣ|туркӣ (Озарӣ)]] , [[Забони курдӣ|курдӣ]], [[Забони арабӣ|арабӣ]] роҳандозӣ кардааст.<ref>{{Cite web|url=http://www.gemgroup.tv/|title=General Entertainment Media · GEM Group|website=www.gemgroup.tv|accessdate=2020-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200128121347/http://www.gemgroup.tv/|archivedate=2020-01-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gemonline.tv/en-US/Home/Index|title=Home - Gemonline|website=www.gemonline.tv|accessdate=2020-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200202002514/http://gemonline.tv/en-US/Home/Index|archivedate=2020-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fa.euronews.com/2017/04/29/saeed-karimian-has-been-assassinated-in-turkey|title=رسانه‌های ایران: مدیر تلویزیون جِم در ترکیه ترور شد|author=Ali Kheradpir|website=euronews|date=2017-04-29|lang=fa|accessdate=2020-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180627005348/http://fa.euronews.com/2017/04/29/saeed-karimian-has-been-assassinated-in-turkey|archivedate=2018-06-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/gemtv/|title=Gemgroup|website=www.facebook.com|lang=tg|accessdate=2020-02-02}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{хурд}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ ба тартиби алифбо]] [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 2006]] [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии форсизабон]] c2jgnge2pfszx2abxdb2wbrme5eqiop 0 276089 1493801 1488132 2026-11-12T03:20:35Z Zosya95 54344 1493801 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Михаил Фаворов | номи аслӣ = Михаил Олегович Фаворов |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|СССР}} |шаҳрвандӣ = {{Парчам|ИМА}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[тиб]] |ҷойҳои кор = Институти байналмилалӣ оид ба ваксинаҳои назди [[Созмони Милали Муттаҳид|СММ]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ ||0}} |алма-матер = Институти сеюми тиббии Маскав |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Михаил Олегович Фаворов''' - олим, эпидемиолог, [[доктори илм]]ҳои тиб, [[профессор]]<ref>{{cite web |title=ҲАЗОРИСПАНД МЕТАВОНАД АЗ КОРОНАВИРУС МУҲОФИЗАТ НАМОЯД. ЧУНИН ИЗҲОР ДОШТ МУОВИНИ ДИРЕКТОРИ ИНСТИТУТИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ОИД БА ВАКСИНАҲОИ НАЗДИ СММ МИХАИЛ ФАВОРОВ |url=http://moh.tj/ҳазориспанд-метавонад-аз-коронавиру/ |publisher=moh.tj |accessdate=23 March 2020 |date=Март 13, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200704161058/http://moh.tj/%D2%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4-%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B4-%D0%B0%D0%B7-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83/ |archivedate=2020-07-04 }}</ref><ref>{{cite web |last1=Чоршанбиев |first1=Пайрав |title=Шарҳи сабаби дар Осиёи Марказӣ вуҷуд надоштани коронавирус |url=https://asiaplus.news/tg/2020/03/13/shar%d2%b3i-sababi-dar-osiyoi-markaz%d3%a3-vu%d2%b7ud-nadoshtani-koronavirus/ |publisher=Asia-Plus |accessdate=23 March 2020 |date=13 март}}</ref><ref>{{cite web |title=Эпидемиологи рус ҳазориспандро як далели зуҳур накардани коронавирус дар Тоҷикистон гуфт |url=https://sptnkne.ws/BKVk |publisher=Sputnik |accessdate=23 March 2020 |date=13.03.2020 }}{{Пайванди мурда|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==Зиндагинома== Соли 1975 Фаворов факултаи муолиҷавии Донишкадаи тиббии Маскав ба номи Семашкоро хатм кардааст<ref name="bio">{{cite web |author1=Michael O. Favorov |title=Некоторые эпидемиологические показатели вспышки заболевания Коронавирусом COVID 19 |url=https://diaprepsystem.com/f/epi_indicators_covid_19_tashkent_conference_final.pdf |accessdate=23 March 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200323202239/https://diaprepsystem.com/f/epi_indicators_covid_19_tashkent_conference_final.pdf |archivedate=2020-03-23 }}</ref>. Баъд аз хатми донишкада дар беморхонаи якуми Маскав ба ҳайси пизишк фаъолият бурдааст. Аз соли 1978 то соли 1987 дар Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии [[вирусология]] кор мекард. Дар солҳои 2008-2014 муовини раиси кулли Институти байналмилалӣ оид ба ваксинаҳои назди [[Созмони Милали Муттаҳид|СММ]] буд. Ҳоло президенти DiaPrep System Inc. мебошад<ref name="bio" />. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://en.diaprepsystem.com/f/favorov_cv_7_19_2018.pdf CV] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200323202241/https://en.diaprepsystem.com/f/favorov_cv_7_19_2018.pdf |date=2020-03-23 }} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Табибон]] [[Гурӯҳ:Табибон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Табибони Русия]] kms0qouhidnfi64sxltkb7wq50ah7j1 0 276103 1493589 1488131 2026-11-11T15:26:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493589 wikitext text/x-wiki {{Ҳолати тиббӣ |ном = |синонимҳо = <!-- ё |синоним= --> |тасвир = |андозаи тасвир = |матани алт = |тасвир_thumbtime = |зернависи_тасвир = |бар = |тасвир2 = |андозаи тасвир2 = |матани алт2 = |тасвир_thumbtime2 = |зернависи_тасвир2 = |бар2 = |талаффуз = |талаффуз2 = |ихтисос = <!-- аз Wikidata; аз нав навиштан мумкин аст --> |нишонаҳо = |вазниншавӣ = |оғози беморӣ = |давомнокӣ = |навъҳо = |сабабҳо = <!-- ё |сабаб= --> |хавфҳо = <!-- ё |хавф= --> |ташхис = |дифференсиалӣ = |пешгирӣ = |табобат = <!-- ё |муолиҷа= --> |доруворӣ = |пешгӯиҳо = |паҳншавӣ = <!-- инчунин |адади беморон= ё |Frequency= --> |маргҳо = }} {{ТаснифиБеморӣ}} '''Пандемияи COVID-19''' — дунёгирии<ref name="rt">{{Cite web|url=https://russian.rt.com/world/news/727461-voz-obyavila-pandemiyu|title=ВОЗ объявила пандемию коронавируса в мире|publisher=RT на русском|lang=ru|accessdate=2020-03-11}}</ref> сирояти коронавируси COVID-19, ки аз ҷониби SARS-CoV-2 коронавирус ба вуҷуд омадааст. Пандемия дар охири моҳи декабри соли 2019 дар [[Вуҳон]] маълум шуд, [[Ҳубей|музофоти Хубей]], марказии [[Ҷумҳурии Халқии Чин]] аввалин ҳодисаҳои пневмонияи пайдоиши номаълум дар сокинони маҳаллӣ, ки бо бозори маҳаллии ҳайвоноти баҳрӣ ва алоқаманданд, оғоз ёфт. 31 декабри соли 2019 мақомоти Чин ба [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт|Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ)]] дар бораи хуруҷи бемории пневмонияи номаълум хабар доданд. Аз 22 январи соли 2020 дар шаҳри [[Вуҳон]] (заб. русӣ — Ухан) карантин эълон карда шуд; аз 24 январ — ноҳияҳои шаҳрии ҳамшафати Вуҳон<ref>{{Cite web|url=http://www.hkcna.hk/content/2020/0123/805512.shtml|title=湖北黃岡：城鐵站、火車站離開黃岡市區通道暫時關閉|publisher=www.hkcna.hk|accessdate=2020-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200328165717/http://www.hkcna.hk/content/2020/0123/805512.shtml|archivedate=2020-03-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/asia/east-asia/china-locks-down-two-more-cities-huanggang-and-ezhou-after-wuhan|title=Wuhan virus: China locks down Huanggang, imposes tough travel restrictions in 3 other cities, after Wuhan lockdown|author=hermesauto|date=2020-01-23|publisher=The Straits Times|lang=en|accessdate=2020-01-23}}</ref>. Вирус дар ҳама бахшҳои маъмурии вилоятии Чин ошкор карда шуд. == Хурӯҷи COVID-19 дар Чин == === Сабабҳои пайдоиш === Бисёре аз беморони аввал муносибат ба бозори Вуҳон, ки маҳсулоти баҳрӣ ва инчунин [[паранда]]гон, [[мор]]ҳо, [[Кӯршабпаракҳо|куршапарак]] ва ҳайвоноти кишоварзиро мефурӯшанд, [[Кӯршабпаракҳо|рабт доштанд]]. Чунин меҳисобиданд, ки вирус танҳо пас аз як мутация дар бадани ҳайвон имконият дошт, ки ба инсон сироят кунад. COVID-19 сунъисохт будагист<ref name="EADaily">{{cite web |author1=Аналитическая редакция EADaily |title=Как в США с помощью ученых Китая создали коронавирус SARS без защиты |url=https://eadaily.com/ru/news/2020/03/23/kak-v-ssha-s-pomoshchyu-uchenyh-kitaya-sozdali-koronavirus-sars-bez-zashchity?fbclid=IwAR2bJ28qlJePcOwfQ3XwIo5rSgCt2aUrV-wNh7X6WBdtDn8wJqWkWTW7LHk |publisher=EADaily |accessdate=30 March 2020 |language=ru |date=23 марта 2020}}</ref>. Маълум аст, ки соли 2015 олимони [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] ҳамроҳи мутахассисҳои Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии [[вирусология]]и Вуҳон коронавируси сунъӣ эҷод карданд. Шояд COVID-19 аз он вируси сунъӣ пайдо шуда бошад<ref name="EADaily" />. ==== Декабри соли 2019 ==== Аввалин ҳисоботҳо дар бораи хуруҷи беморӣ дар Чин 31 декабри соли 2019 пайдо шуданд<ref name="WHO5Jan2020">{{Cite web|url=https://www.who.int/csr/don/05-january-2020-pneumonia-of-unkown-cause-china/en/|title=Pneumonia of unknown cause – China. Disease outbreak news|first=|last=|website=|quote=|date=2020-01-05|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=2020-01-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200107032945/https://www.who.int/csr/don/05-january-2020-pneumonia-of-unkown-cause-china/en/|archivedate=2020-01-07}}</ref> ва аввалин зуҳуроти клиникӣ дар беморон қаблан пайдо шуданд — 8 декабри соли 2019<ref name="Schnirring14Jan2020">{{Cite web|url=http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/report-thailands-coronavirus-patient-didnt-visit-outbreak-market|title=Report: Thailand's coronavirus patient didn't visit outbreak market|first=Lisa|last=Schnirring|website=CIDRAP|date=2020-01-14|lang=en|accessdate=2020-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200114230152/http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/report-thailands-coronavirus-patient-didnt-visit-outbreak-market|archivedate=2020-01-14}}</ref>. [[Акс:李文亮的训诫书.png|алт=|чап|мини| Квитансияи Ли Вэнлян дар бораи он ки вай дар бораи номумкин будани паҳн шудани овозаҳои бардурӯғ, ки полиси Вуҳон гирифтааст, огоҳ карда шудааст]] == Паҳншавӣ дар рӯи Замин == === Тадбирҳои эпидемиологӣ ва карантинӣ === 11 марти соли 2020 [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт|Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ)]] эълон кард, ки хуруҷи дунёгирии COVID-19 (пандемия) гардид<ref name="rt"/>, ва пас аз ду рӯз, Аврупо дар маркази дунёгирии COVID-19 буд. Дар ин лаҳза, ҳар рӯз дар он ҷо нисбат ба авҷи эпидемия дар [[Чин]] бештар сироятҳои нав ба қайд гирифта мешуданд. Ҳамзамон, шумораи ҳодисаҳои мавҷуд набудани пайванди эпидемиологӣ барои шарҳ додани манбаи интиқоли [[вирус]] афзоиш меёбад<ref>«There is an increasing number of cases in several EU/EEA countries without epidemiological links to explain the source of transmission» [https://www.ecdc.europa.eu/en/current-risk-assessment-novel-coronavirus-situation Daily risk assessment on COVID-19]{{ref-en}} ECPC, 13 March 2020</ref>. [[Итолиё|Италия]] дар паҳншавии сироят дар Аврупо пешсаф гардид<ref name="РИА-13.03">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200313/1568578527.html|title=ВОЗ объявила Европу центром пандемии коронавируса|author=Елизавета Исакова|publisher=[[РИА Новости]] accessdate = 2020-03-19|lang=ru}}</ref>. То [[16 март]]и [[соли 2020]] шумораи сироятшудагон тақрибан 25 ҳазор нафарро ташкил дод ва шумораи қурбониён аз 1800 нафар зиёд шуд. [[Испания]] аз рӯи шумораи сироятшудагон дар ҷои дуюм қарор гирифт — тақрибан 8 ҳазор ҳолати сироят ва тақрибан 300 фавт. Дар [[Фаронса]] ва [[Олмон]] низ ҳазорҳо сироятҳо ба қайд гирифта шудаанд. [[Михаил Фаворов]] мегӯяд, ки дар кишварҳои минтақаи [[Осиёи Марказӣ]] вуҷуд надоштани коронавирус ба иқлими хос, ҳавои хушк ва гиёҳи [[ҳазориспанд]] вобаста аст<ref>{{cite web |title=ҲАЗОРИСПАНД МЕТАВОНАД АЗ КОРОНАВИРУС МУҲОФИЗАТ НАМОЯД. ЧУНИН ИЗҲОР ДОШТ МУОВИНИ ДИРЕКТОРИ ИНСТИТУТИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ОИД БА ВАКСИНАҲОИ НАЗДИ СММ МИХАИЛ ФАВОРОВ |url=http://moh.tj/ҳазориспанд-метавонад-аз-коронавиру/ |publisher=moh.tj |accessdate=23 March 2020 |date=Март 13, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200704161058/http://moh.tj/%D2%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4-%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B4-%D0%B0%D0%B7-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83/ |archivedate=2020-07-04 }}</ref><ref>{{cite web |last1=Чоршанбиев |first1=Пайрав |title=Шарҳи сабаби дар [[Осиёи Марказӣ]] вуҷуд надоштани коронавирус |url=https://asiaplus.news/tg/2020/03/13/shar%d2%b3i-sababi-dar-osiyoi-markaz%d3%a3-vu%d2%b7ud-nadoshtani-koronavirus/ |publisher=Asia-Plus |accessdate=23 March 2020 |date=13 март}}</ref><ref>{{cite web |title=Эпидемиологи рус ҳазориспандро як далели зуҳур накардани коронавирус дар Тоҷикистон гуфт |url=https://sptnkne.ws/BKVk |publisher=Sputnik |accessdate=23 March 2020 |date=13.03.2020 }}{{Пайванди мурда|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Шумораи гирифторон ба намуди нави коронавируси COVID-19 дар ҷаҳон == Ба ҳолати соати 10-и [[30 апрел]]и [[соли 2020]] дар ҷаҳон шумораи гирифторон ба намуди нави коронавируси COVID-19 '''''3 миллиону 220 ҳазору 969 нафар буда, аз онҳо 1 миллиону 1 ҳазору 72 кас шифо ёфтаанд ва 228 ҳазору 251 тан вафот кардаанд.''''' — [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт|Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ)]] хабар додаст.<ref name="khovar.tj">{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/04/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-3-2-million-nafar-gardid/|title=COVID-19. Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон беш аз 3,2 миллион нафар гардид|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-30|archivedate=2020-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200510171233/http://khovar.tj/2020/04/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-3-2-million-nafar-gardid/}}</ref> * Дар Иёлоти Муттаҳида, ки аз рӯи шумораи гирифторони ин вирус дар ҷаҳон дар ҷои аввал қарор дорад, 1 миллиону 64 ҳазору 572 ҳолат тасдиқ шудааст. Теъдоди фавтидагон 61 ҳазору 669 нафар ва шумораи шифоёфтагон 147 ҳазору 411 касро ташкил медиҳад. * * Дар Испания шумораи сироятёфтагон 236 ҳазору 889 нафар буда, давоми шабонарӯзи гузашта 4 771 ҳолати нав тасдиқ гардид. Дар он 24 ҳазору 275 нафар беморони ба ин вирус гирифтор фавтида, 132 ҳазору 929 кас шифо ёфтаанд. * * Дар Италия шумораи мубталоён 203 ҳазору 591 нафар ва теъдоди фавтидагону шифоёфтагон мутаносибан 27 ҳазору 682 нафар ва 71 ҳазору 252 кас мебошад. * * Дар Франсия 166 ҳазору 420 ҳолати сироятёбӣ аз коронавирус тасдиқ гардида, 24 087 ҳолати фавт ва 48 228 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст. * * Шумораи ҳолатҳои гирифторӣ ба коронавирус дар Британияи Кабир 165 ҳазору 221 нафар ва теъдоди ҳолатҳои фавт 26 ҳазору 97 нафар мебошад. * * Дар Германия теъдоди мубталоён 161 ҳазору 539 нафарро ташкил дода, шумораи ҳолатҳои фавт 6 467 ва теъдоди шифоёфтагон 120 400 нафар мебошад. * * Дар Туркия теъдоди гирифторони коронавирус ба 117 ҳазору 589 нафар расида, шумораи ҳолатҳои фавт ва шифоёбӣ мутаносибан 3 081 ва 44 040 нафар мебошад. * * Дар Россия, ки аз рӯи шумораи сироятёфтагон дар ҷаҳон дар ҷойи 8-ум мебошад, дирӯз 5 841 мавриди нав ошкор шуда, шумораи сироятёфтагон ба 99 399 кас расид. Аз ин шумора 10 286 нафар табобат шуда, 972 кас фавтидаанд. * * Шумораи умумии ҳолатҳои тасдиқшудаи сироятёбӣ дар Эрон 93 ҳазору 657 нафарро ташкил дода, аз онҳо 5 ҳазору 957 нафар вафот кардаанд ва 73 ҳазору 791 кас сиҳат шудаанд. * * Дар Чин 82 ҳазору 862 ҳолати сироятёбӣ ба қайд гирифта шуда, аз миёни онҳо 4 633 нафар вафот намудаанд ва 77 610 кас шифо ёфтаанд. * * Дар дигар давлатҳои аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мутақил (ИДМ), аз ҷумла дар Беларус — 13 181 ҳолат, Украина — 9 866, Молдова — 3 771, Қазоқистон — 3 205, Ӯзбекистон — 2 017, Арманистон — 1 932, Озарбойҷон — 1 766 ва Қирғизистон — 746 ҳолати сироятёбӣ ошкор гардид. * * То имрӯз дар Беларус 2 072 нафар, Озарбойҷон — 1 267, Молдова — 1 114, Украина — 1 103, Ӯзбекистон — 1 096, Арманистон — 900, Қазоқистон — 819 ва Қирғизистон — 462 нафар шифо ёфтаанд. * * Илова бар ин, дар Украина 250 нафар беморони гирифтор ба коронавирус, Молдова — 111, Беларус — 84, Арманистон — 30, Қазоқистон — 25, Озарбойҷон — 23, Ӯзбекистон — 9 ва Қирғизистон — 8 нафар фавтидаанд. * * Миёни давлатҳои ИДМ то имрӯз танҳо дар Тоҷикистон ва Туркманистон ягон ҳолати сирояти коронавирус ба қайд гирифта нашудааст. * * Дар Афғонистони ҳамсоя шумораи мубталоён ба коронавирус 1 939 нафар буда, 252 нафари онҳо шифо ёфтаанд ва 60 тани дигар вафот кардаанд. * * Дар байни давлатҳои арабӣ теъдоди зиёди мубталоён дар Арабистони Саудӣ ба қайд гирифта шуда, 21 402 нафарро ташкил медиҳад, ки миёни онҳо 157 ҳолати фавт ва 2 953 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст. * * Дар Қатар 12 564 нафар мубталои коронавирус шуда, аз онҳо 10 кас вафот кардаанд ва 1 243 нафар табобат шудаанд. * * Дар Имороти Муттаҳидаи Арабӣ (Иморот) 11 929 ҳолати сироятёбӣ ошкор гардида, дар он шумораи фавт ва шифоёбӣ нисбат ба Қатар бештар аст — 98 ва 2 329 ҳолат. * * Дар муқоиса бо дигар давлатҳои арабӣ сатҳи фавт дар Миср баландтар аст — 380 нафар. Шумораи сироятёфтагон 5 268 нафар ва шифоёфтагон 1 335 касро ташкил медиҳад. * * Теъдоди мубталоён дар Ироқ 2 003 нафар буда, шумораи фавтидагон 92 нафар ва табобатшудагон 1 346 кас мебошад. * * Дар Баҳрайн низ фавти кам, яъне 8 ҳолат мушоҳида шуда, шумораи умумии ҳолатҳои тасдиқшудаи сироят 2 921 нафарро ташкил медиҳад. Дар он 1 455 кас шифо ёфтаанд. * * Дар Кувайт 24 ҳолати фавт сабт гардида, 3 740 нафар сироят ёфтаанд ва 1 389 кас табобат шудаанд. * * Шумораи мубталоён дар Сурия 43 нафар буда, 3 ҳолати фавт ва 21 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст. * * 11 март [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт|Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ)]] хуруҷи COVID-19-ро пандемия эълон карда, имрӯз дар бораи 210 давлату ҳудуд ва ду киштии саёҳатии байналмилалии «Diamond Princess» ва «MS Zaandam», ки дар онҳо ҳолатҳои сироятёбӣ ба қайд гирифта шудаанд, гузориш медиҳад.<ref name="khovar.tj"/> == Дунёгирии CОVID-19 дар Тоҷикистон муайян гардид == {{main|Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон}} [[30 апрел]]и [[соли 2020]] тибқи маълумоти Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон [[29 апрел]]и [[соли 2020]] — 15 ҳодисаи тасдиқшудаи бемории сироятии коронавирусии CОVID-19, аз ҷумла дар вилояти Суғд — 10 (даҳ) ҳодиса ва дар шаҳри Душанбе — 5 (панҷ) ҳодиса аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар ба қайд гирифта шудааст.<ref>{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/04/vmyhabari-favr-dar-to-ikiston-odisai-tasdi-shudai-bemorii-siroyatii-covid-19-az-namuna-oi-biologii-odisa-oi-gumonbar-ba-ajd-girifta-shud/|title=ХАБАРИ ФАВРӢ: Дар Тоҷикистон ҳодисаҳои тасдиқшудаи бемории сироятии CОVID-19 аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар ба қайд гирифта шуд|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-30|archivedate=2020-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200501194848/https://khovar.tj/2020/04/vmyhabari-favr-dar-to-ikiston-odisai-tasdi-shudai-bemorii-siroyatii-covid-19-az-namuna-oi-biologii-odisa-oi-gumonbar-ba-ajd-girifta-shud/}}</ref> === Омори беморӣ барои кишварҳо ва ҳудудҳо === <!-- Не вставляйте пробелы в цифры, это ломает сортировку по столбцам // А что же насчёт ВП:Ч? --> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left" !{{small|Кишвар}}!!{{small|Беморон}}!!{{small|Дар ҳолати вазнин}}!!{{small|Вафот}}!!{{small|Сиҳатшавӣ}}!!{{small|Сарчашма}}!!{{small|Эзоҳ.}} |- |{{Парчам|ИМА}}|| 93415 || 2432 || 1384 || 2424 |<ref name="k1">{{cite web|author = |url = https://bnonews.com/index.php/2020/02/the-latest-coronavirus-cases/ |title = Tracking coronavirus: Map, data and timeline |lang = |website = bnonews.com |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}</ref>|| || |- |{{Парчам|Италия}}|| 86498 || 3732 || 9134 || 10950 |<ref>{{cite web |author = Ministero della Salute |url = http://www.salute.gov.it/portale/nuovocoronavirus/dettaglioContenutiNuovoCoronavirus.jsp?lingua=italiano&id=5351&area=nuovoCoronavirus&menu=vuoto |title = Covid-19 - Situazione in Italia |lang = it |website = |date = |accessdate = 2020-03-17 |deadlink = no |archivedate = 2020-03-02 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200302103810/http://www.salute.gov.it/portale/nuovocoronavirus/dettaglioContenutiNuovoCoronavirus.jsp?lingua=italiano&id=5351&area=nuovoCoronavirus&menu=vuoto }}</ref>|| || |- |{{Парчам|Чин}}|| 81340 || 1304 || 3292 || 74588 |<ref name="Китай1">{{cite web |url = https://3g.dxy.cn/newh5/view/pneumonia |title = 3g.dxy.cn |date = |accessdate = |archivedate = 2020-01-23 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200123232022/https://3g.dxy.cn/newh5/view/pneumonia }}</ref><ref name="Китай2">{{cite web |url = https://news.qq.com/zt2020/page/feiyan.htm |title = news.qq.com |date = |accessdate = }}</ref>|| || |- |{{Парчам|Испания}}|| 42058 || 2636 || 2991 || 3794 |<ref>{{cite web|author =Corporación de Radio y Televisión Española |url = https://www.rtve.es/noticias/20200317/mapa-del-coronavirus-espana/2004681.shtml |title = El mapa del coronavirus en España: más de 11.300 casos, casi la mitad en la Comunidad de Madrid |lang = es |website = |date =2020-03-17 |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Олмон}}|| 32991 || 23 || 159 || 3290 |<ref>{{Cite web |url=https://www.rki.de/DE/Content/InfAZ/N/Neuartiges_Coronavirus/Fallzahlen.html |title=COVID-19: Fallzahlen in Deutschland und weltweit |accessdate=2020-03-25 |archivedate=2020-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200423185516/http://web.archive.org/web/20200303083152/https://www.rki.de/DE/Content/InfAZ/N/Neuartiges_Coronavirus/Fallzahlen.html }}</ref><ref>[https://interaktiv.morgenpost.de/corona-virus-karte-infektionen-deutschland-weltweit/ Coronavirus: Echtzeit-Karte zeigt Zahl der Infektionen in Deutschland, Europa und weltweit]</ref>|| |- |{{Парчам|Эрон}}|| 24811 || || 1934 || 8913 |<ref>{{cite web |url = https://tass.ru/obschestvo/7825493 |title = В Иране число заразившихся коронавирусом достигло 47 |publisher =[[ТАСС]] |accessdate = 2020-02-24 |lang = ru }}</ref>|| |- |{{Парчам|Фаронса}}|| 22304 || 2516 || 1100 || 3281 |<ref name="Франция">{{cite web |url = https://www.theguardian.com/science/2020/jan/24/coronavirus-chinese-hospitals-in-chaos-as-lockdown-spreads-to-affect-25m-people |title = Coronavirus: China extends lockdown as first cases reported in Europe |website = The Guardian |date = 2020-01-24|accessdate = 2020-01-24|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200124101602/https://www.theguardian.com/science/2020/jan/24/coronavirus-chinese-hospitals-in-chaos-as-lockdown-spreads-to-affect-25m-people |archivedate = 2020-01-24 |deadlink = no}}</ref><ref name="France24JanIndep">{{cite web |url = https://www.independent.co.uk/news/world/europe/coronavirus-france-china-wuhan-virus-symptoms-outbreak-latest-a9301106.html |title = Coronavirus: France confirms three cases of deadly China virus |website = The Independent |date = 2020-01-24|accessdate = 2020-01-24|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200125140131/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/coronavirus-france-china-wuhan-virus-symptoms-outbreak-latest-a9301106.html |archivedate = 2020-01-25 |deadlink = no}}</ref><ref>{{cite web|author = |url = https://ria.ru/20200215/1564816742.html |title = В Европе зарегистрировали первый случай смерти от коронавируса |lang = ru |website = ria.ru |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Швейтсария}}|| 9877 || 141 || 130 || 131 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Кореяи Ҷанубӣ}}|| 9137 || 59 || 126 || 3730 |<ref name="ЮКорея">{{cite web |url = https://www.cdc.go.kr/board/board.es?mid=a30402000000&bid=0030 |title = List - Press Release - News Room |date = |website = KCDC |accessdate = 2020-03-11 |lang = en |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200229165533/https://www.cdc.go.kr/board/board.es?mid=a30402000000&bid=0030 |archivedate = 2020-02-29 }}</ref>|| |- |{{Парчам|Британияи Кабир}}|| 8077 || 20 || 422 || 135 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Нидерландҳо}}|| 5560 || 435 || 276 || 2 |<ref>[https://www.rivm.nl/en/news/current-information-about-novel-coronavirus-covid-19 Current information about the novel coronavirus (COVID-19)]</ref>|| |- |{{Парчам|Австрия}}|| 5283 || 22 || 28 || 9 |<ref name="Австрия">{{cite web |title = Neuartiges Coronavirus (2019-nCov) |url = https://www.sozialministerium.at/Informationen-zum-Coronavirus/Neuartiges-Coronavirus-(2019-nCov).html |website = www.sozialministerium.at |accessdate = 2020-03-18 |date = |lang = de |archivedate = 2020-03-22 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200322120037/https://www.sozialministerium.at/Informationen-zum-Coronavirus/Neuartiges-Coronavirus-(2019-nCov).html }}</ref>|| |- |{{Парчам|Белгия}}|| 4269 || 381 || 122 || 461 |<ref name="Belgium">{{cite web|author = |url = https://www.info-coronavirus.be/en/news/|title = Coronavirus COVID-19|lang = en|website = www.info-coronavirus.be|date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200317120759/https://www.info-coronavirus.be/en/news/|archivedate = 2020-03-17}}</ref>|| |- |{{Парчам|Норвегия}}|| 2866 || 44 || 12 || 6 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Канада}}|| 2792 || 7 || 28 || 185 |<ref name="Канада">{{cite web|author = |url = https://globalnews.ca/news/6474270/coronavirus-confirmed-toronto/ |title = 2nd case of coronavirus now confirmed in Toronto |lang = |website = globalnews.ca |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}</ref><ref>{{cite web|author = |url = https://www.thestar.com/news/canada/2020/01/28/first-bc-case-of-wuhan-coronavirus-confirmed.html |title = B.C., Ontario on ‘high alert,’ as first Vancouver-area case of coronavirus confirmed |lang = |website = www.thestar.com |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.rbc.ua/rus/news/kanade-prekratili-lechit-dvuh-lyudey-kotorye-1580512998.html |title = В Канаде прекратили лечить двух людей, которые были заражены коронавирусом |publisher = РБК-Украина |lang = ru |accessdate = 2020-02-01 |archivedate = 2020-02-01 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200201070437/https://www.rbc.ua/rus/news/kanade-prekratili-lechit-dvuh-lyudey-kotorye-1580512998.html }}</ref>|| |- |{{Парчам|Португалия}}|| 2362 || 48 || 33 || 22 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Австралия}}|| 2318 || 11 || 8 || 119 |<ref name="Австралия">{{cite web|author = |url = https://www.news.com.au/topics/coronavirus |title = Coronavirus statistics |lang =en |website =www.news.com.au |date =2020-03-17 |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Шветсия}}|| 2299 || 143 || 40 || 16 |<ref>{{cite web|author = |url = https://ria.ru/20200131/1564122734.html |title = В Швеции зафиксировали первый случай заражения коронавирусом |lang = ru |website = ria.ru |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Бразилия}}|| 2247 || 18 || 46 || 2 |<ref>{{cite web|url=https://www1.folha.uol.com.br/equilibrioesaude/2020/02/brasil-confirma-primeiro-caso-do-novo-coronavirus.shtml|title=Brasil confirma primeiro caso do novo coronavírus|author=|website=www1.folha.uol.com.br|date=|publisher=|lang=pt|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}}</ref>|| |- |{{Парчам|Исроил}}|| 1930 || 34 || 3 || 53 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Туркия}}|| 1892 || || 44 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Малайзия}}|| 1624 || 64 || 16 || 183 |<ref name="Малайзия">{{cite web |url = https://www.reuters.com/article/us-china-health-malaysia-idUSKBN1ZO065 |title = Malaysia confirms fourth case of coronavirus infection |publisher = Reuters |date = 2020-01-25|accessdate = 2020-01-26}}</ref>|| |- |{{Парчам|Дания}}|| 1591 || 69 || 32 || 3 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Чехия}}|| 1394 || 19 || 3 || 10 |<ref name="Чехия">{{cite web|author = Ministerstvo zdravotnictví České republiky|url = https://onemocneni-aktualne.mzcr.cz/covid-19|title = COVID-19: Aktuální počty onemocnění koronavirem v ČR|lang = cs|website = |date = |accessdate = 2020-03-18|deadlink = no|archivedate = 2020-03-22|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200322121846/https://onemocneni-aktualne.mzcr.cz/covid-19}}</ref>|| |- |{{Парчам|Ирландия}}|| 1329 || 29 || 7 || 5 |<ref>{{cite web|author =Department of Health |url = https://www.gov.ie/en/news/7e0924-latest-updates-on-covid-19-coronavirus/|title = Latest updates on COVID-19 (Coronavirus) |lang =en |website = |date = |accessdate = 2020-03-11|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Ҷопон}}|| 1193 || 54 || 43 || 285 |<ref name="Япония">{{cite web|title = Japan confirms 4th coronavirus case|date = 2020-01-26|publisher = Japan Broadcasting Corporation|url = https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20200126_31/|accessdate = 2020-03-25|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200129060353/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20200126_31/|archivedate = 2020-01-29}}</ref><ref>{{cite web |title = Japan confirms first case of coronavirus that has infected dozens in China |date = 2020-01-16 |url = https://www.japantimes.co.jp/news/2020/01/16/national/science-health/japan-first-coronavirus-case/ |publisher = The Japan Times |accessdate = 2020-01-27 |archivedate = 2020-01-27 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200127063253/https://www.japantimes.co.jp/news/2020/01/16/national/science-health/japan-first-coronavirus-case/ }}</ref><ref>{{cite web |title = В Японии зафиксировали три новых случая заражения коронавирусом |date = 2020-02-01|url = https://tass.ru/obschestvo/7662703 |publisher = [[ТАСС]] |accessdate = 2020-02-01|lang = ru }}</ref>|| |- |{{Парчам|Люксембург}}|| 1099 || 3 || 8 || 6 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Эквадор}}|| 1082 || 41 || 27 || 3 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Покистон}}|| 972 || 5 || 7 || 18 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Таиланд}}|| 934 || 8 || 4 || 52 |<ref name="Таиланд">{{cite web |url = https://www.pptvhd36.com/news/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99/121118 |title = สธ.พบติดเชื้อ ‘โควิด-19’ เพิ่มอีก 6 ราย อีกรายยังหาสาเหตุไม่ชัด | website = PPTVHD36 |date = |lang = th |accessdate = 2020-03-11}}</ref>|| |- |{{Парчам|Чили}}|| 922 || 7 || 2 || 17 |<ref>{{cite web|author = Ministerio de Salud|url = https://www.minsal.cl/nuevo-coronavirus-2019-ncov/casos-confirmados-en-chile-covid-19/|title = Casos confirmados en Chile COVID-19 |lang =es |website = |date = |accessdate = 2020-03-11|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Полша}}|| 901 || 3 || 10 || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Руминия}}|| 794 || 15 || 12 || 79 |<ref name="Румыния">{{cite web|author = |url = https://www.mai.gov.ro/informare-covid-19-grupul-de-comunicare-strategica-16-martie-ora-18-00/|title = Informare COVID – 19 – Grupul de Comunicare Strategică, 16 martie, ora 18.00|lang = ro|website = www.mai.gov.ro|date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archivedate = 2020-03-17|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200317052420/https://www.mai.gov.ro/informare-covid-19-grupul-de-comunicare-strategica-16-martie-ora-18-00/}}</ref>|| |- |{{Парчам|Финляндия}}|| 792 || 13 || 1 || 10 |<ref>{{cite web |author = FINNISH INSTITUTE FOR HEALTH AND WELFARE |url = https://thl.fi/en/web/infectious-diseases/what-s-new/coronavirus-covid-19-latest-updates |title = Coronavirus COVID-19 – Latest Updates |lang = en |website = |date = |accessdate = 2020-03-11 |deadlink = no |archivedate = 2020-03-25 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200325185506/https://thl.fi/en/web/infectious-diseases/what-s-new/coronavirus-covid-19-latest-updates }}</ref>|| |- |{{Парчам|Арабистони Саудӣ}}|| 767 || || 1 || 28 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гурҷистон}}|| 743 || 35 || 20 || 29 |<ref>{{cite web|url=https://www.moh.gov.gr/articles/ministry/grafeio-typoy|title=Γραφείο Τύπου|author=|website=www.moh.gov.gr|date=|publisher=|lang=el|deadlink=no|accessdate=2020-03-11|archivedate=2020-04-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200406154858/https://www.moh.gov.gr/articles/ministry/grafeio-typoy}}</ref>|| |- |[[Акс:BSicon BOOT.svg|left|20px]] [[Diamond Princess]]<ref name="DP" group="Комм.">Круизный лайнер в водах Японии.</ref>|| 712 || 15 || 10 || 587 |<ref name="k1" />||Круизный лайнер в [[Йокоғама|Йокоғаме]].<br>Изначально 2666 туристов и 1045 членов экипажа на борту<ref>{{cite web |url = https://rg.ru/2020/02/25/v-iaponii-skonchalsia-chetvertyj-passazhir-kruiznogo-lajnera-diamond-princess.html |title = Еще один пассажир круизного лайнера Diamond Princess скончался в Японии |publisher = Российская газета |lang = ru |accessdate = 2020-02-26}}</ref>. |- |{{Парчам|Индонезия}}|| 686 || || 55 || 30 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Исландия}}|| 648 || 13 || 2 || 51 |<ref name="Исландия">{{cite web |title = COVID-19 á Íslandi - Tölfræði |url = https://www.covid.is/tolulegar-upplysingar |website = www.covid.is |accessdate = 2020-03-18 |date = 2020-03-18 |archivedate = 2020-03-25 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200325220219/https://www.covid.is/tolulegar-upplysingar }}</ref>|| |- |{{Парчам|Ҳиндустон}}|| 562 || || 11 || 40 |<ref>{{cite web|author = |url = https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1601095 |title = Update on Novel Coronavirus: one positive case reported in Kerala |lang = |website = pib.gov.in |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Сингапур}}|| 558 || 17 || 2 || 156 |<ref name="Сингапур">{{cite web |title = 4th confirmed case of Wuhan virus in Singapore: MOH |url = https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/4th-confirmed-case-of-wuhan-pneumonia-virus-in-singapore-moh-12339912 |website = [[CNA (news channel)|CNA]] |accessdate = 2020-01-26 |date = 2020-01-26 |archivedate = 2020-01-27 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200127083235/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/4th-confirmed-case-of-wuhan-pneumonia-virus-in-singapore-moh-12339912 }}</ref>|| |- |{{Парчам|ЮАР}}|| 554 || 2 || || 4 |<ref name="ЮАР">{{cite web|author =National Institute for Communicable Diseases|url = http://www.nicd.ac.za/covid-19-update-18/|title = COVID-19 UPDATE |lang =en|website = |date =2020-03-16 |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Филиппин}}|| 552 || 1 || 35 || 20 |<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/OfficialDOHgov/videos/225636625111007/?__tn__=-R|title=Department of Health (Philippines) - Press Briefing on the novel coronavirus (2019-nCoV).|author=|website=www.facebook.com|date=|publisher=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}}</ref><ref>{{cite web |url = https://lenta.ru/news/2020/02/02/philippines/ |title = Зафиксирована первая смерть от коронавируса за пределами Китая |publisher = [[Lenta.ru]] |accessdate = 2020-02-02|lang = ru}}</ref>|| |- |{{Парчам|Қатар}}|| 526 || || || 41 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Русия}}|| 495 || || <!-- см. СО --> || 22 |<ref name="Russia">{{cite web |author = |url = https://xn--80aesfpebagmfblc0a.xn--p1ai/ |title = Коронавирус COVID–19. Все что нужно знать |lang = ru |website = стопкоронавирус.рф |date = |accessdate = 2020-03-18 |deadlink = no |archivedate = 2020-03-30 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200330170919/https://xn--80aesfpebagmfblc0a.xn--p1ai/ }}</ref><ref>[https://lenta.ru/news/2020/03/19/tromb/ Врачи уточнили причину смерти россиянки с коронавирусом]</ref>|| |- |{{Парчам|Словения}}|| 480 || 9 || 4 || |<ref>{{cite web|author = |url = https://www.gov.si/teme/koronavirus/ |title = Koronavirus COVID-19 |lang =sl |website = gov.si |date = |accessdate = 2020-03-11|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Панама}}|| 443 || 7 || 6 || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Перу}}|| 416 || 5 || 7 || 1 |<ref>{{Cite web|url=https://yandex.ru/news/yandsearch?lr=132145&cl4url=https%3A%2F%2Fwww.mk.ru%2Fsocial%2F2020%2F03%2F08%2Fv-peru-soobshhili-o-pyati-novykh-zarazhennykh-koronavirusom.html|title=В Перу сообщили о пяти новых заражённых коронавирусом|publisher=Яндекс.Новости|lang=ru|accessdate=2020-03-08}}</ref>|| |- |{{Парчам|Миср}}|| 402 || || 20 || 80 |<ref>{{cite web|author = |url = https://www.vesti.ru/doc.html?id=3239947 |title = Коронавирус выявлен в Египте |lang = ru |website = www.vesti.ru |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.dw.com/ru/коронавирус-добрался-до-африки/a-52386656 |title = Коронавирус добрался до Африки &#124; DW &#124; 15.02.2020 |author = Deutsche Welle (www.dw.com) |publisher = DW.COM |lang = ru |accessdate = 2020-02-15}}</ref>|| |- |{{Парчам|Баҳрайн}}|| 392 || 4 || 3 || 160 |<ref>{{cite web |url = https://tass.ru/obschestvo/7830331 |title = Число заразившихся новым коронавирусом в Бахрейне увеличилось до 17 |publisher =[[ТАСС]] |accessdate = 2020-02-25 |lang = ru }}</ref>|| |- |{{Парчам|Гонконг}}<ref name="HM" group="Комм.">Является составной частью КНР.</ref>|| 387 || 6 || 4 || 98 |<ref name="Гонконг">{{cite web |title = China coronavirus: after a two-day break, Hong Kong has three more cases |url = https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3048067/china-coronavirus-after-two-day-lull-hong-kong |website = South China Morning Post |date = 2020-01-29}}</ref>|| |- |{{Парчам|Аргентина}}|| 387 || 1 || 6 || 3 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Хорватия}}|| 382 || || 1 || 5 |<ref name="Хорватия">{{cite web|author = |url = https://civilna-zastita.gov.hr/vijesti/priopcenje-za-medije-stozera-civilne-zastite-republike-hrvatske-od-17-ozujka-2020-u-19-sati/2264 |title = Priopćenje za medije Stožera civilne zaštite Republike Hrvatske od 17. ožujka 2020. u 19 sati |lang =hr |website = civilna-zastita.gov.hr|date =2020-03-17 |accessdate = 2020-03-18|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Колумбия}}|| 378 || || 2 || 1 |<ref name="Колумбия">{{cite web|author = Instituto Nacional de Salud|url = https://www.ins.gov.co/Noticias/Paginas/Coronavirus.aspx|title = Coronavirus (COVID - 2019) en Colombia |lang =es|website = |date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Эстония}}|| 369 || 2 || || 4 |<ref>{{Cite web |url=https://www.terviseamet.ee/ru/COVID-19 |title=Болезнь Коронавирус COVID-19 |accessdate=2020-03-25 |archivedate=2020-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200329215706/https://www.terviseamet.ee/ru/COVID-19 }}</ref> | |- |{{Парчам|Мексика}}|| 367 || 1 || 4 || 4 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Лубнон}}|| 318 || 3 || 4 || 8 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Ироқ}}|| 316 || || 27 || 49 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Доминиканская Республика}}|| 312 || || 6 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Сербия}}|| 303 || 4 || 2 || 2 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Алҷазоир}}|| 264 || || 19 || 32 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Армения}}|| 249 || 2 || || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Иморот}}|| 248 || || 2 || 31 |<ref>{{cite web|author = |url = https://www.scmp.com/news/world/middle-east/article/3048057/china-coronavirus-uae-confirms-first-cases-middle-east |title = China coronavirus: UAE confirms four members of Chinese family first cases in Middle East |lang = |website = www.scmp.com |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}</ref><ref>{{cite web|author = |url = https://gulfnews.com/uae/health/how-first-coronavirus-case-in-uae-was-cured-1.1581323524356 |title = Watch: How the first coronavirus case in UAE was cured |lang = |website = gulfnews.com |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Булғористон}}|| 218 || 2 | 3 ||3 |<ref>{{Cite web|url=http://www.moreto.net/novini.php?n=416419|title=Още един заразен с коронавирус във Варна|publisher=www.moreto.net|accessdate=2020-03-24}}</ref>|| |- |{{Парчам|Тайван}}<ref name="Т" group="Комм.">Частично признанное государство.</ref>|| 216 || || 2 || 26 |<ref name="k1" />|| |- - |{{Парчам|Литва}}|| 209 || 1 || 2 || 1 |<ref>{{cite web|author = Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija|url = http://sam.lrv.lt/koronavirusas|title = Koronavirusas (COVID-19)|lang = lt|website = |date = |accessdate = 2020-03-11|deadlink = no|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200311221514/http://sam.lrv.lt/koronavirusas|archivedate = 2020-03-11}}</ref>|| |- |{{Парчам|Зеландияи нав}}|| 205 || || || |<ref name=NZ>{{cite web|author = Ministry of Health|url = https://www.health.govt.nz/news-media/media-releases/covid-19-three-new-cases-linked-overseas|title = COVID-19 Three new cases, linked to overseas|lang = en|website = |date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archivedate = 2020-03-17|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200317032102/https://www.health.govt.nz/news-media/media-releases/covid-19-three-new-cases-linked-overseas}}</ref>|| |- |{{Парчам|Словакия}}|| 204 || 2 || || 7 |<ref name="Slovakia">{{cite web|author = |url = https://www.korona.gov.sk/|title = Koronavírus na Slovensku - COVID-19|lang = sk|website = www.korona.gov.sk|date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archivedate = 2021-05-12|archiveurl = https://web.archive.org/web/20210512193310/https://korona.gov.sk/}}</ref>|| |- |{{Парчам|Латвия}}|| 197 || || || 1 |<ref name="Latvia">{{cite web|author = |url = https://arkartassituacija.gov.lv/|title = COVID-19 infekcijas uzliesmojums|lang = lv|website = arkartassituacija.gov.lv|date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archivedate = 2020-03-19|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200319180200/https://arkartassituacija.gov.lv/}}</ref>|| |- |{{Парчам|Кувайт}}|| 191 || 5 || || 27 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Уругвай}}|| 189 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Сан-Марино}}|| 187 || 12 || 21 || 4 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Маҷористон}}|| 187 || 6 || 9 || 2 |<ref name="abouthungary">{{cite web|author = |url = http://abouthungary.hu/news-in-brief/coronavirus-heres-the-latest/|title = CORONAVIRUS: Here's the latest|lang = en|website = abouthungary.hu|date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archivedate = 2020-03-17|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200317052653/http://abouthungary.hu/news-in-brief/coronavirus-heres-the-latest/}}</ref>|| |- |{{Парчам|Коста-Рика}}|| 177 || 2 || 2 || 2 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Марокко}}|| 170 || 1 || 5 || 2 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Босния ва Ҳерсеговина}}|| 168 || 1 || 3 || 2 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Мақдунияи Шимолӣ}}|| 136 || 1 || 2 || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Андорра}}|| 133 || 2 || 1 || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Иордания}}|| 127 || || || 1 |<ref>{{cite web|author = |url = https://petra.gov.jo/Include/ListNews.jsp?lang=en&name=en_news|title = Jordan News Agency (Petra) |lang =en|website =petra.gov.jo |date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Албания}}|| 123 || 2 || 5 || 2 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Ветнам}}|| 123 || || || 17 |<ref name="Вьетнам">{{cite web | url = https://ncov.moh.gov.vn/ | title = Thống kê tình hình dịch bệnh COVID-19 | date = | website = ncov.moh.gov.vn | lang = | accessdate = 2020-03-18 | archivedate = 2020-02-13 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20200213122940/https://ncov.moh.gov.vn/ }}</ref>|| |- |{{Парчам|Ҷазираҳои Форер}}|| 122 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Кипр}}|| 116 || 1 || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Буркина-Фасо}}|| 114 || || 4 | |<ref>{{cite web|author = |url = https://www.burkina24.com/2020/03/16/coronavirus-burkina-un-avion-atterrit-a-ouagadougou-avec-un-cas-suspect/|title = Coronavirus /Burkina : Un avion atterrit à Ouagadougou avec un cas suspect |lang =fr|website =www.burkina24.com |date =2020-03-16 |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20200318/1568786329.html|title=В Буркина-Фасо зафиксировали первый случай смерти от коронавируса|date=20200318T1425+0300|publisher=[[РИА Новости]]|lang=ru|accessdate=2020-03-18}}</ref>|| |- |{{Парчам|Молдавия}}|| 109 || || 1 | 1 |<ref>{{cite web|author = Agenția Națională pentru Sănătate Publică|url = https://ansp.md/index.php/category/actualizarea-situatiei-privind-coronavirus/|title = Situația epidemiologică prin infecția cu Coronavirusul de tip nou (COVID-19)|lang = mo|website = |date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200328101459/https://ansp.md/index.php/category/actualizarea-situatiei-privind-coronavirus/|archivedate = 2020-03-28}}</ref>|| |- |{{Парчам|Малта}}|| 107 || || || 2 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Бруней}}|| 104 || 2 || || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Шри-Ланка}}|| 100 || 2 || || 3 |<ref>{{cite web|author = |url = https://www.reuters.com/article/us-health-china-sri-lanka/sri-lanka-confirms-first-case-of-coronavirus-health-official-idUSKBN1ZQ1WF |title = Sri Lanka confirms first case of coronavirus: health official |lang = |website = www.reuters.com |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}</ref>|| |- |{{Парчам|Украина}}|| 97 || || 3 || 1 |<ref>{{Cite web|url=https://moz.gov.ua/article/news/operativna-informacija-pro-poshirennja-koronavirusnoi-infekcii-2019-ncov-|title=Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19|date=2020-03-16|publisher=moz.gov.ua|accessdate=2020-03-16|lang=uk|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200406041749/https://moz.gov.ua/article/news/operativna-informacija-pro-poshirennja-koronavirusnoi-infekcii-2019-ncov-|archivedate=2020-04-06}}</ref>|| |- |{{Парчам|Тунис}}|| 90 || 7 || 3 || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Камбоҷа}}|| 87 || || || 1 |<ref name="Камбоджа">{{cite web |title = Cambodia confirms first case of Wuhan virus: Health minister |url = https://www.channelnewsasia.com/news/asia/wuhan-virus-cambodia-confirms-first-case-china-health-minister-12358724 |accessdate = 2020-01-25 |publisher = |date = |archivedate = 2020-01-27 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200127185321/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/wuhan-virus-cambodia-confirms-first-case-china-health-minister-12358724 }}</ref>|| |- |{{Парчам|Сенегал}}|| 86 || || || 5 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Венесуэла}}|| 84 || || || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Умон}}|| 84 || || || 13 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Беларусия}}|| 81 || || || 22 |<ref name="Bel">{{Cite web|url=https://t.me/minzdravbelarus/154|title=Официальный Минздрав|date=2020-03-23|publisher= Министерство здравоохранения Республики Беларусь|lang=ru|accessdate=2020-03-23}}</ref>|| |- |{{Парчам|Реюнон}}|| 75 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Озарбойҷон}}|| 72 || || 1 | 7 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Қазоқистон}}|| 72 || || || |<ref>{{cite web|url=https://kursiv.kz/news/obschestvo/2020-03/v-kazakhstane-vyyavlen-9-y-bolnoy-koronavirusom|title=В Казахстане выявлен 9-й больной коронавирусом|author=|website=|date=2020-03-15|publisher=|accessdate=2020-03-15|archivedate=2020-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200603060902/https://kursiv.kz/news/obschestvo/2020-03/v-kazakhstane-vyyavlen-9-y-bolnoy-koronavirusom}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.coronavirus2020.kz/ru|title=Ситуация с коронавирусом официально|publisher=www.coronavirus2020.kz|lang=ru|accessdate=2020-03-22|archivedate=2020-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200327133958/https://www.coronavirus2020.kz/ru}}</ref>|| |- |{{Парчам|Гурҷистон}}|| 67 || 1 || || 1 |<ref>{{Cite web|url=https://stopcov.ge/en/|title=Prevention of Coronavirus Spread in Georgia|publisher=|lang=en|accessdate=2020-03-11|archivedate=2020-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200319122556/https://stopcov.ge/en}}</ref>|| |- |{{Парчам|Камерун}}|| 66 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гваделупа}}|| 62 || 4 || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Фаластин}}|| 60 || || || 17 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Мартиника}}|| 53 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Тринидад ва Тобаго}}|| 52 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Лихтенштейн}}|| 51 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Ӯзбекистон}}|| 50 || || || |<ref>{{Cite web|url=http://coronavirus.uz/ru/lists/view/126|title=В настоящее время количество инфицированных коронавирусной инфекцией в Узбекистане составляет 50 человек.|publisher=coronavirus.uz|lang=ru|accessdate=2020-03-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200324112625/http://coronavirus.uz/ru/lists/view/126|archivedate=2020-03-24}}</ref>|| |- |{{Парчам|Ҷумҳурии Демократии Конго}}|| 45 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Афғонистон}}|| 42 || || || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Қирғизистон}} || 42 || || || |<ref>{{Cite web|url=https://ru.sputnik.kg/incidents/20200318/1047419941/kyrgyzstan-koronavirus-vyyavlen.html|title=В Кыргызстане официально выявлен коронавирус — трое зараженных|publisher=Sputnik Кыргызстан|lang=ru|accessdate=2020-03-18}}</ref>|| |- |{{Парчам|Куба}}|| 40 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Нигерия}}|| 40 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Бангладеш}}|| 39 || || 4 || 3 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Маврикий}}|| 36 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Майотта}}|| 36 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Руанда}}|| 36 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Пуэрто-Рико}}|| 31 || || 2 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гондурас}}|| 30 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гуам}}|| 29 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Черногория}}|| 29 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Боливия}}|| 28 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гана}}|| 27 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Парагвай}}|| 27 || 1 || 2 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Макао}}<ref name="HM" group="Комм.">Является составной частью КНР.</ref>|| 25 || || || 10 |<ref name="Макао">{{cite web |title = Three new cases of coronavirus infection in Macao |url = https://www.tdm.com.mo/c_news/radio_news.php?id=452507 |website = TDM |date = 2020-01-26}}</ref><ref name="Macau22Jan">{{cite web |url = https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/news/20200123/mobile/bkn-20200123095348297-0123_00822_001.html |title = zh:澳門確診第2宗武漢肺炎 患者為66歲男遊客 |website = HK |lang = zh |date = 2020-01-23|accessdate = 2020-01-23|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200124014056/https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/news/20200123/mobile/bkn-20200123095348297-0123_00822_001.html |archivedate = 2020-01-24 |deadlink = no }}</ref>|| |- |{{Парчам|Кот-д’Ивуар}}|| 25 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Монако}}|| 23 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гвианаи Фаронса}}|| 23 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Полинезияи Фаронса}}|| 23 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Ямайка}}|| 21 || || || 2 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гернси}}|| 20 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гватемала}}|| 20 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гайана}}|| 20 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Остров Мэн}}|| 20 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Того}}|| 18 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Барбадос}}|| 17 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Мадагаскар}}|| 17 || || || |<ref name="k1" /> || |- |{{Парчам|Американские Виргинские острова}}|| 17 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Ҷерси}}|| 16 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Кения}}|| 16 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гибралтар}}|| 15 || || || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Молдив}}|| 13 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Аруба}}|| 12 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Танзания}}|| 12 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Эфиопия}}|| 12 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Монголия}}|| 10 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Новая Каледония}}|| 10 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Уганда}}|| 9 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Экваториальная Гвинея}}|| 9 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Сен-Мартен}}|| 8 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Сейшельские Острова}}|| 7 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Бенин}}|| 6 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Бермуды}}|| 6 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гаити}}|| 6 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Габон}}|| 6 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Суринам}}|| 6 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Острова Кайман}}|| 5 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Сальвадор}}|| 5 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Бағамские Острова}}|| 4 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гвинея}}|| 4 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гренландия}}|| 4 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Конго}}|| 4 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Кюрасао}}|| 4 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Намибия}}|| 4 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Фиджи}}|| 4 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Эсватини}}|| 4 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Ангола}}|| 3 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Антигуа и Барбуда}}|| 3 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Ҷибути}}|| 3 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Замбия}}|| 3 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Зимбабве}}|| 3 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Кабо-Верде}}|| 3 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Либерия}}|| 3 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Сен-Бартелеми}}|| 3 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Сент-Люсия}}|| 3 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Центральноафриканская Республика}}|| 3 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Чад}}|| 3 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Бутан}}|| 2 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гамбия}}|| 2 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Доминика}}|| 2 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Лаос}}|| 2 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Мавритания}}|| 2 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Мянма}}|| 2 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Непал}}|| 2 || || || 1 |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Нигер}}|| 2 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Никарагуа}}|| 2 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Синт-Мартен}}|| 2 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Судан}}|| 2 || || 1 || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Белиз}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Ватикан}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Гренада}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Либиё}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Сурия}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Сент-Винсент и Гренадины}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Сомали}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Мозамбик}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Монтсеррат}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Папуа — Новая Гвинея}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Восточный Тимор}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Тёркс ва Кайкос}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |{{Парчам|Эритрея}}|| 1 || || || |<ref name="k1" />|| |- |'''Ҳамагӣ'''||'''574978'''||'''21641'''||'''26369'''||'''129965'''|| | |} == Нигаред низ == * [https://tg.wikipedia.org/wiki/Портал:Рӯйдодҳои_кунунӣ Портал: Рӯйдодҳои_кунунӣ/ Омори ҳолатҳои ошкоршудаи COVID-19 дар ҷаҳон] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} == Пайвандҳо == * {{Cite web|url=https://extranet.who.int/publicemergency|title=WHO Health Emergency Dashboard|author=|website=|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-29}} * [https://www.rosminzdrav.ru/ministry/covid19 Бахши коронавирус] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200314172306/https://www.rosminzdrav.ru/ministry/covid19 |date=2020-03-14 }} дар вебсайти Вазорати тандурустии Федератсияи Русия * [https://www.kommersant.ru/doc/4236071 «Ҳеч кас эпидемияро бекор накардааст.» Коршиносон сатҳи фавти] коронавирус ва зукомро муқоиса мекунанд // Коммерсант, 01/31/2020 * [https://vz.ru/question/2020/3/20/1029910.html Давлатҳо барои вайрон кардани карантин чӣ гуна ҷазо мегиранд?] // 20 марти соли 2020 * [https://iz.ru/989315/vladimir-veretennikov/podkralsia-nezametno-pribaltika-ushla-na-karantin Давлатҳои Балтика карантин шудаанд. Кишварҳои минтақаи Балтика дар пандемия зиндагӣ карданро меомӯзанд] // Известия, 22 марти соли 2020 * {{Cite web|url=https://nextstrain.org/ncov|title=Genomic epidemiology of COVID-19|author=|website=nextstrain.org|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}} * {{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports/|title=Ежедневные отчёты по ситуации с коронавирусом (COVID-2019)|author=|website=www.who.int|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}} Дар сайти [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт|ТУТ]] шумораи расмии ҳолатҳои тасдиқшуда дар кишварҳои гуногуни ҷаҳон дохил карда шавад * {{Cite web|url=http://who.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/a19d5d1f86ee4d99b013eed5f637232d|title=Ситуация с COVID-19 в Европейском регионе - ВОЗ|author=|website=|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2020-02-29}} * {{Cite web|url=https://www.worldometers.info/coronavirus/|title=Ситуация по распространению вируса в реальном времени + основная информация|author=|website=worldometers.info|date=|publisher=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}} * {{Cite web|url=https://experience.arcgis.com/experience/685d0ace521648f8a5beeeee1b9125cd|title=Novel Coronavirus (COVID-19) Situation|author=|website=|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-29}} * {{Cite web|url=https://cdn.pravda.com/cdn/covid-19/index.ru.html|title=Ежедневная динамика заболевших COVID-19 - графики по странам|website=cdn.pravda.com|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2020-03-14|archivedate=2020-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200314204836/https://cdn.pravda.com/cdn/covid-19/index.ru.html}} * {{Cite web|url=https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6|title=Ситуация по распространению вируса в реальном времени|author=|website=gisanddata.maps.arcgis.com|date=|publisher=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}} * {{Cite web|url=https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6|title=Ситуация в мире с распространением вируса на настоящий момент — Coronavirus COVID-19 Global Cases by Johns Hopkins CSSE|author=|website=gisanddata.maps.arcgis.com|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}} * {{Cite web|url=http://who.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/a19d5d1f86ee4d99b013eed5f637232d|title=Ситуация по распространению вируса в Европейском регионе по данным ВОЗ|website=who.maps.arcgis.com|date=|publisher=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2020-02-29}} * [https://nextstrain.org/ncov?d=map&p=full Таърихи сирояти кишвар, модели ҳаракати вирус дар харита дар ҷаҳон] * [https://yandex.ru/web-maps/covid19 Харитаи паҳншавии коронавирус дар Русия ва ҷаҳон дар Яндекс.] [https://yandex.ru/web-maps/covid19 Харитаҳо "] * {{Cite web|url=https://wikiway.com/coronavirus/|title=Онлайн-карта распространения коронавируса|website=wikiway.com|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2020-03-14}} * {{Cite web|url=https://developer.here.com/coronavirus/|title=Tracking Coronavirus COVID-19|author=|website=developer.here.com|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28|archivedate=2020-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200228002841/https://developer.here.com/coronavirus/}} * {{Cite web|url=https://github.com/CSSEGISandData/COVID-19/tree/master/csse_covid_19_data|title=Отчёты на архивные даты — Data Repository by Johns Hopkins CSSE|author=|website=github.com|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}} * [https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1v1l-fSlyAdSekvK3jEpybqxcMTmtzba3&fbclid=IwAR3MUUKC0HaMoELi9lyfyz02KmGdqD5Es7Zp8Xn076qM5CgQ-9CbvhACBgk&ll=-5.75395919709095%2C0&z=1 В каких странах еще нет коронавируса?] [[Гурӯҳ:Бемориҳои вирусӣ]] [[Гурӯҳ:Дунёгирии COVID-19]] [[Гурӯҳ:Хуруҷи беморӣ дар солҳои 2020-ум]] g7wjkztg4drpwipt20qw0fewrvx6qaf 0 277278 1493891 1474080 2026-11-12T11:01:26Z PERLA.NEGRA 54825 /* 2020 */ 1493891 wikitext text/x-wiki Дар саҳифаи мазкур [[Силсилафилми телевизионии туркӣ|силсилафилмҳои истеҳсоли Туркия]] аз рӯи соли барориш оварда шудааст<ref>https://www.showtv.com.tr/dizi/tum_bolumler/ask-aglatir-sezon-1-bolum-1-izle/83162</ref>. '''Аз рӯи сол''' [[#1974-1990|1974-1990]], [[#1991|1991]], [[#1992|1992]], [[#1993|1993]], [[#1994|1994]], [[#1995|1995]], [[#1996|1996]], [[#1997|1997]], [[#1998|1998]], [[#1999|1999]], [[#2000|2000]], [[#2001|2001]], [[#2002|2002]], [[#2003|2003]], [[#2004|2004]], [[#2005|2005]], [[#2006|2006]], [[#2007|2007]], [[#2008|2008]], [[#2009|2009]], [[#2010|2010]], [[#2011|2011]], [[#2012|2012]], [[#2013|2013]], [[#2014|2014]], [[#2015|2015]], [[#2016|2016]], [[#2017|2017]], [[#2018|2018]], [[#2019|2019]], [[#2020|2020]], [[#2021|2021]], [[#2022|2022]], [[#2023|2023]] ==2023== {| class="wikitable sortable" |- ! colspan="4" style="background-color:LightSteelBlue"| 2023 |- !style="background-color:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background-color:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background-color:#CCCCCC"| Қисм !style="background-color:#CCCCCC"| Хотима |- |1973 Biltmore Oteli Cinayeti | |6 |{{no}} |- |Adım Farah | |27 |Хотима |- |Aaahh Belinda | |1 |Хотима |- |Adalet | |10 |{{no}} |- |Aile | |30 |Хотима |- |Akıncı | |22 |{{no}} |- |Akif | |13 |{{no}} |- |Aktris | |8 |Хотима |- |Al Sancak | |19 |Хотима |- |Alice Müzikali | |1 |Хотима |- |Altay | |1 |{{no}} |- |Altın Kafes | |4 |Хотима |- |Arak: Kara | |5 |Хотима |- |Arayış | |6 |Хотима |- |Aşk Taktikleri 2 | |1 |Хотима |- |Aşkımız Yeter | |20 |{{no}} |- |Ateş Kuşları | |54 |Хотима |- |Bambaşka Biri | |16 |Хотима |- |Başım Belada | |5 |Хотима |- |Ben Bu Boşluğu Nasıl | |6 |{{no}} |- |Benim Güzel Ailem | |22 |Хотима |- |Bihter | |1 |Хотима |- |Bir Derdim Var | |6 |Хотима |- |Biz Kimden Kaçıyorduk Anne | |7 |{{no}} |- |Boğa Boğa | |1 |Хотима |- |Bursa Bülbülü | |1 |Хотима |- |Dayton | |6 |{{no}} |- |Deneme Çekimi | |6 |{{no}} |- |Derin Mor | |8 |{{no}} |- |Dilek Taşı | |20 |Хотима |- |Do Not Disturb: Ayzek ile Bir Gece | |1 |Хотима |- |Dokuz Oğuz | |6 |Хотима |- |Dönence | |14 |Хотима |- |Dünya Bu | |8 |Хотима |- |Ego | |13 |Хотима |- |Eyvah Ramazan Bey | |20 |{{no}} |- |Fedakar | |50 |Хотима |- |Gülcemal | |13 |Хотима |- |Hay Sultan | |20 |{{no}} |- |Hayatımın Neşesi | |18 |Хотима |- |Hudutsuz Sevda | |34 |{{no}} |- |Hür | |10 |{{no}} |- |Kader Bağları | |5 |Хотима |- |Kader Oyunları | |80 |Хотима |- |Kaküllü Kız | |4 |Хотима |- |Kapı | |10 |{{no}} |- |Kendi Düşen Ağlamaz | |27 |Хотима |- |Kendi Yolumda | |1 |Хотима |- |Kısmet | |10 |Хотима |- |Kirli Sepeti | |32 |{{no}} |- |Kod Adı: Kırlangıç | |26 |{{no}} |- |Koyu Beyaz | |8 |{{no}} |- |Kraliçe | |11 |Хотима |- |Kudüs Fatihi: Selahaddin Eyyubi | |27 |{{no}} |- |Kuzgun: Dipsiz Karanlık | |10 |{{no}} |- |İyi Adamın 10 Günü | |1 |Хотима |- |Kızıl Elma: Bir Fetih Öyküsü | |8 |{{no}} |- |Kötü Adamın 10 Günü | |1 |Хотима |- |Küçük Dahi: İbn-i Sina | |10 |{{no}} |- |Leylifer | |1 |{{no}} |- |Magarsus | |8 |{{no}} |- |Mahsusa: Trablusgarb | |10 |{{no}} |- |Maviye Sürgün | |25 |Хотима |- |Meraklı Adamın 10 Günü | |1 |Хотима |- |Merve Kült | |1 |Хотима |- |Metamorfoz: Kırılma | |10 |{{no}} |- |Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî | |20 |{{no}} |- |Modern Doğu Masalları | |8 |{{no}} |- |Ne Gemiler Yaktım | |8 |Хотима |- |Olay Yeri | |1 |{{no}} |- |Organizasyon Bizim İşimiz | |10 |{{no}} |- |Ömer | |54 |Хотима |- |Özür Dilerim | |1 |Хотима |- |Prens | |15 |{{no}} |- |Ruhun Duymaz | |9 |Хотима |- |Rüyanda Görürsün | |1 |Хотима |- |Safir | |26 |Хотима |- |Sakla Beni | |26 |Хотима |- |Sandık Kokusu | |25 |{{no}} |- |Sarmaşık Zamanı | |16 |Хотима |- |Sen Ben O | |8 |{{no}} |- |Serhat | |10 |{{no}} |- |Sığınak | |2 |{{no}} |- |Son Gün | |8 |{{no}} |- |Su Koruyucuları: Geleceğin Beşlisi | |1 |Хотима |- |Su Koruyucuları: Okula Dönüş | |6 |{{no}} |- |Şahane Hayatım | |30 |Хотима |- |Şahmaran | |8 |{{no}} |- |Şanzelize Düğün Salonu | |8 |{{no}} |- |Şebeke | |10 |{{no}} |- |Taçsız Prenses | |19 |Хотима |- |Tetikçinin Oğlu | |7 |Хотима |- |Terzi | |23 |Хотима |- |Tozkoparan İskender: Gölge | |10 |{{no}} |- |Üniversdeli | |10 |{{no}} |- |Üvey Anne | |8 |Хотима |- |Veda Mektubu | |24 |Хотима |- |Vermem Seni Ellere | |9 |Хотима |- |Ya Çok Seversen | |13 |Хотима |- |Yabani | |36 |{{no}} |- |Yalnız Kalpler | |100 |Хотима |- |Yangın Günleri: Independenta | |8 |{{no}} |- |Yaratılan | |8 |{{no}} |- |Yardımcı Oyuncu | |10 |{{no}} |- |Yaz Şarkısı | |8 |Хотима |- |Yeşil Deniz: Milenyum | |10 |{{no}} |- |Yeşil Vadi'nin Kızı | |73 |Хотима |- |Yıldızlar Bana Uzak | |4 |Хотима |- |Yüz Yıllık Mucize | |13 |Хотима |} ==2022== {| class="wikitable sortable" |- ! colspan="4" style="background-color:LightSteelBlue"| 2022 |- !style="background-color:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background-color:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background-color:#CCCCCC"| Қисм !style="background-color:#CCCCCC"| Хотима |- |Adı Sevgi | |11 |Хотима |- |Ah Nerede | |7 |Хотима |- |Aldatmak | |71 |Хотима |- |Andropoz | |6 |Хотима |- |Annenin Sırrıdır Çocuk | |11 |Хотима |- |Aslında Özgürsün | |8 |{{no}} |- |Âşıklar Bayramı | |1 |Хотима |- |Aşk Kumardır | |7 |{{no}} |- |Aşk Taktikleri | |1 |Хотима |- |Aşk ve Umut | |285 |Хотима |- |Aşkın Kıyameti | |1 |Хотима |- |Aşkın Yolculuğu : Hacı Bayram-ı Veli | |28 |Хотима |- |Baba : Bir Anadolu Hikayesi | |30 |Хотима |- |Babamın Kemanı | |1 |Хотима |- |Balkan Ninnisi | |25 |Хотима |- |Barbaros Hayreddin: Sultanın Fermanı | |20 |Хотима |- |Ben Bu Cihana Sığmazam | |68 |Хотима |- |Ben Gri | |8 |Хотима |- |Berlin Çekirdekçisi | |11 |{{no}} |- |Bir Küçük Gün Işığı | |36 |Хотима |- |Bir Peri Masalı | |13 |Хотима |- |Bizden Olur Mu | |10 |{{no}} |- |Canım Annem | |350 |Хотима |- |Cezailer | |6 |Хотима |- |Cici | |1 |Хотима |- |Çekiç ve Gül: Bir Behzat Ç. Hikayesi | |15 |{{no}} |- |Çöp Adam | |30 |Хотима |- |Darmaduman | |9 |Хотима |- |Duy Beni | |20 |Хотима |- |Dünyayla Benim Aramda | |8 |{{no}} |- |Erkek Severse | |26 |Хотима |- |Erşan Kuneli | |8 |{{no}} |- |Esaret | |355 |{{no}} |- |Gecenin Ucunda | |26 |Хотима |- |Gelsin Hayat Bildiği Gibi | |41 |Хотима |- |Gizli Saklı | |8 |Хотима |- |Gönül | |1 |Хотима |- |Gül Masalı | |17 |Хотима |- |Gülümse Kaderine | |5 |Хотима |- |Güzel Günler | |26 |Хотима |- |Hacı Bayram Veli | |26 |Хотима |- |Hakim | |10 |Хотима |- |Hayaller ve Hayatlar | |26 |Хотима |- |Hayat Bugün | |8 |Хотима |- |Hayatımın Şansı | |9 |Хотима |- |Hicran | |160 |Хотима |- |İçimizdeki Ateş | |5 |Хотима |- |İyilik | |27 |Хотима |- |Kaçış | |8 |{{no}} |- |Kadere Karşı | |39 |Хотима |- |Kal | |1 |Хотима |- |Kan Çiçekleri | |334 |{{no}} |- |Kara Tahta | |20 |Хотима |- |Kasaba Doktoru | |32 |Хотима |- |Kıyma | |21 |Хотима |- |Kızılcık Şerbeti | |66 |{{no}} |- |Konteyner Brothers “Hurdalık” | |26 |{{no}} |- |Kral Şakir: Geri Dönüşüm | |1 |Хотима |- |Kusursuz Kiracı | |6 |Хотима |- |Kuş Uçuşu | |24 |Хотима |- |Meta Aşk | |8 |{{no}} |- |Mezarlık | |4 |{{no}} |- |Mükemmel Eşleşme | |13 |Хотима |- |Nasıl Fenomen Oldum | |12 |Хотима |- |O Kız | |24 |Хотима |- |Oğlum | |15 |Хотима |- |Özel Ders | |1 |Хотима |- |Pera Palas'ta Gece Yarısı | |8 |{{no}} |- |Recep İvedik 7 | |1 |Хотима |- |Sadece Arkadaşız | |20 |Хотима |- |Sen Yaşamaya Bak | |1 |Хотима |- |Senden Daha Güzel | |14 |Хотима |- |Seni Dinliyorum | |10 |{{no}} |- |Seni Kalbime Sakladım | |7 |Хотима |- |Seversin | |20 |Хотима |- |Sevmek Zamanı | |5 |Хотима |- |Sıcak Kafa | |8 |Хотима |- |Sıfırıncı Gün | |6 |Хотима |- |Sipahi | |8 |Хотима |- |Son Nefesime Kadar | |5 |Хотима |- |Sonsuza Dek Nedime | |1 |Хотима |- |Toprak ile Fidan | |100 |Хотима |- |Tozlu Yaka | |26 |Хотима |- |Tuzak | |26 |Хотима |- |Ufo | |1 |Хотима |- |Uysallar | |8 |Хотима |- |Üç Kız Kardeş | |84 |Хотима |- |Var Bunlar | |26 |Хотима |- |Yakamoz S-245 | |7 |Хотима |- |Yalı Çapkını | |73 |{{no}} |- |Yalnız Kurt | |32 |Хотима |- |Yazgı | |74 |Хотима |- |Yılbaşı Gecesi | |1 |Хотима |- |Yolun Açık Olsun | |1 |Хотима |- |Yürek Çıkmazı | |28 |Хотима |- |Zeytin Ağacı | |8 |{{no}} |} ==2021== {| class="wikitable sortable" |- ! colspan="4" style="background-color:LightSteelBlue"| 2021 |- !style="background-color:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background-color:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background-color:#CCCCCC"| Қисм !style="background-color:#CCCCCC"| Хотима |- |50m2 | |8 |Хотима |- |Acans | |10 |Хотима |- |Ada Masalı | |25 |Хотима |- |Adım Başı Kafe | |10 |Хотима |- |Akıncı | |20 |Хотима |- |Alparslan: Büyük Selçuklu | |61 |Хотима |- |Annemizi Saklarken | |8 |Хотима |- |Aşk Mantık İntikam | |42 |Хотима |- |Aşkın Tarifi | |13 |Хотима |- |Ata Demirer Gazinosu | |1 |Хотима |- |Ayak İşleri | |30 |Хотима |- |Aziz | |28 |Хотима |- |Azizler | |1 |Хотима |- |Baht Oyunu | |17 |Хотима |- |Barbaroslar : Akdeniz'in Kılıcı | |32 |Хотима |- |Baş Belası | |13 |Хотима |- |Beni Çok Sev | |1 |Хотима |- |Benim Hayatım | |6 |Хотима |- |Bir Yeraltı Sit-Com'u | |10 |Хотима |- |Bir Zamanlar Kıbrıs | |24 |Хотима |- |Bizi Ayıran Çizgi | |5 |Хотима |- |Bonkis | |15 |Хотима |- |Bozkır Arslanı Celaleddin | |7 |Хотима |- |Börü 2039 | |6 |Хотима |- |Cam Tavanlar | |8 |Хотима |- |Camdaki Kız | |82 |Хотима |- |Destan | |28 |Хотима |- |Diğital Sahne | |10 |Хотима |- |Doğu | |16 |{{no}} |- |Dümen | |6 |Хотима |- |Dünya Hali | |20 |Хотима |- |Eee Sonra | |10 |Хотима |- |Elbet Bir Gün | |6 |Хотима |- |Elkızı | |13 |Хотима |- |Etkileyici | |20 |Хотима |- |Evlilik Hakkında Her Şey | |33 |Хотима |- |Ex Aşkım | |24 |Хотима |- |Fatma |Фотима |6 |Хотима |- |Fandom | |26 |Хотима |- |Geçen Yaz | |1 |Хотима |- |Gibi | |55 |{{no}} |- |Girift | |13 |Хотима |- |Hamlet | |7 |Хотима |- |Hiç | |8 |Хотима |- |Hükümsüz | |10 |Хотима |- |Kaderimin Oyunu | |26 |Хотима |- |Kağıt Ev | |8 |Хотима |- |Kağıttan Hayatlar | |1 |Хотима |- |Kahraman Babam | |8 |Хотима |- |Kalp Yarası | |32 |Хотима |- |Kanunsuz Topraklar | |16 |Хотима |- |Kardeşlerim | |132 |Хотима |- |Kazara Aşk | |13 |Хотима |- |Kırık Hayatlar | |100 |Хотима |- |Kin | |1 |Хотима |- |Kulüp | |20 |Хотима |- |Leyla ile Mecnun | |40 |Хотима |- |İçimizden Biri | |6 |Хотима |- |İkimizin Sırrı | |10 |Хотима |- |İlginç Bazı Olaylar | |20 |Хотима |- |İlk ve Son | |8 |Хотима |- |İşte Bu Benim Masalım | |8 |Хотима |- |Maraşlı | |26 |Хотима |- |Masal Şatosu : Peri Hırsızı | |16 |Хотима |- |Masumiyet | |13 |Хотима |- |Mavera | |26 |Хотима |- |Metot | |4 |Хотима |- |Misafir | |5 |Хотима |- |Olağan Şüpheliler | |10 |Хотима |- |Oluversin Gari | |6 |Хотима |- |Orta! Kafa! Aşk! | |20 |Хотима |- |Öğrenci Evi | |10 |Хотима |- |Ölüm Zamanı | |8 |Хотима |- |Özelden Yürüyenler | |26 |Хотима |- |Saklı | |10 |Хотима |- |Sana Söz | |7 |Хотима |- |Sen Hiç Ateş Böceği Gördün Mü | |1 |Хотима |- |Seni Çok Bekledim | |13 |Хотима |- |Senkron | |6 |Хотима |- |Sesli Güldüm | |20 |Хотима |- |Seyyar | |10 |Хотима |- |Sihirli Annem | |30 |Хотима |- |Son Yaz | |26 |Хотима |- |Süper 1 Takım | |26 |Хотима |- |Şeref Bey | |10 |Хотима |- |Terapist | |7 |Хотима |- |Teşkilat | |110 |{{no}} |- |Tolgshow : Filtresiz | |20 |Хотима |- |Tozkoparan : İskender | |46 |Хотима |- |Uzak Şehrin Masalı | |5 |Хотима |- |Üç Kuruş | |28 |Хотима |- |Vahşi Şeyler | |8 |Хотима |- |Yalancı | |10 |Хотима |- |Yalancılar ve Mumları | |5 |Хотима |- |Yargı | |95 |Хотима |- |Yeşilçam | |20 |Хотима |- |Yetiş Zeynep | |20 |Хотима |} ==2020== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2020 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |[[:tr:9 Kere Leyla|9 Kere Leyla]] | |1 |Хотима |- |[[:tr:10 Bin Adım|10 Bin Adım]] | |20 |Хотима |- |[[:tr:Acemi Anneler|Acemi Anneler]] | |165 |Хотима |- |Aile Sirketi |Ширкати оилавӣ |39 |Хотима |- |[[:tr:Akrep (dizi)|Akrep]] |Ақраб |26 |Хотима |- |[[:tr:Alef (dizi)|Alef]] |Алеф |8 |Хотима |- |[[:tr:Alev Alev (dizi, 2020)|Alev Alev]] | |28 |Хотима |- |Aptal çocuklar | |8 |Хотима |- |[[:tr:Arıza (dizi)|Аrıza]] | |30 |Хотима |- |[[:tr:Aşk 101|Aşk 101]] | |8 |Хотима |- |[[:tr:Babil (dizi)|Babil]] |Вавилон |20 |Хотима |- |[[:tr:Baraj (dizi)|Baraj]] |Сарбанд |39 |Хотима |- |[[Ҷаноби иштибоҳ|Bay Yanlış]] |[[Ҷаноби иштибоҳ]] |14 |Хотима |- |[[:tr:Bir Annenin Günahı|Bir Annenin Günahı]] |Гуноҳони як модар |5 |Хотима |- |[[:tr:Bir Başkadır|Bir Başkadır]] | |12 |Хотима |- |[[:tr:Çatı Katı Aşk|Çatı Katı Aşk]] |Ишқ зери бом |16 |Хотима |- |[[:tr:Çıplak (dizi)|Çıplak]] | |8 |Хотима |- |[[:tr:Çocukluk (dizi)|Çocukluk]] | |11 |Хотима |- |[[:tr:Emanet (dizi, 2020)|Emanet]] |Амонат |805 |Хотима |- |[[:tr:Ev Yapımı|Ev Yapımı]] | |13 |Хотима |- |Galiçya İşgal Altında | |6 |Хотима |- |[[:tr:Gel Dese Aşk|Gel Dese Aşk]] |Ишқ садо мезанад |4 |Хотима |- |[[:tr:Gençliğim Eyvah|Gençliğim Eyvah]] |Ҷавонӣ ёдат ба хайр |17 |Хотима |- |[[:tr:Gönül Dağı|Gönül Dağı]] |[[Кӯҳи дилҳо]] |180 |{{Не|Идома}} |- |Gün On4 | |10 |Хотима |- |[[:tr:Hizmetçiler|Hizmetçiler]] |Хидматкорон |3 |Хотима |- |[[:tr:İyi Aile Babası|İyi Aile Babası]] | |8 |Хотима |- |[[:tr:İyi Günde Kötü Günde (dizi)|İyi Günde Kötü]] |Дар хушӣ ва дар ғам |6 |Хотима |- |[[:tr:Kafa Doktoru|Kafa Doktoru]] | |9 |Хотима |- |[[:tr:Kefaret (dizi)|Kefaret]] | |35 |Хотима |- |[[:tr:Kırmızı Oda|Kırmızı Oda]] |Утоқи сурх |61 |Хотима |- |Kuşlarla Yolculuk | |30 |Хотима |- |[[:tr:Maria ile Mustafa|Maria ile Mustafa]] |Мария ва Мустафо |17 |Хотима |- |[[:tr:Masumlar Apartmanı|Masumlar Apartmanı]] | |71 |Хотима |- |[[:tr:Menajerimi Ara|Menajerimi Ara]] | |45 |Хотима |- |Netleşme | |3 |Хотима |- |[[:tr:Öğretmen (dizi)|Öğretmen]] |Муаллим |9 |Хотима |- |Pes Artık | |9 |Хотима |- |[[:tr:Ramo|Ramo]] |Рамо |40 |Хотима |- |[[:tr:Rise of Empires: Ottoman|Rise of Empires: Ottoman]] | |6 |Хотима |- |[[:tr:Sadakatsiz|Sadakatsiz]] | |60 |Хотима |- |[[:tr:Saygı (dizi)|Saygı]] | |16 |Хотима |- |[[Дари хонаамро бикӯб (силсилафилм)|Sen Çal Kapımı]] |[[Дари хонаамро бикӯб (силсилафилм)|Дари хонаамро бикӯб]] |52 |Хотима |- |[[:tr:Sokağın Çocukları|Sokağın Çocukları]] | |55 |Хотима |- |[[:tr:Sol Yanım (dizi)|Sol Yanım]] | |12 |Хотима |- |[[:tr:Şaşkın Bakkal 216|Şaşkın Bakkal 216]] | |4 |Хотима |- |[[:tr:Şeref Sözü (dizi)|Şeref Sözü]] | |4 |Хотима |- |[[:tr:Tövbeler Olsun|Tövbeler Olsun]] | |32 |Хотима |- |[[:tr:Tutunamayanlar (dizi)|Tutunamayanlar]] | |19 |Хотима |- |[[:tr:Türkan Hanım'ın Konağı|Türkan Hanım'ın Konağı]] | |193 |Хотима |- |Uyanın da Balığa Çıkalım | |34 |Хотима |- |[[:tr:Uyanış: Büyük Selçuklu|Uyanış: Büyük Selçuklu]] | |34 |Хотима |- |[[:tr:Ya İstiklal Ya Ölüm (dizi)|Ya İstiklal Ya Ölüm]] |Ё истиқлол ё марг |12 |Хотима |- |[[:tr:Yarım Kalan Aşklar|Yarım Kalan Aşklar]] | |8 |Хотима |- |[[:tr:Yeni Hayat (dizi, 2020)|Yeni Hayat]] |Рӯзгори нав |9 |Хотима |- |[[:tr:Zemheri (dizi)|Zemheri]] |Зимистони сард |10 |Хотима |- |[[:tr:Zümrüdüanka (dizi)|Zümrüdüanka]] |Самандар |26 |Хотима |- |} ==2019== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2019 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |[[:tr:4n1k Yeni Başlangıçlar|4n1k Yeni Başlangıçlar]] | |13 |Хотима |- |[[:tr:Afili Aşk|Afili Aşk]] | |38 |Хотима |- |[[:tr:Aşk Ağlatır|Aşk Ağlatır]] | |16 |Хотима |- |[[:tr:Atiye (dizi)|Atiye]] |Ҳадя |24 |Хотима |- |[[:tr:Aynen Aynen|Aynen Aynen]] | |43 |Хотиме |- |[[:tr:Azize (dizi)|Azize]] |Азиза |6 |Хотима |- |Baharı Beklerken | |100 |Хотима |- |[[:tr:Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi|Behzat Ç.: Bir Ankara Polisiyesi]] | |9 |Хотима |- |[[:tr:Benim Adım Melek|Benim Adım Melek]] |Исми ма Малик |66 |Хотима |- |[[:tr:Benim Tatlı Yalanım|Benim Tatlı Yalanım]] | |28 |Хотима |- |[[:tr:Bir Aile Hikayesi|Bir Aile Hikayesi]] |Достони як оила |18 |Хотима |- |[[:tr:Canevim|Canevim]] |Ошиёни дилам |17 |Хотима |- |[[:tr:Çocuk (dizi)|Çocuk]] |Кудак |18 |Хотима |- |[[:tr:Çok Güzel Hareketler 2|Çok Güzel Hareketler Bunlar 2]] | |201 |{{Не|Идома}} |- |Dengi Dengine | |5 |Хотима |- |[[:tr:Doğduğun Ev Kaderindir|Doğduğun Ev Kaderindir]] |Хонаи сарнавишт |43 |Хотима |- |[[:tr:Ferhat İle Şirin (dizi)|Ferhat İle Şirin]] |Фарҳод ва Ширин |6 |Хотима |- |Gorbi | |13 |Хотима |- |[[:tr:Güvercin (dizi)|Güvercin]] |Кабутар |16 |Хотима |- |[[:tr:Halka (dizi)|Halka]] |Ҳалқа |19 |Хотима |- |[[:tr:Hekimoğlu (dizi, 2019)|Hekimoğlu]] |Ҳакимоғлу |51 |Хотима |- |[[:tr:Hercai|Hercai]] |Ҳарҷоӣ |69 |Хотима |- |[[:tr:Her Yerde Sen|Her Yerde Sen]] | |23 |Хотима |- |İçten Sesler Korosu | |5 |Хотима |- |İncir Ağacı | |140 |Хотима |- |[[:tr:Kardeş Çocukları|Kardeş Çocukları]] | |21 |Хотима |- |[[:tr:Kimse Bilmez|Kimse Bilmez]] | |27 |Хотима |- |[[:tr:Kurşun (dizi)|Kurşun]] |Тир |7 |Хотима |- |[[:tr:Kuruluş Osman|Kuruluş Osman]] |[[Асосгузор: Усмон]] |194 |Хотима |- |[[:tr:Kuzey Yıldızı: İlk Aşk|Kuzey Yıldızı: İlk Aşk]] | |64 |Хотима |- |[[:tr:Kuzgun (dizi)|Kuzgun]] | |21 |Хотима |- |[[:tr:Leke (dizi)|Leke]] | |9 |Хотима |- |[[:tr:Mucize Doktor|Mucize Doktor]] |Муъҷиза табиб |64 |Хотима |- |[[:tr:Nöbet (dizi)|Nöbet]] | |8 |Хотима |- |[[:tr:Sefirin Kızı|Sefirin Kızı]] |Духтари сафир |52 |Хотима |- |[[:tr:Seksenler|Seksenler]] | |655 |Хотима |- |[[:tr:Sevdim Seni Bir Kere|Sevdim Seni Bir Kere]] | |154 |Хотима |- |[[:tr:Sevgili Geçmiş|Sevgili Geçmiş]] | |8 |Хотима |- |[[:tr:Şampiyon (dizi)|Şampiyon]] |Қаҳрамон |34 |Хотима |- |[[:tr:Tek Yürek (dizi)|Tek Yürek]] |Як дил |22 |Хотима |- |[[:tr:Vurgun (dizi)|Vurgun]] |Захмӣ |6 |Хотима |- |[[:tr:Vuslat (dizi)|Vuslat]] | |44 |Хотима |- |[[:tr:Yaralı Kuşlar|Yaralı Kuşlar]] | |165 |Хотима |- |[[:tr:Yemin (dizi)|Yemin]] | |503 |Хотима |- |[[:tr:Yüzleşme|Yüzleşme]] | |4 |Хотима |- |[[:tr:Zalim İstanbul|Zalim İstanbul]] |Истанбули золим |39 |Хотима |- |[[:tr:Zengin ve Yoksul|Zengin ve Yoksul]] | |8 |Хотима |} ==2018== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2018 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |4n1k İlk Aşk | |12 |Хотима |- |8. Gün | |6 |Хотима |- |Acayip Tipler | |6 |Хотима |- |Adı: Zehra |Бо исми Зуҳро |14 |Хотима |- |Ağlama Anne |Гиря макун модар |13 |Хотима |- |Alija | |6 |Хотима |- |Aşktroloji | |1 |Хотима |- |Avlu | |44 |Хотима |- |Babamın Günahları | |4 |Хотима |- |Bamsı Beyrek | |1 |Хотима |- |Bartu Ben | |10 |Хотима |- |Beni Bırakma | |630 |Хотима |- |Bir Deli Rüzgar | |6 |Хотима |- |Bir Litre Gözyaşı |Як литр ашк |15 |Хотима |- |Bir Mucize Olsun |Як муъҷиза |3 |Хотима |- |Bir Umut Yeter | |6 |Хотима |- |Bir Zamanlar Çukurova |Рӯзгоре дар Чукурова |140 |Хотима |- |Bozkır | |10 |Хотима |- |Börü |Гург |6 |Хотима |- |Can Kırıkları |Дилшикастагон |4 |Хотима |- |Çarpışma | |24 |Хотима |- |Darısı Başımıza | |5 |Хотима |- |Dip | |8 |Хотима |- |Dudullu Postası | |12 |Хотима |- |Ege'nin Hamsisi | |23 |Хотима |- |Elimi Bırakma |Дастамро раҳо макун |59 |Хотима |- |Erkenci Kuş | |51 |Хотима |- |Eşik | |10 |Хотима |- |Gülizar |Гулизор |10 |Хотима |- |Gülperi |Гулпарӣ |30 |Хотима |- |Hakan: Muhafız | |32 |Хотима |- |Hıçkırık | |50 |Хотима |- |İkizler Memo-Can | |25 |Хотима |- |İnsanlık Suçu | |8 |Хотима |- |Jet Sosyete | |59 |Хотима |- |Kalbimin Sultanı |Султони қалбам |8 |Хотима |- |Kanaga | |13 |Хотима |- |Keşke Hiç Büyümeseydik | |4 |Хотима |- |Kızım |Духтарам |34 |Хотима |- |Koca Koca Yalanlar | |12 |Хотима |- |Kocaman Ailem | |8 |Хотима |- |Masum Değiliz | |6 |Хотима |- |Mehmetçik: Kutlu Zafer | |14 |Хотима |- |Mehmetçik: Kut'ül-Amare | |19 |Хотима |- |Mehmed Bir Cihan Fatihi | |6 |Хотима |- |Meleklerin Aşkı | |11 |Хотима |- |Muhteşem İkili |Завҷи афсонавӣ |12 |Хотима |- |Nefes Nefese |Нафас бо нафас |10 |Хотима |- |Sen Anlat Karadeniz |Ту бигӯ Карадениз |64 |Хотима |- |Servet | |4 |Хотима |- |Şahin Tepesi | |6 |Хотима |- |Şahsiyet | |12 |Хотима |- |Tam Kafadan | |6 |Хотима |- |Tehlikeli Karım | |6 |Хотима |- |Tolgshow | |26 |Хотима |- |Tufa | |3 |Хотима |- |Tozkoparan | |55 |Хотима |- |Yasak Elma |Себи мамнӯъ |177 |Хотима |- |Yaşamayanlar | |8 |Хотима |- |Yuvamdaki Düşman |Душмани хонаам |6 |Хотима |} ==2017== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2017 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |7 Yüz | |7 |Хотима |- |Adı Efsane | |29 |Хотима |- |Aslan Ailem | |31 |Хотима |- |Aşk ve Gurur | |6 |Хотима |- |Ateşböceği | |17 |Хотима |- |Badem Şekeri | |5 |Хотима |- |Bahtiyar Ölmez |[[Бахтиёр намемирад]] |19 |Хотима |- |Bir Deli Sevda | |4 |Хотима |- |Bizim Hikaye |Қиссаи мо |70 |Хотима |- |Bu Sayılmaz | |3 |Хотима |- |Bu Şehir Arkandan Gelecek | |20 |Хотима |- |Cennet'in Gözyaşları | |36 |Хотима |- |Çalınmış Hayatlar | |3 |Хотима |- |Çember | |11 |Хотима |- |Çoban Yıldızı | |17 |Хотима |- |Çocuklar Duymasın | |76 |Хотима |- |Çukur | |131 |Хотима |- |Dayan Yüreğim |Дилам тоб овар |13 |Хотима |- |Deli Gönül | |10 |Хотима |- |Dolunay | |26 |Хотима |- |Dostlar Mahallesi | |4 |Хотима |- |Esaretim Sensin | |55 |Хотима |- |Evlat Kokusu | |9 |Хотима |- |Fazilet Hanım ve Kızları |Фазилатхонум ва духтаронаш |50 |Хотима |- |Fi | |22 |Хотима |- |Görünen Adam | |10 |Хотима |- |Hayat Sırları | |11 |Хотима |- |Hayati ve Diğerleri | |6 |Хотима |- |Hile | |24 |Хотима |- |İçimdeki Fırtına | |6 |Хотима |- |İki Yalancı | |9 |Хотима |- |İkisini de Sevdim | |3 |Хотима |- |İsimsizler | |27 |Хотима |- |İstanbullu Gelin |Арӯси истанбулӣ |87 |Хотима |- |Kadın |Зан |81 |Хотима |- |Kalk Gidelim | |135 |Хотима |- |Kalp Atışı | |28 |Хотима |- |Kanatsız Kuşlar | |46 |Хотима |- |Kara Yazı | |6 |Хотима |- |Kayıtdışı | |8 |Хотима |- |Kırlangıç Fırtınası | |7 |Хотима |- |Kısa Kısa Aşk | |19 |Хотима |- |Kızlarım İçin | |13 |Хотима |- |Klavye Delikanlıları | |8 |Хотима |- |Komşular | |25 |Хотима |- |Kral Şakir | |273 |{{Не|Идома}} |- |Lise Devriyesi | |11 |Хотима |- |Masum | |8 |Хотима |- |Meryem |Марям |30 |Хотима |- |Nerdesin Birader | |4 |Хотима |- |Ölene Kadar | |13 |Хотима |- |Payitaht: Abdülhamid | |154 |Хотима |- |Rüya | |10 |Хотима |- |Saatli İlker Ayrık Takvimi | |69 |Хотима |- |Sahipli | |10 |Хотима |- |Savaşçı | |109 |Хотима |- |Seni Kimler Aldı | |10 |Хотима |- |Sevda'nın Bahçesi | |4 |Хотима |- |Seven Ne Yapmaz | |11 |Хотима |- |Siyah Beyaz Aşk | |32 |Хотима |- |Siyah İnci | |20 |Хотима |- |Son Destan | |5 |Хотима |- |Söz | |84 |Хотима |- |Şevkat Yerimdar | |44 |Хотима |- |Tutsak | |9 |Хотима |- |Türk Malı | |8 |Хотима |- |Ufak Tefek Cinayetler | |45 |Хотима |- |Ver Elini Aşk | |11 |Хотима |- |Yalaza | |20 |Хотима |- |Yara Bandı | |13 |Хотима |- |Yeni Gelin |Арӯси нав |63 |Хотима |- |Yıldızlar Şahidim | |4 |Хотима |- |Yüz Yüze | |2 |Хотима |} ==2016== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2016 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |46 Yok Olan | |13 |Хотима |- |100 Yıllık Mühür | |15 |Хотима |- |Adını Sen Koy | |397 |Хотима |- |Aile İşi | |13 |Хотима |- |Altınsoylar | |3 |Хотима |- |Anne | |33 |Хотима |- |Arkadaşlar İyidir | |10 |Хотима |- |Aşk Laftan Anlamaz | |31 |Хотима |- |Aşk ve Mavi | |78 |Хотима |- |Aşk Yalanı Sever | |7 |Хотима |- |Babam ve Ailesi | |13 |Хотима |- |Bana Sevmeyi Anlat | |22 |Хотима |- |Bodrum Masalı | |42 |Хотима |- |Buyur Bi'De Burdan Bak | |10 |Хотима |- |Cesur ve Güzel | |32 |Хотима |- |Cesur Yürek | |21 |Хотима |- |Çifte Saadet | |11 |Хотима |- |Çizgiyi Geç | |10 |Хотима |- |Familya | |10 |Хотима |- |Gecenin Kraliçesi | |15 |Хотима |- |Göç Zamanı | |15 |Хотима |- |Güldüy Güldüy Çocuk | |31 |Хотима |- |Gülümse Yeter | |24 |Хотима |- |Hangimiz Sevmedik | |40 |Хотима |- |Hanım Köylü | |13 |Хотима |- |Hayat Bazen Tatlıdır | |26 |Хотима |- |Hayat Sevince Güzel | |15 |Хотима |- |Hayat Şarkısı | |57 |Хотима |- |Hayatımın Aşkı | |17 |Хотима |- |İçerd | |39 |Хотима |- |İlişki Durumu: Evli | |4 |Хотима |- |İstanbul Sokakları | |9 |Хотима |- |Kaçın Kurası | |4 |Хотима |- |Kalbim Yangın Yeri | |5 |Хотима |- |Kalbimdeki Deniz | |60 |Хотима |- |Kanıt Ateş Üstünde | |8 |Хотима |- |Kehribar | |15 |Хотима |- |Kış Güneşi | |18 |Хотима |- |Kördüğüm | |31 |Хотима |- |Melek ile Serhat | |5 |Хотима |- |Müdür Ne'aptın? | |13 |Хотима |- |No: 309 | |65 |Хотима |- |N'olur Ayrılalım | |5 |Хотима |- |Oyunbozan | |5 |Хотима |- |Rengarenk | |7 |Хотима |- |Rüzgarın Kalbi | |9 |Хотима |- |Seddülbahir 32 Saat | |4 |Хотима |- |Sevda Kuşun Kanadında | |31 |Хотима |- |Seviyor Sevmiyor | |28 |Хотима |- |Sıfır Bir | |43 |Хотима |- |Şahane Damat | |8 |Хотима |- |Tatlı İntikam | |30 |Хотима |- |Umuda Kelepçe Vurulmaz | |15 |Хотима |- |Vatanım Sensin | |59 |Хотима |- |Yüksek Sosyete | |26 |Хотима |} <ref>{{cite web|url=https://starsofthescreen.com/best-turkish-series-ever/|title=Best Turkish series ever|website=Starsofthescreen.com|accessdate=5 February 2020|archivedate=2020-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200821132003/https://starsofthescreen.com/best-turkish-series-ever/}}</ref> ==2015== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2015 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Acı Aşk | |13 |Хотима |- |Acil Aşk Aranıyor | |24 |Хотима |- |Adı Mutluluk | |17 |Хотима |- |Analar ve Anneler | |9 |Хотима |- |Asla Vazgeçmem | |59 |Хотима |- |Aşk Yeniden | |59 |Хотима |- |Ayrılsak da Beraberiz | |7 |Хотима |- |Baba Candır | |66 |Хотима |- |Bana Baba Dedi | |7 |Хотима |- |Bedel | |20 |Хотима |- |Beş Kardeş | |13 |Хотима |- |Beyaz Yalan | |6 |Хотима |- |Bir Deniz Hikayesi | |8 |Хотима |- |Bir Modern Habil Kabil Hikayesi | |2 |Хотима |- |Büyük Sürgün Kafkasya | |4 |Хотима |- |Çınar Gölgesinde | |70 |Хотима |- |Çilek Kokusu | |23 |Хотима |- |Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz |[[Роҳзанон дар дунё ҳукумат намекунанд (силсилафилм)|Роҳзанон дар дунё ҳукумат намекунанд]] |199 |Хотима |- |Eve Dönüş | |22 |Хотима |- |Evli ve Öfkeli | |30 |Хотима |- |Fabrika Kızı | |4 |Хотима |- |Gamsız Hayat | |5 |Хотима |- |Güne Bakan | |5 |Хотима |- |Güneşin Kızları | |39 |Хотима |- |Hatırla Gönül | |13 |Хотима |- |Hayat Mucizelere Gebe | |7 |Хотима |- |Heredot Cevdet Saati | |120 |Хотима |- |İlişki Durumu: Karışık | |40 |Хотима |- |İnadına Aşk | |32 |Хотима |- |Kalbim Egede Kaldı | |16 |Хотима |- |Kara Ekmek | |37 |Хотима |- |Kara Kutu | |7 |Хотима |- |Kara Sevda |Ишқи сиёҳ |74 |Хотима |- |Kırgın Çiçekler |[[Ғунчаҳои захмӣ]] |113 |Хотима |- |Kiralık Aşk | |69 |Хотима |- |Maral | |17 |Хотима |- |Mayıs Kraliçesi | |11 |Хотима |- |Milat | |10 |Хотима |- |Muhteşem Yüzyıl: Kösem | |60 |Хотима |- |Mutlu Ol yeter | |7 |Хотима |- |Ne Münasabet | |11 |Хотима |- |Poyraz Karayel |Пойраз Короел |82 |Хотима |- |Racon | |4 |Хотима |- |Sen Benimsin | |13 |Хотима |- |Serçe Sarayı | |13 |Хотима |- |Sevda Alaboru | |4 |Хотима |- |Son Çıkış | |17 |Хотима |- |Şehrin Melekleri | |5 |Хотима |- |Tatlı Küçük Yalancılar | |13 |Хотима |- |Tutar Mı Tutar | |4 |Хотима |- |Yazın Öyküsü | |13 |Хотима |- |Yeter | |40 |Хотима |- |Yunus Emre: Aşkın Yolculuğu | |44 |Хотима |- |Zeyrek ile Çeyrek | |29 |Хотима |} ==2014== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2014 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |1 Erkek 1 Kadın 2 Çocuk | |41 |Хотима |- |Ağlatan Dans | |5 |Хотима |- |Ah Neriman | |4 |Хотима |- |Alin Yazim | |240 |Хотима |- |Analı Oğullu | |4 |Хотима |- |Ankaranın Dikmeni | |25 |Хотима |- |Aşkın Kanunu | |10 |Хотима |- |Asayiş Berkkemal | |6 |Хотима |- |Aşktan Kaçılmaz | |11 |Хотима |- |Bana Artık Hicran De | |4 |Хотима |- |Benim Adım Gültepe | |8 |Хотима |- |Beyaz Karanfil | |6 |Хотима |- |Bir Yusuf Masalı | |21 |Хотима |- |Boynu Bükükler | |7 |Хотима |- |Cinayet | |5 |Хотима |- |Çılgın Dershane Üniversitede | |5 |Хотима |- |Çırağan Baskını | |4 |Хотима |- |Diğer Yarım | |23 |Хотима |- |Diriliş: Ertuğrul |[[Филми Эртуғрул]] |150 |Хотима |- |Düşler ve Umutlar | |5 |Хотима |- |Elif | |940 |Хотима |- |Emanet | |10 |Хотима |- |Ezra | |2 |Хотима |- |Filinta | |56 |Хотима |- |Gölgedekiler | |6 |Хотима |- |Gönül | |28 |Хотима |- |Güllerin Savaşı | |68 |Хотима |- |Günahkar | |7 |Хотима |- |Güzel Köylü | |52 |Хотима |- |Hatasız Kul Olmaz | |4 |Хотима |- |Hayat Ağacı | |6 |Хотима |- |Hayat Yolunda | |13 |Хотима |- |Her Sevda Bir Veda | |4 |Хотима |- |Hiyanet Sarmali | |35 |Хотима |- |Hom ofis | |4 |Хотима |- |Kaçak Gelinler | |29 |Хотима |- |Kaderimin Yazıldığı Gün | |50 |Хотима |- |Kadim Dostum | |9 |Хотима |- |Kalp Hırsızı | |7 |Хотима |- |Kara Para Aşk | |54 |Хотима |- |Kardeş Payı | |35 |Хотима |- |Kertenkele |Ҳидоят |85 |Хотима |- |Kızılelma | |28 |Хотима |- |Kiraz Mevsimi | |59 |Хотима |- |Kocamın Ailesi | |57 |Хотима |- |Kurt Seyit ve Şura | |21 |Хотима |- |Küçük Ağa | |50 |Хотима |- |Mihrap Yerinde | |3 |Хотима |- |Ne Diyoosun | |3 |Хотима |- |Not Defteri | |13 |Хотима |- |O Hayat Benim | |131 |Хотима |- |Otel Divane | |4 |Хотима |- |Paramparça | |97 |Хотима |- |Paşa Gönlüm | |3 |Хотима |- |Reaksiyon | |13 |Хотима |- |Roman Havası | |6 |Хотима |- |Ruhumun Aynası | |7 |Хотима |- |Sil Baştan | |9 |Хотима |- |Sungurlar | |39 |Хотима |- |Şeref Meselesi | |26 |Хотима |- |Şimdi Onlar Düşünsün | |18 |Хотима |- |Tanıklar | |2 |Хотима |- |Ulan Istanbul | |39 |Хотима |- |Urfalıyam Ezelden | |11 |Хотима |- |Üç Arkadaş | |4 |Хотима |- |Yasak | |9 |Хотима |- |Yedi Güzel Adam | |39 |Хотима |- |Yedikule Hayat Yokuşu | |30 |Хотима |- |Yeşil Deniz | |75 |Хотима |- |Yetim Gönüller | |16 |Хотима |- |Yılanların Öcü | |49 |Хотима |- |Zeytin Tepesi | |7 |Хотима |} ==2013== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"|2013 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |20 Dakika |20 дақиқа |25 |Хотима |- |Arkadaşım Hoşgeldin | |29 |Хотима |- |A.Ş.K |И.Ш.Қ |13 |Хотима |- |Adını Kalbime Yazdım | |16 |Хотима |- |Aldırma Gönül | |9 |Хотима |- |Ali Ayşe'yi Seviyor | |19 |Хотима |- |Altındağlı | |2 |Хотима |- |Aramızda Kalsın | |52 |Хотима |- |Aşk Ekmek Hayeller | |10 |Хотима |- |Aşk Emek İster | |11 |Хотима |- |Babam Sınıfta Kaldı | |23 |Хотима |- |Bebek İşi | |34 |Хотима |- |Ben de Özledim | |13 |Хотима |- |Beni Böyle Sev | |89 |Хотима |- |Ben Onu Çok Sevdim | |15 |Хотима |- |Benim Hala Umudum Var | |33 |Хотима |- |Bir Aşk Hikayesi | |36 |Хотима |- |Bir Yastıkta | |14 |Хотима |- |Bizim OKul | |7 |Хотима |- |Bugünün Saraylısı | |36 |Хотима |- |Cesur Hemşire | |9 |Хотима |- |Çalıkuşu | |30 |Хотима |- |Doksanlar | |43 |Хотима |- |Emret Komutanım Yeniden | |30 |Хотима |- |En Uzun Yüzyıl | |1 |Хотима |- |Eski Hikaye | |17 |Хотима |- |Evlilik Okulu | |8 |Хотима |- |Fatih | |5 |Хотима |- |Fatihi Harbiye |Қисмат |50 |Хотима |- |Fırıldak Ailesi | |80 |Хотима |- |Firuze | |5 |Хотима |- |Galip Derviş | |56 |Хотима |- |Gönül Hırsızı | |19 |Хотима |- |Görüş Günü Kadınları | |10 |Хотима |- |Gurbette Aşk Bir Yastıkta | |26 |Хотима |- |Güneşi Beklerken | |54 |Хотима |- |Güzel Çirkin | |13 |Хотима |- |Her Şey Yolunda | |23 |Хотима |- |Hıyanet Sarmalı | |35 |Хотима |- |İnadına Yaşamak | |6 |Хотима |- |İntikam | |44 |Хотима |- |Kaçak | |52 |Хотима |- |Kahireli Palas | |30 |Хотима |- |Karagül |Садбарги сиёҳ |125 |Хотима |- |Kayıp | |18 |Хотима |- |Küçük Gelin | |92 |Хотима |- |Medcezir | |77 |Хотима |- |Merhamet | |44 |Хотима |- |Nerde O Yeminle | |8 |Хотима |- |Osmanlı Tokadı | |37 |Хотима |- |Osmanlı'da Derin Devlet | |13 |Хотима |- |Otisabi | |13 |Хотима |- |Ötesiz İnsanlar | |72 |Хотима |- |Saklı Kalan | |1 |Хотима |- |Salih Kuşu | |10 |Хотима |- |Sana Bir Sır Vereceğim | |29 |Хотима |- |Sevdaluk | |20 |Хотима |- |Tatar Ramazan | |26 |Хотима |- |Tozlu Yollar | |7 |Хотима |- |Vicdan | |7 |Хотима |- |Yağmurdan Kaçarken | |8 |Хотима |- |Yüksek Giriş | |6 |Хотима |} ==2012== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2012 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Acayip Hikayeler | |11 |Хотима |- |Ağır Roman Yeni Dünya | |10 |Хотима |- |Alev Alev | |16 |Хотима |- |Annem Uyurken | |8 |Хотима |- |Araf Zamanı | |29 |Хотима |- |Aşk Kaç Beden Giyer | |80 |Хотима |- |Aşkın Halleri | |10 |Хотима |- |Babalar ve Evlatları | |4 |Хотима |- |Benim İçin Üzülme | |55 |Хотима |- |Bir Ferhat ile Şirin Hikayesi / Esir Şehrin Gözyaşları | |5 |Хотима |- |Bir Zamanlar Osmanlı Kıyam | |20 |Хотима |- |Böyle Bitmesin | |69 |Хотима |- |Bulutların Ötesi | |13 |Хотима |- |Canım Benim | |65 |Хотима |- |Canımın İçi | |50 |Хотима |- |Çıplak Gerçak | |16 |Хотима |- |Dedemin Dolabı | |15 |Хотима |- |Dila Hanım | |62 |Хотима |- |Düşman Kardeşler | |11 |Хотима |- |Esir Sultan | |5 |Хотима |- |Eve Düşen Yıldırım | |22 |Хотима |- |Evlerden Biri | |12 |Хотима |- |Evvel Zaman Hikayesi | |4 |Хотима |- |Güldür Güldür Show | |378 |{{Не|Идома}} |- |Ha Babam Uzay | |10 |Хотима |- |Harem | |32 |Хотима |- |Hayatımın Rolü | |19 |Хотима |- |Hızır Ekip | |53 |Хотима |- |Huzur Sokağı | |67 |Хотима |- |İbreti Ailem | |13 |Хотима |- |İki Yaka Bir İstanbul | |6 |Хотима |- |İşler Güçler | |41 |Хотима |- |Kalbim Dört Mevsim | |16 |Хотима |- |Karadayı | |115 |Хотима |- |Kayıp Şehir | |26 |Хотима |- |Korkma | |5 |Хотима |- |Koyu Kırmızı | |13 |Хотима |- |Kötü Yol | |13 |Хотима |- |Krem | |24 |Хотима |- |Kurt Kanunu | |18 |Хотима |- |Küçük Kıyamet | |36 |Хотима |- |Merhaba Hayat | |13 |Хотима |- |Nizama Adanmış Ruhlar |Садоқат |121 |Хотима |- |Polis Hikayeleri | |5 |Хотима |- |Seksenler | |228 |Хотима |- |Son | |25 |Хотима |- |Son Yaz Balkanlar 1912 | |4 |Хотима |- |Sudan Çıkmış Balıklar | |11 |Хотима |- |Sultan | |20 |Хотима |- |Suskunlar | |28 |Хотима |- |Şubat | |32 |Хотима |- |Uçurum | |24 |Хотима |- |Ustura Kemal | |14 |Хотима |- |Veda | |8 |Хотима |- |Yalan Dünya | |90 |Хотима |- |Yol Ayrımı | |28 |Хотима |- |Zengin Kız Fakir Oğlan | |130 |Хотима |- |Zil Çalınca | |40 |Хотима |} ==2011== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2011 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Adım Bayram Bayram | |2 |Хотима |- |Adını Feriha Koydum | |80 |Хотима |- |Al Yazmalim | |37 |Хотима |- |Alemin Kralı | |67 |Хотима |- |Anneler ile Kızları | |12 |Хотима |- |Arka Sıradakiler Umut | |33 |Хотима |- |Aşağı Yukarı Yemişliler | |10 |Хотима |- |Avrupa Avrupa | |91 |Хотима |- |Ay Tutulması | |13 |Хотима |- |Babam İçin | |23 |Хотима |- |Babam Sağolsun | |8 |Хотима |- |Başrolde Aşk | |25 |Хотима |- |Beni Affet | |1477 |Хотима |- |Bir Çocuk Sevdim | |39 |Хотима |- |Bir Günah Gibi | |5 |Хотима |- |Bir Kadın Tanıdım | |20 |Хотима |- |Bir Ömür Yetmez | |7 |Хотима |- |Bizim Yenge | |18 |Хотима |- |Canan | |28 |Хотима |- |Canım Babam | |11 |Хотима |- |Cennetin Sırları | |7 |Хотима |- |Dedektif Memoli | |12 |Хотима |- |Derin Sular | |116 |Хотима |- |Dinle Sevgili | |245 |Хотима |- |Düz Adam | |28 |Хотима |- |En Son Ne Olur | |4 |Хотима |- |Farklı Boyut | |39 |Хотима |- |Firar | |35 |Хотима |- |Gol Olur | |12 |Хотима |- |Gün Akşam Oldu | |10 |Хотима |- |Hayat Devam Ediyor | |46 |Хотима |- |Hayata Beş Kala | |35 |Хотима |- |Herşeye Rağmen | |9 |Хотима |- |Huzurum Kalmadı | |5 |Хотима |- |İffet | |40 |Хотима |- |İstanbul Hatırası | |20 |Хотима |- |İstanbul'un Altınları | |16 |Хотима |- |İzmir Çetesi | |24 |Хотима |- |Kalbim Seni Seçti | |23 |Хотима |- |Karakol | |8 |Хотима |- |Karımın Dediği Dedik Çaldığı Kontrobas | |4 |Хотима |- |Kayıp Aranıyor | |5 |Хотима |- |Keşanlı Ali Destanı | |20 |Хотима |- |Kız Annesi | |4 |Хотима |- |Kolej Günlüğü | |7 |Хотима |- |Kurşun Bilal | |10 |Хотима |- |Kuzey Güney | |80 |Хотима |- |Küçük Hanımefendi | |40 |Хотима |- |Leyla ile Mecnun | |104 |Хотима |- |Mavi Kelebekler | |26 |Хотима |- |Mazi Kalbimde Yaradır | |26 |Хотима |- |Mor Menekşeler | |29 |Хотима |- |Muck | |8 |Хотима |- |Muhteşem Yüzyıl | |139 |Хотима |- |Müziklerin Efendisi | |2 |Хотима |- |Naber Bacanak | |7 |Хотима |- |Nuri | |19 |Хотима |- |Pis Yedili | |105 |Хотима |- |Reis | |9 |Хотима |- |Sen de Gitme | |54 |Хотима |- |Seni Bana Yazmışlar | |11 |Хотима |- |Sensiz Olmaz | |7 |Хотима |- |Sırat | |5 |Хотима |- |Sudan Sebepler | |2 |Хотима |- |Şahin ve Çetesi | |76 |Хотима |- |Şüphe | |6 |Хотима |- |Tek Başımıza | |8 |Хотима |- |Tövbeler Tövbesi | |37 |Хотима |- |Umutsuz Ev Kadınları | |154 |Хотима |- |Üsküdar'a Giderken | |13 |Хотима |- |Ve İnsan Aldandı Bitmeyen Hikaye |Қиссаи нотамом |11 |Хотима |- |Yalancı Bahar | |9 |Хотима |- |Yamak Ahmet | |39 |Хотима |- |Yeniden Başla | |36 |Хотима |- |Yıldız Masalı | |12 |Хотима |- |Yıllar Sonra | |6 |Хотима |- |Zehirli Sarmaşık | |12 |Хотима |} ==2010== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2010 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Al Gülüm Ver Gülüm | |3 |Хотима |- |Aşk ve Ceza | |62 |Хотима |- |Ateşe Yürümek | |4 |Хотима |- |Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi | |96 |Хотима |- |Bitmeyen Şarkı | |32 |Хотима |- |Cumaya Kalsa | |12 |Хотима |- |Cümbür Cemaat Aile | |15 |Хотима |- |Çakıl Taşları | |17 |Хотима |- |Çete | |5 |Хотима |- |Deli Saraylı | |11 |Хотима |- |Dürüyenin Güğümleri | |48 |Хотима |- |Elde Var Hayat | |72 |Хотима |- |Farklı Desenler |Ҳикмати зиндагӣ |124 |Хотима |- |Fatmagül'ün Suçu Ne? |Фотимагул |80 |Хотима |- |Gönül Ferman Dinlemiyor | |2 |Хотима |- |Gönülçelen | |56 |Хотима |- |Güneydoğudan Öyküler Önce Vatan | |19 |Хотима |- |Güz Gülleri | |29 |Хотима |- |Halil İbrahim Sofrası | |39 |Хотима |- |Hanımeli Sokağı | |29 |Хотима |- |İhanet | |7 |Хотима |- |Kader Çizgisi | |15 |Хотима |- |Kadınları Anlama Kılavuzu | |39 |Хотима |- |Kalbimin Sahibi | |15 |Хотима |- |Kalp Ağrısı | |14 |Хотима |- |Kanıt | |100 |Хотима |- |Karadağlar | |40 |Хотима |- |Keskin Bıçak | |8 |Хотима |- |Kılıç Günü | |8 |Хотима |- |Kızım Nerede? | |26 |Хотима |- |Kirli Beyaz | |6 |Хотима |- |Küçük Sırlar | |55 |Хотима |- |Küstüm Çiçeği | |13 |Хотима |- |Lale Devri |Мавсими лолаҳо |135 |Хотима |- |Mükemmel Çift | |8 |Хотима |- |Öğretmen Kemal | |18 |Хотима |- |Öyle Bir Geçer Zaman ki | |120 |Хотима |- |Sensiz Yaşamam | |13 |Хотима |- |Sevgi Bağlayınca | |2 |Хотима |- |Sınıf 2010 | |170 |Хотима |- |Şefkat Tepe | |158 |Хотима |- |Şen Yuva | |20 |Хотима |- |Türk Malı | |32 |Хотима |- |Türkan | |26 |Хотима |- |Umut Yolcuları | |13 |Хотима |- |Yahşi Cazibe | |93 |Хотима |- |Yer Gök Aşk | |122 |Хотима |- |Yerden Yüksek | |48 |Хотима |} ==2009== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2009 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Acemi Müezzin | |4 |Хотима |- |Acil Servis | |8 |Хотима |- |Açık Mutfak | |5 |Хотима |- |Ah Kalbim | |26 |Хотима |- |Aile Reisi | |18 |Хотима |- |Aile Saadeti | |6 |Хотима |- |Alayına İsyan | |5 |Хотима |- |Altın Kızlar | |5 |Хотима |- |Aşk Bir Hayal | |75 |Хотима |- |Aynadaki Düşman | |13 |Хотима |- |Ayrılık | |1 |Хотима |- |Balkan Düğünü | |6 |Хотима |- |Bir Bulut Olsam | |29 |Хотима |- |Bu Kalp Seni Unutur mu? | |17 |Хотима |- |Cam Kırıkları | |13 |Хотима |- |Canını Sevdiğimin İstanbulu | |2 |Хотима |- |Çılgın Kanal | |2 |Хотима |- |Çocukluk Günleri | |2 |Хотима |- |Dördüncü Osman | |38 |Хотима |- |Es-Es | |21 |Хотима |- |Ey Aşk Nerdesin? | |6 |Хотима |- |Ezel | |71 |Хотима |- |Geniş Aile | |108 |Хотима |- |Haneler | |52 |Хотима |- |Hanımın Çiftliği | |70 |Хотима |- |Hesaplaşma | |1 |Хотима |- |Hicran Yarası | |58 |Хотима |- |İstanbul Çocukları | |1 |Хотима |- |Kahramanlar | |10 |Хотима |- |Kahve Bahane | |16 |Хотима |- |Kandıramazsın Beni | |1 |Хотима |- |Kapadokya Düşleri | |13 |Хотима |- |Kapalıçarşı | |38 |Хотима |- |Kasaba | |20 |Хотима |- |Kış Masalı | |11 |Хотима |- |Kız Kaçıran | |4 |Хотима |- |Koca Kafalarla Baba Haber Bülteni | |894 |Хотима |- |Komşu Köyün Delisi | |2 |Хотима |- |Kurban | |30 |Хотима |- |Kül ve Ateş | |9 |Хотима |- |Makber | |6 |Хотима |- |Manyak Dükkanı | |2 |Хотима |- |Maskeli Balo | |4 |Хотима |- |M.A.T | |6 |Хотима |- |Melekler Korusun | |73 |Хотима |- |Nefes | |4 |Хотима |- |Ömre Bedel |Арзиши зиндагӣ |71 |Хотима |- |Papatyam | |121 |Хотима |- |Ramazan Güzeldir | |30 |Хотима |- |Ritmini Arayan Kalpler | |30 |Хотима |- |Sağlık Olsun | |4 |Хотима |- |Sakarya Fırat | |151 |Хотима |- |Samanyolu | |29 |Хотима |- |Sarı Sarı Liralar | |1 |Хотима |- |Sıkı Dostlar | |1 |Хотима |- |Teyzanne | |6 |Хотима |- |Unutulmaz | |90 |Хотима |- |Uygun Adım Aşk | |10 |Хотима |- |Yalancısın Sen | |10 |Хотима |- |Yapma Diyorum | |3 |Хотима |- |Yeni Baştan | |5 |Хотима |- |Zoraki Başkan | |47 |Хотима |} ==2008== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2008 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |1 Erkek 1 Kadın | |416 |Хотима |- |Adanalı | |79 |Хотима |- |Akasya Durağ | |174 |Хотима |- |Aman Annem Görmesin | |3 |Хотима |- |Aşk Yakar | |21 |Хотима |- |Aşk-ı Memnu |Ишқи мамнӯъ |79 |Хотима |- |Aşkım Aşkım | |26 |Хотима |- |Ateş ve Barut | |5 |Хотима |- |Ay Işığı | |8 |Хотима |- |Baba Ocağı | |53 |Хотима |- |Babam Adam Olacak | |6 |Хотима |- |Bahar Dalları | |30 |Хотима |- |Benim Annem Bir Melek | |64 |Хотима |- |Bir Göçmen Kuştu O | |1 |Хотима |- |Bir Varmış Bir Yokmuş | |4 |Хотима |- |Canım Ailem | |63 |Хотима |- |Cennetin Çocukları | |3 |Хотима |- |Cesaretin Var Mı Aşka | |8 |Хотима |- |Çemberin Dışında | | | |- |Çok Güzel Hareketler Bunlar | |90 |Хотима |- |Dalgakıran | |4 |Хотима |- |Dantel | |2 |Хотима |- |Dedektif Biraderler | |13 |Хотима |- |Derdest | |10 |Хотима |- |Derman | |6 |Хотима |- |Deniz Yıldızı | |1287 |Хотима |- |Doğruluk Ekseni |Меҳвари ҳақиқат |36 |Хотима |- |Doludizgin Yıllar | |47 |Хотима |- |Dur Yolcu | |13 |Хотима |- |Düğün Şarkıcısı | |22 |Хотима |- |Ece | |3 |Хотима |- |Elif | |15 |Хотима |- |Emret Komutanım | |80 |Хотима |- |Eyvah Halam | |5 |Хотима |- |Gazi | |19 |Хотима |- |Gece Gündüz | |29 |Хотима |- |Gece Sesleri | |26 |Хотима |- |Geç Gelen Bahar | |3 |Хотима |- |Gonca Karanfil | |2 |Хотима |- |Görgüsüzler | |6 |Хотима |- |Gurbet Kuşları | |4 |Хотима |- |Güldünya | |5 |Хотима |- |Hayat Güzeldir | |4 |Хотима |- |Hemşire Meri | |2 |Хотима |- |Hepimiz Birimiz İçin | |5 |Хотима |- |Her Halimle Sev Beni | |3 |Хотима |- |Hicran | |4 |Хотима |- |İpsiz Recep | |26 |Хотима |- |İyi Uçuşlar | |5 |Хотима |- |İyilik Kervanı | |9 |Хотима |- |Kalpsiz Adam | |10 |Хотима |- |Karamel | |3 |Хотима |- |Kardelen | |6 |Хотима |- |Kayıp Prenses | |29 |Хотима |- |Kendi Okulumuza Doğru |Рӯ ба сӯи маърифат |32 |Хотима |- |Kırmızı Işık | |13 |Хотима |- |Kız Takımı | |11 |Хотима |- |Kolay Gelsin | |4 |Хотима |- |Kollama |Ҳомиён |134 |Хотима |- |Küçük Kadınlar | |120 |Хотима |- |Limon Ağacı | |10 |Хотима |- |Memur Muzaffer | |4 |Хотима |- |Mert ile Gert | |26 |Хотима |- |Milyonda Bir | |7 |Хотима |- |Nerede Kalmıştık | |4 |Хотима |- |Ölüm Çiçekleri-Saraybosna | |4 |Хотима |- |Paramparça Aşklar | |5 |Хотима |- |Pars: Narkoterör | |23 |Хотима |- |Peri Masalı | |4 |Хотима |- |Prenses Perfinya | |28 |Хотима |- |Proje 13 | |12 |Хотима |- |Pulsar | |17 |Хотима |- |Sen Harikasın | |132 |Хотима |- |Serçe | |8 |Хотима |- |Servet Avcısı | |6 |Хотима |- |Sınıf | |6 |Хотима |- |Son Ağa | |23 |Хотима |- |Son Bahar | |46 |Хотима |- |Süper Babaanne | |17 |Хотима |- |Sürgün Hayatlar | |13 |Хотима |- |Talih Kuşu | |5 |Хотима |- |Unutma Beni | |1702 |Хотима |- |Üvey Aile | |5 |Хотима |- |Vurgun | |2 |Хотима |- |Yaban Gülü | |15 |Хотима |- |Yalancı Romantik | |66 |Хотима |- |Yol Arkadaşım | |41 |Хотима |} ==2007== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2007 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Annem | |64 |Хотима |- |Arka Sıradakiler | |193 |Хотима |- |Asi |Осӣ |71 |Хотима |- |Aşk Eski Bir Yalan | |4 |Хотима |- |Aşk Kapıyı Çalınca | |8 |Хотима |- |Ayda | |4 |Хотима |- |Ayrılık | |6 |Хотима |- |Baba Oluyorum | | | |- |Benden Baba Olmaz | |16 |Хотима |- |Bez Bebek | |101 |Хотима |- |Bıçak Sırtı | |30 |Хотима |- |Cumhur Cemaat | |15 |Хотима |- |Çatı Katı | | | |- |Çok Özel Tim / Ç.Ö.T. | |3 |Хотима |- |Dağlar Delisi | |5 |Хотима |- |Dede Korkut Hikayeleri | | | |- |Dudaktan Kalbe | |75 |Хотима |- |Duvar | |10 |Хотима |- |Düş Yakamdan | | | |- |Eksik Etek | |3 |Хотима |- |El Gibi | |8 |Хотима |- |Elif'in Günlüğü | |4 |Хотима |- |Elveda Derken | |51 |Хотима |- |Elveda Rumeli | |83 |Хотима |- |Ertelenmiş Hayatlar | |4 |Хотима |- |Eşref Saati | |39 |Хотима |- |Evimin Erkeği | |16 |Хотима |- |Fedai | |8 |Хотима |- |Fesupanallah | |8 |Хотима |- |Fikrimin İnce Gülü | |8 |Хотима |- |Gemilerde Talim Var | |4 |Хотима |- |Genco | |51 |Хотима |- |Gençlik Başımda Duman | | | |- |Gönül Salıncağı | |15 |Хотима |- |Güzel Günler | | | |- |Hakkını Helal Et | |37 |Хотима |- |Hayal ve Gerçek | |9 |Хотима |- |Hayat Apartmanı | |5 |Хотима |- |Hayat Kavgam | | | |- |Hepsi 1 | |52 |Хотима |- |Hırçın Kız | |2 |Хотима |- |İki Yabancı | |2 |Хотима |- |Kader | |9 |Хотима |- |Kaptan | |3 |Хотима |- |Kara Duvak | |13 |Хотима |- |Kara İnci | |7 |Хотима |- |Kara Yılan | |18 |Хотима |- |Kartallar Yüksek Uçar | |3 |Хотима |- |Kavak Yelleri | |170 |Хотима |- |Kelebek Çıkmazı | |6 |Хотима |- |Kısmetim Otel | |5 |Хотима |- |Kod Adı: Kaos | |10 |Хотима |- |Komedi Dükkanı | |101 |Хотима |- |Komiser Nevzat - Kanun Namına | |4 |Хотима |- |Korkusuzlar | |4 |Хотима |- |Kurtlar Vadisi Pusu |Водии гургон - дом |300 |Хотима |- |Kurtlar Vadisi Terör |Водии гургон - терор |2 |Хотима |- |Kuzey Rüzgarı | |20 |Хотима |- |Leylan | |5 |Хотима |- |Mahşer | |4 |Хотима |- |Menekşe ile Halil | |36 |Хотима |- |Nazlı Yarim | |6 |Хотима |- |Oğlum İçin | |1 |Хотима |- |OKS Anneleri | |6 |Хотима |- |Oyun Bitti | |7 |Хотима |- |Parmaklıklar Ardında | |106 |Хотима |- |Pusat | |13 |Хотима |- |Sana Mecburum | |11 |Хотима |- |Sardunya Sokak | |7 |Хотима |- |Senden Başka | |19 |Хотима |- |Senin Uğruna | | | |- |Sessiz Fırtına | |18 |Хотима |- |Sessiz Gemiler | |20 |Хотима |- |Sevgili Dünürüm | |21 |Хотима |- |Sır Gibi | |5 |Хотима |- |Sinekli Bakkal | |5 |Хотима |- |Son Tercih | |7 |Хотима |- |Şölen | |1 |Хотима |- |Tatlı Bela Fadime | |36 |Хотима |- |Tek Türkiye |Пайроҳаи тақдир |149 |Хотима |- |Tılsım Adası | |1 |Хотима |- |Üç Tatlı Cadı | |13 |Хотима |- |Vatan Sağolsun | |4 |Хотима |- |Vazgeç Gönlüm | |47 |Хотима |- |Yağmurdan Sonra | |39 |Хотима |- |Yalan Dünya | |17 |Хотима |- |Yaralı Yürek | |16 |Хотима |- |Yasak Elma | |3 |Хотима |- |Yemin | |90 |Хотима |- |Yersiz Yurtsuz | |18 |Хотима |- |Zeliha'nın Gözleri | |8 |Хотима |- |Zoraki Koca | |26 |Хотима |} ==2006== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2006 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Acemi Cadı | |58 |Хотима |- |Adak | |10 |Хотима |- |Affedilmeyen | |5 |Хотима |- |Ah Polis Olsam | |9 |Хотима |- |Ahh İstanbul | |10 |Хотима |- |Anadolu Kaplanı | |8 |Хотима |- |Arka Sokaklar | |638 |Хотима |- |Aşk Yolu | |13 |Хотима |- |Azap yolu | |15 |Хотима |- |Bebeğim | |24 |Хотима |- |Binbir Gece | |90 |Хотима |- |Candan Öte | |24 |Хотима |- |Cemil oldu Jimmy | | | |- |Cemile | |1 |Хотима |- |Deli Dolu | |10 |Хотима |- |Dicle | |5 |Хотима |- |Doktorlar | |97 |Хотима |- |Eksi 18 | |6 |Хотима |- |Erkekler Ağlamaz | |11 |Хотима |- |Erkeksen Seyret | | | |- |Esir Kalpler | |4 |Хотима |- |Ezo Gelin | |59 |Хотима |- |Felek Ne Demek | | | |- |Fırtına | |48 |Хотима |- |Fırtınalı Aşk | |31 |Хотима |- |Geniş Zamanlar | |22 |Хотима |- |Gizli Patron | |2 |Хотима |- |Gönül | |7 |Хотима |- |Gönül Yokuşu | | | |- |Gözyaşı Çetesi | | | |- |Güldünya | |5 |Хотима |- |Gülpare | |11 |Хотима |- |Hasret | |8 |Хотима |- |Hatırla Sevgili | |68 |Хотима |- |Hayat Türküsü | |65 |Хотима |- |Hayat Sana Feda | |10 |Хотима |- |Hisarbuselik | |13 |Хотима |- |İki Aile | |93 |Хотима |- |İlk Aşkım | | | |- |İmkansız Aşk | |4 |Хотима |- |İşte Benim | |2 |Хотима |- |Kadın Severse | |6 |Хотима |- |Karagümrük Yanıyor | |15 |Хотима |- |Karınca Yuvası | |10 |Хотима |- |Kaybolan Yıllar | |49 |Хотима |- |Kınalı Kuzular | |13 |Хотима |- |Kırık Kanatlar | |36 |Хотима |- |Kız Babası | | | |- |Kızlar Yurdu | |24 |Хотима |- |Kod Adı Kaos | |10 |Хотима |- |Köprü | |65 |Хотима |- |Kuş Dili | |12 |Хотима |- |Maçolar | |5 |Хотима |- |Meçhule Gidenler | |5 |Хотима |- |Pertev Beyin Üç Kızı | | | |- |Rüya Gibi | |4 |Хотима |- |Rüyalarda Buluşuruz | |8 |Хотима |- |Sağır Oda | |34 |Хотима |- |Sahte Prenses | |18 |Хотима |- |Selena | |104 |Хотима |- |Sev Kardeşim | |38 |Хотима |- |Sevda Çiçeği | |24 |Хотима |- |Sıla | |79 |Хотима |- |Sırça Köşk | |4 |Хотима |- |Şöret Okulu | | | |- |Tarık ve Diğerleri | |30 |Хотима |- |Taşların Sırrı | |6 |Хотима |- |Tutkunum Sana | | | |- |Ümit Milli | |9 |Хотима |- |Yalancı Yarim | |49 |Хотима |- |Yaprak Dökümü |Хазон |174 |Хотима |- |Yaşanmış Şehir Hikayeleri | |7 |Хотима |- |Yeşeren Düşler |Хаёлҳои сабз |66 |Хотима |- |Yıldızlar Savaşı | |2 |Хотима |} ==2005== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="5" style="background:LightSteelBlue"| 2005 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Acı Hayat |Рӯзгори талх |59 |Хотима |- |Alanya Almanya | | |Хотима |- |Aşka Sürgün | |53 |Хотима |- |Aşk Oyunu | |1 |Хотима |- |Belalı Baldız | |34 |Хотима |- |Beşinci Boyut | |140 |Хотима |- |Beyaz Gelincik | |74 |Хотима |- |Çapkın | |17 |Хотима |- |Davetsiz Misafir | | |Хотима |- |Emret Komutanım | |80 |Хотима |- |Gümüş | |100 |Хотима |- |Hırsız Polis | |50 |Хотима |- |Ihlamurlar Altında | |80 |Хотима |- |Yağmur Zamanı | |57 |Хотима |- |Yeniden Çalıkuşu | | |Хотима |- |Yanık Koza | |68 |Хотима |} ==2004== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="5" style="background:LightSteelBlue"| 2004 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Ah Be İstanbul | | |Хотима |- |Aliye | |76 |Хотима |- |Aşkımızda Ölüm Var | |14 |Хотима |- |Avrupa Yakası | |190 |Хотима |- |Azize | | |Хотима |- |Bir Dilim Aşk | | |Хотима |- |Bütün Çocuklarım | | |Хотима |- |Büyük Buluşma | |155 |Хотима |- |Büyük Yalan | |69 |Хотима |- |Cennet Mahallesi | |119 |Хотима |- |Çemberimde Gül Oya | |40 |Хотима |- |En İyi Arkadaşım | |57 (Манбаъ бояд зикр карда шавад) |Хотима |- |Haziran Gecesi | |62 |Хотима |- |İyi Aile Robotu | |9 |Хотима |- |Kadın İsterse | |52 |Хотима |- |Mavi Rüya | | |Хотима |- |Melekler Adası | |76 |Хотима |- |Omuz Omuza | | |Хотима |- |Sahra |Саҳро |34 |Хотима |- |Şubat Soğuğu |Қисмат |78 |Хотима |- |Yabancı Damat | |106 |Хотима |- |Yusuf Yüzlü |Мисли Юсуф |39 |Хотима |} ==2003== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2003 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Ablam Böyle İstedi | | |Хотима |- |Alacakaranlık | |37 |Хотима |- |Bir İstanbul Masalı | |71 |Хотима |- |Büyümüşte Küçülmüş | |13 |Хотима |- |Esir Şehrin Gözyaşları | | |Хотима |- |Gurbet Kadını | | |Хотима |- |Hayat Bilgisi | |137 |Хотима |- |Hekimoğlu | | |Хотима |- |Hürrem Sultan | |8 |Хотима |- |Kampüsistan | | |Хотима |- |Kurşun Yarası | | |Хотима |- |Kurtlar Vadisi |Водии гургон |97 |Хотима |- |Lise Defteri | | |Хотима |- |Serseri | |63 |Хотима |- |Sihirli Annem | |240 |Хотима |- |Sultan Makamı | |26 |Хотима |} ==2002== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2002 |-'''''' !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Aslı ile Kerem | | |Хотима |- |Asmalı Konak | |54 |Хотима |- |Berivan | |64 |Хотима |- |Canım Kocacım | | |Хотима |- |Çocuklar Duymasın | |456 |Хотима |- |Ekmek Teknesi | |106 |Хотима |- |En Son Babalar Duyar | |200 <ref>https://gazetearsivi.milliyet.com.tr/GununYayinlari/v5oSbpeGmZTzcTXl9kw_x2B_4g_x3D__x3D_{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |Хотима |- |Gülbeyaz | |26 |Хотима |- |Kınalı Kar |Меҳри ҷовид |90 |Хотима |- |Yarım Elma | |55 |Хотима |} ==2001== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2001 |-'''''' !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Aşkım Aşkım | | |Хотима |- |Aşkına Eşkiya | |62 |Хотима |- |Benimle Evlenir misin? | | | |- |Cesur Kuşku | | | |- |Cinlerle Periler | | | |- |Çifte Bela | | |Хотима |- |Dadı | |61 |Хотима |- |Karanlıkta Koşanlar | |10 |Хотима |- |Sultan | | | |- |Tatlı Hayat | |106 |Хотима |- |Vay Anam Vay | |60 |Хотима |- |Yeditepe İstanbul | |47 |Хотима |} ==2000== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 2000 |-'''''' !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Bana Babamı Anlat | | | |- |Bizim Evin Halleri | |1705 |Хотима |- |Dikkat Bebek Var | | | |- |Evdeki Yabancı | |55 |Хотима |- |Eyvah Kızım Büyüdü | |34 |Хотима |- |Karate Can | | | |- |Paşa Baba Konağı | |30 |Хотима |- |Üzgünüm Leyla | | | |- |Yedi Numara | |92 |Хотима |} ==1999== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 1999 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Ayrılsak da Beraberiz | |450 |Хотима |- |Yılan Hikayesi | |90 |Хотима |- |} ==1998== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 1998 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Deli Yürek | |113 |Хотима |- |Ruhsar | |108 |Хотима |- |Çarli | |24 |Хотима |- |İkinci Bahar | |37 |Хотима |- |} ==1997== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 1997 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Baba Evi | |148 |Хотима |- |Bizim Kuruntu Ailesi | |47 |Хотима |- |Küçük İbo | |83 |Хотима |- |} ==1996== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 1996 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Bu Sevda Bitmez | | |Хотима |- |Sir Kapisi | | |Хотима |- |Süt Kardeşler | | | |- |Şaşıfelek Çıkmazı | | |Хотима |- |Tatlı Kaçıklar | | |Хотима |} ==1995== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 1995 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Çiçek Taksi | |367 |Хотима |- |} ==1994== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 1994 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Hüsnü Bey Amca | |121 |Хотима |- |Kurtuluş | |6 |Хотима |} ==1993== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 1993 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |Ferhunde Hanımlar | |1780 |Хотима |- |Süper Baba | |137 |Хотима |- |} ==1992== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 1992 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |[[:tr:Mahallenin Muhtarları|Mahallenin Muhtarları]] | |332 |Хотима |- |} ==1991== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| 1991 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима |- |[[:tr:Fatih Harbiye (dizi, 1990)|Fatih - Harbiye]] | | |Хотима |- |} ==1974-1990== {| class="wikitable" align="" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:100%" |- ! colspan="5" style="background:LightSteelBlue"| 1974-1990 |- !style="background:#CCCCCC"| Номгӯй !style="background:#CCCCCC"| Бо тоҷикӣ !style="background:#CCCCCC"| Қисм !style="background:#CCCCCC"| Хотима !style="background:#CCCCCC"| Сол |- |Annem Annem | |6 |Хотима |1980 |- |Aşk-ı Memnu | | |Хотима | |- |Aysar'nın Zilleri | | |Хотима | |- |Yaprak Dökümü | |7 |Хотима |1988 |- |Çalıkuşu | |7 |Хотима |1986 |- |Kaynanalar | |950 |Хотима |1974 |- |Koçum Benim | | |Хотима | |- |Kanun Savaşcıları | | |Хотима | |- |Kurtuluş - Harbiyeliler | | |Хотима | |- |- |Perihan Abla | |74 |Хотима |1986-1988 |- |Bizimkiler | |465 |Хотима |1989-2002 |- |Bugünün Saraylısı | |4 |Хотима |1985 |- |Küçük Ağa | |8 |Хотима |1984 |- |Samanyolu | |29 |Хотима |1989 |- |Dokuzuncu Harciye Koğuşu | |4 |Хотима |1985 |- |Şaşıfelek Çıkmazı | | |Хотима | |- |Acımak | |7 |Хотима |1985 |- |Ateşten Gömlek/Günler | |4 |Хотима |1987 |- |Kuruntu Ailesi | |121 |Хотима |1985 |- |Gençler | | |Хотима |1989-1990 |- |İstanbul | | |Хотима |1977 |- |Türkmen Düğünü | |3 |Хотима |1983 |- |Başka Olur Ağaların Düğünü | |5 |Хотима |1990 |- |- |Uğurlugiller | | |Хотима | |- |Uzaylı Zekiye | | |Хотима | |- |Üç İstanbul | | |Хотима |1983 |- |Dudaktan Kalbe | | |Хотима | |- |Kartallar Yüksek Uçar | | |Хотима |1983 |- |Sekiz Sütuna Manşet | | |Хотима |1979 |- |Yarın Artık Bugündür | | |Хотима | |- |Yeditepe İstanbul | | |Хотима | |- |Mardin Münih Hattı | |6 |Хотима |1986 |} <ref name=":0">{{cite web|url=http://www.imdb.com/search/title|title=IMDb: TV Series, Turkey (Sorted by Popularity Ascending)|website=IMDb.com|accessdate=5 February 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.diziler.com/|title=Diziler - Fragmanlar, Dizi izleme ve Güncel Dizi Haberleri|website=Diziler.com|accessdate=5 February 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sinematurk.com/|title=Sinema Veritabanı ~ Sinematurk.com|website=Sinematurk.com|accessdate=5 February 2019}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ Туркия]] [[Гурӯҳ:Феҳристи силсилафилмҳо аз рӯи кишвар]] swftm2oix3v8jrysaia6truw2m0ftws 0 283662 1493812 1415529 2026-11-12T04:21:39Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493812 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ|p1=Ҷумҳурии Демократии Афғонистон|s3=|п6=|п5=|п4=|п3=|п2=|п1=|flag_s4=|s4=|flag_s3=|flag_s2=Flag of Afghanistan (1992-1996; 2001).svg|flag_p1=|s2=Маъмурияти муваққатии Афғонистон|flag_s1=Flag_of_Taliban.svg|s1=Иморати Исломии Афғонистон (1996—2001)|flag_p4=|p4=|flag_p3=|p3=|flag_p2=|p2=|п7=}} '''Давлати Исломии Афғонистон''' (дарӣ: دولت اسلامی افغانستان) — давлатест, ки дар қаламрави [[Афғонистон]] аз апрели [[соли 1992]] то декабри [[соли 2001]] вуҷуд дошт. Он дар натиҷаи ҷанги шаҳрвандӣ пас аз суқути ҳукумати халқии демократии Наҷибуллоҳ ва ба қудрат расидани муҷоҳидини афғон, ки аз ҷониби Шӯрои Ҷиҳод (шӯрои гузариши муҷоҳидон) намояндагӣ менамуданд, ба вуҷуд омадааст. Аз [[28 апрел|28 апрели]] то [[28 июн|28 июни]] соли 1992 [[Сибғатуллоҳ Муҷадидӣ]] президенти Давлати Исломии Афғонистон буд. Баъдан, [[Бурҳонуддин Раббонӣ]] баландтарин мансаби давлатиро ишғол кардааст. Моҳи сентябри соли 1996 пойтахти давлат [[Кобул]] ва инчунин қисми зиёди қаламрави Афғонистон аз ҷониби [[Толибон]] забт карда шуданд. Роҳбарони он [[Иморати Исломии Афғонистон|Аморати Исломии Афғонистонро]] дар ин кишвар эълон карданд, ки пойтахти воқеии он [[Қандаҳор]] — манзили [[Мулло Муҳаммад Умар]]. Бо вуҷуди ин, Бурҳонуддин Раббонӣ, ки ба нерӯҳои [[Эътилофи Шимолӣ]] дар шимоли кишвар роҳбарӣ мекард, аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳамчун Президенти қонунии Давлати Исломии Афғонистон то моҳи декабри соли 2001 шинохта шуд, то ҳукмронии Толибон ба [[терроризм]]и байналмилалӣ дар зери ҳамлаи воҳидҳои мусаллаҳи Эътилофи Шимолӣ, ки аз ҷониби нерӯҳои [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] дастгирӣ мешуданд, ба поён расид ([[Ҷанги Афғонистон|Амалиёти "Озодии пойдор" — Афғонистон]]). 22 декабри соли 2001, Раббонӣ аз вазифаи президенти ДИА истеъфо дод. Ҳамзамон, дар асоси натиҷаҳои Конфронси сиёсатмадорони Афғонистон дар [[Бонн]] Маъмурияти муваққатии Афғонистон ташкил карда шуд, ки раиси он [[Ҳомид Карзай|Ҳомид Қарзай]] шуд. == Пайвандҳо == * {{Книга|заглавие=Правовые системы стран мира. Энциклопедический справочник. — Норма|часть=Афганистан, Исламское Государство Афганистан|год=2003|автор=Под ред. А. Я. Сухарева|место=М.}} * [https://web.archive.org/web/20210516091515/http://stranymira.com/2007/01/30/afganistan.html Давлати Исломии Афғонистон // Ҳама кишварҳои ҷаҳон] [[Гурӯҳ:Ҷумҳуриҳои исломӣ]] [[Гурӯҳ:Афғонистон]] ilce2h58wv1wzfpw5yaqzb2qf1qcymh 3 285568 1493688 1493010 2026-11-11T21:02:23Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 сарчашмаҳо, ороиш 1493688 wikitext text/x-wiki {{Хуш омадед}}--[[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 17:13, 21 январи 2021 (UTC) Салом, муҳтарам Zolfeqar Fatihzadeh! Хоҳишмандам сабаби ҳазф шудани саҳифаи «Алиев Далер»-ро ба ман фаҳмонед. Ман мехоҳам мақоларо мутобиқи қоидаҳои Википедия ислоҳ намуда, манбаъҳои боэътимод пешниҳод намоям. Лутфан роҳнамоӣ кунед, ки барои барқарор ё сохтани дубораи мақола кадом камбудиҳоро бояд ислоҳ намоям. Бо эҳтиром. == Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com == Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC) == Дархости ҳифозат == Салом, лутфан саҳифаи баҳси манро ба муддати на камаш аз нимсол ба муҳофизат аз вироиши беномон мегузоштед. Аз ҳад зиёд харобкорӣ шуда истодааст. -- [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 13:32, 8 марти 2026 (UTC) :Дуруд бар шумо, дархости шумо иҷро шуд! [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:06, 8 марти 2026 (UTC) Салом, муҳтарам Zolfeqar Fatihzadeh! Хоҳишмандам сабаби ҳазф шудани саҳифаи «Алиев Далер»-ро ба ман фаҳмонед. Ман мехоҳам мақоларо мутобиқи қоидаҳои Википедия ислоҳ намуда, манбаъҳои боэътимод пешниҳод намоям. Лутфан роҳнамоӣ кунед, ки барои барқарор ё сохтани дубораи мақола кадом камбудиҳоро бояд ислоҳ намоям. Бо эҳтиром. == درخواست بازبینی == سلام و عرض ارادت جناب فاتح‌زادهٔ عزیز ممکن است صفحات ایجادشده توسط من را از نظر املایی بازبینی کنید؟ https://xtools.wmcloud.org/pages/tg.wikipedia.org/Daneshban از لطف شما برادر ارجمند سپاسگزارم [[Корбар:Daneshban|Daneshban]] ([[Баҳси корбар:Daneshban|баҳс]]) 01:42, 1 августи 2026 (UTC) :سلام خدمت دانشبان عزیز، حتماً در یک مقطعی ویرایش‌های تک تک شما را تأیید خواهم کرد. الان کمی سرم شلوغ است و وقتی تمام شد، به شما اطلاع می‌دهم. [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 11:19, 3 августи 2026 (UTC) [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Бахши Корбарон]] op4e88ypfzin2cq54udqjy682r8qlag 0 285971 1493813 1440815 2026-11-12T06:08:34Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493813 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = шаҳр | номи тоҷикӣ = Зардоб | номи аслӣ = {{lang-az|Zərdab}} | lat_deg = 40 | lon_deg = 47 | lat_min = 12 | lat_sec = 40 | lon_min = 42 | lon_sec = 39 | CoordAddon = type:city(2070000) | CoordScale = | этнохороним = | DST = | сайт = }} '''Зардоб'''<ref>Атлас мира, ПКО «Картография» Федеральной службы геодезии и картографии России, Москва, 2004. Стр. 161</ref> ({{Lang-az|Zərdab}}) — шаҳр дар [[Озарбойҷон]], маркази маъмурии [[ноҳияи Зардоб]]. Дар соҳили чапи дарёи Кура, дар 35-километрии ҷануби истгоҳи роҳи оҳани Уҷар ҷойгир аст. == Таърих == Дар асри XIX деҳаи Зардоб ба уезди Геокчайи вилояти Боку дохил буд<ref>{{Cite web|url=http://gatchina3000.ru/big/041/41186_brockhaus-efron.htm|title=Зардоб|publisher=Брокгауз-Ефрон|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111017144441/http://gatchina3000.ru/big/041/41186_brockhaus-efron.htm|archivedate=2011-10-17|accessdate=2021-01-27}}</ref>. Дар соли 1935 аз он маркази маъмурии ноҳияи Зардоб гашт, вале дар соли 1962 ба он қисми ноҳияи Уҷари ҶШС Озарбойҷон гардид. 24 сентябри соли 1960 Зардоб мақоми шаҳраки навъи шаҳриро гирифт<ref>Ведомости Верховного Совета СССР. № 39 (1023), 1960 г.</ref>. Соли 1965 ноҳияи Зардоб барқарор карда шуд ва шаҳрак боз ба маркази ноҳия табдил ёфт ва соли 1968 мақоми шаҳрро гирифт. == Топонимия == Сарчашмаи ин номи шаҳр аз вожаи «зард»-и форсӣ ва «об» бармеояд — яъне оби зард аст . == Иқтисод == Дар шаҳр корхонаҳои саноати сабук ва хӯрокворӣ ҷойгиранд . == Аҳолӣ == Мувофиқи [[Донишномаи Брокҳауз ва Ефрон|луғати энсиклопедии Брокхауз ва Эфрон]], ки дар охири асри 19 — ибтидои асри 20 нашр шудааст, аҳолии деҳа аз 1538 тоторҳо ([[Озарбойҷонҳо]]) иборат буд<ref name="Брокгауз-Ефрон">{{Cite web|url=http://gatchina3000.ru/big/041/41186_brockhaus-efron.htm|title=Зардоб|publisher=Брокгауз-Ефрон|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111017144441/http://gatchina3000.ru/big/041/41186_brockhaus-efron.htm|archivedate=2011-10-17|accessdate=2021-01-27}}</ref> . Мувофиқи барӯйхатгирии умумииттифоқии аҳолии соли 1989, дар Зардоб 8450 нафар зиндагӣ мекарданд<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей. ]</ref> . == Шахсиятҳои маъруф == * Ҳасанбек Зардабӣ — маорифпарвар ва публисисти Озарбойҷон. {{Озорбойҷон-ҷуғ-нопурра}} == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{ПБ}} {{Шаҳрҳои Озарбойҷон}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон]] co3x9i4yzwehuzd45jdszwvqqlzyo5p 0 286477 1493744 1493315 2026-11-12T02:01:42Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493744 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Беҳрӯз (Ҳамном)| Беҳрӯз}} {{Ҳамнасабҳо |Зеваров (Ҳамнасаб)|Зеваров}} {{Мусиқидон | замина = | ном = Беҳрӯз Зеваров | номи аслӣ = | тасвир = | бар = | тавсифи тасвир = | ном ҳангоми таваллуд = | номи пурра = Зеваров Бехруз Хушачинович | таърихи таваллуд = 20.05.1989 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] | таърихи даргузашт = | маҳалли даргузашт = | солҳои фаъолият = | кишвар = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | касб = {{продюсер}}, {{соҳибкор|Тоҷикистон}} | навъи садо = | асбоб = | сабк = | номи мустаъор = | гурӯҳ = | ҳамкорӣ = | ношир = | ҷоизаҳо = [[Ҷоизаҳои муаллифони YouTube]] (Тугмаи нуқрагӣ, Тугмаи тиллоӣ) | викианбор = | викитека = | вебгоҳ = http://www.zevarov.com }} '''Беҳрӯз Зеваров''' (''Зеваров Бехруз Хушачинович''; тав. [[20 май]]и [[1989]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[продюсер]], [[соҳибкор]] ва муҳаққиқи шоу-бизнеси тоҷик. Бунёдгузори лейбли мусиқии «[[Tamoshow]]». == Зиндагинома == Беҳрӯз Зеваров 20 майи соли 1989 дар хонаводаи омӯзгор ба дунё омадааст<ref name=":1">{{Cite web|url=https://zevarov.com/|title=Биография Бехруза Зеварова|author=|website=Бехруз Зеваров — Официальный сайт|date=|publisher=zevarov.com|lang=ru|accessdate=2021-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201206020427/https://zevarov.com/|archivedate=2020-12-06}}</ref>. Дар хонаводаш, Беҳрӯз ҳамеша аз назари истиқлол ва шуғл фарқ дошт. Ӯ ба унвони хонандаи аълохон якбора аз синфи сеюм ба синфи панҷум «парид»<ref>{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2016/08/20/pyat-molodyh-tadzhikov-kotorye-vsego-dobilis-sami/|title=Пять молодых таджиков, которые всего добились сами|author=|website=asiaplus.news|date=|publisher=Новости Таджикистана ASIA-Plus|accessdate=2021-02-10}}</ref> ва литсейи президентиро дар 9 сол хатм карда, дар 15 солагӣ донишҷӯи [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон]] шуд, ки онро бо дарёфти тахассуси «муҳандис-барномасоз» бо муваффақият ба поён расонд<ref name=":1" />. Дар 18-солагӣ, ки донишҷӯи соли чоруми донишгоҳ буд, раҳбарии ширкати байнулмилалии «Евразийская Медиа Компания»-ро ба зимма дошт, ки ба хадамоти таблиғоти базаргонӣ дар расонаҳои Тоҷикистон машғул буд<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/24651398.html|title=Беҳрӯз Зеваров ва "Асрори шоу-бизнеси тоҷик"|author=|website=Радиои Озодӣ|date=2012-07-20|publisher=|lang=tg|accessdate=2021-02-10}}</ref>. Аз соли 2008 то соли 2011 ба ҳайси Директори генералии «Евразийская Медиа Компания» фаъолият намудааст ва соли 2011 ба он монанд ширкатеро таҳти унвони «Топ Медиа» ба роҳ андохт<ref name=":0" />. Ӯ ҳамчунин ширкати нашри мусиқии «Tamoshow»-ро бунён ниҳод, ки зери назари он ҳунармандон натанҳо аз Тоҷикистон, балки ба таври куллӣ аз Осиёи Миёна кор мекунанд. Ба ибтикори ӯ, сар аз соли 2014, ҳарсола ҷоизаи мусиқии «Tamoshow Music Awards» дар пойтахти Тоҷикистон баргузор ва ба дурахшонтарину боистеъдодтарин ҳунармандони кишвар эъто мешавад<ref>{{Cite web|url=https://uznayvse.ru/znamenitosti/biografiya-behruz-zevarov.html|title=Бехруз Зеваров – биография, фото, путь к успеху, награды 2021|website=Uznayvse.ru|lang=ru|accessdate=2021-02-10}}</ref>. == Таҳқиқ дар шоу-бизнес == Беҳрӯз Зеваров дар Тоҷикистон ба унвони муҳаққиқи шоу-бизнес шинохта мешавад. Ӯ дар ин замина китоберо ба унвони «Асрори шоу-бизнеси тоҷик» дар соли 2012 ба нашр расонидааст<ref>{{Cite web|url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1343034360|title=Бехруз Зеваров написал книгу Тайны таджикского шоу-бизнеса|author=|website=centrasia.org|date=2012-07-23|publisher=CentrAsia|accessdate=2021-02-10}}</ref>, ки он дар бораи нозукиҳои шоу-бизнеси Тоҷикистон<ref name=":0" />, аз ҷумла барои чи тавр «ситора» шудан, чи будани нақши продюсер дар ин марҳала ва аз зиндагиву кори овозхонони тоҷик қисса мекунад<ref>{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/interview-with-behruz-zevarov/27859564.html|title=“Оиша” – таронаи нахустини Беҳрӯз Зеваров. ВИДЕО|author=|website=Радиои Озодӣ|date=2016-07-15|publisher=|lang=tg|accessdate=2021-02-10}}</ref>. == Фаъолияти продюсерӣ == Лейбли мусиқии "[[Tamoshow]]" соли 2013 таъсис ёфта, бунёдгузори он [[Беҳрӯз Зеваров]] мебошад. Бо лейбли мазкур сарояндагони тоҷик [[Зулайхо Маҳмадшоева]], [[Мадина Акназарова]] ва [[Мубориз Усмонов]] ҳамкорӣ мекунанд.<ref>{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2026/05/20/otkroveniya-zulajho-znamenitaya-zu-zu-o-sczene-mechtah-i-biznese/|title=Откровения Зулайхо. Знаменитая Zu Zu о сцене, мечтах и бизнесе - Азия-Плюс|author=Милана Ена, asia+|website=asiaplus.news|date=2026-05-20|lang=ru-RU|accessdate=2026-11-09}}</ref> == Фаъолияти ҷамъиятӣ == Дар соли 2013 Комиссияи Федератсияи сулҳи саросарии [[Созмони Милали Муттаҳид]] Беҳрӯз Зеваровро ба унвони «Сафири сулҳ» пазируфт. == Ҷоизаҳо == Беҳрӯз Зеваров барандаи ҷоизаи озмуни «ТОП 50»-и [[радиои «Ватан»]] ва яке «50 фарди хушсалиқа дар Душанбе»<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2011/12/111226_l16_tj_entertainment|title=برنامه تفریحی تاجیکی|author=|website=BBC News فارسی|date=2011-12-26|publisher=|lang=fa|accessdate=2021-02-10}}</ref> дар соли 2011 интихоб шудааст<ref>{{Cite web|url=http://top50.tj/index.php/main/profile/87|title=Премия «ТОП-50»: Бехруз Зеваров|author=|website=top50.tj|date=|publisher=ТРК «Ватан»|accessdate=2021-02-10}}</ref>. Ӯ ҳамчунин барандаи ҷоизаи «Суруди сол» — дар бахши «Продюсери беҳтарин» (2011), унвони «Падидаи сол» аз Медиа Алянси Тоҷикистон (2012) ва ҷоизаи «Asia Star Awards» барои саҳми хос дар фарҳанги Осиёи Марказӣ (2016) мебошад. Тугмаи тиллоии ҷоизаи [[YouTube]] Creator мукофотест, ки YouTube ба эҷодкунандагони мундариҷа барои расидан ба як миллион муштарӣ дар каналашон медиҳад. Беҳрӯз Зеваров моҳи майи соли 2022 ин ҷоизаи бонуфузро ба даст овард ва ин хабарро дар [[Instagram]] бо пайравони худ нақл кард.<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/Cdv3isGqdss/|title=Instagram|author=instagram.com/zevarov}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} == Пайвандҳо == * {{Вебгоҳи расмӣ|zevarov.com}} * {{Cite web|url=https://aboutan.ru/muzyka/behruz-zevarov.html|title=Бехруз Зеваров: биография, фото, личная жизнь|website=AboutAn|date=2020-06-02|lang=ru|accessdate=2021-02-10}} * {{Cite web|url=http://time.tj/articles/behruz-zevarov-o-svoih-sekretah-uspeha-i-o-tom-kak-najti-sebya-v-zhizni/|title=Бехруз Зеваров о своих секретах успеха и о том, как найти себя в жизни|author=|website=TIME.TJ|date=|publisher=|lang=ru|accessdate=2021-02-10}} * {{Cite web|url=https://vecherka.tj/archives/1608|title=Бехруз Зеваров: «Когда делаешь то, что любишь - это свобода»|author=Вечёрка|website=Вечёрка|date=2012-01-04|publisher=|lang=ru|accessdate=2021-02-10}} * {{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/country/20180926/1026912823/pevets-bekhruz-zevarov-dvornik-dushanbe.html|title=Певец Бехруз Зеваров стал "дворником" ради чистоты в Душанбе|website=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2021-02-10}}{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизадорони муаллифони YouTube аз Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи техникии Тоҷикистон]] isae8onkxu9rifbbkyp7ux85e89xdfp 0 288049 1493722 1242546 2026-11-12T00:23:22Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493722 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон}} '''Армонд Амор''' ({{Lang-fr|Armand Amar}} 1953, [[Уршалим]]) — [[оҳангсоз]], танзимгари мусиқӣ. Ӯ асосан барои [[Филмбардорӣ|филм]], [[театр]] ва [[Телевизион|телевизиюн]] мусиқӣ менависад. == Зиндагинома == Дар [[Исроил]] таваллуд шудааст, аммо даврони бачагиаш дар [[Марокаш]] гузаштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.ovideo.ru/%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D1%80 |title=Композитор, Арман Амар, биография Armand Amar и фильмография Арман Амар фото |accessdate=2021-03-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131118082530/http://www.ovideo.ru/%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D1%80 |archivedate=2013-11-18}}</ref>. Дар 27 филм мусиқӣ навиштааст<ref name="autogenerated1">[http://www.kinopoisk.ru/level/4/people/1959699/ КиноПоиск.ru — Все фильмы планеты]</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{Вебгоҳи расмӣ|armandamar.com}} * {{Imdb name|0023940}} {{ПБ}} {{зиндагнома-хурд}} [[Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XXI]] dzuq7yz36359g6uozcejalmihdo0aiq 0 288576 1493615 1491965 2026-11-11T16:44:58Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493615 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | вазифа = Раиси [[:ru:Второе минское соглашение#Контактная группа по урегулированию ситуации на Донбассе|гурӯҳи тамос оид ба ҳалли вазъ дар Донбасс]] | парчам = Flag of Ukraine.svg | аввалдавр = 28 июли 2020 | охирдавр = 10 майи 2022 | пешгузашта = [[Леонид Кучма]] | ҷонишин = | президент = [[Володимир Зеленский]] | вазифа_2 = [[Верховная рада|Вакили халқии Украина]] [[Верховная радаи Украина даъвати II|даъватҳои II]]—[[Верховная радаи Украина даъвати IV|IV]] | парчам_2 = Logo of the Verkhovna Rada of Ukraine.svg | парчам2_2 = Flag of Ukraine.svg | аввалдавр_2 = 25 сентябри 1994 — 25 майи 2006 | вазифа_3 = 1-ум [[Президенти Украина]] | парчам_3 = Flag of the President of Ukraine.svg | парчам2_3 = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg | аввалдавр_3 = 5 декабри 1991 | охирдавр_3 = 19 июли 1994 | пешгузашта_3 = <small>вазифа таъсис ёфт,<br>[[Николай Плавюк]] (чун охирин президенти [[Ҷумҳурии халқии Украина]] дар бадарға);<br>худаш чун раҳбари Радаи Олӣ</small> | ҷонишин_3 = [[Леонид Кучма]] | нахутсвазир_3 = [[Витолд Фокин]] <small>(1991—1992)</small><br>[[Валентин Симоненко]] <small>(1992, и.в.)</small><br>[[Леонид Кучма]] <small>(1992—1993)</small><br>[[Ефим Звягилский]] <small>(1993—1994, {{и. о.}}) (де-факто худаш бо сабаби бемор шудани иҷрокунандаи вазифаи сарвазир)</small><br>[[Виталий Масол]] <small>(1994—1995)</small> | вазифа_4 = [[Раҳбари Радаи Олии Украина]] | парчам_4 = Flag of Ukraine (1991-1992).svg | аввалдавр_4 = 24 август | охирдавр_4 = 5 декабри 1991 | пешгузашта_4 = <small>вазифа таъсис ёфт, худи ӯ чун раиси [[Шӯрои Олии ҶШС Украина]]</small> | ҷонишин_4 = [[Иван Плюш]] | вазифа_5 = Раиси [[Шӯрои Олии ҶШС Украина]] | парчам_5 = Flag of Ukrainian SSR.svg | аввалдавр_5 = 23 июли 1990 | охирдавр_5 = 24 августи 1991 | пешгузашта_5 = [[Владимир Ивашко]] | ҷонишин_5 = <small>вазифа аз байн рафт, худи ӯ чун [[раиси Радаи олии Украина]]</small> }} '''Леонид Макарович Кравчук''' ({{Lang-uk|Леонід Макарович Кравчук}}; тав. [[10 январ]]и [[Соли 1934|1934]], деҳаи Великий Житин, воеводствои Волин, Ҷумҳурии Лаҳистон (ҳозира {{Зодгоҳ|ноҳияи Ровно|дар н. Ровно}} , [[Вилояти Ровно]] — фавт. [[10 май]]<nowiki/>и [[Соли 2022|2022]], [[Киев]], [[Укроин|Украина]]) — пешвои давлатӣ ва сиёсиву [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ|ҳизбии]] [[Иттиҳоди Шӯравӣ|шӯравӣ]] ва [[Укроин|украинӣ]], [[Президенти Украина|президенти]] аввалини Украина (1991-1994). 8 декабри соли 1991 аз номи Украина ӯ бо Президенти Федератсияи Руся (РСФСР) [[Борис Елтсин|Б.]] [[Борис Елтсин|Н.]] [[Борис Елтсин|Елтсин]] ва Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Беларус С. Шушкевич [[Созишномаи Беловежская]] дар бораи [[Пошхӯрии СССР|қатъ кардани мавҷудияти СССР]]-ро ба имзо расонид. == Зиндагинома == 10 январи соли 1934 дар деҳаи Великий Житин дар наздикии Ровно дар оилаи деҳқон таваллуд шудааст. Падар — Макар Алексеевич Кравчук (03.17.1906 - 1944) <ref name="volyn.com.ua">[https://www.volyn.com.ua/news/96310-u-1942-rotsi-leonid-kravchuk-iz-tovaryshem-nakoliaduvaly-40-karbovantsiv «У 1942 році Леонід Кравчук із товаришем наколядували 40 карбованців» — «Волинь» — незалежна громадсько-політична газета]</ref> дар солҳои 30-юм дар сафи савораи Лаҳистон хидмат кард, дар солҳои 40-ум вай ба сафи [[Артиши Сурх]] даъват карда шуд. Вай ва модари Кравчук - Ефимия Ивановна (деҳаи Мелничук) (6.12.1908 - 1980) дар коргарони муҳосирони лаҳистонӣ хидмат карданд <ref name="godn154">{{Cite web |url=http://www.segodnya.ua/news/14077358.html |title=Как Сталин Галичину нам отдал |accessdate=2021-04-19 |archivedate=2009-09-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090912042452/http://www.segodnya.ua/news/14077358.html }}</ref>. Дар солҳои [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] дар соли 1944, як сарбози полки 480-уми пиёдагарди дивизияи 152-уми пиёдагарди 28-уми артиш Макар Алексеевич Кравчук дар ҷангҳо барои озод кардани деҳаи Гат дар фронт ҳалок шуд, дар қабри дастаҷамъӣ дар шаҳраки саҳ. Октябри [[вилояти Гомел]]и [[Белорус|Ҷумҳурии Беларус]] дафн шуд <ref name="ppmurmansk.ru">{{Cite web |url=http://www.ppmurmansk.ru/leonidkravchukyanavsyujiznzapomnilhalvukotoruyuvplatochkemamaprineslamnekodnyurojdeniya_17379.html |title=Леонид Кравчук: Я на всю жизнь запомнил халву, которую в платочке мама принесла мне ко дню рождения … — Газета Полярная правда" |accessdate=2021-04-19 |archivedate=2014-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140201184355/http://www.ppmurmansk.ru/leonidkravchukyanavsyujiznzapomnilhalvukotoruyuvplatochkemamaprineslamnekodnyurojdeniya_17379.html }}</ref>. Леонидро падари ӯгай ва модари худ ба воя расонидааст, ки соли 1980 бар асари сактаи мағзӣ дар деҳаи зодгоҳаш вафот карда, дар ҳамон ҷо дафн шудааст <ref name="oglyadach.com">[http://oglyadach.com/news/2006/1/11/54026.htm Новини України | Обозреватель]{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2018|bot=InternetArchiveBot}}</ref>. === Таҳсилот ва касбҳои ибтидоӣ === Донишгоҳи Киевро бо ихтисоси иқтисодиёти сиёсӣ хатм кардааст (1958). Дар давоми таҳсил, ӯ бо донишҷӯи факултаи иқтисодӣ Антонина Мишура вохӯрд, ки соли 1957 бо ӯ издивоҷ кардааст. Солҳои 1958-1960 муаллими техникуми молиявии Черновтсӣ буд. Дар солҳои 1960-1967 мушовир-методисти Хонаи маорифи сиёсӣ, лектор, ёрдамчии котиб, мудири шуъбаи агитация ва таблиғи [[Комитети вилоятии КПСС|Кумитаи вилоятии]] [[Вилояти Чернивитси|Черновти]] [[Партияи Коммунистии Украина|ҲК Украина]] кор кардааст. Вай аспирантураи [[Академияи илмҳои ҷамъиятӣ дар назди Кумитаи Марказии КПСС|Академияи илмҳои ҷамъиятии назди КМ КПСС-ро]] хатм намуда, солҳои 1967-1970 таҳсил кардааст. [[Номзади илм|Номзади илмҳои иқтисодӣ]], рисолаи «Моҳияти фоида дар замони сотсиализм ва нақши он дар истеҳсолоти колхозӣ» навиштааст. === Кори ҳизбӣ === Дар солҳои 1970-1988 — сардори бахши, нозири, ёвари котиби, муовини аввали мудири шуъбаи, сардори тарғибу таблиғи шуъбаи [[CC|Кумитаи Марказии]] [[Партияи Коммунистии Украина|Ҳизби коммунисти Ҷумҳурии Украина]]. Солҳои 1989-1990 мудири шуъбаи идеологӣ, котиби КМ Ҳизби коммунисти Украина. Дар охири солҳои 80-ум, Кравчук дар саҳифаҳои рӯзномаи " Вечерний Киев" бо тарафдорони истиқлоли Украина мубоҳисаи ошкоро оғоз кард. Дар заминаи роҳбарии хеле консервативии ҲКУ, мавқеи ӯ беш аз мӯътадил ба назар мерасад. 1989-1990 — номзад ба аъзогии Бюрои Сиёсӣ. Дар 1990-1991 ӯ узви Бюрои Кумитаи Марказии Ҳизби коммунисти Ҷумҳурии Украина буд. Аз соли 1990 — котиби дуюми КМ Ҳизби Коммунисти Украина. 4 марти соли 1990, дар даври якуми интихоботи якуми алтернативии парлумонӣ дар ҶШС Украина, вакили Шӯрои Олии ҶШС Украина даъвати XII ( ([[Верховная Радаи Украина даъвати 1|Радаи олии Украина даъвати I]]) аз ш. ҳавзаи интихоботии Ямполский No 39 вилояти Виннитса, дар байни 2 номзад дар парлумон узви Комиссияи фарҳанг ва эҳёи рӯҳонӣ 68,69% овозҳоро ба даст овард. Аз соли 1990 ӯ узви Кумитаи Марказии КПСС буд. 1990-1991 — Раиси Шӯрои Олии ҶШС Украина. [[Август путч|Пас аз рӯйдодҳои 19-21 августи соли 1991]] аз Ҳизби Коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ хориҷ карда шуд. 24 августи соли 1991, таҳти раёсати Леонид Кравчук, Шӯрои Олии ҷумҳурӣ қарор ва [[Эъломияи истиқлоли Украина|Санади Эъломияи истиқлоли Украинаро]] қабул кард. Аз 24 августи соли 1991 то 5 декабри соли 1991 — Раиси Верховная Радаи Украина <ref>[http://base.spinform.ru/show_doc.fwx?rgn=17676 Закон Украины от 12 сентября 1991 года № 1543-XII «О правопреемстве Украины»]</ref>. === Президенти Украина === Вай ба ҳайси бепартиявӣ ба президентӣ номзад шуд. Ӯро ҳам фаъолони ҳизби онвақтаи мамнӯи коммунистӣ (номзади онҳо Александр Ткаченко номзадии худро ба фоидаи Кравчук бозпас гирифт) ва инчунин баъзе аз демократҳои миллӣ, ки раиси Верховная Радаро "падари истиқлол" таблиғ мекарданд, дастгирӣ карданд. Образи миллатгаро, ки ба таври сунъӣ барои рақиби асосии Кравчук Вячеслав Черновол сохта шудааст <ref>{{Cite web |url=https://www.ukrinform.ru/authors/leonid_kravchuk.html |title=Леонид Кравчук — Новости Укринформ |accessdate=2021-04-19 |archivedate=2018-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180512181654/https://www.ukrinform.ru/authors/leonid_kravchuk.html }}</ref>. 1 декабри соли 1991 Леонид Кравчук дар аввалин интихоботи мустақими президентӣ 61,6% овоз ба даст оварда, президенти Украина интихоб шуд. [[Акс:RIAN_archive_52076_Leonid_Kravchuk,_Stanislav_Shushkevich_and_Boris_Yeltsin.jpg|мини|316x316пкс| Л. М. Кравчук, С. С. Шушкевич, [[Борис Елтсин|Б. Н. Елсин]], V. Ф. Кебич. Соли 1991]] Дар таърихи 8-уми декабри соли 1991, аз номи Украина, имзо бо Президенти Федератсияи Русия (РСФСР) [[Борис Елтсин|B. Н. Елтсин]] ва Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Беларус С. С. Шушкевич ба созишномаҳои Белавожскаяро оид ба [[Пошхӯрии СССР|қатъ гардидани мавҷудияти СССР]] имзо кард. Пас аз 2 рӯз, Шӯрои Олии Украина бо қайду шарт шартномаро ба тасвиб расонд <ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/Постановление%20ВС%20Украины%20от%2010.12.1991%20№%201958-XII Постановление Верховного Совета Украины от 10 декабря 1991 года № 1958-XII «О ратификации Соглашения о создании Содружества Независимых Государств»]</ref>. 19 июни соли 1992, Кравчук қонунро дар бораи комилан хориҷ кардани истинодҳо ба СССР аз Конститутсияи Украина дар соли 1978 имзо кард <ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/Закон%20Украины%20от%2019.06.1992%20№%202480-XII Закон Украины от 19.06.1992 № 2480-XII]</ref>. Дар иҷлосияи тантанавии Верховная Радаи Украина 22 августи соли 1992 дар [[Киев]] охирин президенти Ҷумҳурии Халқии Украина дар ғурбат Микола Плавюк регалияи давлатии [[Ҷумҳурии Халқи Украина|ҶХУ-ро]] ба президенти якуми Украина Леонид Кравчук супурд <ref>{{Cite web |url=http://www.vesti.ru/doc.html?id=340143 |title=Вести. Ru: На Украине последний день агитации перед вторым туром президентских выборов. Кстати, первому президенту Украины во время инаугурации в 1992 году вручили государственн… |accessdate=2021-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191223062842/https://www.vesti.ru/doc.html?id=340143 |archivedate=2019-12-23 }}</ref>. Плавюк инчунин мактуберо пешниҳод кард, ки дар он гуфта мешавад, ки Украинаи мустақил, ки 24 августи соли 1991 эълон шудааст, вориси қонунии Ҷумҳурии Халқии Украина мебошад <ref>{{Cite web |url=http://www.interfax.by/article/23297 |title=В Киеве открылся музей Украинской народной республики {{!}} Музеи на interfax.by |accessdate=2021-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190913073932/http://www.interfax.by/article/23297 |archivedate=2019-09-13 }}</ref><ref>[http://www.istpravda.com.ua/videos/2012/01/22/69657/ 1992: останній президент УНР передає Кравчуку клейноди | Історична правда]</ref>. Рӯзноманигор ва сиёсатшиноси итолиёӣ Ҷулиетто Чиеса дар китоби худ "Алвидоъ Русия!" ақидаеро баён мекунад, ки ташаббускори асосии фурӯпошии СССР маҳз Кравчук буд <ref>[http://kprf.ru/party_live/54065.html Круглый стол в редакции «Правды», посвящённый 85 лет со дня провозглашения Советского Союза]</ref>. Инро худи Леонид Макарович дар соли 2016 амалан тасдиқ карда, изҳор дошт, ки халқи украин қабргузорони СССР мебошанд <ref name="автоссылка1">[https://interfax.com.ua/news/political/365083.html Попытка силой подчинить себе Украину станет для России самоубийством — Кравчук]</ref>. Кравчук дар мусоҳиба бо [[Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ|Радиои Озодӣ]] моҳи декабри соли 2011 изҳор дошт, ки имзои Созишномаи Биаловежская як табаддулоти сулҳомез аст <ref>[http://www.svoboda.org/content/article/24415159.html Леонид Кравчук — мирный заговорщик]</ref>. Дар соли 1992 ӯ метрополитен Филаретро, ки солҳои зиёд ҳамчун як корманди пешбари идеологии Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунистии Украина "роҳбарӣ" мекард, дар фаъолиятҳояш барои эҷоди калисои православии украинии Патриархати Киев фаъолона дастгирӣ кард <ref>{{Cite web|url=http://orthodox-lviv.narod.ru/books/raskol/raskol_6.htm|title=Автокефалистские расколы на Украине|deadlink=yes|accessdate=2015-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141231030430/http://orthodox-lviv.narod.ru/books/raskol/raskol_6.htm|archivedate=2014-12-31}}</ref>. 3 сентябри соли 1993 ӯ созишномаҳои Массандраро имзо кард, ки ба сарнавишти минбаъдаи Флоти Баҳри Сиёҳ ва силоҳи ҳастаии дар қаламрави Украина ҷойгиршуда дахл доштанд. Пас аз он, ӯ ба интихоботи пеш аз муҳлати сарвари давлат дар моҳи июли соли 1994 розӣ шуд. Дар даври аввал вай дар байни дигар номзадҳо шумораи бештари овозҳоро ба даст овард, аммо дар даври дуввум аз [[Леонид Кучма]] мағлуб шуд. 27 сентябри соли 1993 шаҳри [[Сухумӣ|Сухуми]] афтод ( ҷанг дар Абхазия ). Ҳукумати Гурҷистон фавран барои кумак ба як қатор кишварҳо муроҷиат кард, 7 октябри соли 1993, президенти Гурҷистон Эдуард Шеварднадзе ба Леонид Кравчук занг зад ва дархости кумак дар эвакуатсияи 150 000 гурезаро кард, ки президенти Украина ба онҳо розӣ шуд. 14 январи соли 1994, дар Маскав, бар хилофи Шартномаи СТАРТ-1, ки Верховная Рада 18 ноябри соли 1993 ба тасвиб расонидааст ва он тадриҷан коҳиш додани силоҳи ҳастаии стратегиро дар қаламрави Украина пешбинӣ кардааст, худсарона қарор кард, ки созишномаи сеҷонибаро имзо мекунад, Изҳороти Президентҳои Украина, ИМА ва Русия дар бораи фавран содир кардани тамоми силоҳҳои ҳастаии Украина ба Русия (ки аллакай 1 июни соли 1996 ба итмом расида буд) ва бидуни ягон кафолати мушаххаси амниятӣ ва ҷуброни молиявии ҳуҷҷатӣ <ref>{{Cite web|url=http://www.radiosvoboda.org/content/article/25225403.html|title=10 міфів про ядерне роззброєння України|author=Юрій Костенко|date=2014-01-10|publisher=Радіо Свобода}}</ref>. === Пас аз президентӣ === [[Акс:ПРЕЗИДЕНТЫ_УКРАИНЫ_Ющенко,_В._Кучма,_Л_Кравчук_Л._0054_Чуприна_Вадим_А.jpg|мини|Президентҳои Украина В.Ющенко, Л. Кучма, Л. Кравчук (аз чап ба рост) 28 январи соли 2014, Верховная Радаи Украина]] Дар интихоботи пеш аз муҳлати президентии соли 1994 (вай розӣ шуд, ки таҳти фишори ошӯбҳо дар тобистони соли 1993 баргузор кунад), вай дар даври дуввум аз Леонид Кучма мағлуб гашта, 45,1% овозҳоро ба даст овард. Моҳи сентябри соли 1994 вай вакили [[Верховная Рада|Верховная Радаи Украина]], узви фраксияи Интихоби Иҷтимоӣ-Бозорӣ интихоб шуд ва баъдан узви гурӯҳи вакилони Маркази конститутсионӣ шуд. Соли 1998 вай дубора ба ҳайси вакили Верховная Радаи Украина ба ҳайси раҳбари рӯйхати ҳизби Ҳизби сотсиал-демократи Украина (муттаҳид) интихоб шуд. Аз соли 1998 — узви ҲСДУ (м) ва Бюрои сиёсии ҲСДУ (м). Дар соли 2002, ӯ дубора ба ҳайси вакил дар рӯйхати ҲСДУ (м) интихоб шуд. Дар интихоботи парлумонии 2006, ҲСДУ (м) натавонист аз 3% монеаро гузарад. 26 апрели соли 2006, Леонид Кравчук эълом дошт, ки бидуни бастагӣ ба як ҳизб "аз мақомоти ҳизб баромада, дар як режими озодтар ба фаъолияти ҷамъиятӣ ва сиёсӣ машғул шавад".<ref>[http://www.pravda.com.ua/rus/news/2006/04/26/4399185/ Кравчук пошел за Медведчуком | Украинская правда]</ref> Дар соли 2016 вай эълом дошт, ки мардуми украин гӯрканони СССР мебошанд <ref name="автоссылка1"/>. Аз 28 июли соли 2020 - раиси гурӯҳи тамос оид ба ҳалли вазъ дар Донбасс. == Оила == * Зан - Кравчук Антонина Михайловна (намонд Mishura <ref>{{Cite web|url=http://fakty.ua/96382-student-leonid-kravchuk-razgruzhal-vagony-podnimal-celinu-i-podrabatyval-naturcshikom-v-hudozhestvennom-institute|title=Студент Леонид Кравчук разгружал вагоны, поднимал целину и подрабатывал… Натурщиком в художественном институте|first=Ирина|last=Лисниченко|website=Факты и комментарии|date=2001-08-10|lang=|accessdate=2015-07-13}}</ref> ) (соли таваллудаш 1935) - [[дотсент]]и факултети иқтисодии Донишгоҳи миллии Киев ба номи Тарас Шевченко, издивоҷ дар соли 1957.<ref name="oglyadach.com"/> ** Писар - Виталий Леонидович Кравчук (таваллуд 21 июли 1959) - соҳибкор *** Набера - Кравчук Вадим Виталиевич (таваллуд 19 апрели 1995) **** Писар - {{Бе тарҷума 5|Кравчук, Александр Леонидович|Александр Леонидович Кравчук|uk|Кравчук Олександр Леонідович}} (таваллуд 21 июли 1959) - соҳибкор,<ref name="autogenerated2">[http://www.focus.ua/society/58765 Родственникам Кравчука выделили пять участков в Конча-Заспе. Общество. ФОКУС]</ref> келин Елена Анатолевна Кравчук дар Донишгоҳи Миллии Киев кор мекунад. ***** Набера - Андрей Александрович Кравчук (соли таваллудаш 1981) - Донишкадаи муносибатҳои байналмилалии Донишгоҳи Миллии Киевро хатм кардааст, дар як агенти таблиғотӣ кор мекунад, ҳамсараш Мария Викторовна Кравчук дар як ширкати тиҷорӣ кор мекунад.<ref>[http://news.bigmir.net/ukraine/176478/ Родственникам Кравчука выделили пять участков в Конча-Заспе — bigmir)net]</ref> ****** набера - Елена Андреевна Кравчук (соли таваллудаш 2005). ***** набера - Мария Александровна Кравчук (соли таваллудаш 1988) - Донишкадаи муносибатҳои байналмилалии Донишгоҳи миллии Киевро ба ном. Т. Г. Шевченко хатм кардааст. == Китобҳо == [[Акс:Leonid_Kravchuk2.jpg|мини|267x267пкс| Л. М. Кравчук.]] [[Акс:B0001_UKRPOHTA_07.jpg|мини|300x300пкс| Маркаи почта]] * 1978: Луғати мухтасари иқтисодии панҷсолаи самаранокӣ ва сифат (бо ҳаммуаллифӣ) * 1982: Иттиҳоди шикастнопазир: Дастурамал (ҳаммуаллиф) * 1982: Луғати иқтисодии нақшаи панҷсолаи ёздаҳум (бо ҳаммуаллифӣ) * 1985: Дар оилаи ягона : Тарбияи ватандӯст-интернатсионалистҳо тавассути тарғибот ва санъати ороишӣ (таҳрири умумӣ) * 1986: Ташкил ва методикаи тарбияи атеистӣ (бо ҳаммуаллифӣ) * 1989: Механизми нави иқтисодӣ (ҳаммуаллиф) * 1989: Кори идеологӣ. Таҷрибаи Перестройка : Дар асоси маводи ташкилоти партиявии ҷумҳурӣ (бо ҳаммуаллифӣ) * 1992: Чунин давлате вуҷуд дорад - Украина : Маводҳо аз баромадҳо, мусоҳибаҳо, конфронсҳои матбуотӣ, брифингҳо, ҷавобҳо ба саволҳо, [1991-1992] ( {{Lang-uk|Є така держава — Україна}} ) * 1994: Рӯзҳои охирини империя... Солҳои аввали умед : [китоб-мусоҳиба] ( {{Lang-uk|Останні дні імперії... Перші дні надії}} <span lang="uk" style="font-style:italic;">...</span> <span lang="uk" style="font-style:italic;">...</span> <span lang="uk" style="font-style:italic;">Рӯзҳои аввали умед</span> ) * 2001: Давлат ва Ҳокимият: Таҷрибаи ислоҳоти маъмурӣ * 2002: Мо он чизе, ки дорем, дорем : Хотирот ва мулоҳизаҳо ( {{Lang-uk|Маємо, те що маємо}} ) * 2010: Як Украина, Як халқ ( {{Lang-uk|Одна Україна, єдиний народ}} ) * 2018: Аввалин дар бораи қудрат ( {{Lang-uk|Перший про владу}} ) <ref>[https://gordonua.com/photo/events/v-den-svoego-85-letiya-leonid-kravchuk-prezentoval-svoyu-knigu-pervyy-o-vlasti-fotoreportazh-651553.html В день своего 85-летия Леонид Кравчук презентовал свою книгу "Первый о власти"]</ref> * 2019: Дар чорроҳаи таърихи {{Lang-uk|На перехрестях української історії}} ) <ref>{{Cite web |url=https://leonid-kravchuk.com.ua/pershyj-prezydent-ukrayiny-kravchuk-prezentuvav-u-kyyevi-svoyu-novu-knygu-na-perehrestyah-ukrayinskoyi-istoriyi/ |title=Перший президент України Кравчук презентував ӯ Києві свою нову книгу “На перехрестях української історії” |accessdate=2021-04-19 |archivedate=2021-01-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210126233248/https://leonid-kravchuk.com.ua/pershyj-prezydent-ukrayiny-kravchuk-prezentuvav-u-kyyevi-svoyu-novu-knygu-na-perehrestyah-ukrayinskoyi-istoriyi/ }}</ref> Вай зиёда аз 500 мақола навиштааст. == Мукофотҳо ва шоиста == * Ғолиби ҷоизаҳои Celebrities 2020 дар номинатсияи "Шахси сол".<ref>{{Cite web|url=https://hronika.info/obwestvo/729046-olga-sumskaya-aktrisa-goda-a-aleksandr-zherebko-molodoj-deyatel-iskusstv-premiya-celebrity-awards-2020/|title=Ольга Сумская актриса года, а Александр Жеребко молодой деятель искусств - премия «Celebrity Awards 2020» -|lang=ru-RU|accessdate=2020-09-25}}</ref> * Унвони Қаҳрамони Украина бо ҷоизаи Ордени Ҳокимият (21 августи 2001) <ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=701/2001 Указ Президента України № 701/2001 від 21 серпня 2001 року «Про присвоєння звання Герой України»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200628011231/http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=701%2F2001 |date=2020-06-28 }}{{ref-uk}}</ref> - ''барои саҳми барҷастаи шахсӣ дар ташаккул ва рушди давлати мустақили Украина, фаъолияти чандинсолаи фаъоли сиёсӣ ва иҷтимоӣ''. * Ордени озодӣ (10 январи 2014) - ''барои саҳми барҷастаи шахсӣ дар рушди давлати Украина, фаъолияти чандинсолаи пурсамари ҷамъиятӣ ва сиёсӣ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.president.gov.ua/ru/documents/16370.html|title=Указ Президента Украины № 2/2014 «О награждении Л. Кравчука орденом Свободы»|deadlink=yes|accessdate=2014-01-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140125155807/http://www.president.gov.ua/ru/documents/16370.html|archivedate=2014-01-25}}</ref> * Ордени шоҳзода Ярослави доно I Санъат. (15 июли соли 2020) <ref>[https://www.president.gov.ua/documents/2772020-34401 Указ Президента Украины от 15 июля 2020 года № 277/2020 «О награждении государственными наградами Украины»]</ref>, II мод. (9 январи соли 2007) <ref>[http://zakon1.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=4/2007 Указ Президента України № 4/2007 від 9 січня 2007 року «Про нагородження Л. Кравчука орденом князя Ярослава Мудрого»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200628011309/http://zakon1.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=4%2F2007 |date=2020-06-28 }}{{ref-uk}}</ref>, III м. (10 январи 2004) <ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=11/2004 Указ Президента України № 11/2004 від 10 січня 2004 року «Про нагородження Л. Кравчука орденом князя Ярослава Мудрого»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210810220702/http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=11%2F2004 |date=2021-08-10 }}{{ref-uk}}</ref>, IV мод. (10 январи 1999) <ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=6/99 Указ Президента України № 6/99 від 10 січня 1999 року «Про нагородження відзнакою Президента України „Орден князя Ярослава Мудрого“»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210810220351/http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=6%2F99 |date=2021-08-10 }}{{ref-uk}}</ref>, V м. (21 августи соли 1996) <ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=731/96 Указ Президента України № 731/96 від 21 серпня 1996 року «Про нагородження відзнакою Президента України „Орден князя Ярослава Мудрого“»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210810220141/http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=731%2F96 |date=2021-08-10 }}{{ref-uk}}</ref> * Медали ҷашнии "25 соли истиқлоли Украина" (19 августи 2016) * Орденҳои Шӯравӣ: орденҳои Инқилоби Октябр ва ордени Байраки Сурхи Меҳнат (ду маротиба). * Ифтихорномаи Девони Вазирони Украина ( [[Соли 2004|2004]] ). * Дорандаи Салиби калони ордени Станислаус (1999). == Адабиёт == * На 1/6 планеты // Филателия. 1993. — № 4. — С. 7. * Валентин Чемерис. Президент. К., 1994. * Прощай, Россия. М.: Гея, 1998. * ''Островский А. В.'' [https://itexts.net/avtor-aleksandr-vladimirovich-ostrovskiy/164701-glupost-ili-izmena-rassledovanie-gibeli-sssr-aleksandr-ostrovskiy/read/page-1.html Глупость или измена? Расследование гибели СССР.] М.: Форум, Крымский мост-9Д, 2011. — 864 с. ISBN 978-5-89747-068-6 * ''Л. В. Губерський''. Кравчук Леонід Макарович // Українська дипломатична енциклопедія: У 2-х т. /Редкол.:Л. В. Губерський (голова) та ін. — К: Знання України, 2004 — Т.1 — 760 с. ISBN 966-316-039-X * ''Ю. Шаповал, М. Михальченко''. Кравчук Леонід Макарович // Політична енциклопедія. Редкол.: Ю. Левенець (голова), Ю. Шаповал (заст. голови) та ін. — К.: Парламентське видавництво, 2011. — С. 371. ISBN 978-966-611-818-2 == Пайвандҳо == * {{YouTube|CwW6CEhWRxk|Д/ф «Дорога на Банковую»|logo=1}}</img> * [https://web.archive.org/web/20140125070733/http://www.president.gov.ua/ru/content/history_kravchuk.html] * [https://web.archive.org/web/20100107011614/http://www.vlada.kiev.ua/fcontent.php?pacode=327 Кравчук Леонид Макарович]{{ref-uk}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на украинском языке">)</span> * [https://web.archive.org/web/20140110094842/http://ukrgeroes.narod.ru/KravchukLM.html ҚАҲРАМОНИ УКРАИНА - Кравчук Леонид Макарович]{{ref-uk}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на украинском языке">)</span> * [https://web.archive.org/web/20081025005752/http://saliy.kiev.ua/old_publications/pub_tezuKPU.html "Николаҳои ман фикр намекарданд, ки Русия ин қадар рукуд дорад" (Л. М. Кравчук, 1992)] * [http://goldpages.com.ua/person/5457/ Мусоҳиба бо Леонид Кравчук] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210416015953/https://goldpages.com.ua/person/5457/ |date=2021-04-16 }} * [http://www.ukraine.ru/catalog/persona/kravchuk.html Кравчук Леонид] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120731011817/http://www.ukraine.ru/catalog/persona/kravchuk.html |date=2012-07-31 }} * [https://web.archive.org/web/20070213065827/http://www.governors.org.ua/hmns/krav.htm Мониторинги фаъолияти сиёсии Леонид Кравчук] * [http://glavnoe.ua/articles/a3783 Кравчук: Мо бо Русия шарик нестем] * [http://www.from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html Нархҳои ройгон ва пасандозҳои сӯхта.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210422040206/https://from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html |date=2021-04-22 }} [http://www.from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html Шӯриши Флоти Баҳри Сиёҳ.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210422040206/https://from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html |date=2021-04-22 }} [http://www.from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html Тиббӣ ва "кравчучка"] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210422040206/https://from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html |date=2021-04-22 }} * [http://www.kp.ru/daily/26207/3093145/ Леонид Кравчук, собиқ президенти Украина: Елтсин хоҳиш кард, ки Қримро ба Русия баргардонад...] * [http://echo.msk.ru/programs/razbor_poleta/1904568-echo/] * ''Ю.И. Шаповал''. [http://www.history.org.ua/?encyclop&termin=Kravchuk_L_M Кравчук Леонид Макарович] // Енциклопедія історії України : 10 ҷ. / ҳайати таҳририя: В.А.Смолий (сардор) ва дар. ; Институти таърихи Украина Академияи Миллии Украина. - К.: " Наукова Думка ", 2009. - T. 5: Кон - Кю. - S. 276. — <nowiki>ISBN 978-966-00-0855-4</nowiki>. <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на украинском языке">(ukr.)</span> <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на украинском языке">)</span> * ''Ю.И. Шаповал''. [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=2607 Кравчук Леонид Макарович] // Кравчук, Леонид Макарович // Энсиклопедияи Украинаи муваффақ : [ ukr. ] : дар 30 т. / NAS of Ukraine, Ҳамкории илмӣ im. Шевченко, Институти илмҳои энсиклопедияи Академияи Миллии Украина [ук]. - К., 2001—…. - <nowiki>ISBN 944-02-3354-X</nowiki>. * Xto hto дар Украина: довидник. - К. І. АЗ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Президентҳои Украина}} [[Гурӯҳ:Президентҳои Украина]] [[Гурӯҳ:Сарварони Украина]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Укроин]] [[Гурӯҳ:Сарварони Аврупо дар асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номзадҳои улуми иқтисод]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1934]] [[Гурӯҳ:Зодагони 10 январ]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] 4rt092zw6ljfxnp6bld6uf41xhpowv0 0 288778 1493815 1474182 2026-11-12T07:32:47Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493815 wikitext text/x-wiki {{Синамогар | ном = | сайт = }} '''Кайлӣ Кристен Ҷеннер''' ({{lang-en|Kylie Kristen Jenner}} тав. [[10 август]]и [[Соли 1997|1997]]) — мадели амрикоӣ, соҳибкор, шахсияти иҷтимоӣ ва расонаӣ мебошад. Иштирокчии реалити-шоуи телевизионии « Оилаи Кардашян»-и канали ''E!'' аз соли 2007, асосгузори {{Бе тарҷума 5|Kylie Cosmetics|||}} . Зиёда аз 200 миллион обуначӣ дорад ва аз рӯи шумораи пайравони шабакаи иҷтимоии " [[Instagram]] " ҷои 4-умро ишғол менамояд<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/kyliejenner/|title=Kylie (@kyliejenner) • Instagram photos and videos|website=www.instagram.com|lang=en|accessdate=2020-10-09}}</ref> . == солҳои аввал == Ҷеннер 10 августи соли 1997<ref>{{Cite web|url=https://people.com/tv/kylie-jenner-turns-17-how-the-kardashians-and-justin-bieber-wished-her-happy-birthday/|title=Kylie Jenner Turns 17: How the Kardashians and Justin Bieber Wished Her Happy Birthday|author=Michele Corriston|date=2014-08-10|publisher=[[People]]|lang=en|accessdate=2019-01-18}}</ref> дар [[Лос Анҷелес|Лос-Анҷелеси]] [[Калифорния]] таваллуд шудааст. Кайлӣ духтари дуввуми [[Ҷеннер, Кейтлин|Кейтлин Ҷеннер]] ва соҳибкор [[Крис Ҷеннер]] (то издивоҷ — Хоутон) мебошад. Вай як хоҳар дорад, [[Ҷеннер, Кендалл|Кендалл]]. Кайли инчунин хоҳарони аз тарафи модар [[Кардашян, Куртни|Кортни]], [[Ким Кардашян|Ким]], [[Кардашян, Хлӯо|Хлой]] ва бародари модарӣ [[Кардашян, Роб|Роб]], бародарони хунӣ — <span>Бертон Ҷеннер, Брэндон Ҷеннер, Ҷейк Ҷеннер,</span> [[Ҷеннер, Броди|Броуди Ҷеннер]] ва хоҳари дигар Кэйси Ҷеннер дорад. Вай черлидери Мактаби Сиерра Канион буд, аз моҳи сентябри соли 2012 ба таҳсили хонагӣ гузашт. Вай мактаби миёнаро соли 2015 хатм кардааст. == Карера == Кайлӣ ва хоҳари ӯ Кендалл бори аввал дар ''мақолаи Paper'' Magazine’s ''People Beautiful'' дар соли 2010 тавсиф шуда буданд<ref>{{Cite web|url=http://www.papermag.com/2010/03/beautiful_people_2010_kendall_kylie_jenner.php|title=Beautiful People 2010: Kendall & Kylie Jenner|author=Hobey Echlin.|date=2010-03-29|publisher=Paper|lang=en|accessdate=2013-10-28|archivedate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924064256/http://www.papermag.com/2010/03/beautiful_people_2010_kendall_kylie_jenner.php}}</ref> . Вай [[Мудел (шахс)|карераи моделсозиро]] аз таблиғи либоси Crush Your Style оғоз кард ва инчунин дар наворҳои аксбардорӣ барои ''OK!''<ref>{{Cite web|url=http://okmagazine.com/uncategorized/ok-exclusive-kendall-kylie-open-interview-photoshoot/|title=Kendall & Kylie Open Up in Interview & Photoshoot|author=Staff writers.|date=2010-10-07|publisher=OK!|lang=en|accessdate=2013-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304205232/http://okmagazine.com/uncategorized/ok-exclusive-kendall-kylie-open-interview-photoshoot/|archivedate=2016-03-04}}</ref>, Teen Vogue ва суратгир Ник Саглимбени пайдо шудан гирифт. Кайлӣ инчунин модели ширкати дӯхтаи ҷияни худ Наташа буд. Вай ба омӯхтани актёрӣ шавқ зоҳир кард, аммо изҳор дошт, ки хатми коллеҷ дар навбати аввал аст.<ref>{{Cite web|url=http://www.teenvogue.com/fashion/2011-01/growing-up-kardashian-kendall-and-kylie-jenner|title=Growing Up Kardashian: Kendall and Kylie Jenner|author=Jane Keltner de Valle.|publisher=Teen Vogue|lang=en|accessdate=2013-10-28}}</ref> Дар соли 2011, дар ҳафтаи мӯди [[Ню-Йорк]] Ҷеннер дар намоиши либосҳои Abbey Dawn, ки онро овозхон Аврил Лавин офаридааст, ширкат варзид. 8 феврали соли 2013 эълон карда шуд, ки PacSun як хати махсуси либосҳои Kendall & Kylie -ро, ки хоҳарон Кайли ва Кендалл Ҷеннер тарроҳӣ кардаанд, мебарорад<ref>{{Cite web|url=http://finance.yahoo.com/news/pacsun-launches-premier-kendall-kylie-110000610.html|title=PacSun Launches Premier "Kendall & Kylie" Collection Nationwide|date=2013-02-08|publisher=Yahoo!|lang=en|accessdate=2013-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130714073219/http://finance.yahoo.com/news/pacsun-launches-premier-kendall-kylie-110000610.html|archivedate=2013-07-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.pacsun.com/content/kendall-kylie.html|title=Kendall & Kylie|publisher=PacSun|lang=en|accessdate=2013-10-29|archivedate=2017-02-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170221181327/http://www.pacsun.com/content/kendall-kylie.html}}</ref> . Дар охири моҳи майи соли 2014, китоби Исёнгарон: Шаҳри Индра: Қиссаи Лекс ва Ливия<ref>{{Cite web|url=http://www.bustle.com/articles/25896-kendall-kylie-jenners-rebels-city-of-indra-the-best-lines-from-the-first-2|title=Kendall & Kylie Jenner's 'Rebels: City of Indra' — The Best Lines From The First 2 Chapters|author=Kristie Rohwedder.|publisher=www.bustle.com|lang=en|accessdate=2014-06-08}}</ref><ref>{{Книга|автор=Kendall Jenner, Kylie Jenner.|заглавие=Rebels: City of Indra: The Story of Lex and Livia|ссылка=https://www.amazon.com/Rebels-City-Indra-Story-Livia/dp/1451694423}}</ref> аз ҷониби Кайли ва хоҳари ӯ Кендалл нашр карда шуд. 15 июни соли 2014, Кайлӣ ҳамроҳи хоҳараш Кендалл мизбони ҷоизаҳои Much Music Video буд<ref>{{Cite web|url=https://www.thestar.com/entertainment/2014/06/14/hosts_kylie_and_kendall_jenner_just_wanna_have_fun_at_mmvas.html|title=Hosts Kylie and Kendall Jenner just wanna have fun at MMVAs|last=Jacques Gallant.|publisher=TheStar.com|lang=en|accessdate=2014-06-18}}</ref> . Дар охири соли 2015, вай хати косметикии худро бо номи Kylie Cosmetics офарид. Маҷмӯаи аввал дар тӯли 30 сония фурӯхта шуд. Пас аз он, Кайлӣ ба васеъ кардани доираи хати худ шурӯъ кард. Дар миёнаи соли 2018 даромади вай 900 миллион долларро ташкил медиҳад. Кайли саҳифаи [[Instagram|Instagram-ро]] бомуваффақият пеш мебарад. Дар соли 2018, ӯ дар рӯйхати ситораҳои пурқиматтарини Instagram сарварӣ кард (мувофиқи Instagram Rich List 2018); барои як пости таблиғотӣ дар ҳисоби Instagram-и худ, рекламадиҳанда бояд 1 миллион доллар пардохт кунад<ref>{{Cite web|url=https://www.hopperhq.com/blog/instagram-rich-list/|title=Instagram Rich List 2018 - Hopper HQ|publisher=Hopper Instagram Scheduler|lang=en|accessdate=2018-08-02|archivedate=2018-08-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180802053806/https://www.hopperhq.com/blog/instagram-rich-list/}}</ref><ref>{{Cite news|title=Названы самые «дорогие» звезды Instagram|url=https://news.rambler.ru/starlife/40414797-nazvany-samye-dorogie-zvezdy-instagram/|work=Рамблер/новости|accessdate=2018-08-02|language=ru}}</ref> . 10 майи соли 2019 дар бораи ба фурӯш баровардани косметикаи Kylie Skin маълум шуд, нахустнамоиш 22 майи соли 2019 баргузор гардид<ref>{{Cite web|url=https://www.eonline.com/videos/288766/kylie-jenner-adds-another-business-to-mega-successful-empire|title=Kylie Jenner Adds Another Business to Mega-Successful Empire|lang=en|accessdate=2019-05-12}}</ref> . Дар соли 2019 [[Forbes|маҷаллаи Forbes]] сарвати ӯро 1 миллиард доллар ҳисоб карда, ӯро ҷавонтарин миллиардер дар таърих гардонд. Дар моҳи майи соли 2020, ширкати косметикии Coty аз Jenner 51 % саҳмияҳои ширкати вайро ба маблағи 600 миллион доллар харид. Пас аз он ки Коти аудити ширкатро анҷом дод, маълумот нашр шуд, ки Кайли Ҷеннер дар тӯли якчанд сол тиҷорати худро аз будаш зиёд нишон додааст ва ӯ ба туфайли муомила бо Коти қисми зиёди маблағҳои худро ба даст овард. Пас аз интишори ин маълумот, Форбс Ҷеннерро аз нав ҳисоб карда, нишондиҳандаҳои молиявии ӯро аз рӯйхати миллиардерҳо хориҷ кард<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/newsroom/milliardery/401763-godami-razduvala-masshtab-svoego-biznesa-forbes-lishil-kayli-dzhenner|title=«Годами раздувала масштаб своего бизнеса»: Forbes лишил Кайли Дженнер статуса миллиардера|publisher=www.forbes.ru|lang=ru|accessdate=2020-05-30}}</ref> . Дар соли 2020, вай сарфи назар аз ҷанҷоли қаллобӣ бо даромади 590 миллион доллар дар рӯйхати ситораҳои сердаромадтарин қарор гирифт. Дар моҳи октябри ҳамон сол, тибқи Forbes сарвати Кайлӣ дар рӯйхати сарватмандтарин занони [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Иёлоти Муттаҳида]] 700 миллион долларро ташкил дод. == Ҳаёти шахсӣ == Аз соли 2014 то 2017, Ҷеннер бо рэпер Tyga вомехӯрд<ref>{{Cite web|url=https://www.eonline.com/news/691374/kylie-jenner-stars-in-tyga-s-stimulated-music-video-couple-puts-their-romance-and-pda-on-display-watch-now|title=Watch Tyga and Kylie Flaunt PDA in Stimulated Music Video|author=Francesca Bacardi|website=|date=2015-08-31|publisher=E! Online|lang=en|accessdate=2019-09-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/kylie-jenner-tyga-sexism_n_55b6883ee4b0074ba5a595fe|title=How Excusing Tyga And Kylie Jenner's Relationship Validates The Sexualization of Young Girls|author=Zeba Blay|date=2015-07-29|publisher=HuffPost|lang=en|accessdate=2019-09-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.mtv.com/news/2241031/kylie-jenner-tyga-birthday-mexico-pictures/|title=Kylie Jenner And Tyga Show PDA In Mexico As Her Birthday Celebration Continues|author=Christina Garibaldi|publisher=MTV News|lang=en|accessdate=2019-09-19|archivedate=2015-08-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150816232602/http://www.mtv.com/news/2241031/kylie-jenner-tyga-birthday-mexico-pictures/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://people.com/tv/kylie-jenner-opens-up-tyga-split/|title=Kylie Jenner Opens Up About Split from Tyga on Life of Kylie: 'There Was No Crazy Fight'|author=Stephanie Petit|website=|date=2017-08-21|publisher=People|lang=en|accessdate=2019-09-19}}</ref> . Аз моҳи апрели соли 2017 то сентябри соли 2019, Ҷеннер бо рэпер Травис Скотт мулоқот кард, ки аз ӯ духтар дорад, Сторми Вебстер (таваллуд 1 феврали соли 2018)<ref>{{Cite news|title=Kylie Jenner Gives Birth to First Child With Travis Scott|author=Samantha Schnurr & Holly Passalaqua|url=http://www.eonline.com/news/897107/kylie-jenner-gives-birth-to-first-child-with-travis-scott|work=[[E!]]|date=2018-02-04|accessdate=2018-02-04|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Kylie Jenner and Travis Scott split, but it may be temporary|author=|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2019-10-02/kylie-jenner-travis-scott-split-breakup-break|work=[[Los Angeles Times]]|date=2019-10-02|language=en}}</ref> . == Филмография == {{ДарФилмБоло}} {{ДарСилсилафилм|2007|2021|[[Семейство Кардашян]]|Keeping Up with the Kardashians|Играет саму себя}} {{ДарСилсилафилм|2008||[[E! Правдивая голливудская история]]|E! True Hollywood Story|{{abbr|[[камео]]|в эпизоде «The Kardashians»|0}}}} {{ДарСилсилафилм|2009|2010|Кортни и Хлои в Майами|Kourtney and Khloé Take Miami|{{abbr|камео|в эпизоде «It's My Life»|0}}}} {{ДарСилсилафилм|2011|2012|Хлои и Ламар|Khloé & Lamar|{{abbr|камео|в эпизоде «Unbreakable»|0}}}} {{ДарСилсилафилм|2013||Кортни и Ким в Майами|Kourtney and Kim Take Miami|{{abbr|камео|в эпизоде «Dragon Me Down»|0}}}} {{ДарСилсилафилм|2017|2017|[[Жизнь Кайли]]|Life of Kylie|Играет саму себя}} {{ДарФилмПоён}} == Эзоҳ == {{Эзоҳ|30em}} [[Гурӯҳ:Зодагони Лос-Анҷелес]] [[Гурӯҳ:Соҳибкорбонувон]] [[Гурӯҳ:Кардашян]] [[Гурӯҳ:Кӯдакон-моделҳои ИМА]] o5oifbyo69uvkmgq3n8go7vronotuny 0 289285 1493827 1491966 2026-11-12T09:02:43Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493827 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | вазифа = 2-юм [[Президенти Украина]] | парчам = Flag of the President of Ukraine.svg | парчам2 = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg | аввалдавр = 19 июли 1994 | охирдавр = 23 январи 2005 | пешгузашта = [[Леонид Кравчук]] | ҷонишин = [[Виктор Юшенко]] | нахуствазир = [[Виталий Масол]] <small>(1994—1995)</small><br>[[Евгений Марчук]] <small>(1995—1996)</small><br>[[Павел Лазаренко]] <small>(1996—1997)</small><br>[[Василий Дурдинетс]] <small>(1997, {{и. в.}})</small><br>[[Валерий Пустовойтенко]] <small>(1997—1999)</small><br>[[Виктор Юшенко]] <small>(1999—2001)</small><br>[[Анатолий Кинах]] <small>(2001—2002)</small><br>[[Виктор Янукович]] <small>(2002—2005)</small><br>[[Николай Азаров]] <small>(2005, {{и. в.}})</small> | вазифа_2 = Раиси [[:ru:Второе минское соглашение#Контактная группа по урегулированию ситуации на Донбассе|гурӯҳи тамос оид ба ҳалли масъалаи Донбасс]] | парчам_2 = Flag of Ukraine.svg | аввалдавр_2 = 3 июни 2019 | охирдавр_2 = 28 июли 2020 | пешгузашта_2 = [[Евгений Марчук]] | ҷонишин_2 = [[Леонид Кравчук]] | президент_2 = [[Володимир Зеленский]] | аввалдавр_3 = 5 феврали 2015 | охирдавр_3 = 2 октябри 2018 | пешгузашта_3 = <small>вазифа таъсис ёфт</small> | ҷонишин_3 = [[Евгений Марчук]] | президент_3 = [[Пётр Порошенко]] | вазифа_4 = Раиси [[Шӯрои раҳбарони кишварҳои ИДМ]] | парчам_4 = Flag of the CIS.svg | парчам2_4 = Emblem of CIS.svg | аввалдавр_4 = 29 январи 2003 | охирдавр_4 = 16 сентябри 2004 | пешгузашта_4 = [[Владимир Путин]] | ҷонишин_4 = [[Владимир Путин]] | вазифа_5 = [[Сарвазири Украина]] | парчам_5 = Flag of Ukraine.svg | парчам2_5 = | президент_5 = [[Леонид Кравчук]] | аввалдавр_5 = 13 октябри 1992 | охирдавр_5 = 21 сентябри 1993 | пешгузашта_5 = [[Витолд Фокин]]<br>[[Валентин Симоненко]] (и. в.) | ҷонишин_5 = [[Ефим Звягилский]] (и. в.)<br>[[Виталий Масол]] }} '''Леонид Данилович Кучма''' ({{Lang-uk|Леонід Данилович Кучма}}; тав. [[9 август]]и [[Соли 1938|1938]], [[Чайкино (ноҳияи Новгород-Северский)|Чайкино]], [[ноҳияи Новгород-Северский]], [[вилояти Чернигов]], [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Украина|ҶШС Украина]], [[Иттиҳоди Шӯравӣ]]) арбоби сиёсӣ ва давлатии [[Иттиҳоди Шӯравӣ|шӯравӣ]] ва [[Укроин|украинӣ]]. 1992—1993 — сарвазири 2-юми Украина, 1994—2005 — президенти 2-юми Украина. Академики Академияи байналмилалии астронавтика. Ягона президенти Украина, ки ду давра дар ин вазифа кор кардааст. Раиси гурӯҳи тамос оид ба ҳалли низоъ дар Донбасс дар солҳои 2015—2018 ва аз соли 2019—2020. == Зиндагинома == [[9 август|9 августи соли]] [[Соли 1938|1938]] дар кордони ҷангал дар оилаи ҷангалбон таваллуд ёфт<ref name="leonid-kuchma-vse-vremya">{{Cite web|url=https://fakty.ua/168495-leonid-kuchma-vse-vremya-borba-ni-odnogo-vazhnogo-resheniya-bez-borby-bez-protivostoyaniya-bez-soprotivleniya|title=Леонид Кучма: «Все время борьба. Ни одного важного решения без борьбы, без противостояния, без...|publisher=fakty.ua|lang=ru|accessdate=2019-06-05}}</ref>. Падар — Даниил Прокофиевич Кучма (1901—1942), ҳамчун ҷангалбон дар хоҷагии ҷангали Новгород-Северский кор кардааст<ref name="leonid-kuchma-vse-vremya"/>. Дар солҳои ҷанг ӯ сержанти калон буд, моҳи октябри соли 1941, дар соҳили чапи Волхов, дивизияи 111-уми пиёдагард иҳота карда шуд. Баталиони муҳандиси 560-ум барои аз дегдон берун кардани дивизия фиристода шуд. Ҳангоми убур ба ҷангиён, аз ҷумла Д. П. Кучма, лозим омад, ки зери оташи душман дар оби яхбаста кор кунанд. Барои ин корнамоии ҳарбӣ 27 декабри соли 1941 бо фармони [[Президиуми Совети Олии СССР|Президиуми Шӯрои Олии СССР]] сержанти калон Даниил Кучма бо [[ордени Ситораи Сурх]] сарфарозгардидааст<ref name=":0">{{Cite web|url=https://lb.ua/file/person/1406_kuchma_leonid_danilovich.html|title=Кучма Леонид Данилович|author=|website=|date=|publisher=lb.ua|accessdate=2019-06-05}}</ref>. Вай 7 феврали соли 1942 дар госпитали армияи No756 дар деҳаи Новоселитси вилояти Новгород аз илтиҳоби шуш ҳалок шуд, ки ҳангоми убур аз дарёи Волхов аз ҷониби сарбозони шӯравӣ гирифта шудааст. То соли 1996 Даниил Кучма гумшуда ҳисобида мешуд. Ҷои дафни ӯро мошинҳои ҷустуҷӯии новгородӣ кашф карданд<ref>{{Cite web|url=https://podrobnosti.ua/422022-kuchma-pobyval-na-mogile-ottsa-i-raskritikoval-juschenko-za-9-maja.html|title=Кучма побывал на могиле отца и раскритиковал Ющенко за 9 мая|date=2007-05-09|publisher=podrobnosti|accessdate=2019-06-05|archivedate=2019-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190605170552/https://podrobnosti.ua/422022-kuchma-pobyval-na-mogile-ottsa-i-raskritikoval-juschenko-za-9-maja.html}}</ref>. Модар — Прасковя Трофимовна Кучма (8 августи 1906—1986, [[Днепр (шаҳр)|Днепропетровск]])<ref name="leonid-kuchma-vse-vremya"/><ref name="maidan.org.ua">{{Cite web|url=https://maidan.org.ua/2012/06/lukanov-vidtsyfruvav-kuchmu-yuschenka-i-zaklyche-ne-vbyvaty-yanukovycha/|title=Луканов відцифрував Кучму, Ющенка і закличе «не вбивати Януковича»|author=|website=|date=2012-06-06|publisher=maidan.org.ua|lang=uk|accessdate=2019-06-05}}</ref>, дар [[колхоз]] кор карда, се фарзанд ба воя расонидааст<ref>[http://www.rian.ru/society/20020809/204930.html К 64-летию Леонида Кучмы — справка | Общество | Лента новостей «РИА Новости»]</ref><ref>[https://fakty.ua/20314-leonid-kuchma-sejchas-chasto-govoryat-danilych-prosti-ya-ochen-dorozhu-etim-ubezhden-chto-vremya-rasstavit-vse-neobhodimye-akcenty-i-v-ocenke-razvitiya-strany-v-gody-moego-prezidentstva?logout=1 Леонид кучма: "сейчас часто говорят: "данилыч, прости… " я очень дорожу этим. Убежден, что… — Газета «ФАКТЫ и комментарии»>]</ref><ref>{{Cite web|url=http://files.korrespondent.net/politics/kuchma/|title=Досье — Корреспондент|deadlink=yes|accessdate=2011-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110125004826/http://files.korrespondent.net/politics/kuchma|archivedate=2011-01-25}}</ref>. === Таҳсил === Вай дар мактаби миёнаи Костообровски ноҳияи Семёновски вилояти [[Вилояти Чернигов|Чернигов]] таҳсил кардааст. Соли 1960 факултаи физика ва техникаи [[Донишгоҳи Миллии Олес Хончар Днепр|Донишгоҳи давлатии Днепропетровскро]] бо ихтисоси муҳандис-механик хатм кардааст<ref name=":0"/>. Номзади илмҳои техникӣ, [[профессор]]и донишгоҳ<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.newsru.com/background/31oct2004/kuchmald.html|title=Леонид Кучма: биография уходящего президента|date=2004-10-31|publisher=NEWSru.com|accessdate=2019-06-05}}</ref>. === Карераи ракетчӣ === Баъд аз хатм ӯ дар соҳаи ракетаву кайҳонӣ дар бюрои конструктории Южное ([[Днепр (шаҳр)|Днепропетровск]]) кор кард<ref name=":0"/>. Дар синни 28-солагӣ вай пешвои техникии озмоишҳои ракетаи интиқолии Сиклон-2 дар космодроми [[Байконур]] гардид ва натиҷаи беназир ба даст овард: ҳамаи 106 партоб бомуваффақият анҷом ёфтанд. Ҳамчун тарроҳ вай дар таҳияи ҳам як қатор мушакҳои баллистикии ҳарбӣ ва лоиҳаҳои мулкӣ, аз ҷумла «Блоки Е» — системаи ҳаракатдиҳандаи модул барои ба сатҳи моҳ фуруд омадани кайҳоннавардон ширкат варзид. То он даме, ки барномаи сунъии сунъии советӣ дар соли 1969 бекор карда шуд, Блоки Е ягона ҷузъе буд, ки ҳамаи озмоишҳоро бомуваффақият гузашт ва барои истифода омода буд. Дар синни 38-солагӣ ӯ котиби кумитаи ҳизбии «Южмаш», узви Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунисти Украина шуд. Вакили [[Съезди XXVII КПСС|съездҳои XXVII]] ва [[Съезди XXVIII КПСС|XXVIII]] [[Съезди КПСС|КПСС]]<ref name=":0"/>. Соли 1979 ӯ ҳамчун муҳандиси ракета [[Ҷоизаи Ленин]]иро ба даст овард<ref name=":0"/>. Аз соли 1982 — муовини якуми тарроҳи генералӣ, солҳои 1986—1992— директори генералии иттиҳодияи истеҳсолии «Заводи мошинсозии ҷанубӣ»<ref name=":0"/>. Соли 1991 ӯ яке аз асосгузорони [[Академияи илмҳои технологии Украина]] гардид<ref name=":0"/>. === Сиёсатмадорӣ === Соли 1990 вакили халқии Украина дар Радаи Олӣ даъвати 1<ref name=":1"/>, яке аз роҳбарони дирексия<ref name=":0"/>, як гурӯҳ роҳбарони корхонаҳои калон дар Верховная Радаи Украина даъвати 1 интихоб шуд. Дар моҳи июли соли 1990 вай ба тарафдории [[Эъломия дар бораи соҳибихтиёрии давлатии Украина|Эъломияи соҳибихтиёрии давлатии Украина]] овоз дод. Путч августиро маҳкум кард. 24 августи соли 1991 ба тарафдории [[Эъломияи истиқлоли Украина]] овоз дод. Дар аввалин интихоботи президентии Украина дар соли 1991, ӯ аз номзадии демократ Игор Юхновский пуштибонӣ кард ва шахси боэътимоди ӯ буд. Моҳи октябри соли 1992 бо дастгирии Дирексияи корхонаҳои саноати вазнини Украина [[Сарвазирони Украина|сарвазири Украина]] шуд<ref name=":0"/> ва ин вазифаро то сентябри соли 1993 ба уҳда дошт. Кучма бо назардошти вазъи душвори иқтисодиёти кишвар розӣ шуд, ки сарвазир интихоб шавад. Пастравии ММД 10 %, гиперинфлятсия 2000 % ва касри буҷа 14 % нисбат ба ММД буд. Системаҳои андоз ва молия фалаҷ шуда буданд. Ҳамчун шарти ба вазифаи сарвазирӣ гузаштан Кучма квитансияро барои шаш моҳи ваколатҳои бесобиқа васеъ, аз ҷумла, ҳуқуқи баровардани фармонҳои ба қонунҳо баробар ва таъйин кардани роҳбарони минтақа муқаррар кард. Ин талаботҳо бо қабули Қонуни № 2796-XII аз 18 ноябри соли 1992 иҷро шуданд. Пас аз ба охир расидани ин қонун Кучма ба тамдиди он исрор варзид, аммо Радаи Олӣ рад кард ва пас аз он истеъфо дод. Муроҷиати истеъфо 10 сентябри соли 1993 аз ҷониби Президенти Украина [[Леонид Кравчук]], 21 сентябри соли 1993 — аз ҷониби Радаи Олӣ Украина қабул карда шуд<ref name=":1"/>. Аз моҳи декабри соли 1993 — президенти Иттиҳоди саноатчиён ва соҳибкорони Украина<ref name=":0"/><ref name=":1"/>. Моҳи марти соли 1994 вай вакили халқии Украина даъвати II интихоб шуд<ref name=":0"/>. 10 июли соли 1994 дар интихобот президенти Украина интихоб шуд. 14 ноябри соли 1999 дар натиҷаи интихобот дубора ба ин мақом интихоб шуд. == Украина дар давраи раёсати Кучма == === Иқтисод === Пас аз пошхӯрии Шӯравӣ вазъи иқтисодӣ ва иҷтимоии Украина мунтазам бад шуд. Иқтисод нисфи ба Русия вобаста буд; танҳо 20 % маҳсулоти саноатӣ сикли пӯшидаи дохилӣ доштанд. Дар соли 1993, таваррум (инфлятсия) аз 10000 % зиёд шуд, дар соли 1994 — зиёда аз 400 %. Соли 1994 коҳиши рекордии ММД ба қайд гирифта шуд — 22,9 %. Қариб дар ҳама соҳаҳои иқтисодиёт истеҳсолот, аз ҷумла дар саноат — 27 %, дар сохтмон — 35 % коҳиш ёфт. Мувофиқи натиҷаҳои соли 1994 ММД-и Украина 54,4 % нисбат ба соли 1990 буд. Украина дар назди Русия барои манбаъҳои энергетикӣ қарзҳои калон дошт. Украина пули комилҳуқуқи миллӣ, низоми бонкӣ, фондҳои иҷтимоӣ, озуқаворӣ, молиявӣ ва дигар бозорҳоро надошт. Дарвоқеъ, ягон синфи миёна набуд, тиҷорати миёна ва хурд дар давраи ибтидоӣ буданд. Мӯҳлати раёсати Леонид Кучмаро шартан метавон ба солҳои афтиши иқтисодӣ то соли 1998 тақсим кард, ки ММД ба 40,9 % -и соли 1990 расидааст ва ба давраи рушди иқтисодӣ дар солҳои 2000—2004, ки ба Украина дар соли 2004 имкон дод, ки Нишондиҳандаи ММД ба сатҳи соли 1994 расонад. Солҳои бӯҳрон бо сатҳи пасти сармоягузорӣ, қарз аз аҳолӣ барои музди меҳнат ва нафақа ва мувофиқан қарзи аҳолӣ аз ҳаққи хидмати коммуналӣ ва [[бартер]]изатсияи иқтисодиёт қайд карда шуданд. [[Иқтисоди бозор|Ҳамзамон, муносибатҳои бозорӣ]] дар кишвар дар давраи раёсати Леонид Кучма ташаккул ёфтанд. Ба эътидол омадани вазъи иқтисодӣ имкон дод, ки соли 1996 [[Гривняи Украина|гривна]], пули миллии Украина ҷорӣ карда шавад. Хусусигардонии хурду миёна, замин, аграрӣ, пулӣ, молиявӣ, буҷетӣ, андоз ва бисёр ислоҳоти дигар гузаронида шуданд. Барои солҳои 1995—2004 музди миёнаи меҳнат бо ҳисоби доллар 2,5 маротиба, сармоягузориҳои хориҷӣ — 11 маротиба, захираҳои тило ва асъор — 14 маротиба зиёд шуданд. Қарзҳо дар назди аҳолӣ барои нафақа ва музди меҳнат пардохта шуданд. Қарзҳо барои манбаъҳои энергетикӣ (пеш аз ҳама барои газ) дар назди Русия ва Туркманистон тавассути мубодила ҳал карда шуданд. Дар аҳди Кучма, Украина нархи мӯътадили газро аз Федератсияи Русия таъмин кард; заводҳои нафткашонӣ бор карда шуданд; дар АЭС се агрегати энергетикӣ ба анҷом расид, баъзе иншооти роҳи оҳан аз нав сохта шуданд. Системаи ҳавасмандгардонии рушди соҳибкорӣ таъсис дода шуд. Бартер барҳам дода шуд, таваррум боздошта шуд, касри буҷа, сатҳи бори қарз, бори андоз ба иқтисодиёт ва аҳолӣ ба таври назаррас коҳиш ёфт, нишондиҳандаҳои савдои хориҷӣ ва тавозуни пардохт беҳтар шуданд, уҳдадориҳои қарз дар назди ХБА иҷро шуданд. Украина ҳамчун як кишвари дорои иқтисоди бозорӣ эътироф карда шуд. === Бинои давлатӣ === Ҳамчун президент, Кучма идеяи таҳия ва қабули Конститутсияи нави Украинаро ҳамчун давлати мустақил пешбарӣ карда, ташаббускори имзои Аҳдномаи конститутсионӣ дар 8 июни соли 1995 буд<ref>{{Cite web |url=http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/1к/95-вр |title=Конституційний Договір між Верховною Радою України та… {{!}} від 08.06.1995 № 1к/95-ВР (Сторінка 1 з 2) |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150623122934/http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/1%D0%BA/95-%D0%B2%D1%80 |archivedate=2015-06-23}}</ref>. Пас аз он ки раванди конститутсионӣ бо сабаби ба созиш наомада шудани қувваҳои мухталифи сиёсӣ ба мутаваққиф шудан оғоз кард, Кучма қарори худро дар бораи ба раъйпурсии умумихалқӣ расонидани матни Конститутсия эълон кард. Танҳо ин таҳдид Верховная Радаро маҷбур кард, ки раванди тасдиқи Конститутсияро суръат бахшад ва дар натиҷаи «шаби конститутсионӣ» 28 июни соли 1996 он қабул карда шуд<ref>https://www.bbc.com/ukrainian/ukraine_in_russian/2012/06/120628_ru_s_constitution_anniversary</ref><ref>[https://www.unian.net/politics/10167344-kak-prinimalas-konstituciya-ukrainy-vospominaniya-ochevidca.html День Конституции Украины — Как принималась Конституция Украины]</ref>. === Сиёсати хориҷӣ === Дар сиёсати хориҷӣ Кучма принсипи ҳамкории бисёрвекторӣ ва баробарҳуқуқи Украинаро ҳам бо давлатҳои Ғарб ва ҳам бо кишварҳои Осиё, Амрикои Лотинӣ, Русия ва аъзои ИДМ пазируфт. 31 майи соли 1997 вай ҳамроҳ бо президенти Русия [[Борис Елтсин]] " Шартномаи дӯстӣ, ҳамкорӣ ва шарикии Федератсияи Русия ва Украинаро " имзо кард. Ва аллакай 9 июли соли 1997, ӯ «Оинномаи шарикии махсуси Украина ва НАТО» -ро имзо кард. 23 майи соли 2002 Шӯрои Амнияти Миллӣ ва Дифои Украина таҳти раёсати Кучма қарор кард, ки пайвастан ба [[НАТО]] ҳадафи стратегӣ барои ин кишвар аст. Кучма яке аз ташаббускорони асосии таъсиси созмони ГУАМ дар соли 1997 буд. Ба гуфтаи аксари коршиносон, ин сохтор, ки Гурҷистон, Озарбойҷон, Молдова (ва баъдан Ӯзбекистонро) таҳти роҳбарии воқеии ғайрирасмии Украина муттаҳид кард, кӯшиши ташкили маркази алтернативии ҷозиба дар ИДМ ва муқовимат бо бартарияти ин фазои геополитикӣ бо Федератсияи Россия шуд<ref>{{Cite web|url=https://comments.ua/world/429903-vneshnepoliticheskiy-startap-kuchmi-taki.html|title=Внешнеполитический стартап Кучмы таки сработал|author=|website=comments.ua|date=2013-10-11|publisher=Comments.UA|accessdate=2021-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210510144633/https://comments.ua/world/429903-vneshnepoliticheskiy-startap-kuchmi-taki.html|archivedate=2021-05-10}}</ref>. Дар моҳи июни соли 2001, бо даъвати Кучма, Попи Рум Иоанни Павел II<ref>{{Cite web|url=http://www.newsru.com/religy/23jun2001/vizit76.html|title=Иоанн Павел II прибыл в Киев|author=|website=newsru.com|date=2001-06-23|publisher=Newsru.com}}</ref> ба Украина ташриф овард [1], ду маротиба Президенти ИМА Билл Клинтон бо даъвати Кучма бо сафари расмӣ ба Киев омад. Дар соли 2001, Верховная Рада нисбати Леонид Кучма импичментро оғоз карданӣ шуд. Вай ба фурӯши ғайриқонунии силоҳ, ташкили лату кӯби вакил Аляксандр Эляшкевич айбдор карда шуд<ref>Второй президент. — Дело, 09.08.2006. — № 192</ref><ref>[https://ria.ru/history/20050710/40878138.html День в истории — 10 июля]. — РИА Новости, 10.07.2005</ref>. Леонид Кучма маъруфиятро аз даст медод. Рейтинги эътимоди ӯ 20 %, нобоварӣ — 60 % буд. Интихоби муҳлати сеюм барои ӯ камтар ва камтар воқеӣ мешуд. == Оила == [[Акс:Kuchma_and_Pinchuk,_12_September_2014.jpg|мини|Леонид Кучма бо домодаш, соҳибкор Виктор Пинчук]] * Бародари калонӣ Александр Данилович Кучма (1928—1984), шахтёр, бар асари саратони шуш вафот кард<ref name="maidan.org.ua"/>. ** Ҷиян Владимир Александрович Кучма — соҳибкор<ref>{{Cite web |url=http://www.segodnya.ua/news/12050423.html |title=Селяне ходят к Кучме домой, а на его 70-летие споет Элтон Джон {{!}} Новости Украины {{!}} Накануне юбилея бывшего президента мы побывали на месте будущего праздника и в его родном селе |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2008-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081211054032/http://www.segodnya.ua/news/12050423.html }}</ref>. * Хоҳар Вера Даниловна Тимошенко (Кучма), ки ба ҳайси ронандаи тепловоз кор мекард, дар синни 48-солагӣ аз сактаи мағзӣ даргузашт. * Зан Людмила Николаевна Кучма (1940) (зод. Талалаева). Людмила духтари ба фарзандӣ қабулшудаи Геннадий Туманов, муовини саринженери Южмаш (1952—1966), сармуҳандиси Саридораи техникии Вазорати мошинсозии умумии СССР (1966—1976) мебошад. ** Духтар Елена Леонидовна Пинчук (1970), асосгузори Бунёди АНТИСПИД ва роҳбари шӯрои нозирони медиа-гурӯҳи StarLightMedia, ки ба он STB, ICTV, Novy, QTV, M1, M2 ва як қатор дигар ширкатҳои медиавӣ дохиланд. Вай бо як соҳибкори маъруф ва арбоби ҷамъиятӣ Виктор Пинчук издивоҷ кард<ref>{{Cite web |url=https://ru.tsn.ua/ukrayina/doch-kuchmy-smenila-familiyu.html |title=Дочь Кучмы сменила фамилию — Украина — ТСН.ua |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125015313/https://ru.tsn.ua/ukrayina/doch-kuchmy-smenila-familiyu.html |archivedate=2018-01-25 }}</ref> ; қаблан бо Игор Франчук издивоҷ карда буд. *** Роман Игоревич Пинчук<ref>{{Cite web|url=https://interfax.com.ua/news/economic/457338.html|title=Внук Кучмы в составе команды "Интерпайпа" восстанавливает Хьюстон после урагана|author=|website=Интерфакс-Украина|date=2017-10-26|publisher=}}</ref> (3 апрели 1991)<ref>[http://www.pravda.com.ua/rus/news/2003/12/22/4376066/ Игорь Франчук: Я не обращаю внимания на характеристики «держатель наследства внука президента» | Украинская правда]</ref>. *** Екатерина Викторовна Пинчук (4 июни соли 2003)<ref>[https://fakty.ua/140609-doch-leonida-kuchmy-rodila-devochku Елена Пинчук родила дочь — Газета «ФАКТЫ и комментарии»]</ref>. *** Вероника Викторовна Пинчук (28 сентябри 2011)<ref>[https://www.unian.net/common/547642-u-kuchmyi-rodilas-vnuchka.html У Кучмы родилась внучка]</ref>. == Ҷоизаҳо == * Ордени Байраки Сурхи Меҳнат (1976) * Ҷоизаи Ленинӣ ([[Соли 1979|1979]]) * Ордени Нишони фахрӣ барои Ватан, дараҷаи 1 ([[Русия|Россия]], 20 апрели 2004) — ''барои саҳми бузурги шахсӣ дар таҳкими дӯстӣ ва ҳамкории байни халқҳои Россия ва Украина''<ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/20852 Указ Президента Российской Федерации от 20 апреля 2004 года № 556 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ I степени Кучмы Л. Д.»]</ref> (орденро президенти Леонид Кучма тақдим кард Федератсияи Россия [[Дмитрий Медведев]] дар [[Кремли Москва|Кремл]], 28 июли соли 2011))<ref>{{Cite web |url=https://ru.tsn.ua/ukrayina/medvedev-nagradil-kuchmu-ordenom-za-zaslugi-pered-rossiey.html |title=В Кремле Медведев вручил Кучме орден «За заслуги перед Отечеством» I степени |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125015343/https://ru.tsn.ua/ukrayina/medvedev-nagradil-kuchmu-ordenom-za-zaslugi-pered-rossiey.html |archivedate=2018-01-25 }}</ref> * Фармони Ҷумҳурии [[Молдова]] (8 августи 2003) — ''ҳамчун нишони сипосгузории амиқ барои саҳми махсус дар рушди муносибатҳои дӯстӣ ва ҳамкории Украина ва Ҷумҳурии Молдова''<ref>{{Cite web |url=http://lex.justice.md/viewdoc.php?action=view&view=doc&id=288352&lang=2 |title=Указ Президента Республики Молдова от 8 августа 2003 года № 1437 "О награждении Его Превосходительства господина Леонида Кучмы орденом «Ordinul Republicii» |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2020-10-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031071835/http://lex.justice.md/viewdoc.php?action=view&view=doc&id=288352&lang=2 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.tvc21.md/prn_news.php?id=3926&par=0 |title=''Владимир Воронин наградил Леонида Кучму «Орденом Республики»'' |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071218191951/http://www.tvc21.md/prn_news.php?id=3926&par=0 |archivedate=2007-12-18 }}</ref> * Ордени Истиқлолият ([[Озарбойҷон]], 6 августи 1999) — ''барои хидматҳои бузург дар рушди дӯстӣ ва ҳамкории Украина ва Озарбойҷон, корҳои арзанда дар тавсеаи шарикии стратегии кишварҳо''<ref>{{Cite web |url=http://www.e-qanun.az/framework/3878 |title=Указ Президента Азербайджанской Республики от 6 августа 1999 года № 177 «О награждении орденом „Независимость“ президента Украины Леонида Даниловича Кучмы» |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2018-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181111133947/http://www.e-qanun.az/framework/3878 }}</ref> * Ордени Вахтанг Горгазал дараҷаи I ([[Гурҷистон]], 2013)<ref>{{Cite web|url=https://idfi.ge/en/state-prices-awarded-by-the-president-of-georgia-in-2003-2015|title=State Awards Issued by Georgian Presidents in 2003-2015|author=|website=|date=|publisher=IDFI|lang=en|accessdate=2019-05-12|archivedate=2024-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241231010257/https://idfi.ge/en/state-prices-awarded-by-the-president-of-georgia-in-2003-2015}}</ref> * Ордени Уқоби тилоӣ ([[Қазоқистон]], 7 сентябри 1999) — ''барои саҳми барҷастаи шахсӣ дар таҳкими муносибатҳои анъанавии дӯстӣ ва бародарии байни халқҳои Қазоқистон ва Украина, хоҳиши бепоёни густариши ҳамкориҳои ҳамаҷониба ва мутақобилан судманди Қазоқистон''<ref>[http://karaganda.pmicro.kz/DB/Busn/Govern/Laws/Ukase/Kuchma.htm Указ Президента Республики Казахстан о награждении орденом «Золотого орла» (Золотой Орел) Л. Д. Кучмы] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080308035428/http://karaganda.pmicro.kz/DB/Busn/Govern/Laws/Ukase/Kuchma.htm |date=2008-03-08 }}{{недоступная ссылка|число=14|месяц=06|год=2018}}</ref> * Орден барои хидмати шоиста ([[Ӯзбекистон]], 16 феврали 1998) — ''барои хидматҳои барҷаста дар таҳкими дӯстии байни халқҳои Узбекистон ва Украина, рушди муносибатҳои дуҷонибаи байнидавлатӣ, инчунин барои саҳми назаррас дар ҳифзи сулҳ ва субот, афзоиши нуфузи байналмилалии кишвар''<ref>[http://db.natlib.uz/ru/editions/14567 Указ Президента Республики Узбекистан от 16 февраля 1998 года "О награждении Президента Украины Кучмы Леонида Даниловича орденом «Буюк хизматлари учун»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210510143832/http://db.natlib.uz/ru/editions/14567 |date=2021-05-10 }} // Народное слово выпуск № 33-34 (1817—1818)</ref> * Дорандаи Салиби калони ордени Витаутаси Бузург ([[Литва]], 20 сентябри 1996) — ''барои хидматҳояш дар рушди муносибатҳои наздисарҳадии Украина ва Ҷумҳурии Литва ва ҳамкории дӯстонаи байни халқҳо''<ref>[https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/TAIS.31055?positionInSearchResults=19&searchModelUUID=748b101f-3fc8-4087-b6d6-1a4da06a7f02 Dėl L.Kučmos apdovanojimo Vytauto Didžiojo 1-ojo laipsnio ordinu]</ref> * Дорандаи Салиби калони ордени Герсогии Гедиминас ([[Литва]], 1998)<ref>{{Cite web |url=http://paulauskas.president.lt/ordinai/table_e.phtml |title=Сайт Президента Литвы |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060103174259/http://paulauskas.president.lt/ordinai/table_e.phtml |archivedate=2006-01-03 }}</ref> * Салиби Бузург бо ситораи ордени Гули Сафед ([[Финланд|Финляндия]], 1995) * Ордени Серафим ([[Суэд|Шветсия]], 23 марти 1999)<ref>[[:sv:Lista över mottagare av Serafimerorden#Carl XVI Gustaf (1973–)|Lista över mottagare av Serafimerorden]]</ref> * Дорандаи Салиби калони ордени Нишони Ҷумҳурии Итолиё ([[Итолиё|Италия]], 3 майи соли 1995)<ref>[https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/11366 Le onorificenze della Repubblica Italiana]</ref> * Занҷираи ордени Ордени Шоистаи шаҳрвандӣ ([[Испания]], 4 октябри 1996)<ref>[https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-1996-22150 Bollettino Ufficiale di Stato]</ref> * Занҷири бузурги ордени Инфанта дон Энрике ([[Пуртуғол|Португалия]], 16 апрели 1998)<ref>[http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=154&list=1 Информация на сайте Президента Португалии]{{ref-pt}}{{недоступная ссылка|число=14|месяц=06|год=2018}}</ref> * Ордени Уқоби Сафед ([[Лаҳистон]], 16 майи 1997) * Ситораи калони фахрӣ «Барои хидматҳо дар Ҷумҳурии Австрия» ([[Австрия]], 1998) * Занҷири ордени Ситораи Руминия ([[Руминия]], 2000)<ref>[http://canord.presidency.ro/Ord.St.Rom..xls Tabella degli insigniti]</ref> * Ордени Мугунхва ([[Ҷумҳурии Корея]], 1996) * Ордени Оилаи Шоҳонаи Бруней, дараҷаи 1 ([[Бруней]], 2004)<ref>{{Cite web |url=http://www.umoloda.kiev.ua/number/136/113/4451/ |title=''Кучма в гостях ӯ султана'' |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2021-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831030814/http://www.umoloda.kiev.ua/number/136/113/4451/ }}</ref> * Ордени Инқилоби Бузурги Сентябр ([[Либиё|Либия]], 2003)<ref>[https://www.pravda.com.ua/rus/news/2003/10/12/4374776/ Кучма получил орден из рук диктатора-пособника террористов]</ref> * Медали «Байтулмуқаддас 2000» (Мақомоти Миллии Фаластин, 2000)<ref>[http://www.omsa.org/files/jomsa_arch/Splits/2004/60087_JOMSA_Vol55_3_13.pdf Medal of Bethlehem, 2000]{{ref-en}}</ref>. * Медали солгарди «25 соли истиқлоли Украина» (19 августи 2016) — ''барои хидматҳои назарраси шахсӣ дар ташаккули Украинаи мустақил, тасдиқи соҳибихтиёрии он ва таҳкими нуфузи байналмилалӣ, саҳми назаррас дар сохтмони давлатӣ, иҷтимоӣ-иқтисодӣ, рушди фарҳангию маърифатӣ, фаъолияти фаъоли ҷамъиятӣ-сиёсӣ, хидмати софдилона ва бенуқсон ба халқи украин'' * Нишони фахрии [[Иттиҳоди давлатҳои муштаракулманофеъ|Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил]] (16 сентябри 2004) — ''барои саҳми калон дар рушди дӯстӣ, ҳамсоягии нек, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамкории мутақобилан судманд дар доираи Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ҳамчун Раиси Шӯрои Сарони давлатҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил''<ref>{{Cite web |url=http://www.cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=1631 |title=Протокольное Решение Совета глав государств СНГ «О награждении Почётным знаком Содружества Независимых Государств» (Совершено в Астане 16 сентября 2004 года) |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190414084324/http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=1631 |archivedate=2019-04-14}}</ref> * Занҷири ордени қабри муқаддас ([[Уршалим|Патриархи Православии Ерусалим]], 2000) * Ордени шоҳзодаи муқаддас Владимир, баробар ба ҳаввориён, дараҷаи I (UOC (MP), 1999) * Ордени Роҳиб Иля аз Муромец дараҷаи I (UOC (MP), 2004)<ref>{{Cite web |url=http://www.interfax-religion.ru/print.php?act=archive&id=12652 |title=В Севастополе освящён восстановленный храм святого равноапостольного князя Владимира |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2007-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929090916/http://www.interfax-religion.ru/print.php?act=archive&id=12652 }}</ref> * Ҷоизаи давлатии Украина дар соҳаи илм ва технология дар соли 1993 (31 декабри соли 1993) — ''барои таҳияи тарроҳӣ, технологияи истеҳсолот ва рушди истеҳсоли силсилавии [[Троллейбус|троллейбусҳои мусофиркаши]] сершумори силсилаи YuMZ-T'' (ҳамчун қисми як даста)<ref>[https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/617/93 Указ Президента України № 617/93 від 31 грудня 1993 року «Про присудження Державних премій України в галузі науки і техніки 1993 року»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190819164309/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/617/93 |date=2019-08-19 }}{{ref-uk}}</ref> * Шаҳрванди фахрии вилояти Донетск (2002)<ref name="novosti.dn.ua">{{Cite web|url=http://novosti.dn.ua/details/2644/|title=Бубка стал Почетным гражданином Донецкой области|deadlink=yes|accessdate=2008-01-22|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW00kUEB?url=http://novosti.dn.ua/details/2644/|archivedate=2012-11-28}}</ref> * Шаҳрванди фахрии Севастопол (2002) * Шаҳрванди фахрии Кривой Рог (22 октябри 1999)<ref>{{Cite web |url=http://kryvyirih.dp.ua/ua/st/pg/141209854288387_s/ |title=Кучма Леонид Данилович — Почётный гражданин Кривого Рога |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402150552/http://kryvyirih.dp.ua/ua/st/pg/141209854288387_s/ |archivedate=2015-04-02 }}</ref> * Гражданини фахрии Днепр * Гражданини фахрии Белгород-Днестровский * Шаҳрванди фахрии Полтава * Шаҳрванди фахрии Ереван (2002) * Унвони академики Академияи байналмилалии астронавтика<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/kosmos/6264245|title=Кучма получил звание академика Международной академии астронавтики|publisher=[[ТАСС]]|lang=ru|accessdate=2020-03-16}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Президентҳои Украина}} [[Гурӯҳ:Президентҳои Украина]] [[Гурӯҳ:Сарварони Украина]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Укроин]] [[Гурӯҳ:Сарварони Аврупо дар асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Барандагони Мукофоти ленинӣ]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]] [[Гурӯҳ:Номзадҳои улуми техникӣ]] 3penp1ff4vzw7zs1k8gdbbt3yikpoq0 0 290526 1493768 1484993 2026-11-12T02:46:26Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493768 wikitext text/x-wiki {{ВМ | Номи тоҷикӣ = Бух | Кишвар = {{Парчам|Олмон}} | Мақом = ноҳияи Берлин | Тобеъи = [[Панков]], [[Берлин]] }} '''Бух''' ({{Lang-de|Buch}}) — ноҳияи шимолу-шарқии [[Берлин]], ҳамчун қисми ҳавзаи маъмурии дар соли 2001-васеъшудаи [[Панков]], ки дар даруни он ӯ бо се ноҳия: [[Каров]], [[Франтсёзиш-Бухҳолтс]] ва [[Бланкенфелде]] ҳаммарз аст. Илова бар ин, Бух бо [[Заминҳои Олмон|замини федералии]] [[Бранденбург]] сарҳади тӯлонӣ дорад. Ноҳияи муосири Бух пеш аз ҳама бо муассисаҳои тиббӣ ва илмии он маъруф аст. Дар ин ҷо олимон ва таҷрибаомӯзони сатҳи ҷаҳонӣ дар замонҳои гуногун кор кардаанд <ref name="известность">{{Cite web|url=http://www.berlin-ru.net/ru/08ru-013.htm|title=Кампус Берлин-Бух|author=|date=|publisher=«berlin-ru»|accessdate=2020-05-06}}</ref><ref name="Geschichte_Buch">{{Cite web|url=https://www.amazon.de/Denkmale-Berlin-Bezirk-Berlin-Pankow-Ortsteil/dp/3865685439|title=Denkmale in Berlin Bezirk Berlin-Pankow/Ortsteil Buch|author=Haila Ochs, Michael Hofmann, Caroline Rolka|date=2010-01-11|publisher=[[Amazon]]|lang=de|accessdate=2020-05-06}}</ref>. == Нишон ва ном == [[Акс:Coat_of_arms_de-be_buch_1987.png|мини|173x173пкс| Нишони пешини Бух]] Нишони Бух соли 1987 ба тарҳи чопи ҳифзшудаи рангин ва «маънои суханварӣ» -и он асос ёфтааст. Тасвири дарахти бих ({{Lang-de|Buchе}}) бо номи деҳаи Бух алоқаманд аст, ки аслан аз калимаи славянии "бук" гирифта шудааст. ''Рӯбоҳи'' сурх ({{Lang-de|Fuchs}}), бо лаҳҷаи Voß, бо соҳибони ин мулк, графҳои фон Восс-Бух ({{Lang-de|Grafen von Voß-Buch}}) алоқаманд аст <ref name="Geschichte_Buch"/>. == Таърих == === Аз асри санг то 1897 === Баландии морении Барним, ки ноҳияи муосири Бух дар он ҷойгир аст, дар асри XV пеш аз милод ба тундра бо ботлоқҳо ва торфҳо табдил ёфтаст <ref name="Geschichte_Buch"/>. Бух яке аз минтақаҳои аз ҷиҳати [[Бостоншиносӣ|археологӣ]] омӯхташудаи Берлин, бо фаровонии макони зисти [[Ҷомеаи ибтидоӣ|ибтидоӣ]] ва [[прототаърих]]ӣ ба ҳисоб меравад. Гарчанде бостоншиносон наметавонанд баъзе бозёфтҳоро ба давраи палеолити боло нисбат диҳанд, аммо мавҷудияти ҳайвонот, гиёҳҳои хӯрданӣ ва об дар он ҷойҳо аз пайдо шудани [[Кӯчманчиён|бодиянишинон]], [[шикорчиён ва ҷамъоварандагон]], ки дар кулбаҳо зиндагӣ мекарданд, шаҳодат медиҳад. Аз [[Садаи X то мелод|асри X пеш аз милод]] аллакай дар ин ҷо чунин ҳайвоноти калони ширхӯр, аз қабили [[Шимол|буғ]] ва [[Гови мушк|барзагови мушк]] пайдо шуда буданд, ки ба сайди шикорчиёни охири палеолит табдил ёфтанд. Давраи [[мезолит]]ӣ дар натиҷаи [[тағирёбии иқлим]] бо пайдоиши [[ҷангал]]ҳо ва дар онҳо ҳайвонҳои гуногун: тур, шоҳгавазн, оҳуи аврупоӣ, гавазнҳо, хукҳои ваҳшӣ, [[Зубр|бизон]], инчунин моҳӣ дар обанборҳо ва хӯрокҳои рустанӣ қайд карда шуданд, масалан, финдиқ, ки мардумро бо чормағзҳои <ref name="Geschichte_Buch"/> серғизо ва хуб нигоҳдошташуда таъмин мекард <ref name="Geschichte_Buch"/>. Дар кофтуковҳои археологӣ дар соли 1935 дар Бух, асбобҳои ибтидоӣ ошкор карда шуданд: санги чақмоқ барои оташдаргиронӣ, микролит, [[белчакорд]]. Дар асри [[неолит]] дар ин ҷо ҳунармандӣ рушд кард: [[Истеҳсоли кулолӣ|кулолӣ]], [[ресандагӣ]], [[бофанда]]гӣ ; асбобҳо пайдо шуданд: [[шудгор]], [[Гандум|дос]], [[Теша табар|табари сангин]], [[Маданияти глобалии амфора|амфораи курашакл]] <ref name="Geschichte_Buch"/>. [[Асри биринҷӣ]] бо афзоиши назарраси шумораи аҳолии ин ҷойҳо қайд карда мешавад. Ҳангоми [[ҳафриёт]] дар солҳои 1910-1914 бори аввал дар [[Олмон]] [[Чоҳи Post|сутунҳои]] [[Хонаи чӯбӣ|биноҳои чӯбӣ]] кашф карда шуданд <ref name="Geschichte_Buch"/>. Дар асри [[Асри оҳан|оҳан]] дар ин ҷойҳо олмониҳои қадим пайдо шуданд, аммо бинобар бад шудани [[Тағирёбии иқлим|иқлим]] [[Муҳоҷирати аҳолӣ|муҳоҷират]] оғоз ёфт. Бо истифода аз [[таҳлили радиокарбонҳо]] бостоншиносон таърихи боқимондаҳои маҳалҳои аҳолинишинро муайян карданд. Маскуншавӣ боз дар даврони имп. Рум оғоз ёфт<ref name="Geschichte_Buch"/>. Дар [[Садаи IV|асри IV]] бо оғози [[Муҳоҷирати бузурги халқҳо|муҳоҷирати бузурги мардум]], ҳаракати олмониҳо аз ин минтақа ба сӯи [[Рейн]] ва [[Дунай]] алоқаманд буд. Ва дар ин ҷо дар [[Садаи VII|асри 7]] [[Славянҳо|аҳолии славянҳо]] аз қаламравҳои мутааллиқ ба [[Лаҳистон|Полша]] ва [[Чехия]]и муосир кӯчиданд. Дар асрҳои [[Садаи VIII|VIII]] — [[Садаи IX|IX]], қабилаҳои бартаридоштаи инҷо ташкил ёфтанд - гавеляниҳо ва спревиҳо, ки [[гов]], [[гӯсфанд]], [[хук]]он, [[буз]]<nowiki/>ро парвариш карда, ва [[Кулолӣ|кулолиро]] аз худ карданд <ref name="Geschichte_Buch"/>. Бародарон [[Йоханни I (Марграви Бранденбург)|Иоганни I]] ва [[Отто III (Марграви Бранденбург)|Оттои III]] аз оилаи шоҳзодаи Асканиевҳо сарҳади маркграфии Бранденбургро аз [[соли 1220]] васеъ карданд. Деҳаи Бух дар минтақаи шимоли Берлин, ки дар соҳили {{Тарҷума нашудааст 3|Панке (река)|Панке|de|Panke}} - шохоби дарёи [[Шпрее|Шпрӣ]] аст, бори аввал дар ҳуҷҷатҳои [[соли 1342]] зикр шудааст <ref name="Geschichte_Buch"/><ref name="Orts-Chronik">{{Cite web|url=http://berlin-buch.com/de/erkunden/chronik.php|title=Orts-Chronik|author=|date=|publisher=[[archive.today]]|lang=de|accessdate=2020-05-06|archiveurl=https://archive.today/20150609152706/http://berlin-buch.com/de/erkunden/chronik.php|archivedate=2015-06-09}}</ref>. [[Осорхонаи Бранденбург]] барои шиносоӣ бо таърих ва фарҳанги собиқ канораҳои Берлин имкониятҳои васеъ фароҳам меорад <ref>{{Cite web|url=http://www.stadtmuseum.de/maerkisches-museum-0|title=Märkisches Museum|author=|date=|publisher=«stadtmuseum»|lang=de|accessdate=2020-05-06|archivedate=2021-04-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210423015904/https://www.stadtmuseum.de/maerkisches-museum-0}}</ref>. === Аз соли 1898 то имрӯз === Бух расман соли [[Соли 1898|1898]] <ref name="Orts-Chronik"/> қисми Берлин гашт. Табиб ва олими маъруфи немис, асосгузори назарияи ҳуҷайраҳо дар биология ва тиб [[Вирхов, Рудолф|Рудолф Вирхов]] (солҳои 1821-1902), сиёсатмадори фаъол буда, дар соҳаи тибби ҷамъиятӣ ва корҳои санитарӣ саҳми худро гузоштааст. Дар Бух, дар асоси консепсияи Рудолф Вирхов, дар охири [[Садаи XIX|асри 19]], он замон пешрафт ба роҳ монда шуд, ки усули тозакунии оби партов ҷорӣ карда шуд, ки ин имкон дод, ки экологияи ин ҷойҳо хеле беҳтар карда шавад <ref name="Geschichte_Buch"/>. То [[соли 1929]] дар Бух, тибқи лоиҳаи меъмор Людвиг Ҳофман (солҳои зинд. 1852-1932), аввалин маҷмааи васеи беморхона сохта шуд, ки ба он беморхонаҳо барои гирифторони бемориҳои [[шуш]] [[Бемориҳои рӯҳӣ|, иллатҳои рӯҳӣ]] ва заифии пирӣ дохил карда шуданд <ref name="Orts-Chronik"/>. Аллакай [[Ҷанги ҷаҳонии дувум|пеш аз ҷанг]] Бух калонтарин ва муосиртарин маркази тиббии [[Аврупо]] гардид, ки он аз ибтидо ба робитаи зич байни амалияи тиббӣ ва тадқиқоти илмӣ диққат дод <ref name="Geschichte_Buch"/>. {| class="graytable" |+Хотираи олимоне, ки бо Бух алоқаманданд | align="center" |[[Акс:DBPB_1952_96_Rudolf_Virchow.jpg|марказ|140x140пкс]] | align="center" | | align="center" |<center>[[Акс:Hans_Scheib_-_Büste_Oskar_Vogt.jpg|марказ|140x140пкс]]</center> | align="center" | | align="center" |<center>[[Акс:Axel_Schulz_-_Gedenktafel_für_Oskar_und_Cécile_Vogt.jpg|марказ|400x400пкс]]</center> |- | align="center" | Рудолф Вирхов дар маркаи почта дар соли 1953 | align="center" | | align="center" | Нимпайкараи Оскар Фогт дар назди Коллеҷи тиббӣ | align="center" | | align="center" | Оскар ва Сесиле Фогт. Лавҳаи ёдгорӣ дар собиқ Институти тадқиқоти мағзи сар ба номи Кайзер Вилҳелм | align="center" | |} Невропатологи маъруфи немис Оскар Фогт соли 1914 дар Бух {{Тарҷума нашудааст 3|Институти тадқиқоти мағзи сар ба номи кайзер Вилҳелм||de|Kaiser Wilhelm-Institut für Hirnforschung}} таъсис дод, ки ӯ аз соли 1930 дар он директор буд. Зани ӯ {{Тарҷума нашудааст 3|Фогт, Сесил|Сесил Фогт|de|Cécile Vogt}} аз соли 1919 озмоишгоҳи невробиологии ин институтро сарварӣ мекард. Ҳамсарон Фогт дар Бух то бартараф кардани онҳо аз ҷониби фашистон дар 1937 кор карданд. Аз соли 1925 то 1946, ки Иттиҳоди Шӯравӣ маъруфи [[олим]]и - [[Зистшиносӣ|биолог]] Николай Владимирович Тимофеев Рисовский зиндагӣ мекарданд ва дар Буз кор кардааст. Вай ба шуъбаи [[Офаринишшиносӣ|генетикаи]] Институти тадқиқоти мағзи назди ҷамъияти Кайзер Вилҳелм роҳбарӣ мекард <ref>{{Cite web|url=http://www.bbb-berlin.de/de/campusgeschichte.html|title=Campusgeschichte|author=|date=|publisher=«bbb-berlin»|lang=de|accessdate=2020-05-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161204192700/http://bbb-berlin.de/de/campusgeschichte.html|archivedate=2016-12-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://wwwinfo.jinr.ru/drrr/Timofeeff/auto/auto_r.html|title=Краткая автобиографическая записка Н. В. Тимофеева-Ресовского|author=|date=1977-10-14|publisher=[[Объединённый институт ядерных исследований]]|accessdate=2020-05-06}}</ref>. Тақдири Тимофеев-Ресовский ба романи "Бисон" -и Даниил Гранин бахшида шудааст, ки давраи тӯлонии фаъолияти ӯро дар Бух инъикос мекунад , ки дар он ҷо на танҳо таҳқиқоти бунёдии илмӣ дар соҳаи раванди мутатсия, генетикаи аҳолӣ, экологияи радиатсионӣ ва ғайра <ref>{{Cite web|url=http://wwwinfo.jinr.ru/drrr/Timofeeff/Prizes/Medallist%20r.htm|title=Н.В. Тимофеев-Ресовский Берлин-Бух, 1939|author=|date=|publisher=«wwwinfo»|accessdate=2020-05-06}}</ref>, инчунин шумораи зиёди одамони «асли ғайримарӣ»-ро аз фашистон наҷот доданд, баррасӣ шудааст. Бисёре аз онҳо дар ин бора дар филми мустанади илмии "Ишқ ва муҳофизат" бо изҳори миннатдорӣ нақл карданд. Сенариянавис ва коргардони он Елена Саканян аз суханони худи Бисон иқтибос овард, вақте ки вай гуфт, ки кинои илмӣ набояд «бо ҷиддияти ҳайвонот» сурат гирад <ref name="фильм">{{Cite web|url=http://kinoart.ru/archive/2001/10/n10-article10|title=Чтобы не стыдно было помирать… «Любовь и защита», режиссёр Елена Саканян|author=О. Горностаева.|date=2001-10|publisher=[[Искусство кино]], №10, 2001|accessdate=2020-05-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170722232614/http://kinoart.ru/archive/2001/10/n10-article10|archivedate=2017-07-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://нэб.рф/catalog/000199_000009_001865047/|title=Рассекреченный зубр|author=|date=|publisher=[[Национальная электронная библиотека|НЭБ]]|accessdate=2020-05-06}}</ref>. {| class="graytable" |+Беморхона ва биноҳои тадқиқотӣ дар Бух | align="center" |[[Акс:Hoffmann_Berlin-Buch_II_Eingangstor.jpg|марказ|150x150пкс]] | align="center" |<center> </center> |- | align="center" | Беморхонаи ба номи меъмор Людвиг Хофман | align="center" | " Хонаи Тимофеев-Рессовский " дар шаҳраки Берлин-Бух |- |} Далелҳо мавҷуданд, ки дар [[Гестапо]]<nowiki/>и берлинӣ барои боздошти Тимофеев-Ресовский ҳуҷҷатҳо омода карда, танҳо интизори фармони олӣ буданд <ref name="фильм"/>. Дар арафаи [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ|пирӯзӣ]] маъмурияти ҳарбии Шӯравӣ моҳи апрели соли 1945 Тимофеев-Ресовскийро директори Институти тадқиқоти мағзи Бух таъйин кард. Аммо, дар соли 1946, олим ба зиндони дохилии [[Вазорати бехатарии давлатии СССР|НКГБ]] дар [[Маскав]] интиқол дода шуд, ки бо иттиҳоми хиёнат ба 10 соли зиндон маҳкум шуд ва танҳо пас аз марг барқарор (реабилитатсия) карда шуд <ref>{{Cite web|url=https://regnum.ru/news/innovatio/1929814.html|title=Петербургский учёный: Не должен вернуться мрачный «лысенковский» период|author=|date=2015-06-02|publisher=[[Regnum]]|accessdate=2020-05-06|archivedate=2021-01-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210124063054/https://regnum.ru/news/innovatio/1929814.html}}</ref>. Тибқи [[Адолф Ҳитлер|ҳукмронии Гитлер]] дар клиникаҳои Бух, бо фармони ӯ, одамон барои "фоиданокии ирсии биологӣ ва мувофиқати нажодӣ" санҷида мешуданд. Карераи шахс, ҳуқуқи издивоҷ ва зиндагии одилонаи ӯ аз маълумоти дар картотекаи махсус воридшуда вобаста буд. Тааҷҷубовар он буд, ки маҳз дар Бух боқимондаҳои сӯзони ҷасади Гитлер, ки дар қуттиҳои гуногун бастабандӣ шуда буданд, моҳи майи соли 1945 ба экспертизаи судии тиббӣ оварда шуданд. Елена Ржевская, бевазани ҷавони шоир Павел Коган, ки дар соли 1942 даргузаштааст, дар муайян ва таҳқиқи ҳолатҳои [[Марги Адольф Гитлер|худкушии Адолф Гитлер]] <ref>{{Cite web|url=http://www.topnews.ru/news_id_47772.html|title=ФСБ готова предоставить доказательства смерти Гитлера в апреле 1945 года|author=|date=2012-01-21|publisher=«topnews»|accessdate=2020-05-06|archivedate=2020-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200920112438/https://www.topnews.ru/news_id_47772.html}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=3BvcbXsJXmA Бункер. В поисках Гитлера], — фрагмент документального фильма «Гитлер. Похождение трупа» из цикла «Секретные истории» c интервью последних из оставшихся в живых участников поисков Гитлера. Россия, [[Рен-ТВ]], 2009</ref><ref name="Свидетель века">{{Cite web|url=https://lechaim.ru/events/elena-rzhevskaya-svidetel-veka/|title=Елена Ржевская. Свидетель века|author=Михаил Майков|date=2017-05-02|publisher=«lechaim»|lang=ru|accessdate=2020-05-06}}</ref> хотираҳои худро дар бораи ин рӯйдодҳо дар ҳикояҳои сершумор навиштааст. Комиссияи экспертӣ дар Бух, ки дар он ҷо омӯзиши боқимондаҳои Фюрери Рейхи [[Рейхи сеюм|Севум]] гузаронида мешуд, доктор Фауст раҳбарӣ мекард <ref>{{Cite web|url=http://daily.novostivl.ru/archive/?f=st&t=001201sr01|title=Личный патологоанатом Гитлера|author=Сергей Че|date=2000-12-01|publisher=[[archive.today]]|accessdate=2020-05-06|archiveurl=https://archive.today/20130417083455/http://daily.novostivl.ru/archive/?f=st&t=001201sr01|archivedate=2013-04-17}}</ref>. Пас аз ҷанг, Академияи илмҳои Берлин кори худро дубора оғоз кард, аз соли 1972 он номи Академияи илмҳои ҶДО ( {{Lang-de|Akademie der Wissenschaften der DDR}})-ро гирифт. Институти Кайзер Вилҳелм (ҳамчун тибби биологӣ) ба Академияи илмҳо дохил шуд ва рушди анъанаҳои таҳқиқотии ҷамъшударо идома дод. Марказҳои [[Саратон|омосҳои бадсифат]] ва [[ситология]] мавҷуд буданд. Пас аз [[Муттаҳидсозии Олмон (1990)|муттаҳидшавии Олмон,]] анъанаи омезиши илм ва тибби амалӣ дар Бухи муосир рушди "Клиникаҳои Гелиоз" ({{Lang-de|Helios Kliniken}} ), "Charite Campus Berlin-Buch", Маркази тибби молекулавӣ ба номи лауреати ҷоизаи Нобел Макс Делбрюк, Беморхонаи Донишгоҳи ба номи Рудолф Вирхов ва ғ.-ро оғоз мекунад <ref name="известность"/><ref>{{Cite web|url=http://www.medienarchiv.com/Berlin/HospitalHealth/KrankenhausBuch/KrankenhausBuch.htm|title=Krankenhaus Berlin — Buch|author=|date=|publisher=«medienarchiv»|lang=de|accessdate=2020-05-06}}</ref>... == Манзараҳо == {| class="graytable" |+ | align="center" |[[Акс:Schlosskirche_Berlin-Buch_01.jpg|марказ|200x200пкс]] | align="center" |[[Акс:Campus_Berlin_Buch_004.JPG|марказ|222x222пкс]] | align="center" |[[Акс:Ehrenmal_Berlin-Buch_02.jpg|марказ|149x149пкс]] | align="center" |[[Акс:65Schlossparkbrücke_IV.JPG|марказ|185x185пкс]] |- | align="center" | Калисои Қаср пас аз барқарорсозӣ | align="center" | "Мард", муҷассамаи Жан-Роберт Ипустега | align="center" | Ёдбуди сарбозони шӯравӣ | align="center" | Боғи Қаср бо дарёи Панке |- |} == Нақлиёти ноҳия == [[Акс:S-Bahnhof_Berlin-Buch_(2009).jpg|мини|200x200пкс| Даромадгоҳ ба истгоҳи "Берлин-Бух" ( {{Lang-de|S-Bahn Berlin-Buch}})-и [[Қатораи шаҳри Берлин|қатораи шаҳрӣ]]]] Дар Бух на хатҳои метрои Берлин на трамвайи Берлин мавҷуд надоранд. Аз ҷанубу ғарб ба шимолу шарқ қатораи берлини S-Bahn S2 тавассути Бух ба сӯи шаҳри бранденбургии Берна мегузарад. Дар харитаи интерактивии минтақа истгоҳи "Берлин-Бух" ( {{Lang-de|S-Bahn Berlin-Buch}} ), инчунин маршрутҳои автобусҳо - 150, 151, 158, 159, 251, 259, 351, 891, 892, 899 нишон дода шудааст <ref>{{Cite web|url=http://www.berliner-stadtplan.com/S-Bahnhof-Buch-13125-Berlin-Buch_a19817|title=S-Bahnhof Buch Berlin, 13125 Berlin|author=|date=|publisher=«berliner-stadtplan»|lang=de|accessdate=2020-05-06|archivedate=2021-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210612115802/https://www.berliner-stadtplan.com/S-Bahnhof-Buch-13125-Berlin-Buch_a19817}}</ref>. == Адабиёт == * {{Книга|автор=[[Фонтане, Теодор|Theodor Fontane]]|заглавие=Rechts der Spree. Buch. Wanderungen durch die Mark Brandenburg|ответственный=|ссылка=|место=Berlin|издательство=Verlag von Wilhelm Hertz|год=1882|band=4|seite=165—186}} * {{Книга|автор={{нп3|Фаншмитт, Мартин Экарт|Martin Eckart Pfannschmidt|de|Martin Eckart Pfannschmidt}}|заглавие=Geschichte der Berliner Vororte Buch und Karow|ответственный=|ссылка=|место=Berlin|издательство=Verlag Fr. Zillessen|год=1927|band=|seite=}} * {{Книга|автор=Freundeskreis der Chronik Pankow e. V. (Hrsg.)|заглавие=Zur Geschichte von Berlin-Buch. Von der ersten Besiedlung bis zum Ende des Zweiten Weltkrieges|ответственный=|ссылка=|место=Berlin|издательство=Edition Hentrich|год=1995|band=123. 1. Auflage|seite=|isbn=3-89468-202-7}} * {{Книга|автор=Interessengemeinschaft Bucher Chronik (Hrsg.)|заглавие=Aus einhundert Jahren Bucher Geschichte 1898—1998|ответственный=|ссылка=|место=Berlin|издательство=Berlin Lüderitz & Bauer|год=1998|band=|seite=|isbn=3-00-002655-X}} * {{Книга|автор=Haila Ochs, Michael Hofmann, Caroline Rolka|заглавие=Bezirk Pankow — Ortsteil Buch|ответственный=|ссылка=|место=Petersberg|издательство=|год=2010|band=|alleseiten=136|isbn=978-3-86568-543-8|ref=Ochs, Hofmann, Rolka}} * {{Книга|автор=Heinz Bielka|заглавие=Siedlungs- und Kulturgeschichte von Berlin-Buch|ответственный=|ссылка=|место=Berlin|издательство=Frieling-Verlag Berlin|год=2010|band=|alleseiten=208|isbn=978-3-8280-2837-1}} == Эзоҳ == {{Эзоҳ|3}} == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20150325205916/http://berlin-buch.com/en/buch/made_in_buch.php Дар Берлин-Бух сохта шудааст]{{Ref-en}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</span>{{Ref-de}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">)</span> * [https://web.archive.org/web/20150220005548/https://www.mdc-berlin.de/2941/de/about_the_mdc Max-Delbrück-Centrum für Molekulare Medizin in der Helmholtz-Gemeinschaft]{{Ref-en}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</span>{{Ref-de}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">)</span> * [http://www.helios-kliniken.de/klinik/berlin-buch.html HELIOS Klinikum Berlin-Buch] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170824174930/http://www.helios-kliniken.de/klinik/berlin-buch.html |date=2017-08-24 }}{{Ref-de}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">)</span> {{Ҳавзаҳои маъмурии Берлин}}{{Мақолаи хушсифат|Районы, улицы и площади населённых пунктов}} [[Гурӯҳ:Панков]] [[Гурӯҳ:Ноҳияҳои Берлин]] [[Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] 7fza7d0hw8nf7fm1dwzuilc277mxl0g 0 290632 1493755 1448939 2026-11-12T02:28:34Z Zosya95 54344 1493755 wikitext text/x-wiki {{Ҷоиза | номи аслӣ = {{lang-kz|«Алтын Қыран» ордені}} | тасвир = AltinKiran Z.jpg | тавсифи тасвир = Ситораи орден | кишвар = Қазоқистон | навъ = [[Орден]]и давлатӣ, нишони олии фарқият | супоранда = [[Президенти Қазоқистон]] | сабаби сарафрозӣ = Хидматҳои истисноӣ дар назди Қазоқистон | гирандагон = Шаҳрвандони Қазоқистон ва шахсони хориҷӣ | таъсис = [[12 декабр]]и [[1995]] | вазъ = Амалкунанда | унвон = Баландтарин ордени давлатии Қазоқистон | поёнтар = Order of Fatherland }} '''Ордени Уқоби тиллоӣ''' ({{lang-kk|«Алтын Қыран» ордені}}; {{lang-ru|орден «Золотого орла»}}) — баландтарин [[орден]]и давлатии [[Қазоқистон]] ва яке аз нишонҳои олии фарқияти ин кишвар аст. Он ба шахсоне супурда мешавад, ки дар назди Қазоқистон хидматҳои истисноӣ кардаанд. Дар байни гирандагони орден президентҳо, подшоҳон, роҳбарони ҳукуматҳо ва дигар арбобони давлатӣ ҳастанд. Орденро [[Президенти Қазоқистон]] тақдим мекунад.<ref name="law">[https://old.adilet.zan.kz/eng/docs/Z950002676_ Қонуни Ҷумҳурии Қазоқистон «Дар бораи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Қазоқистон», 12 декабри 1995, моддаҳои 1–9 ва 32–33]. Пойгоҳи ҳуқуқии «Әділет» (ба англисӣ).</ref> Номи қазоқии орден «Алтын Қыран» ба тоҷикӣ маънои «Уқоби тилоӣ»-ро дорад. Уқоб дар [[Парчами Қазоқистон|парчами давлатии Қазоқистон]] низ тасвир шудааст. Дар орден ин парранда дар маркази нишон ҷойгир буда, яке аз унсурҳои асосии ороиши он ба шумор меравад. Орден соли 1995, чанд сол пас аз истиқлоли Қазоқистон, таъсис ёфт. Он ҳам ба шаҳрвандони худи кишвар ва ҳам ба шаҳрвандони хориҷӣ дода мешавад. Сарфароз кардани роҳбарони кишварҳои дигар, аз ҷумла, метавонад ба муносибати саҳми онҳо дар рушди дӯстӣ ва ҳамкории Қазоқистон бо он кишварҳо сурат гирад.<ref name="law"/><ref name="egov">[https://egov.kz/cms/en/articles/culture/nagrada_rk Мукофотҳо ва орденҳои Ҷумҳурии Қазоқистон]. Ҳукумати электронии Қазоқистон (ба англисӣ).</ref> == Таърих == Қазоқистон дар соли 1991 аз Иттиҳоди Шӯравӣ мустақил шуд. Пас аз истиқлол кишвар ба ташкили низоми мукофотҳои давлатии худ оғоз кард. Ордени «Алтын Қыран» бо қонуни 12 декабри соли 1995, таҳти рақами 2676, ҳамчун нишони олии фарқияти давлатӣ муқаррар гардид.<ref name="law"/> 23 январи соли 1996 бо фармони президентӣ тавсифи расмии нишонҳои мукофотҳои давлатӣ тасдиқ шуд. Дар он мавод, рангҳо, сангҳои қиматбаҳо ва дигар ҷузъҳои ордени «Алтын Қыран», аз ҷумла намунаи махсуси он, шарҳ дода шудаанд.<ref name="design">[https://old.adilet.zan.kz/rus/docs/U960002794_ Фармони Президенти Ҷумҳурии Қазоқистон аз 23 январи 1996, № 2794, «Дар бораи тасдиқи тавсифи нишонҳои мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Қазоқистон»]. «Әділет» (ба русӣ).</ref> Намуди орден дар солҳои аввали мавҷудияташ аз шакли имрӯза фарқ дошт. Дар намунаи аввал нишон ба пояи ороишӣ ва лентаи ранга пайваст мешуд. Дар пайи тағйироти низоми мукофотҳо дар соли 1999 шакли он бозбинӣ гардид ва орден бо маҷмӯи ситора ва нишони овезони занҷирдор шинохта шуд.<ref name="history">В. Григорьев. [https://web.archive.org/web/20221017124311/http://pk.awards-su.com/2005/2005_4.htm «Государственные награды Республики Казахстан»]. ''Петербургский коллекционер'', 2005, шумораи 4 (34), саҳ. 23 (ба русӣ).</ref> Соли 2006 [[Бонки миллии Қазоқистон]] ду сиккаи ёдгории 50-тенгеӣ баровард, ки яке нишони овезони орден ва дигаре ситораи онро тасвир мекунад. Ҳар ду сикка 10 октябри соли 2006 ба муомилот бароварда шуда буданд.<ref name="coins">[https://nationalbank.kz/file/download/19298 Феҳристи сиккаҳои хотиравии Бонки миллии Қазоқистон], бахши «State Awards», сиккаҳои «Алтын Қыран».</ref> == Тартиби сарфарозкунӣ == Мувофиқи моддаи 8-и қонуни мукофотҳои давлатии Қазоқистон, ордени «Алтын Қыран» барои хидматҳои махсусан бузург дар назди давлат дода мешавад. Қонун имкони сарфароз кардани шахсонеро низ пешбинӣ мекунад, ки қаблан яке аз орденҳои Қазоқистон ё Иттиҳоди Шӯравиро гирифтаанд.<ref name="law"/> Номзадҳои ин орденро президенти Қазоқистон муайян мекунад. Бар хилофи ҷоизаҳое, ки барои як кори муайян, масалан, дастовард дар варзиш ё илм дода мешаванд, ордени «Алтын Қыран» бештар барои маҷмӯи хидматҳои бузурги давлатӣ ва саҳми дарозмуддати шахс супурда мешавад.<ref name="egov"/> Қонуни Қазоқистон муқаррар мекунад, ки шахсе, ки ба вазифаи президенти кишвар мерасад, аз рӯйи мақом соҳиби '''намунаи махсуси''' ордени «Алтын Қыран» мешавад. Аз ин рӯ, соҳиб шудани орден аз рӯйи вазифаи президентӣ аз сарфарозкунии одии шахсони дигар фарқ мекунад.<ref name="law"/> Ба ғайр аз шаҳрвандони Қазоқистон, шаҳрвандони кишварҳои дигар низ метавонанд бо мукофотҳои давлатии он сарфароз гарданд. Масалан, дар маросимҳои супурдани орден ба раҳбарони хориҷӣ маъмулан саҳми онҳо дар густариши муносибатҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, фарҳангӣ ва дипломатӣ бо Қазоқистон таъкид мешавад.<ref name="egov"/> Ордени «Алтын Қыран» аз унвони '''«Халық қаһарманы»''' («Қаҳрамони халқ») фарқ дорад. Ҳар ду ба нишонаҳои олии фарқияти давлатӣ дохил мешаванд, вале онҳо мукофоти яксон нестанд: унвони «Қаҳрамони халқ» барои хидматҳои барҷаста ва корнамоиҳо дар роҳи озодӣ ва истиқлоли кишвар пешбинӣ шудааст.<ref name="law"/> == Намуди зоҳирӣ == [[Акс:Insignia of order Gold eagle.jpg|мини|рост|250пкс|Ситора ва нишони овезони ордени «Алтын Қыран»]] Нишони орден аз тило ва сангҳои қиматбаҳо сохта мешавад. Дар тавсифи расмии он тилоҳои сафед, сурхтоб ва зард, инчунин сирдорҳои ранга, алмос ва ёқут зикр шудаанд. Ороиши орден аз рамзҳои давлатии Қазоқистон истифода мебарад.<ref name="design"/> === Нишони овезон === Қисми асосии орден нишони тилоиест, ки шакли ситораи панҷгӯша бо нӯгҳои гирдшуда дорад. Байни нӯгҳои ситора нақшҳои шуоъмонанд ҷой гирифтаанд. Дар бахшҳои ороишии он гурӯҳҳои алмос насб шудаанд; дар тавсифи расмӣ шумораи умумии онҳо 20 дона оварда мешавад.<ref name="design"/> Дар маркази нишон, дар заминаи кабуди сирдорӣ, уқоби тилоӣ бо болҳои кушода тасвир шудааст. Канори доираи марказӣ бо нақшҳои заррин оро ёфтааст. Дар поёни уқоб номи орден — '''«АЛТЫН ҚЫРАН»''' — бо ҳарфҳои тилоӣ навишта шудааст. Дар қисми болои тасвири уқоб се санги сурхи ёқут ҷойгир аст.<ref name="design"/> Нишони асосӣ бо овезаи ороишӣ ба занҷири орден пайваст мешавад. Дар тарҳи он шаклҳои уқобу офтоб аз парчами Қазоқистон ва нақшҳои [[Нишони давлатии Қазоқистон|нишони давлатии кишвар]] истифода шудаанд. Занҷири маросимии орден аз пайвандҳои ороишӣ ташкил ёфта, ҳангоми маросимҳои расмӣ ба гардан андохта мешавад.<ref name="history"/> === Ситораи орден === Ситора қисми дигари орден аст. Он аз ҷиҳати нақш ба нишони овезон монанд буда, аммо калонтар ва дорои шуоъҳои барҷастаи тилоӣ мебошад. Дар миёнаи ситора низ уқоби тилоӣ дар заминаи кабуд, номи орден ва сангҳои сурхи ороишӣ дида мешаванд.<ref name="design"/> Барои истифодаи ҳаррӯза намунаи хурдтарини орден низ вуҷуд дорад. Ин навъи хурдро ба либос часпондан мумкин аст ва он нисбат ба нишони маросимӣ ҷойи камтар мегирад.<ref name="history"/> === Намунаи махсус === Барои президенти Қазоқистон намунаи махсуси орден пешбинӣ шудааст. Тарҳу ранги баъзе қисмҳои он аз намунаи муқаррарӣ фарқ мекунанд. Дар тавсифи расмии соли 1996 барои намунаи махсус сирдори сурх ва ҷузъиёти дигари ороишӣ зикр шудаанд.<ref name="design"/> [[Акс:AltinKiran Special.jpg|мини|рост|200пкс|Намунаи махсуси орден]] == Қоидаи пӯшидан ва нигоҳдорӣ == Тибқи қоидаҳои давлатии Қазоқистон, нишонҳои олии фарқият, аз ҷумла ордени «Алтын Қыран», дар қисми чапи сина, болотар аз дигар ордену медалҳо, пӯшида мешаванд. Агар нишони овезон бо лентаи китфӣ истифода шавад, лента аз болои китфи рост мегузарад ва ситораи орден дар тарафи чапи сина ҷой мегирад.<ref name="law"/> Ордени давлатӣ танҳо як ашёи ороишӣ нест. Он бо ҳуҷҷати расмии сарфарозкунӣ ҳамроҳ аст. Қонун ҳамчунин тартиби нигоҳдории мукофот баъди вафоти соҳиби онро танзим мекунад: оила метавонад мукофотро ҳамчун ёдгорӣ нигоҳ дорад ё бо ризоияти ворисон онро барои нигоҳдорӣ ва намоиш ба осорхона супорад.<ref name="law"/> == Сарфарозшудагон == Дар давраҳои гуногун роҳбарони давлатҳо ва ҳукуматҳо бо ордени «Алтын Қыран» сарфароз шудаанд. Ҷадвали зер баъзе аз соҳибони маъруфи орденро нишон медиҳад. Он феҳристи расмии пурраи ҳамаи сарфарозшудагон нест. {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" ! Сол ! Шахс ! Кишвар ! Мақом ҳангоми сарфарозкунӣ ё заминаи сарфарозкунӣ |- | 1997 || [[Борис Елтсин]] || [[Русия]] || Президенти Русия |- | 1997 || [[Ислом Каримов]] || [[Ӯзбекистон]] || Президенти Ӯзбекистон |- | 1999 || [[Леонид Кучма]] || [[Украина]] || Президенти Украина |- | 1999 || [[Ҷян Земин]] || [[Чин]] || Президенти Чин; фармони сарфарозкунӣ 19 ноябри 1999 имзо шудааст.<ref>[https://www.rferl.org/a/1343538.html RFE/RL, Kazakh Report, 30 November 1999], дар бораи супурдани орден ба Ҷян Земин.</ref> |- | 2000 || [[Елизаветаи II]] || [[Подшоҳии Муттаҳида]] || Маликаи Британияи Кабир |- | 2003 || [[Герҳард Шрёдер]] || [[Олмон]] || Канслери федералии Олмон |- | 2004 || [[Владимир Путин]] || [[Русия]] || Президенти Русия |- | 2008 || [[Ҳуснӣ Муборак]] || [[Миср]] || Президенти Миср |- | 2008 || [[Акихито]] || [[Ҷопон]] || Императори Ҷопон |- | 2009 || [[Халифа ибни Зоид Оли Наҳён]] || [[Амороти Муттаҳидаи Араб]] || Президенти Амороти Муттаҳидаи Араб |- | 2009 || [[Таря Ҳалонен]] || [[Финландия]] || Президенти Финландия |- | 2009 || [[Ли Мён Бак]] || [[Кореяи Ҷанубӣ]] || Президенти Кореяи Ҷанубӣ |- | 2009 || [[Никола Саркозӣ]] || [[Фаронса]] || Президенти Фаронса |- | 2012 || [[Абдуллоҳ Гул]] || [[Туркия]] || Президенти Туркия |- | 2012 || [[Раҷаб Таййиб Эрдуғон]] || [[Туркия]] || Сарвазири Туркия<ref>[https://www.yenisafak.com/gundem/erdogana-altin-kiran-nisani-verildi-414748 Yeni Şafak, 11 октябри 2012], дар бораи сарфарозкунии Эрдуғон (ба туркӣ).</ref> |- | 2013 || [[Хуан Карлоси I]] || [[Испания]] || Подшоҳи Испания |- | 2019 || [[Қосим-Жомарт Тоқаев]] || [[Қазоқистон]] || Президенти Қазоқистон; соҳиби намунаи махсуси орден аз рӯйи вазифа, тибқи моддаи 9-и қонун.<ref name="law"/> |- | 2022 || [[Гурбонгулӣ Бердимуҳаммадов]] || [[Туркманистон]] || Президенти собиқи Туркманистон; 29 июн сарфароз гардид.<ref>[https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-gurbanguly-berdimuhamedovpen-kezdesti-2954455 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 29 июни 2022] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2022 || [[Салмон ибни Абдулазиз Оли Сауд]] || [[Арабистони Саудӣ]] || Подшоҳи Арабистони Саудӣ; 24 июл.<ref>[https://akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-saud-arabiyasy-korolin-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-2461520 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 24 июли 2022] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2022 || [[Илҳом Алиев]] || [[Озарбойҷон]] || Президенти Озарбойҷон; 24 август.<ref>[https://www.akorda.kz/kz/ig-alievti-altyn-kyran-ordenimen-nagradtau-turaly-2475618 Фармони Президенти Қазоқистон, 24 августи 2022] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2022 || [[Си Ҷинпин]] || [[Чин]] || Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин; 14 сентябр.<ref>[https://akorda.kz/kz/si-czinpindi-altyn-kyran-ordenimen-nagradtau-turaly-1485952 Фармони Президенти Қазоқистон, 14 сентябри 2022] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2022 || [[Тамим ибни Ҳамад Оли Сонӣ]] || [[Қатар]] || Амири Қатар; 12 октябр.<ref>[https://akorda.kz/ru/prezident-kasym-zhomart-tokaev-nagradil-emira-katara-sheyha-tamima-ben-hamada-al-tani-ordenom-altyn-kyran-1292440 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 12 октябри 2022] (ба русӣ).</ref> |- | 2023 || [[Эмомалӣ Раҳмон]] || [[Тоҷикистон]] || Президенти Тоҷикистон; 4 май.<ref name="rahmon">[https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-tazhikstan-prezidenti-emomali-rahmondy-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-44525 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 4 майи 2023] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2024 || [[Шавкат Мирзиёев]] || [[Ӯзбекистон]] || Президенти Ӯзбекистон; 8 август.<ref>[https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ozbekstan-prezidenti-shavkat-mirziyoevti-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-87217 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 8 августи 2024] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2025 || [[Абдуллоҳи II]] || [[Урдун]] || Подшоҳи Урдун; 19 феврал.<ref>[https://akorda.kz/kz/memleket-basshysy-korol-ii-abdallany-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-1915857 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 19 феврали 2025] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2025 || [[Содир Ҷабборов]] || [[Қирғизистон]] || Президенти Қирғизистон; 22 август.<ref>[https://akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kyrgyz-respublikasynyn-prezidenti-sadyr-zhaparovty-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-227500 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 22 августи 2025] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2025 || [[Никол Пашинян]] || [[Арманистон]] || Сарвазири Арманистон; 21 ноябр.<ref>[https://akorda.kz/kz/memleket-basshysy-armeniya-premer-ministrin-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-21103039 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 21 ноябри 2025] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2025 || [[Сардор Бердимуҳаммадов]] || [[Туркманистон]] || Президенти Туркманистон; 25 ноябр.<ref>[https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-turikmenstan-prezidentin-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-25105527 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 25 ноябри 2025] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2026 || [[Александар Вучич]] || [[Сербия]] || Президенти Сербия; 27 феврал.<ref>[https://akorda.kz/kz/memleket-basshysy-serbiya-prezidentin-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-271017 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 27 феврали 2026] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2026 || [[Ухнаагийн Хурэлсух]] || [[Муғулистон]] || Президенти Муғулистон; 21 апрел.<ref>[https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-mongoliya-prezidenti-uhnaagiyn-hurelsuhty-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-21398 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 21 апрели 2026] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2026 || [[Франк-Валтер Штайнмайер]] || [[Олмон]] || Президенти федералии Олмон; 29 сентябр.<ref>[https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-germaniya-federativtik-respublikasynyn-prezidentin-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-2984835 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 29 сентябри 2026] (ба қазоқӣ).</ref> |- | 2026 || [[Ҳайсам ибни Ториқ]] || [[Умон]] || Султони Умон; 6 октябр.<ref>[https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-oman-sultany-haysam-ben-tarik-al-saidty-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-692844 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 6 октябри 2026] (ба қазоқӣ).</ref> |} === Сарфарозкунии Эмомалӣ Раҳмон === [[4 май]]и [[2023]] дар ҷараёни сафари давлатии [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба Қазоқистон президент Қосим-Жомарт Тоқаев ба ӯ ордени «Алтын Қыран»-ро супурд. Дар маросим саҳми президенти Тоҷикистон дар таҳкими муносибатҳои дӯстона, ҳамкории иқтисодӣ, робитаҳои фарҳангӣ ва шарикии ду кишвар таъкид гардид. Эмомалӣ Раҳмон ин орденро нишонаи қадршиносии саҳми мардуми Тоҷикистон дар рушди муносибатҳои тоҷикону қазоқҳо арзёбӣ кард.<ref name="rahmon"/> == Нақши орден дар муносибатҳои байналмилалӣ == Азбаски ин орден баландтарин мукофоти давлатии Қазоқистон аст, супурдани он ба роҳбарони давлатҳои дигар дар муносибатҳои дипломатӣ аҳамияти рамзӣ дорад. Он метавонад изҳори эҳтироми расмии Қазоқистон ба шахс ва саҳми ӯ дар ҳамкории ду кишвар бошад. Барои мисол, дар фармони сарфарозкунии Си Ҷинпин дар соли 2022 саҳми ӯ дар густариши робитаҳои сиёсӣ ва иқтисодии Қазоқистону Чин зикр шудааст.<ref>[https://akorda.kz/kz/si-czinpindi-altyn-kyran-ordenimen-nagradtau-turaly-1485952 Фармони Президенти Қазоқистон дар бораи сарфарозкунии Си Ҷинпин, 14 сентябри 2022].</ref> Ба ҳамин монанд, ҳангоми супурдани орден ба Эмомалӣ Раҳмон ва Шавкат Мирзиёев роҳбарияти Қазоқистон ба муносибатҳои дӯстона ва ҳамсоягии кишварҳо ишора кардааст.<ref name="rahmon"/><ref>[https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ozbekstan-prezidenti-shavkat-mirziyoevti-altyn-kyran-ordenimen-marapattady-87217 Сомонаи расмии Президенти Қазоқистон, 8 августи 2024].</ref> == Нигористон == <gallery widths="190" heights="170" perrow="3"> Altyn Qyran star.jpg|Ситораи орден Altyn Qyran sign.jpg|Нишони овезони орден Insignia of order Gold eagle.jpg|Нишон ва ситора дар як маҷмӯъ AltinKiran.jpg|Намунаи пешинаи орден 50-tenge-AltinKiran-Znak.jpg|Сиккаи 50-тенгеӣ бо тасвири нишони орден 50-tenge-AltinKiran-Zvezda.jpg|Сиккаи 50-тенгеӣ бо тасвири ситора </gallery> == Ҳамчунин нигаред == * [[Мукофотҳои давлатии Қазоқистон]] * [[Ордени Отан]] * [[Қаҳрамони халқ (Қазоқистон)]] * [[Нишони давлатии Қазоқистон]] * [[Парчами Қазоқистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои берунӣ == * [https://old.adilet.zan.kz/eng/docs/Z950002676_ Қонуни Ҷумҳурии Қазоқистон «Дар бораи мукофотҳои давлатӣ»] — пойгоҳи расмии ҳуқуқӣ. * [https://old.adilet.zan.kz/rus/docs/U960002794_ Тавсифи расмии орденҳо ва дигар мукофотҳои давлатӣ] — фармони президентӣ аз 23 январи 1996. * [https://egov.kz/cms/en/articles/culture/nagrada_rk Мукофотҳои давлатии Қазоқистон] — ҳукумати электронӣ. * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Orders_of_the_Golden_Eagle_(Kazakhstan) Тасвирҳои ордени «Алтын Қыран» дар Викианбор]. [[Гурӯҳ:Орденҳои Қазоқистон]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои олии давлатӣ]] [[Гурӯҳ:Мукофотҳои таъсисёфта дар соли 1995]] 8n7skaft1t4w4xdsjw1x48z5o5xivub 0 291848 1493725 1492192 2026-11-12T00:36:42Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493725 wikitext text/x-wiki {{Мардум |номи аслӣ = {{lang|af|Afrikaners}} <!-- Сокиншавӣ --> |минтақаи таърихӣ1 = {{парчамбандӣ|Африқои Ҷанубӣ}} |аҳолии таърихӣ1 = ~2,6 миллион (2022; сафедпӯстони африкаансзабон) |манбаи таърихӣ1 = <ref name="SouthAfrica2022">{{cite web |url=https://www.statssa.gov.za/?p=18173 |title=South Africa's Evolving Cultural Landscape: A 26-Year Transformation |publisher=Statistics South Africa |year=2025 |language=en }}</ref><ref name="AfrikanerHistory">{{cite web |url=https://sahistory.org.za/article/afrikaner |title=Afrikaner |publisher=South African History Online |language=en }}</ref> |минтақаи таърихӣ2 = {{парчамбандӣ|Намибия}} |аҳолии таърихӣ2 = Шумораи дақиқ маълум нест |манбаи таърихӣ2 = <ref name="NamibiaAfrikaners">{{cite journal |url=https://namibian-studies.com/index.php/JNS/article/view/9 |title=Internal Colonisation and an Oppressed Minority? The Dynamics of Relations between Germans and Afrikaners against the Background of Constructing a Colonial State in Namibia, 1884–1990 |author=Christo Botha |journal=Journal of Namibian Studies |volume=2 |pages=7–50 |language=en }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20231225011144/https://namibian-studies.com/index.php/JNS/article/view/9 |date=2023-12-25 }}</ref> |минтақаи таърихӣ3 = {{парчамбандӣ|Ботсвана}} |аҳолии таърихӣ3 = Ҷамоаҳои деринаи африканерҳо дар [[Калаҳарӣ]] |манбаи таърихӣ3 = <ref name="KalahariAfrikaners">{{cite book |url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/afrikaners-of-the-kalahari/mundane-kalahari-an-introduction/F25A0EE04F027001C8320C0F3DB64175 |title=Afrikaners of the Kalahari: White Minority in a Black State |publisher=Cambridge University Press |year=1979 |language=en }}</ref> <!-- Ҷамоаҳои бурунмарзӣ (диаспора) --> |минтақа1 = {{парчамбандӣ|Австралия}} |аҳолӣ1 = 6 153 (2021) |манбаъ1 = <ref name="Australia2021">{{cite web |url=https://theculturalatlas.org/south-african-culture/south-african-culture-population-statistics |title=South African Culture — Population Statistics |publisher=Cultural Atlas |language=en }}</ref> |минтақа2 = {{парчамбандӣ|Британияи Кабир}} |аҳолӣ2 = Ҷамоаи муҳоҷирӣ; шумораи қавмӣ маълум нест |манбаъ2 = <ref name="AfrikanerHistory"/> |минтақа3 = {{парчамбандӣ|Зеландияи Нав}} |аҳолӣ3 = Ҷамоаи муҳоҷирӣ; шумораи қавмӣ маълум нест |манбаъ3 = <ref name="AfrikanerHistory"/> |минтақа4 = {{парчамбандӣ|Канада}} |аҳолӣ4 = Ҷамоаи муҳоҷирӣ; шумораи қавмӣ маълум нест |манбаъ4 = <ref name="AfrikanerHistory"/> |минтақа5 = {{парчамбандӣ|Иёлоти Муттаҳидаи Амрико}} |аҳолӣ5 = Ҷамоаи муҳоҷирӣ; шумораи қавмӣ маълум нест |манбаъ5 = <ref name="AfrikanerHistory"/> <!-- Маълумоти дигар --> |забон = [[Забони африкаанс|Африкаанс]], инчунин [[забони англисӣ]] |динҳо = Таърихан асосан [[Масеҳият]] — [[Протестантӣ|протестантӣ]], бахусус [[Калвинизм|калвинизм]] ва [[Калисои ислоҳшудаи Нидерланд|калисоҳои ислоҳшудаи нидерландӣ]]<ref name="AfrikanerHistory"/> |ҷузъе аз = [[Халқҳои германии ғарбӣ]] |халқҳои наздик = [[Нидерландиҳо]], [[Фламандҳо]] |пайдоиш = [[Колонияи Кап]], [[Африқои Ҷанубӣ]]; ташаккул аз муҳоҷирони аврупоӣ ва аҳолии дигари минтақа аз асри XVII<ref name="AfrikanerHistory"/><ref name="AfrikaansCommunity">{{cite web |url=https://sahistory.org.za/article/afrikaans-community-1652-1795 |title=Afrikaans Community 1652–1795 |publisher=South African History Online |language=en }}</ref> }} '''Африканерҳо''' ({{lang-af|Afrikaners}}, тарҷ. "африкоиҳо") — [[Мардум|халқе]] дар Африқои Ҷанубӣ, насли мустамликадорони асли [[Голландӣ|ҳолландиҳо]], [[олмониҳо]] ва [[фаронсавиҳо]]<ref>История Тропической и Южной Африки в новое и новейшее время: учебное пособие / Отв. ред. [[Балезин, Александр Степанович|А. С. Балезин]]. — М.: [[ИВИ РАН]], 2010. С. 80.</ref>. Аксари онҳо дар [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] ва [[Намибия]] зиндагӣ мекунанд. Дар доираи худ африканерҳо ба [[бурҳо]] ҷудо мешаванд. Аз рӯи дин — [[протестантизм|протестантҳо]]. [[забони модарӣ|Забони модарӣ]] — [[африкаанс]], ки дар асоси лаҳҷаҳои ҷанубии [[Забони ҳоландӣ|забони ҳолландӣ]] ташаккул ёфтааст (то ибтидои [[Садаи XX|асри 20]] [[Забони ҳоландӣ|ҳолландӣ]] ҳамчун забони адабӣ истифода мешуд). Шумораи умумии онҳо тақрибан 3,6 миллион нафар аст. То [[Соли 1990|соли 1990 онҳо]] 60% аҳолии сафедпӯсти Африқои Ҷанубиро ташкил медоданд; 40%-и боқимонда инглисафриқоиҳоянд, ҳоло таносуб ба фоидаи африкоиён тағйир ёфтааст, зеро инглис-африқоиҳо нисбат ба африкоиҳое, ки [[Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубиро]] ватани қавмии худ медонанд, бештар ба муҳоҷират майл доранд. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{ПБ }} {{Хурд}} 089w5sn959dpa43p1kqrfg13yea8q98 0 294975 1493658 1441948 2026-11-11T19:22:38Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493658 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Сами Сулаймон Гундоғду Демирел''' ({{Lang-tr|Sami Süleyman Gündoğdu Demirel}}) — арбоби давлатӣ ва сиёсатмадори муҳофизакори [[Туркия|турк.]] Сарвазири Туркия дар (1965—1971, 1975—1977, 1977—1978, 1979—1980, 1991—1993), [[Феҳристи президентҳои Туркия|Президенти Туркия]] (1993—2000). == Зиндагинома == Соли 1949 Донишгоҳи техникии Истамбул факултети сохтмониро хатм кардааст. Солҳои 1949—1950 ва 1954—1955 дар ИМА таҳсил кардааст. Солҳои 1954—1960 — директори генералии идораи давлатии хоҷагии оби Туркия. Солҳои 1960—1964 дар Донишгоҳи техникии Ховари Миёна дарс додааст. Солҳои 1961—1965 дар ширкати амрикоии «Моррисон-Надсен», ки иншооти низомии НАТО-ро дар Туркия сохтааст, кор кардааст. Яке аз асосгузорони Ҳизби адолат (ҲА), аз январи соли 1963 — депутат, аз октябри соли 1964 — раиси кулли Ҳизби адолат (ҲА). [[Соли 1964|Аз соли 1964]] аъзои парлумон. Моҳи феврали соли 1965 муовини Сарвазир ва солҳои 1965—1993 чанд маротиба (1965—1971, 1975—1977, 1977—1978, 1979—1980, 1991—1993) вазифаи сарвазирро ишғол кардааст. Моҳи марти соли 1971 ӯро низомиён аз қудрат барканор карданд<ref>{{Cite web |url=http://www.presidents.h1.ru/site/presidents/turkey/demirel.html |title=Сулейман Демирель |accessdate=2021-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140914090137/http://www.presidents.h1.ru/site/presidents/turkey/demirel.html |archivedate=2014-09-14 }}</ref>. Дар солҳои 1975—1980 ҳамчун ҷонишини сарвазири ҳукумати коалитсионӣ ба кор шуруъ кард. Соли 1980 ошӯби шаҳрвандӣ боиси табаддулоти мусаллаҳона дар 12 сентябр гардид, ки ӯро аз мақоми сарвазирӣ барканор кард. Сулаймон Демирел аз сиёсат барканор шуд (1980—1983) ва то соли 1987 комилан аз сиёсат дур шуд. Пешвои идеолужӣ дар таъсиси Ҳизби Роҳи рост (ҲРР) («Доғру йул»), 24 сентябри соли 1987 раиси кулли ҳизб интихоб шуд. Солҳои 1990—1993 боз сарвазир таъйин шуд, ва солҳои 1993—2000 [[Феҳристи президентҳои Туркия|Президенти Туркия]] буд. Вай як катор ислоҳоти иқтисодиро ба амал овард, ки ба индустрикунонии кишвар мусоидат намуд. Аз 13 майи соли 2015 бо бемории сироятии шадиди роҳи нафас ва норасоии қалб дар беморхона бистарӣ буд. [[17 июн]]и [[соли 2015]] Сулаймон Демирел даргузашт<ref>[http://ria.ru/world/20150617/1073616896.html Бывший президент Турции Демирель скончался в Анкаре в возрасте 90 лет // РИА Новости]</ref>. Як донишгоҳ дар Қазоқистон ба номи Сулаймон Демирел гузошта шудааст. == Мукофотҳо ва унвонҳои фахрӣ == * Дорандаи ордени «шоҳ Томислав» бо лента ва ситораи калон (Хорватия, 7 июли 1994)<ref>[http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/1994_07_57_1039.html Narodne novine: Odluka o dodjeli Ordena kralja Tomislava NJ. E. gospodinu Süleymanu Demirelu predsjedniku Republike Turske]{{ref-hr}}</ref> * Ордени тилои хотиравии «Манас-1000» ва медали тилои хотиравӣ (Қирғизистон, 28 августи 1995) — барои иштироки фаъолона дар таҷлили ҳазорсолагии достони «Манас» ва саҳми барҷаста дар таҳкими дӯстӣ ва ҳамкории байни халқҳо Ҷумҳурии Қирғизистон ва Ҷумҳурии Туркия<ref>{{Cite web |url=http://www.adviser.kg/online/show.fwx?Regnom=10602 |title=Указ Президента КР от 28 августа 1995 года УП № 203 «О вручении памятного золотого ордена „Манас-1000“ и памятной золотой медали Сулейману Демирелю, Президенту Турецкой Республики» |accessdate=2021-12-20 |archivedate=2024-12-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203150335/http://www.adviser.kg/online/show.fwx?Regnom=10602 }}</ref> * Дорандаи ордени «Манас» дараҷаи 1 (Қирғизистон, 13 ноябри 1998) — барои хидматҳои барҷаста дар рушд ва амиқсозии муносибатҳои Қирғизистону Туркия, дӯстӣ ва ҳамкории ду халқи ду кишвар<ref>{{Cite web |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/2919 |title=Указ Президента Кыргызской Республики от 13 ноября 1998 года УП № 357 «О награждении орденом „Манас“ I степени С. Демиреля» |accessdate=2024-11-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714155413/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/2919 |archivedate=2021-07-14}}</ref>. * Дорандаи ордени «Истиқлолият» (Озарбойҷон, 12 июни 1999) — барои хидматҳои бузург дар бунёд ва рушди муносибатҳои дӯстӣ ва бародарии Туркия ва Озарбойҷон, дастгирии доимӣ аз истиқлоли давлатии Озарбойҷон, мавқеи созанда ва фаъолияти арзишманд дар ҳалли масъалаи муноқишаи Қарабоғи Кӯҳистонии Арманистону Озарбойҷон, хидматҳои беназир дар бунёд ва рушди ваҳдати давлатҳои туркзабон<ref>{{Cite web |url=http://www.e-qanun.az/framework/5350 |title=Указ Президента Азербайджанской Республики от 12 июня 1999 года № 137 "О награждении Президента Турецкой Республики Сулеймана Демиреля орденом «Независимость» |accessdate=2021-12-20 |archivedate=2021-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728205518/http://www.e-qanun.az/framework/5350 }}</ref> * Дорандаи Fleece тилоӣ (Гурҷистон, 2000) * Дорандаи ордени «Барис» дараҷаи 1 (Қазоқистон, 27 августи 2001) — барои хидматҳои махсус дар рушди муносибатҳои Қазоқистону Туркия, мусоидат дар барқарор намудани робитаҳои мутақобилан судманди сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии ду давлат ва халқҳои онҳо.<ref>[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1024492 Указ Президента Республики Казахстан от 27 августа 2001 года № 673 «О награждении орденом „Барыс“ I степени С. Демиреля»]</ref> * Дорандаи «Ордени ҷумҳуриявӣ» (Ҷумҳурии Молдова, 1 ноябри 2004) — ҳамчун нишонаи миннатдории амиқ барои саҳми махсус дар рушди муносибатҳои дӯстӣ ва ҳамкории Молдова ва Туркия ва барои дастгирии Ҷумҳурии Молдова<ref>{{Cite web |url=https://www.legis.md/cautare/getResults?doc_id=52719&lang=ru |title=Указ Президента Республики Молдова от 1 ноября 2004 года № 2070 "О награждении Его Превосходительства господина Сулеймана Демиреля орденом «Ordinul Republicii» |accessdate=2021-12-20 |archivedate=2021-07-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714155717/https://www.legis.md/cautare/getResults?doc_id=52719&lang=ru }}</ref> * Дорандаи ордени «Шараф» (Озарбойҷон, 1 ноябри 2013) — барои хидматҳои махсус дар таҳкими робитаҳои дӯстонаи Туркия ва Озарбойҷон<ref>[http://ru.president.az/articles/9908 Распоряжение Президента Азербайджанской Республики o награждении Сулеймана Демиреля орденом «Шараф»]</ref> * Узви фахрии Академияи Миллии Илмҳои Озарбойҷон<ref>{{Cite web |url=http://www.science.az/ru/cat.php?fid=demirel |title=WWW.SCIENCE.GOV.AZ |accessdate=2021-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119095027/http://www.science.az/ru/cat.php?fid=demirel |archivedate=2012-01-19 }}</ref>. == Адабиёт == * [https://web.archive.org/web/20140914090137/http://www.presidents.h1.ru/site/presidents/turkey/demirel.html Сулаймон Демирел] * Кто есть кто в мировой политике / Ҷавоб. ред. Кравченко Л. П. — М.: Политиздат, 1990. — БО. 24. == Пайвандҳо == * [http://www.tccb.gov.tr/cumhurbaskanlarimiz/suleyman_demirel/ Cumhurbaşkanlığı Sulaymon Demirel Sayfası] * [http://www.bbc.com/turkce/haberler/2015/06/150617_arsiv_odasi_suleyman_demirel_promo BBC Türkçe’nin Сулаймон Демирел бо arşivleri] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Пайвандҳои берунӣ}} {{Президентҳои Туркия}} [[Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XXI]] [[Гурӯҳ:Президентҳои Туркия]] [[Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Туркия]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Туркия]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони Туркия]] 7tsep81uhzttued638s2q29mj3xz20e 0 295161 1493736 1284131 2026-11-12T00:59:18Z Zosya95 54344 1493736 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''«Ариан 5»''' ({{Lang-fr|Ariane 5}}) — мушаки интиқолдиҳандаи якбористифодашавандаи [[Аврупо|аврупоӣ]] аз оилаи Арианҳо мебошад, ки барои баровардани бори интиқолӣ ба мадори пасти истинод ё мадори интиқоли геотрансферӣ пешбинӣ шудааст. Истеҳсол аз ҷониби [[Оҷонсии кайҳонии Аврупо|Агентии кайҳонии Аврупо]] (ESA) ва пудратчии асосӣ [[EADS|Europe Astrium Space Transportation]] (EADS) мебошад. Мушак аз ҷониби Arianespace ба фурӯш бароварда мешавад. Аз Куру, Гвианаи Фаронса партоб мешавад. МИ "Ariane 5" мушаки асосии партобкунандаи ESA аст ва ҳадди аққал то [[соли 2021]] боқӣ хоҳад монд, вақте ки онҳо бояд ба парвози мушаки "[[Ариан-6|Ariane-6]]" оғоз кунанд. Танҳо дар тӯли солҳои 1995-2007, Arianspace 43 партоб анҷом дода шуд, ки 39-тои онҳо муваффақ буданд <ref>{{Cite web|url=http://www.arianespace.com/site/launcher/launcher_milestones.html|title=Ход развития Ариан 5 (en)|date=2008|publisher=[[Европейское космическое агентство|ESA]]|lang=en|deadlink=404|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060311200714/http://www.arianespace.com/site/launcher/launcher_milestones.html|archivedate=2006-03-11}}</ref> . Барои таҳияи Ariane 5 10 сол тӯл кашид, арзишаш 7 миллиард доллари амрикоиро ташкил дод ва ният дошта мешуд, ки мушаки партоби Ariane 4-и ESA-ро иваз кунад. Дар ибтидо, нақшаи истифодаи он барои сар додани киштии кайҳонии идорашавандаи Ҳермес вуҷуд дошт, аммо ин лоиҳа лағв шуд ва ҳоло Ariane 5 танҳо дар версияи бесарнишин истифода мешавад. Мушаки интиқодиҳанда барои таъмини [[Истгоҳи байналмилалии кайҳонӣ]] (ISS) бо мошинҳои боркаши бесарнишини ATV истифода мешуд. Дигар мӯшакҳои интиқолдиҳандаи қобили муқоиса: «[[Протон-М]]», «[[Ангара-А5]]», «[[Делта IV]]», «[[Атлас V]]», «[[Чанчжэн-5]]», [[GSLV Mk.III]], [[Falcon 9]], [[H-IIB]]. == Партобҳо == === 1996—2009 === {| class="wikitable" !№ !Сана ва вақт (UTC]]) !Парвоз !Версия !{{abbr|НС|Рақами силсилавӣ|0}} !Бор !Натиҷа |- |1 |{{s|[[:ru:Список космических запусков в 1996 году|4 июни 1996]], 12:34}} |V-89 |Ариан-5G |501 |{{Расми парчам|Иттиҳоди Аврупо}} Cluster |{{bad|[[:ru:Авария ракеты-носителя Ариан 5 (4 июни 1996)|номуваффақ]]}} |- |2 |[[:ru:Список космических запусков в 1997 году|30 октябри 1997]], 13:43 |V-101 |Ариан-5G |502 |{{Расми парчам|Иттиҳоди Аврупо}} MaqSat H & TEAMSAT, MaqSat B, YES|| {{partial|қисман<br>номуваффақ}} |- |3 |[[:ru:Список космических запусков в 1998 году|21 октябри 1998]], 16:37 |V-112 |Ариан-5G |503 |{{Расми парчам|Иттиҳоди Аврупо}} MaqSat 3, ARD|| {{yes|бомуваффақ}} |- |4 |<nowiki>[[:ru::ru:Список космических запусков в 1999 году|10 декабри 1999]], 14:32</nowiki> |V-119 |Ариан-5G |504 |{{Расми парчам|Иттиҳоди Аврупо}} [[XMM-Newton]]|| {{yes|бомуваффақият}} |- |5 |[[:ru:Список космических запусков в 2000 году|21 марти 2000]], 23:28 |V-128 |Ариан-5G |505 |{{Расми парчам|Ҳиндустон}} INSAT 3B, AsiaStar|| {{yes|бомуааффақ}} |- |6 |[[:ru:Список космических запусков в 2000 году|14 сентябри 2000]], 22:54 |V-130 |Ариан-5G |506 |{{Расми парчам|Люксембург}} Astra 2B, {{Расми парчам|ИМА}} GE 7|| {{yes|бомуваффақ}} |- |7 |<nowiki>[[:ru::Список космических запусков в 2000 году|16 ноябри 2000]], 01:07</nowiki> |V-135 |Ариан-5G |507 |{{ПРасми парчам|ИМА}} PAS 1R, {{Расми парчам|Олмон}} Amsat P3D, {{Расми парчам|Британияи Кабир}}STRV 1C/1D|| {{yes|бомуваффақ}} |- |8 |[[:ru:Список космических запусков в 2000 году|20 декабри 2000]], 00:26 |V-138 |Ариан-5G |508 |{{Расми парчам|Люксембург}} Astra 2D, {{Расми парчам| ИМА}} GE 8 (Aurora 3), {{Расми парчам| Ҷопон}} LDREX|| {{yes|бомуваффақ}} |- |9 |[[:ru:Список космических запусков в 2001 году|8 марти 2001]], 22:51 |V-140 |Ариан-5G |509 |{{Расми парчам| Фаронса}} Eurobird 1, {{Расми парчам| Ҷопон}} BSat 2a|| {{yes|бомуваффақ}} |- |10 |[[:ru:Список космических запусков в 2001 году|12 июли 2001]], 22:58 |V-142 |Ариан-5G |510 |{{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} [[Artemis (спутник связи)|Artemis]], {{Расми парчам| Ҷопон}} BSat 2b|| {{partial|қисман<br>номуваффақ}} |- |11 |[[:ru:Список космических запусков в 2002 году|1 марти 2002]], 01:07 |V-145 |Ариан-5G |511 |{{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} [[Энвисат|Envisat]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |12 |[[:ru:Список космических запусков в 2002 году|5 июли 2002]], 23:22 |V-153 |Ариан-5G |512 |{{Расми парчам| Фаронса}} Stellat 5, N-Star c|| {{yes|бомуваффақ}} |- |13 |[[:ru:Список космических запусков в 2002 году|28 августи 2002]], 22:45 |V-155 |Ариан-5G |513 |{{Расми парчам| Фаронса}} Atlantic Bird 1, {{Расми парчам|Иттиҳоди Аврупо}} MSG 1,|| {{yes|бомуваффақ}} |- |14 |[[:ru:Список космических запусков в 2002 году|11 декабри 2002]], 22:22 |V-157 |{{s|Ариан-5ECA}} |517 |{{Расми парчам|Фаронса}} [[Hotbird|Hot Bird]] 7, {{Расми парчам|Фаронса}} Stentor, |{{bad|номуваффақ}} |- |15 |[[:ru:Список космических запусков в 2003 году|9 апрели 2003]], 22:52 |V-160 |Ариан-5G |514 |{{Расми парчам|Ҳиндустон}} Insat 3A, {{Расми парчам| ИМА}} Galaxy 12|| {{yes|бомуваффақ}} |- |16 |[[:ru:Список космических запусков в 2003 году|11 июни 2003]], 22:38 |V-161 |Ариан-5G |515 |{{Расми парчам| Австралия}} Optus C1, {{Расми парчам| Ҷопон}} BSat 2c|| {{yes|бомуваффақ}} |- |17 |{{s|[[:ru:Список космических запусков в 2003 году|27 сентябри 2003]], 23:14}} |V-162 |Ариан-5G |516 |{{Расми парчам| Ҳиндустон}} Insat 3E, {{Расми парчам| Фаронса}} eBird 1, {{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} [[Смарт-1|SMART-1]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |18 |[[:ru:Список космических запусков в 2004 году|2 марти 2004]], 07:17 |V-158 |Ариан-5G+ |518 |{{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} [[Розетта (КА)|Розетта]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |19 |[[:ru:Список космических запусков в 2004 году|18 июли 2004]], 00:44 |V-163 |Ариан-5G+ |519 |{{Расми парчам| Канада}} Anik F2|| {{yes|бомуваффақ}} |- |20 |[[:ru:Список космических запусков в 2004 году|18 декабри 2004]], 16:26 |V-165 |Ариан-5G+ |520 |{{Парчами Фаронса}} Helios 2A, {{Парчами Фаронса}} Essaim 1/2/3/4, {{Парчами Фаронса}} PARASOL, {{s|{{Парчами Испания}} Nanosat 01}}|| {{yes|бомуваффақ}} |- |21 |[[:ru:Список космических запусков в 2005 году|12 феврали 2005]], 21:03 |V-164 |Ариан-5ECA |521 |{{Парчами ИМА}}/{{Парчами Испания}} XTAR-EUR, {{Парчами Иттиҳоди Аврупо}} Maqsat B2, {{Парчами Нидерланд}} Sloshsat|| {{yes|бомуваффақ}} |- |22 |[[:ru:Список космических запусков в 2005 году|11 августи 2005]], 08:20 |V-166 |Ариан-5GS |523 |{{Парчами Таиланд}} [[Thaicom 4]] (iPStar)|| {{yes|бомуваффақ}} |- |23 |[[:ru:Список космических запусков в 2005 году|13 октябри 2005]], 22:32 |V-168 |Ариан-5GS |524 |{{Парчами Фаронса}} Syracuse 3A, {{Парчами ИМА}} Galaxy 15|| {{yes|бомуваффақ}} |- |24 |[[:ru:Список космических запусков в 2005 году|16 ноябри 2005]], 23:46 |V-167 |Ариан-5ECA |522 |{{Парчами ИМА}} Spaceway F2, {{Парчами Индонезия}} [[Telkom 2 (КА)|Telkom 2]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |25 |[[:ru:Список космических запусков в 2005 году|21 декабри 2005]], 22:33 |V-169 |Ариан-5GS |525 |{{Парчами Ҳиндустон}} Insat 4A, {{Парчами Иттиҳоди Аврупо}} MSG 2,|| {{yes|бомуваффақ}} |- |26 |[[:ru:Список космических запусков в 2006 году|11 марти 2006]], 22:32 |V-170 |Ариан-5ECA |527 |{{Парчами Испания}} Spainsat, {{Парчами Фаронса}} [[Hotbird|Hot Bird]] 7A|| {{yes|бомуваффақ}} |- |27 |[[:ru:Список космических запусков в 2006 году|26 мая 2006]], 21:08 |V-171 |Ариан-5ECA |529 |{{Парчами Мексика}} Satmex 6, {{Парчами Таиланд}} Thaicom 5|| {{yes|бомуваффақ}} |- |28 |[[:ru:Список космических запусков в 2006 году|11 августи 2006]], 22:15 |V-172 |Ариан-5ECA |531 |{{Парчами Ҷопон}} JCSat 10, {{Парчами Фаронса}} Syracuse 3B|| {{yes|бомуваффақ}} |- |29 |[[:ru:Список космических запусков в 2006 году|13 октябри 2006]], 20:56 |V-173 |Ариан-5ECA |533 |{{Парчами ИМА}} Direc-9S, {{Парчами Австралия}} Optus D1, {{Парчами Ҷопон}} LDREX-2|| {{yes|бомуваффақ}} |- |30 |[[:ru:Список космических запусков в 2006 году|8 декабри 2006]], 22:08 |V-174 |Ариан-5ECA |534 |{{Парчами ИМА}} WildBlue 1, {{Парчами ИМА}} [[AMC-18]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |31 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|11 марти 2007]], 22:03 |V-175 |Ариан-5ECA |535 |{{Парчами Британияи Кабир}} Skynet-5A, {{Парчами Ҳиндустон}} [[Insat-4B]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |32 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|4 мая 2007]], 22:29 |V-176 |Ариан-5ECA |536 |{{Парчами Люксембург}} [[Астра 1L]], {{Парчами ИМА}} Galaxy 17|| {{yes|бомуваффақ}} |- |33 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|14 августи 2007]], 23:44 |V-177 |Ариан-5ECA |537 |{{Парчами ИМА}} Spaceway F3, {{Парчами Ҷопон}} [[BSat-3a|BSAT-3A]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |34 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|5 октябри 2007]], 22:02 |V-178 |Ариан-5GS |526 |{{Парчами Люксембург}} Intelsat 11, {{Парчами Австралия}} Optus D2|| {{yes|бомуваффақ}} |- |35 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|14 ноябри 2007]], 22:06 |V-179 |Ариан-5ECA |538 |{{Парчами Британияи Кабир}} Skynet 5B, {{Парчами Бразилия}} Star One C1|| {{yes|бомуваффақ}} |- |36 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|21 декабри 2007]], 21:41 |V-180 |Ариан-5GS |530 |{{Парчами АМА}} RASCOM-QAF 1, {{Парчами ИМА}} Horizons 2|| {{yes|бомуваффақ}} |- |37 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|9 марти 2008]], 04:03 |V-181 |Ариан-5ES |528 |{{Парчами Иттиҳоди Аврупо}} [[:ru:Жюль Верн (ATV)|ATV-1 «Жюл Верн»]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |38 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|10 апрели 2008]], 22:17 |V-182 |Ариан-5ECA |539 |{{Парчами Бразилия}} Star One C2, {{Парчами Ветнам}} [[Vinasat-1]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |39 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|12 июни 2008]], 22:05 |V-183 |Ариан-5ECA |540 |{{Парчами Турция}} Turksat 3A, {{Парчами Британияи Кабир}} Skynet-5C|| {{yes|бомуваффақ}} |- |40 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|7 июли 2008]], 21:47 |V-184 |Ариан-5ECA |541 |{{Парчами Арабистони Саудӣ}} BADR-6, {{Парчами Бермуд}} ProtoStar I|| {{yes|бомуваффақ}} |- |41 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|14 августи 2008]], 20:44 |V-185 |Ариан-5ECA |542 |{{Парчами ИМА}} [[AMC-21]], {{Парчами Ҷопон}} Superbird 7|| {{yes|бомуваффақ}} |- |42 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|20 декабри 2008]], 22:35 |V-186 |Ариан-5ECA |543 |{{Парчами Фаронса}} Eutelsat W2M, {{Парчами Фаронса}} [[Hotbird|Hot Bird]] 9|| {{yes|бомуваффақ}} |- |43 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|12 феврали 2009]], 22:09 |V-187 |Ариан-5ECA |545 |{{Парчами Фаронса}} [[Hotbird|Hot Bird]] 10, {{Парчами Нидерланд}} NSS-9, {{Парчами Фаронса}} Spirale-A и B|| {{yes|бомуваффақ}} |- |44 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|14 мая 2009]], 13:12 |V-188 |Ариан-5ECA |546 |{{Парчами Иттиҳоди Аврупо}} [[:ru:Гершель (космическая обсерватория)|Гершел]], [[:ru:Планк (космическая обсерватория)|Планк]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |45 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|1 июли 2009]], 19:52 |V-189 |Ариан-5ECA |547 |{{Парчами ИМА}} [[TerreStar-1]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |46 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|21 августи 2009]], 22:09 |V-190 |Ариан-5ECA |548 |{{Парчами Ҷопон}} [[JCSat-12]], {{Парчами Австралия}} [[Optus D3]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |47 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|1 октябри 2009]], 21:59 |V-191 |Ариан-5ECA |549 |{{Парчами Испания}} [[Amazonas 2]], {{Парчами Олмон}} [[COMSATBw-1]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |48 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|29 октябри 2009]], 20:00 |V-192 |Ариан-5ECA |550 |{{Расми парчам| Нидерланд}} [[NSS-12]], {{Расми парчам| Норвегия}} [[Thor-6]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |49 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|18 декабри 2009]], 16:26 |V-193 |Ариан-5GS |532 |{{Расми парчам| Фаронса}} [[Helios-2B]]|| {{yes|бомуваффақ}} |} == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ариан]] ky67xo8ay8wb7lqc14da0eep91pp9fd 1493737 1493736 2026-11-12T01:01:28Z Zosya95 54344 1493737 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''«Ариан 5»''' ({{Lang-fr|Ariane 5}}) — мушаки интиқолдиҳандаи якбористифодашавандаи [[Аврупо|аврупоӣ]] аз оилаи Арианҳо мебошад, ки барои баровардани бори интиқолӣ ба мадори пасти истинод ё мадори интиқоли геотрансферӣ пешбинӣ шудааст. Истеҳсол аз ҷониби [[Оҷонсии кайҳонии Аврупо|Агентии кайҳонии Аврупо]] (ESA) ва пудратчии асосӣ [[EADS|Europe Astrium Space Transportation]] (EADS) мебошад. Мушак аз ҷониби Arianespace ба фурӯш бароварда мешавад. Аз Куру, Гвианаи Фаронса партоб мешавад. МИ "Ariane 5" мушаки асосии партобкунандаи ESA аст ва ҳадди аққал то [[соли 2021]] боқӣ хоҳад монд, вақте ки онҳо бояд ба парвози мушаки "[[Ариан-6|Ariane-6]]" оғоз кунанд. Танҳо дар тӯли солҳои 1995-2007, Arianspace 43 партоб анҷом дода шуд, ки 39-тои онҳо муваффақ буданд <ref>{{Cite web|url=http://www.arianespace.com/site/launcher/launcher_milestones.html|title=Ход развития Ариан 5 (en)|date=2008|publisher=[[Европейское космическое агентство|ESA]]|lang=en|deadlink=404|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060311200714/http://www.arianespace.com/site/launcher/launcher_milestones.html|archivedate=2006-03-11}}</ref> . Барои таҳияи Ariane 5 10 сол тӯл кашид, арзишаш 7 миллиард доллари амрикоиро ташкил дод ва ният дошта мешуд, ки мушаки партоби Ariane 4-и ESA-ро иваз кунад. Дар ибтидо, нақшаи истифодаи он барои сар додани киштии кайҳонии идорашавандаи Ҳермес вуҷуд дошт, аммо ин лоиҳа лағв шуд ва ҳоло Ariane 5 танҳо дар версияи бесарнишин истифода мешавад. Мушаки интиқодиҳанда барои таъмини [[Истгоҳи байналмилалии кайҳонӣ]] (ISS) бо мошинҳои боркаши бесарнишини ATV истифода мешуд. Дигар мӯшакҳои интиқолдиҳандаи қобили муқоиса: «[[Протон-М]]», «[[Ангара-А5]]», «[[Делта IV]]», «[[Атлас V]]», «[[Чанчжэн-5]]», [[GSLV Mk.III]], [[Falcon 9]], [[H-IIB]]. == Партобҳо == === 1996—2009 === {| class="wikitable" !№ !Сана ва вақт (UTC]]) !Парвоз !Версия !{{abbr|НС|Рақами силсилавӣ|0}} !Бор !Натиҷа |- |1 |{{s|[[:ru:Список космических запусков в 1996 году|4 июни 1996]], 12:34}} |V-89 |Ариан-5G |501 |{{Расми парчам|Иттиҳоди Аврупо}} Cluster |{{bad|[[:ru:Авария ракеты-носителя Ариан 5 (4 июни 1996)|номуваффақ]]}} |- |2 |[[:ru:Список космических запусков в 1997 году|30 октябри 1997]], 13:43 |V-101 |Ариан-5G |502 |{{Расми парчам|Иттиҳоди Аврупо}} MaqSat H & TEAMSAT, MaqSat B, YES|| {{partial|қисман<br>номуваффақ}} |- |3 |[[:ru:Список космических запусков в 1998 году|21 октябри 1998]], 16:37 |V-112 |Ариан-5G |503 |{{Расми парчам|Иттиҳоди Аврупо}} MaqSat 3, ARD|| {{yes|бомуваффақ}} |- |4 |<nowiki>[[:ru::ru:Список космических запусков в 1999 году|10 декабри 1999]], 14:32</nowiki> |V-119 |Ариан-5G |504 |{{Расми парчам|Иттиҳоди Аврупо}} [[XMM-Newton]]|| {{yes|бомуваффақият}} |- |5 |[[:ru:Список космических запусков в 2000 году|21 марти 2000]], 23:28 |V-128 |Ариан-5G |505 |{{Расми парчам|Ҳиндустон}} INSAT 3B, AsiaStar|| {{yes|бомуааффақ}} |- |6 |[[:ru:Список космических запусков в 2000 году|14 сентябри 2000]], 22:54 |V-130 |Ариан-5G |506 |{{Расми парчам|Люксембург}} Astra 2B, {{Расми парчам|ИМА}} GE 7|| {{yes|бомуваффақ}} |- |7 |<nowiki>[[:ru::Список космических запусков в 2000 году|16 ноябри 2000]], 01:07</nowiki> |V-135 |Ариан-5G |507 |{{Расми парчам|ИМА}} PAS 1R, {{Расми парчам|Олмон}} Amsat P3D, {{Расми парчам|Британияи Кабир}}STRV 1C/1D|| {{yes|бомуваффақ}} |- |8 |[[:ru:Список космических запусков в 2000 году|20 декабри 2000]], 00:26 |V-138 |Ариан-5G |508 |{{Расми парчам|Люксембург}} Astra 2D, {{Расми парчам| ИМА}} GE 8 (Aurora 3), {{Расми парчам| Ҷопон}} LDREX|| {{yes|бомуваффақ}} |- |9 |[[:ru:Список космических запусков в 2001 году|8 марти 2001]], 22:51 |V-140 |Ариан-5G |509 |{{Расми парчам| Фаронса}} Eurobird 1, {{Расми парчам| Ҷопон}} BSat 2a|| {{yes|бомуваффақ}} |- |10 |[[:ru:Список космических запусков в 2001 году|12 июли 2001]], 22:58 |V-142 |Ариан-5G |510 |{{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} [[Artemis (спутник связи)|Artemis]], {{Расми парчам| Ҷопон}} BSat 2b|| {{partial|қисман<br>номуваффақ}} |- |11 |[[:ru:Список космических запусков в 2002 году|1 марти 2002]], 01:07 |V-145 |Ариан-5G |511 |{{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} [[Энвисат|Envisat]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |12 |[[:ru:Список космических запусков в 2002 году|5 июли 2002]], 23:22 |V-153 |Ариан-5G |512 |{{Расми парчам| Фаронса}} Stellat 5, N-Star c|| {{yes|бомуваффақ}} |- |13 |[[:ru:Список космических запусков в 2002 году|28 августи 2002]], 22:45 |V-155 |Ариан-5G |513 |{{Расми парчам| Фаронса}} Atlantic Bird 1, {{Расми парчам|Иттиҳоди Аврупо}} MSG 1,|| {{yes|бомуваффақ}} |- |14 |[[:ru:Список космических запусков в 2002 году|11 декабри 2002]], 22:22 |V-157 |{{s|Ариан-5ECA}} |517 |{{Расми парчам|Фаронса}} [[Hotbird|Hot Bird]] 7, {{Расми парчам|Фаронса}} Stentor, |{{bad|номуваффақ}} |- |15 |[[:ru:Список космических запусков в 2003 году|9 апрели 2003]], 22:52 |V-160 |Ариан-5G |514 |{{Расми парчам|Ҳиндустон}} Insat 3A, {{Расми парчам| ИМА}} Galaxy 12|| {{yes|бомуваффақ}} |- |16 |[[:ru:Список космических запусков в 2003 году|11 июни 2003]], 22:38 |V-161 |Ариан-5G |515 |{{Расми парчам| Австралия}} Optus C1, {{Расми парчам| Ҷопон}} BSat 2c|| {{yes|бомуваффақ}} |- |17 |{{s|[[:ru:Список космических запусков в 2003 году|27 сентябри 2003]], 23:14}} |V-162 |Ариан-5G |516 |{{Расми парчам| Ҳиндустон}} Insat 3E, {{Расми парчам| Фаронса}} eBird 1, {{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} [[Смарт-1|SMART-1]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |18 |[[:ru:Список космических запусков в 2004 году|2 марти 2004]], 07:17 |V-158 |Ариан-5G+ |518 |{{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} [[Розетта (КА)|Розетта]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |19 |[[:ru:Список космических запусков в 2004 году|18 июли 2004]], 00:44 |V-163 |Ариан-5G+ |519 |{{Расми парчам| Канада}} Anik F2|| {{yes|бомуваффақ}} |- |20 |[[:ru:Список космических запусков в 2004 году|18 декабри 2004]], 16:26 |V-165 |Ариан-5G+ |520 |{{Расми парчам|Фаронса}} Helios 2A, {{Расми парчам|Фаронса}} Essaim 1/2/3/4, {{Расми парчам| Фаронса}} PARASOL, {{s|{{Расми парчам| Испания}} Nanosat 01}}|| {{yes|бомуваффақ}} |- |21 |[[:ru:Список космических запусков в 2005 году|12 феврали 2005]], 21:03 |V-164 |Ариан-5ECA |521 |{{Расми парчам| ИМА}}/{{Расми парчам| Испания}} XTAR-EUR, {{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} Maqsat B2, {{Расми парчам| Нидерланд}} Sloshsat|| {{yes|бомуваффақ}} |- |22 |[[:ru:Список космических запусков в 2005 году|11 августи 2005]], 08:20 |V-166 |Ариан-5GS |523 |{{Расми парчам| Таиланд}} [[Thaicom 4]] (iPStar)|| {{yes|бомуваффақ}} |- |23 |[[:ru:Список космических запусков в 2005 году|13 октябри 2005]], 22:32 |V-168 |Ариан-5GS |524 |{{Расми парчам| Фаронса}} Syracuse 3A, {{Расми парчам| ИМА}} Galaxy 15|| {{yes|бомуваффақ}} |- |24 |[[:ru:Список космических запусков в 2005 году|16 ноябри 2005]], 23:46 |V-167 |Ариан-5ECA |522 |{{Расми парчам| ИМА}} Spaceway F2, {{Расми парчам| Индонезия}} [[Telkom 2 (КА)|Telkom 2]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |25 |[[:ru:Список космических запусков в 2005 году|21 декабри 2005]], 22:33 |V-169 |Ариан-5GS |525 |{{Расми парчам| Ҳиндустон}} Insat 4A, {{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} MSG 2,|| {{yes|бомуваффақ}} |- |26 |[[:ru:Список космических запусков в 2006 году|11 марти 2006]], 22:32 |V-170 |Ариан-5ECA |527 |{{Расми парчам| Испания}} Spainsat, {{Расми парчам| Фаронса}} [[Hotbird|Hot Bird]] 7A|| {{yes|бомуваффақ}} |- |27 |[[:ru:Список космических запусков в 2006 году|26 мая 2006]], 21:08 |V-171 |Ариан-5ECA |529 |{{Расми парчам| Мексика}} Satmex 6, {{Расми парчам| Таиланд}} Thaicom 5|| {{yes|бомуваффақ}} |- |28 |[[:ru:Список космических запусков в 2006 году|11 августи 2006]], 22:15 |V-172 |Ариан-5ECA |531 |{{Расми парчам| Ҷопон}} JCSat 10, {{Расми парчам| Фаронса}} Syracuse 3B|| {{yes|бомуваффақ}} |- |29 |[[:ru:Список космических запусков в 2006 году|13 октябри 2006]], 20:56 |V-173 |Ариан-5ECA |533 |{{Расми парчам| ИМА}} Direc-9S, {{Расми парчам| Австралия}} Optus D1, {{Расми парчам| Ҷопон}} LDREX-2|| {{yes|бомуваффақ}} |- |30 |[[:ru:Список космических запусков в 2006 году|8 декабри 2006]], 22:08 |V-174 |Ариан-5ECA |534 |{{Расми парчам| ИМА}} WildBlue 1, {{Расми парчам| ИМА}} [[AMC-18]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |31 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|11 марти 2007]], 22:03 |V-175 |Ариан-5ECA |535 |{{Расми парчам| Британияи Кабир}} Skynet-5A, {{Расми парчам| Ҳиндустон}} [[Insat-4B]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |32 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|4 мая 2007]], 22:29 |V-176 |Ариан-5ECA |536 |{{Расми парчам| Люксембург}} [[Астра 1L]], {{Расми парчам| ИМА}} Galaxy 17|| {{yes|бомуваффақ}} |- |33 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|14 августи 2007]], 23:44 |V-177 |Ариан-5ECA |537 |{{Расми парчам| ИМА}} Spaceway F3, {{Расми парчам| Ҷопон}} [[BSat-3a|BSAT-3A]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |34 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|5 октябри 2007]], 22:02 |V-178 |Ариан-5GS |526 |{{Расми парчам| Люксембург}} Intelsat 11, {{Расми парчам| Австралия}} Optus D2|| {{yes|бомуваффақ}} |- |35 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|14 ноябри 2007]], 22:06 |V-179 |Ариан-5ECA |538 |{{Расми парчам| Британияи Кабир}} Skynet 5B, {{Расми парчам| Бразилия}} Star One C1|| {{yes|бомуваффақ}} |- |36 |[[:ru:Список космических запусков в 2007 году|21 декабри 2007]], 21:41 |V-180 |Ариан-5GS |530 |{{Расми парчам| АМА}} RASCOM-QAF 1, {{Расми парчам| ИМА}} Horizons 2|| {{yes|бомуваффақ}} |- |37 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|9 марти 2008]], 04:03 |V-181 |Ариан-5ES |528 |{{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} [[:ru:Жюль Верн (ATV)|ATV-1 «Жюл Верн»]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |38 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|10 апрели 2008]], 22:17 |V-182 |Ариан-5ECA |539 |{{Расми парчам| Бразилия}} Star One C2, {{Расми парчам| Ветнам}} [[Vinasat-1]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |39 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|12 июни 2008]], 22:05 |V-183 |Ариан-5ECA |540 |{{Расми парчам| Турция}} Turksat 3A, {{Расми парчам| Британияи Кабир}} Skynet-5C|| {{yes|бомуваффақ}} |- |40 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|7 июли 2008]], 21:47 |V-184 |Ариан-5ECA |541 |{{Расми парчам| Арабистони Саудӣ}} BADR-6, {{Расми парчам| Бермуд}} ProtoStar I|| {{yes|бомуваффақ}} |- |41 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|14 августи 2008]], 20:44 |V-185 |Ариан-5ECA |542 |{{Расми парчам| ИМА}} [[AMC-21]], {{Расми парчам| Ҷопон}} Superbird 7|| {{yes|бомуваффақ}} |- |42 |[[:ru:Список космических запусков в 2008 году|20 декабри 2008]], 22:35 |V-186 |Ариан-5ECA |543 |{{Расми парчам| Фаронса}} Eutelsat W2M, {{Расми парчам| Фаронса}} [[Hotbird|Hot Bird]] 9|| {{yes|бомуваффақ}} |- |43 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|12 феврали 2009]], 22:09 |V-187 |Ариан-5ECA |545 |{{Расми парчам| Фаронса}} [[Hotbird|Hot Bird]] 10, {{Расми парчам| Нидерланд}} NSS-9, {{Расми парчам| Фаронса}} Spirale-A и B|| {{yes|бомуваффақ}} |- |44 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|14 мая 2009]], 13:12 |V-188 |Ариан-5ECA |546 |{{Расми парчам| Иттиҳоди Аврупо}} [[:ru:Гершель (космическая обсерватория)|Гершел]], [[:ru:Планк (космическая обсерватория)|Планк]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |45 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|1 июли 2009]], 19:52 |V-189 |Ариан-5ECA |547 |{{Расми парчам| ИМА}} [[TerreStar-1]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |46 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|21 августи 2009]], 22:09 |V-190 |Ариан-5ECA |548 |{{Расми парчам| Ҷопон}} [[JCSat-12]], {{Расми парчам| Австралия}} [[Optus D3]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |47 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|1 октябри 2009]], 21:59 |V-191 |Ариан-5ECA |549 |{{Расми парчам| Испания}} [[Amazonas 2]], {{Расми парчам| Олмон}} [[COMSATBw-1]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |48 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|29 октябри 2009]], 20:00 |V-192 |Ариан-5ECA |550 |{{Расми парчам| Нидерланд}} [[NSS-12]], {{Расми парчам| Норвегия}} [[Thor-6]]|| {{yes|бомуваффақ}} |- |49 |[[:ru:Список космических запусков в 2009 году|18 декабри 2009]], 16:26 |V-193 |Ариан-5GS |532 |{{Расми парчам| Фаронса}} [[Helios-2B]]|| {{yes|бомуваффақ}} |} == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ариан]] tlzxcwc048c7kjlbje28lg0msqhh9l8 0 295399 1493629 1471308 2026-11-11T17:49:54Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493629 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Николас Мадуро Морос''' ( {{Lang-es|Nicolás Maduro Moros}} {{IPA|[nikoˈlas maˈðuɾo ˈmoɾos]}} ; тав. [[23 ноябр|23 ноябри соли]] [[Соли 1962|1962]], [[Каракас]], [[Венесуэла]] ) — арбоби давлатӣ ва [[Сиёсатмадор|сиёсии]] Венесуэла, иҷрокунандаи вазифаи [[Феҳристи президентҳои Венесуэла|Президенти Ҷумҳурии Боливари Венесуэла]] аз 19 апрели соли 2013. Вазири корҳои хориҷӣ дар ҳукумати [[Ҳугу Чавез|Ҳуго Чавес]] (2006-2013), ноиби президенти Венесуэла (2012-2013) <ref>[http://www.venezuela-oas.org/Notadeprensa09-8-06.html Nicolas Maduro Nuevo Ministro De Relaciones Exteriores]</ref><ref>El Mundo: [http://www.elmundo.es/america/2012/10/11/venezuela/1349912461.html ''Hugo Chávez nombra vicepresidente del Gobierno al canciller Nicolás Maduro'']. 11.10.2012{{ref-es}}</ref><ref>Сергей Середа: [http://tass.ru/politika/641798 ''«Уго Чавес привёл к присяге вице-президента и шестерых новых министров»'']. [[ТАСС]], 14.10.2012</ref>. Аз 5 март то 19 апрели соли 2013, пас аз марги [[Ҳугу Чавез|Ҳуго Чавес]], ӯ ба ҳайси президенти Венесуэла кор кардааст <ref>[http://www.gazeta.ru/politics/news/2013/03/06/n_2784557.shtml Армия Венесуэлы присягнула на верность вице-президенту Мадуро, которого Чавес назвал своим преемником]. — Газета.ру, 6 марта 2013 года.</ref><ref>РИА Новости — Украина: [http://rian.com.ua/world_news/20130306/337054518.html ''«Управлять Венесуэлой до новых выборов будет вице-президент Мадуро»''] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130309034948/http://rian.com.ua/world_news/20130306/337054518.html |date=2013-03-09 }}. 06.03.2013</ref>. == Зиндагинома == Бобою бибиашон яҳудӣ буданд, ки дар Венесуэла бештари аҳолӣ ба эътиқоди [[Католисизм|дини католикӣ]] гузаштаанд <ref name="autogenerated2">ИА «[[Росбалт]]». [http://www.rosbalt.ru/main/2013/05/14/1127978.html ''«Мадуро: Я не антисемит, а еврей»''] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140408213540/http://www.rosbalt.ru/main/2013/05/14/1127978.html |date=2014-04-08 }}. 14.05.2013</ref>, дар ҳоле ки модар аз шаҳри сарҳадии Кукутаи [[Колумбия]] мебошад. Ҳангоми кор ба ҳайси ронандаи автобус, ӯ фаъолияти сиёсии худро ҳамчун узви ғайрирасмии иттифоқҳои касаба, ки аз намояндагони коргарони метрои Каракас дар солҳои 1970 ва 1980 оғоз кардааст, оғоз кардааст. Дар солҳои ҳаштод ӯ литсейи Авали ва мактаби миёнаи ҷамъиятиро дар ғарби Каракасро хатм кардааст. Вай яке аз асосгузорони ҳизби чапгарои «Ҷунбиши Ҷумҳурии Панҷум»({{Lang-es|Movimiento V Quinta República, MVR}}), дар аз ҳабс озод намудани [[Ҳугу Чавез|Ҳуго Чавес]] ва маъракаи интихоботии охирин дар соли 1998 нақши муҳим дошт. 8 декабри соли 2012 [[Ҳугу Чавез|Чавес]] эълон кард, ки агар вазъи саломатиаш бад шавад ва аз уҳдаи иҷрои ваколатҳои худ набарояд, Н. Мадуро то интихоботи навбатии умумӣ ба ҳайси президент фаъолият мекунад. Чавес ҳамчунин изҳори умедворӣ кард, ки интихобкунандагон аз номзадии ӯ пуштибонӣ хоҳанд кард <ref name="autogenerated20130309-1">{{Cite web|url=http://russian.people.com.cn/31520/8156892.html|title=Биография: Вице-президент Венесуэлы Николас Мадуро|deadlink=no|accessdate=2013-03-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/6F4rJyJGh?url=http://russian.people.com.cn/31520/8156892.html|archivedate=2013-03-13}}</ref> Ҳангоми эълони марги Чавес Мадуро гуфт, ки ӯро "душманони беруна" заҳролуд кардаанд ва мухолифинро "фашистҳо" номид <ref>Jonathan Watts: [http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/06/nicolas-maduro-post-chavez-bluster ''Nicolás Maduro: post-Chávez bluster disguises pragmatism of a deal-maker'']. The Guardian, 6.03.2013</ref>. Пас аз марги Чавес эълон шуд, ки дар 30 рӯзи оянда дар Венесуэла интихоботи президентӣ баргузор мегардад <ref name="autogenerated20130309-1" /> == Аввалин давраи президентӣ == Дар интихоботи рӯзи [[14 апрел]]и [[соли 2013]] Николас Мадуро аз Энрике Каприлес бо 1,5% пеш гузашт. Ба иттилои Комиссияи давлатии интихоботии Венесуэла, ба тарафдории Николас Мадуро 50,76% овоз дода, рақиби ӯ Энрике Каприлесро 49,07% шаҳрвандони ба қитъаҳои интихоботӣ ҳозиршуда дастгирӣ кардаанд. Аммо Энрике Каприлес натоиҷи интихоботро эътироф намекунад. == Давраи дуюми президентӣ == Интихоботи пеш аз мӯҳлат президенти Венесуэла 20 майи соли 2018 баргузор шуд. Мадуро бо 67,8% овозҳо пирӯз шуд. Интихобот боиси эътирози аксари [[Дунёи Ғарб|кишварҳои ғарбӣ]] ва ҳамчунин [[Амрикои Лотинӣ]] шуд. 14 кишвар, аз ҷумла Аргентина, Бразилия ва Канада ба нишони эътироз ба натиҷаҳои интихобот сафирони худро аз [[Каракас]] фаро хонданд. Ба ҳамин далел, [[Иёлоти Муттаҳида]] алайҳи Венесуэла таҳримҳои иловагии иқтисодӣ ҷорӣ кард. Президенти ИМА [[Доналд Трамп]] хостори баргузории интихоботи нав ва қатъи саркӯбҳо дар Венесуэла шуд. Президенти Русия [[Владимир Путин]] Н. Мадуроро барои дубора интихоб шуданаш табрик кард, ба ӯ дар ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ва иқтисодии кишвар муваффақият таманно кардааст. Натоиҷи интихоботро танҳо [[Русия]], [[Салвадор]], [[Куба]] ва [[Ҷумҳурии Халқии Чин|Чин]] пазируфтанд <ref name="bbc_22.05.2018">[http://www.bbc.com/news/world-latin-america-44204632 «Venezuela election: Fourteen ambassadors recalled after Maduro win»]</ref>. 10 январи соли 2019 маросими савгандёдкунии Н. Мадуро <ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/NicolasMaduro/status/1083377494366007296|title=#EnVivo {{!}} Juramento como Presidente Constitucional para el periodo 2019–2025, en compañía del pueblo venezolano y las delegaciones de Alto Nivel, de los pueblos y gobiernos del mundo.https://www.pscp.tv/w/1nAJEyMozVoJL|author=Nicolás Maduro|date=2019-01-10|publisher=@NicolasMaduro|lang=es|accessdate=2019-01-10}}</ref>, ки баъд аз он вай расман бори дуюм президенти Венесуэла шуд, баргузор гардид. Ба далели бархӯрд бо мухолифин, Мадуро дар назди Додгоҳи олӣ, на дар Маҷлиси миллии Венесуэла, савганд ёд кард. === Суиқасд === 4 августи соли 2018 дар як паради тантанавӣ бахшида ба 81-умин солгарди таъсиси Горди миллӣ бо кумаки ҳавопаймоҳои бесарнишинӣ омода бо моддаҳои тарканда бар зидди президент суқасд ба амал омад, ки он бебарор анҷом ёфт.<ref>[https://iz.ru/774478/video/v-stolitce-venesuly-soversheno-pokushenie-na-maduro В столице Венесуэлы совершено покушение на Мадуро] // [[Известия]]</ref> === Бӯҳрони сиёсӣ (2019) === Моҳи январи соли 2019 бӯҳрони тӯлонии сиёсӣ дар Венесуэла ба марҳилаи шадидтар табдил ёфт - дар натиҷаи амалҳои мухолифин дар кишвар ду маркази қудрат ба вуҷуд омаданд. Раиси Маҷлиси Миллӣ [[Хуан Гуайдо]] дар пасманзари ҳазорон эътирозҳо, ки пас аз савгандёдкунии Николас Мадуро барои давраи дуввуми президентӣ оғоз шуд, худро иҷрокунандаи вазифаи президенти Венесуэлла эълон кард. Худи президенти феълӣ эълом дошт, ки то анҷоми мӯҳлати ваколаташ дар соли 2025 дар курсии худ боқӣ мемонад <ref>[https://vz.ru/world/2019/8/6/990909.html Поражение «цветной революции» на Кубе стало уроком для Венесуэлы] // [[Взгляд (интернет-газета)|Взгляд]], 6 августа 2019</ref>. 30 апрели соли 2019 кушиши табаддулоти давлатй аз тарафи Хуан Гуайдо ба амал омад, ки он бебарор анҷом ёфт. == Оила == Ӯ бо Селия Флорес <ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/portuguese/noticias/story/2005/12/051214_venezueladenunciarc.shtml|title=Parlamentares venezuelanos acusam EUA de conspiração|date=2005-12-14|publisher=[[Би-би-си|BBCBrasil.com]]|lang=pt|accessdate=2018-06-14}}</ref> издивоҷ кардааст, ки аз ӯ тақрибан 10 сол калонтар аст. Селия Флорес инчунин як сиёсатмадори маъруфи чапгарост (аввал дар Ҷунбиши Ҷумҳурии панҷум, сипас дар Ҳизби ягонаи сотсиалистии Венесуэла ). Вай ба ҷои шавҳараш раиси Маҷлиси Миллӣ шуд <ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/mundo/noticias/2013/07/130521_venezuela_politica_perfil_cilia_flores_az|title=Cilia Flores, la "primera combatiente" de Venezuela, es ahora la esposa de Maduro|author=Abraham Zamorano|date=2013-07-16|publisher=[[Би-би-си|BBC News Mundo]]|lang=es|accessdate=2018-06-14}}</ref>. Писар - Николас Мадуро (тав. 21 июни 1990), сиёсатмадор <ref>{{Cite web|url=http://www.ng.ru/news/590536.html|title=Сын Мадуро пригрозил Трампу захватом Белого дома|date=2017-08-13|publisher=Независимая газета|lang=|accessdate=2018-06-14}}</ref>. == Мукофотҳо == * Ордени Ситораи Фаластин ( Маъмурияти Миллии Фаластин, 2014) <ref>Rosmaira Flores: [http://www.minci.gob.ve/2014/05/presidente-maduro-recibio-maxima-condecoracion-del-estado-de-palestina/ ''Presidente Maduro recibió máxima condecoración del Estado de Palestina''] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20141204223136/http://www.minci.gob.ve/2014/05/presidente-maduro-recibio-maxima-condecoracion-del-estado-de-palestina/ |date=2014-12-04 }}. MinCI, 16.05.2014{{ref-es}}</ref>. == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/19981207020811/http://www.mre.gov.ve/ Nazirio del Poder Popular para Relaciones Exteriores] (Вазорати корҳои хориҷии Венесуэла) * [https://web.archive.org/web/20090316094810/http://venezuelaonu.gob.ve/canciller.php Николас Мадуро Морос, Министро дель Подер Популяр барои Relaciones Exteriores] (Ҳукумати CV) * Дмитрий Колесник: [https://web.archive.org/web/20220103131510/https://liva.com.ua/nicolas-maduro.html ''«Николас Мадуро. "Сояи Чавес" "'']. LIVA, 03/11/2013 == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Сарварони кишварҳои Амрикои Ҷанубӣ}} [[Гурӯҳ:Президентҳои Венесуэла]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо]] [[Гурӯҳ:Зодагони Каракас]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1962]] [[Гурӯҳ:Зодагони 23 ноябр]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] g1tivvuy0tu39s8b90kkawbg3wxglig 0 295659 1493792 1285616 2026-11-12T03:14:13Z Zosya95 54344 1493792 wikitext text/x-wiki {{Сарлавҳаи хамида}} {{Қуттии аниманга/Сарлавҳа|ja_name=賭ケグルイ|ja_name_trans=Какэгури|alternate_titles=рус. Безумный азарт<br>Kakegurui - Compulsive Gambler|genre={{жанр|драма}}, {{жанр|триллери психологӣ}}}} {{Қуттии аниманга/Манга|author=[[Кавамото Хомура]]|illustrator=Тору Наомура|publisher=[[Square Enix]]|serialized=[[Gangan Joker]]|demographic={{жанр|сёнэн}}|first=22.03.2014|last=|volumes=13|volume_list=}} {{Қуттии аниманга/Манга|title=Kakegurui Twins|author=[[Кавамото Хомура]]|illustrator=Кэй Сайки|publisher=[[Square Enix]]|serialized=[[Gangan Joker]]|publisher_other=[[Yen Press]]|first=21.09.2015|last=|volumes=10|chapter=|demographic={{жанр|сёнэн}}}} {{Қуттии аниманга/Манга|title=Kakegurui (Kakkokari)|author=[[Кавамото Хомура]]|illustrator=Таку Кавамура|publisher=[[Square Enix]]|serialized=[[Gangan Joker]]|publisher_other=[[Yen Press]]|first=22.12.2016|last=|volumes=6|chapter=|demographic={{жанр|сёнэн}}}} {{Қуттии аниманга/Манга|title=Kakegurui Midari|author=[[Хомура, Кавамото|Кавамото Хомура]]|illustrator=Юити Хиираги|publisher=[[Square Enix]]|serialized=[[Gangan Joker]]|publisher_other=[[Yen Press]]|first=21.02.2017|last=19.05.2020|volumes=4|chapter=|demographic={{жанр|сёнэн}}}} {{Қуттии аниманга/Аниме|director=Юитиро Хаяси|writer=Кобаяси Ясуко|music=Исикава Томохиса|studio=[[MAPPA]]|licensor={{Расми парчам|ИМА}} [[Netflix]]|licensor_other=|network=[[Tokyo MX]], [[Mainichi Broadcasting System|MBS]], [[BS11]], [[RKB]], [[TVA]]|network_other=|first_aired=01.07.2017|last_aired=23.09.2017|episodes=12|episode_list=}} {{Қуттии аниманга/Аниме|director=Юитиро Хаяси|writer=Кобаяси Ясуко|music=Исикава Томохиса|studio=[[MAPPA]]|licensor={{Расми парчам|ИМА}} [[Netflix]]|licensor_other=|network=[[Tokyo MX]], [[Mainichi Broadcasting System|MBS]], [[BS11]], [[RKB]], [[TVA]]|network_other=|first_aired=08.01.2019|last_aired=26.03.2019|episodes=12|episode_list=}} {{Қуттии аниманга/Ғайра|title=[[филми ҳунарӣ]] ва силсилафилм:|content=}} * ''Kakegurui'' (2018, силсилафилм) * ''Kakegurui – Compulsive Gambler'' (2019, филм) {{Қуттии аниманга/Охир}} {{Нихонго|'''Шавқи ҷиннӣ'''|賭ケグルイ|Какэгуруи}} — [[Манга|мангаи]] [[Кавамото, Хомура|Хомору Кавамото]], ки онро Тору Наомура кашидааст. Аз таърихи 2014 дар маҷаллаи ''[[Gangan Joker]]'' нашр мешуд. Дар сентябри 2015 [[Спин-офф|спин-оффи]] [[Приквел|приквели]] манга ''Kakegurui Twin'' дар ''Gangan Joker'' нашр мешуд. Аз рӯи манга [[аниме]]-[[сериал]] дар студияи [[MAPPA]] ба навор гирифта шуд, ки нахустин намоишаш 1 июли соли 2017 баргузор гашт. Коргардон — Юитиро Хаяси, филмноманавис — Кобаяси Ясуко, ва мусиқичӣ Исикава Томохиса<ref>{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-01-15/kakegurui-manga-gets-4-panel-comedy-spinoff-series/.110820|title=Kakegurui Manga Gets 4-Panel Comedy Spinoff Series|website=Anime News Network|date=January 15, 2017|accessdate=May 20, 2017}}</ref>. Фасли дуввумаш бо номи ''Kakegurui ××'' дар моҳҳои январ-марти 2019 пахш шуд. Сужаи аниме дар мактаби бойписароне мегузарад, ки ҳаррӯз пас дарсҳо онҳо дар казинои мактабашон бозиҳои қиморро мегузаронанд. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} ocesqf18d82l0d6jz1zysi83lbmg20b 0 297744 1493604 1464228 2026-11-11T15:58:54Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] на [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ]] 1493604 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ]] dwo281s13206ls9242m3s1zqttag6sp 0 297827 1493720 1332591 2026-11-11T23:38:06Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493720 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ|президент=[[Путин, Владимир Владимирович|Владимир Путин]]}} '''Александр Виталиевич Сибулский''' ({{Lang-ru|Александр Виталиевич Цыбульский}}, таваллуд [[15 июл|15 июли]] [[Соли 1979|1979]], [[Маскав|Москва]], [[Иттиҳоди Шӯравӣ|СССР]]) — арбоби давлатии Русия. Губернатори вилояти Архангелск аз 8 октябри соли 2020 (иҷрокунандаи вазифаи губернатори вилояти Архангелск аз 2 апрел то 8 октябри соли 2020)<ref>[http://www.kremlin.ru/acts/news/63135 Александр Цыбульский назначен временно исполняющим обязанности губернатора Архангельской области // Президент России]</ref>. Губернатори Округи Мухтори Ненетс аз 1 октябри соли 2018 то 2 апрели соли 2020 (иҷрокунандаи вазифаи губернатори Округи Мухтори Ненетс аз 28 сентябри соли 2017 то 1 октябри 2018)<ref>{{Cite news|title=Александр Цыбульский избран губернатором Ненецкого автономного округа|author=|url=http://nao24.ru/vlast/9331-aleksandr-cybulskiy-izbran-gubernatorom-neneckogo-avtonomnogo-okruga.html|work=Ненецкое информационное агентство|date=|accessdate=2018-10-01|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029023851/https://nao24.ru/vlast/9331-aleksandr-cybulskiy-izbran-gubernatorom-neneckogo-avtonomnogo-okruga.html|archivedate=2020-10-29}}</ref>. Узви Шӯрои генералии ҳизби «[[Русияи воҳид]]»<ref>{{Cite web|url=https://er.ru/persons/general_council/|title=Единая Россия официальный сайт Партии / Кто есть кто / Генеральный совет партии «Единая Россия»|website=er.ru|accessdate=2020-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809000235/https://er.ru/persons/general_council/|archivedate=2020-08-09}}</ref>. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}}{{Bio-stub}}{{Russia-stub}} [[Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор]] [[Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони Маскав]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1979]] [[Гурӯҳ:Зодагони 15 июл]] b78qyzy7kg3x7745nkzgapq2wlej58n 10 298247 1493707 1455193 2026-11-11T22:03:29Z Zosya95 54344 1493707 wikitext text/x-wiki {{docpage}} == Захира барои нусхабардорӣ == Захираи зер барои нусхабардорӣ дар қуттиҳои нав пешбинӣ шудааст, то тартибдиҳии онҳо осонтар гардад. <pre>{{Мусобиқаи футбол | ном = | номи аслӣ = | логотип = | таъсис = | бозсозмондиҳӣ = | барҳам = | минтақа = | шумораи дастаҳо = | роҳхат = | мусобиқаҳои алоқаманд = | қаҳрамони феълӣ = | ғолиби охирин = | пурифтихортарин = | телеширкатҳо = | вебгоҳ = | мавсими ҷорӣ = }}</pre> == Намунаи истифодабарӣ == {{Мусобиқаи футбол | ном = Лига Қаҳрамонҳои УЕФА | номи аслӣ = '''UEFA Champions League''' | логотип = Flag of Europe.svg | таъсис = [[1955]] <small>(бо номи Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо)</small> | бозсозмондиҳӣ = [[1992]] <small>(бо номи Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА)</small> | минтақа = [[Урупо]] ([[УЕФА]]) | шумораи дастаҳо = 32 (марҳилаи гурӯҳӣ)<br>79, 81 ё 81 (ҳамагӣ) | роҳхат = [[Суперҷоми УЕФА]] <br> [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]] | мусобиқаҳои алоқаманд = [[Лигаи Аврупо]] <br> [[Лигаи конфронси Урупо]] | қаҳрамони феълӣ = {{Расми парчам|Фаронса}} [[Пари Сен-Жермен (бошгоҳи футбол)|Пари Сен-Жермен]] | пурифтихортарин = {{Расми парчам|Испания}} [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] (15) | вебгоҳ = [http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/index.html www.uefa.com] | мавсими ҷорӣ = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026|Мавсими ҷорӣ]] }} Мақола — [[Лига Қаҳрамонҳо УЕФА]] <pre>{{Мусобиқаи футбол | ном = Лига Қаҳрамонҳои УЕФА | номи аслӣ = '''UEFA Champions League''' | логотип = Flag of Europe.svg | таъсис = [[1955]] <small>(бо номи Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо)</small> | бозсозмондиҳӣ = [[1992]] <small>(бо номи Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА)</small> | минтақа = [[Урупо]] ([[УЕФА]]) | шумораи дастаҳо = 32 (марҳилаи гурӯҳӣ)<br>79, 81 ё 81 (ҳамагӣ) | роҳхат = [[Суперҷоми УЕФА]] <br> [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]] | мусобиқаҳои алоқаманд = [[Лигаи Аврупо]] <br> [[Лигаи конфронси Урупо]] | қаҳрамони феълӣ = {{Расми парчам|Фаронса}} [[Пари Сен-Жермен (бошгоҳи футбол)|Пари Сен-Жермен]] | пурифтихортарин = {{Расми парчам|Испания}} [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] (15) | вебгоҳ = [http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/index.html www.uefa.com] | мавсими ҷорӣ = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026|Мавсими ҷорӣ]] }}</pre> == Викидодаҳо == Дар ин қуттӣ параметрҳои зерин аз Викидода истифода шудаанд: {| class="wikitable" style="float:left; margin-right:1.4em; clear:left" !Параметр!!Хусусият дар ВД |- |логотип |[[d:Property:P154|P154]] |- |таъсис |[[d:Property:P571|P571]] |} {| class="wikitable" style="float:left; margin-right:1.4em" !Параметр!!Хусусият дар ВД |- |шумораи дастаҳо |[[d:Property:P1132|P1132]] |- |вебгоҳ |[[d:Property:P856|P856]] |}<div style="clear:both"></div> == Тавсияҳо барои истифода == * Майдони пурнашуда ҳангоми намоиш, нишон дода намешаванд. Онҳое, ки ба таври умум пур карда намешаванд, бояд нест карда шаванд. * Агар параметри {{para|таъсис}} пур карда шавад, мақола ба таври автоматӣ ба гурӯҳи Мусобиқаҳои варзишӣ, ки мунтазам аз соли XXXX баргузор мешаванд илова мегардад. : Дар ҳолати зарурӣ, гурӯҳбандии автоматӣ бо истифода аз параметри {{para|nocat}} ғайрифаъол карда мешавад. * Агар тасвир мавҷуд набошад, қуттӣ мақоларо ба таври автоматӣ ба гурӯҳи [[:Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бетасвир (дар Викидода P18)|Википедиа: Мақолаҳои бетасвир (дар Викидода P18)]] изофа мекунад.» == Инчунин нигаред == * {{tl|Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол}} * {{tl|Мавсими мусобиқаи варзишӣ}} == TemplateData == {| class="wikitable collapsible collapsed" !align="center"|Ҷадвал барои вироишгари визуалӣ |- | <templatedata> { "description": "Қуттӣ барои мусобиқаҳои футболӣ.", "format": "block", "params": { "ном": { "label": "ном", "type": "content" }, "номи аслӣ": { "label": "номи аслӣ", "type": "content" }, "логотип": { "label": "логотип", "type": "wiki-file-name" }, "таъсис": { "label": "таъсис", "type": "date" }, "бозсозмондиҳӣ": { "label": "бозсозмондиҳӣ", "type": "date" }, "барҳам": { "label": "барҳам", "type": "date" }, "минтақа": { "aliases": [ "кишвар" ], "label": "минтақа", "type": "content" }, "шумораи дастаҳо": { "label": "шумораи дастаҳо", "type": "number" }, "роҳхат": { "label": "роҳхат", "type": "content" }, "мусобиқаҳои алоқаманд": { "label": "мусобиқаҳои алоқаманд", "type": "content" }, "қаҳрамони феълӣ": { "label": "қаҳрамони феълӣ", "type": "content" }, "ғолиби охирин": { "label": "ғолиби охирин", "type": "content" }, "пурифтихортарин": { "label": "пурифтихортарин", "type": "content" }, "телеширкатҳо": { "label": "телеширкатҳо", "type": "content" }, "вебгоҳ": { "label": "вебгоҳ", "type": "url" }, "мавсими ҷорӣ": { "label": "мавсими ҷорӣ", "type": "content" }, "nocat": { "label": "бе гурӯҳ", "description": "ба таври автоматӣ иловаи мақола ба гурӯҳҳо қатъ карда мешавад", "type": "boolean", "autovalue": "1" } }, "paramOrder": [ "ном", "номи аслӣ", "логотип", "таъсис", "бозсозмондиҳӣ", "барҳам", "минтақа", "шумораи дастаҳо", "роҳхат", "мусобиқаҳои алоқаманд", "қаҳрамони феълӣ", "ғолиби охирин", "пурифтихортарин", "телеширкатҳо", "вебгоҳ", "мавсими ҷорӣ", "nocat" ] } </templatedata> |} <includeonly> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои қуттӣ: Мусобиқаҳои варзишӣ|Футбол]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои қуттӣ:Футбол]] </includeonly> bmsvllvkf9pjapxuwamv3rlg7dkxcp0 0 298583 1493802 1458866 2026-11-12T03:22:15Z Zosya95 54344 1493802 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Италия}} Милан |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Associazione Calcio Milan |лақаб = ''«Сурху-сиёҳҳо»'' ({{lang-it|Rossoneri}})<br> ''«Шайтонҳо»'' ({{lang-it|il Diavoli}}) |таъсис = 16.12.1899 |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Италия}} «[[Варзишгоҳи Ҷузеппе Меатсса|Сан-Сиро]]», [[Милан]] |ғунҷоиш = 75 817<ref>{{cite web|title=Structure — San Siro Stadium|url=https://www.sansirostadium.com/en/stadium/Structure|website=www.sansirostadium.com|accessdate=2025-05-07|lang=en|archive-date=2022-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207043417/https://www.sansirostadium.com/en/stadium/Structure|url-status=live|archivedate=2022-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221207043417/https://www.sansirostadium.com/en/stadium/Structure}}</ref> |молик = {{Расми парчам|ИМА}} Red Bird Capital Partners (99,93%)<ref>{{cite web|title=Milan, Furlani alla procura FIGC: 'Il 99,8% del Milan controllato da Red Bird. Nessun socio occulto'|url=https://www.calciomercato.com/news/milan-furlani-alla-procura-figc-il-998-del-milan-controllato-da--59812|website=Calciomercato.com|date=2024-04-26|accessdate=2024-08-10|lang=it}}</ref> |президент = {{Расми парчам|Италия}} Паоло Скарони |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Италия}} [[Массимилиано Аллегри]] |капитан = {{Расми парчам|Фаронса}} [[Майк Менян]] |рейтинг = ҷойи 19-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2025|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2025-07-05}}</ref> |буҷет = |сарпараст = {{Расми парчам|АМА}} Fly Emirates |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2024/2025|2024/25]] |мавқеъ = ҷойи '''8-ум''' |сайт = https://www.acmilan.com/ | pattern_la1 = _milan2526h | pattern_b1 = _milan2526h | pattern_ra1 = _milan2526h | pattern_sh1 = _milan2526h | pattern_so1 = _milan2526hl | leftarm1 = 000000 | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _milan2425a | pattern_b2 = _milan2425a | pattern_ra2 = _milan2425a | pattern_sh2 = _milan2425a | pattern_so2 = _milan2425al | body2 = FFFFFF | leftarm2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _milan2425t | pattern_b3 = _milan2425t | pattern_ra3 = _milan2425t | pattern_sh3 = _milan2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 4F4F4F | body3 = 4F4F4F | rightarm3 = 4F4F4F | shorts3 = 4F4F4F | socks3 = 4F4F4F }} '''«Мила́н»''' (номи пурра — '''Анҷумани бошгоҳи футболи «Мила́н»''', {{lang-it|Associazione Calcio Milan}}, {{IPA-it|assotʃatˈtsjoːne ˈkaltʃo ˈmiːlan}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Милан]], ки дар Силсилаи А баромад мекунад. Яке аз серҷомдортарин ва муваффақтарин дастаи Итолиё ва ҷаҳон. == Таърих == == Варзишгоҳ == [[Акс:Stadio Meazza 2021 3.jpg|thumb|right|260px|«[[Варзишгоҳи Ҷузеппе Меатсса|Варзишгоҳи Сан-Сиро]]»]] == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (19):''' 1900/01; 1905/06; 1906/07; 1950/51; 1954/55; 1956/57; 1958/59; 1961/62; 1967/68; 1978/79; 1987/88; 1991/92; 1992/93; 1993/94; 1995/96; 1998/99; 2003/04; 2010/11; 2021/22 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (15):''' 1901/02; 1947/48; 1949/50; 1951/52; 1955/56; 1960/61; 1964/65; 1970/71; 1971/72; 1972/73; 1989/90; 1990/91; 2004/05; 2011/12; 2020/21; 2023/24 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (5):''' 1966/67; 1971/72; 1972/73; 1976/77; 2002/03 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (10):''' 1941/42; 1967/68; 1970/71; 1974/75; 1984/85; 1989/90; 1997/98; 2015/16; 2017/18; 2024/25 * [[Акс:Supercoppaitaliana.png|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Итолиё|Суперҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (8):''' 1988; 1992; 1993; 1994; 2004; 2011; 2016; 2024 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (5):''' 1996; 1999; 2003; 2018; 2022 === Байналмилалӣ === * {{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|20px}} '''[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (7)''': 1963; 1969; 1989; 1990; [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1994|1994]]; [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2003|2003]]; [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2007|2007]] ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (4):''' 1958; [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1993|1993]]; [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1995|1995]]; [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2005|2005]] * '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2)''': 1968; 1973 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1974 * [[Акс:UEFA - Super Cup.png|15px]] '''[[Суперҷоми УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (5):''' [[Суперҷоми УЕФА 1989|1989]], [[Суперҷоми УЕФА 1990|1990]], [[Суперҷоми УЕФА 1994|1994]], [[Суперҷоми УЕФА 2003|2003]], [[Суперҷоми УЕФА 2007|2007]] ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' [[Суперҷоми УЕФА 1973|1973]]; [[Суперҷоми УЕФА 1993|1993]] * '''[[Ҷоми байниқораӣ]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (3):''' 1969; 1989; 1990 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (4):''' 1963; 1993; 1994; 2003 * '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2007 * '''[[Ҷоми Лотин]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1951, 1956 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1953 * '''[[Ҷоми Митропа]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1981/82 * '''[[Ҷоизаи Луиҷи Берлускони]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (13):''' 1992; 1993; 1994; 1996; 1997; 2002; 2005; 2006; 2007; 2008; 2009; 2011; 2014 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (11):''' 1991; 1995; 1998; 1999; 2000; 2001; 2003; 2004; 2010; 2012; 2015 * '''[[Ҷоми Сантияго Бернабеу]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1988; 1990 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1999; 2018 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо 2025/2026 == === Тобистони 2025 === === Омаданд === {| class="wikitable" style="text-align: left; font-size:90%" cellpadding="3" ! width="70" |Мавқеъ ! width="200"|Бозигар ! width="200"|Бошгоҳи пешина |- |align="center" |[[Дарвозабон (футбол)|Дарвозабон]]||{{Расми парчам|Колумбия}} [[Девис Васкес]]**||{{Расми парчам|Италия}} «[[Эмполи (бошгоҳи футбол)|Эмполи]]» |- |align="center" |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Расми парчам|Италия}} [[Самуеле Риччи]]||{{Расми парчам|Италия}} «[[Торино (бошгоҳи футбол)|Торино]]» |- |align="center" |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Расми парчам|Алҷазоир}} [[Исмоил бин Носир]]**||{{Расми парчам|Фаронса}} «[[Олимпик Марсей (бошгоҳи футбол)|Олимпик Марсей]]» |- |align="center" |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Расми парчам|Фаронса}} [[Ёсин Адли]]**||{{Расми парчам|Италия}} «[[Фиорентина (бошгоҳи футбол)|Фиорентина]]» |- |align="center" |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Расми парчам|Италия}} [[Томмазо Побега]]**||{{Расми парчам|Италия}} «[[Болония (бошгоҳи футбол)|Болония]]» |- |align="center" |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Расми парчам|Хорватия}} [[Лука Модрич]]***||{{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]» |- |align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Белгия}} [[Алексис Салемакерс]]**||{{Парчами Италия}} «[[Рома (бошгоҳи футбол)|Рома]]» |- |align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Швейтсария}} [[Ноа Окафор]]**||{{Парчами Италия}} «[[Наполи (бошгоҳи футбол)|Наполи]]» |- |align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Италия}} [[Лорентсо Коломбо]]**||{{Парчами Италия}} «[[Эмполи (бошгоҳи футбол)|Эмполи]]» |- |} === Рафтанд === {| class="wikitable" style="text-align: left; font-size:90%" cellpadding="3" ! width="70" |Мавқеъ ! width="200"|Бозигар ! width="200"|Бошгоҳи оянда |- |align="center" |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Аргентина}} [[Марко Пеллегрино]]||{{Парчами Аргентина}} «[[Бока Хуниорс (бошгоҳи футбол)|Бока Хуниорс]]» |- |align="center" |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Фаронса}} [[Пиер Калулу]]||{{Парчами Италия}} «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]» |- |align="center" |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Италия}} [[Давиде Калабрия]]***|| |- |align="center" |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Италия}} [[Алессандро Флоренци]]***|| |- |align="center" |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Англия}} [[Кайл Вокер]]**||{{Парчами Англия}} «[[Манчестер Сити]]» |- |align="center" |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Фаронса}} [[Тео Эрнандес]]||{{Парчами Арабистони Саудӣ}} «[[Ал-Ҳилол (бошгоҳи футбол)|Ал-Ҳилол]]» |- |align="center" |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Парчами Нидерланд}} [[Тиҷани Рейндерс]]||{{Парчами Англия}} «[[Манчестер Сити]]» |- |align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Португалия}} [[Жуау Феликс]]**||{{Парчами Англия}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» |- |align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Италия}} [[Франческо Камарда]]*||{{Парчами Италия}} «[[Лечче (бошгоҳи футбол)|Лечче]]» |- |align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Англия}} [[Темми Абраҳам]]**||{{Парчами Англия}} «[[Рома (бошгоҳи футбол)|Рома]]» |- |align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Италия}} [[Риккардо Соттил]]**||{{Парчами Италия}} «[[Фиорентина (бошгоҳи футбол)|Фиорентина]]» |- |align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Сербия}} [[Лука Ёвич]]***|| |- |align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Сербия}} [[Марко Лазетич]]*||{{Парчами Италия}} «Милан Футуро» |- |} <small>* Ба иҷора </small> <br> <small>** Аз иҷора </small> <br> <small>*** Бозигари озод </small> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.acmilan.com/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Милан»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] 8bx6erhlean6cmpw1sdk5azqlzzaa7j 0 298630 1493788 1477211 2026-11-12T03:09:40Z Zosya95 54344 1493788 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #0000FF |матн = #FFFFFF |ном = {{Расми парчам|Англия}} Челси |мавсими ҷорӣ = 2024/2025 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Челси» <br>({{lang-en|Chelsea Football Club}}) |лақаб = ''Кабудҳо (The Blues)'', <br> ''Ашрофзодаҳо (Aristocrats)'', <br> ''Нафақахӯрҳо (The Pensioners) |таъсис = 10.03.1905 |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Англия}} «[[Стэмфорд Бриҷ]]», [[Лондон]] |ғунҷоиш = 40 834 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} BlueCo |президент = |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Испания}} [[Хаби Алонсо]] |капитан = {{Расми парчам|Англия}} [[Рис Ҷеймс]] |рейтинг = ҷойи 12-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-05-30}}</ref> |буҷет = |сарпараст = BingX |мусобиқа = Лигбартари футболи Инглистон |мавсим = 2025/2026 |мавқеъ = ҷойи '''10-ум''' |сайт = https://www.chelseafc.com/ | pattern_la1 = _chelsea2627h | pattern_b1 = _chelsea2627h | pattern_ra1 = _chelsea2627h | pattern_sh1 = _chelsea2627h | pattern_so1 = _chelsea2627hl | leftarm1 = 14349B | body1 = 14349B | rightarm1 = 14349B | shorts1 = 14349B | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _chelsea2526a | pattern_b2 = _chelsea2526a | pattern_ra2 = _chelsea2526a | pattern_sh2 = _chelsea2526a | pattern_so2 = _chelsea2526al | leftarm2 = eeefdf | body2 = eeefdf | rightarm2 = eeefdf | shorts2 = eeefdf | socks2 = 495d54 | pattern_la3 = _chelsea2526t | pattern_b3 = _chelsea2526t | pattern_ra3 = _chelsea2526t | pattern_sh3 = _chelsea2526t | pattern_so3 = _whitetopl | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} '''«Че́лси»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Челси»''', {{lang-en|Chelsea Football Club}}, {{IPA-en|ˈtʃɛlsiː 'futbɔ:l klʌb}}) — бошгоҳи футболи инглисӣ аз ҷанубу ғарби [[Лондон]] аст, ки дар Лигбартари Инглистон бозӣ мекунад. Бошгоҳ моҳи марти [[соли 1905]] таъсис ёфта, [[соли 1992]] яке аз бошгоҳ-поягузорони [[Лигбартари Инглистон]]ро ташкил додааст. Ашрофзодаҳо 6 бор Қаҳрамони Инглистон, 8 маротиба барандаи Ҷоми Инглистон ва 5 маротиба ғолиби Ҷоми Лигаи футболи Инглистон шудаанд. Инчунин дар арсаи Урупо 2 Ҷоми [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Лигаи Қаҳрамонҳои Урупо]], [[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]], [[Лигаи Урупо]] ва [[Суперҷоми УЕФА]]ро соҳиб гаштаанд. == Таърих == == Ҳайати ҳозира == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Портал:Футбол]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Лондон]] == Пайвандҳо == 500c5tdn7kixwz5yhuvoza19wtub21l 0 299410 1493866 1445104 2026-11-12T10:00:12Z Ziv 53982 ([[c:GR|GR]]) [[File:Map of Ukraine with Cities.png]] → [[File:Map of Ukraine with cities (2014-2022).png]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. outdated 1493866 wikitext text/x-wiki [[Акс:Map of Ukraine with cities (2014-2022).png|мини|300x300пкс| Харитаи [[Укроин]] шаҳрҳои калонтаринро нишон медиҳад]] Ин '''феҳристи пурраи шаҳрҳои Украина''' аст. 1 январи соли 2010 459 [[шаҳр]] ( {{Lang-uk|місто}} , ''misto'' ) дар [[Укроин|Украина]] вуҷуд дошт. Мақоми шаҳрро [[:en:Verkhovna_Rada|Verkhovna Rada]], порлумони Укроин муайян мекунад. Вазъияти шаҳр танҳо қисман ба андозаи як макони аҳолинишин дар Украина вобаста аст. Ш[[Шаҳрак|аҳракҳои]] аҳолиаш хурдтар ва [[Деҳа|деҳот]] ( {{Lang-uk|село}} , ''село'' ). Мақомотҳои ҳуқуқи шаҳр дар гузаштаи таърих вуҷуд доштанд, ки аз ҷониби ҳукмронҳои маҳаллӣ дода мешудаанд, ки мақоми маконро ҳамчун ''мисто'' ё ''село'' муайян мекарданд. Шаҳрҳо худидоракунанда буданд ва як қатор имтиёзҳо доштанд. Феҳристи шаҳрҳо аз рӯи ҳисоби шумораи аҳолӣ дар соли 2021 тартиб дода шудааст ва дар муқоиса бо барӯйхатгирии Укроин дар соли 2001, ба истиснои Чернобил, ки шумораи аҳолии он баҳодиҳии ғайрирасмӣ мебошад. Шаҳрҳои дорои мақоми махсус бо хатти курсив нишон дода шудаанд. == Шаҳрҳои [[Укроин]] == {| class="wikitable" |- !Код!!Намуд!!ба забони укроинӣ!!Шумораи шаҳрҳо |- | '''S'''||Шаҳре, ки мақоми махсус дорад<br>||Град със специален статут||align= right| 2 |- | '''O'''||Шаҳри дорои мақоми вилоятӣ||Місто обласного значення||align=right| 178 |- | '''R'''||Шаҳри дорои мақоми ноҳиявӣ||Місто районного значення||align= right| 279 |} [[Акс:Lavra_Kyiv.JPG|мини| [[Киив]]]] [[Акс:Успенський_собор_взимку,_аерофото.jpg|мини| Харков]] [[Акс:Beach-Chayka-aerial-4.jpg|мини| [[Одесса]]]] [[Акс:1201044_original_(1).jpg|мини| [[Днепр (шаҳр)|Днепр]]]] [[Акс:Донецк_с_террикона_-_panoramio.jpg|мини| [[Донетск]]]] [[Акс:Будинок-башта_по_проспекту_Соборному,_220_вид_навскоси.jpg|мини| Запорожйе]] [[Акс:Lwów_-_Widok_z_wieży_ratuszowej_01.jpg|мини| [[Лвив]]]] [[Акс:Радуга_после_дождя.jpg|мини| Кривой Рог]] [[Акс:Будинок_штабу_флоту_1796_року_4.jpg|мини| Миколаив]] [[Акс:Sevastopol_Crimea-5243.jpg|мини| Севастопол]] [[Акс:Стара_вежа_(Маріуполь)_1.jpg|мини| [[Мариупол]]]] [[Акс:Гостиница_"Луганск".jpg|мини| Луганск]] [[Акс:Винница._Областная_Рада..JPG|мини| [[Виннитса]]]] [[Акс:Церковь_святого_Михаила,_Макеевка.jpg|мини| Макиивка]] [[Акс:Simferopol_04-14_img18_K-Marx-Street.jpg|мини| Симферопол ]] [[Акс:Троїцько-Іллінський_монастир_(Чернігів)_1.jpg|мини| [[Чернигив]]]] [[Акс:Будинок_колишньої_Херсонської_міської_думи_1_(cropped).jpg|мини| Херсон]] [[Акс:Корпусний_парк1.jpg|мини| Полтава]] [[Акс:P1210032_вул._Подільська,_39_Пожежне_депо.jpg|мини| Хмелнитский]] [[Акс:71-101-0016_Cherkasy_DSC_9928.jpg|мини| Черкасси]] [[Акс:Резиденція_митрополитів_Буковини_і_Далмації_1.jpg|мини| Черновтси]] [[Акс:Будинок_взаємного_кредиту_(міська_рада)_.jpg|мини| Житомир]] [[Акс:Skyline_of_Sumy.jpg|мини| Суми]] [[Акс:56-101-0116_Рівне_DSC_6063_Костел_святого_Антонія.jpg|мини| Ровна]] [[Акс:Дом_культуры_пр._Ленина_1_г._Горловка.jpg|мини| Ҳорливка]] [[Акс:Frankiwsk_Stanislawowska_kolegiata_DSC_5043_26-101-0561.jpg|мини| [[Ивано-Франковск]]]] [[Акс:Dndz_kostel.JPG|мини| Камианск]] [[Акс:UA-TE_Ternopil_Buran_18-06-16.JPG|мини| Тернопил]] [[Акс:Lutsk_old_town.jpg|мини| Лутск]] [[Акс:Костел_Іоанна_Предтечі_на_Замковій_горі,_Біла_Церква,_вечірній_вид.jpg|мини| Била Тсерква]] [[Акс:Kerch_ObeliskOfGlory.jpg|мини| Керч]] [[Акс:Центральна_площа_Мелітополя.jpg|мини| Мелитопол]] [[Акс:Палац_культури_та_техніки,_Краматорськ_DJI_0018.jpg|мини| Краматорск]] [[Акс:Ужгородський_кафедральний_собор,_аерофото_1.jpg|мини| Ужгород]] [[Акс:Майдан_Свободи,_Бровари.JPG|мини| Броварӣ]] [[Акс:Бердянск_053.jpg|мини| Бердиянск]] [[Акс:Здание_городской_администрации_г._Никополь.jpg|мини| Никопол]] [[Акс:Церква_Олександра_Невського_Слов'янськ_DJI_0096.jpg|мини| Словянск]] [[Акс:Будинок_жіночої_гімназії_0618.jpg|мини| Павлодар]] [[Акс:Winter_Konotop,_new_railway_station_2010.jpg|мини| Конотоп]] [[Акс:Hotel_Sofievskiy_in_Uman.JPG|мини| Уман]] [[Акс:Widok_na_Jałtę_ze_statku_01.JPG|мини| Ялта]] [[Акс:18-104-0035_Berdychiv_Monastery_RB.jpg|мини| Бердичев]] [[Акс:Ратуша_Коломиї.jpg|мини| Коломия]] [[Акс:Chornomorsk-aerial-2.jpg|мини| Чорноморск]] [[Акс:Прилуки._Історична_частина_міста._5.jpg|мини| Прилуки]] [[Акс:Akkerman-fortress-aerial-4.jpg|мини| Билгород-Днистровский]] [[Акс:Охтирка_P1490910_Ансамбль_Покровського_собору.jpg|мини| Охтирка]] [[Акс:Церква_Вознесіння_(Ізюм)_2.JPG|мини| Изиум]] [[Акс:Жилой-дом-в-Вараше.jpg|мини| Вараш]] [[Акс:Netishyn._Khmelnitsky_oblast._Ukraine._2010_year.jpg|мини| Нетишин]] [[Акс:Боярка._Белогородская,АЗС.jpg|мини| Боярка]] [[Акс:Obukhiv_3.jpg|мини| Обухив]] [[Акс:Трьоханастасіївська_церква,_вид_з_водонапорної_вежі,_м._Глухів,_Сумська_обл.jpg|мини| Хлукҳив]] [[Акс:Могилев-Подольский_граница_Молдавии.jpg|мини| Могилив-Подилский]] [[Акс:1._Чортків_Чортківська_ратуша_Стара_ратуша_пл._Ринок,_18.jpg|мини| Чорткив]] [[Акс:Хуст_забудова.jpg|мини| Хуст]] [[Акс:Lebedyn_Budynok_Mis'koyi_Upravy_01_Inetnattsional'na_pl._10_(YDS_6085).JPG|мини| Лебедин]] [[Акс:Exaltation_of_the_Holy_Cross_Roman_Catholic_Church._Horodok.JPG|мини| Ҳородок]] [[Акс:Church_of_the_martyrs_of_Boris_and_Hlib._Zhydachiv._Lviv_region..JPG|мини| Жидачив]] [[Акс:Почаївська_лавра_з_заходу_-_цей_краєвид_малював_Т.Шевченко._Фото.JPG|мини| Почаив]] [[Акс:Миколаївська-церква-2.jpg|мини| Святохирск]] [[Акс:Kharkov oblsovet1.jpg|мини|250п|[[Харков]]]] [[Акс:Dnipropetrowsk.jpg|мини|250п|[[Днипро]]]] [[Акс:Odessa Potemkin Stairs.jpg|мини|250п|[[Одеса]]]] [[Акс:Kalmius. Donets'k, Ukraine.JPG|мини|250п|[[Донецк]]]] [[Акс:St. Andrew Cathedral Zaporozhe.jpg|мини|250п|[[Запорожие]]]] [[Акс:Lwów - Widok z wieży ratuszowej 01.jpg|мини|250п|[[Лвов]]]] [[Акс:Градирні Криворіжсталі.jpg|мини|250п|[[Кривой рог]]]] [[Акс:Prospekt Lenina (Mykolaiv).jpg|мини|250п|[[Николаев (град)|Николаев]]]] [[Акс:Mariupol 2007 (60).jpg|мини|250п|[[Мариупол]]]] Ба ҷадвали шаҳрҳо гузаред {{тарҷума}} {| class=sortable |- !Шаҳрҳо|| ба забони укроинӣ || Вилоят || Мақоми шаҳр || Аҳолӣ <br> 2001 |- |'''[[Киив]]''' || [[Київ]] || – || align=right| S || align=right| 2 611 327 |- |'''[[Харков]]''' || [[Харків]] || [[Вилояти Харков|Харков]] || align=right| O || align=right| 1 470 902 |- |'''[[Днипро]]''' || [[Дніпро]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 1 065 008 |- |'''[[Одесса]]''' || [[Одеса]] || [[Вилояти Одесса|Одесса]] || align=right| O || align=right| 1 029 049 |- |'''[[Донецк]]''' || [[Донецьк]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 1 016 194 |- |'''[[Запорожие]]''' || [[Запоріжжя]] || [[Запорожка област|Запорожка]] || align=right| O || align=right| 815 256 |- |'''[[Лвов]]''' || [[Львів]] || [[Лвовска област|Лвовска]] || align=right| O || align=right| 732 818 |- |[[Кривой рог]] || [[Кривий ріг]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 668 980 |- |'''[[Николаев (град)|Николаев]]''' || [[Миколаїв]] || [[Николаевска област|Николаевска]] || align=right| O || align=right| 514 136 |- |[[Мариупол]] || [[Маріуполь]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 492 176 |- |'''[[Луганск]]''' || [[Луганськ]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| O || align=right| 463 097 |- |[[Макеевка]] || [[Макіївка]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 389 589 |- |'''[[Виница (Украйна)|Виница]]''' || [[Вінниця]] || [[Виницка област|Виницка]] || align=right| O || align=right| 356 665 |- |'''[[Симферопол]]''' || [[Сімферополь]] || [[Автономна република Крим|Крим]] || align=right| O || align=right| 343 644 |- |'''[[Севастопол]]''' || [[Севастополь]] || – || align=right| S || align=right| 342 451 |- |'''[[Херсон]]''' || [[Херсон]] || [[Херсонска област|Херсонска]] || align=right| O || align=right| 328 360 |- |'''[[Полтава]]''' || [[Полтава]] || [[Полтавска област|Полтавска]] || align=right| O || align=right| 317 998 |- |'''[[Чернигов]]''' || [[Чернігів]] || [[Черниговска област|Черниговска]] || align=right| O || align=right| 304 994 |- |'''[[Черкаси]]''' || [[Черкаси]] || [[Черкаска област|Черкаска]] || align=right| O || align=right| 295 414 |- |'''[[Суми]]''' || [[Суми]] || [[Сумска област|Сумска]] || align=right| O || align=right| 293 141 |- |[[Горловка]] || [[Горлівка]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 292 250 |- |'''[[Житомир]]''' || [[Житомир]] || [[Житомирска област|Житомирска]] || align=right| O || align=right| 284 236 |- |[[Камянске]] || [[Кам'янське]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 255 841 |- |'''[[Кропивницки]]''' || [[Кропивницький]] || [[Кировоградска област|Киривоградска]] || align=right| O || align=right| 254 103 |- |'''[[Хмелницки]]''' || [[Хмельницький]] || [[Хмелницка област|Хмелницка]] || align=right| O || align=right| 253 994 |- |'''[[Ровно]]''' || [[Рівне]] || [[Ровненска област|Ровненска]] || align=right| O || align=right| 248 813 |- |'''[[Чернивци]]''' || [[Чернівці]] || [[Чернивецка област|Чернивецка]] || align=right| O || align=right| 240 621 |- |[[Кременчук]] || [[Кременчук]] || [[Полтавска област|Полтавска]] || align=right| O || align=right| 234 073 |- |'''[[Тернопол]]''' || [[Тернопіль]] || [[Тернополска област|Тернополска]] || align=right| O || align=right| 227 755 |- |'''[[Ивано-Франкивск]]''' || [[Івано-Франківськ]] || [[Ивано-Франкивска област|Ивано-Франкивска]] || align=right| O || align=right| 218 359 |- |'''[[Луцк]]''' || [[Луцьк]] || [[Волинска област|Волинска]] || align=right| O || align=right| 208 816 |- |[[Била Тсерква]] || [[Біла Церква]] || [[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| O || align=right| 200 131 |- |[[Краматорск]] || [[Краматорськ]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 181 025 |- |[[Мелитопол]] || [[Мелітополь]] || [[Запорожка област|Запорожка]] || align=right| O || align=right| 160 657 |- |[[Керч]] || [[Керч]] || [[Автономна република Крим|Крим]] || align=right| O || align=right| 157 007 |- |[[Никопол (Украйна)|Никопол]] || [[Нікополь]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 136 280 |- |[[Славянск]] || [[Слов'янськ]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 124 829 |- |[[Бердянск]] || [[Бердянськ]] || [[Запорожка област|Запорожка]] || align=right| O || align=right| 121 692 |- |[[Северодонетск]] || [[Сєверодонецьк]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| O || align=right| 119 940 |- |[[Алчевск]] || [[Алчевськ]] || [[Луганска област|Луганска]] || align=right| O || align=right| 119 193 |- |[[Павлоград]] || [[Павлоград]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 118 816 |- |'''[[Ужгород]]''' || [[Ужгород]] || [[Закарпатска област|Закарпатска]] || align=right| O || align=right| 117 317 |- |[[Лисичанск]] || [[Лисичанськ]] || [[Луганска област|Луганска]] || align=right| O || align=right| 115 229 |- |[[Евпатория]] || [[Євпаторія]] || [[Автономна република Крим|Крим]] || align=right| O || align=right| 105 915 |- |[[Енакиево]] || [[Єнакієве]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 103 997 |- |[[Каменец Подолски]] || [[Кам'янець-Подільський]] || [[Хмелницка област|Хмелницка]] || align=right| O || align=right| 99 610 |- |[[Костантиновка]] || [[Костянтинівка]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 95 111 |- |[[Хрустални]] || [[Хрустальний]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| O || align=right| 94 875 |- |[[Александрия (Украйна)|Александрия]] || [[Олександрія]] || [[Кировоградска област|Кировоградска]] || align=right| O || align=right| 93 357 |- |[[Конотоп]] || [[Конотоп]] || [[Сумска област|Сумска]] || align=right| O || align=right| 92 657 |- |[[Кадиевка]] || [[Кадіївка]] || [[Луганска област|Луганска]] || align=right| O || align=right| 90 152 |- |[[Уман]] || [[Умань]] || [[Черкаска област|Черкаска]] || align=right| O || align=right| 88 735 |- |[[Бердичев]] || [[Бердичів]] || [[Житомирска област|Житомирска]] || align=right| O || align=right| 87 575 |- |[[Шостка]] || [[Шостка]] || [[Сумска област|Сумска]] || align=right| O || align=right| 87 130 |- |[[Бровари]] || [[Бровари]] || [[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| O || align=right| 86 839 |- |[[Измаил (шаҳр)|Измаил]] || [[Ізмаїл]] || [[Вилояти Одесса|Одесса]] || align=right| O || align=right| 84 815 |- |[[Бахмут]] || [[Бахмут]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 82 916 |- |[[Мукачево]] || [[Мукачево]] || [[Закарпатска област|Закарпатска]] || align=right| O || align=right| 82 346 |- |[[Ялта]] || [[Ялта]] || [[Автономна република Крим|Крим]] || align=right| O || align=right| 81 654 |- |[[Дрогобич]] || [[Дрогобич]] || [[Лвовска област|Лвов]] || align=right| O || align=right| 79 119 |- |[[Нежин]] || [[Ніжин]] || [[Черниговска област|Черниговска]] || align=right| O || align=right| 76 625 |- |[[Феодосия]] || [[Феодосія]] || [[Автономна република Крим|Крим]] || align=right| O || align=right| 74 669 |- |[[Должанск]] || [[Довжанськ]] || [[Луганска област|Луганска]] || align=right| O || align=right| 72 531 |- |[[Новомосковск (Днепропетровска област)|Новомосковск]] || [[Новомосковськ]] || [[Днепропетровска област|Днепропетровска]] || align=right| O || align=right| 72 439 |- |[[Чистяково]] || [[Чистякове]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 72 346 |- |[[Червоноград]] || [[Червоноград]] || [[Лвовска област|Лвовска]] || align=right| O || align=right| 70 568 |- |[[Первомайск (Николаевска област)|Первомайск]] || [[Первомайськ]] || [[Николаевска област|Николаевска]] || align=right| O || align=right| 70 170 |- |[[Смела]] || [[Сміла]] || [[Черкаска област|Черкаска]] || align=right| O || align=right| 69 681 |- |[[Покровск (Вилояти Донетск)|Покровск]] || [[Покровськ]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 69 154 |- |[[Калуш]] || [[Калуш]] || [[Ивано-Франкивска област|Ивано-Франкивска]] || align=right| O || align=right| 67 902 |- |[[Коростен]] || [[Коростень]] || [[Житомирска област|Житомирска]] || align=right| O || align=right| 66 669 |- |[[Ковел]] || [[Ковель]] || [[Волинска област|Волинска]] || align=right| O || align=right| 66 401 |- |[[Рубежно]] || [[Рубіжне]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| O || align=right| 65 322 |- |[[Прилуки]] || [[Прилуки]] || [[Черниговска област|Черниговска]] || align=right| O || align=right| 64 861 |- |[[Дружковка]] || [[Дружківка]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 64 557 |- |[[Хартсизк]] || [[Харцизьк]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 64 175 |- |[[Лозова]] || [[Лозова]] || [[Вилояти Харков|Харков]] || align=right| O || align=right| 64 041 |- |[[Антратсит |Антрацит]] || [[Антрацит]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| O || align=right| 63 698 |- |[[Стрий]] || [[Стрий]] || [[Лвовска област|Лвовска]] || align=right| O || align=right| 62 479 |- |[[Коломия]] || [[Коломия]] || [[Ивано-Франкивска област|Ивано-Франкивска]] || align=right| O || align=right| 61 989 |- |[[Шахтёрск]] || [[Шахтарськ]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 59 589 |- |[[Снежное]] || [[Сніжне]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 58 496 |- |[[Новоград Волински]] || [[Новоград-Волинський]] || [[Житомирска област|Житомирска]] || align=right| O || align=right| 56 259 |- |[[Енергодар]] || [[Енергодар]] || [[Запорожка област|Запорожка]] || align=right| O || align=right| 56 242 |- |[[Изюм]] || [[Ізюм]] || [[Вилояти Харков|Харков]] || align=right| O || align=right| 56 114 |- |[[Мирноград]] || [[Мирноград]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 54 787 |- |[[Брянка]] || [[Брянка]] || [[Луганска област|Луганска]] || align=right| O || align=right| 54 767 |- |[[Черноморск]] || [[Чорноморськ]] || [[Вилояти Одесса|Одесса]] || align=right| O || align=right| 54 151 |- |[[Бориспил]] || [[Бориспіль]] || [[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| O || align=right| 53 975 |- |[[Нововолинск]] || [[Нововолинськ]] || [[Волинска област|Волинска]] || align=right| O || align=right| 53 838 |- |[[Ровенки]] || [[Ровеньки]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| O || align=right| 53 725 |- |[[Жёлта вода]] || [[Жовті Води]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 53 582 |- |[[Лубни]] || [[Лубни]] || [[Полтавска област|Полтавска]] || align=right| O || align=right| 52 572 |- |[[Нова Каховка]] || [[Нова Каховка]] || [[Херсонска област|Херсонска]] || align=right| O || align=right| 52 137 |- |[[Фастов]] || [[Фастів]] || [[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| O || align=right| 51 976 |- |[[Белгород Днестровски]] || [[Білгород-Дністровський]] || [[Вилояти Одесса|Одесса]] || align=right| O || align=right| 51 890 |- |[[Горишни Плавни]] || [[Горішні Плавні]] || [[Полтавска област|Полтавска]] || align=right| O || align=right| 51 740 |- |[[Сорокино]] || [[Сорокине]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| O || align=right| 50 560 |- |[[Ромни]] || [[Ромни]] || [[Сумска област|Сумска]] || align=right| O || align=right| 50 448 |- |[[Ахтирка]] || [[Охтирка]] || [[Сумска област|Сумска]] || align=right| O || align=right| 50 399 |- |[[Светловодск]] || [[Світловодськ]] || [[Кировоградска област|Кировоградска]] || align=right| O || align=right| 50 094 |- |[[Марганетс]] || [[Марганець]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 49 592 |- |[[Шепетовка]] || [[Шепетівка]] || [[Хмелницка област|Хмелницка]] || align=right| O || align=right| 48 212 |- |[[Покров]] || [[Покров]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 44 834 |- |[[Торетск]] || [[Торецьк]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 43 371 |- |[[Джанкой]] || [[Джанкой]] || [[Автономна република Крим|Крим]] || align=right| O || align=right| 43 343 |- |[[Первомайск (Луганска област)|Первомайск]] || [[Первомайськ]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| O || align=right| 43 082 |- |[[Миргород]] || [[Миргород]] || [[Полтавска област|Полтавска]] || align=right| O || align=right| 42 886 |- |[[Вознесенск]] || [[Вознесенськ]] || [[Николаевска област|Николаевска]] || align=right| O || align=right| 42 634 |- |[[Подилск]] || [[Подільськ]] || [[Вилояти Одесса|Одесса]] || align=right| O || align=right| 40 718 |- |[[Ирпен]] || [[Ірпінь]] || [[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| O || align=right| 40 593 |- |[[Василков]] || [[Васильків]] || [[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| O || align=right| 39 722 |- |[[Дубно]] || [[Дубно]] || [[Ровненска област|Ровненска]] || align=right| O || align=right| 39 146 |- |[[Вараш]] || [[Вараш]] || [[Ровненска област|Ровненска]] || align=right| O || align=right| 38 830 |- |[[Владимир Волински]] || [[Володимир-Волинський]] || [[Волинска област|Волинска]] || align=right| O || align=right| 38 256 |- |[[Каховка]] || [[Каховка]] || [[Херсонска област|Херсонска]] || align=right| O || align=right| 38 238 |- |[[Южноукраинск]] || [[Ржноукраїнськ]] || [[Николаевска област|Николаевска]] || align=right| O || align=right| 38 206 |- |[[Борислав (град)|Борислав]] || [[Борислав (град)|Борислав]] || [[Лвовска област|Лвовска]] || align=right| O || align=right| 38 122 |- |[[Ясинувата]] || [[Ясинувата]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 37 552 |- |[[Жмеринка]] || [[Жмеринка]] || [[Виницка област|Виницка]] || align=right| O || align=right| 37 349 |- |[[Авдеевка]] || [[Авдіївка]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 37 210 |- |[[Чугуев]] || [[Чугуїв]] || [[Вилояти Харков|Харков]] || align=right| O || align=right| 36 789 |- |[[Самбор]] || [[Самбір]] || [[Лвовска област|Лвовска]] || align=right| O || align=right| 36 556 |- |[[Токмак]] || [[Токмак]] || [[Запорожка област|Запорожка]] || align=right| O || align=right| 36 275 |- |[[Боярка]] || [[Боярка]] || [[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| R || align=right| 35 968 |- |[[Глухов]] || [[Глухів]] || [[Сумска област|Сумска]] || align=right| O || align=right| 35 768 |- |[[Доброполя]] || [[Добропілля]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 35 638 |- |[[Староконстантинов]] || [[Старокостянтинів]] || [[Хмелницка област|Хмелницка]] || align=right| O || align=right| 35 206 |- |[[Голубовка]] || [[Голубівка]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| O || align=right| 35 199 |- |[[Вишневе]] || [[Вишневе]] || [[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| R || align=right| 34 465 |- |[[Нетешин]] || [[Нетішин]] || [[Хмелницка област|Хмелницка]] || align=right| O || align=right| 34 358 |- |[[Славута]] || [[Славута]] || [[Хмелницка област|Хмелницка]] || align=right| O || align=right| 34 340 |- |[[Могильов Подолски]] || [[Могилів-Подільський]] || [[Виницка област|Виницка]] || align=right| O || align=right| 32 853 |- |[[Обухов]] || [[Обухів]] || [[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| O || align=right| 32 776 |- |[[Первомайский]] || [[Первомайський]] || [[Вилояти Харков|Харков]] || align=right| O || align=right| 32 523 |- |[[Купянск]] || [[Куп'янськ]] || [[Вилояти Харков|Харков]] || align=right| O || align=right| 32 449 |- |[[Балаклея]] || [[Балаклія]] || [[Вилояти Харков|Харков]] || align=right| R || align=right| 32 408 |- |[[Синелниково]] || [[Синельникове]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 32 302 |- |[[Переяслав]]||[[Переяслав]]||[[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| O || align=right| 31 634 |- |[[Алуща]] || [[Алушта]] || [[Автономна република Крим|Крим]] || align=right| O || align=right| 31 440 |- |[[Трускавец]] || [[Трускавець]] || [[Лвовска област|Лвовска]] || align=right| O || align=right| 31 037 |- |[[Красноперекопск|Яни Капу]] || [[Яни Капу]] || [[Автономна република Крим|Крим]] || align=right| O || align=right| 31 023 |- |[[Крестовка]] || [[Хрестівка]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 30 910 |- |[[Костопол]] || [[Костопіль]] || [[Ровненска област|Ровненска]] || align=right| R || align=right| 30 467 |- |[[Дебалтсево]] || [[Дебальцеве]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 30 246 |- |[[Перевалск]] || [[Перевальск]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| R || align=right| 29 665 |- |[[Саки (град)|Саки]] || [[Саки]] || [[Автономна република Крим|Крим]] || align=right| O || align=right| 29 416 |- |[[Знамянка]] || [[Знам'янка]] || [[Кировоградска област|Кировоградска]] || align=right| O || align=right| 29 412 |- |[[Терновка]] || [[Тернівка]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 29 226 |- |[[Першотравенск]] || [[Першотравенськ]] || [[Вилояти Днепропетровск|Днепропетровск]] || align=right| O || align=right| 29 140 |- |[[Хуст]] || [[Хуст]] || [[Закарпатска област|Закарпатска]] || align=right| O || align=right| 29 080 |- |[[Чортков]] || [[Чортків]] || [[Тернополска област|Тернополска]] || align=right| R || align=right| 29 057 |- |[[Лебедин]] || [[Лебедин]] || [[Сумска област|Сумска]] || align=right| O || align=right| 28 948 |- |[[Золотоноша]] || [[Золотоноша]] || [[Черкаска област|Черкаска]] || align=right| O || align=right| 28 793 |- |[[Буча]] || Буча || [[Вилояти Киев|Киев]] || align=right| O || align=right| 28 533 |- |[[Нови роздол]] || [[Новий розділ]] || [[Лвовска област|Лвовска]] || align=right| O || align=right| 28 227 |- |[[Лиман (шаҳр)|Лиман]] || [[Лиман (град)|Лиман]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 28 172 |- |[[Сарни]] || [[Сарни]] || [[Ровненска област|Ровненска]] || align=right| R || align=right| 28 144 |- |[[Малин]] || [[Малин]] || [[Житомирска област|Житомирска]] || align=right| O || align=right| 28 113 |- |[[Хмелник]] || [[Хмільник]] || [[Виницка област|Виницка]] || align=right| O || align=right| 27 898 |- |[[Бахчисарай]] || [[Бахчисарай]] || [[Автономна република Крим|Крим]] || align=right| R || align=right| 27 549 |- |[[Селидово]] || [[Селидове]] || [[Вилояти Донетск|Донетск]] || align=right| O || align=right| 26 793 |- |[[Берегово]] || [[Берегове]] || [[Закарпатска област|Закарпатска]] || align=right| O || align=right| 26 735 |- |[[Канев]] || [[Канів]] || [[Черкаска област|Черкаска]] || align=right| O || align=right| 26 657 |- |[[Казатин]] || [[Козятин]] || [[Виницка област|Виницка]] || align=right| O || align=right| 26 635 |- |[[Новояворовск]] || [[Новояворівське]] || [[Лвовска област|Лвовска]] || align=right| R || align=right| 26 483 |- |[[Коростишев]] || [[Коростишів]] || [[Житомирска област|Житомирска]] || align=right| R || align=right| 26 068 |- |[[Попасна]] || [[Попасна]] || [[Луганска област|Луганска]] || align=right| R || align=right| 25 951 |- |[[Виноградов (град)|Виноградов]] || [[Виноградів]] || [[Закарпатска област|Закарпатска]] || align=right| R || align=right| 25 760 |- |[[Хайсин]] || [[Гайсин]] || [[Виницка област|Виницка]] || align=right| R || align=right| 25 640 |- |[[Маладогвардейск]] || [[Молодогвардійськ]] || [[Вилояти Луганск|Луганск]] || align=right| R || align=right| 25 528 |- |[[Кроловец]] || [[Кролевець]] || [[Сумска област|Сумска]] || align=right| R || align=right| 25 183 |- |[[Мерефа]] || [[Мерефа]] || [[Вилояти Харков|Харков]] || align=right| R || align=right| 25 018 |} == Инчунин нигаред == * [[Ҷуғрофияи Укроин]] * ISO 3166-2: UA * Феҳристи шаҳрҳои вилояти Донетск * Феҳристи ҷойҳо бо номи одамон (Укроин) == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * [https://web.archive.org/web/20100716210539/http://gska2.rada.gov.ua/pls/z7502/a002 Минтақаҳои Укроин ва таркиби онҳо] (in Ukrainian) * [http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/total_population1/structure_population/ Барӯйхатгирии Укроин, 2001, Сохтори аҳолӣ] (in Ukrainian) * {{Бойгонишуда|date=2012-12-10|url=https://archive.today/20121210043906/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1120760399&men=gcis&lng=en&gln=xx&dat=32&geo=-220&srt=1npn&col=aohdq&pt=c&va=x}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Украина]] [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] ohx8ynshmrchek8jm7kx14shs7jiron 0 299497 1493806 1305174 2026-11-12T03:25:42Z Zosya95 54344 1493806 wikitext text/x-wiki {{Филм |НомТоҷ = Панҷоҳ сояи хокистарӣ |НомАсл = Fifty Shades of Grey |Тасвир = |Андоза = |Имзо = |Жанр = |Коргардон = Сэм Тейлор-Ҷонсон |Таҳиякунанда = * Дена Брунетти * Майкл Де Лука * Э. Л. Ҷеймс |Филмноманавис = * Келли Марсел * Э. Л. Ҷеймс |Бозигарон = * [[Дакота Ҷонсон]] * [[Ҷейми Дорнан]] |Наворбардор = Шеймас Макгарви |Оҳангсоз = Денни Элфман |Рақспардоз = |Ширкат = Universal Studios |Давомнокӣ = 128 дақиқа |Буҷет = 40 млн $ |Ҳазина = 569,6 млн $ |Мамлакат = {{Парчам|ИМА}} |Забон = инглисӣ |Сол = 2015 |Филми қаблӣ = |Филми баъдӣ = [[Панҷоҳ сояи ториктар (филм)|Панҷоҳ сояи ториктар]] |imdb_id = 2322441 |Сайт = https://www.fiftyshadesmovie.com/ }} '''«Панҷоҳ сояи хокистарӣ»''' ({{lang-en|Fifty Shades of Grey}}) — филми румонтик, дром ва эрутики омрикоӣ, ба коргардонии Сэм Тейлор-Ҷонсон ва нависандагии Келли Марсел аст, ки бар асоси ҷилди аввали румони пурфурӯш ва муваффақи ба ҳамин ном навиштаи Э. Л. Ҷеймс сохта шудааст. [[Дакота Ҷонсон]] ва [[Ҷейми Дорнан]] дар нақшҳои Анастейша Стил ва Кристиан Грей ба унвони шахсиятҳои аслӣ дар ин филм ифои нақш мекунанд. == Достон == == Бозигарони нақшҳо == {| class="wikitable" style="text-align: center;" cellpadding="2" ! width="200"|Ҳунарпеша ! width="200"|Нақш |- |align="center" |[[Дакота Ҷонсон]]||Анастейша (Ана) Стил |- |align="center" |[[Ҷейми Дорнан]]||Кристиан Грей |- |align="center" |[[Макс Мартини]]||Ҷейсон Тейлор |- |align="center" |[[Элоиза Мамфорд]]||Кетрин (Кейт) Кавана |- |align="center" |[[Марша Гей Ҳарден]]||Тревелян Грей (табиб Грейс) |- |align="center" |[[Люк Граймс]]||Эллиот Грей |- |align="center" |[[Рита Ора]]||Миа Грей |- |align="center" |[[Каллум Кит Ренни]]||Рей Стил |- |align="center" |[[Виктор Расук]]||Хосе Родригес |- |align="center" |[[Дилан Нил]]||Робин (Боб) Адамс |- |align="center" |[[Эндрю Эйрли]]||Керрик Грей (падари Кристиан) |- |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Филмҳои ИМА]] == Пайвандҳо == * {{Вебгоҳи расмӣ|http://www.fiftyshadesmovie.com/}} * {{IMDb title|2322441}} ak9n3q5f79ulo0hzryjcd8xzcdk9jte 0 299502 1493884 1492538 2026-11-12T10:20:31Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493884 wikitext text/x-wiki {{Шахс | имя = Марк Сергиенко | изображение = | ширина = 250px | имя при рождении = Марк Михайлович Сергиенко | дата рождения = 27.09.1994 | место рождения = [[Ростов-на-Дону]], [[Вилояти Ростов]], [[Русия]] | гражданство = {{RUS}} | род деятельности = [[Барандаи телевизион]], [[актер]], [[шоумен]], [[комедия]], [[продюсер]], [[нависанда]], [[режиссёр]] | автограф = }} '''Марк Сергиенко Михайлович''' (pjl. [[27 сентябр]]и [[Соли 1994|1994]], [[Ростов-дар-Дон|Ростови лаби Дон]], вилояти Ростов, [[Русия]]) — як ҳаҷвнигори рус ва КВН, актёр, [[Таҳиякунандаи филм|продюсер]], [[Филмноманавис|сценарист]], [[коргардон]], иштирокчии лоиҳаҳои Prozharka ва Comedy Battle<ref>{{Cite web|url=https://www.vokrug.tv/person/show/15637895751/|title=Марк Сергиенко: фото, биография, фильмография, новости - Вокруг ТВ.|website=Вокруг ТВ|lang=en|accessdate=2022-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://2x2tv.ru/video/nerealnyy-stand-up/sezon-1/nerealnyy-stand-up-sezon-1-seriya-8/|title=Нереальный Stand Up - Сезон 1 - Марк Сергиенко смотреть онлайн на сайте телеканала 2x2|date=2021-04-05|lang=ru|accessdate=2022-06-20}}</ref> . == Зиндагинома == Марк Сергиенко соли 1994 дар [[Семикаракорск|Ростови лаби Дон]] таваллуд шудааст<ref>{{Cite web|url=https://standupclub.ru/|title=Stand Up Club на Трубной - официальный сайт|website=standupclub.ru|accessdate=2022-06-20}}</ref> . Вай бе падар калон шуд, падар ва модараш вақте ки модараш аз Марк<ref>{{Cite web|url=https://residentcomedy.ru/person/mark-sergienko/|title=Марк Сергиенко|website=residentcomedy.ru|lang=ru|accessdate=2022-06-20}}{{Пайванди мурда|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ҳомиладор буд, ҷудо шуданд. Модар зиёда аз 20 сол дар як корхонаи Ростов кор кард<ref>{{Cite web|url=https://zen.yandex.ru/sergienkomark|title=Марк Сергиенко|website=Яндекс.Дзен — персональна стрічка публікацій на основі ваших інтересів: статті та новини з інтернет-видань, популярні відео і фото.|accessdate=2022-06-20}}</ref>, пас аз таваллуд онҳо ба [[Семикаракорск]] ба назди бибии худ кӯчиданд ва то ҳол дар он ҷо зиндагӣ мекунанд<ref>{{Cite web|url=https://bloknot-rostov.ru/news/komik-mark-sergienko-khotelos-by-zhit-v-obshchestv-1401577|title=Комик Марк Сергиенко: «Хотелось бы жить в обществе, где все умеют смеяться над собой»|website=bloknot-rostov.ru|accessdate=2022-06-20}}</ref> . Аз соли 2016 вай [[Бемории қанд|аз диабети қанд]]<ref>{{Cite web|url=https://www.vokrug.tv/person/show/15637895751/|title=Марк Сергиенко: фото, биография, фильмография, новости - Вокруг ТВ.|website=Вокруг ТВ|lang=en|accessdate=2022-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zona.media/article/2022/01/03/standup|title=«Комьюнити, естественно, обосралось». Государство добралось до стендаперов — и вот что они об этом думают|website=Медиазона|lang=ru|accessdate=2022-06-20}}</ref> ранҷ мекашад. 5 майи 2007 рӯзноманигорони Шабакаи Як ба дидани Марк омаданд, то коллексияи ӯ дар бораи нимпайкараҳои пластилинии машҳур ба навор гиранд.<ref>{{Cite web|url=https://www.1tv.ru/news/2007-05-05/207214-12_letniy_podrostok_izvayal_plastilinovuyu_galereyu_rossiyskih_praviteley|title=12-летний подросток изваял пластилиновую галерею российских правителей. Новости. Первый канал|lang=ru|accessdate=2022-06-20}}</ref> Дар соли 2008, ки донишҷӯи мактаби миёна буд, Марк бозии КВН-ро барои худ кашф кард — ӯ бо маслиҳати муаллими информатика дар дастаи мактаб бозӣ карданро оғоз кард<ref>{{Cite web|url=https://www.kinopoisk.ru/showcaptcha?cc=1&retpath=aHR0cHM6Ly93d3cua2lub3BvaXNrLnJ1L25hbWUvNjE0Mzk0Nj8%2C_41708ae99d8cce5517c1a53729b4cffe&t=2/1655709462/19a29c7670d8e3d6889f37e94a04e971&u=29f17346-936527f3-e2166022-921235f3&s=42a785ad0e310730acfb30ce4c360855|title=Яндекс|website=www.kinopoisk.ru|accessdate=2022-06-20}}{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.yapokupayu.ru/blogs/post/prozharka-po-rostovski-intervyu-s-markom-sergienko|title=Комик Марк Сергиенко: о Прожарке с Бастой, красавице-жене и творческом кризисе|website=www.yapokupayu.ru|lang=ru|accessdate=2022-06-20}}</ref> . {{Иқтибос|В каких-то моментах надо мной смеялись в школе, это дело. Как-то я понял, что если научусь смеяться над собой, то не будет негатива, у людей это будет вызывать положительные эмоции, смех|3=}} Марк дар оилаи камбизоат ба воя расида, модараш ба эзотерикизм дӯст медошт, харе кришна буд<ref>{{Cite web|url=https://kg-rostov.ru/premiere/mark-sergienko-semikarakorsk-i-rostov-vsegda-budut-vnutri-menya/|title=Марк Сергиенко: «Семикаракорск и Ростов всегда будут внутри меня»|website=Кто главный|lang=ru|accessdate=2022-06-20}}</ref> . Амаки Марк зиёда аз 20 сол аст, ки дар Интернет барои беморони рӯҳӣ машғул буд, ӯ дорои бемории шизофрения<ref>{{Cite web|url=https://pikabu.ru/story/intervyu_s_uchastnikom_prozharki_markom_sergienko_bez_kupyur_7197673|title=Интервью с участником Прожарки Марком Сергиенко. Без купюр⁠⁠|date=20-06-2022}}</ref> . Марк дар мактаби рақами 3-и шаҳри [[Семикаракорск]] таҳсил карда, танҳо то синфҳо таҳсил мекард<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=wilO6h0uKUs|title=Марк Сергиенко извиняется за шутки {{!}} Топ Прожарок от Марка Сергиенко|lang=ru-RU|accessdate=2022-06-20}}</ref>, сипас мактабро тарк карда, Ростовро тарк карда, ба корҳои ҳаҷвӣ машғул шуд. Марк ба техникуми «Хизматрасонӣ ва сайёҳӣ» дохил шуд, вале онро хатм накардааст<ref>{{Cite web|url=https://the-flow.ru/news/sergienko-outside-stand-up|title=Комик Марк Сергиенко — о карантине, Путине и Беларуси|website=The-Flow.ru|lang=ru|accessdate=2022-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://cinepromo.ru/blog/najda-drug-i-bagazh-na-festivale-korotkogo-metra-psarokokalo/|title="Найда", "Багаж" и "Друг" на фестивале короткого метра Psarokokalo в Греции|website=«CinePromo»|lang=ru|accessdate=2022-06-20}}</ref> . Ҳоло ӯ ба ҳайси муаллифи Comedy Club Production кор мекунад, аз соли 2017 ба навиштани лоиҳаи «Win’s Stand-up»<ref>{{Cite web|url=https://def4onki.ru/mark-sergienko/|title=Марк Сергиенко – биография, фото, личная жизнь, стендап, сейчас|website=DEF4ONKI|date=2019-08-05|lang=ru-RU|accessdate=2022-06-20|archivedate=2022-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220625050650/https://def4onki.ru/mark-sergienko/}}</ref> машғул аст. Вай продюсери силсила ва намоиши худ дар [[YouTube|канали Youtube]] «Ин дар бораи ман аст» бо Денис Дорохов<ref>{{Cite web|url=https://philanthropy.ru/novosti-organizatsij/2021/12/02/109366/|title=В Москве пройдет благотворительный концерт команды «Женского стендапа» в поддержку детей с онкозаболеваниями|author=Ilchenko|first=Katerina|website=Филантроп|date=2021-12-02|lang=ru-RU|accessdate=2022-06-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220811203804/https://philanthropy.ru/novosti-organizatsij/2021/12/02/109366/|archivedate=2022-08-11}}</ref> . == касби эчодй == Оҳиста-оҳиста, Марк аз КВН дур шуд ва ба фаъолияти «якка» -и як комедияи стенд тамаркуз кард<ref>{{Cite web|url=https://rnd.banket.ru/s-vedushiy/mark-sergienko|title=Ведущий Марк Сергиенко|website=rnd.banket.ru|lang=ru|accessdate=2022-06-20}}</ref> . Ба гуфтаи ӯ, ин аз КВН ҷолибтар ва ояндадортар аст. Дар соли 2014, Марк бори аввал дар намоиши «Comedy Battle» баромад кард<ref>{{Cite web|url=https://kliker.com.ua/chem-boleet-komik-mark-sergienko/|title=Марк Сергиенко - какая у него болезнь {{!}} KLIKER|date=2020-05-01|lang=ru-RU|accessdate=2022-06-20}}</ref> . Ҳатто он вақт ӯ худро ҳамчун ҳаҷвнигори қобили таваҷҷӯҳ нишон дод. Дар соли 2018 тамошобинон боз Сергиенкоро дар ин лоиҳа диданд<ref>{{Cite web|url=https://rolld.ru/event/mark-sergienko-2021-12-08|title=Марк Сергиенко — концерт 8 декабря 2021 в Москве|website=rolld.ru|accessdate=2022-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gostandup.ru/comedians/mark_sergienko|title=Марк Сергиенко (Stand Up): все выступления стендап-комика.|website=gostandup.ru|lang=ru-RU|accessdate=2022-06-20}}</ref> . Дар соли 2019, Марк Сергиенко яке аз иштирокчиёни намоиши ҳазлу нафрати «Ҳисоб» шуд<ref>{{Cite web|url=https://uchastniki.com/stand-up/mark-sergienko.html|title=Марк Сергиенко (стендап комик) – биография и личная жизнь, выступления стендапера из Камеди Батла|website=Участники популярных шоу|date=2019-10-21|lang=ru-RU|accessdate=2022-06-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210723193622/https://uchastniki.com/stand-up/mark-sergienko.html|archivedate=2021-07-23}}</ref> . {{Иқтибос|На каждом этапе я ставил своей целью достойно выступить. Когда начал продвигаться дальше, появились, например, цели дойти до полуфинала, до финала. Но главной целью всегда оставалось хорошо показать себя на сцене|3=}} == Як оила == * Модар — Сергеенко Елена Ивановна * Модаркалон — Сергеенко Людмила Стефановна === Ҳаёти шахсӣ === Духтар Ҷулия аст, Марк аз соли 2012 бо ӯ муносибат дорад, онҳо издивоҷ накардаанд, аммо якҷоя зиндагӣ мекунанд. Вай менеҷери Марк аст ва инчунин ба ҳайси маъмур барои лоиҳаи Women’s Standup кор мекунад<ref>{{Cite web|url=https://biogr.net/mark-sergienko/|title=Марк Сергиенко – биография, фото, личная жизнь, юмор, сейчас|website=Biogr|date=2021-09-16|lang=ru-RU|accessdate=2022-06-20}}</ref> . == Қайдҳо == {{Эзоҳ|2}} == Пайвандҳо == * [https://vk.com/sergienkomark Сомонаи расмӣ] {{Пайвандҳои беруна| }} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Русия]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] 36r58fokz43odl3d31rkap92ulk5r2z 0 299568 1493803 1461331 2026-11-12T03:22:47Z Zosya95 54344 1493803 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Фаронса}} Олимпик Лион |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Olympique lyonnais |лақаб = ''Атфол'' ({{lang-fr|Les Gones}}) |таъсис = 03.08.1950 |барҳам = |майдон = «[[Парк Олимпик Лион]]», [[Лион]] |ғунҷоиш = 59 186 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} Ҷон Текстор (77,49 %) <br> IDG Capital Partners (20 %) |президент = {{Расми парчам|ИМА}} Мишел Канг |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Португалия}} [[Паулу Фонсека]] |капитан = {{Расми парчам|Фаронса}} [[Корантен Толиссо]] |рейтинг = ҷойи 31-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-02-12}}</ref> |буҷет = |сарпараст = {{Расми парчам|АМА}} Fly Emirates |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]] |мавсим = 2024/2025 |мавқеъ = '''ҷойи 6-ум''' |сайт = https://www.ol.fr/ | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _lyon2526hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = _lyon2526t | pattern_b3 = _lyon2526t | pattern_ra3 = _lyon2526t | pattern_sh3 = _lyon2526t | pattern_so3 = _lyon2526tl | leftarm3 = D8D8D8 | body3 = D8D8D8 | rightarm3 = D8D8D8 | shorts3 = D8D8D8 | socks3 = D8D8D8 }} '''«Олимпи́к Лио́н»''' ({{lang-fr|Olympique lyonnais}}, {{IPA-fr|ɔlɛ̃pik ljɔnɛ}}) ба сурати сода бо номи '''«Лио́н»''' ({{IPA-fr|ljɔ̃}}) шинохта мешавад — бошгоҳи футболи [[Фаронса|фаронсавӣ]], ки дар шаҳри [[Лион]] поягузорӣ шудааст ва дар [[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]-и Фаронса бозӣ мекунад. Дар тӯли фаъолият бошгоҳи «Олимпик Лион» 21 ҷоизаи миллиро соҳиб шудааст: 7 – қаҳрамони [[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]], 5 – Ҷоми Фаронса, 8 – Суперҷоми Фаронса ва 1 – Ҷоми Лига. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Ligue 1 Trophy 2024.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (7):''' 2001/02, 2002/03, 2003/04, 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2007/08 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (5):''' 1994/95, 2000/01, 2009/10, 2014/15, 2015/16 ** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (9):''' 1973/74, 1974/75, 1998/99, 1999/2000, 2008/09, 2010/11, 2012/13, 2017/18, 2018/19 * [[Акс:Ligue 2 trophy.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (3):''' 1950/51, 1953/54, 1988/89 * [[Акс:Coupe de France trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (5):''' 1963/64, 1966/67, 1972/73, 2007/08, 2011/12 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (4):''' 1962/63, 1970/71, 1975/76, 2023/24 * [[Акс:Coupe de la Ligue Trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми лигаи футболи Фаронса|Ҷоми лигаи Фаронса]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2000/01 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (5):''' 1995/96, 2006/07, 2011/12, 2013/14, 2019/20 * [[Акс:Trophée des Champions.svg|17px]] '''[[Суперҷоми футболи Фаронса|Суперҷоми Фаронса]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (8):''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 === Байналмилалӣ === * {{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|20px}} '''[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]''' ** '''Нимниҳоӣ (2):''' 2009/10, 2019/20 * [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Лигаи Урупо УЕФА]]''' ** '''Нимниҳоӣ:''' 2017 * [[Акс:Cup Winners Cup Trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]''' ** '''Нимниҳоӣ:''' 1964 * '''[[Ҷоми Интертото]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1997 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.ol.fr/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Олимпик Лион»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса]] t0n0rjp35s0jh2wqx2xjmjh9azbi38u 0 301216 1493804 1493332 2026-11-12T03:24:19Z Zosya95 54344 1493804 wikitext text/x-wiki {{Размовари муҳорибаҳои омехта |Имя = |Фотография = Nurullo Aliev.jpg |Полное имя = Алиев Нурулло Хайруллоевич |Прозвище = "Tajik Eagle" |Гражданство = {{TJK}} |Санаи таваллуд = 8.12.2000 |Зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Душанбе}} |Дата смерти = |Проживание = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] |Рост = 179 см |Весовая категория = 70 кг |Размах рук = |Карьера = 2017 — то ҳол |Команда = |Тренер = |Стиль = [[Санъати муҳорибаҳои омехта|MMA]] |Степень мастерства = |Боёв = 11 |Побед = 11 |Побед болевым = 0 |Побед нокаутом = 2 |Побед решением = 9 |Побед других = |Поражений = 0 |Поражений нокаутом = 0 |Поражений болевым = 0 |Поражений решением = 0 |Ничьих = 0 |Не состоявшихся = |Сайт = [https://www.instagram.com/nurullo_aliev/ Instagram] |Twitter = [https://www.twitter.com/nurulloaliev/ Twitter] |Sherdog_ID = 274869 |Boxrec_ID = |Медалҳо = }} '''Нурулло Алиев''' (зод. [[8 декабр]]и [[Соли 2000|2000]], [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — размкори муҳорибаҳои омехта (MMA), дар вазни сабук. Аз соли 2017 ба таври касбӣ ҳунарнамоӣ мекунад. Айни замон размкори ташкилоти [[UFC]] мебошад. == Зиндагинома == == Дастовардҳои варзишӣ == === [[Муҳорибаҳои омехта]] === == Омори MMA == {{MMArecordbox |nc=0 |ko-wins=2 |ko-losses=0 |sub-wins=0 |sub-losses=0 |dec-wins=9 |dec-losses=1 |dq-wins=0 |dq-losses=0 |other-wins=0 |other-losses=0 |draws=0 }} {{MMA record start}} |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|11-0 |{{Расми парчам|Англия}} Шем Рок |Қарор (якдилона) |UFC Fight Night 265 Tsarukyan vs. Hooker |{{dts|2025-11-22}} |align="center"|3 |align="center"|5:00 | | |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|10-0 |{{Расми парчам|ИМА}} Ҷо Солетски |Қарор (якдилона) |UFC Fight Night 249 |{{dts|2025-01-11}} |align="center"|3 |align="center"|5:00 | | |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|9-0 |{{Расми парчам|Бразилия}} Рафаел Алвес |Қарор (ҷудогона) |UFC Fight Night 220 |{{dts|2023-02-25}} |align="center"|3 |align="center"|5:00 | | |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|8-0 |{{Расми парчам|ИМА}} Ҷош Вик |TKO (мушт) |Dana White's Contender Series 2022: Ҳафтаи 9 |{{dts|2022-09-20}} |align="center"|1 |align="center"|4:36 | | |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|7-0 |{{Расми парчам|Русия}} Кирилл Крюков |Қарор (якдилона) |AMC Fight Nights & Eagle FC: ба хотири Абдулманап Нурмагомедов |{{dts|2021-09-17}} |align="center"|3 |align="center"|5:00 | | |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|6-0 |{{Расми парчам|Русия}} Александр Гребнев |Қарор (якдилона) |AMC Fight Nights: Winter Cup |{{dts|2020-12-24}} |align="center"|3 |align="center"|5:00 | | |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|5-0 |{{Расми парчам|Русия}} Рамазан Амиров |Қарор (якдилона) |GFC 16 |{{dts|2019-08-30}} |align="center"|3 |align="center"|5:00 | | |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|4-0 |{{Расми парчам|Русия}} Артур Зайнуков |Қарор (ҷудогона) |Samara MMA Federation Battle on the Volga 6 |{{dts|2018-09-23}} |align="center"|3 |align="center"|5:00 | | |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|3-0 |{{Расми парчам|Русия}} Расул Мамедбеков |TKO (таваққуф бо қарори мураббиён) |Samara MMA Federation Battle on the Volga 4 |{{dts|2018-05-11}} |align="center"|2 |align="center"|5:00 | | |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|2-0 |{{Расми парчам|Русия}} Сергей Малыков |Қарор (якдилона) |Samara MMA Federation Battle on the Volga 3 |{{dts|2018-03-04}} |align="center"|3 |align="center"|5:00 | | |- |{{yes2}}Ғалаба |align=center|1-0 |{{Расми парчам|Тоҷикистон}} Ҳабиб Ҳабибов |Қарор (якдилона) |MMAFT - Ismoili Somoni Fighting Championship |{{dts|2018-02-03}} |align="center"|2 |align="center"|5:00 | | |} == Пайвандҳо == * Саҳифаи Нурулло Алиев дар сомонаи [https://www.sherdog.com/fighter/Nurullo-Aliev-274869/ Sherdog] * Саҳифаи Нурулло Алиев дар сомонаи [https://www.ufc.com/athlete/nurullo-aliev/ UFC] * Саҳифаи Нурулло Алиев дар сомонаи [https://fighttime.ru/fighters/274869/Nurullo-Aliev.html/ Fighttime] * {{Инстаграм|nurullo_aliev|Нурулло Алиев|lang=tg}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} nql69alguvx6ic5cwx2pss43odvpbtp 0 301726 1493581 1493136 2026-11-11T14:21:21Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493581 wikitext text/x-wiki {{Шахс | автограф = }} '''Виктория Викторивна Романова-Хок''' ({{Lang-ru|Виктория Викторовна Романова Гок}}; [[15 июн|15 июни]] [[Соли 1994|1994]], [[Пит-Ях]], [[Русия]]) дизайнери мӯд, [[Блог|блогер]], стилист рус аст<ref>{{Cite web|url=https://theblueprint.ru/fashion/trends/oscars-2020-style|title=В чем прийти на «Оскар» в 2020 году, чтобы запомниться (в хорошем смысле!)|website=The Blueprint|lang=ru|accessdate=2022-10-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sobaka.ru/entertainment/art/147476|title=Каким теперь будет глянец: Как Ксения Чилингарова и команда сделали новый «Мир искусства» — журнал Badlon?}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lebigmag.ru/mags/fashion_lifestyle/badlon-magazine-2/|title=Badlon|website=lebigmag.ru|accessdate=2022-10-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.buro247.ru/columnist/vika-gokh|title=Виктория Гок|website=www.buro247.ru|lang=ru|accessdate=2022-10-27|archivedate=2021-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210225080622/https://www.buro247.ru/columnist/vika-gokh}}</ref>. == Тарҷумаи ҳол == === Кӯдакӣ === Виктория 15 июни соли 1994 дар [[Пит-Ях|Пит-Ях таваллуд]] шудааст <ref>{{Cite web|url=http://www.dddkursk.ru/number/1114/new/010795/|title=В Курске вручили награды за лучшие fashion-проекты|accessdate=2022-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221027023107/http://www.dddkursk.ru/number/1114/new/010795/|archivedate=2022-10-27}}</ref>, бе падар калон шудааст, модараш ӯро танҳо ба воя расонд<ref>{{Cite web|url=https://www.maff.tv/credit/viktoria-gogh|title=Viktoria Gogh Виктория Гок|website=www.maff.tv|lang=en-US|accessdate=2022-10-27|archivedate=2022-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221027014705/https://www.maff.tv/credit/viktoria-gogh}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.ru/gallery/gosti-vecherinki-v-chest-zapuska-zina-badlon-v-km20|title=Гости вечеринки в честь запуска зина Badlon в КМ20|author=Nast|first=Condé|website=Vogue Russia|date=2021-03-17|lang=ru-RU|accessdate=2022-10-27|archivedate=2022-08-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220820040621/https://www.vogue.ru/gallery/gosti-vecherinki-v-chest-zapuska-zina-badlon-v-km20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/434035|title=Виктория Романова «обнажилась и вывернулась»|website=www.kommersant.ru|date=2003-12-06|lang=ru|accessdate=2022-10-27}}</ref>. Дар синни 17-солагӣ ба [[Екатеринбург]] барои кор ба ҳайси [[рӯзноманигор]]<ref>{{Cite web|url=https://news.myseldon.com/ru/news/index/267337409|title=ADED и Аполлинария Брошь создали обложки для нового номера журнала Badlon|website=news.myseldon.com|accessdate=2022-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221027021855/https://news.myseldon.com/ru/news/index/267337409|archivedate=2022-10-27}}</ref>, рафт ва дар синни 18-солагӣ ба [[Санкт-Петербург]] барои таҳсил дар риштаи журналистика дохил шуд<ref>{{Cite web|url=https://www.gatheringofkindness.org/|title=Gathering Of Kindness 2022|website=gatheringofkindness|lang=en|accessdate=2022-10-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dailymail.co.uk/femail/article-2107254/Gok-Wan-Sainsburys-collection-Get-Victoria-Beckhams-posh-look-less.html|title=Get the Posh look for less! Gok Wan unveils new collection for Sainsbury's... and doesn't it look familiar|author=Whitelocks|first=Sadie|website=Mail Online|date=2012-02-27|accessdate=2022-10-27}}</ref>. Баъдтар, вай ба РДСУ<ref>{{Cite web|url=https://www.thesymbol.ru/heroes/parties/kseniya-chilingarova-varvara-shmykova-i-vika-gazinskaya-na-vecherinke-v-km20/|title=Ксения Чилингарова, Варвара Шмыкова и Вика Газинская на вечеринке в КМ20|website=The Symbol|lang=ru|accessdate=2022-10-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dailymail.co.uk/femail/article-2107254/Gok-Wan-Sainsburys-collection-Get-Victoria-Beckhams-posh-look-less.html|title=Get the Posh look for less! Gok Wan unveils new collection for Sainsbury's... and doesn't it look familiar|author=Whitelocks|first=Sadie|website=Mail Online|date=2012-02-27|accessdate=2022-10-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://yandex.ru/search/?clid=2380813&text=%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F+%D0%B3%D0%BE%D0%BA&lr=11|title=виктория гок|website=Яндекс|lang=ru|accessdate=2022-10-27}}</ref>, ба таври ғоибона дар [[Маскав]] гузашт. Пас аз таҳсил вай ба таҳсил ва машғул шудан ба фаъолияти услубӣ<ref>{{Cite web|url=https://perspektiva.film/zines/tproduct/378275413-200468853201-zhurnal-badlon|title=Журнал Badlon|website=perspektiva.film|accessdate=2022-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221027015805/https://perspektiva.film/zines/tproduct/378275413-200468853201-zhurnal-badlon|archivedate=2022-10-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.buro247.ru/news/fashion/18-feb-2022-covers-new-issue-of-badlon-magazine.html|title=ADED и Аполлинария Брошь создали обложки для нового номера журнала Badlon|website=BURO.|lang=ru|accessdate=2022-10-27}}</ref>. == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Пайванд == * {{ВКонтакте|title=Виктория Гок}} * {{Вебгоҳи расмӣ|https://www.badlonmagazine.com|Badlon official}} [[Гурӯҳ:Зодагони Маскав]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони 15 июн]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1994]] luhdl68s89lqigbwvpkqmjegq8nsnvl 0 306842 1493816 1492461 2026-11-12T07:43:33Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493816 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон}} '''Карина Комил''' ({{lang-en|Karina Komil}}; {{ВД-Дебоча}}) — [[овозхон]], мудел ва блогери тоҷику рус, иштирокдори намоишҳои телевизионӣ ва озмунҳои байналмилалии зебоӣ. == Зиндагинома == Карина Комил 5 марти соли 1991 дар Русия дар хонаводаи варзишгар ва омӯзгор ба дунё омадааст<ref>{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20220226/karina-komil-model-tajikistan-1045711541.html|title=История таджикской Золушки, или Как Карина Комил покоряет мир моды|author=|website=Sputnik Таджикистан|date=2022-02-26|lang=ru|accessdate=2023-03-14}}</ref>. Бо гузашти солҳо, ӯ дар чандин кишвари Осиёи Марказӣ зиндагӣ мекард ва Карина ҳар куҷо, ки буд эҳсос мекард дар хонаи худ аст ва тамоми муддат ба корҳои эҷодии мухталиф алоқа дошт. == Фаъолият == Карина аз рӯи ихтисос ҳуқуқшинос аст<ref>{{Cite web|url=https://farazh.tj/musohiba/duhtari-dunjo-pajrahai-muvaffaqijati-karina-komil/|title=“Духтари дунё”. Пайраҳаи муваффақияти Карина Комил|author=Ҳафизуллошҳ Тоҳирӣ|website=Фараж|date=2022-08-20|lang=tg|accessdate=2023-03-14|archivedate=2023-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230314113128/https://farazh.tj/musohiba/duhtari-dunjo-pajrahai-muvaffaqijati-karina-komil/}}</ref>, аммо вай инчунин тавонистаст дар театр-студияи «Падида» рақс кунад, ба сурудхонӣ машғул шаваду чандин оҳангҳои мусиқиро сабт кунад ва ҳатто барои онҳо клип созад. Яке аз сурудаҳои ӯ — «„Истиқлол“ бизан гол!» гимни [[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|дастаи футболи «Истиқлол»]] мебошад.<ref>{{Cite web|url=https://sputnik-tj.com/20180225/surudi-karina-komil-1024846080.html|title=Суруди Карина Комил барои дастаи футболи "Истиқлол"|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2018-02-25|lang=tg|accessdate=2023-03-14}}</ref> Дар синни 20-солагӣ ворид ҳирфаи муделӣ шуд, дар муддати кӯтоҳе тавонист ба суръат аз санҷишҳо, озмунҳо, подиумҳо гузарад, тамоми нозукиҳои ин соҳаро фаҳмад. Карина фаъолияташо дар кишварҳои гуногун, аз қабили Укройн, Қазоқистон, Русия, Тоҷикистон, Иморот, Арабистони Саудӣ идома додааст. Вай дар намоиши машҳури телевизионии Дом-2, намоишҳои муд, озмунҳои зебоии ҷаҳонӣ — World Next Top Model 2016 (Лубнон) Miss Union 2016 ширкат кардааст<ref>{{Cite web|url=https://www.starway-magazine.ru/izvestnaya-model-i-pevica-karina-komil-o-sebe-o-bloge-o-karere-i-o-zhizni-v-saudovskoj-aravii/|title=Известная модель и певица Карина Комил: о себе, о блоге, о карьере и о жизни в Саудовской Аравии|website=STARWAY MAGAZINE|date=2022-02-16|lang=ru|access-date=2022-06-05|accessdate=2023-03-14|archivedate=2022-10-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221014174214/https://www.starway-magazine.ru/izvestnaya-model-i-pevica-karina-komil-o-sebe-o-bloge-o-karere-i-o-zhizni-v-saudovskoj-aravii/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.wday.ru/moda-shopping/style/predstavleniya-o-mode-stile-i-krasote-v-arabskikh-stranakh-razlichiya-i-udivitelnye-fakty/|title=Представления о моде, стиле и красоте в арабских странах: различия и удивительные факты {{!}} WDAY|author=Анна Морозова|website=www.wday.ru|lang=ru|access-date=2022-06-05|accessdate=2023-03-14|archivedate=2022-02-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220206130809/https://www.wday.ru/moda-shopping/style/predstavleniya-o-mode-stile-i-krasote-v-arabskikh-stranakh-razlichiya-i-udivitelnye-fakty/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://tj.vesti.news/istoriya-tadzhikskoi-zolushki-ili-kak-karina-komil-pokoryaet-22022621000012.htm|title=История таджикской Золушки, или Как Карина Комил покоряет мир моды|author=Платные опросы|website=tj.vesti.news|access-date=2022-06-05|accessdate=2023-03-14|archivedate=2025-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250528221248/http://tj.vesti.news/istoriya-tadzhikskoi-zolushki-ili-kak-karina-komil-pokoryaet-22022621000012.htm}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nm.tj/culture/41626-urozhenka-tadzhikistana-primet-uchastie-v-konkurse-krasoty-miss-druzhba-narodov-v-baku.html|title=Уроженка Таджикистана примет участие в конкурсе красоты «Мисс Дружба народов» в Баку|website=Главные новости Таджикистана {{!}} Лента новостей ИА "Независимое мнение" {{!}} Новости Таджикистана сегодня|lang=ru|access-date=2022-06-05|accessdate=2023-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230314103724/https://nm.tj/culture/41626-urozhenka-tadzhikistana-primet-uchastie-v-konkurse-krasoty-miss-druzhba-narodov-v-baku.html|archivedate=2023-03-14}}</ref>. Акси ӯ дар муқоваи Glamour Bulgaria<ref>{{Cite web|url=https://models.com/work/glamour-bulgaria-glamour-bulgaria-december-2021-digital-cover-with-karina-komil-by-abdulrahman|title=Glamour Bulgaria December 2021 digital cover with Karina Komil by Abdulrahman (Glamour Bulgaria)|website=MODELS.com|accessdate=2023-03-14}}</ref> ва корҳои ӯ дар саҳифаҳои маҷаллаҳои машҳури муд ба монандии Vogue Arabia, Magazine HIA ва Zahrat Khaleeji нашр шудаанд<ref>{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2020/12/21/tadzhikskaya-fotomodel-popala-na-oblozhku-zhurnala-vogue-arabia/|title=Таджикская фотомодель попала на обложку журнала Vogue Arabia|website=asiaplus.news|publisher=ASIA-Plus|access-date=2022-06-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ia-centr.ru/publications/tadzhikskaya-model-vpervye-popala-v-zhurnal-vogue/|title=Таджикская модель впервые попала в журнал Vogue|website=ia-centr.ru|lang=ru|access-date=2022-06-05|accessdate=2023-03-14|archivedate=2022-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221015083934/https://ia-centr.ru/publications/tadzhikskaya-model-vpervye-popala-v-zhurnal-vogue/}}</ref>. Карина Комил солҳои ахир дар Арабистони Саудӣ ба сар мебарад<ref>{{Cite web|url=https://actualnews.org/exclusive/423672-rossijskij-bloger-dala-intervju-o-svoej-zhizni-v-saudovskoj-aravii.html|title=Российский блогер дала интервью о своей жизни в Саудовской Аравии|website=Актуальные новости|lang=ru|access-date=2022-06-05|accessdate=2023-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230314103722/https://actualnews.org/exclusive/423672-rossijskij-bloger-dala-intervju-o-svoej-zhizni-v-saudovskoj-aravii.html|archivedate=2023-03-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sputnik-tj.com/20220425/model-tojik-ruhiya-varzishi-istiqlol-1047935495.html|title=Чун Шакира суруд: модели тоҷик аз рӯҳияи варзишии "Истиқлол" дастгирӣ кард|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2022-04-25|lang=tg|accessdate=2023-03-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://m.metronews.ru/novosti/world/reviews/rossiyanka-pereehala-zhit-v-odnu-iz-samyh-zakrytyh-stran-mira-1798254/|title=Россиянка переехала жить в одну из самых закрытых стран мира|website=metronews.ru|date=2021-06-09|access-date=2022-06-05}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{вебгоҳи расмӣ|https://karinakomil.com}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] 57ptpdbkzh5skxh5smdmxujpgp0t040 0 306879 1493805 1425637 2026-11-12T03:24:59Z Zosya95 54344 1493805 wikitext text/x-wiki {{Филми тасвирӣ}} '''«Осиёби куҳна»''' ({{Lang-en|The Old Mill}}) — як пӯёнамоии кӯтоҳи ранга аз силсилаи [[Silly Symphonies]], дар таҳияи [[Уолт Дисней]], ба коргардонии Вилфред Ҷексон ва мусиқии Лӣ Ҳорлин дар соли 1937 сохта шуда ва тавассути RKO Pictures 5 ноябри 1937 мунташир шудааст. == Достон == Ин филм ҷомеъаи табиъии ҳайвонотеро нишон медиҳад, ки дар як осиёби бодии вайрона ва қадимӣ зиндагӣ мекунанд ва чигунагии бархурди онҳо бо тӯфони шадид дар тобистон, ки тақрибан вайронкунандаи зистгоҳи онҳо аст. Ин пӯёнамоӣ барандаи [[Ҷоизаи «Оскар» барои беҳтарин пӯёнамоии кӯтоҳ]] дар соли 1937 шуд. Ҳамчунин ин асар дар китоби «50 пӯёнамоии бартар», ба унвони шумораи 14 баргузида шудааст. == Нахустнамоишҳо == * {{Парчам|ИМА}} — дар 5 ноябри 1937 бар рӯйи сафҳанамоиши ИМА мунташир шуд<ref name="imdb">[https://www.imdb.com/title/tt0029339/releaseinfo Старая мельница (1937)—Release Info] ''на сайте [[IMDb]]''{{ref-en}}</ref>. * {{Парчам|ИҶШС}} — аз 16 июни 1944, р/у 927/44 дар прокатҳи Шӯравӣ намоиш дода шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{Bcdb title|3989}} {{ПБ}} {{Ҷоизаи «Оскар» барои беҳтарин пӯёнамоии кӯтоҳ}} {{Silly Symphonies}} {{cartoon-stub}} [[Гурӯҳ:Silly Symphonies]] [[Гурӯҳ:Филмҳои пӯёнамоии кӯтоҳ]] f21ace5h2wfbx3efa07hh6zd2g3rwc7 0 307720 1493727 1373658 2026-11-12T00:39:22Z Zosya95 54344 1493727 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = Шаҳр | номи тоҷикӣ = Акаа | номи аслӣ = {{lang-fi|Akaa}} | тасвир = Akaa.vaakuna.svg | кишвар = Финландия | бари парчам = 100 | бари нишон = 100 | шакли сарзамин = Минтақаҳои Финландия{{!}}Минтақа | сарзамин дар ҷадвал = Финланди Ғарбӣ | lat_dir = N | минтақа = Пирканмаа | шакли минтақа = Вилоятҳои Финландия{{!}}Вилоят | lat_deg = 61 | lat_min = 10 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 23 | lon_min = 52 | lon_sec = 5 | CoordScale = 100000 | роҳбар = Акӣ Вийтасаарӣ | замони таъсис = 2007 | масоҳат = 314,38 | баландии маркази МА = 82 ± 1 | забони расмӣ = финӣ | аҳолӣ = 17168 | соли барӯйхатгирӣ = 2012 | зичӣ = 58,57 }} '''Акаа''' ({{lang-fi|Akaa}}, {{Lang-sv|Ackas}}) — шаҳр дар ҷанубу ғарби марказии [[Финландия]] дар музофоти Пирканмаа. Акаа 1 январи соли 2007 вақте таъсис ёфт, ки мунисипалитетҳои Тойала ва Вийала ба як мунисипалитет муттаҳид карда шуданд. 1 январи соли 2011 мунисипалитети Кюлмакоскӣ<ref name="kunnat.net_20100702">{{Cite web|url=http://www.kunnat.net/k_perussivu.asp?path=1;29;348;4827;50631;137625;163600|title=1.1.2011 yhdistyvien kuntien uudet nimet|website=Kunnat.net|date=2010-07-02|location=Helsinki|publisher=Suomen Kuntaliitto|lang=Finnish|deadlink=yes|accessdate=2011-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070415064418/http://www.kunnat.net/k_perussivu.asp?path=1|archivedate=2007-04-15}}</ref> низ ба Акаа пайваст. Масоҳати Акаа 314,38 км²<ref>{{Cite web|url=http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/pinta-alatkunnittain_2011.pdf|title=Maanmittauslaitos (finnisches Vermessungsamt): ''Suomen pinta-alat kunnittain 1. Januar 2011.''|deadlink=no|accessdate=2012-11-10|archiveurl=https://www.webcitation.org/66gU46Gca?url=http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/pinta-alatkunnittain_2011.pdf|archivedate=2012-04-04}}</ref> аст. Шаҳр дар 42 км аз [[Тампере]], 130 км аз Турку, 115 км аз Лахтӣ ва 142 км аз [[Ҳелсинкӣ]] ҷойгир аст . == Аҳолӣ == То соли 2012, шумораи аҳолии Акаа 17,168 нафарро ташкил медиҳад <ref>[http://vrk.fi/default.aspx?docid=6798&site=3&id=0 «VÄESTÖTIETOJÄRJESTELMÄ REKISTERITILANNE 30.09.2012»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130116150829/http://vrk.fi/default.aspx?docid=6798&site=3&id=0|date=2013-01-16}}</ref>. Зичии аҳолии мунисипалитет 58,57 нафар/км² аст. Забони расмӣ [[забони финӣ|финӣ]] мебошад, ки 98,4% аҳолии мунисипалитетро ташкил медиҳад. 0,2% акаагиҳо [[забони шведӣ|забони шведиро]] ва 1,4% дигар забонҳоро забони модарии худ мешуморанд. Ҳиссаи аҳолии то 15-сола 19,3%; аз 65 сола боло — 17,2 фоиз. == Сокинони намоён == * Яркко Ахола – мусиқачии рок * Ҳаррӣ Ҳолкерӣ — сиёсатмадори Финландия, Сарвазири Финландия (1987-1991) * Аймо Лахтӣ — тарроҳи маъруфи финии силоҳҳои хурд == Бародаршаҳрҳо == * {{Расми парчам|Шветсия}}[[Ҳаллсберг (коммуна)|Ҳаллсберг]], [[Шветсия]] * {{Расми парчам|Норвегия}} [[Санне (Вестфолл)|Санне]], [[Норвегия]] * {{Расми парчам|Эстония}} [[Тапа (Эстония)|Тапа]], [[Эстония]] == Нигористон == <gallery> Акс:Toijala church.jpg|Калисои куҳна дар Тойяла Акс:Toijalan rautatieasema.JPG|Истгоҳи роҳи оҳани Тойяла Акс:Nahkiala_pedestrian_bridge.jpg|Купрӯки одамгузар дар шоҳроҳт № 3 Акс:Tr1_Toijala.jpg|Локомотиви ''VR Class Tr1'' дар Тойяла Акс:Kylmäkosken kirkko.JPG|Калисо дар Кюлмякоскӣ Акс:Viialan rautatieasema.JPG|Истгоҳи роҳи оҳан дар Вийала </gallery> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{Вебгоҳи расмӣ|https://www.akaa.fi|Акаа}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Финланд]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] ggdqzlxjpnyf1p03hgygcoi86zustci 0 308312 1493728 1489901 2026-11-12T00:42:54Z Zosya95 54344 1493728 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FF0000 |матн = #FFFFFF |ном = {{Расми парчам|Олмон}} «Айнтрахт (Франкфурт)» |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Ҷамъияти варзишии «Айнтрахт» Франкфурт <br>({{lang-de|SG Eintracht Frankfurt e.V.}}) |лақаб = ''Уқобҳо'' ({{lang-de|Die Adler}}) |таъсис = 08.03.1899 |барҳам = |майдон = {{Парчами Олмон}} «[[Дойче банк Парк]]», [[Франкфурти лаби Майн|Франкфурт]] |ғунҷоиш = 60 100 |молик = |президент = {{Расми парчам|Олмон}} Матиас Бек |мудир = {{Расми парчам|Олмон}} Маркус Кроше |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Австрия}} Ади Ҳуттер |капитан = {{Расми парчам|Олмон}} [[Робин Кох]] |рейтинг = ҷойи 16-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2025|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2025-07-01}}</ref> |буҷет = |сарпараст = {{Расми парчам|ИМА}} indeed |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]] |мавсим = 2025/26 |мавқеъ = ҷойи '''8-юм''' |сайт = https://www.eintracht.de/ | pattern_la1 = _frankfurt2627h | pattern_b1 = _frankfurt2627h | pattern_ra1 = _frankfurt2627h | pattern_sh1 = _frankfurt2627h | pattern_so1 = _frankfurt2627hl | leftarm1 = 000000 | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _frankfurt2627a | pattern_b2 = _frankfurt2627a | pattern_ra2 = _frankfurt2627a | pattern_sh2 = _arg26A | pattern_so2 = _adidasblackl | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 000000 | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _frankfurt2627t | pattern_b3 = _frankfurt2627t | pattern_ra3 = _frankfurt2627t | pattern_sh3 = _frankfurt2627t | pattern_so3 = _frankfurt2627tl | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Айнтрахт»''' ({{lang-de|SG Eintracht Frankfurt e.V.}}) — бошгоҳи футболи [[Олмон|олмонӣ]], ки дар шаҳри [[Франкфурт]] қарор дорад ва дар [[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]]и Олмон бозӣ мекунад. Дар тӯли фаъолият бошгоҳи «Айнтрахт» 6 ҷоизаи миллӣ: 1 – қаҳрамони [[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]] ва 5 – Ҷоми Олмонро соҳиб шудааст. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.eintracht.de Сомонаи расмӣ] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Олмон]] i1ev2m9ll9apefhoymlbj4vz76q2qwa 0 308377 1493807 1461174 2026-11-12T03:26:22Z Zosya95 54344 1493807 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #BD080C |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Англия}} Борнмут |мавсими ҷорӣ = 2024/2025 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи варзишии футболи «Борнмут» <br>({{lang-en|Athletic Football Club Bournemouth}}) |лақаб = ''Гелосҳо (Cherries)'', <br> ''Боском (Boscombe)'' |таъсис = 1899 |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Англия}} «[[Дин Корт (варзишгоҳ)|Вайталити]]», [[Борнмут]] |ғунҷоиш = 11 364 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} Black Knight Football Club |президент = |мудир = |мудири кул = {{Расми парчам|ИМА}} [[Билл Фоли]] |мураббӣ = {{Расми парчам|Испания}} [[Андони Ираола]] |капитан = {{Расми парчам|Англия}} [[Адам Смит (футболбоз)|Адам Смит]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = {{Расми парчам|Англия}} bj88 |мусобиқа = [[Лигаи бартари Англия|Лигаи бартари футболи Инглистон]] |мавсим = 2024/2025 |мавқеъ = ҷойи '''9-ум''' |сайт = https://www.afcb.co.uk/ |pattern_la1 = _bournemouth2425h |pattern_b1 = _bournemouth2425h |pattern_ra1 = _bournemouth2425h |pattern_sh1 = _bournemouth2425h |pattern_so1 = _redtopl |leftarm1 = 000000 |body1 = 000000 |rightarm1 = 000000 |shorts1 = 000000 |socks1 = 000000 |pattern_la2 = _bournemouth2425a |pattern_b2 = _bournemouth2425a |pattern_ra2 = _bournemouth2425a |pattern_sh2 = _bournemouth2425a |pattern_so2 = _bournemouth2425al |leftarm2 = DBDBE7 |body2 = DBDBE7 |rightarm2 = DBDBE7 |shorts2 = DBDBE7 |socks2 = DBDBE7 |pattern_la3 = _bournemouth2425t |pattern_b3 = _bournemouth2425t |pattern_ra3 = _bournemouth2425t |pattern_sh3 = _bournemouth2425t |pattern_so3 = _bournemouth2425tl |leftarm3 = |body3 = |rightarm3 = |shorts3 = |socks3 = }} '''«Бо́рнмут»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи варзишии футболи «Борнмут»''', {{lang-en|Athletic Football Club Bournemouth}}, {{IPA-en|bɔːrnməθ}}) — бошгоҳи футболи инглисӣ аз шаҳри [[Борнмут]]и шаҳристони [[Дорсет]] аст, ки дар [[Лигаи бартари Англия|Лигаи бартари Инглистон]] бозӣ мекунад. Бошгоҳ [[соли 1899]] таҳти номи '''Boscombe F.C.''' таъсис ёфта, бори нахуст мавсими 2015/16 ба Лигаи бартар роҳхат гирифтааст. == Таърих == == Ҳайати ҳозира == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.afcb.co.uk/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Борнмут»] * [https://www.premierleague.com/clubs/127/Bournemouth/overview БФ «Борнмут»] дар [[Лигаи бартари Англия|Лигаи бартар]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/2601124--bournemouth/ БФ «Борнмут»] дар [[УЕФА]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1899]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон]] qbtqjbks8825txm1u8n33c56k16ov69 0 310227 1493703 1443862 2026-11-11T21:51:27Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493703 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Mr. Mattress''' ({{Lang-ru|Мистер Матрас}}<ref>{{Cite web|url=https://abnews.ru/news/2022/12/13/v-podmoskove-mebelnaya-fabrika-mr-mattress-zapustila-proizvodstvo-mebeli-iz-vtorsyrya|title=В Подмосковье «Мебельная фабрика Mr. Mattress» запустила производство мебели из вторсырья|first=Денис|last=Леденев|website=Агентство Бизнес Новостей|date=2022-12-13|lang=ru|accessdate=2023-08-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/5065121|title=Михаил Бобков: «У меня была очень высокая планка: выпускать качественный продукт и иметь преимущество на рынке»}}</ref>) як ширкати хусусии [[Русия]] ва истеҳсолкунандаи матрас<ref>{{Cite web|url=https://theperson.pro/company/mrmattress-istoriya-kompanii/?ysclid=lll4epzfsz427655168|title=Mr.Mattress. История компании|website=theperson.pro|accessdate=2023-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/ekonomika/16578615|title=В Подмосковье запустили производство мебели из вторсырья|website=TACC|accessdate=2023-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vedomosti.ru/press_releases/2022/12/13/proizvodstvo-mebeli-iz-vtorsirya-zapuscheno-v-moskovskoi-oblasti|title=Производство мебели из вторсырья запущено в Московской области|website=Ведомости|lang=ru|accessdate=2023-08-21}}</ref> аст, ки аз ҷониби Михаил Бобков дар Шатура соли 2010 таъсис ёфтааст. == Таърих == === Таърихи офариниш === Ширкат дар соли 2010 аз ҷониби Михаил Бобков<ref>{{Cite web|url=https://theperson.pro/company/mrmattress-istoriya-kompanii/|title=Компания "Mr.Mattress. История компании"|website=theperson|accessdate=2022-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211216115314/https://theperson.pro/company/mrmattress-istoriya-kompanii/|archivedate=2021-12-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.1rre.ru/2552646-mihail-bobkov-my-soczialno-otvetstvennyj-biznes-i-aktivno-uchastvuem-v-obshhestvennoj-zhizni-goroda.html|title=Михаил Бобков: «Мы – социально ответственный бизнес и активно участвуем в общественной жизни города»|author=|website=|date=2021-11-26|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211216115518/https://www.1rre.ru/2552646-mihail-bobkov-my-soczialno-otvetstvennyj-biznes-i-aktivno-uchastvuem-v-obshhestvennoj-zhizni-goroda.html|archivedate=2021-12-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/5065121|title=Михаил Бобков: «У меня была очень высокая планка: выпускать качественный продукт и иметь преимущество на рынке»|website=www.kommersant.ru|date=2021-11-09|lang=ru|accessdate=2022-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120152411/https://www.kommersant.ru/doc/5065121|archivedate=2022-01-20}}</ref> таъсис дода шудааст. Соли 2012 аввалин коллексияи матрасҳои дастӣ ба роҳ монда шуд<ref>{{Cite web|url=https://inshatura.ru/news/ekonomika-i-biznes/mebelnaya-fabrika-mr-mattress-realizuet-proekt-po-pererabotke-vtorsyrya-v-novuyu-produkciyu|title=«Мебельная фабрика Mr. Mattress» реализует проект по переработке вторсырья в новую продукцию {{!}} Ленинская Шатура|website=[ Ленинская Шатура {{!}} Новости Подмосковья|lang=shatura|accessdate=2023-08-21|archivedate=2023-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230821171338/https://inshatura.ru/news/ekonomika-i-biznes/mebelnaya-fabrika-mr-mattress-realizuet-proekt-po-pererabotke-vtorsyrya-v-novuyu-produkciyu}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.karavantver.ru/matrasy-iz-pererabotannyh-materialov-pljus-k-jekologichnosti/|title=Матрасы из переработанных материалов: плюс к экологичности|website=Газета «Караван Ярмарка»|date=2023-01-11|lang=ru-RU|accessdate=2023-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inshatura.ru/news/obshchestvo/komanda-shaturskogo-litseja-stala-pobeditelem-v-lige-kvn-gorodskogo-okruga|title=Команда шатурского лицея стала победителем фестиваля Лиги КВН городского округа {{!}} Ленинская Шатура|website=[ Ленинская Шатура {{!}} Новости Подмосковья|lang=shatura|accessdate=2023-08-25|archivedate=2023-08-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230825012155/https://inshatura.ru/news/obshchestvo/komanda-shaturskogo-litseja-stala-pobeditelem-v-lige-kvn-gorodskogo-okruga}}</ref>. Дар ҳамон сол, корхона сӯхта<ref>{{Cite web|url=https://dubna.ru/article/2021/08/kak-vybrat-kachestvennyy-matras|title=Как выбрать качественный матрас?|website=dubna.ru|lang=ru|accessdate=2023-08-21}}</ref>, вале кор дар як муддати кӯтоҳ барқарор шуд. Пас аз чанде дӯкони нав бо масолеҳи рӯйпӯш кушода шуд<ref>{{Cite web|url=https://neva.versia.ru/1-marta-vserossijskij-den-industrii-sna|title=1 марта в России будут отмечать день индустрии сна|website=neva.versia.ru|lang=ru|accessdate=2023-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://snob.ru/profile/404094/blog/1007984/|title=Катя Михайлова: Сон на хорошем матрасе продлевает жизнь|website=snob.ru|date=2023-04-10|lang=ru|accessdate=2023-08-21}}</ref>. === Тавсеаи лоиҳа === [[Акс:Mr_Mattress,_Aberkenfig_-_geograph.org.uk_-_3391790.jpg|чап|мини|195x195пкс| Аберкенфиг, [[Бритониё|Подшоҳии Муттаҳида]]]] Дар соли 2014 аввалин мағозаи матрасҳои бренд дар Маскав кушода шуд<ref>{{Cite web|url=https://snob.ru/profile/404094/blog/1008120/|title=Катя Михайлова: Размер не главное. Как выбирать матрас для полных|website=snob.ru|date=2023-04-25|lang=ru|accessdate=2023-08-24}}</ref>, ва сипас ширкат дар соли 2018 филиалҳои худро дар Ӯзбекистон кушод<ref>{{Cite web|url=https://dni24.com/press/353658-o-novom-professionalnom-prazdnike-sna.html|title=О новом профессиональном празднике сна » Независимое интернет-издание "ДНИ24"|website=Независимое интернет-издание "ДНИ24"|lang=ru|accessdate=2022-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220222155801/https://dni24.com/press/353658-o-novom-professionalnom-prazdnike-sna.html|archivedate=2022-02-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vmo24.ru/news/v_podmoskovnoy_shature_otprazdnovali_vserossiyskiy_den_industrii_sna|title=В подмосковной Шатуре отпраздновали Всероссийский день индустрии сна :|first=Владислав|last=Смирнов|website=Вести Подмосковья|date=2023-03-14|lang=ru-RU|accessdate=2023-08-25}}</ref>. Бренд аввалин истеҳсолкунандаи матрас дар Русия шуд, ки бо ширкати испании Torres Espic кор кардааст<ref>{{Cite web|url=https://www.km.ru/v-rossii/2021/12/03/893229-vremya-pervykh-kak-rossiiskaya-fabrika-matrasov-ispolzuet-evropeiskii-opy|title=Время первых: как российская фабрика матрасов использует европейский опыт для улучшения своей продукции|website=KM.RU Новости - новости дня, новости России, последние новости и комментарии|lang=ru|accessdate=2022-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211216115311/https://www.km.ru/v-rossii/2021/12/03/893229-vremya-pervykh-kak-rossiiskaya-fabrika-matrasov-ispolzuet-evropeiskii-opy|archivedate=2021-12-16}}</ref><ref>{{Citation|title=Mr. Mattress donates mattresses to Brantwood Children’s Home}}</ref>. Маҷмӯаи матрасҳои ортопедии "HÖNNEMED" шаҳодатномаи бақайдгирии тиббӣ гирифт<ref>{{Cite web|url=http://www.yugopolis.ru/news/kak-kompanii-vliyayut-na-razvitie-mediciny-razberem-na-primere-mr-mattress-146616|title=Как компании влияют на развитие медицины? Разберем на примере «Mr.Mattress»|website=Югополис|lang=ru|accessdate=2022-02-25}}</ref>, ва дар соли 2017 тавсияи Академияи илмҳои Русия<ref>{{Cite web|url=https://pronedra.ru/matrasy-ot-mr-mattress-proshli-proverku-v-rossijskoj-akademii-nauk-611569.html|title=Матрасы от «Mr.Mattress» прошли проверку в Российской Академии Наук|website=Пронедра|date=2021-10-26|lang=ru|accessdate=2022-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211216115314/https://pronedra.ru/matrasy-ot-mr-mattress-proshli-proverku-v-rossijskoj-akademii-nauk-611569.html|archivedate=2021-12-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://planet-today.ru/novosti/press-relizy/item/142858-rossijskaya-akademiya-nauk-provela-klinicheskie-issledovaniya-matrasov-mr-mattress|title=Российская Академия Наук провела клинические исследования матрасов «MR.Mattress»|website=planet-today.ru|lang=ru|accessdate=2022-02-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kuban.mk.ru/social/2022/02/24/centralnaya-klinicheskaya-bolnica-rossiyskoy-akademii-nauk-provela-klinicheskie-ispytaniya-ortopedicheskikh-matrasov.html|title=Центральная клиническая больница Российской Академии Наук провела клинические испытания ортопедических матрасов|website=kuban.mk.ru|lang=ru|accessdate=2022-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220224144831/https://kuban.mk.ru/social/2022/02/24/centralnaya-klinicheskaya-bolnica-rossiyskoy-akademii-nauk-provela-klinicheskie-ispytaniya-ortopedicheskikh-matrasov.html|archivedate=2022-02-24}}</ref>. Хулосаи сардухтур ва мудири шӯъбаи «Беморхонаи клиникии марказии Академияи илмҳои Русия» натиҷаҳои мусбати табобат ва пешгирии беморони гирифтори бемориҳои узвҳои устухону устухонро дар давраи пас аз ҷарроҳӣ нишон медиҳад<ref>{{Cite web|url=https://argumenti.ru/society/2022/02/761131|title=Проверка РАН: как Mr.Mattress повлияла на ортопедическую медицину? - Аргументы Недели. Кубань|website=argumenti.ru|accessdate=2022-02-25}}</ref>. Дар соли 2019 дар Намоишгоҳи 31-уми байналмилалии «Мебел, таҷҳизот ва масолеҳи мебел» ширкат ба «Китоби рекордҳои Русия» дохил карда шуд<ref>{{Cite web|url=https://www.metronews.ru/partners/novosti-partnerov-234/reviews/kak-matras-ot-mr-mattress-popal-v-knigu-rekordov-rossii-1896399/|title=Как матрас от «Mr.Mattress» попал в Книгу Рекордов России?|website=metronews.ru|date=2022-02-25|lang=ru|accessdate=2022-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220225073641/https://www.metronews.ru/partners/novosti-partnerov-234/reviews/kak-matras-ot-mr-mattress-popal-v-knigu-rekordov-rossii-1896399/|archivedate=2022-02-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://telegraf.by/press-relizi/64/produkciya-rossijskogo-proizvoditelya-matrasov-popala-v-knigu-rekordov-rossii/|title=Компания Mr.Mattress произвела матрас, вошедший в «Книгу Рекордов России».|website=Telegraf.by|date=2021-11-18|lang=ru-RU|accessdate=2022-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211216115311/https://telegraf.by/press-relizi/64/produkciya-rossijskogo-proizvoditelya-matrasov-popala-v-knigu-rekordov-rossii/|archivedate=2021-12-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://radio1.news/news/ekonomika/v-podmoskove-otkryli-proizvodstvo-mebeli-iz-vtorsyrya/|title=В Подмосковье открыли производство мебели из вторсырья|website=radio1.news|date=2022-12-13|lang=ru|accessdate=2023-08-21|archivedate=2023-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230821171338/https://radio1.news/news/ekonomika/v-podmoskove-otkryli-proizvodstvo-mebeli-iz-vtorsyrya/}}</ref>. Соли 2020 дар Маскав толори намоишгоҳ кушода шуд<ref>{{Cite web|url=https://inshatura.ru/news/ekonomika-i-biznes/mebelnaya-fabrika-mr-mattress-realizuet-proekt-po-pererabotke-vtorsyrya-v-novuyu-produkciyu|title=«Мебельная фабрика Mr. Mattress» реализует проект по переработке вторсырья в новую продукцию {{!}} Ленинская Шатура|website=[ Ленинская Шатура {{!}} Новости Подмосковья|lang=shatura|accessdate=2023-08-24|archivedate=2023-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230821171345/https://inshatura.ru/news/ekonomika-i-biznes/mebelnaya-fabrika-mr-mattress-realizuet-proekt-po-pererabotke-vtorsyrya-v-novuyu-produkciyu}}</ref>, ки дар паҳлӯи он муҷассамаи биринҷии "Ҷаноби Матрас" пас аз як сол насб карда шуд<ref>{{Cite web|url=https://ftimes.ru/431875-koshelek-shproty-i-gena-bukin-top-5-neobychnyh-pamyatnikov-kotorye-otkryli-v-rossii.html|title=Кошелек, шпроты и Гена Букин: ТОП-5 необычных памятников, которые открыли в России|website=FTimes.ru - свежие новости России и мира сегодня|date=2021-12-09|lang=ru|accessdate=2022-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211216115332/https://ftimes.ru/431875-koshelek-shproty-i-gena-bukin-top-5-neobychnyh-pamyatnikov-kotorye-otkryli-v-rossii.html|archivedate=2021-12-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.oka.fm/new/read/Zdes-i-sejchas/Na-yuge-Podmoskovya-budut-delat-mebel-iz-musora/|title=На юге Подмосковья будут делать мебель из мусора|website=www.oka.fm|lang=ru|accessdate=2023-08-25}}</ref>. Чунин муҷассама дар шаҳри Шатура гузошта шудааст<ref>{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/mosobl/mebel-iz-vtorsyrja-nachali-proizvodit-v-shature/|title=Мебель из вторсырья начали производить в Шатуре|website=360°|date=2022-12-13|accessdate=2023-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mosregtoday.ru/news/soc/proizvodstvo-mebeli-iz-vtorsyrya-zapustili-v-podmoskove/|title=Производство мебели из вторсырья запустили в Подмосковье|website=Подмосковье Сегодня - Mosregtoday|date=2022-12-13|lang=en|accessdate=2023-08-21}}</ref>. == Менеҷерҳо == * Михаил Бобков<ref>{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/mosobl/mebel-iz-vtorsyrja-nachali-proizvodit-v-shature/|title=Мебель из вторсырья начали производить в Шатуре|first=Екатерина|last=Кириллова|website=360°|date=2022-12-13|accessdate=2023-08-25}}</ref> == Маҳсулот == * Мебел * Матрас == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} 6b37lpmn55mwk6u83hr8mh4x4nyrjtv 0 310922 1493567 1450850 2026-11-11T12:54:21Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493567 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Абулъало Солим ибни Абдурраҳмон''' ({{lang-fa|ابوالعلاء سالم بن عبدالرحمان}}<ref>{{Cite web|url=https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%86|title=ابوالعلاء سالم بن عبدالرحمان - ویکی فقه|website=fa.wikifeqh.ir|accessdate=2023-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250625033714/http://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%86|archivedate=2025-06-25}}</ref>; зод. [[742]]/43) — {{шоир}} ва {{нависанда}}<nowiki/>и эронитабори арабинавис, котиби девони расоили халифаи уммавӣ [[Ҳишом ибни Абдумалик]], тарҷумони достонҳои «Баҳроми Чӯбин» ва китоби «Рустаму Исфандиёр» аз паҳлавӣ ба арабӣ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} jegk1w2hvlytl2p5gkndx8251hmfg4c 0 311082 1493570 1450854 2026-11-11T12:54:51Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493570 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Абулҳасан Алӣ ибни Убайдаи Райҳонӣ''' ({{lang-fa|ابوالحسن علی بن عبیده ریحانی}}; ? — 834) — хатиб, {{нависанда}}, {{шоир}} ва луғатдони эронитабори даврони [[Маъмуни Аббосӣ]]<ref>{{Cite web|url=https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D8%B1%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C|title=علی بن عبیده ریحانی - ویکی فقه|website=fa.wikifeqh.ir|accessdate=2023-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250625023622/http://fa.wikifeqh.ir/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D8%B1%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C|archivedate=2025-06-25}}</ref>, муаллифи «ал-Масвуну-л-тадриҷ», «ал-Мухотабу-л-тариқ», «Мадҳу-н-надим», «Ҷавоҳиру-л-калом ва фавоиду-л-ҳикам». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 9wnehxs9uizwsapa8cvqu4xqjetd53t 0 311158 1493564 1450836 2026-11-11T12:52:43Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493564 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Абуисҳоқ Иброҳим ибни Абдуллоҳ ибни Ҷунайди Хутталии Бағдодӣ''' ({{lang-fa|ابواسحاق ابراهیم بن عبداللّه بن جنید ختّلی بغدادی}}<ref>{{Cite web|url=https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%91%D9%87_%D8%AE%D8%AA%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C|title=ابواسحاق ابراهیم بن عبداللّه ختلی بغدادی - ویکی فقه|website=fa.wikifeqh.ir|accessdate=2023-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250625031428/http://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%91%D9%87_%D8%AE%D8%AA%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C|archivedate=2025-06-25}}</ref>; ? — [[874]]) — зоҳид, [[ориф]] ва [[муҳаддис]]и ҳанбалии эронитабор, шогирди Саид ибни Абумарям, Яҳё ибни Бакр, муаллифи китобҳои «аз-Зуҳд», «ал-Хавф», «ал-вараъ», «ар-Раҳбон». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} 6zup99ey5s736l0q9a52pcix9x4gie4 0 311168 1493575 1471731 2026-11-11T13:23:09Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493575 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон}} '''Алӣ Занд Вакилӣ''' ({{lang-fa|علی زند وکیلی}}; {{ВД-Дебоча}}) — [[овозхон]], [[навозанда]], [[оҳангсоз]] ва мударриси мусиқии аҳли [[Эрон]]. == Зиндагинома == Ӯ фаъолияти ҳунарии худ дар замина мусиқиро аз кӯдакӣ бо овоз ва навохтани тунбак оғоз кард. Пас аз се соли таҳсил дар Ҳунаристони мусиқии Шероз ва омӯхтан сантур, пиёну ва тунбак соли 81 вориди Ҳунаристони мусиқии Теҳрон ва аз ҳамонҷо фориғуттаҳсил шуд. Ӯ бо бозхонии қитъаи «Рафта» ва чанд сол баъд бо интишори қитъаи «Лолоӣ» ба шуҳрат ва маҳбубият расид. Дар ҳол ҳозир Занд Вакилӣ коршиноси мусиқӣ мебошад<ref>{{Cite web|url=https://www.alizandevakili.com/?lang=fa|title=وب سایت رسمی علی زند وکیلی – خواننده محبوب ایران|language=fa|access-date=2021-09-26|accessdate=2023-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230805084225/https://www.alizandevakili.com/?lang=fa|archivedate=2023-08-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://saednews.com/fa|title=سامانه اخبار و اطلاع رسانی دانشگاهی {{!}} ساعدنیوز|website=saednews.com|access-date=2021-09-26|accessdate=2023-09-21|archivedate=2023-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230130150158/https://saednews.com/fa}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.yjc.news/fa/news/6164747|title=کنسرت زندوکیلی در زادگاه پدری‌اش + تصــاویر|first=خبرگزاری باشگاه خبرنگاران {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}}|last=YJC|website=fa|date=July 14, 2017|language=fa|access-date=2021-09-26}}{{Пайванди мурда|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.yjc.news/fa/news/7464776|title=توله شیری که میان علی زندوکیلی و هوادارانش آشوب به پا کرد|first=خبرگزاری باشگاه خبرنگاران {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}}|last=YJC|website=fa|date=August 20, 2020|language=fa|access-date=2021-09-26}}{{Пайванди мурда|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.musicema.com/node/224331|title=مهران مدیری و علی زندوکیلی در اختتامیه جشنواره فیلم فجر خواندند|website=Musicema.com|language=fa|access-date=2021-09-26|accessdate=2023-09-21|archivedate=2024-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241008062145/https://www.musicema.com/node/224331}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Эрон]] j3fkq1nq5v1b2jmxwk20nuy1kasheci 0 311370 1493653 1452249 2026-11-11T18:58:46Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493653 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард}} '''Абуусмон Саъид ибни Ҳамиди Бағдодӣ''' ({{lang-fa|ابوعثمان سعید بن حمید بغدادی کاتب}}<ref>{{Cite web|url=https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D8%A8|title=ابوعثمان سعید بن حمید کاتب - ویکی فقه|website=fa.wikifeqh.ir|accessdate=2023-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230926171125/https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D8%A8|archivedate=2023-09-26}}</ref>; ? — [[864]], [[Бағдод]]) — {{шоир}}<nowiki/>и эронитабор, [[котиб]] ва раиси девони расоил дар дарбори [[хулафои Аббосӣ]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Хилофати Аббосиён]] 47d5kr7ccomoezsosv1rrngcli7vlyz 0 311451 1493569 1450851 2026-11-11T12:54:39Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493569 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Абулқосим Бишри Ёсин''' ({{lang-fa|ابوالقاسم بشریاسین}}; ? — дарг: 990, Маҳна) — [[ориф]], [[зоҳид]], [[суфӣ]], [[шоир]] ва [[муҳаддис]]и номвари форс-тоҷик, устоди [[Абусаиди Абулхайр]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == https://web.archive.org/web/20250625054440/http://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%D8%A8%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86 t12fmy9ngtp17o3j6a7kvobyrlrk7u9 0 311520 1493565 1450837 2026-11-11T12:52:54Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493565 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Абуисҳоқ Иброҳим ибни Насри Розӣ''' ({{lang-fa|ابواسحاق ابراهیم بن نصر رازی}}; ? — 901) — ҳофизи ҳадис ва аз [[муҳаддис]]они Наҳованд<ref>{{Cite web|url=https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C|title=ابواسحاق ابراهیم بن نصر رازی - ویکی فقه|website=fa.wikifeqh.ir|accessdate=2023-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250625030809/http://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C|archivedate=2025-06-25}}</ref>, муаллифи «ал-Муснад». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} 2cir17ofkvzkuxswil9nphu14hjrof9 0 311581 1493576 1450877 2026-11-11T13:24:48Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493576 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Абулҳасан Алӣ ибни Саҳл ибни Муҳаммад ибни Азҳари Исфаҳонӣ'''<ref>{{Cite web|url=https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D9%87%D9%84_%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%B1_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C|title=ابوالحسن علی بن سهل ازهر اصفهانی - ویکی فقه|website=fa.wikifeqh.ir|accessdate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241130201006/https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D9%87%D9%84_%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%B1_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C|archivedate=2024-11-30}}</ref> ({{lang-ar|أبوالحسن علي بن سهل الأصفهاني}}; {{ВД-Дебоча}}) — донишманди ислом, [[ориф]] ва мутасаввифи форс-тоҷик, ки шарҳи ҳолоту каромот ва риёзоти вай дар китоби «[[Тазкирату-л-авлиё]]» омадааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} slsdniamnbd1kehky00t3wjjh7kkrub 0 311931 1493563 1483661 2026-11-11T12:48:04Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493563 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Абдунур}} {{Олим}} '''Абдунур Бушҳоқӣ''' ({{lang-ar|عبد النور بوسحاقي}}, {{lang-en|Abdenour Boushaki}}, {{ВД-Дебоча}}) устоди донишгоҳ, сиёсатмадори исломгаро ва фаъоли фарҳангӣ аз Алҷазоир аст.<ref>https://dz.linkedin.com/in/abdenour-boushaki-03057193{{Пайванди мурда|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://copainsdavant.linternaute.com/p/abdenour-boushaki-18841275</ref><ref>https://www.facebook.com/AbdenourBoushaki1/</ref><ref>https://twitter.com/aboushaki</ref><ref>https://www.pinterest.com/abdenour_boushaki/</ref> == Оила == Бушҳоқӣ дар соли 1972 дар оилаи марабутҳои алҷазоирӣ таваллуд шудааст, ки дар коммунаи Тения, дар шарқи музофоти Алҷазоир зиндагӣ мекард.<ref>https://en.rodovid.org/wk/Person:1508304</ref> Вай аз насли 18-уми насли диншиноси мусалмони суннатӣ Малики Сидӣ Бушакӣ (1394-1453) дар деҳаҳои Сумаа, Мералдене, Табрахимт ва дар минтақаи ҷанубии шаҳри Тения маскан гирифтааст.<ref>https://www.wikitree.com/wiki/Boushaki-1</ref> Падари ӯ Буалем Бушҳоқӣ ва модараш Мелха Белхосин, ҳам аз оилаҳои Морабит ва Чорфа, ки дар минтақаи Кобилия зиндагӣ мекунанд.<ref>https://everybodywiki.com/Abdenour_Boushaki</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.djazairess.com/fr/elwatan/1586092 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-10-22 |archivedate=2023-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231022110444/https://www.djazairess.com/fr/elwatan/1586092 }}</ref> == Маълумот == Бушҳоқӣ маълумоти пешакии худро аз волидонаш гирифтааст, ки дар он ҷо падараш Буалим Бушҳоқӣ (1931-2003) асосҳои забони арабӣ ва Қуръони карим, инчунин асосҳои ҳисобу китоби арифметикиро ба ӯ омӯзонидааст.<ref>https://plus.wikimonde.com/wiki/Enseignement_%C3%A0_Th%C3%A9nia{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://wikimapia.org/street/17710197/</ref> Ҳузури хешовандони наздики соҳибмаълумот, инчунин бародарону хоҳарони мактабхонаш ба ӯ имкон дод, ки мафҳумҳои пешакии тарбияи томактабиро дар муҳити хуши оилавӣ аз арзишҳои ахлоқию маънавӣ ғанӣ омӯзад.<ref>{{Cite web |url=https://encyclopedia.pub/entry/50061 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-10-22 |archivedate=2023-10-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231012083059/https://encyclopedia.pub/entry/50061 }}</ref><ref>https://wikimapia.org/street/17710196/</ref> Аз ин рӯ, ӯ аз овони ҷавонӣ як полиглоти боистеъдод буд ва қодир ба талаффузи лаҳҷаи арабии алҷазоирӣ, араби адабии Қуръонӣ, фаронсавии сахтгир ва андаке бадеиву мусиқии англисӣ буд ва ин аз таъсири амаки падараш Бузид Бушҳоқӣ (1935) аст. -2023), ки хонандаи бузурги роман ва адабиёти ҷаҳонӣ буд.<ref>https://wikimapia.org/street/17710206/</ref><ref>https://wikimapia.org/street/17710202/</ref> Дохилшавии ӯ дар моҳи сентябри соли 1978 ба мактаби ибтидоии якҷинс барои мардон дар Тения як нуқтаи ҳалкунанда дар ҳаёти ӯ буд, зеро он ҳамагӣ чанд даҳҳо метр аз хонаи оилаи ӯ буд ва ин наздикӣ ба ӯ устувории академиро кафолат дод, ки аз таъхирҳои саҳарӣ канорагирӣ мекард. набудани зимистон.<ref>https://wikimapia.org/31088700/</ref><ref>https://wikimapia.org/street/17710222/</ref> Ҳамин тариқ, Абдунур Бушҳоқӣ шаш сол пай дар пай таҳсили аввалини худро идома дода, ҳамеша дар синфи худ аввал буд, ба истиснои ду мавриде, ки бемор шуд ва ба бемории гулӯ ва сипас ба сурхча гирифтор шуд ва сипас ҳамкораш Ҷамел Бушенеб дар таснифот аз ӯ пеш гузашт.<ref>https://military-history.fandom.com/wiki/Bouzid_Boushaki</ref> Бушҳоқӣ дар имтиҳони мактаби ибтидоии соли шашум, ки моҳи июни соли 1984 дар мактаби писарони Тения баргузор шуда буд, бо шукуфоӣ ва бомуваффақият иштирок кард, ки бо таъсиси музофоти Бумердес ҳангоми тақсимоти маъмурӣ ва ҳудудии моҳи феврали соли 1984 ва ба округи нави интихоботии Бумердес гузаштани коммунаҳои Теняи музофоти Алҷазоир.<ref>http://www.djs35.dz/wilaya%20de%20boumerdes.html</ref><ref>https://radioalgerie.dz/news/fr/article/20150727/47679.html</ref> Пас аз он ин донишҷӯи ҷавон аз ин имтиҳони пуртаҷриба ва маъмули мактаб 214 хол аз рӯи ҷадвали умумии 220 хол ё ба ҳисоби миёна 19,45/20,00 ба даст овард ва ҳамин тавр ӯро дар насли худ дар тамоми мактаб дар ҷои аввал гузошт. оид ба маориф.<ref>https://www.aps.dz/algerie/144832-education-un-examen-de-mise-a-niveau-a-la-fin-du-cycle-primaire</ref> == Тасаввуф == Бушҳоқӣ тавассути фаъолияти расонаии худ барои таҷдиди маънавӣ дар Алҷазоир барои эҳёи Завияҳо дар Алҷазоир аз тасаввуф дар чаҳорчӯби бародарии Раҳмоният таблиғ кард.<ref>https://twitter.com/AbdenourBousha1</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.djazairess.com/fr/infosoir/30949 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-10-22 |archivedate=2023-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231022110444/https://www.djazairess.com/fr/infosoir/30949 }}</ref> Он аз расонаҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ барои таблиғи фаҳмиш ва амалияи хуби тасаввуф дар сатҳи фардӣ ва дастаҷамъӣ, тавассути зикру дуъо бо адолати рафтори дар муҳити иҷтимоӣ зарурӣ истифода мекунад.<ref>https://twitter.com/AbdenourBousha1</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.djazairess.com/fr/infosoir/30949 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-10-22 |archivedate=2023-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231022110444/https://www.djazairess.com/fr/infosoir/30949 }}</ref> == Зававияи [[Сиди Бушҳоқӣ]] == Бушҳоқӣ ҳоло дар лоиҳаи барқарорсозии Зававияи [[Сиди Бушҳоқӣ]] дар канори шаҳри [[Тения]], пас аз хароб шудани он дар соли 1957 дар ҷанги истиқлолияти Алҷазоир ширкат дорад.<ref>https://plus.wikimonde.com/wiki/Zaou%C3%AFa_de_Sidi_Boushaki</ref><ref>https://everybodywiki.com/Zaou%C3%AFa_de_Sidi_Boushaki</ref> Ин лоиҳа ба дастурҳои Вазорати корҳои дин ва вақфҳо барои эҳёи бозгашт ба асосҳо тавассути барқарорсозии зававияҳое, ки Фаронса пеш аз истиқлолият дар соли 1962 хароб карда буданд ва инчунин боз кардани дигар муассисаҳои динии ислом дар Алҷазоир баста ё баста шудаанд. дар давоми даҳсолаи терроризми салафия нобуд карда шуд.<ref>https://handwiki.org/wiki/Religion:Zawiyet_Sidi_Boushaki</ref><ref>{{Cite web |url=https://encyclopedia.pub/entry/48531 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-10-22 |archivedate=2023-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230828093316/https://encyclopedia.pub/entry/48531 }}</ref> Қариб ҳамаи зававияҳои суфии тарикаи раҳамният дарҳои худро ба рӯи таълим дар музофоти Бумердес боз кардаанд, дар ин маврид Зауияи Сиди Амар Чериф ва Зауияи Сиди Бумердассӣ ва он боқӣ мемонад, ки се зауиаи Қуръонӣ мактабҳои Зававия [[Сиди Бушҳоқӣ]] , Зававия аз Сиди Салем ва Зававия аз Сиди Гобрини, ки мунтазири боз шудан ба сӯи сӯфиён ва ҷамъияти ҳақиқӣ ҳастанд, ки дар истинодҳои исломии Алҷазоир пайваст ва лангар шудаанд.<ref>{{Cite web |url=https://encyclopedia.pub/entry/34431 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231022110443/https://encyclopedia.pub/entry/34431 |archivedate=2023-10-22}}</ref> Ҷустуҷӯи замини мувофиқ дар беруни Тения идома дорад ва Абдунур Бушҳоқӣ ба агентҳои расмӣ ва ассотсиатсия фишор меорад, то қитъаи заминеро пайдо кунанд, ки паҳнои тақрибан панҷ гектарро дарбар гиранд, ки биноҳо ва биноҳои ин мактаби бостонии исломиро дар соли 1442 аз ҷониби теолог [[Сиди Бушҳоқӣ]] сохтааст пас аз баргаштанаш аз сафари ибтидоии худ ба Мачрек.<ref>https://www.depechedekabylie.com/national/175021-proteger-imperativement-notre-referent-religieux/</ref><ref>http://www.lequotidien-oran.com/index.php?news=5213392</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ|2|}} {{Зиндагинома-хурд}} {{Пайвандҳои беруна}} ph0w0f1i7z4qiw78bwurqvawi67iymu 0 313000 1493585 1461238 2026-11-11T14:59:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493585 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Шайх Муҳаммад Дарвеши Самарқандӣ''' ({{lang-fa|شيخ محمد درويش سمرقندی}}; {{ВД-Дебоча}}) — сӯфӣ, ориф ва яке аз намоядагони тариқати нақшбандия, хоҳарзодаи шайх [[Муҳаммад Зоҳиди Вахшӣ|Муҳаммад Зоҳиди Самарқандӣ]]. == Зиндагинома == Дарвеш Муҳаммад даст иродат ба [[Хоҷа Аҳрор]] дода ва иҷозаи хилофатро аз [[Шайх Муҳаммади Зоҳид]] гирифта буд ва дар қаряи Амкина сукунат дошт ва дар кунҷи узлат машғули риёзат буд. Вай солиёни дароз дар хидмати Шайх Муҳаммади Зоҳид буд ва пас аз даргузашти ин пир халифаву ҷонишини ӯ шуд ва дорои пайравони бисёр буд, аз ҷумлаи онон шайх Муҳаммад Хоҷагии Амкинагӣ аст<ref>{{Cite web|url=https://www.erfanabad.org/fa/modules/news/article.php?storyid=455|title=شيخ محمد درويش سمرقندی قدّس سرّه - چهره های ماندگار - مطالب سایت - erfanabad.org|website=www.erfanabad.org|accessdate=2023-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231219162509/https://www.erfanabad.org/fa/modules/news/article.php?storyid=455|archivedate=2023-12-19}}</ref>. == Даргузашт == Вафоти Шайх Муҳаммади Дарвеш дар сол 970 ҳиҷрӣ иттифоқ уфтод. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Нақшбандия}} 47djjudyjmydbt2tix1ei0h2cx428zg 0 315327 1493639 1452219 2026-11-11T18:29:41Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493639 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Рафеъи Форсӣ''' ({{lang-fa|رفیع‌ فارسی}}), '''Рафеъуддин Марзбонии Шерозӣ''' ({{lang-fa|رفیع‌الدین مرزبانی شیرازی فارسی}}; ? — қарни XII) — {{шоир}}<nowiki/>и қасидасаро ва [[донишманд]]и форс-тоҷик ва яке аз барҷастатарин намояндагони сабки ироқӣ. Дари бораи Рафеъуддин Марзбониии Шерозӣ иттилооти чандоне дар даст нест ва манобеъ, ахбори гуногун ва гоҳ мутаноқизе аз ӯ ба даст додаанд. Гуфта шуда, ки вай аҳли Шероз ва шоири балиғу хушсухан буд. Бархе ӯро муосири [[Абусалики Гургонӣ|Абусалик Гургонӣ]], дониста ва баъзе ҳамасри Ҳанзалаи Бодғисӣ ва гурӯҳе номбурдаро аз сарояндагони сада чаҳорум ва ҷамъе вайро дар зумра шоирони қарн шашум ва аз шоирони давлати Салҷуқиён донистаанд<ref>{{Cite web|url=https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%B9%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C|title=رفیع‌الدین مرزبانی شیرازی فارسی - ویکی فقه|website=fa.wikifeqh.ir|accessdate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250625014353/http://fa.wikifeqh.ir/%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%B9%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C|archivedate=2025-06-25}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 5cihbxu32ism8begayijzypvx8vge8o 0 315470 1493637 1493276 2026-11-11T18:25:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493637 wikitext text/x-wiki '''Пушткӯҳи Шомил''' ({{lang-fa|پشتکوه شمیل}}) — як мавзеи дар [[Ноҳияи_Шомил|Бахши деҳоти Шомил]], Ноҳияи Шомил , [[Ноҳияи_Шомил|шаҳристони Шомил]], [[Шаҳристони Бандар-Аббос|шаҳристони Бандар Аббос]], [[устони Ҳурмузгон]]и [[Эрон]] аст. Он як қисми ҷудогонаи ноҳияи Шамил аст, ки дар шимоли кӯҳи Ниён ва ноҳияи Шамил, ғарби ноҳияи Рӯдхане, ҷануби ноҳияи Сиёҳу ва шарқи Хурғу ва ноҳияи Сархун ҷойгир аст. [[Акс:Niyan_mountain.jpg|мини]] Он аз деҳаҳои зерин иборат аст: * Кух Лаҳру <ref>{{Cite web|url=https://www.tageo.com/index-e-ir-v-11-d-m4993239.htm|title=KUH LAHRU Geography Population Map cities coordinates location - Tageo.com|website=www.tageo.com}}</ref> * Кух Дазан <ref name="census2006" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.tageo.com/index-e-ir-v-11-d-m4993237.htm|title=KUH DAZAN Geography Population Map cities coordinates location - Tageo.com|website=www.tageo.com}}</ref> * Solubalm <ref name="census2006" /> * Гардане Пошткӯҳ <ref name="census2006" /> <ref>{{Cite web|url=https://addressmap.ir/108824/%d8%b1%d9%88%d8%b3%d8%aa%d8%a7%db%8c-%da%af%d8%b1%d8%af%d9%86%d9%87-%d9%be%d8%b4%d8%aa%da%a9%d9%88%d9%87|title=روستای گردنه پشتکوه بندرعباس اطلاعات گردشگری – آدرس مپ|website=addressmap.ir|date=February 9, 1402}}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Қалам <ref name="census2006" /> * Сихуран <ref name="census2006" /> <ref>{{Cite web|url=https://safarzon.com/en/attractions/5735-Sikhuran-village|title=Sikhuran village ، Bandar Abbas|website=safarzon.com|accessdate=2024-03-15|archivedate=2023-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231220211901/https://safarzon.com/en/attractions/5735-Sikhuran-village}}</ref> * Занҳӣ <ref name="census2006" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.getamap.net/maps/iran/hormozgan/_zanhi/|title=Zanhi Map, Weather and Photos – Iran: populated place – Lat:27.6311 and Long:56.7711|website=www.getamap.net}}</ref> * Конар Сиаҳ <ref name="census2006" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.chargoshe.ir/fa/v/village/79569|title=کنارسیاه (بندرعباس)|author=توریستی|first=چهارگوشه-معرفی استان ها و شهر های ایران و جاذبه های|website=چهارگوشه – معرفی استان ها و شهر های ایران و جاذبه های توریستی}}</ref> * Гаҷги Пошткуҳ <ref name="census2006" /> * Қабри Барику <ref>{{Cite web|url=https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Tonb_Bariku&params=27_38_10_N_56_45_30_E_region:IR_type:city(84)|title=GeoHack - Tonb Bariku}}</ref> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} <ref>{{Cite book|last=ایران|first=اتو اطلس|title=اتو اطلس ایران|date=2016|publisher=موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی|year=2016|isbn=978-964-342-435-0|edition=1|location=Tehran, iran|publication-date=2016|url=https://www.gisoom.com/book/1984195/%25DA%25A9%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25A8-%25D8%25A7%25D8%25AA%25D9%2588-%25D8%25A7%25D8%25B7%25D9%2584%25D8%25B3-%25D8%25A7%25DB%258C%25D8%25B1%25D8%25A7%25D9%2586/%3famp|language=Persian|trans-title=Auto Atlas of Iran|access-date=2024-03-15|archive-date=2024-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20241129005422/https://www.gisoom.com/book/1984195/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%AA%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%3famp|dead-url=yes}}</ref> <ref>{{Cite book|last=استان هرمزگان|first=مجموعه راهنمای جامع ایرانگردی : استان هرمزگان|title=مجموعه راهنمای جامع ایرانگردی: استان هرمزگان|date=1999|publisher=موسسه تحقیقات و انتشارات کاروان جهانگردان|year=1999|isbn=978-964-6635-13-5|edition=1|location=Tehran, iran|publication-date=1999|url=https://www.gisoom.com/book/1136892/%25DA%25A9%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25A8-%25D9%2585%25D8%25AC%25D9%2585%25D9%2588%25D8%25B9%25D9%2587-%25D8%25B1%25D8%25A7%25D9%2587%25D9%2586%25D9%2585%25D8%25A7%25DB%258C-%25D8%25AC%25D8%25A7%25D9%2585%25D8%25B9-%25D8%25A7%25DB%258C%25D8%25B1%25D8%25A7%25D9%2586%25DA%25AF%25D8%25B1%25D8%25AF%25DB%258C-%25D8%25A7%25D8%25B3%25D8%25AA%25D8%25A7%25D9%2586-%25D9%2587%25D8%25B1%25D9%2585%25D8%25B2%25DA%25AF%25D8%25A7%25D9%2586/%3famp|language=Persian|trans-title=Comprehensive guidebook for Iran travel: Hormozgan province|access-date=2024-03-15|archive-date=2025-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411145129/https://www.gisoom.com/book/1136892/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86/?amp|dead-url=yes}}</ref> <ref>{{Cite book|last=استان های ایران|first=اطلس گیتاشناسی|title=اطلس گیتاشناسی استانهای ایران|date=2005|publisher=موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی|year=2005|isbn=978-964-342-165-6|edition=3|location=Tehran, iran|publication-date=2005|url=https://gitashenasi.com/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86|language=Persian|trans-title=Atlas of Geology of Iranian Provinces|archive-url=https://web.archive.org/web/20240511223315/https://gitashenasi.com/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86|archive-date=2024-05-11|access-date=2024-03-15|dead-url=yes}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.shabestan.news/news/840738/%D8%AC%D8%B0%D8%A8-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AC%D9%87-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A2%D8%B1%D8%B2%D9%88%DB%8C|title=جذب و تربیت کودکان محور فعالیت‌های کانون مسجد انصارالحجه شمیل/آرزوی بچه‌های مسجد رفتن به اردوی مشهد است|website=شبستان|date=2019-10-07|lang=fa|accessdate=2024-03-06|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307210553/https://www.shabestan.news/news/840738/%D8%AC%D8%B0%D8%A8-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AC%D9%87-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A2%D8%B1%D8%B2%D9%88%DB%8C}}</ref> <ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.aparat.com/v/h3gwV|title=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|lang=fa|accessdate=2024-03-06|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213011/https://www.aparat.com/v/h3gwV}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.yjc.ir/fa/news/8397347|title=دشت شَمیل؛ ناشناخته دیار آب و آفتاب|author=YJC|first=خبرگزاری باشگاه خبرنگاران {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}}|website=fa|date=2023-03-25|lang=fa|accessdate=2024-03-06}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://nhn.ir/%d8%a2%d8%aa%d8%b4-%d8%b3%d9%88%d8%b2%db%8c-%d8%a8%d8%b1%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%86%d8%ae%d9%84%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%ae%d8%b4-%d8%b4%d9%85%db%8c%d9%84/|title=آتش سوزی برخی از نخلستان های بخش شمیل|author=nhn1|website=روزنامه ندای هرمزگان|date=2021-05-30|lang=fa-IR|accessdate=2024-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213009/https://nhn.ir/%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%B3%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%AE%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84/|archivedate=2024-03-07}}</ref> <ref name="auto2">{{Cite web|url=https://www.namavid.com/video/1917596/Nature-Peshtkoh-village-Shamil-Hormozgan|title=طبیعت روستای پشتکوه شمیل هرمزگان|website=نماوید|lang=fa|accessdate=2024-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213009/https://www.namavid.com/video/1917596/Nature-Peshtkoh-village-Shamil-Hormozgan|archivedate=2024-03-07}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.aparat.com/v/VrIEz|title=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|lang=fa|accessdate=2024-03-06|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213013/https://www.aparat.com/v/VrIEz}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://dana.ir/1440868/%D9%85%D9%87%D8%AC%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DA%A9%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D9%BE%D8%B3%D8%B1%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|title=مهجور ماندن منطقه ای بکر در هرمزگان/شمیل به جای پیشرفت پسرفت کرده است!|website=dana.ir|lang=fa|accessdate=2024-03-06|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213009/https://dana.ir/1440868/%D9%85%D9%87%D8%AC%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DA%A9%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D9%BE%D8%B3%D8%B1%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2022-06-10|title=تابش خورشید مطهر رضوی در بخش شمیل|url=http://sahebkhabar.ir/news/54502022/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B4-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84|accessdate=2024-03-06|work=صاحب‌خبر|language=fa|archivedate=2025-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250103112347/https://sahebkhabar.ir/news/54502022/%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25A8%25D8%25B4-%25D8%25AE%25D9%2588%25D8%25B1%25D8%25B4%25DB%258C%25D8%25AF-%25D9%2585%25D8%25B7%25D9%2587%25D8%25B1-%25D8%25B1%25D8%25B6%25D9%2588%25DB%258C-%25D8%25AF%25D8%25B1-%25D8%25A8%25D8%25AE%25D8%25B4-%25D8%25B4%25D9%2585%25DB%258C%25D9%2584}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.aparat.com/v/84cg5/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87_%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84_%D8%B3%D8%AF_%DA%A9%D9%86%D8%AC%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B1?t=%7Bseek_to_second_number%7D|title=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|lang=fa|accessdate=2024-03-06|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213010/https://www.aparat.com/v/84cg5/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87_%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84_%D8%B3%D8%AF_%DA%A9%D9%86%D8%AC%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B1?t=%7Bseek_to_second_number%7D}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.sobhesahel.com/news/65054/%DA%A9%D9%85%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D8%AF|title=گروه رسانه‌ای صبح‌ساحل|website=گروه رسانه‌ای صبح‌ساحل|date=2022-01-12|lang=fa-IR|accessdate=2024-03-06}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.aparat.com/v/YCHgI|title=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|lang=fa|accessdate=2024-03-06|archivedate=2023-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231221043001/https://www.aparat.com/v/YCHgI}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-203/1184664-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D9%87-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B2%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA|title=شهید باسره، هوای جنگ زده ها را داشت|website=پایگاه خبری جماران|date=2024-03-05|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213009/https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-203/1184664-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D9%87-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B2%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ostanha.tabnak.ir/fa/news/1071250/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B5%D9%86%D8%A7%D9%81-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF|title=علی باصره" رئیس اتاق اصناف بندرعباس باقی ماند|author=ها|first=اخبار استان|website=fa|date=2022-10-10|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archivedate=2025-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250312152231/https://ostanha.tabnak.ir/fa/news/1071250/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B5%D9%86%D8%A7%D9%81-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://akharinkhabar.ir/local/9674156|title=آخرین خبر {{!}} ویدئو/ هنرمند جوان هرمزگانی درگذشت|website=آخرین خبر|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213009/https://akharinkhabar.ir/local/9674156}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.hawzahnews.com/news/886109/%D8%A2%D8%B5%D9%81-%D8%A8%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF|title=«آصف باصره» رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه هرمزگان شد|website=خبرگزاری حوزه|date=February 13, 2020|accessdate=2024-03-15|archivedate=2024-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240308125020/https://www.hawzahnews.com/news/886109/%D8%A2%D8%B5%D9%81-%D8%A8%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://emdad.ir/fa/news/140993|title=نمایش خبر {{!}} کمیته امداد امام خمینی (ره)|website=emdad.ir|accessdate=2024-03-05|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213009/https://emdad.ir/fa/news/140993}}</ref> <ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.isna.ir/news/97020201106/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA/|title=پشت کوه‌ها روستایی است، جاده‌ای باید ساخت! - ایسنا|website=www.isna.ir|accessdate=2024-03-05}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.sobhesahel.com/news/65054/%DA%A9%D9%85%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D8%AF|title=گروه رسانه‌ای صبح‌ساحل|website=گروه رسانه‌ای صبح‌ساحل|date=2022-01-12|lang=fa-IR|accessdate=2024-03-05}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://navideshahed.com/fa/news/553232|title=سفر یکروزه مدیرکل بنیاد هرمزگان به روستای پشتکوه از توابع بخش شمیل|author=شهادت|first=نوید شاهد {{!}} فرهنگ ایثار و|website=fa|date=2023-02-02|lang=fa|accessdate=2024-03-05}}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.aparat.com/v/84cg5|title=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213012/https://www.aparat.com/v/84cg5}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.isna.ir/photo/khalijefars-49394/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87|title=مشکلات راه روستایی در پشتکوه|website=ایسنا|date=2018-04-22|lang=fa|accessdate=2024-03-05}}</ref> ] <ref>{{Cite web|url=https://www.yjc.ir/fa/news/8643491/%D8%AA%D8%AD%D9%88%DB%8C%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%86%D9%87-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84|title=تحویل سند مالکیت مسکونی به مردم روستای گردنه پشتکوه بخش شمیل|author=YJC|first=خبرگزاری باشگاه خبرنگاران {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}}|website=fa|date=2024-01-13|lang=fa|accessdate=2024-03-05}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.iribnews.ir/fa/news/4120880/%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%DB%B7%DB%B2-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%84%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%86%D9%87-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84|title=اهدای ۷۲ سند ملکی به مردم روستای گردنه پشتکوه بخش شمیل|author=AGENCY|first=خبرگزاری صدا و سیما &#124; IRIB NEWS|website=fa}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.yjc.ir/fa/news/8615721|title=آغاز برداشت پرتقال از باغات روستای پشتکوه بخش شمیل بندرعباس+عکس و فیلم|author=YJC|first=خبرگزاری باشگاه خبرنگاران {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}}|website=fa|date=2023-12-07|lang=fa|accessdate=2024-03-05}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://setad.ir/news/4071/%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%A2%D8%A8%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%AA|title=ایجاد آبزی پروری در روستای پشتکوه هرمزگان به همت بنیاد برکت|website=setad.ir|date=2022-06-11|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archivedate=2024-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240314034435/https://setad.ir/news/4071/%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%A2%D8%A8%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%AA}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.sobhesahel.com/news/52484/%D8%B3%D9%84%D9%81%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%AF%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D9%84%D9%85-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84|title=گروه رسانه‌ای صبح‌ساحل|website=گروه رسانه‌ای صبح‌ساحل|date=2021-03-28|lang=fa-IR|accessdate=2024-03-05}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.iscanews.ir/news/1190035/%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87-%DB%B2%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%82-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA|title=پشتکوه ۲۰ سال در انتظار اتصال به شبکه برق هرمزگان است/ وضعیت خطرناک سیم‌کشی از ترانس به منازل|website=www.iscanews.ir|date=2023-07-17|lang=fa|accessdate=2024-03-05}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.namavid.com/video/1917596/Nature-Peshtkoh-village-Shamil-Hormozgan|title=طبیعت روستای پشتکوه شمیل هرمزگان|website=نماوید|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213009/https://www.namavid.com/video/1917596/Nature-Peshtkoh-village-Shamil-Hormozgan|archivedate=2024-03-07}}</ref> <ref name="auto1" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.aparat.com/v/35LTo|title=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213009/https://www.aparat.com/v/35LTo}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.aparat.com/v/YCHgI|title=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archivedate=2023-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231221043001/https://www.aparat.com/v/YCHgI}}</ref> ]. <ref>{{Cite web|url=https://www.aparat.com/v/YCHgI|title=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archivedate=2023-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231221043001/https://www.aparat.com/v/YCHgI}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.aparat.com/v/VrIEz|title=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213013/https://www.aparat.com/v/VrIEz}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.aparat.com/v/h3gwV|title=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|lang=fa|accessdate=2024-03-05|archivedate=2024-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307213011/https://www.aparat.com/v/h3gwV}}</ref>{{Эзоҳ}}'''^''' ''OpenStreetMap contributors (5 September 2023). "Shamil, Bandar Abbas County" (Map). OpenStreetMap. Retrieved 5 September 2023.'' ^ Jump up to:^'''''a''''' ^'''''b''''' ''"Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016)". AMAR (in Persian). The Statistical Center of Iran. p. 22. Archived from the original (Excel) on 5 May 2022. Retrieved 19 December 2022.'' '''^''' Shamil can be found at GEOnet Names Server, at this link, by opening the Advanced Search box, entering "-3084414" in the "Unique Feature Id" form, and clicking on "Search Database". ^ Jump up to:^'''''a''''' ^'''''b''''' ''Fazli, Rahmani (3 January 2019). "The establishment of Shamil District in Bandar Abbas County was officially announced by the Minister of Interior; the establishment of Jalabi Rural District in Takht District; and Hasan Langi Rural District in Shamil District". Hormozgan Today (in Persian). Ministry of Interior, Council of Ministers. Archived from the original on 5 September 2023. Retrieved 5 September 2023.'' '''^''' ''Mousavi, Mirhossein (2 February 1366). "Creation and formation of 14 rural districts, including villages, farms and places located in Bandar Abbas County, Hormozgan province". Laws and Regulations Portal of the Islamic Republic of Iran (in Persian). Ministry of Interior, Council of Ministers. Archived from the original on 11 March 2022. Retrieved 9 February 2024.'' '''^''' ''"Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006)". AMAR (in Persian). The Statistical Center of Iran. p. 22. Archived from the original (Excel) on 20 September 2011. Retrieved 25 September 2022.'' '''^''' ''"Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011)". Syracuse University (in Persian). The Statistical Center of Iran. p. 22. Archived from the original (Excel) on 17 January 2023. Retrieved 19 December 2022.'' <nowiki>https://www.irna.ir/news/85399018/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF</nowiki> www.iribnews.ir/fa/amp/news/4165997 <nowiki>https://aftabnews.ir/fa/news/894970/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%B4%D8%AF</nowiki> == Пайвандҳои беруна == * [https://www.isna.ir/news/97020201106/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA/ ПЕШТ КУҲА РӮСТАИ АСТ, ҶАДҲАИ БИД САХТ!] [https://www.isna.ir/news/97020201106/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA/ – исна] * [https://www.sobhesahel.com/news/65054/%DA%A9%D9%85%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D8%AF گروه رسانه‌ای صبح‌ساحل] * [https://www.isna.ir/photo/khalijefars-49394/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87/ МАШКЛАТ РАҲ РУСАТИИ ДАР ПШТКОҲ – ИСНА] * [https://www.aparat.com/v/bq64W/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4_%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C_%DA%AF%D8%AC%DA%AF_%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3?t=%7Bseek_to_second_number%7D Афарат – Суруси Истрак Вайдиё] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20231019194534/https://www.aparat.com/v/bq64W/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4_%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C_%DA%AF%D8%AC%DA%AF_%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DA%A9%D9%88%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3?t=%7Bseek_to_second_number%7D |date=2023-10-19 }} * [https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395] * [https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Tonb_Bariku&params=27_38_10_N_56_45_30_E_region:IR_type:city(84) GeoHack - Tonb Bariku] [[Гурӯҳ:Шаҳристони Бандар-Аббос]] enn5xoeenz6wanwn1pdvyiv8byvm6nl 0 315630 1493580 1452594 2026-11-11T14:12:24Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493580 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Бурҳонуддини Насафӣ''' ({{lang-fa|برهان الدین نسفی}}; 1204, Бағдод — 1281, ҳамон ҷо) — [[муфассир]], [[муҳаддис]], мутакалим ва [[фақеҳ]]и ҳанафии<ref>{{Cite web|url=https://rch.ac.ir/article/Details/6505|title=برهان الدین نسفی|publisher=دایرة المعارف اسلامی|accessdate=2024-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240319075911/https://rch.ac.ir/article/Details/6505|archivedate=2024-03-19}}</ref> форс-тоҷик, муаллифи «Муқаддима фӣ илми-л-хилоф» ва «Маншаъу-н-назар». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 9y92zdr20fd9avbpqbop7pwwueyl13g 0 315799 1493568 1460316 2026-11-11T12:54:31Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493568 wikitext text/x-wiki {{Донишманд}} '''Абулқосим Абдуллоҳи Кошонӣ''' ({{lang-fa| ابوالقاسم عبدالله بن علی بن محمد ابی طاهر کاشانی}}; ? — пас аз 1324) — {{нависанда}} ва {{муаррих}}<nowiki/>и форс-тоҷик, дӯсту шогирди [[Рашидуддин Фазлуллоҳи Ҳамадонӣ]] ва муаллифи «Зубдату-т-таворих»<ref>{{Cite web|url=https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(_%D9%80_%D9%BE%D8%B3_%D8%A7%D8%B2_%DB%B7%DB%B2%DB%B4%D9%82)|title=ابوالقاسم کاشانی، عبدالله بن علی ( ـ پس از ۷۲۴ق) - ویکیجو {{!}} دانشنامه آزاد پارسی|website=wikijoo.ir|accessdate=2024-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240401051953/https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(_%D9%80_%D9%BE%D8%B3_%D8%A7%D8%B2_%DB%B7%DB%B2%DB%B4%D9%82)|archivedate=2024-04-01}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} hx7p5j2o3ykmo92yqreu0jlgstb5t4x 0 316157 1493566 1460315 2026-11-11T12:53:31Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493566 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Абулбаракот Муҳаммади Козирунӣ''' ({{lang-fa|ابوالبرکات محمد کازرونی}}), машҳур ба '''Ҳоҷӣ Ҳарроси Козирунӣ''' ({{lang-fa|حاج هراس کازرونی}}<ref>{{Cite web|url=https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_(%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%DB%B7%DB%B5%DB%B7%D9%80_%DB%B8%DB%B4%DB%B3%D9%82)|title=ابوالبرکات کازرونی، محمد (مدینه ۷۵۷ـ ۸۴۳ق) - ویکیجو {{!}} دانشنامه آزاد پارسی|website=wikijoo.ir|accessdate=2024-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260118164027/https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_(%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%DB%B7%DB%B5%DB%B7%D9%80_%DB%B8%DB%B4%DB%B3%D9%82)|archivedate=2026-01-18}}</ref>; 1356, Мадина — 1439, ҳамон ҷо) — [[муҳаддис]], [[муфассир]] ва [[фақеҳ]]и форс-тоҷик, муаллифи «ал-Муғнӣ», «Шарҳу-т-Танбеҳ»-и Абуисҳоқ ва «Баҳру-с-саодат». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 9nngqpu85ddbpsdrx5inudqmqtc59us 0 316661 1493619 1398540 2026-11-11T17:24:26Z Zosya95 54344 1493619 wikitext text/x-wiki [[Акс:Island near Fiji.jpg|мини|300пкс|Ҷазирае дар наздикии [[Фиҷӣ]]]] '''Ҷазира''' (аз {{lang-ar|جزيرة}} — ''ҷазира'') — қитъаи [[хушкӣ]] аст, ки аз ҳар тараф бо об иҳота шуда, аз [[материк]] ҷудо мебошад. Ҷазираҳо дар [[уқёнус]]ҳо, [[баҳр]]ҳо, [[кӯл]]ҳо ва [[дарё]]ҳо воқеъ гардидаанд. Онҳо аз ҷиҳати масоҳат, пайдоиш, сохти геологӣ ва шароити табиӣ аз якдигар фарқ мекунанд.<ref name="geography">{{Cite book |last1=Раҳимов |first1=М. |last2=Мӯсоев |first2=З. |last3=Раҳмонов |first3=Ш. |last4=Ҷалолов |first4=Д. |title=География (Географияи табиӣ) |publisher=Маориф |location=Душанбе |year=2016 |pages=112–113 |url=https://donishkhona.tj/wp-content/uploads/2024/01/geografiya-s6.pdf}}</ref> Ҷазираҳо метавонанд алоҳида ҷойгир бошанд ё гурӯҳеро ташкил диҳанд, ки онро [[галаҷазира]] меноманд. Намунаҳои маъруфи галаҷазираҳо [[Ҷазираҳои Ҳавайӣ|ҷазираҳои Ҳавайӣ]], [[Ҷазираҳои Ҷопон|ҷазираҳои Ҷопон]], [[Ҷазираҳои Филиппин|ҷазираҳои Филиппин]] ва [[Галаҷазираҳои Арктикии Канада]] мебошанд. Бузургтарин ҷазираи рӯйи Замин [[Гренландия]] аст, ки масоҳати он тақрибан 2,16 миллион км² мебошад. Аз ҷазираҳои дигари бузург [[Гвинеяи Нав]], [[Калимантан]], [[Мадагаскар]], [[Замини Баффин]] ва [[Суматра]] мебошанд. == Мафҳум ва хусусиятҳо == Фарқи асосии ҷазира аз материк дар андоза ва хусусиятҳои ҷуғрофию геологии онҳост. Бо вуҷуди ин, меъёри ягонаи масоҳат барои ҷудо кардани ҷазира аз материк вуҷуд надорад. Масалан, [[Австралия]] аз Гренландия бузургтар буда, одатан ҳамчун материк шинохта мешавад. Ҷазира аз [[нимҷазира]] фарқ мекунад. Нимҷазира қитъаи хушкие мебошад, ки аз се тараф ё қисми зиёди ҳудудаш бо об иҳота шуда, аз як тараф ба хушкӣ пайваст аст. Ҷазира бошад, аз тамоми тараф бо об иҳота мешавад. Ҷазираҳо аз рӯйи ҷойгиршавӣ ба ҷазираҳои уқёнусӣ, баҳрӣ, кӯлӣ ва дарёӣ ҷудо мешаванд. == Пайдоиши ҷазираҳо == [[Акс:Hawaii hotspot cross-sectional diagram.jpg|мини|300пкс|Нақшаи пайдоиши ҷазираҳои вулқонӣ дар натиҷаи ҳаракати плитаҳои тектоникӣ аз болои нуқтаи гарми қишри Замин]] Аз ҷиҳати пайдоиш ҷазираҳо асосан ба гурӯҳҳои материкӣ, вулқонӣ, марҷонӣ ва таҳшинӣ ҷудо мешаванд.<ref name="geography"/> === Ҷазираҳои материкӣ === '''Ҷазираҳои материкӣ''' қисматҳои хушкие мебошанд, ки дар гузашта ба материкҳо пайваст будаанд ва баъдан дар натиҷаи ҳаракати [[плитаҳои тектоникӣ]], фурӯравии қисматҳои хушкӣ ё баланд шудани сатҳи баҳр аз онҳо ҷудо шудаанд. Чунин ҷазираҳо аксаран дар ҳудуди [[тунукобаи материкӣ]] ҷойгир буда, аз ҷиҳати сохти геологӣ, наботот ва ҳайвонот ба материкҳои наздик шабоҳат доранд. Намунаҳои ҷазираҳои материкӣ [[Гренландия]], [[Мадагаскар]], [[Гвинеяи Нав]], [[Британияи Кабир]] ва [[Шри-Ланка]] мебошанд. === Ҷазираҳои вулқонӣ === '''Ҷазираҳои вулқонӣ''' дар натиҷаи фаъолияти [[вулқон]]ҳо, одатан дар қаъри уқёнусҳо ва баҳрҳо, пайдо мешаванд. Ҳангоми оташфишонӣ [[магма]] ба сатҳи Замин баромада, ба [[лава]] табдил меёбад. Дар натиҷаи ҷамъ шудани қабатҳои лава кӯҳҳои зериобӣ тадриҷан баланд мешаванд ва қуллаҳои онҳо аз сатҳи об берун баромада, ҷазираҳоро ба вуҷуд меоранд. Ҷазираҳои вулқонӣ бештар дар сарҳади плитаҳои тектоникӣ ва минтақаҳои ба истилоҳ «нуқтаҳои гарм» пайдо мешаванд. Ҳангоми ҳаракати плитаҳо аз болои чунин нуқтаҳо силсилаи ҷазираҳои вулқонӣ ба вуҷуд омада метавонад. [[Ҷазираҳои Ҳавайӣ]], [[Ҷазираҳои Курил]], [[Исландия]] ва [[Ҷазираҳои Канар]] намунаҳои ҷазираҳои вулқонӣ мебошанд.<ref>{{Cite web |title=Вулкан чист? |website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон |url=https://kmt.tj/r-ba-ilm-vulkan-chist-2/}}</ref> === Ҷазираҳои марҷонӣ === '''Ҷазираҳои марҷонӣ''' дар натиҷаи фаъолияти организмҳои баҳрӣ, пеш аз ҳама [[полипҳои марҷонӣ]], ба вуҷуд меоянд. Ин организмҳо дар обҳои гарм ва нисбатан камчуқури баҳрҳо зиндагӣ мекунанд ва аз боқимондаҳои оҳакии онҳо тадриҷан [[рифҳои марҷонӣ]] ташаккул меёбанд. Бо гузашти вақт ҷамъ шудани пораҳои марҷон, рег ва таҳшинҳои дигар метавонад боиси пайдоиши ҷазираҳои марҷонӣ гардад. Баъзе ҷазираҳои марҷонӣ шакли ҳалқа доранд ва дар миёнаи онҳо ҳавзаи обие бо номи [[лагуна]] ҷойгир аст. Чунин ҷазираҳо ё маҷмӯи рифҳои ҳалқашаклро '''[[атолл]]''' меноманд. [[Малдив]], [[Ҷазираҳои Маршалл]] ва [[Тувалу]] аз минтақаҳои маъруфи ҷазираҳои марҷонӣ мебошанд. === Ҷазираҳои таҳшинӣ === '''Ҷазираҳои таҳшинӣ''' дар натиҷаи ҷамъ шудани рег, лой, шағал ва дигар маводи таҳшинӣ ба вуҷуд меоянд. Ин мавод тавассути ҷараёни об, мавҷҳо ва дигар равандҳои табиӣ интиқол меёбад. Чунин ҷазираҳо бештар дар дарёҳо, резишгоҳҳои онҳо ва соҳилҳои баҳрҳо пайдо мешаванд. Шакл ва масоҳати онҳо метавонанд бар асари тағйирёбии ҷараёни об, эрозия ва ҷамъшавии таҳшинҳо тағйир ёбанд. Ҷазираҳои таҳшинӣ баъзан муваққатӣ буда, дар натиҷаи обхезӣ ё тағйир ёфтани маҷрои дарё нобуд мешаванд. == Ҷазираҳои дарёӣ ва кӯлӣ == '''Ҷазираҳои дарёӣ''' дар дохили маҷрои дарёҳо ҷойгир мешаванд. Онҳо метавонанд дар натиҷаи ҷамъшавии таҳшинҳо, тағйир ёфтани маҷрои дарё ё ҷудо шудани қисматҳои соҳил ба вуҷуд оянд. Яке аз ҷазираҳои бузурги дарёии ҷаҳон [[Ҷазираи Бананал|Бананал]] мебошад, ки дар ҳавзаи дарёи [[Арагуая]], дар [[Бразилия]], ҷойгир аст. '''Ҷазираҳои кӯлӣ''' дар дохили кӯлҳо ҷойгир буда, пайдоиши онҳо ба равандҳои гуногуни геологӣ, аз ҷумла фаъолияти вулқонӣ, ҳаракати қишри Замин, фаъолияти пиряхҳо ва ҷамъшавии таҳшинҳо вобаста мебошад. Намунаи ҷазираи кӯлӣ [[Ҷазираи Олхон|Олхон]] дар [[Кӯли Байкал|кӯли Байкал]] аст. == Ҳаёти наботот ва ҳайвонот == [[Акс:Galápagos penguin (Spheniscus mendiculus) male.jpg|мини|[[Пингвини Галапагос]] — яке аз намудҳои ҳайвоноти хоси ҷазираҳои Галапагос]] Ҷазираҳо аз ҷиҳати гуногунии [[наботот]] ва [[ҳайвонот]] аҳамияти калон доранд. Аз сабаби бо об иҳота будан, бисёр ҷазираҳо аз материкҳо ва дигар минтақаҳои хушкӣ ҷудо мебошанд. Ин ҷудоии ҷуғрофӣ ба пайдоиши намудҳои махсуси наботот ва ҳайвонот мусоидат мекунад. Намудҳое, ки танҳо дар як минтақаи муайяни ҷуғрофӣ вомехӯранд, [[эндемик]] номида мешаванд. Дар бисёр ҷазираҳо миқдори намудҳои эндемикӣ зиёд аст. Масалан, дар [[Ҷазираҳои Галапагос]] намудҳои махсуси сангпуштҳо, парандаҳо ва дигар ҳайвонот зиндагӣ мекунанд. Мушоҳидаи наботот ва ҳайвоноти ин ҷазираҳо дар ташаккули назарияи [[Интихоби табиӣ|интихоби табиӣ]]-и [[Чарлз Дарвин]] нақши муҳим дошт. Дар ҷазираҳо баъзан ҳодисаҳои '''бузургҷуссагии ҷазиравӣ''' ва '''паканагии ҷазиравӣ''' ба назар мерасанд. Дар ҳолати аввал баъзе намудҳои ҳайвоноти хурд дар раванди таҳаввул нисбат ба хешовандони материкии худ калонтар мешаванд. Дар ҳолати дуюм андозаи баъзе ҳайвоноти калон бо мурури замон хурдтар мегардад. == Аҳолӣ ва фаъолияти инсон == Инсон аз замонҳои қадим дар ҷазираҳо зиндагӣ мекунад. Ҷазираҳои зиёди уқёнусҳои Ором ва Ҳинд дар натиҷаи муҳоҷирати баҳрии одамон маскун шудаанд. Сокинони қадимии [[Полинезия]] бо истифода аз заврақҳо ва донишҳои баҳрнавардӣ масофаҳои тӯлониро тай карда, ба ҷазираҳои дурдасти уқёнуси Ором расидаанд. Шароити табиии ҷазираҳо ба тарзи зиндагӣ, фарҳанг ва фаъолияти иқтисодии сокинони онҳо таъсир мерасонад. Дар бисёр ҷазираҳо [[моҳидорӣ]], [[кишоварзӣ]], [[сайёҳӣ]] ва [[нақлиёти баҳрӣ]] аҳамияти калон доранд. Баъзе кишварҳо пурра ё асосан аз як ё чанд ҷазира иборатанд. Ба онҳо [[Ҷопон]], [[Индонезия]], [[Филиппин]], [[Малдив]], [[Исландия]] ва [[Зеландияи Нав]] дохил мешаванд. == Ҷазираҳои сунъӣ == [[Акс:Kansai International Airport Aerial photograph.2007.jpg|мини|300пкс|[[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]] дар ҷазираи сунъӣ, [[Ҷопон]]]] '''Ҷазираҳои сунъӣ''' қитъаҳои хушкиест, ки инсон дар дохили обанборҳо, кӯлҳо, баҳрҳо ё уқёнусҳо ба вуҷуд меорад. Онҳо одатан тавассути рехтани рег, санг ва дигар масолеҳ ба қаъри об ё бо истифода аз иншооти муҳандисӣ сохта мешаванд. Ҷазираҳои сунъӣ барои сохтмони маҳаллаҳои истиқоматӣ, бандарҳо, фурудгоҳҳо, иншооти саноатӣ ва рушди сайёҳӣ истифода мегарданд. Аз намунаҳои маъруфи онҳо [[Ҷазираҳои Палм]] дар [[Дубай]] ва ҷазираи сунъии [[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]] дар Ҷопон мебошанд. == Тағйирёбии иқлим ва ҷазираҳо == [[Тағйирёбии иқлим]] ба бисёр ҷазираҳо, махсусан ҷазираҳои пасти марҷонӣ, таъсири ҷиддӣ мерасонад. Баланд шудани [[сатҳи баҳр]], афзоиши хатари обхезӣ, [[тӯфонҳои тропикӣ]] ва коҳиш ёфтани захираҳои оби ширин метавонанд ба зиндагии аҳолӣ ва муҳити табиии ҷазираҳо таҳдид кунанд. Ҷазираҳои пасти [[Малдив]], [[Тувалу]] ва [[Ҷазираҳои Маршалл]] аз ҷумлаи минтақаҳое мебошанд, ки ба баландшавии сатҳи баҳр осебпазиранд. Илова бар ин, гармшавии оби уқёнус ба сафедшавии марҷонҳо мусоидат мекунад, ки метавонад ба рифҳои марҷонӣ ва гуногунии биологии онҳо зарар расонад. == Адабиёт == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷазираҳо| ]] [[Гурӯҳ:Ҷуғрофияи табиӣ]] [[Гурӯҳ:Шаклҳои релеф]] 66sdxtgfy9ylkeoujc4holwd2bu0z1p 1493620 1493619 2026-11-11T17:24:53Z Zosya95 54344 1493620 wikitext text/x-wiki [[Акс:Island near Fiji.jpg|мини|300пкс|Ҷазирае дар наздикии [[Фиҷӣ]]]] '''Ҷазира''' (аз {{lang-ar|جزيرة}}) — қитъаи [[хушкӣ]] аст, ки аз ҳар тараф бо об иҳота шуда, аз [[материк]] ҷудо мебошад. Ҷазираҳо дар [[уқёнус]]ҳо, [[баҳр]]ҳо, [[кӯл]]ҳо ва [[дарё]]ҳо воқеъ гардидаанд. Онҳо аз ҷиҳати масоҳат, пайдоиш, сохти геологӣ ва шароити табиӣ аз якдигар фарқ мекунанд.<ref name="geography">{{Cite book |last1=Раҳимов |first1=М. |last2=Мӯсоев |first2=З. |last3=Раҳмонов |first3=Ш. |last4=Ҷалолов |first4=Д. |title=География (Географияи табиӣ) |publisher=Маориф |location=Душанбе |year=2016 |pages=112–113 |url=https://donishkhona.tj/wp-content/uploads/2024/01/geografiya-s6.pdf}}</ref> Ҷазираҳо метавонанд алоҳида ҷойгир бошанд ё гурӯҳеро ташкил диҳанд, ки онро [[галаҷазира]] меноманд. Намунаҳои маъруфи галаҷазираҳо [[Ҷазираҳои Ҳавайӣ|ҷазираҳои Ҳавайӣ]], [[Ҷазираҳои Ҷопон|ҷазираҳои Ҷопон]], [[Ҷазираҳои Филиппин|ҷазираҳои Филиппин]] ва [[Галаҷазираҳои Арктикии Канада]] мебошанд. Бузургтарин ҷазираи рӯйи Замин [[Гренландия]] аст, ки масоҳати он тақрибан 2,16 миллион км² мебошад. Аз ҷазираҳои дигари бузург [[Гвинеяи Нав]], [[Калимантан]], [[Мадагаскар]], [[Замини Баффин]] ва [[Суматра]] мебошанд. == Мафҳум ва хусусиятҳо == Фарқи асосии ҷазира аз материк дар андоза ва хусусиятҳои ҷуғрофию геологии онҳост. Бо вуҷуди ин, меъёри ягонаи масоҳат барои ҷудо кардани ҷазира аз материк вуҷуд надорад. Масалан, [[Австралия]] аз Гренландия бузургтар буда, одатан ҳамчун материк шинохта мешавад. Ҷазира аз [[нимҷазира]] фарқ мекунад. Нимҷазира қитъаи хушкие мебошад, ки аз се тараф ё қисми зиёди ҳудудаш бо об иҳота шуда, аз як тараф ба хушкӣ пайваст аст. Ҷазира бошад, аз тамоми тараф бо об иҳота мешавад. Ҷазираҳо аз рӯйи ҷойгиршавӣ ба ҷазираҳои уқёнусӣ, баҳрӣ, кӯлӣ ва дарёӣ ҷудо мешаванд. == Пайдоиши ҷазираҳо == [[Акс:Hawaii hotspot cross-sectional diagram.jpg|мини|300пкс|Нақшаи пайдоиши ҷазираҳои вулқонӣ дар натиҷаи ҳаракати плитаҳои тектоникӣ аз болои нуқтаи гарми қишри Замин]] Аз ҷиҳати пайдоиш ҷазираҳо асосан ба гурӯҳҳои материкӣ, вулқонӣ, марҷонӣ ва таҳшинӣ ҷудо мешаванд.<ref name="geography"/> === Ҷазираҳои материкӣ === '''Ҷазираҳои материкӣ''' қисматҳои хушкие мебошанд, ки дар гузашта ба материкҳо пайваст будаанд ва баъдан дар натиҷаи ҳаракати [[плитаҳои тектоникӣ]], фурӯравии қисматҳои хушкӣ ё баланд шудани сатҳи баҳр аз онҳо ҷудо шудаанд. Чунин ҷазираҳо аксаран дар ҳудуди [[тунукобаи материкӣ]] ҷойгир буда, аз ҷиҳати сохти геологӣ, наботот ва ҳайвонот ба материкҳои наздик шабоҳат доранд. Намунаҳои ҷазираҳои материкӣ [[Гренландия]], [[Мадагаскар]], [[Гвинеяи Нав]], [[Британияи Кабир]] ва [[Шри-Ланка]] мебошанд. === Ҷазираҳои вулқонӣ === '''Ҷазираҳои вулқонӣ''' дар натиҷаи фаъолияти [[вулқон]]ҳо, одатан дар қаъри уқёнусҳо ва баҳрҳо, пайдо мешаванд. Ҳангоми оташфишонӣ [[магма]] ба сатҳи Замин баромада, ба [[лава]] табдил меёбад. Дар натиҷаи ҷамъ шудани қабатҳои лава кӯҳҳои зериобӣ тадриҷан баланд мешаванд ва қуллаҳои онҳо аз сатҳи об берун баромада, ҷазираҳоро ба вуҷуд меоранд. Ҷазираҳои вулқонӣ бештар дар сарҳади плитаҳои тектоникӣ ва минтақаҳои ба истилоҳ «нуқтаҳои гарм» пайдо мешаванд. Ҳангоми ҳаракати плитаҳо аз болои чунин нуқтаҳо силсилаи ҷазираҳои вулқонӣ ба вуҷуд омада метавонад. [[Ҷазираҳои Ҳавайӣ]], [[Ҷазираҳои Курил]], [[Исландия]] ва [[Ҷазираҳои Канар]] намунаҳои ҷазираҳои вулқонӣ мебошанд.<ref>{{Cite web |title=Вулкан чист? |website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон |url=https://kmt.tj/r-ba-ilm-vulkan-chist-2/}}</ref> === Ҷазираҳои марҷонӣ === '''Ҷазираҳои марҷонӣ''' дар натиҷаи фаъолияти организмҳои баҳрӣ, пеш аз ҳама [[полипҳои марҷонӣ]], ба вуҷуд меоянд. Ин организмҳо дар обҳои гарм ва нисбатан камчуқури баҳрҳо зиндагӣ мекунанд ва аз боқимондаҳои оҳакии онҳо тадриҷан [[рифҳои марҷонӣ]] ташаккул меёбанд. Бо гузашти вақт ҷамъ шудани пораҳои марҷон, рег ва таҳшинҳои дигар метавонад боиси пайдоиши ҷазираҳои марҷонӣ гардад. Баъзе ҷазираҳои марҷонӣ шакли ҳалқа доранд ва дар миёнаи онҳо ҳавзаи обие бо номи [[лагуна]] ҷойгир аст. Чунин ҷазираҳо ё маҷмӯи рифҳои ҳалқашаклро '''[[атолл]]''' меноманд. [[Малдив]], [[Ҷазираҳои Маршалл]] ва [[Тувалу]] аз минтақаҳои маъруфи ҷазираҳои марҷонӣ мебошанд. === Ҷазираҳои таҳшинӣ === '''Ҷазираҳои таҳшинӣ''' дар натиҷаи ҷамъ шудани рег, лой, шағал ва дигар маводи таҳшинӣ ба вуҷуд меоянд. Ин мавод тавассути ҷараёни об, мавҷҳо ва дигар равандҳои табиӣ интиқол меёбад. Чунин ҷазираҳо бештар дар дарёҳо, резишгоҳҳои онҳо ва соҳилҳои баҳрҳо пайдо мешаванд. Шакл ва масоҳати онҳо метавонанд бар асари тағйирёбии ҷараёни об, эрозия ва ҷамъшавии таҳшинҳо тағйир ёбанд. Ҷазираҳои таҳшинӣ баъзан муваққатӣ буда, дар натиҷаи обхезӣ ё тағйир ёфтани маҷрои дарё нобуд мешаванд. == Ҷазираҳои дарёӣ ва кӯлӣ == '''Ҷазираҳои дарёӣ''' дар дохили маҷрои дарёҳо ҷойгир мешаванд. Онҳо метавонанд дар натиҷаи ҷамъшавии таҳшинҳо, тағйир ёфтани маҷрои дарё ё ҷудо шудани қисматҳои соҳил ба вуҷуд оянд. Яке аз ҷазираҳои бузурги дарёии ҷаҳон [[Ҷазираи Бананал|Бананал]] мебошад, ки дар ҳавзаи дарёи [[Арагуая]], дар [[Бразилия]], ҷойгир аст. '''Ҷазираҳои кӯлӣ''' дар дохили кӯлҳо ҷойгир буда, пайдоиши онҳо ба равандҳои гуногуни геологӣ, аз ҷумла фаъолияти вулқонӣ, ҳаракати қишри Замин, фаъолияти пиряхҳо ва ҷамъшавии таҳшинҳо вобаста мебошад. Намунаи ҷазираи кӯлӣ [[Ҷазираи Олхон|Олхон]] дар [[Кӯли Байкал|кӯли Байкал]] аст. == Ҳаёти наботот ва ҳайвонот == [[Акс:Galápagos penguin (Spheniscus mendiculus) male.jpg|мини|[[Пингвини Галапагос]] — яке аз намудҳои ҳайвоноти хоси ҷазираҳои Галапагос]] Ҷазираҳо аз ҷиҳати гуногунии [[наботот]] ва [[ҳайвонот]] аҳамияти калон доранд. Аз сабаби бо об иҳота будан, бисёр ҷазираҳо аз материкҳо ва дигар минтақаҳои хушкӣ ҷудо мебошанд. Ин ҷудоии ҷуғрофӣ ба пайдоиши намудҳои махсуси наботот ва ҳайвонот мусоидат мекунад. Намудҳое, ки танҳо дар як минтақаи муайяни ҷуғрофӣ вомехӯранд, [[эндемик]] номида мешаванд. Дар бисёр ҷазираҳо миқдори намудҳои эндемикӣ зиёд аст. Масалан, дар [[Ҷазираҳои Галапагос]] намудҳои махсуси сангпуштҳо, парандаҳо ва дигар ҳайвонот зиндагӣ мекунанд. Мушоҳидаи наботот ва ҳайвоноти ин ҷазираҳо дар ташаккули назарияи [[Интихоби табиӣ|интихоби табиӣ]]-и [[Чарлз Дарвин]] нақши муҳим дошт. Дар ҷазираҳо баъзан ҳодисаҳои '''бузургҷуссагии ҷазиравӣ''' ва '''паканагии ҷазиравӣ''' ба назар мерасанд. Дар ҳолати аввал баъзе намудҳои ҳайвоноти хурд дар раванди таҳаввул нисбат ба хешовандони материкии худ калонтар мешаванд. Дар ҳолати дуюм андозаи баъзе ҳайвоноти калон бо мурури замон хурдтар мегардад. == Аҳолӣ ва фаъолияти инсон == Инсон аз замонҳои қадим дар ҷазираҳо зиндагӣ мекунад. Ҷазираҳои зиёди уқёнусҳои Ором ва Ҳинд дар натиҷаи муҳоҷирати баҳрии одамон маскун шудаанд. Сокинони қадимии [[Полинезия]] бо истифода аз заврақҳо ва донишҳои баҳрнавардӣ масофаҳои тӯлониро тай карда, ба ҷазираҳои дурдасти уқёнуси Ором расидаанд. Шароити табиии ҷазираҳо ба тарзи зиндагӣ, фарҳанг ва фаъолияти иқтисодии сокинони онҳо таъсир мерасонад. Дар бисёр ҷазираҳо [[моҳидорӣ]], [[кишоварзӣ]], [[сайёҳӣ]] ва [[нақлиёти баҳрӣ]] аҳамияти калон доранд. Баъзе кишварҳо пурра ё асосан аз як ё чанд ҷазира иборатанд. Ба онҳо [[Ҷопон]], [[Индонезия]], [[Филиппин]], [[Малдив]], [[Исландия]] ва [[Зеландияи Нав]] дохил мешаванд. == Ҷазираҳои сунъӣ == [[Акс:Kansai International Airport Aerial photograph.2007.jpg|мини|300пкс|[[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]] дар ҷазираи сунъӣ, [[Ҷопон]]]] '''Ҷазираҳои сунъӣ''' қитъаҳои хушкиест, ки инсон дар дохили обанборҳо, кӯлҳо, баҳрҳо ё уқёнусҳо ба вуҷуд меорад. Онҳо одатан тавассути рехтани рег, санг ва дигар масолеҳ ба қаъри об ё бо истифода аз иншооти муҳандисӣ сохта мешаванд. Ҷазираҳои сунъӣ барои сохтмони маҳаллаҳои истиқоматӣ, бандарҳо, фурудгоҳҳо, иншооти саноатӣ ва рушди сайёҳӣ истифода мегарданд. Аз намунаҳои маъруфи онҳо [[Ҷазираҳои Палм]] дар [[Дубай]] ва ҷазираи сунъии [[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]] дар Ҷопон мебошанд. == Тағйирёбии иқлим ва ҷазираҳо == [[Тағйирёбии иқлим]] ба бисёр ҷазираҳо, махсусан ҷазираҳои пасти марҷонӣ, таъсири ҷиддӣ мерасонад. Баланд шудани [[сатҳи баҳр]], афзоиши хатари обхезӣ, [[тӯфонҳои тропикӣ]] ва коҳиш ёфтани захираҳои оби ширин метавонанд ба зиндагии аҳолӣ ва муҳити табиии ҷазираҳо таҳдид кунанд. Ҷазираҳои пасти [[Малдив]], [[Тувалу]] ва [[Ҷазираҳои Маршалл]] аз ҷумлаи минтақаҳое мебошанд, ки ба баландшавии сатҳи баҳр осебпазиранд. Илова бар ин, гармшавии оби уқёнус ба сафедшавии марҷонҳо мусоидат мекунад, ки метавонад ба рифҳои марҷонӣ ва гуногунии биологии онҳо зарар расонад. == Адабиёт == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷазираҳо| ]] [[Гурӯҳ:Ҷуғрофияи табиӣ]] [[Гурӯҳ:Шаклҳои релеф]] k8t99jjnh6beoyu93iwuz0gexv34rxz 1493621 1493620 2026-11-11T17:29:10Z Zosya95 54344 1493621 wikitext text/x-wiki [[Акс:Island near Fiji.jpg|мини|300пкс|Ҷазирае дар наздикии [[Фиҷӣ]]]] '''Ҷазира''' (аз {{lang-ar|جزيرة}}) — қитъаи [[хушкӣ]] аст, ки аз ҳар тараф бо об иҳота шуда, аз [[материк]] ҷудо мебошад. Ҷазираҳо дар [[уқёнус]]ҳо, [[баҳр]]ҳо, [[кӯл]]ҳо ва [[дарё]]ҳо воқеъ гардидаанд. Онҳо аз ҷиҳати масоҳат, пайдоиш, сохти геологӣ ва шароити табиӣ аз якдигар фарқ мекунанд.<ref name="geography">{{Cite book |last1=Раҳимов |first1=М. |last2=Мӯсоев |first2=З. |last3=Раҳмонов |first3=Ш. |last4=Ҷалолов |first4=Д. |title=География (Географияи табиӣ) |publisher=Маориф |location=Душанбе |year=2016 |pages=112–113 |url=https://donishkhona.tj/wp-content/uploads/2024/01/geografiya-s6.pdf}}</ref><ref name="natgeo">{{Cite web |title=Island |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/island/ |website=National Geographic Education |language=en}}</ref> Ҷазираҳо метавонанд алоҳида ҷойгир бошанд ё гурӯҳеро ташкил диҳанд, ки онро [[галаҷазира]] меноманд. Намунаҳои маъруфи галаҷазираҳо [[Ҷазираҳои Ҳавайӣ|ҷазираҳои Ҳавайӣ]], [[Ҷазираҳои Ҷопон|ҷазираҳои Ҷопон]], [[Ҷазираҳои Филиппин|ҷазираҳои Филиппин]] ва [[Галаҷазираҳои Арктикии Канада]] мебошанд.<ref name="natgeo"/> Бузургтарин ҷазираи рӯйи Замин [[Гренландия]] аст, ки масоҳати он тақрибан 2,16 миллион км² мебошад. Аз ҷазираҳои дигари бузург [[Гвинеяи Нав]], [[Калимантан]], [[Мадагаскар]], [[Замини Баффин]] ва [[Суматра]] мебошанд.<ref name="natgeo"/> == Мафҳум ва хусусиятҳо == Фарқи асосии ҷазира аз материк дар андоза ва хусусиятҳои ҷуғрофию геологии онҳост. Бо вуҷуди ин, меъёри ягонаи масоҳат барои ҷудо кардани ҷазира аз материк вуҷуд надорад. Масалан, [[Австралия]] аз Гренландия беш аз се баробар бузургтар буда, одатан ҳамчун материк шинохта мешавад.<ref name="natgeo"/> Ҷазира аз [[нимҷазира]] фарқ мекунад. Нимҷазира қитъаи хушкие мебошад, ки қисми зиёди ҳудуди он бо об иҳота шуда, аз як тараф ба хушкӣ пайваст аст. Ҷазира бошад, аз тамоми тараф бо об иҳота мешавад.<ref name="peninsula">{{Cite web |title=Peninsula |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/peninsula/ |website=National Geographic Education |language=en}}</ref> Ҷазираҳо аз рӯйи ҷойгиршавӣ ба ҷазираҳои уқёнусӣ, баҳрӣ, кӯлӣ ва дарёӣ ҷудо мешаванд. == Пайдоиши ҷазираҳо == [[Акс:Hawaii hotspot cross-sectional diagram.jpg|мини|300пкс|Нақшаи пайдоиши ҷазираҳои вулқонӣ дар натиҷаи ҳаракати плитаҳои тектоникӣ аз болои нуқтаи гарм]] Аз ҷиҳати пайдоиш ҷазираҳо асосан ба гурӯҳҳои материкӣ, вулқонӣ, марҷонӣ ва таҳшинӣ ҷудо мешаванд. Ғайр аз ин, ҷазираҳои сунъӣ низ мавҷуданд, ки инсон онҳоро ба вуҷуд меорад.<ref name="geography"/><ref name="natgeo"/> === Ҷазираҳои материкӣ === '''Ҷазираҳои материкӣ''' қисматҳои хушкие мебошанд, ки дар гузашта ба материкҳо пайваст будаанд ва баъдан дар натиҷаи ҳаракати [[плитаҳои тектоникӣ]], фурӯравии қисматҳои хушкӣ ё баланд шудани сатҳи баҳр аз онҳо ҷудо шудаанд.<ref name="natgeo"/> Чунин ҷазираҳо аксаран дар ҳудуди [[тунукобаи материкӣ]] ҷойгир буда, аз ҷиҳати сохти геологӣ, наботот ва ҳайвонот ба материкҳои наздик шабоҳат доранд. Намунаҳои ҷазираҳои материкӣ [[Гренландия]], [[Мадагаскар]], [[Гвинеяи Нав]], [[Британияи Кабир]] ва [[Шри-Ланка]] мебошанд.<ref name="natgeo"/> === Ҷазираҳои вулқонӣ === '''Ҷазираҳои вулқонӣ''' дар натиҷаи фаъолияти [[вулқон]]ҳо, одатан дар қаъри уқёнусҳо ва баҳрҳо, пайдо мешаванд. Ҳангоми оташфишонӣ [[магма]] ба сатҳи Замин баромада, ба [[лава]] табдил меёбад. Дар натиҷаи ҷамъ шудани қабатҳои лава кӯҳҳои зериобӣ тадриҷан баланд мешаванд ва қуллаҳои онҳо аз сатҳи об берун баромада, ҷазираҳоро ба вуҷуд меоранд.<ref name="usgs-volcano">{{Cite web |title=Geology of Hawai'i Volcanoes National Park |url=https://www.usgs.gov/geology-and-ecology-of-national-parks/geology-hawaii-volcanoes-national-park |website=United States Geological Survey |language=en}}</ref> Ҷазираҳои вулқонӣ бештар дар сарҳади плитаҳои тектоникӣ ва минтақаҳои ба истилоҳ «нуқтаҳои гарм» пайдо мешаванд. Ҳангоми ҳаракати плитаҳо аз болои чунин нуқтаҳо силсилаи ҷазираҳои вулқонӣ ба вуҷуд омада метавонад.<ref name="usgs-hotspot">{{Cite web |title=What is a hotspot and how do you know it's there? |url=https://www.usgs.gov/faqs/what-a-hotspot-and-how-do-you-know-its-there |website=United States Geological Survey |language=en}}</ref> [[Ҷазираҳои Ҳавайӣ]], [[Ҷазираҳои Курил]], [[Исландия]] ва [[Ҷазираҳои Канар]] намунаҳои ҷазираҳои вулқонӣ мебошанд.<ref name="usgs-volcano"/> === Ҷазираҳои марҷонӣ === '''Ҷазираҳои марҷонӣ''' дар натиҷаи фаъолияти организмҳои баҳрӣ, пеш аз ҳама [[полипҳои марҷонӣ]], ба вуҷуд меоянд. Ин организмҳо асосан дар обҳои гарм ва нисбатан камчуқури баҳрҳо зиндагӣ мекунанд. Онҳо скелетҳои сахти оҳакиро ба вуҷуд меоранд, ки дар натиҷаи ҷамъшавии онҳо тадриҷан [[рифҳои марҷонӣ]] ташаккул меёбанд.<ref name="noaa-coral">{{Cite web |title=How do coral reefs form? |url=https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_corals/coral04_reefs.html |website=National Oceanic and Atmospheric Administration |language=en}}</ref> Бо гузашти вақт ҷамъ шудани пораҳои марҷон, рег ва таҳшинҳои дигар метавонад боиси пайдоиши ҷазираҳои марҷонӣ гардад.<ref name="natgeo"/> Баъзе рифҳои марҷонӣ шакли ҳалқа доранд ва дар миёнаи онҳо ҳавзаи обие бо номи [[лагуна]] ҷойгир аст. Чунин рифи ҳалқашаклро '''[[атолл]]''' меноманд. Атоллҳо аксар вақт дар атрофи ҷазираҳои вулқоние пайдо мешаванд, ки тадриҷан фурӯ рафтаанд, дар ҳоле ки марҷонҳо ба боло рушд карданро идома додаанд.<ref name="noaa-atoll">{{Cite web |title=How a coral atoll forms |url=https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_corals/media/supp_coral04a.html |website=National Oceanic and Atmospheric Administration |language=en}}</ref> [[Малдив]], [[Ҷазираҳои Маршалл]] ва [[Тувалу]] аз минтақаҳои маъруфи ҷазираҳои марҷонӣ мебошанд. === Ҷазираҳои таҳшинӣ === '''Ҷазираҳои таҳшинӣ''' дар натиҷаи ҷамъ шудани рег, лой, шағал ва дигар маводи таҳшинӣ ба вуҷуд меоянд. Ин мавод тавассути ҷараёни об, мавҷҳо ва дигар равандҳои табиӣ интиқол меёбад.<ref name="natgeo"/> Чунин ҷазираҳо бештар дар дарёҳо, резишгоҳҳои онҳо ва соҳилҳои баҳрҳо пайдо мешаванд. Шакл ва масоҳати онҳо метавонанд бар асари тағйирёбии ҷараёни об, [[фарсоиш]] ва ҷамъшавии таҳшинҳо тағйир ёбанд. Ҷазираҳои таҳшинӣ баъзан муваққатӣ буда, дар натиҷаи обхезӣ ё тағйир ёфтани маҷрои дарё нобуд мешаванд. Дар соҳилҳои баҳрҳо баъзе ҷазираҳои таҳшинӣ ба шакли тасмаҳои дарозу борики регӣ, баробари хатти соҳил, ташаккул меёбанд. Онҳоро ҷазираҳои монеавӣ (англ. ''barrier islands'') меноманд. Ин ҷазираҳо соҳилҳоро аз таъсири мустақими мавҷҳо ва тӯфонҳо то андозае муҳофизат мекунанд.<ref name="noaa-barrier">{{Cite web |title=What is a barrier island? |url=https://oceanservice.noaa.gov/facts/barrier-islands.html |website=National Oceanic and Atmospheric Administration |language=en}}</ref> == Ҷазираҳои дарёӣ ва кӯлӣ == '''Ҷазираҳои дарёӣ''' дар дохили маҷрои дарёҳо ҷойгир мешаванд. Онҳо метавонанд дар натиҷаи ҷамъшавии таҳшинҳо, тағйир ёфтани маҷрои дарё ё ҷудо шудани қисматҳои соҳил ба вуҷуд оянд.<ref name="natgeo"/> Яке аз ҷазираҳои бузурги дарёии ҷаҳон [[Ҷазираи Бананал|Бананал]] мебошад, ки дар байни шохаҳои дарёи [[Арагуая]], дар [[Бразилия]], ҷойгир аст. '''Ҷазираҳои кӯлӣ''' дар дохили кӯлҳо ҷойгир буда, пайдоиши онҳо ба равандҳои гуногуни геологӣ, аз ҷумла фаъолияти вулқонӣ, ҳаракати қишри Замин, фаъолияти пиряхҳо ва ҷамъшавии таҳшинҳо вобаста мебошад. Намунаи ҷазираи кӯлӣ [[Ҷазираи Олхон|Олхон]] дар [[Кӯли Байкал|кӯли Байкал]] аст. == Ҳаёти наботот ва ҳайвонот == [[Акс:Galápagos penguin (Spheniscus mendiculus) male.jpg|мини|[[Пингвини Галапагос]] — яке аз намудҳои ҳайвоноти хоси ҷазираҳои Галапагос]] Ҷазираҳо аз ҷиҳати гуногунии [[наботот]] ва [[ҳайвонот]] аҳамияти калон доранд. Аз сабаби бо об иҳота будан, бисёр ҷазираҳо аз материкҳо ва дигар минтақаҳои хушкӣ ҷудо мебошанд. Ин ҷудоии ҷуғрофӣ ба пайдоиши намудҳои махсуси наботот ва ҳайвонот мусоидат мекунад.<ref name="island-bio">{{Cite journal |last1=Whittaker |first1=Robert J. |last2=Fernández-Palacios |first2=José María |last3=Matthews |first3=Thomas J. |last4=Borregaard |first4=Michael K. |last5=Triantis |first5=Kostas A. |title=Island biogeography: Taking the long view of nature's laboratories |journal=Science |year=2017 |volume=357 |issue=6354 |doi=10.1126/science.aam8326 |pmid=28860356 |language=en}}</ref> Намудҳое, ки танҳо дар як минтақаи муайяни ҷуғрофӣ вомехӯранд, [[эндемик]] номида мешаванд. Дар бисёр ҷазираҳо ҳиссаи намудҳои эндемикӣ зиёд аст. Ҷудоии ҷуғрофӣ ва шароити махсуси муҳит метавонанд ба таҳаввули мустақили организмҳо мусоидат кунанд.<ref name="island-bio"/> Масалан, дар [[Ҷазираҳои Галапагос]] намудҳои махсуси сангпуштҳо, парандаҳо ва дигар ҳайвонот зиндагӣ мекунанд. Мушоҳидаи наботот ва ҳайвоноти ин ҷазираҳо дар ташаккули назарияи [[Интихоби табиӣ|интихоби табиӣ]]-и [[Чарлз Дарвин]] нақши муҳим дошт.<ref name="unesco">{{Cite web |title=Galápagos Islands |url=https://whc.unesco.org/en/list/001/ |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> Дар ҷазираҳо баъзан ҳодисаҳои '''бузургҷуссагии ҷазиравӣ''' ва '''паканагии ҷазиравӣ''' ба назар мерасанд. Дар ҳолати аввал баъзе намудҳои ҳайвоноти хурд дар раванди таҳаввул нисбат ба хешовандони материкии худ калонтар мешаванд. Дар ҳолати дуюм андозаи баъзе ҳайвоноти калон бо мурури замон хурдтар мегардад. Ин ҳодисаҳо метавонанд ба маҳдудияти захираҳо, кам будани душманони табиӣ ва дигар хусусиятҳои муҳити ҷазираҳо вобаста бошанд.<ref name="pbs-island">{{Cite web |last=Tyson |first=Peter |title=Gigantism and Dwarfism on Islands |url=https://www.pbs.org/wgbh/nova/hobbit/breed.html |website=PBS NOVA |language=en}}</ref> == Аҳолӣ ва фаъолияти инсон == Инсон аз замонҳои қадим дар ҷазираҳо зиндагӣ мекунад. Ҷазираҳои зиёди уқёнусҳои Ором ва Ҳинд дар натиҷаи муҳоҷирати баҳрии одамон маскун шудаанд.<ref name="natgeo"/> Сокинони қадимии [[Полинезия]] бо истифода аз заврақҳо ва донишҳои баҳрнавардӣ масофаҳои тӯлониро тай карда, ба ҷазираҳои дурдасти уқёнуси Ором расидаанд. Байни солҳои 1100 ва 800 то милод баҳрнавардон ба Фиҷӣ ва қисми ғарбии Полинезия расиданд. Маскуншавии Зеландияи Нав тақрибан дар солҳои 1250–1300 милодӣ оғоз ёфт.<ref name="nzhistory">{{Cite web |title=Pacific voyaging and discovery |url=https://nzhistory.govt.nz/page/pacific-voyaging-and-discovery |website=NZ History |publisher=Ministry for Culture and Heritage, New Zealand |language=en}}</ref> Шароити табиии ҷазираҳо ба тарзи зиндагӣ, фарҳанг ва фаъолияти иқтисодии сокинони онҳо таъсир мерасонад. Дар бисёр ҷазираҳо [[моҳидорӣ]], [[кишоварзӣ]], [[сайёҳӣ]] ва [[нақлиёти баҳрӣ]] аҳамияти калон доранд.<ref name="natgeo"/> Баъзе кишварҳо пурра ё асосан аз як ё чанд ҷазира иборатанд. Ба онҳо [[Ҷопон]], [[Индонезия]], [[Филиппин]], [[Малдив]], [[Исландия]] ва [[Зеландияи Нав]] дохил мешаванд. == Ҷазираҳои сунъӣ == [[Акс:Kansai International Airport Aerial photograph.2007.jpg|мини|300пкс|[[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]] дар ҷазираи сунъӣ, [[Ҷопон]]]] '''Ҷазираҳои сунъӣ''' қитъаҳои хушкиест, ки инсон дар дохили обанборҳо, кӯлҳо, баҳрҳо ё уқёнусҳо ба вуҷуд меорад.<ref name="natgeo"/> Онҳо одатан тавассути рехтани рег, санг ва дигар масолеҳ ба қаъри об ё бо истифода аз иншооти муҳандисӣ сохта мешаванд. Ҷазираҳои сунъӣ барои сохтмони маҳаллаҳои истиқоматӣ, бандарҳо, фурудгоҳҳо, иншооти саноатӣ ва рушди сайёҳӣ истифода мегарданд. Аз намунаҳои маъруфи онҳо [[Ҷазираҳои Палм]] дар [[Дубай]] ва ҷазираи сунъии [[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]] дар Ҷопон мебошанд. Фурудгоҳи Кансай дар ҷазираи сунъие дар халиҷи Осака, тақрибан панҷ километр дуртар аз соҳил, сохта шудааст.<ref name="kansai">{{Cite web |title=Creating a Rich Seaweed Environment at Kansai International Airport |url=https://www.kansai-airports.co.jp/en/sustainability/environment/seaweed-bed/ |website=Kansai Airports |language=en}}</ref> == Тағйирёбии иқлим ва ҷазираҳо == [[Тағйирёбии иқлим]] ба бисёр ҷазираҳо, махсусан ҷазираҳои пасти марҷонӣ, таъсири ҷиддӣ мерасонад.<ref name="ipcc">{{Cite book |title=Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability |chapter=Chapter 15: Small Islands |publisher=Cambridge University Press |year=2022 |url=https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/chapter/chapter-15/ |doi=10.1017/9781009325844.017 |language=en}}</ref> Баланд шудани [[сатҳи баҳр]], афзоиши хатари обхезӣ, [[тӯфонҳои тропикӣ]] ва коҳиш ёфтани захираҳои оби ширин метавонанд ба зиндагии аҳолӣ ва муҳити табиии ҷазираҳо таҳдид кунанд. Дар баъзе ҷазираҳои паст оби баҳр метавонад ба захираҳои зеризаминии оби ширин ворид шуда, сифати онҳоро паст кунад.<ref name="ipcc"/> Ҷазираҳои пасти [[Малдив]], [[Тувалу]] ва [[Ҷазираҳои Маршалл]] аз ҷумлаи минтақаҳое мебошанд, ки ба баландшавии сатҳи баҳр осебпазиранд. Хавфи зери об мондани минтақаҳои соҳилӣ, осеб дидани иншоот ва кам шудани захираҳои оби ошомиданӣ дар чунин ҷазираҳо бештар аст.<ref name="ipcc"/> Илова бар ин, гармшавии оби уқёнус ба сафедшавии марҷонҳо мусоидат мекунад, ки метавонад ба рифҳои марҷонӣ ва гуногунии биологии онҳо зарар расонад. Тибқи арзёбии [[Гурӯҳи байниҳукуматӣ оид ба тағйирёбии иқлим]], рифҳои марҷонии обҳои гарм аз ҷумлаи низомҳои табиие мебошанд, ки аз тағйирёбии иқлим хатари баланд доранд.<ref name="ipcc"/> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Ҷазираҳо| ]] [[Гурӯҳ:Ҷуғрофияи табиӣ]] [[Гурӯҳ:Шаклҳои релеф]] bm5rl6h365i5yv4bsuj2km9vhasv2fw 1493625 1493621 2026-11-11T17:43:14Z Zosya95 54344 1493625 wikitext text/x-wiki [[Акс:Hawaje-NoRedLine.jpg|мини|300пкс|[[Ҷазираҳои Ҳавайӣ]] — галаҷазираи бузурге дар [[Уқёнуси Ором]]]] '''Ҷазира''' (аз {{lang-ar|جزيرة}}) — қитъаи [[хушкӣ]] аст, ки аз ҳар тараф бо об иҳота шуда, аз [[материк]] ҷудо мебошад. Ҷазираҳо дар [[уқёнус]]ҳо, [[баҳр]]ҳо, [[кӯл]]ҳо ва [[дарё]]ҳо воқеъ гардида, аз ҷиҳати масоҳат, пайдоиш, сохти геологӣ, иқлим ва шароити табиӣ аз якдигар фарқ мекунанд.<ref name="geo">{{Cite book |last1=Раҳимов |first1=М. |last2=Мӯсоев |first2=З. |last3=Раҳмонов |first3=Ш. |last4=Ҷалолов |first4=Д. |title=География (Географияи табиӣ) |publisher=Маориф |location=Душанбе |year=2016 |url=https://donishkhona.tj/wp-content/uploads/2024/01/geografiya-s6.pdf}}</ref><ref name="natgeo">{{Cite web |title=Island |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/island/ |website=National Geographic Education |language=en}}</ref> Ҷазираҳо метавонанд алоҳида ҷойгир бошанд ё гурӯҳеро ташкил диҳанд, ки онро [[галаҷазира]] меноманд. Баъзе галаҷазираҳо аз чанд ҷазира ва баъзеи дигар аз садҳо ё ҳазорҳо ҷазира иборатанд. [[Ҷазираҳои Ҳавайӣ]], [[Ҷазираҳои Ҷопон]], [[Ҷазираҳои Филиппин]] ва [[Галаҷазираҳои Арктикии Канада]] аз намунаҳои маъруфи онҳо мебошанд. Бузургтарин ҷазираи рӯйи Замин [[Гренландия]] аст, ки масоҳати он тақрибан 2,16 миллион км² мебошад. Аз ҷазираҳои дигари бузург [[Гвинеяи Нав]], [[Калимантан]], [[Мадагаскар]], [[Замини Баффин]] ва [[Суматра]] мебошанд. [[Австралия]] аз Гренландия бузургтар аст, аммо одатан ҳамчун материк шинохта мешавад.<ref name="natgeo"/> Ҷазираҳо дар ташаккули муҳити табиӣ ва рушди ҷомеаҳои инсонӣ нақши муҳим доранд. Дар онҳо намудҳои зиёди набототу ҳайвонот зиндагӣ мекунанд, ки баъзеашон дар ҳеҷ ҷойи дигари ҷаҳон вомехӯранд. Ҷудоии ҷуғрофӣ аз материкҳо ба инкишофи мустақили организмҳо, пайдоиши фарҳангҳои хос ва шаклгирии тарзҳои гуногуни зиндагӣ мусоидат кардааст.<ref name="biogeography">{{Cite journal |last1=Whittaker |first1=Robert J. |last2=Fernández-Palacios |first2=José María |last3=Matthews |first3=Thomas J. |last4=Borregaard |first4=Michael K. |last5=Triantis |first5=Kostas A. |title=Island biogeography: Taking the long view of nature's laboratories |journal=Science |year=2017 |volume=357 |issue=6354 |doi=10.1126/science.aam8326 |language=en}}</ref> Ҷазираҳо ҳамчунин барои [[кишоварзӣ]], [[моҳидорӣ]], [[сайёҳӣ]], [[нақлиёти баҳрӣ]] ва тиҷорати байналмилалӣ аҳамияти калон доранд. Бо вуҷуди ин, баъзе ҷазираҳо, махсусан ҷазираҳои хурду паст, ба офатҳои табиӣ, тағйирёбии иқлим ва фаъолияти инсон осебпазиранд.<ref name="ipcc">{{Cite book |title=Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability |chapter=Chapter 15: Small Islands |publisher=Cambridge University Press |year=2022 |url=https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/chapter/chapter-15/ |doi=10.1017/9781009325844.017 |language=en}}</ref> == Мафҳум ва хусусиятҳо == Ҷазира қитъаи хушкие мебошад, ки тамоми атрофи онро об фаро гирифтааст. Он аз материк ҷудо буда, метавонад ҳамагӣ чанд метри мураббаъ ё миллионҳо километри мураббаъ масоҳат дошта бошад. Бо вуҷуди ин, меъёри ягонаи масоҳат барои фарқ кардани ҷазира аз материк вуҷуд надорад.<ref name="natgeo"/> Материкҳо одатан бузургтарин қитъаҳои пайвастаи хушкии Замин мебошанд. Фарқи онҳо аз ҷазираҳо танҳо ба андоза вобаста нест, балки таърихи геологӣ ва хусусиятҳои қишри Замин низ ба назар гирифта мешаванд. Масалан, Австралияро, ки масоҳаташ тақрибан 7,7 миллион км² мебошад, материк мешуморанд, дар ҳоле ки Гренландия бузургтарин ҷазираи ҷаҳон дониста мешавад. Ҷазира аз [[нимҷазира]] фарқ мекунад. Нимҷазира қитъаи хушкие мебошад, ки қисми зиёди атрофаш бо об иҳота шуда, аз як тараф ба хушкӣ пайваст аст. Ҷазира бошад, аз ҳама тараф бо об иҳота шудааст. Баъзе ҷазираҳо ҳангоми паст шудани сатҳи об аз он берун мебароянд, аммо ҳангоми баланд шудани об пурра зери об мемонанд. Чунин ҷойҳо, одатан, ҷазираи доимӣ ҳисоб намешаванд. Барои ҷазираҳои баҳрӣ, бахусус дар ҳуқуқи байналмилалии баҳрӣ, муҳим аст, ки онҳо ҳангоми баландтарин ҳолати муқаррарии об низ аз сатҳи он боло бошанд.<ref name="unclos">{{Cite web |title=United Nations Convention on the Law of the Sea |url=https://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/unclos_e.pdf |publisher=United Nations |at=Article 121 |language=en}}</ref> Аз рӯйи ҷойгиршавӣ ҷазираҳоро ба гурӯҳҳои зерин ҷудо мекунанд: * '''Ҷазираҳои уқёнусӣ''' — дар уқёнусҳо ҷойгир буда, аксаран аз соҳилҳои материкҳо дуранд. * '''Ҷазираҳои баҳрӣ''' — дар баҳрҳо ҷойгир мешаванд. * '''Ҷазираҳои кӯлӣ''' — дар дохили кӯлҳо воқеанд. * '''Ҷазираҳои дарёӣ''' — дар маҷрои дарёҳо ва шохаҳои онҳо пайдо мешаванд. Аз ҷиҳати пайдоиш ҷазираҳо метавонанд материкӣ, вулқонӣ, марҷонӣ ё таҳшинӣ бошанд. Баъзе ҷазираҳо дар натиҷаи якчанд раванди геологӣ ба вуҷуд омадаанд. == Вожашиносӣ == Вожаи «ҷазира» ба забони тоҷикӣ аз [[забони арабӣ]] ворид шудааст. Дар арабӣ он ба шакли {{lang|ar|جزيرة}} (''ҷазира'') навишта мешавад. Ин вожа дар [[забони форсӣ]] низ ба шакли {{lang|fa|جزیره}} истифода мешавад. Дар забони англисӣ ҷазираро ''island'' меноманд. Ин вожа аз англисии куҳан ''īegland'' пайдо шудааст. Ҷузъи ''īeg'' маънои ҷазира ва ''land'' маънои замин ё хушкӣ дошт. Дар асри XV ба навишти англисии ин вожа ҳарфи ''s'' илова гардид. Ин тағйирот аз таъсири вожаи фаронсавии ''isle'', ки аз лотинии ''insula'' гирифта шудааст, ба вуҷуд омад. Бо вуҷуди ин, ҳарфи ''s'' дар талаффузи англисии ''island'' хонда намешавад.<ref name="etymology">{{Cite book |last=Ringe |first=Don |title=From Proto-Indo-European to Proto-Germanic |publisher=Oxford University Press |year=2006 |language=en}}</ref> == Пайдоиш ва сохти геологӣ == [[Акс:Hawaii hotspot cross-sectional diagram.jpg|мини|300пкс|Нақшаи пайдоиши ҷазираҳои вулқонӣ дар натиҷаи ҳаракати [[плитаҳои тектоникӣ]] аз болои нуқтаи гарм]] Ҷазираҳо дар натиҷаи равандҳои гуногуни геологӣ ба вуҷуд меоянд. Баъзеи онҳо қисматҳои ҷудошудаи материкҳо мебошанд, қисми дигар дар натиҷаи фаъолияти вулқонҳо, ҷамъшавии таҳшинҳо ё рушди рифҳои марҷонӣ ташаккул меёбанд. Пайдоиши ҷазираҳо бо ҳаракати плитаҳои тектоникӣ, тағйир ёфтани сатҳи баҳр, фаъолияти мавҷҳо ва ҷараёнҳои обӣ алоқаманд аст.<ref name="natgeo"/> === Пайдоиши ҷазираҳо дар уқёнусҳо === ==== Ҷазираҳои вулқонӣ ==== '''Ҷазираҳои вулқонӣ''' дар натиҷаи фаъолияти [[вулқон]]ҳо ба вуҷуд меоянд. Дар қаъри уқёнус магма, яъне моддаи гудохтаи дохили Замин, аз тарқишҳои қишри Замин берун мебарояд. Магма ҳангоми расидан ба сатҳи Замин [[лава]] номида мешавад. Лава дар об сард шуда, ба ҷинсҳои сахти кӯҳӣ табдил меёбад. Агар оташфишониҳо борҳо такрор шаванд, қабатҳои лава рӯйи ҳам ҷамъ шуда, кӯҳи зериобиро ба вуҷуд меоранд. Вақте қуллаи чунин кӯҳ аз сатҳи об боло мебарояд, ҷазираи вулқонӣ ташаккул меёбад.<ref name="hawaii">{{Cite web |title=Geology of Hawaiʻi Volcanoes National Park |url=https://www.usgs.gov/geology-and-ecology-of-national-parks/geology-hawaii-volcanoes-national-park |publisher=United States Geological Survey |language=en}}</ref> Ҷазираҳои вулқонӣ аксаран дар минтақаҳое пайдо мешаванд, ки плитаҳои тектоникӣ бо ҳам бархӯрд мекунанд ё аз якдигар дур мешаванд. Баъзе вулқонҳо дар дохили плитаҳо, дар минтақаҳои ба истилоҳ «нуқтаҳои гарм», ба вуҷуд меоянд. Нуқтаи гарм минтақаест, ки дар он моддаи гарми дохили Замин ба боло ҳаракат карда, ба пайдоиши магма ва фаъолияти вулқонӣ мусоидат мекунад. Агар плитаи тектоникӣ аз болои чунин минтақа ҳаракат кунад, вулқонҳои нав дар ҷойҳои гуногун пайдо мешаванд. Бо гузашти миллионҳо сол силсилаи ҷазираҳои вулқонӣ ба вуҷуд меояд. [[Ҷазираҳои Ҳавайӣ]] намунаи машҳури ин раванд мебошанд. Ҷазираҳои қадимтарини ин силсила аз нуқтаи гарми фаъол дуртар ҷойгиранд, дар ҳоле ки ҷазираи [[Ҳавайӣ (ҷазира)|Ҳавайӣ]] нисбатан ҷавон буда, вулқонҳои фаъол дорад.<ref name="wilson">{{Cite journal |last=Wilson |first=J. Tuzo |title=A Possible Origin of the Hawaiian Islands |journal=Canadian Journal of Physics |year=1963 |volume=41 |issue=6 |pages=863–870 |doi=10.1139/p63-094 |language=en}}</ref> Бо мурури вақт фаъолияти вулқонӣ дар ҷазираҳои қадимтар қатъ шуда, онҳо бар асари бод, боришот ва мавҷҳои баҳр фарсуда мешаванд. Дар баъзе мавридҳо ҷазираҳо тадриҷан паст шуда, пурра зери об мемонанд. Аммо ҳамаи силсилаҳои ҷазираҳои вулқонӣ ба ҳамин тарз ба вуҷуд намеоянд. Баъзе аз онҳо метавонанд дар натиҷаи тарқишҳои бузурги қишри уқёнусӣ тақрибан дар як давраи геологӣ ташаккул ёбанд.<ref name="pacificgeo">{{Cite journal |last1=Neall |first1=Vincent E. |last2=Trewick |first2=Steven A. |title=The age and origin of the Pacific islands: a geological overview |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B |year=2008 |volume=363 |issue=1508 |pages=3293–3308 |doi=10.1098/rstb.2008.0119 |language=en}}</ref> ==== Ҷазираҳои материкӣ ==== '''Ҷазираҳои материкӣ''' қисматҳои хушкие мебошанд, ки дар гузашта ба материкҳо пайваст будаанд ё аз ҷиҳати геологӣ ба қисматҳои қишри материкӣ мансубанд. Онҳо метавонанд дар натиҷаи ҳаракати плитаҳои тектоникӣ, фурӯравии баъзе қисматҳои хушкӣ ё баланд шудани сатҳи баҳр аз материк ҷудо шаванд. Бисёре аз чунин ҷазираҳо дар ҳудуди [[тунукобаи материкӣ]] ҷойгиранд. Тунукобаи материкӣ қисми зериобии канори материк аст, ки одатан нисбат ба қаъри уқёнус камчуқуртар мебошад. Ҷазираҳои материкӣ аксаран аз ҷиҳати ҷинсҳои кӯҳӣ, наботот ва ҳайвонот ба материкҳои наздики худ монанданд. Масалан, [[Мадагаскар]] замоне ба қисматҳои дигари хушкӣ пайваст буд. Пас аз ҷудо шудани он, бисёр намудҳои набототу ҳайвоноти ҷазира ба таври мустақил таҳаввул ёфтанд. [[Ҷазираҳои Ҷопон]] низ дар натиҷаи равандҳои мураккаби тектоникӣ ташаккул ёфтаанд. Дар ин минтақа ҳаракати плитаҳо ва тағйирёбии қишри Замин ба ҷудо шудани қисматҳои хушкӣ ва пайдоиши баҳрҳои байни онҳо мусоидат кардааст.<ref name="pacificgeo"/> Баъзе ҷазираҳо боқимондаҳои қисматҳои материкие мебошанд, ки қисми зиёдашон зери об мондааст. Масалан, [[Зеландияи Нав]] дар ҳудуди минтақаи васеи қишри материкӣ бо номи [[Зеландия (материк)|Зеландия]] ҷойгир аст. Қисми зиёди ин минтақа имрӯз дар зери оби уқёнус қарор дорад. ==== Ҷазираҳои марҷонӣ ==== [[Акс:Atoll formation diagram.svg|мини|300пкс|Нақшаи ташаккули атолл дар атрофи ҷазираи вулқонӣ]] '''Ҷазираҳои марҷонӣ''' дар натиҷаи фаъолияти организмҳои баҳрӣ, махсусан [[полипҳои марҷонӣ]], ташаккул меёбанд. Полипҳои марҷонӣ ҳайвоноти хурди баҳрӣ мебошанд, ки бисёр намудҳои онҳо дар обҳои гарм, равшан ва нисбатан камчуқур зиндагӣ мекунанд. Онҳо скелетҳои оҳакӣ ба вуҷуд меоранд. Пас аз марги полипҳо ин скелетҳо боқӣ мемонанд ва полипҳои нав метавонанд рӯйи онҳо афзоиш ёбанд. Бо гузашти садҳо ва ҳазорҳо сол чунин сохторҳо калон шуда, [[рифҳои марҷонӣ]]-ро ба вуҷуд меоранд. Ҷамъ шудани пораҳои марҷон, рег ва таҳшинҳои дигар дар қисматҳои баланди риф метавонад боиси пайдоиши ҷазираҳои марҷонӣ гардад.<ref name="noaacoral">{{Cite web |title=How do coral reefs form? |url=https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_corals/coral04_reefs.html |publisher=National Oceanic and Atmospheric Administration |language=en}}</ref> Баъзе рифҳои марҷонӣ шакли ҳалқа доранд. Дар миёнаи чунин ҳалқа ҳавзаи обие ҷойгир аст, ки онро [[лагуна]] меноманд. Рифи ҳалқашакли марҷонӣ, ки лагунаро иҳота мекунад, '''[[атолл]]''' ном дорад. Атоллҳо аксаран дар атрофи ҷазираҳои вулқонӣ ташаккул меёбанд. Ҳангоми тадриҷан фурӯ рафтани ҷазираи вулқонӣ, марҷонҳо метавонанд ба боло афзоиш ёбанд ва дар ниҳоят рифи ҳалқашаклро боқӣ гузоранд. Ин равандро [[Чарлз Дарвин]] дар асри XIX барои шарҳи пайдоиши атоллҳо пешниҳод карда буд. Бо вуҷуди ин, таърихи геологии атоллҳо гуногун аст ва ҳаракати сатҳи баҳр, таҳшинҳо ва сохти қаъри уқёнус низ ба ташаккули онҳо таъсир мерасонанд.<ref name="coralislands">{{Cite journal |last1=Nunn |first1=Patrick D. |last2=Kumar |first2=Lalit |last3=Eliot |first3=Ian |last4=McLean |first4=Roger F. |title=Classifying Pacific islands |journal=Geoscience Letters |year=2016 |volume=3 |page=7 |doi=10.1186/s40562-016-0041-8 |language=en}}</ref> [[Малдив]], [[Ҷазираҳои Маршалл]] ва [[Тувалу]] аз минтақаҳои маъруфи ҷазираҳои марҷонӣ мебошанд. ==== Ҷазираҳои таҳшинӣ ва монеавӣ ==== '''Ҷазираҳои таҳшинӣ''' дар натиҷаи ҷамъ шудани рег, лой, шағал ва дигар маводи таҳшинӣ ба вуҷуд меоянд. Ин маводро дарёҳо, мавҷҳои баҳр, ҷараёнҳои обӣ ва баъзан бод аз як ҷой ба ҷойи дигар интиқол медиҳанд. Дар минтақаҳое, ки суръати ҷараён кам мешавад, маводи интиқолёфта таҳшин шуда, тадриҷан қитъаи хушкӣ ба вуҷуд меорад. Баъзе ҷазираҳои таҳшинӣ дар соҳилҳои баҳрҳо шакли дарозу борик доранд. Онҳоро '''ҷазираҳои монеавӣ''' (англ. ''barrier islands'') меноманд. Ҷазираҳои монеавӣ одатан баробари соҳил ҷойгир шуда, байни онҳо ва хушкӣ обҳои нисбатан оромтар вуҷуд доранд. Онҳо қисми нерӯи мавҷҳо ва тӯфонҳоро фурӯ бурда, ба муҳофизати соҳил мусоидат мекунанд. Шакл ва андозаи чунин ҷазираҳо доимӣ нест. Мавҷҳо ва ҷараёнҳои баҳрӣ метавонанд регро аз як қисми ҷазира шуста, дар қисми дигар ҷамъ кунанд. Дар натиҷа ҷазираҳо тадриҷан ҷойиваз мекунанд ё шаклашон дигар мешавад.<ref name="barrier">{{Cite web |title=What is a barrier island? |url=https://oceanservice.noaa.gov/facts/barrier-islands.html |publisher=National Oceanic and Atmospheric Administration |language=en}}</ref> === Пайдоиши ҷазираҳо дар обҳои ширин === ==== Ҷазираҳои дарёӣ ==== '''Ҷазираҳои дарёӣ''' дар маҷрои дарёҳо ва байни шохаҳои онҳо ҷойгир мешаванд. Бисёре аз онҳо дар натиҷаи ҷамъ шудани таҳшинҳои обовард ба вуҷуд меоянд. Дарё ҳангоми ҳаракат рег, лой, шағал ва пораҳои ҷинсҳои кӯҳиро бо худ мебарад. Агар суръати ҷараён кам шавад, як қисми ин мавод дар қаъри дарё таҳшин мешавад. Бо гузашти вақт қабатҳои таҳшин боло омада, метавонанд аз сатҳи об берун бароянд ва ҷазираро ташкил диҳанд. Ҷазираҳои дарёӣ аксаран паст буда, ҳангоми обхезӣ зери об мемонанд. Баъзеи онҳо баъди чанд сол нобуд мешаванд, вале ҷазираҳои дигар ҳазорҳо сол боқӣ мемонанд. Пайдоиш ва тағйирёбии ҷазираҳои дарёӣ ба суръати ҷараёни об, миқдори таҳшинҳо, фарсоиши соҳил ва тағйирёбии сатҳи об вобаста мебошад.<ref name="riverislands">{{Cite journal |last1=Baubinienė |first1=Aldona |last2=Satkūnas |first2=Julius |last3=Taminskas |first3=Julius |title=Formation of fluvial islands and its determining factors, case study of the River Neris, the Baltic Sea basin |journal=Geomorphology |year=2015 |volume=231 |pages=343–352 |doi=10.1016/j.geomorph.2014.12.025 |language=en}}</ref> Яке аз бузургтарин ҷазираҳои дарёии ҷаҳон [[Ҷазираи Бананал|Бананал]] мебошад, ки дар байни ду шохаи дарёи [[Арагуая]] дар [[Бразилия]] ҷойгир аст. ==== Ҷазираҳои кӯлӣ ==== '''Ҷазираҳои кӯлӣ''' қитъаҳои хушкие мебошанд, ки дар дохили кӯлҳо ҷойгиранд. Онҳо метавонанд дар натиҷаи ҳаракатҳои тектоникӣ, фаъолияти вулқонӣ, эрозия, ҷамъшавии таҳшинҳо ё фаъолияти пиряхҳо ба вуҷуд оянд. Масалан, баъзе кӯлҳо дар натиҷаи ҳаракати қишри Замин ба вуҷуд омада, қитъаҳои баланди хушкӣ дар дохили онҳо ҳамчун ҷазира боқӣ мондаанд. Дар кӯлҳои дигар ҷазираҳо аз ҷамъ шудани маводи таҳшинӣ ташаккул меёбанд. [[Ҷазираи Олхон]] дар [[Кӯли Байкал|кӯли Байкал]] ва [[Ҷазираи Манитулин]] дар [[Кӯли Ҳурон|кӯли Ҳурон]] аз ҷазираҳои маъруфи кӯлӣ мебошанд. == Ҳаёт дар ҷазираҳо == Ҷазираҳо муҳити хоси зисти наботот ва ҳайвонот мебошанд. Бисёре аз онҳо аз материкҳо дур ҷойгир буда, гузаштани ҳайвонот ва паҳн шудани тухми рустаниҳо ба онҳо душвор аст. Аз ин сабаб, организмҳое, ки ба ҷазира мерасанд, метавонанд дар шароити нисбатан ҷудогона зиндагӣ карда, дар тӯли наслҳои зиёд хусусиятҳои нав пайдо кунанд. Соҳаи илме, ки паҳншавӣ, пайдоиш ва гуногунии организмҳоро дар ҷазираҳо меомӯзад, '''[[биогеографияи ҷазираҳо]]''' ном дорад. Омӯзиши ҷазираҳо барои фаҳмидани равандҳои [[таҳаввул]], [[интихоби табиӣ]], пайдоиши намудҳои нав ва нобудшавии намудҳо аҳамияти калон дорад.<ref name="biogeography"/> === Эндемизм === [[Акс:Galápagos penguin (Spheniscus mendiculus) male.jpg|мини|[[Пингвини Галапагос]] — намуди эндемикии ҷазираҳои Галапагос]] '''[[Эндемизм]]''' падидаест, ки ҳангоми он як намуди организм танҳо дар минтақаи муайяни ҷуғрофӣ вомехӯрад. Масалан, агар намуди муайяни паранда табиатан танҳо дар як ҷазира зиндагӣ кунад ва дар ҷойҳои дигари ҷаҳон паҳн нашуда бошад, он намуди эндемикии ҳамон ҷазира ҳисоб мешавад. Дар ҷазираҳо сатҳи эндемизм аксаран баланд аст. Ин ҳолат ба ҷудоии ҷуғрофӣ, гуногунии муҳити зист ва таърихи таҳаввули организмҳо вобаста мебошад. Ҷазираҳои [[Галапагос]], [[Мадагаскар]], [[Ҳавайӣ]] ва [[Зеландияи Нав]] бо намудҳои зиёди эндемикии худ машҳуранд. Масалан, дар Мадагаскар бисёр намудҳои [[лемур]]ҳо зиндагӣ мекунанд, ки дар табиат берун аз ин ҷазира вомехӯранд. Дар Галапагос бошад, сангпуштҳои азим, парандаҳои гуногун ва дигар ҳайвоноти хос зиндагӣ мекунанд. Гарчанде ки ҷазираҳо метавонанд ҳиссаи зиёди намудҳои эндемикӣ дошта бошанд, шумораи умумии намудҳо дар бисёре аз онҳо аз минтақаҳои ҳамандозаи материкӣ камтар аст. Ин ба он вобаста аст, ки на ҳамаи организмҳо метавонанд аз монеаи об гузашта, ба ҷазира расанд. Ҳамчунин ҷазираҳои хурд одатан захираҳои ғизоӣ ва муҳити зисти маҳдуд доранд.<ref name="endemism">{{Cite journal |last1=Kier |first1=Gerold |last2=Kreft |first2=Holger |last3=Lee |first3=Tien Ming |last4=Jetz |first4=Walter |last5=Ibisch |first5=Pierre L. |title=A global assessment of endemism and species richness across island and mainland regions |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |year=2009 |volume=106 |issue=23 |pages=9322–9327 |doi=10.1073/pnas.0810306106 |language=en}}</ref> === Паҳншавии организмҳо === [[Акс:Pteropus seychellensis.jpg|мини|Кӯршапараки мевахӯри [[Сейшел]] дар паҳншавии тухми рустаниҳо байни ҷазираҳо нақш дорад]] Организмҳо бо роҳҳои гуногун ба ҷазираҳо мерасанд. Парандаҳо ва кӯршапаракҳо метавонанд аз болои баҳр парвоз кунанд. Баъзе тухми рустаниҳо тавассути бод ё ҷараёнҳои обӣ ба масофаҳои дур интиқол меёбанд. Ҳайвоноти хурд низ баъзан ҳамроҳи танаи дарахтон, шохаҳо ва дигар маводи шинокунанда аз як қитъаи хушкӣ ба қитъаи дигар мерасанд. Ин падида '''паҳншавӣ тавассути уқёнус''' номида мешавад. Масалан, пас аз тӯфони соли 1995 гурӯҳи игуанаҳо тавассути маҷмӯи шохаҳо ва дарахтони шикаста аз болои баҳр гузашта, ба ҷазираи [[Ангиля]] расиданд. Ин ҳодиса яке аз намунаҳои ҳуҷҷатшудаи интиқоли ҳайвонот тавассути маводи шинокунанда мебошад.<ref name="iguanas">{{Cite journal |last1=Censky |first1=Ellen J. |last2=Hodge |first2=Karim |last3=Dudley |first3=Judy |title=Over-water dispersal of lizards due to hurricanes |journal=Nature |year=1998 |volume=395 |pages=556 |doi=10.1038/26886 |language=en}}</ref> Тӯфонҳои тропикӣ низ метавонанд организмҳоро ба масофаҳои дур интиқол диҳанд. Дар ҷазираҳои материкӣ вазъ дигар аст. Азбаски чунин ҷазираҳо замоне ба материкҳо пайваст буданд, бисёр организмҳои онҳо аз давраи пеш аз ҷудошавӣ боқӣ мондаанд. Масалан, мавҷудияти баъзе намудҳои моҳии оби ширин дар ҷазираҳои дур аз материк метавонад далеле аз таърихи пайвастагии геологии онҳо бошад.<ref name="dispersal">{{Cite journal |last=de Queiroz |first=Alan |title=The resurrection of oceanic dispersal in historical biogeography |journal=Trends in Ecology & Evolution |year=2005 |volume=20 |issue=2 |pages=68–73 |doi=10.1016/j.tree.2004.11.006 |language=en}}</ref> === Таҳаввул дар галаҷазираҳо === [[Акс:Finchadaptiveradiation.png|мини|Нақшаи гуногуншавии нӯлҳои парандаҳои Галапагос дар раванди [[радиатсияи мутобиқшавӣ]]]] Дар галаҷазираҳо баъзан як намуди организм ба чандин намуди нав табдил меёбад. Ин равандро '''[[радиатсияи мутобиқшавӣ]]''' меноманд. Он вақте ба амал меояд, ки гурӯҳҳои як намуди организм дар муҳитҳои гуногун зиндагӣ карда, тадриҷан ба шароити маҳаллии худ мутобиқ мешаванд. Масалан, парандаҳое, ки дар ҷазираҳои гуногуни як галаҷазира зиндагӣ мекунанд, метавонанд аз хӯрокҳои гуногун истифода баранд. Дар натиҷа, шаклу андозаи нӯли онҳо дар тӯли наслҳои зиёд тағйир меёбад. Намунаи маъруфи ин падида парандаҳои маъруф ба '''[[финчҳои Дарвин]]''' мебошанд, ки дар ҷазираҳои Галапагос зиндагӣ мекунанд. Баъзе намудҳои онҳо нӯли ғафсу пурқувват доранд, ки барои шикастани тухмиҳои сахт мувофиқ аст. Намудҳои дигар нӯли бориктар доранд ва аз ҳашарот ё қисматҳои нарми рустаниҳо ғизо мегиранд.<ref name="finches">{{Cite journal |last=Sato |first=Akie |title=On the Origin of Darwin's Finches |journal=Molecular Biology and Evolution |year=2001 |volume=18 |issue=3 |pages=299–311 |doi=10.1093/oxfordjournals.molbev.a003806 |language=en}}</ref> Ин гуногуншавӣ нишон медиҳад, ки интихоби табиӣ ва фарқияти шароити муҳит метавонанд ба пайдоиши намудҳои нав мусоидат кунанд. ==== Қоидаи ҷазира ==== [[Акс:Dronte dodo Raphus cucullatus.jpg|мини|[[Додо]] — парандаи бузурги бепарвоз, ки дар ҷазираи [[Маврикий]] зиндагӣ мекард ва аз байн рафтааст]] Дар баъзе ҷазираҳо ҳайвонот нисбат ба хешовандони материкии худ андозаи дигар пайдо мекунанд. Ин падида бо номи '''қоидаи ҷазира''' ё '''қоидаи Фостер''' маъруф аст. Мувофиқи ин қоида, баъзе ҳайвоноти хурдҷусса дар ҷазираҳо метавонанд дар раванди таҳаввул калонтар шаванд. Ин ҳолатро '''бузургҷуссагии ҷазиравӣ''' меноманд. Баръакс, баъзе ҳайвоноти калонҷусса метавонанд бо мурури замон хурдтар шаванд. Ин падида '''паканагии ҷазиравӣ''' ном дорад. Яке аз шарҳҳои эҳтимолӣ ин аст, ки дар баъзе ҷазираҳо душманони табиӣ ва рақобат барои ғизо нисбат ба материкҳо камтар мебошанд. Ин шароит метавонад барои калон шудани ҳайвоноти хурд мусоид бошад. Дар айни замон маҳдуд будани захираҳои ғизоӣ метавонад ба хурд шудани баъзе ҳайвоноти калон мусоидат кунад, зеро ҷисми хурдтар ба ғизои камтар ниёз дорад. Намунаҳои чунин тағйирот дар сангпуштҳои азими ҷазиравӣ ва баъзе ширхӯрони қадимӣ мушоҳида шудаанд. Аммо қоидаи ҷазира барои ҳамаи намудҳо яксон амал намекунад.<ref name="islandrule">{{Cite web |last=Tyson |first=Peter |title=Gigantism and Dwarfism on Islands |url=https://www.pbs.org/wgbh/nova/article/gigantism-and-dwarfism-islands/ |website=PBS NOVA |year=2000 |language=en}}</ref> === Дарвин, Галапагос ва интихоби табиӣ === [[Чарлз Дарвин]] соли 1835 ҳангоми сафар бо киштии [[HMS Beagle]] ба ҷазираҳои Галапагос расид. Ӯ дар ин ҷазираҳо намудҳои гуногуни парандаҳо, сангпуштҳо ва дигар организмҳоро мушоҳида кард. Дарвин пай бурд, ки ҳайвоноти ҷазираҳои гуногун ба ҳам монанданд, аммо хусусиятҳои муайяни онҳо фарқ мекунанд. Ин мушоҳидаҳо яке аз омилҳое буданд, ки ӯро ба омӯзиши пайдоиш ва тағйирёбии намудҳо водор карданд. Дарвин баъдтар назарияи [[интихоби табиӣ]]-ро таҳия намуд. Мувофиқи ин назария, организмҳое, ки хусусиятҳои онҳо ба муҳити зист беҳтар мувофиқанд, дар шароити муайян имкони бештари зинда мондан ва насл гузоштан доранд. Бо гузашти наслҳои зиёд чунин фарқиятҳо метавонанд дар ҷамъияти организмҳо паҳн шуда, ба тағйирёбии намудҳо мусоидат кунанд. Дарвин соли 1859 китоби машҳури худ '''«[[Пайдоиши намудҳо]]»'''-ро нашр кард. Омӯзиши ҳаёти ҷазираҳо дар ташаккули андешаҳои илмии ӯ саҳми муҳим дошт.<ref name="unesco">{{Cite web |title=Galápagos Islands |url=https://whc.unesco.org/en/list/1/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> == Инсон ва ҷазираҳо == Ҷазираҳо дар таърихи муҳоҷирати инсон, рушди киштиронӣ, тиҷорат ва пайдоиши тамаддунҳои гуногун нақши муҳим доштаанд. Баъзе ҷазираҳо аз замонҳои хеле қадим маскун шудаанд, дар ҳоле ки ҷазираҳои дурдасти дигар танҳо дар чанд ҳазорсолаи охир аҳолӣ пайдо кардаанд. Ҷудоии ҷуғрофӣ ба ташаккули забонҳо, фарҳангҳо, анъанаҳо ва сохторҳои иҷтимоии хос мусоидат кардааст. === Таърихи кашф ва маскуншавӣ === [[Акс:Chronological dispersal of Austronesian people across the Pacific.svg|мини|300пкс|Нақшаи паҳншавии халқҳои [[австронезӣ]] дар уқёнуси Ором]] Инсон ҳанӯз дар давраи [[палеолит]] ба баъзе ҷазираҳо кӯч баста буд. Барои расидан ба ҷазираҳои [[Флорес]] ва [[Тимор]] дар минтақаи имрӯзаи Индонезия, одамони қадим бояд аз тангаҳои обӣ мегузаштанд. Ин нишон медиҳад, ки инсон аз замонҳои хеле қадим роҳҳои ҳаракат дар обро истифода мебурд. Баъзе ҷазираҳо дар давраҳои паст будани сатҳи баҳр тавассути қитъаҳои хушкӣ ба материкҳо пайваст буданд. Ҳангоми баланд шудани сатҳи об ин роҳҳои хушкӣ зери об монда, аҳолии ҷазираҳо аз материк ҷудо мешуд. Аммо барои расидан ба бисёре аз ҷазираҳои уқёнусӣ истифодаи заврақҳо ва дигар воситаҳои шиноварӣ зарур буд.<ref name="colonisation">{{Cite book |last1=Keegan |first1=William F. |last2=Diamond |first2=Jared M. |title=Colonization of Islands by Humans: A Biogeographical Perspective |work=Advances in Archaeological Method and Theory |year=1987 |pages=49–92 |doi=10.1016/B978-0-12-003110-8.50005-0 |language=en}}</ref> Яке аз дастовардҳои бузурги баҳрнавардии қадим маскуншавии ҷазираҳои уқёнуси Ором буд. Халқҳои австронезӣ дар тӯли ҳазорсолаҳо аз минтақаҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ ба ҷазираҳои дурдаст ҳаракат карданд. Наслҳои онҳо баъдтар дар қисматҳои гуногуни уқёнуси Ором ҷомеаҳои нав ташкил доданд. Баҳрнавардони [[Полинезия]] бидуни истифодаи қутбнамо ва таҷҳизоти муосир масофаҳои бузурги уқёнусиро тай мекарданд. Онҳо барои муайян кардани самт аз ҷойгиршавии ситораҳо, ҳаракати Офтоб, самти мавҷҳо, бодҳо ва рафтори парандаҳои баҳрӣ истифода мебурданд.<ref name="navigation">{{Cite web |title=Polynesia's Genius Navigators |url=https://www.pbs.org/wgbh/nova/article/polynesia-genius-navigators/ |publisher=PBS NOVA |year=2000 |language=en}}</ref> Дар раванди муҳоҷират ҷазираҳои Фиҷӣ, Самоа, Тонга, Таити ва дигар минтақаҳои уқёнуси Ором маскун шуданд. Ҷазираи [[Рапа Нуӣ]] дар қисми шарқии уқёнуси Ором ва [[Зеландияи Нав]] дар ҷануб аз минтақаҳои дурдасте буданд, ки баҳрнавардони полинезӣ ба онҳо расиданд. Мувофиқи маълумоти таърихӣ ва бостоншиносӣ, маскуншавии Зеландияи Нав тақрибан дар солҳои 1250–1300 милодӣ оғоз ёфт.<ref name="nzhistory">{{Cite web |title=Pacific voyaging and discovery |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/encounters/polynesian-voyaging |publisher=Manatū Taonga — Ministry for Culture and Heritage |year=2023 |language=en}}</ref> На ҳамаи ҷазираҳои дурдаст дар гузашта аҳолии доимӣ доштанд. Баъзе аз онҳо барои зиндагии дарозмуддат захираҳои кофии обу ғизо надоштанд. Одатан ҷазираҳои калонтар имкони бештари таъмин кардани аҳолиро доштанд. Ҷазираҳои хурд низ метавонистанд маскун бошанд, агар сокинонашон бо ҷазираҳои дигар робитаи доимӣ дошта бошанд. Баъзе ҷомеаҳои ҷазиравӣ бо мурури замон робитаҳои баҳрии худро аз даст доданд. Дар минтақаҳои дигар баҳрнавардӣ қисми муҳими фарҳанг боқӣ монд.<ref name="colonisation"/> === Тарзи зиндагӣ === Ҷазираҳо аз ҷиҳати иқлим, захираҳои табиӣ, андоза ва дурӣ аз материкҳо аз якдигар фарқ мекунанд. Аз ин сабаб тарзи зиндагии сокинони онҳо низ гуногун аст. Дар бисёре аз ҷазираҳо баҳр манбаи асосии ғизо, роҳҳои нақлиётӣ ва воситаи робита бо ҷомеаҳои дигар мебошад. Ҷазираҳои калон метавонанд шаҳрҳо, заминҳои васеи кишоварзӣ ва саноат дошта бошанд. Дар ҷазираҳои хурд бошад, зиндагӣ аксаран ба захираҳои маҳдуди маҳаллӣ ва воридоти молҳо вобаста аст. Ҷудоии ҷуғрофӣ ба рушди анъанаҳо, меъморӣ, санъат, забонҳо ва расму оинҳои хоси ҷазиравӣ мусоидат кардааст. Соҳаи илмие, ки ҷанбаҳои иҷтимоӣ, иқтисодӣ, сиёсӣ ва фарҳангии ҷазираҳоро меомӯзад, '''ҷазиашиносӣ''' ё ''омӯзиши ҷазираҳо'' (англ. ''island studies'') номида мешавад.<ref name="islandculture">{{Cite journal |last=Ma |first=Guoqing |title=Islands and the world from an anthropological perspective |journal=International Journal of Anthropology and Ethnology |year=2020 |volume=4 |article-number=12 |doi=10.1186/s41257-020-00038-x |language=en}}</ref> ==== Ғизо ва кишоварзӣ ==== [[Акс:Breadfruit (Artocarpus altilis), Malaysia.JPG|мини|Меваи [[дарахти нон]], ки дар бисёр ҷазираҳои уқёнуси Ором ҳамчун ғизо истифода мешавад]] [[Акс:Cultivated Colocasia esculenta.jpg|мини|Кишти [[таро]] — яке аз рустаниҳои ғизоии муҳим дар ҷазираҳои уқёнуси Ором]] Дар бисёр ҷомеаҳои ҷазиравӣ [[моҳидорӣ]] аз қадим яке аз манбаъҳои асосии ғизо буд. Сокинон дар соҳилҳо ва обҳои чуқури баҳр моҳӣ, моллюскҳо, харчангҳо ва дигар ҷонварони обиро шикор мекарданд. Дар баъзе минтақаҳо бо истифода аз найза, қалмоқ, ресмони моҳидорӣ ва тӯр моҳӣ медоштанд. Дар ҷазираҳои Полинезия [[тунец]], намудҳои гуногуни моҳии соҳилӣ ва дигар ҷонварони баҳрӣ қисми муҳими ғизои мардумро ташкил медоданд.<ref name="polynesianfood">{{Cite journal |last=Dewailly |first=Eric |title=Fish consumption and health in French Polynesia |journal=Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition |year=2008 |volume=17 |issue=1 |pages=86–93 |pmid=18364332 |language=en}}</ref> Ба ғайр аз моҳидорӣ, сокинон ба парвариши рустаниҳои ғизоӣ машғул буданд. Дар бисёр ҷазираҳои тропикӣ [[кокос]], [[банан]], [[таро]], [[ямс]] ва [[дарахти нон]] парвариш мешуданд. Таро рустании тропикиест, ки қисми зеризаминии крахмалдори он ҳамчун ғизо истифода мешавад. Меваи дарахти нон бошад, баъди пухтан ё коркарди дигар истеъмол мегардад. Дар баъзе ҷазираҳо сокинон барои нигоҳ доштани ғизо аз хушккунӣ, дуддиҳӣ ва туршонидан истифода мебурданд. Шароити иқлим ба интихоби рустаниҳои кишоварзӣ таъсир мерасонд. Масалан, дар ҷазираҳои сербориш парвариши таро маъмул буд, дар ҳоле ки дар баъзе минтақаҳои хушктар кокос ва дигар рустаниҳои ба камобӣ тобовар аҳамияти бештар доштанд.<ref name="foodculture">{{Cite book |last=Haden |first=Roger |title=Food Culture in the Pacific Islands |publisher=Greenwood Press |year=2009 |isbn=9780313344930 |language=en}}</ref> === Давлатҳо ва ҳудудҳои ҷазиравӣ === Бисёре аз давлатҳои ҷаҳон пурра ё асосан дар ҷазираҳо ҷойгир шудаанд. Ба онҳо [[Ҷопон]], [[Индонезия]], [[Филиппин]], [[Исландия]], [[Малдив]], [[Маврикий]], [[Фиҷӣ]] ва [[Зеландияи Нав]] дохил мешаванд. Баъзе давлатҳои ҷазиравӣ аз як ҷазираи асосӣ ва чанд ҷазираи хурд иборатанд. Давлатҳои дигар садҳо ё ҳазорҳо ҷазираро дар бар мегиранд. Ҷазираҳо аз ҷиҳати сиёсӣ ва иқтисодӣ аҳамияти калон доранд. Онҳо метавонанд дар роҳҳои муҳими киштиронӣ ҷойгир бошанд ё барои сохтмони бандарҳо, пойгоҳҳои баҳрӣ ва дигар иншоот истифода шаванд. Дар обҳои атрофи бисёр ҷазираҳо захираҳои моҳӣ, нафту газ ва маъданҳои гуногун мавҷуданд. Мувофиқи ҳуқуқи байналмилалии баҳрӣ, ҷазираҳои табиие, ки ба талаботи муайян ҷавобгӯ мебошанд, метавонанд барои муайян кардани ҳудуди баҳрии давлатҳо, аз ҷумла баҳри ҳудудӣ ва минтақаи истисноии иқтисодӣ, аҳамият дошта бошанд.<ref name="unclos"/> Аммо ҷазираҳои хурд аксаран захираҳои маҳдуди оби ширин, замини кишоварзӣ ва ашёи хоми саноатӣ доранд. Дар баъзе кишварҳои ҷазиравӣ қисми зиёди маҳсулоти ғизоӣ, сӯзишворӣ ва молҳои саноатӣ аз хориҷ ворид мешавад. Аз ин рӯ иқтисоди онҳо метавонад ба тағйирёбии нархи молҳо, хароҷоти нақлиёт ва вазъи савдои байналмилалӣ ҳассос бошад. === Мустамликадорӣ ва истиқлолият === Аз асри XVI сар карда, бисёр ҷазираҳои ҷаҳон ба доираи нуфузи давлатҳои мустамликадори Аврупо дохил шуданд. [[Испания]], [[Португалия]], [[Британияи Кабир]], [[Фаронса]], [[Нидерланд]] ва баъзе давлатҳои дигари аврупоӣ дар ҷазираҳои уқёнусҳои Ором, Атлантик ва Ҳинд ҳузури сиёсӣ ва иқтисодӣ пайдо карданд. Дар бисёр минтақаҳо мустамликадорӣ ба сохтори идоракунӣ, муносибатҳои заминдорӣ, забонҳо, динҳо ва фарҳанги маҳаллӣ таъсир расонд. Баъзе ҷазираҳо ба марказҳои тиҷорати баҳрӣ ва кишоварзии содиротӣ табдил ёфтанд. Дар минтақаҳои дигар пойгоҳҳои низомӣ ва бандарҳои стратегӣ сохта шуданд. [[Гуам]] то соли 1898 зери ҳокимияти Испания буд ва баъдан ба ихтиёри Иёлоти Муттаҳида гузашт. Баъзе ҷазираҳои [[Микронезия]] дар давраҳои гуногун зери идораи Испания, Олмон, Ҷопон ва Иёлоти Муттаҳида қарор доштанд. Дар асри XX, махсусан баъди [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]], бисёр кишварҳои ҷазиравӣ истиқлолият ба даст оварданд. Бо вуҷуди ин, як қатор ҷазираҳо то имрӯз ҳудудҳои вобаста ё худмухтори давлатҳои дигар мебошанд. Мустамликадорӣ дар баъзе минтақаҳо ба кӯчонидани аҳолӣ, тағйирёбии фарҳанги маҳаллӣ ва ворид шудани намудҳои ғайримаҳаллии ҳайвоноту рустаниҳо мусоидат кард. Баъзе ҷазираҳои уқёнуси Ором дар асри XX барои озмоиши [[силоҳи ҳастаӣ]] истифода шуданд. Ин озмоишҳо ба муҳити зист ва зиндагии аҳолии маҳаллӣ оқибатҳои дарозмуддат гузоштанд. Масалан, дар [[Атолли Бикини]]и [[Ҷазираҳои Маршалл]] озмоишҳои ҳастаӣ боиси кӯчонидани сокинон ва маҳдуд шудани истифодаи қисматҳои ҳудуди атолл гардиданд.<ref name="colonialhistory">{{Cite web |title=Historical Background: Colonization of Pacific Islands |url=https://geriatrics.stanford.edu/ethnomed/hawaiian_pacific_islander/fund/historical_background/pi_colonization.html |publisher=Stanford University |year=2014 |language=en}}</ref> === Сайёҳӣ === [[Акс:Malapascua (island), Tropical beach, Philippines.jpg|мини|Соҳили ҷазираи [[Малапаскуа]] дар [[Филиппин]]]] Бисёр ҷазираҳо бо табиати зебо, соҳилҳои регӣ, обҳои мусаффо, иқлими мусоид ва фарҳанги хоси худ сайёҳонро ҷалб мекунанд. Дар ҷазираҳои тропикӣ сайёҳӣ аксаран бо истироҳат дар соҳил, шиноварӣ, ғаввосӣ ва тамошои рифҳои марҷонӣ алоқаманд аст. Дар ҷазираҳои минтақаҳои сардтар сайёҳон бештар барои тамошои манзараҳои табиӣ, кӯҳҳо, пиряхҳо ва ҳайвоноти ваҳшӣ сафар мекунанд. Сайёҳӣ барои бисёр ҷазираҳо манбаи муҳими даромад ва шуғли аҳолӣ мебошад. Он ба рушди меҳмонхонаҳо, нақлиёт, тарабхонаҳо ва дигар хизматрасониҳо мусоидат мекунад. Бо вуҷуди ин, рушди беназорати сайёҳӣ метавонад ба муҳити табиӣ зарар расонад. Сохтмони иншооти соҳилӣ, истифодаи зиёди оби ширин, ҷамъшавии партовҳо ва зиёд шудани нақлиёт метавонанд ба табиат ва зиндагии аҳолии маҳаллӣ таъсири манфӣ расонанд. Иқтисоди ҷазираҳое, ки аз сайёҳӣ сахт вобастаанд, ҳангоми кам шудани шумораи сайёҳон низ осебпазир мегардад.<ref name="islandtourism">{{Cite journal |last1=Brown |first1=Keith G. |last2=Cave |first2=Jenny |title=Island tourism: marketing culture and heritage |journal=International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research |year=2010 |volume=4 |issue=2 |pages=87–95 |doi=10.1108/17506181011045163 |language=en}}</ref> == Хатарҳо ба муҳити табиии ҷазираҳо == Ҷазираҳо ба тағйирёбии муҳити табиӣ ҳассос мебошанд. Масоҳати маҳдуд, ҷудоии ҷуғрофӣ ва вобастагии бисёре аз онҳо ба захираҳои маҳаллӣ метавонанд таъсири офатҳои табиӣ ва фаъолияти инсонро зиёд кунанд. Ба хатарҳои асосӣ тағйирёбии иқлим, баландшавии сатҳи баҳр, тӯфонҳои тропикӣ, фарсоиши соҳилҳо, аз байн рафтани муҳити зист ва паҳншавии намудҳои бегона дохил мешаванд.<ref name="ipcc"/> === Тағйирёбии иқлим === [[Акс:Calle Loíza in San Juan, Puerto Rico after Hurricane Maria.jpg|мини|Обхезӣ дар [[Сан-Хуан]] пас аз тӯфони [[Мария (тӯфон)|Мария]] дар соли 2017]] [[Тағйирёбии иқлим]] ба ҷазираҳои ҷаҳон таъсир мерасонад. Ин таъсир дар ҷазираҳои хурду паст, махсусан атоллҳои марҷонӣ, бештар эҳсос мешавад. Яке аз хатарҳои асосӣ баланд шудани сатҳи миёнаи баҳр аст. Дар натиҷаи гармшавии иқлим оби уқёнус васеъ мешавад ва обшавии пиряхҳо ва яхпӯшҳои қитъавӣ ба зиёд шудани ҳаҷми оби уқёнус мусоидат мекунад. Баландшавии сатҳи баҳр метавонад боиси обхезии минтақаҳои соҳилӣ, фарсоиши соҳилҳо ва осеб дидани биноҳо, роҳҳо ва дигар иншоот гардад. Ҷазираҳои пасти [[Тувалу]], [[Малдив]], [[Кирибатӣ]] ва [[Ҷазираҳои Маршалл]] аз минтақаҳои осебпазир ба ин тағйирот мебошанд. Бо вуҷуди ин, таъсири баландшавии сатҳи баҳр дар ҳамаи ҷазираҳо яксон нест. Шакли соҳил, ҳаракати таҳшинҳо, ҳолати рифҳои марҷонӣ ва фаъолияти инсон метавонанд ба тағйирёбии масоҳати онҳо таъсир расонанд.<ref name="ipcc"/> Тағйирёбии иқлим инчунин метавонад ба захираҳои оби ширин таъсир расонад. Дар баъзе ҷазираҳои хурд оби ошомиданӣ асосан аз боришот ва захираҳои зеризаминӣ ба даст меояд. Ҳангоми хушксолӣ миқдори ин об кам мешавад. Илова бар ин, оби шӯри баҳр метавонад ба қабатҳои зеризаминии оби ширин ворид шуда, онро барои нӯшидан ё кишоварзӣ номувофиқ гардонад. Ин падида махсусан барои атоллҳои паст аҳамият дорад, зеро захираҳои оби ширини онҳо аксаран маҳдуданд. Гармшавии оби уқёнус низ ба [[рифҳои марҷонӣ]] таҳдид мекунад. Ҳангоми баланд шудани ҳарорати об марҷонҳо метавонанд организмҳои майдаи ҳамзисти худро аз даст диҳанд. Дар натиҷа ранги онҳо сафед мешавад. Ин падида '''сафедшавии марҷонҳо''' ном дорад. Агар чунин ҳолат муддати дароз идома ёбад, марҷонҳо метавонанд бимиранд ва сохтори риф осеб бинад. Аз байн рафтани рифҳои марҷонӣ на танҳо ба гуногунии биологӣ, балки ба моҳидорӣ, сайёҳӣ ва муҳофизати табиии соҳилҳо низ зарар мерасонад.<ref name="ipcc"/> === Намудҳои бегона ва нобудшавии организмҳо === Яке аз хатарҳои муҳим барои муҳити табиии ҷазираҳо ворид шудани намудҳои ғайримаҳаллии ҳайвонот ва рустаниҳо мебошад. Баъзе аз ин намудҳо ба муҳити нав мутобиқ шуда, босуръат афзоиш меёбанд ва ба организмҳои маҳаллӣ зарар мерасонанд. Онҳоро '''[[намудҳои инвазивӣ]]''' меноманд. Масалан, калламушҳо, гурбаҳо ва баъзе ҳайвоноти дигар, ки инсон ба ҷазираҳо бурдааст, метавонанд тухм ва чӯҷаҳои парандаҳои маҳаллиро нобуд кунанд. Дар баъзе ҷазираҳо парандагон аз сабаби набудани душманони табиӣ қобилияти парвозро аз даст дода буданд. Пас аз пайдо шудани ҳайвоноти шикорчии нав онҳо бештар осебпазир гардиданд. Намунаи машҳур [[додо]] мебошад, ки дар ҷазираи [[Маврикий]] зиндагӣ мекард. Ин парандаи бепарвоз дар асри XVII нобуд шуд. Ба нобудшавии он фаъолияти инсон ва ҳайвоноти воридшуда мусоидат карданд. Ҷазираҳо қисми хурди масоҳати хушкӣ мебошанд, аммо ҳиссаи зиёди намудҳои зери хатари нобудшавиро дар бар мегиранд. Омӯзишҳо нишон медиҳанд, ки бисёр намудҳои нодири ҷазиравӣ аз сабаби маҳдуд будани минтақаи паҳншавӣ ва ворид шудани организмҳои бегона дар хатари ҷиддӣ қарор доранд.<ref name="threatened">{{Cite journal |last1=Spatz |first1=Dena R. |last2=Zilliacus |first2=Kelly M. |last3=Holmes |first3=Nick D. |last4=Butchart |first4=Stuart H. M. |title=Globally threatened vertebrates on islands with invasive species |journal=Science Advances |year=2017 |volume=3 |issue=10 |pages=e1603080 |doi=10.1126/sciadv.1603080 |language=en}}</ref> Барои ҳифзи онҳо дар баъзе ҷазираҳо барномаҳои аз байн бурдани намудҳои инвазивӣ, барқарорсозии муҳити табиӣ ва ҳифзи парандаҳо ва дигар ҳайвоноти маҳаллӣ амалӣ мешаванд. == Ҷазираҳои сунъӣ == [[Акс:Kansai International Airport Aerial photograph.2007.jpg|мини|300пкс|[[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]] дар ҷазираи сунъӣ дар [[Ҷопон]]]] '''Ҷазираҳои сунъӣ''' қитъаҳои хушкиест, ки инсон дар дохили баҳрҳо, кӯлҳо, обанборҳо ё дигар ҳавзаҳои обӣ ба вуҷуд меорад. Онҳо одатан бо роҳи рехтани рег, санг, шағал ва дигар масолеҳ ба қаъри об ё тавассути сохтани иншооти муҳандисӣ бунёд карда мешаванд. Сохтмони ҷазираҳои сунъӣ таърихи тӯлонӣ дорад. Дар баъзе минтақаҳои ҷаҳон мардум аз садҳо сол пеш бо истифода аз санг, марҷон ва дигар маводи табиӣ ҷазираҳои хурд месохтанд. Масалан, дар ҷазираҳои [[Сулаймон]] баъзе ҷомеаҳои маҳаллӣ дар лагунаҳои камчуқур ҷазираҳои сунъӣ бунёд мекарданд. Дар давраи муосир сохтмони чунин ҷазираҳо ба туфайли рушди техникаи муҳандисӣ ва нақлиёти баҳрӣ васеъ гардид. Ҷазираҳои сунъӣ барои мақсадҳои гуногун истифода мешаванд: * сохтмони фурудгоҳҳо ва бандарҳо; * бунёди маҳаллаҳои истиқоматӣ ва марказҳои тиҷоратӣ; * рушди сайёҳӣ; * сохтмони иншооти саноатӣ; * ҷойгир кардани иншооти ҳарбӣ ва нақлиётӣ. Яке аз намунаҳои машҳури ҷазираи сунъӣ маҳалли ҷойгиршавии [[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]] дар халиҷи Осакаи Ҷопон мебошад. Дар [[Дубай]] низ маҷмӯи [[Ҷазираҳои Палм]] тавассути рехтани миқдори зиёди рег ва санг ба оби баҳр сохта шудааст. Бо вуҷуди манфиатҳои иқтисодӣ, сохтмони ҷазираҳои сунъӣ метавонад ба муҳити баҳрӣ таъсир расонад. Кофтуков ва кӯчонидани таҳшинҳо, тағйир додани ҷараёнҳои обӣ ва пӯшонидани қаъри баҳр метавонанд ба рифҳои марҷонӣ ва дигар муҳитҳои зист зарар расонанд.<ref name="artificialislands">{{Cite web |last1=Fisher |first1=Richard |last2=Hirschfeld |first2=Javier |title=Why we're in the age of artificial islands |url=https://www.bbc.com/future/article/20220105-why-were-in-the-age-of-artificial-islands |website=BBC Future |year=2022 |language=en}}</ref> Аз ҷиҳати ҳуқуқи байналмилалӣ ҷазираҳои сунъӣ бо ҷазираҳои табиӣ яксон нестанд. Мувофиқи Конвенсияи Созмони Милали Муттаҳид оид ба ҳуқуқи баҳр, ҷазираҳои сунъӣ мақоми ҳуқуқии ҷазираҳои табииро надоранд ва худ ба худ баҳри ҳудудӣ ё минтақаи истисноии иқтисодиро ба вуҷуд намеоранд.<ref name="unclos"/> == Адабиёт == {{reflist}} {{Commonscat|Islands}} [[Гурӯҳ:Ҷазираҳо| ]] [[Гурӯҳ:Ҷуғрофияи табиӣ]] [[Гурӯҳ:Шаклҳои релеф]] g1pbwbnpcm9jacny4bs9rm2wek186z7 0 320732 1493719 1414780 2026-11-11T23:36:31Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493719 wikitext text/x-wiki {{Синамогар}} '''Александр Ефимович Роднянский''' (таваллуд 2 июли 1961, [[Киив]], ҶШС Украина, СССР) — коргардони шӯравӣ ва украинӣ, продюсер ва сценарист, менеҷери ВАО, асосгузори шабакаи телевизионии 1+1. Вай ба корпоратсияи STS Media сарварӣ карда, онро ба биржаи фондии [[Биржаи фондии NASDAQ|NASDAQ]]-и Амрико овард. Барандаи секаратаи ҷоизаи Академияи санъати кинематографияи Русия "Ника"; барандаи 15 ҷоизаи Академияи телевизиони Русия «ТЭФИ»; чоркаратаи ҷоизаи Академияи санъати кинематографияи Русия "Уқоби тиллоӣ". Ғолиби секаратаи ҷоизаи GQ Man of the Year (дар категорияи Истеҳсолкунандаи сол). Ҳунарпешаи шоистаи Украина (1998).<ref name="93/1998">{{Cite web |url=http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/93/98 |title=Нагороджений указом Президента України № 93/1998 |access-date=2015-06-05 |archive-date=2016-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160411124606/http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/93/98 |deadlink=no |accessdate=2024-11-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160411124606/http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/93/98 |archivedate=2016-04-11 }}</ref> Узви Академияи филмҳои Аврупо,<ref>{{Cite web|url=https://www.europeanfilmacademy.org/Members.44.0.html|title=European Film Academy: Members|publisher=europeanfilmacademy.org|accessdate=2019-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181009024652/https://www.europeanfilmacademy.org/Members.44.0.html|archivedate=2018-10-09|deadlink=yes}}</ref> узви Академияи филмҳои Осиё ва Уқёнуси Ором.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiapacificscreenawards.com/apsa-academy-members/alexander-rodnyansky|title=Alexander Rodnyansky|publisher=Asia Pacific Screen Awards|lang=en|accessdate=2019-10-09|archive-date=2020-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200610101516/https://www.asiapacificscreenawards.com/apsa-academy-members/alexander-rodnyansky|deadlink=no}}</ref> Аз июни соли 2016 узви [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо]].<ref>{{Cite news|title=Продюсер Роднянский вошёл в состав Американской киноакадемии|url=http://ria.ru/culture/20160630/1454929929.html|work=РИА Новости|date=2016-06-30|accessdate=2016-08-01|archivedate=2016-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160803025116/http://ria.ru/culture/20160630/1454929929.html}}</ref> Аз рӯи нашрияи байналмилалии [[:en:Variety (magazine)|Variety]] ба феҳристи 500 нафари бонуфузтарин дар саноати синамои ҷаҳонӣ шомил шудааст.<ref>{{Cite web|lang=Русский|url=https://tass.ru/ekonomika/13267521|title=Роднянского включили в список 500 наиболее влиятельных людей в индустрии по версии Variety|author=Редакция ТАСС|website=ТАСС|date=2021-12-22|publisher=ИА ТАСС|access-date=2022-04-20|archive-date=2021-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211222093928/https://tass.ru/ekonomika/13267521|deadlink=no}}</ref> ==Пайвандҳои беруна== * [https://web.archive.org/web/20170929123115/http://2011.russiancinema.ru/index.php?e_dept_id=1&e_person_id=780 Александр Роднянский] на сайте «Энциклопедия отечественного кино» {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Паҳнкунандагони филмҳо (одамон)]] [[Гурӯҳ:Зодагони 2 июл]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1961]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳо]] mlw1gpa7d2kjcdm9yhm1ybsvconigxn 0 320878 1493596 1415483 2026-11-11T15:50:13Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Муҳаммад Мусо Шафиқ]] to [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]] 1415483 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Муҳаммад Мӯсо Шафиқ''' (пушту {{lang-ps|محمد موسى شفيق}}; Кобул майи 1978, ҳамон ҷо) ходими давлатии Афғонистон, ҳуқуқшинос. Сарвазири 10-уми Афғонистон 12 декабри соли 1972 — 17 июли соли 1973. Пас аз сарнагун шудани мутлақияти пошоҳӣ ва ба қудрат расидани [[Муҳаммад Довуд]] дар моҳи июли соли 1973 ӯ боздошт шуд; дар соли 1975 (ё 1976) бо амнистия озод карда шуд. Вай яке аз мушовирони ғайрирасмии Довуд дар давраи охирини ҳукмронии ӯ буд, Вақте ки [[Муҳаммад Довуд]] ба наздикшавӣ бо нерӯҳои консервативӣ ба зарари радикалҳои чап такя кард. Пас аз табаддулоти нави низомӣ (инқилоби Савр — Апрел) Дар соли 1978, Шафиқ дубора боздошт шуд ва дере нагузашта дар Кобул ба қатл расонида шуд. {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] j0zl7oteu80usvqpkvle37612l5gxqt 0 320879 1493594 1415456 2026-11-11T15:42:38Z Zosya95 54344 1493594 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | тасвир = | тавсифи_тасвир = Абдул Зоҳир дар Қасри Сафед, соли 1963 }} '''Абдул Зоҳир''' (3 майи 1910, [[Вилояти Лағмон|Лағмон]], [[Афғонистон]] — 21 октябри 1982, [[Кобул]]) — [[Пизишк|пизишк]], [[Дипломат|дипломат]] ва ходими давлатии [[Афғонистон]]. Аз 9 июни соли 1971 то 12 декабри соли 1972 дар замони подшоҳии [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] [[Сарвазир|сарвазири]] Афғонистон буд. Қаблан вазифаҳои вазири тандурустӣ, раиси [[Вулуси Ҷирга]] (палатаи поёнии порлумон) ва [[Сафир|сафири]] Афғонистонро дар кишварҳои хориҷӣ ба ӯҳда дошт.<ref name="bio">[https://www.howd.org/likene/3328-alle-yahya-3.html Нураҳмад Холидӣ. «Ним қарн амният, суботи сиёсӣ ва инкишофи тадриҷии силсилаи Оли Яҳё», қисми сеюм], 6 декабри 2023.</ref> == Зиндагинома ва таҳсил == Абдул Зоҳир 3 майи соли 1910 дар вилояти Лағмон, дар шарқи Афғонистон, ба дунё омадааст. Падараш Абдулқодир Иброҳимхел ном дошт. Таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаашро дар Кобул, дар мактаби [[Ҳабибия]], ба анҷом расонд.<ref name="bio"/> Барои идомаи таҳсил ба [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] рафт. Дар он ҷо дар риштаи пизишкӣ таҳсил карда, аз [[Донишгоҳи Колумбия]] дараҷаи доктори тиб ва аз [[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]] дараҷаи магистр дар бахши тандурустии ҷамъиятӣ гирифт. Тибқи зиндагиномаи ӯ, ҳамчунин дар [[Донишгоҳи Пенсилвания]] ихтисоси ҷарроҳӣ омӯхтааст.<ref name="bio"/> Пас аз хатми таҳсил ба Афғонистон баргашт ва фаъолияти касбиашро ҳамчун пизишк оғоз кард. == Фаъолияти пизишкӣ ва сиёсӣ == Абдул Зоҳир пас аз бозгашт аз Амрико сартабиби беморхонаи шаҳрдории Кобул таъйин шуд. Ӯ инчунин табиби шахсии подшоҳ Муҳаммад Зоҳиршоҳ буд. Баъдан дар Вазорати тандурустии Афғонистон вазифаи муовини вазирро ба уҳда гирифт ва муддате масъулияти идораи анборҳои дорувориро низ иҷро кард.<ref name="bio"/> Бо гузашти вақт ба фаъолияти сиёсӣ ва дипломатӣ рӯ овард. Ӯ сафири Афғонистон дар [[Италия]] ва [[Покистон]] буд. Баъдтар ба ҳайси намояндаи вилояти Лағмон ба порлумони кишвар роҳ ёфт ва аз соли 1961 то соли 1968 раёсати Вулуси Ҷиргаро ба уҳда дошт.<ref name="bio"/> 18 июли соли 1963 Абдул Зоҳир дар раъси ҳайати намояндагони порлумони Афғонистон ба [[Кохи Сафед]] рафт ва бо президенти ИМА [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]] мулоқот кард. Акси ин мулоқот дар бойгонии китобхонаи президентии Кеннедӣ нигоҳдорӣ мешавад.<ref name="kennedy">[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:President_John_F._Kennedy_with_Parliamentary_Delegation_from_Afghanistan.jpg President John F. Kennedy with Parliamentary Delegation from Afghanistan], John F. Kennedy Presidential Library and Museum, 18 July 1963.</ref> Абдул Зоҳир дар таҳияи [[Қонуни асосии Афғонистон (1964)|Қонуни асосии соли 1964]] низ иштирок дошт. Ин қонун барои рушди низоми машروطият ва фаъолияти порлумонӣ дар давраи подшоҳии Зоҳиршоҳ замина гузошт.<ref name="tolo">[https://tolonews.com/afghanistan/33rd-death-anniversary-legendary-ahmad-zahir 33rd Death Anniversary of Legendary Ahmad Zahir], TOLOnews.</ref> Ӯ ҳамчунин дар ҳукумати Муҳаммад Юсуф вазифаҳои вазири тандурустӣ ва муовини сарвазирро иҷро кардааст.<ref name="bio"/> == Сарвазири Афғонистон == Дар моҳи майи соли 1971 ҳукумати [[Нураҳмад Эътимодӣ]] дар пайи ихтилофот бо порлумон истеъфо дод. 8 июни ҳамон сол Муҳаммад Зоҳиршоҳ Абдул Зоҳирро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард. Ӯ аз 9 июни соли 1971 сарвазири Афғонистон шуд ва 26 июл ҳукуматаш раъйи эътимоди порлумонро ба даст овард.<ref name="usa1971">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d339 «Afghanistan: Dr. Zahir’s Ministry—Can It Succeed?»], Foreign Relations of the United States, 29 July 1971, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> === Вазъи дохилии кишвар === Давраи сарвазирии Абдул Зоҳир бо мушкилоти иқтисодӣ ва сиёсӣ ҳамзамон буд. Хушксолии солҳои 1971—1972 ба кишоварзӣ ва чорводории Афғонистон зарари ҷиддӣ расонд. Камбуди ғизо, талафоти чорво ва вазъи ногувори иқтисодӣ зиндагии аҳолӣ, бахусус сокинони деҳотро душвор кард.<ref name="usa1971"/> Ҳукумат барои муқобила бо паёмадҳои хушксолӣ ва пешгирии қаҳтӣ тадбирҳо андешид. Дар ин давра Афғонистон аз кишварҳои хориҷӣ, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳида, кумаки иқтисодӣ ва ғизоӣ гирифт. Тибқи арзёбии сафорати Амрико дар Кобул аз феврали соли 1972, фаъолияти ҳукумат дар муқобила бо хушксолӣ ва буҳрони иқтисодӣ нисбат ба давраи пеш беҳтар шуда буд, ҳарчанд натиҷаҳои он дар бахшҳои гуногун яксон набуданд.<ref name="usa1972">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d353 «Telegram 616 From the Embassy in Afghanistan to the Department of State»], 1 February 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> Дар баробари мушкилоти иқтисодӣ, эътирозҳои донишҷӯён ва ихтилофоти ҳукумат бо порлумон низ идома доштанд. Ин ихтилофот иҷрои барномаҳои давлатиро душвор мекарданд.<ref name="usa1971"/> === Сиёсати хориҷӣ === Ҳукумати Абдул Зоҳир сиёсати бетарафии Афғонистонро дар муносибатҳои байналмилалӣ идома дод. Кишвар кӯшиш мекард миёни [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва давлатҳои ғарбӣ тавозунро нигоҳ дорад ва ҳамзамон кумаки хориҷиро барои рушди иқтисод ҷалб намояд.<ref name="usa1972"/> Дар замони [[Ҷанги Ҳинду Покистон (1971)|ҷанги Ҳинду Покистон дар соли 1971]] ҳукумати Афғонистон сиёсати эҳтиёткоронаи бетарафиро пеш гирифт. Ҳамчунин барои беҳтар кардани муносибатҳо бо [[Эрон]] ва Покистон талошҳо сурат гирифтанд.<ref name="usa1972"/> === Истеъфо === Бо вуҷуди баъзе пешравиҳо, мушкилоти иқтисодӣ, хушксолӣ ва ихтилофоти сиёсӣ фаъолияти ҳукуматро таҳти фишор қарор доданд. Муҳаммад Зоҳиршоҳ 5 декабри соли 1972 истеъфои Абдул Зоҳирро пазируфт ва 7 декабр вазири корҳои хориҷӣ [[Муҳаммад Мусо Шафиқ]]ро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард.<ref name="usa1972dec">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d371 «New Government in Afghanistan»], Foreign Relations of the United States, 12 December 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> 12 декабри соли 1972 Муҳаммад Мусо Шафиқ аз порлумон раъйи эътимод гирифт ва ҷойгузини Абдул Зоҳир шуд. Ӯ охирин сарвазири Афғонистон дар замони салтанати Муҳаммад Зоҳиршоҳ гардид.<ref name="usa1972dec"/> Соли 1973, пас аз табаддулоти давлатии [[Муҳаммад Довудхон]] ва барҳам хӯрдани низоми подшоҳӣ, Абдул Зоҳир аз фаъолияти сиёсӣ канор рафт. == Хонавода == Абдул Зоҳир бо Қурайша издивоҷ карда, соҳиби чор фарзанд — ду писар ва ду духтар буд: Осиф Зоҳир, [[Аҳмад Зоҳир]], Зоҳира Зоҳир ва Балқис Зоҳир.<ref name="bio"/> Фарзанди маъруфтарини ӯ [[Аҳмад Зоҳир]] (1946—1979), овозхони шинохтаи Афғонистон, буд. Аҳмад Зоҳир бо сурудҳои дарӣ ва шеваи хоси иҷрояш дар мусиқии Афғонистон ҷойгоҳи муҳим пайдо кард. Ӯ 14 июни соли 1979, дар 33-солагӣ, даргузашт.<ref name="tolo"/> Писари калониаш Осиф Зоҳир (1932—2000) низ ба фаъолияти давлатӣ машғул буд. Ӯ дар солҳои 1980 вазифаи вазири эҳё ва рушди деҳоти Афғонистонро иҷро кард ва баъдтар сафири кишвар дар Кувайт ва Италия буд.<ref name="bio"/> Духтараш [[Зоҳира Зоҳир]] ба Иёлоти Муттаҳида муҳоҷират карда, дар шаҳри [[Вашингтон]] ҳамчун ороишгари мӯй фаъолият намуд. Ӯ бо кор кардан барои як қатор шахсиятҳои сиёсии Амрико, аз ҷумла президентҳои ин кишвар, маъруф шуд. Зоҳира Зоҳир ҳамчунин дар ҷамъоварии маблағ барои таҳсили духтарон дар Афғонистон саҳм гузоштааст.<ref name="zahira">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/07/11/working-on-their-hair-she-gets-their-ears/2c6e8676-3e0f-40a3-ba0e-f52e891aa70d/ Nora Boustany. «Working on Their Hair, She Gets Their Ears»], The Washington Post, 11 July 2003.</ref> Духтари дигараш Балқис Зоҳир дар Олмон зиндагӣ мекард.<ref name="bio"/> == Даргузашт == Абдул Зоҳир 21 октябри соли 1982 дар [[Кобул]], дар синни 72-солагӣ, даргузашт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1910]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Дипломатҳои Афғонистон]] aty4iepmilyvc48cr8onif458w4230g 1493598 1493594 2026-11-11T15:54:10Z Zosya95 54344 1493598 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Абдул Зоҳир |номи аслӣ = {{lang-ps|عبد الظاهر}} |тасвир = Abdul Zahir White House.png |тавсифи тасвир = Абдул Зоҳир дар Кохи Сафед, соли 1963 <!-- САРВАЗИРИ АФҒОНИСТОН --> |вазифа = [[Сарвазирони Афғонистон|Сарвазири Афғонистон]] |аввалдавр = 9 июни 1971 |охирдавр = 12 декабри 1972 |пешгузашта = [[Нураҳмад Эътимодӣ]] |ҷонишин = [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]] |подшоҳ = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- РАИСИ ВУЛУСИ ҶИРГА --> |вазифа_2 = Раиси [[Вулуси Ҷирга]]и Афғонистон |аввалдавр_2 = 1961 |охирдавр_2 = 1968 |пешгузашта_2 = Муҳаммад Наврӯзхон |ҷонишин_2 = Муҳаммад Умар Вардак |подшоҳ_2 = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- ИТТИЛООТИ ШАХСӢ --> |саннаи таваллуд = {{таваллуд|3|5|1910}} |зодгоҳ = [[Вилояти Лағмон]], [[Афғонистон]] |таърихи даргузашт = {{санаи даргузашт|21|10|1982}} |маҳалли даргузашт = [[Кобул]], [[Афғонистон]] |ҷинс = мард |падар = Абдулқодир Иброҳимхел |ҳамсар = Қурайша |фарзандон = {{hlist|Осиф Зоҳир|[[Аҳмад Зоҳир]]| [[Зоҳира Зоҳир]]|Балқис Зоҳир}} <!-- МАЪЛУМОТ ВА ФАЪОЛИЯТ --> |маълумот = [[Донишгоҳи Колумбия]]<br>[[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]]<br>[[Донишгоҳи Пенсилвания]] |дараҷаи илмӣ = Доктори тиб, магистри тандурустии ҷамъиятӣ |касб = {{hlist|[[Пизишк]]|[[Дипломат]]|[[Сиёсатмадор]]}} |фаъолият = {{hlist|Тиб|Дипломатия|Идораи давлатӣ}} |ҷойҳои кор = Беморхонаи шаҳрдории Кобул |викианбор = }} '''Абдул Зоҳир''' (3 майи 1910, [[Вилояти Лағмон|Лағмон]], [[Афғонистон]] — 21 октябри 1982, [[Кобул]]) — [[Пизишк|пизишк]], [[Дипломат|дипломат]] ва ходими давлатии [[Афғонистон]]. Аз 9 июни соли 1971 то 12 декабри соли 1972 дар замони подшоҳии [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] [[Сарвазир|сарвазири]] Афғонистон буд. Қаблан вазифаҳои вазири тандурустӣ, раиси [[Вулуси Ҷирга]] (палатаи поёнии порлумон) ва [[Сафир|сафири]] Афғонистонро дар кишварҳои хориҷӣ ба ӯҳда дошт.<ref name="bio">[https://www.howd.org/likene/3328-alle-yahya-3.html Нураҳмад Холидӣ. «Ним қарн амният, суботи сиёсӣ ва инкишофи тадриҷии силсилаи Оли Яҳё», қисми сеюм], 6 декабри 2023.</ref> == Зиндагинома ва таҳсил == Абдул Зоҳир 3 майи соли 1910 дар вилояти Лағмон, дар шарқи Афғонистон, ба дунё омадааст. Падараш Абдулқодир Иброҳимхел ном дошт. Таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаашро дар Кобул, дар мактаби [[Ҳабибия]], ба анҷом расонд.<ref name="bio"/> Барои идомаи таҳсил ба [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] рафт. Дар он ҷо дар риштаи пизишкӣ таҳсил карда, аз [[Донишгоҳи Колумбия]] дараҷаи доктори тиб ва аз [[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]] дараҷаи магистр дар бахши тандурустии ҷамъиятӣ гирифт. Тибқи зиндагиномаи ӯ, ҳамчунин дар [[Донишгоҳи Пенсилвания]] ихтисоси ҷарроҳӣ омӯхтааст.<ref name="bio"/> Пас аз хатми таҳсил ба Афғонистон баргашт ва фаъолияти касбиашро ҳамчун пизишк оғоз кард. == Фаъолияти пизишкӣ ва сиёсӣ == Абдул Зоҳир пас аз бозгашт аз Амрико сартабиби беморхонаи шаҳрдории Кобул таъйин шуд. Ӯ инчунин табиби шахсии подшоҳ Муҳаммад Зоҳиршоҳ буд. Баъдан дар Вазорати тандурустии Афғонистон вазифаи муовини вазирро ба уҳда гирифт ва муддате масъулияти идораи анборҳои дорувориро низ иҷро кард.<ref name="bio"/> Бо гузашти вақт ба фаъолияти сиёсӣ ва дипломатӣ рӯ овард. Ӯ сафири Афғонистон дар [[Италия]] ва [[Покистон]] буд. Баъдтар ба ҳайси намояндаи вилояти Лағмон ба порлумони кишвар роҳ ёфт ва аз соли 1961 то соли 1968 раёсати Вулуси Ҷиргаро ба уҳда дошт.<ref name="bio"/> 18 июли соли 1963 Абдул Зоҳир дар раъси ҳайати намояндагони порлумони Афғонистон ба [[Кохи Сафед]] рафт ва бо президенти ИМА [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]] мулоқот кард. Акси ин мулоқот дар бойгонии китобхонаи президентии Кеннедӣ нигоҳдорӣ мешавад.<ref name="kennedy">[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:President_John_F._Kennedy_with_Parliamentary_Delegation_from_Afghanistan.jpg President John F. Kennedy with Parliamentary Delegation from Afghanistan], John F. Kennedy Presidential Library and Museum, 18 July 1963.</ref> Абдул Зоҳир дар таҳияи [[Қонуни асосии Афғонистон (1964)|Қонуни асосии соли 1964]] низ иштирок дошт. Ин қонун барои рушди низоми машروطият ва фаъолияти порлумонӣ дар давраи подшоҳии Зоҳиршоҳ замина гузошт.<ref name="tolo">[https://tolonews.com/afghanistan/33rd-death-anniversary-legendary-ahmad-zahir 33rd Death Anniversary of Legendary Ahmad Zahir], TOLOnews.</ref> Ӯ ҳамчунин дар ҳукумати Муҳаммад Юсуф вазифаҳои вазири тандурустӣ ва муовини сарвазирро иҷро кардааст.<ref name="bio"/> == Сарвазири Афғонистон == Дар моҳи майи соли 1971 ҳукумати [[Нураҳмад Эътимодӣ]] дар пайи ихтилофот бо порлумон истеъфо дод. 8 июни ҳамон сол Муҳаммад Зоҳиршоҳ Абдул Зоҳирро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард. Ӯ аз 9 июни соли 1971 сарвазири Афғонистон шуд ва 26 июл ҳукуматаш раъйи эътимоди порлумонро ба даст овард.<ref name="usa1971">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d339 «Afghanistan: Dr. Zahir’s Ministry—Can It Succeed?»], Foreign Relations of the United States, 29 July 1971, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> === Вазъи дохилии кишвар === Давраи сарвазирии Абдул Зоҳир бо мушкилоти иқтисодӣ ва сиёсӣ ҳамзамон буд. Хушксолии солҳои 1971—1972 ба кишоварзӣ ва чорводории Афғонистон зарари ҷиддӣ расонд. Камбуди ғизо, талафоти чорво ва вазъи ногувори иқтисодӣ зиндагии аҳолӣ, бахусус сокинони деҳотро душвор кард.<ref name="usa1971"/> Ҳукумат барои муқобила бо паёмадҳои хушксолӣ ва пешгирии қаҳтӣ тадбирҳо андешид. Дар ин давра Афғонистон аз кишварҳои хориҷӣ, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳида, кумаки иқтисодӣ ва ғизоӣ гирифт. Тибқи арзёбии сафорати Амрико дар Кобул аз феврали соли 1972, фаъолияти ҳукумат дар муқобила бо хушксолӣ ва буҳрони иқтисодӣ нисбат ба давраи пеш беҳтар шуда буд, ҳарчанд натиҷаҳои он дар бахшҳои гуногун яксон набуданд.<ref name="usa1972">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d353 «Telegram 616 From the Embassy in Afghanistan to the Department of State»], 1 February 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> Дар баробари мушкилоти иқтисодӣ, эътирозҳои донишҷӯён ва ихтилофоти ҳукумат бо порлумон низ идома доштанд. Ин ихтилофот иҷрои барномаҳои давлатиро душвор мекарданд.<ref name="usa1971"/> === Сиёсати хориҷӣ === Ҳукумати Абдул Зоҳир сиёсати бетарафии Афғонистонро дар муносибатҳои байналмилалӣ идома дод. Кишвар кӯшиш мекард миёни [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва давлатҳои ғарбӣ тавозунро нигоҳ дорад ва ҳамзамон кумаки хориҷиро барои рушди иқтисод ҷалб намояд.<ref name="usa1972"/> Дар замони [[Ҷанги Ҳинду Покистон (1971)|ҷанги Ҳинду Покистон дар соли 1971]] ҳукумати Афғонистон сиёсати эҳтиёткоронаи бетарафиро пеш гирифт. Ҳамчунин барои беҳтар кардани муносибатҳо бо [[Эрон]] ва Покистон талошҳо сурат гирифтанд.<ref name="usa1972"/> === Истеъфо === Бо вуҷуди баъзе пешравиҳо, мушкилоти иқтисодӣ, хушксолӣ ва ихтилофоти сиёсӣ фаъолияти ҳукуматро таҳти фишор қарор доданд. Муҳаммад Зоҳиршоҳ 5 декабри соли 1972 истеъфои Абдул Зоҳирро пазируфт ва 7 декабр вазири корҳои хориҷӣ [[Муҳаммад Мусо Шафиқ]]ро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард.<ref name="usa1972dec">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d371 «New Government in Afghanistan»], Foreign Relations of the United States, 12 December 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> 12 декабри соли 1972 Муҳаммад Мусо Шафиқ аз порлумон раъйи эътимод гирифт ва ҷойгузини Абдул Зоҳир шуд. Ӯ охирин сарвазири Афғонистон дар замони салтанати Муҳаммад Зоҳиршоҳ гардид.<ref name="usa1972dec"/> Соли 1973, пас аз табаддулоти давлатии [[Муҳаммад Довудхон]] ва барҳам хӯрдани низоми подшоҳӣ, Абдул Зоҳир аз фаъолияти сиёсӣ канор рафт. == Хонавода == Абдул Зоҳир бо Қурайша издивоҷ карда, соҳиби чор фарзанд — ду писар ва ду духтар буд: Осиф Зоҳир, [[Аҳмад Зоҳир]], Зоҳира Зоҳир ва Балқис Зоҳир.<ref name="bio"/> Фарзанди маъруфтарини ӯ [[Аҳмад Зоҳир]] (1946—1979), овозхони шинохтаи Афғонистон, буд. Аҳмад Зоҳир бо сурудҳои дарӣ ва шеваи хоси иҷрояш дар мусиқии Афғонистон ҷойгоҳи муҳим пайдо кард. Ӯ 14 июни соли 1979, дар 33-солагӣ, даргузашт.<ref name="tolo"/> Писари калониаш Осиф Зоҳир (1932—2000) низ ба фаъолияти давлатӣ машғул буд. Ӯ дар солҳои 1980 вазифаи вазири эҳё ва рушди деҳоти Афғонистонро иҷро кард ва баъдтар сафири кишвар дар Кувайт ва Италия буд.<ref name="bio"/> Духтараш [[Зоҳира Зоҳир]] ба Иёлоти Муттаҳида муҳоҷират карда, дар шаҳри [[Вашингтон]] ҳамчун ороишгари мӯй фаъолият намуд. Ӯ бо кор кардан барои як қатор шахсиятҳои сиёсии Амрико, аз ҷумла президентҳои ин кишвар, маъруф шуд. Зоҳира Зоҳир ҳамчунин дар ҷамъоварии маблағ барои таҳсили духтарон дар Афғонистон саҳм гузоштааст.<ref name="zahira">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/07/11/working-on-their-hair-she-gets-their-ears/2c6e8676-3e0f-40a3-ba0e-f52e891aa70d/ Nora Boustany. «Working on Their Hair, She Gets Their Ears»], The Washington Post, 11 July 2003.</ref> Духтари дигараш Балқис Зоҳир дар Олмон зиндагӣ мекард.<ref name="bio"/> == Даргузашт == Абдул Зоҳир 21 октябри соли 1982 дар [[Кобул]], дар синни 72-солагӣ, даргузашт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1910]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Дипломатҳои Афғонистон]] 4823nmd50tcgfklzygxdod01teg2lqh 1493602 1493598 2026-11-11T15:58:41Z Zosya95 54344 1493602 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Абдул Зоҳир |номи аслӣ = {{lang-ps|عبد الظاهر}} |тасвир = Abdul Zahir White House.png |тавсифи тасвир = Абдул Зоҳир дар Кохи Сафед, соли 1963 <!-- САРВАЗИРИ АФҒОНИСТОН --> |вазифа = [[Сарвазирони Афғонистон|Сарвазири Афғонистон]] |аввалдавр = 9 июни 1971 |охирдавр = 12 декабри 1972 |пешгузашта = [[Нураҳмад Эътимодӣ]] |ҷонишин = [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]] |подшоҳ = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- РАИСИ ВУЛУСИ ҶИРГА --> |вазифа_2 = Раиси [[Вулуси Ҷирга]]и Афғонистон |аввалдавр_2 = 1961 |охирдавр_2 = 1968 |пешгузашта_2 = Муҳаммад Наврӯзхон |ҷонишин_2 = Муҳаммад Умар Вардак |подшоҳ_2 = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- ИТТИЛООТИ ШАХСӢ --> |саннаи таваллуд = {{таваллуд|3|5|1910}} |зодгоҳ = [[Вилояти Лағмон]], [[Афғонистон]] |таърихи даргузашт = {{Санаи даргузашт ва син|21|10|1982}} |маҳалли даргузашт = [[Кобул]], [[Афғонистон]] |ҷинс = мард |падар = Абдулқодир Иброҳимхел |ҳамсар = Қурайша |фарзандон = {{hlist|Осиф Зоҳир|[[Аҳмад Зоҳир]]| [[Зоҳира Зоҳир]]|Балқис Зоҳир}} <!-- МАЪЛУМОТ ВА ФАЪОЛИЯТ --> |маълумот = [[Донишгоҳи Колумбия]]<br>[[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]]<br>[[Донишгоҳи Пенсилвания]] |дараҷаи илмӣ = Доктори тиб, магистри тандурустии ҷамъиятӣ |касб = {{hlist|[[Пизишк]]|[[Дипломат]]|[[Сиёсатмадор]]}} |фаъолият = {{hlist|Тиб|Дипломатия|Идораи давлатӣ}} |ҷойҳои кор = Беморхонаи шаҳрдории Кобул |викианбор = }} '''Абдул Зоҳир''' (3 майи 1910, [[Вилояти Лағмон|Лағмон]], [[Афғонистон]] — 21 октябри 1982, [[Кобул]]) — [[Пизишк|пизишк]], [[Дипломат|дипломат]] ва ходими давлатии [[Афғонистон]]. Аз 9 июни соли 1971 то 12 декабри соли 1972 дар замони подшоҳии [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] [[Сарвазир|сарвазири]] Афғонистон буд. Қаблан вазифаҳои вазири тандурустӣ, раиси [[Вулуси Ҷирга]] (палатаи поёнии порлумон) ва [[Сафир|сафири]] Афғонистонро дар кишварҳои хориҷӣ ба ӯҳда дошт.<ref name="bio">[https://www.howd.org/likene/3328-alle-yahya-3.html Нураҳмад Холидӣ. «Ним қарн амният, суботи сиёсӣ ва инкишофи тадриҷии силсилаи Оли Яҳё», қисми сеюм], 6 декабри 2023.</ref> == Зиндагинома ва таҳсил == Абдул Зоҳир 3 майи соли 1910 дар вилояти Лағмон, дар шарқи Афғонистон, ба дунё омадааст. Падараш Абдулқодир Иброҳимхел ном дошт. Таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаашро дар Кобул, дар мактаби [[Ҳабибия]], ба анҷом расонд.<ref name="bio"/> Барои идомаи таҳсил ба [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] рафт. Дар он ҷо дар риштаи пизишкӣ таҳсил карда, аз [[Донишгоҳи Колумбия]] дараҷаи доктори тиб ва аз [[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]] дараҷаи магистр дар бахши тандурустии ҷамъиятӣ гирифт. Тибқи зиндагиномаи ӯ, ҳамчунин дар [[Донишгоҳи Пенсилвания]] ихтисоси ҷарроҳӣ омӯхтааст.<ref name="bio"/> Пас аз хатми таҳсил ба Афғонистон баргашт ва фаъолияти касбиашро ҳамчун пизишк оғоз кард. == Фаъолияти пизишкӣ ва сиёсӣ == Абдул Зоҳир пас аз бозгашт аз Амрико сартабиби беморхонаи шаҳрдории Кобул таъйин шуд. Ӯ инчунин табиби шахсии подшоҳ Муҳаммад Зоҳиршоҳ буд. Баъдан дар Вазорати тандурустии Афғонистон вазифаи муовини вазирро ба уҳда гирифт ва муддате масъулияти идораи анборҳои дорувориро низ иҷро кард.<ref name="bio"/> Бо гузашти вақт ба фаъолияти сиёсӣ ва дипломатӣ рӯ овард. Ӯ сафири Афғонистон дар [[Италия]] ва [[Покистон]] буд. Баъдтар ба ҳайси намояндаи вилояти Лағмон ба порлумони кишвар роҳ ёфт ва аз соли 1961 то соли 1968 раёсати Вулуси Ҷиргаро ба уҳда дошт.<ref name="bio"/> 18 июли соли 1963 Абдул Зоҳир дар раъси ҳайати намояндагони порлумони Афғонистон ба [[Кохи Сафед]] рафт ва бо президенти ИМА [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]] мулоқот кард. Акси ин мулоқот дар бойгонии китобхонаи президентии Кеннедӣ нигоҳдорӣ мешавад.<ref name="kennedy">[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:President_John_F._Kennedy_with_Parliamentary_Delegation_from_Afghanistan.jpg President John F. Kennedy with Parliamentary Delegation from Afghanistan], John F. Kennedy Presidential Library and Museum, 18 July 1963.</ref> Абдул Зоҳир дар таҳияи [[Қонуни асосии Афғонистон (1964)|Қонуни асосии соли 1964]] низ иштирок дошт. Ин қонун барои рушди низоми машروطият ва фаъолияти порлумонӣ дар давраи подшоҳии Зоҳиршоҳ замина гузошт.<ref name="tolo">[https://tolonews.com/afghanistan/33rd-death-anniversary-legendary-ahmad-zahir 33rd Death Anniversary of Legendary Ahmad Zahir], TOLOnews.</ref> Ӯ ҳамчунин дар ҳукумати Муҳаммад Юсуф вазифаҳои вазири тандурустӣ ва муовини сарвазирро иҷро кардааст.<ref name="bio"/> == Сарвазири Афғонистон == Дар моҳи майи соли 1971 ҳукумати [[Нураҳмад Эътимодӣ]] дар пайи ихтилофот бо порлумон истеъфо дод. 8 июни ҳамон сол Муҳаммад Зоҳиршоҳ Абдул Зоҳирро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард. Ӯ аз 9 июни соли 1971 сарвазири Афғонистон шуд ва 26 июл ҳукуматаш раъйи эътимоди порлумонро ба даст овард.<ref name="usa1971">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d339 «Afghanistan: Dr. Zahir’s Ministry—Can It Succeed?»], Foreign Relations of the United States, 29 July 1971, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> === Вазъи дохилии кишвар === Давраи сарвазирии Абдул Зоҳир бо мушкилоти иқтисодӣ ва сиёсӣ ҳамзамон буд. Хушксолии солҳои 1971—1972 ба кишоварзӣ ва чорводории Афғонистон зарари ҷиддӣ расонд. Камбуди ғизо, талафоти чорво ва вазъи ногувори иқтисодӣ зиндагии аҳолӣ, бахусус сокинони деҳотро душвор кард.<ref name="usa1971"/> Ҳукумат барои муқобила бо паёмадҳои хушксолӣ ва пешгирии қаҳтӣ тадбирҳо андешид. Дар ин давра Афғонистон аз кишварҳои хориҷӣ, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳида, кумаки иқтисодӣ ва ғизоӣ гирифт. Тибқи арзёбии сафорати Амрико дар Кобул аз феврали соли 1972, фаъолияти ҳукумат дар муқобила бо хушксолӣ ва буҳрони иқтисодӣ нисбат ба давраи пеш беҳтар шуда буд, ҳарчанд натиҷаҳои он дар бахшҳои гуногун яксон набуданд.<ref name="usa1972">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d353 «Telegram 616 From the Embassy in Afghanistan to the Department of State»], 1 February 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> Дар баробари мушкилоти иқтисодӣ, эътирозҳои донишҷӯён ва ихтилофоти ҳукумат бо порлумон низ идома доштанд. Ин ихтилофот иҷрои барномаҳои давлатиро душвор мекарданд.<ref name="usa1971"/> === Сиёсати хориҷӣ === Ҳукумати Абдул Зоҳир сиёсати бетарафии Афғонистонро дар муносибатҳои байналмилалӣ идома дод. Кишвар кӯшиш мекард миёни [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва давлатҳои ғарбӣ тавозунро нигоҳ дорад ва ҳамзамон кумаки хориҷиро барои рушди иқтисод ҷалб намояд.<ref name="usa1972"/> Дар замони [[Ҷанги Ҳинду Покистон (1971)|ҷанги Ҳинду Покистон дар соли 1971]] ҳукумати Афғонистон сиёсати эҳтиёткоронаи бетарафиро пеш гирифт. Ҳамчунин барои беҳтар кардани муносибатҳо бо [[Эрон]] ва Покистон талошҳо сурат гирифтанд.<ref name="usa1972"/> === Истеъфо === Бо вуҷуди баъзе пешравиҳо, мушкилоти иқтисодӣ, хушксолӣ ва ихтилофоти сиёсӣ фаъолияти ҳукуматро таҳти фишор қарор доданд. Муҳаммад Зоҳиршоҳ 5 декабри соли 1972 истеъфои Абдул Зоҳирро пазируфт ва 7 декабр вазири корҳои хориҷӣ [[Муҳаммад Мусо Шафиқ]]ро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард.<ref name="usa1972dec">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d371 «New Government in Afghanistan»], Foreign Relations of the United States, 12 December 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> 12 декабри соли 1972 Муҳаммад Мусо Шафиқ аз порлумон раъйи эътимод гирифт ва ҷойгузини Абдул Зоҳир шуд. Ӯ охирин сарвазири Афғонистон дар замони салтанати Муҳаммад Зоҳиршоҳ гардид.<ref name="usa1972dec"/> Соли 1973, пас аз табаддулоти давлатии [[Муҳаммад Довудхон]] ва барҳам хӯрдани низоми подшоҳӣ, Абдул Зоҳир аз фаъолияти сиёсӣ канор рафт. == Хонавода == Абдул Зоҳир бо Қурайша издивоҷ карда, соҳиби чор фарзанд — ду писар ва ду духтар буд: Осиф Зоҳир, [[Аҳмад Зоҳир]], Зоҳира Зоҳир ва Балқис Зоҳир.<ref name="bio"/> Фарзанди маъруфтарини ӯ [[Аҳмад Зоҳир]] (1946—1979), овозхони шинохтаи Афғонистон, буд. Аҳмад Зоҳир бо сурудҳои дарӣ ва шеваи хоси иҷрояш дар мусиқии Афғонистон ҷойгоҳи муҳим пайдо кард. Ӯ 14 июни соли 1979, дар 33-солагӣ, даргузашт.<ref name="tolo"/> Писари калониаш Осиф Зоҳир (1932—2000) низ ба фаъолияти давлатӣ машғул буд. Ӯ дар солҳои 1980 вазифаи вазири эҳё ва рушди деҳоти Афғонистонро иҷро кард ва баъдтар сафири кишвар дар Кувайт ва Италия буд.<ref name="bio"/> Духтараш [[Зоҳира Зоҳир]] ба Иёлоти Муттаҳида муҳоҷират карда, дар шаҳри [[Вашингтон]] ҳамчун ороишгари мӯй фаъолият намуд. Ӯ бо кор кардан барои як қатор шахсиятҳои сиёсии Амрико, аз ҷумла президентҳои ин кишвар, маъруф шуд. Зоҳира Зоҳир ҳамчунин дар ҷамъоварии маблағ барои таҳсили духтарон дар Афғонистон саҳм гузоштааст.<ref name="zahira">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/07/11/working-on-their-hair-she-gets-their-ears/2c6e8676-3e0f-40a3-ba0e-f52e891aa70d/ Nora Boustany. «Working on Their Hair, She Gets Their Ears»], The Washington Post, 11 July 2003.</ref> Духтари дигараш Балқис Зоҳир дар Олмон зиндагӣ мекард.<ref name="bio"/> == Даргузашт == Абдул Зоҳир 21 октябри соли 1982 дар [[Кобул]], дар синни 72-солагӣ, даргузашт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1910]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Дипломатҳои Афғонистон]] mkixp4xow5e1sn5k6aeznh90bsytqda 1493606 1493602 2026-11-11T15:59:58Z Zosya95 54344 /* Истеъфо */ 1493606 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Абдул Зоҳир |номи аслӣ = {{lang-ps|عبد الظاهر}} |тасвир = Abdul Zahir White House.png |тавсифи тасвир = Абдул Зоҳир дар Кохи Сафед, соли 1963 <!-- САРВАЗИРИ АФҒОНИСТОН --> |вазифа = [[Сарвазирони Афғонистон|Сарвазири Афғонистон]] |аввалдавр = 9 июни 1971 |охирдавр = 12 декабри 1972 |пешгузашта = [[Нураҳмад Эътимодӣ]] |ҷонишин = [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]] |подшоҳ = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- РАИСИ ВУЛУСИ ҶИРГА --> |вазифа_2 = Раиси [[Вулуси Ҷирга]]и Афғонистон |аввалдавр_2 = 1961 |охирдавр_2 = 1968 |пешгузашта_2 = Муҳаммад Наврӯзхон |ҷонишин_2 = Муҳаммад Умар Вардак |подшоҳ_2 = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- ИТТИЛООТИ ШАХСӢ --> |саннаи таваллуд = {{таваллуд|3|5|1910}} |зодгоҳ = [[Вилояти Лағмон]], [[Афғонистон]] |таърихи даргузашт = {{Санаи даргузашт ва син|21|10|1982}} |маҳалли даргузашт = [[Кобул]], [[Афғонистон]] |ҷинс = мард |падар = Абдулқодир Иброҳимхел |ҳамсар = Қурайша |фарзандон = {{hlist|Осиф Зоҳир|[[Аҳмад Зоҳир]]| [[Зоҳира Зоҳир]]|Балқис Зоҳир}} <!-- МАЪЛУМОТ ВА ФАЪОЛИЯТ --> |маълумот = [[Донишгоҳи Колумбия]]<br>[[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]]<br>[[Донишгоҳи Пенсилвания]] |дараҷаи илмӣ = Доктори тиб, магистри тандурустии ҷамъиятӣ |касб = {{hlist|[[Пизишк]]|[[Дипломат]]|[[Сиёсатмадор]]}} |фаъолият = {{hlist|Тиб|Дипломатия|Идораи давлатӣ}} |ҷойҳои кор = Беморхонаи шаҳрдории Кобул |викианбор = }} '''Абдул Зоҳир''' (3 майи 1910, [[Вилояти Лағмон|Лағмон]], [[Афғонистон]] — 21 октябри 1982, [[Кобул]]) — [[Пизишк|пизишк]], [[Дипломат|дипломат]] ва ходими давлатии [[Афғонистон]]. Аз 9 июни соли 1971 то 12 декабри соли 1972 дар замони подшоҳии [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] [[Сарвазир|сарвазири]] Афғонистон буд. Қаблан вазифаҳои вазири тандурустӣ, раиси [[Вулуси Ҷирга]] (палатаи поёнии порлумон) ва [[Сафир|сафири]] Афғонистонро дар кишварҳои хориҷӣ ба ӯҳда дошт.<ref name="bio">[https://www.howd.org/likene/3328-alle-yahya-3.html Нураҳмад Холидӣ. «Ним қарн амният, суботи сиёсӣ ва инкишофи тадриҷии силсилаи Оли Яҳё», қисми сеюм], 6 декабри 2023.</ref> == Зиндагинома ва таҳсил == Абдул Зоҳир 3 майи соли 1910 дар вилояти Лағмон, дар шарқи Афғонистон, ба дунё омадааст. Падараш Абдулқодир Иброҳимхел ном дошт. Таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаашро дар Кобул, дар мактаби [[Ҳабибия]], ба анҷом расонд.<ref name="bio"/> Барои идомаи таҳсил ба [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] рафт. Дар он ҷо дар риштаи пизишкӣ таҳсил карда, аз [[Донишгоҳи Колумбия]] дараҷаи доктори тиб ва аз [[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]] дараҷаи магистр дар бахши тандурустии ҷамъиятӣ гирифт. Тибқи зиндагиномаи ӯ, ҳамчунин дар [[Донишгоҳи Пенсилвания]] ихтисоси ҷарроҳӣ омӯхтааст.<ref name="bio"/> Пас аз хатми таҳсил ба Афғонистон баргашт ва фаъолияти касбиашро ҳамчун пизишк оғоз кард. == Фаъолияти пизишкӣ ва сиёсӣ == Абдул Зоҳир пас аз бозгашт аз Амрико сартабиби беморхонаи шаҳрдории Кобул таъйин шуд. Ӯ инчунин табиби шахсии подшоҳ Муҳаммад Зоҳиршоҳ буд. Баъдан дар Вазорати тандурустии Афғонистон вазифаи муовини вазирро ба уҳда гирифт ва муддате масъулияти идораи анборҳои дорувориро низ иҷро кард.<ref name="bio"/> Бо гузашти вақт ба фаъолияти сиёсӣ ва дипломатӣ рӯ овард. Ӯ сафири Афғонистон дар [[Италия]] ва [[Покистон]] буд. Баъдтар ба ҳайси намояндаи вилояти Лағмон ба порлумони кишвар роҳ ёфт ва аз соли 1961 то соли 1968 раёсати Вулуси Ҷиргаро ба уҳда дошт.<ref name="bio"/> 18 июли соли 1963 Абдул Зоҳир дар раъси ҳайати намояндагони порлумони Афғонистон ба [[Кохи Сафед]] рафт ва бо президенти ИМА [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]] мулоқот кард. Акси ин мулоқот дар бойгонии китобхонаи президентии Кеннедӣ нигоҳдорӣ мешавад.<ref name="kennedy">[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:President_John_F._Kennedy_with_Parliamentary_Delegation_from_Afghanistan.jpg President John F. Kennedy with Parliamentary Delegation from Afghanistan], John F. Kennedy Presidential Library and Museum, 18 July 1963.</ref> Абдул Зоҳир дар таҳияи [[Қонуни асосии Афғонистон (1964)|Қонуни асосии соли 1964]] низ иштирок дошт. Ин қонун барои рушди низоми машروطият ва фаъолияти порлумонӣ дар давраи подшоҳии Зоҳиршоҳ замина гузошт.<ref name="tolo">[https://tolonews.com/afghanistan/33rd-death-anniversary-legendary-ahmad-zahir 33rd Death Anniversary of Legendary Ahmad Zahir], TOLOnews.</ref> Ӯ ҳамчунин дар ҳукумати Муҳаммад Юсуф вазифаҳои вазири тандурустӣ ва муовини сарвазирро иҷро кардааст.<ref name="bio"/> == Сарвазири Афғонистон == Дар моҳи майи соли 1971 ҳукумати [[Нураҳмад Эътимодӣ]] дар пайи ихтилофот бо порлумон истеъфо дод. 8 июни ҳамон сол Муҳаммад Зоҳиршоҳ Абдул Зоҳирро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард. Ӯ аз 9 июни соли 1971 сарвазири Афғонистон шуд ва 26 июл ҳукуматаш раъйи эътимоди порлумонро ба даст овард.<ref name="usa1971">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d339 «Afghanistan: Dr. Zahir’s Ministry—Can It Succeed?»], Foreign Relations of the United States, 29 July 1971, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> === Вазъи дохилии кишвар === Давраи сарвазирии Абдул Зоҳир бо мушкилоти иқтисодӣ ва сиёсӣ ҳамзамон буд. Хушксолии солҳои 1971—1972 ба кишоварзӣ ва чорводории Афғонистон зарари ҷиддӣ расонд. Камбуди ғизо, талафоти чорво ва вазъи ногувори иқтисодӣ зиндагии аҳолӣ, бахусус сокинони деҳотро душвор кард.<ref name="usa1971"/> Ҳукумат барои муқобила бо паёмадҳои хушксолӣ ва пешгирии қаҳтӣ тадбирҳо андешид. Дар ин давра Афғонистон аз кишварҳои хориҷӣ, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳида, кумаки иқтисодӣ ва ғизоӣ гирифт. Тибқи арзёбии сафорати Амрико дар Кобул аз феврали соли 1972, фаъолияти ҳукумат дар муқобила бо хушксолӣ ва буҳрони иқтисодӣ нисбат ба давраи пеш беҳтар шуда буд, ҳарчанд натиҷаҳои он дар бахшҳои гуногун яксон набуданд.<ref name="usa1972">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d353 «Telegram 616 From the Embassy in Afghanistan to the Department of State»], 1 February 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> Дар баробари мушкилоти иқтисодӣ, эътирозҳои донишҷӯён ва ихтилофоти ҳукумат бо порлумон низ идома доштанд. Ин ихтилофот иҷрои барномаҳои давлатиро душвор мекарданд.<ref name="usa1971"/> === Сиёсати хориҷӣ === Ҳукумати Абдул Зоҳир сиёсати бетарафии Афғонистонро дар муносибатҳои байналмилалӣ идома дод. Кишвар кӯшиш мекард миёни [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва давлатҳои ғарбӣ тавозунро нигоҳ дорад ва ҳамзамон кумаки хориҷиро барои рушди иқтисод ҷалб намояд.<ref name="usa1972"/> Дар замони [[Ҷанги Ҳинду Покистон (1971)|ҷанги Ҳинду Покистон дар соли 1971]] ҳукумати Афғонистон сиёсати эҳтиёткоронаи бетарафиро пеш гирифт. Ҳамчунин барои беҳтар кардани муносибатҳо бо [[Эрон]] ва Покистон талошҳо сурат гирифтанд.<ref name="usa1972"/> === Истеъфо === Бо вуҷуди баъзе пешравиҳо, мушкилоти иқтисодӣ, хушксолӣ ва ихтилофоти сиёсӣ фаъолияти ҳукуматро таҳти фишор қарор доданд. Муҳаммад Зоҳиршоҳ 5 декабри соли 1972 истеъфои Абдул Зоҳирро пазируфт ва 7 декабр вазири корҳои хориҷӣ [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]]ро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард.<ref name="usa1972dec">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d371 «New Government in Afghanistan»], Foreign Relations of the United States, 12 December 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> 12 декабри соли 1972 Муҳаммад Мӯсо Шафиқ аз порлумон раъйи эътимод гирифт ва ҷойгузини Абдул Зоҳир шуд. Ӯ охирин сарвазири Афғонистон дар замони салтанати Муҳаммад Зоҳиршоҳ гардид.<ref name="usa1972dec"/> Соли 1973, пас аз табаддулоти давлатии [[Муҳаммад Довудхон]] ва барҳам хӯрдани низоми подшоҳӣ, Абдул Зоҳир аз фаъолияти сиёсӣ канор рафт. == Хонавода == Абдул Зоҳир бо Қурайша издивоҷ карда, соҳиби чор фарзанд — ду писар ва ду духтар буд: Осиф Зоҳир, [[Аҳмад Зоҳир]], Зоҳира Зоҳир ва Балқис Зоҳир.<ref name="bio"/> Фарзанди маъруфтарини ӯ [[Аҳмад Зоҳир]] (1946—1979), овозхони шинохтаи Афғонистон, буд. Аҳмад Зоҳир бо сурудҳои дарӣ ва шеваи хоси иҷрояш дар мусиқии Афғонистон ҷойгоҳи муҳим пайдо кард. Ӯ 14 июни соли 1979, дар 33-солагӣ, даргузашт.<ref name="tolo"/> Писари калониаш Осиф Зоҳир (1932—2000) низ ба фаъолияти давлатӣ машғул буд. Ӯ дар солҳои 1980 вазифаи вазири эҳё ва рушди деҳоти Афғонистонро иҷро кард ва баъдтар сафири кишвар дар Кувайт ва Италия буд.<ref name="bio"/> Духтараш [[Зоҳира Зоҳир]] ба Иёлоти Муттаҳида муҳоҷират карда, дар шаҳри [[Вашингтон]] ҳамчун ороишгари мӯй фаъолият намуд. Ӯ бо кор кардан барои як қатор шахсиятҳои сиёсии Амрико, аз ҷумла президентҳои ин кишвар, маъруф шуд. Зоҳира Зоҳир ҳамчунин дар ҷамъоварии маблағ барои таҳсили духтарон дар Афғонистон саҳм гузоштааст.<ref name="zahira">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/07/11/working-on-their-hair-she-gets-their-ears/2c6e8676-3e0f-40a3-ba0e-f52e891aa70d/ Nora Boustany. «Working on Their Hair, She Gets Their Ears»], The Washington Post, 11 July 2003.</ref> Духтари дигараш Балқис Зоҳир дар Олмон зиндагӣ мекард.<ref name="bio"/> == Даргузашт == Абдул Зоҳир 21 октябри соли 1982 дар [[Кобул]], дар синни 72-солагӣ, даргузашт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1910]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Дипломатҳои Афғонистон]] go55wdypuxxfsg1x2megaxi3dboivvv 1493608 1493606 2026-11-11T16:02:39Z Zosya95 54344 1493608 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Абдул Зоҳир |номи аслӣ = {{lang-ps|عبد الظاهر}} |тасвир = Abdul Zahir White House.png |тавсифи тасвир = Абдул Зоҳир дар Кохи Сафед, соли 1963 <!-- САРВАЗИРИ АФҒОНИСТОН --> |вазифа = [[Сарвазирони Афғонистон|Сарвазири Афғонистон]] |аввалдавр = 9 июни 1971 |охирдавр = 12 декабри 1972 |пешгузашта = [[Нураҳмад Эътимодӣ]] |ҷонишин = [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]] |подшоҳ = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- РАИСИ ВУЛУСИ ҶИРГА --> |вазифа_2 = Раиси [[Вулуси Ҷирга]]и Афғонистон |аввалдавр_2 = 1961 |охирдавр_2 = 1968 |пешгузашта_2 = Муҳаммад Наврӯзхон |ҷонишин_2 = Муҳаммад Умар Вардак |подшоҳ_2 = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- ИТТИЛООТИ ШАХСӢ --> |саннаи таваллуд = {{таваллуд|3|5|1910}} |зодгоҳ = [[Вилояти Лағмон]], [[Афғонистон]] |таърихи даргузашт = {{Санаи даргузашт ва син|1982|10|21|1910|5|3|df=yes}} |маҳалли даргузашт = [[Кобул]], [[Афғонистон]] |ҷинс = мард |падар = Абдулқодир Иброҳимхел |ҳамсар = Қурайша |фарзандон = {{hlist|Осиф Зоҳир|[[Аҳмад Зоҳир]]| [[Зоҳира Зоҳир]]|Балқис Зоҳир}} <!-- МАЪЛУМОТ ВА ФАЪОЛИЯТ --> |маълумот = [[Донишгоҳи Колумбия]]<br>[[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]]<br>[[Донишгоҳи Пенсилвания]] |дараҷаи илмӣ = Доктори тиб, магистри тандурустии ҷамъиятӣ |касб = {{hlist|[[Пизишк]]|[[Дипломат]]|[[Сиёсатмадор]]}} |фаъолият = {{hlist|Тиб|Дипломатия|Идораи давлатӣ}} |ҷойҳои кор = Беморхонаи шаҳрдории Кобул |викианбор = }} '''Абдул Зоҳир''' (3 майи 1910, [[Вилояти Лағмон|Лағмон]], [[Афғонистон]] — 21 октябри 1982, [[Кобул]]) — [[Пизишк|пизишк]], [[Дипломат|дипломат]] ва ходими давлатии [[Афғонистон]]. Аз 9 июни соли 1971 то 12 декабри соли 1972 дар замони подшоҳии [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] [[Сарвазир|сарвазири]] Афғонистон буд. Қаблан вазифаҳои вазири тандурустӣ, раиси [[Вулуси Ҷирга]] (палатаи поёнии порлумон) ва [[Сафир|сафири]] Афғонистонро дар кишварҳои хориҷӣ ба ӯҳда дошт.<ref name="bio">[https://www.howd.org/likene/3328-alle-yahya-3.html Нураҳмад Холидӣ. «Ним қарн амният, суботи сиёсӣ ва инкишофи тадриҷии силсилаи Оли Яҳё», қисми сеюм], 6 декабри 2023.</ref> == Зиндагинома ва таҳсил == Абдул Зоҳир 3 майи соли 1910 дар вилояти Лағмон, дар шарқи Афғонистон, ба дунё омадааст. Падараш Абдулқодир Иброҳимхел ном дошт. Таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаашро дар Кобул, дар мактаби [[Ҳабибия]], ба анҷом расонд.<ref name="bio"/> Барои идомаи таҳсил ба [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] рафт. Дар он ҷо дар риштаи пизишкӣ таҳсил карда, аз [[Донишгоҳи Колумбия]] дараҷаи доктори тиб ва аз [[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]] дараҷаи магистр дар бахши тандурустии ҷамъиятӣ гирифт. Тибқи зиндагиномаи ӯ, ҳамчунин дар [[Донишгоҳи Пенсилвания]] ихтисоси ҷарроҳӣ омӯхтааст.<ref name="bio"/> Пас аз хатми таҳсил ба Афғонистон баргашт ва фаъолияти касбиашро ҳамчун пизишк оғоз кард. == Фаъолияти пизишкӣ ва сиёсӣ == Абдул Зоҳир пас аз бозгашт аз Амрико сартабиби беморхонаи шаҳрдории Кобул таъйин шуд. Ӯ инчунин табиби шахсии подшоҳ Муҳаммад Зоҳиршоҳ буд. Баъдан дар Вазорати тандурустии Афғонистон вазифаи муовини вазирро ба уҳда гирифт ва муддате масъулияти идораи анборҳои дорувориро низ иҷро кард.<ref name="bio"/> Бо гузашти вақт ба фаъолияти сиёсӣ ва дипломатӣ рӯ овард. Ӯ сафири Афғонистон дар [[Италия]] ва [[Покистон]] буд. Баъдтар ба ҳайси намояндаи вилояти Лағмон ба порлумони кишвар роҳ ёфт ва аз соли 1961 то соли 1968 раёсати Вулуси Ҷиргаро ба уҳда дошт.<ref name="bio"/> 18 июли соли 1963 Абдул Зоҳир дар раъси ҳайати намояндагони порлумони Афғонистон ба [[Кохи Сафед]] рафт ва бо президенти ИМА [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]] мулоқот кард. Акси ин мулоқот дар бойгонии китобхонаи президентии Кеннедӣ нигоҳдорӣ мешавад.<ref name="kennedy">[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:President_John_F._Kennedy_with_Parliamentary_Delegation_from_Afghanistan.jpg President John F. Kennedy with Parliamentary Delegation from Afghanistan], John F. Kennedy Presidential Library and Museum, 18 July 1963.</ref> Абдул Зоҳир дар таҳияи [[Қонуни асосии Афғонистон (1964)|Қонуни асосии соли 1964]] низ иштирок дошт. Ин қонун барои рушди низоми машروطият ва фаъолияти порлумонӣ дар давраи подшоҳии Зоҳиршоҳ замина гузошт.<ref name="tolo">[https://tolonews.com/afghanistan/33rd-death-anniversary-legendary-ahmad-zahir 33rd Death Anniversary of Legendary Ahmad Zahir], TOLOnews.</ref> Ӯ ҳамчунин дар ҳукумати Муҳаммад Юсуф вазифаҳои вазири тандурустӣ ва муовини сарвазирро иҷро кардааст.<ref name="bio"/> == Сарвазири Афғонистон == Дар моҳи майи соли 1971 ҳукумати [[Нураҳмад Эътимодӣ]] дар пайи ихтилофот бо порлумон истеъфо дод. 8 июни ҳамон сол Муҳаммад Зоҳиршоҳ Абдул Зоҳирро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард. Ӯ аз 9 июни соли 1971 сарвазири Афғонистон шуд ва 26 июл ҳукуматаш раъйи эътимоди порлумонро ба даст овард.<ref name="usa1971">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d339 «Afghanistan: Dr. Zahir’s Ministry—Can It Succeed?»], Foreign Relations of the United States, 29 July 1971, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> === Вазъи дохилии кишвар === Давраи сарвазирии Абдул Зоҳир бо мушкилоти иқтисодӣ ва сиёсӣ ҳамзамон буд. Хушксолии солҳои 1971—1972 ба кишоварзӣ ва чорводории Афғонистон зарари ҷиддӣ расонд. Камбуди ғизо, талафоти чорво ва вазъи ногувори иқтисодӣ зиндагии аҳолӣ, бахусус сокинони деҳотро душвор кард.<ref name="usa1971"/> Ҳукумат барои муқобила бо паёмадҳои хушксолӣ ва пешгирии қаҳтӣ тадбирҳо андешид. Дар ин давра Афғонистон аз кишварҳои хориҷӣ, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳида, кумаки иқтисодӣ ва ғизоӣ гирифт. Тибқи арзёбии сафорати Амрико дар Кобул аз феврали соли 1972, фаъолияти ҳукумат дар муқобила бо хушксолӣ ва буҳрони иқтисодӣ нисбат ба давраи пеш беҳтар шуда буд, ҳарчанд натиҷаҳои он дар бахшҳои гуногун яксон набуданд.<ref name="usa1972">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d353 «Telegram 616 From the Embassy in Afghanistan to the Department of State»], 1 February 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> Дар баробари мушкилоти иқтисодӣ, эътирозҳои донишҷӯён ва ихтилофоти ҳукумат бо порлумон низ идома доштанд. Ин ихтилофот иҷрои барномаҳои давлатиро душвор мекарданд.<ref name="usa1971"/> === Сиёсати хориҷӣ === Ҳукумати Абдул Зоҳир сиёсати бетарафии Афғонистонро дар муносибатҳои байналмилалӣ идома дод. Кишвар кӯшиш мекард миёни [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва давлатҳои ғарбӣ тавозунро нигоҳ дорад ва ҳамзамон кумаки хориҷиро барои рушди иқтисод ҷалб намояд.<ref name="usa1972"/> Дар замони [[Ҷанги Ҳинду Покистон (1971)|ҷанги Ҳинду Покистон дар соли 1971]] ҳукумати Афғонистон сиёсати эҳтиёткоронаи бетарафиро пеш гирифт. Ҳамчунин барои беҳтар кардани муносибатҳо бо [[Эрон]] ва Покистон талошҳо сурат гирифтанд.<ref name="usa1972"/> === Истеъфо === Бо вуҷуди баъзе пешравиҳо, мушкилоти иқтисодӣ, хушксолӣ ва ихтилофоти сиёсӣ фаъолияти ҳукуматро таҳти фишор қарор доданд. Муҳаммад Зоҳиршоҳ 5 декабри соли 1972 истеъфои Абдул Зоҳирро пазируфт ва 7 декабр вазири корҳои хориҷӣ [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]]ро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард.<ref name="usa1972dec">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d371 «New Government in Afghanistan»], Foreign Relations of the United States, 12 December 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> 12 декабри соли 1972 Муҳаммад Мӯсо Шафиқ аз порлумон раъйи эътимод гирифт ва ҷойгузини Абдул Зоҳир шуд. Ӯ охирин сарвазири Афғонистон дар замони салтанати Муҳаммад Зоҳиршоҳ гардид.<ref name="usa1972dec"/> Соли 1973, пас аз табаддулоти давлатии [[Муҳаммад Довудхон]] ва барҳам хӯрдани низоми подшоҳӣ, Абдул Зоҳир аз фаъолияти сиёсӣ канор рафт. == Хонавода == Абдул Зоҳир бо Қурайша издивоҷ карда, соҳиби чор фарзанд — ду писар ва ду духтар буд: Осиф Зоҳир, [[Аҳмад Зоҳир]], Зоҳира Зоҳир ва Балқис Зоҳир.<ref name="bio"/> Фарзанди маъруфтарини ӯ [[Аҳмад Зоҳир]] (1946—1979), овозхони шинохтаи Афғонистон, буд. Аҳмад Зоҳир бо сурудҳои дарӣ ва шеваи хоси иҷрояш дар мусиқии Афғонистон ҷойгоҳи муҳим пайдо кард. Ӯ 14 июни соли 1979, дар 33-солагӣ, даргузашт.<ref name="tolo"/> Писари калониаш Осиф Зоҳир (1932—2000) низ ба фаъолияти давлатӣ машғул буд. Ӯ дар солҳои 1980 вазифаи вазири эҳё ва рушди деҳоти Афғонистонро иҷро кард ва баъдтар сафири кишвар дар Кувайт ва Италия буд.<ref name="bio"/> Духтараш [[Зоҳира Зоҳир]] ба Иёлоти Муттаҳида муҳоҷират карда, дар шаҳри [[Вашингтон]] ҳамчун ороишгари мӯй фаъолият намуд. Ӯ бо кор кардан барои як қатор шахсиятҳои сиёсии Амрико, аз ҷумла президентҳои ин кишвар, маъруф шуд. Зоҳира Зоҳир ҳамчунин дар ҷамъоварии маблағ барои таҳсили духтарон дар Афғонистон саҳм гузоштааст.<ref name="zahira">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/07/11/working-on-their-hair-she-gets-their-ears/2c6e8676-3e0f-40a3-ba0e-f52e891aa70d/ Nora Boustany. «Working on Their Hair, She Gets Their Ears»], The Washington Post, 11 July 2003.</ref> Духтари дигараш Балқис Зоҳир дар Олмон зиндагӣ мекард.<ref name="bio"/> == Даргузашт == Абдул Зоҳир 21 октябри соли 1982 дар [[Кобул]], дар синни 72-солагӣ, даргузашт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1910]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Дипломатҳои Афғонистон]] jejbstj3gx7kejbt5clqu4zzrpeyzaq 1493609 1493608 2026-11-11T16:05:34Z Zosya95 54344 1493609 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Абдул Зоҳир |номи аслӣ = {{lang-ps|عبد الظاهر}} |тасвир = Abdul Zahir White House.png |тавсифи тасвир = Абдул Зоҳир дар Кохи Сафед, соли 1963 <!-- САРВАЗИРИ АФҒОНИСТОН --> |парчам = Flag of Afghanistan (1931–1973).svg |вазифа = [[Сарвазирони Афғонистон|Сарвазири Афғонистон]] |аввалдавр = 9 июни 1971 |охирдавр = 12 декабри 1972 |пешгузашта = [[Нураҳмад Эътимодӣ]] |ҷонишин = [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]] |подшоҳ = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- РАИСИ ВУЛУСИ ҶИРГА --> |вазифа_2 = Раиси [[Вулуси Ҷирга]]и Афғонистон |аввалдавр_2 = 1961 |охирдавр_2 = 1968 |пешгузашта_2 = Муҳаммад Наврӯзхон |ҷонишин_2 = Муҳаммад Умар Вардак |подшоҳ_2 = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- ИТТИЛООТИ ШАХСӢ --> |саннаи таваллуд = {{таваллуд|3|5|1910}} |зодгоҳ = [[Вилояти Лағмон]], [[Афғонистон]] |таърихи даргузашт = {{Санаи даргузашт ва син|1982|10|21|1910|5|3|df=yes}} |маҳалли даргузашт = [[Кобул]], [[Афғонистон]] |ҷинс = мард |падар = Абдулқодир Иброҳимхел |ҳамсар = Қурайша |фарзандон = {{hlist|Осиф Зоҳир|[[Аҳмад Зоҳир]]| [[Зоҳира Зоҳир]]|Балқис Зоҳир}} <!-- МАЪЛУМОТ ВА ФАЪОЛИЯТ --> |таҳсилот = [[Донишгоҳи Колумбия]]<br>[[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]]<br>[[Донишгоҳи Пенсилвания]] |дараҷаи илмӣ = Доктори тиб<br>Магистри тандурустии ҷамъиятӣ |касб = {{hlist|[[Пизишк]]|[[Дипломат]]|[[Сиёсатмадор]]}} |фаъолият = {{hlist|Тиб|Дипломатия|Идораи давлатӣ}} |ҷойҳои кор = Беморхонаи шаҳрдории Кобул |викианбор = }} '''Абдул Зоҳир''' (3 майи 1910, [[Вилояти Лағмон|Лағмон]], [[Афғонистон]] — 21 октябри 1982, [[Кобул]]) — [[Пизишк|пизишк]], [[Дипломат|дипломат]] ва ходими давлатии [[Афғонистон]]. Аз 9 июни соли 1971 то 12 декабри соли 1972 дар замони подшоҳии [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] [[Сарвазир|сарвазири]] Афғонистон буд. Қаблан вазифаҳои вазири тандурустӣ, раиси [[Вулуси Ҷирга]] (палатаи поёнии порлумон) ва [[Сафир|сафири]] Афғонистонро дар кишварҳои хориҷӣ ба ӯҳда дошт.<ref name="bio">[https://www.howd.org/likene/3328-alle-yahya-3.html Нураҳмад Холидӣ. «Ним қарн амният, суботи сиёсӣ ва инкишофи тадриҷии силсилаи Оли Яҳё», қисми сеюм], 6 декабри 2023.</ref> == Зиндагинома ва таҳсил == Абдул Зоҳир 3 майи соли 1910 дар вилояти Лағмон, дар шарқи Афғонистон, ба дунё омадааст. Падараш Абдулқодир Иброҳимхел ном дошт. Таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаашро дар Кобул, дар мактаби [[Ҳабибия]], ба анҷом расонд.<ref name="bio"/> Барои идомаи таҳсил ба [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] рафт. Дар он ҷо дар риштаи пизишкӣ таҳсил карда, аз [[Донишгоҳи Колумбия]] дараҷаи доктори тиб ва аз [[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]] дараҷаи магистр дар бахши тандурустии ҷамъиятӣ гирифт. Тибқи зиндагиномаи ӯ, ҳамчунин дар [[Донишгоҳи Пенсилвания]] ихтисоси ҷарроҳӣ омӯхтааст.<ref name="bio"/> Пас аз хатми таҳсил ба Афғонистон баргашт ва фаъолияти касбиашро ҳамчун пизишк оғоз кард. == Фаъолияти пизишкӣ ва сиёсӣ == Абдул Зоҳир пас аз бозгашт аз Амрико сартабиби беморхонаи шаҳрдории Кобул таъйин шуд. Ӯ инчунин табиби шахсии подшоҳ Муҳаммад Зоҳиршоҳ буд. Баъдан дар Вазорати тандурустии Афғонистон вазифаи муовини вазирро ба уҳда гирифт ва муддате масъулияти идораи анборҳои дорувориро низ иҷро кард.<ref name="bio"/> Бо гузашти вақт ба фаъолияти сиёсӣ ва дипломатӣ рӯ овард. Ӯ сафири Афғонистон дар [[Италия]] ва [[Покистон]] буд. Баъдтар ба ҳайси намояндаи вилояти Лағмон ба порлумони кишвар роҳ ёфт ва аз соли 1961 то соли 1968 раёсати Вулуси Ҷиргаро ба уҳда дошт.<ref name="bio"/> 18 июли соли 1963 Абдул Зоҳир дар раъси ҳайати намояндагони порлумони Афғонистон ба [[Кохи Сафед]] рафт ва бо президенти ИМА [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]] мулоқот кард. Акси ин мулоқот дар бойгонии китобхонаи президентии Кеннедӣ нигоҳдорӣ мешавад.<ref name="kennedy">[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:President_John_F._Kennedy_with_Parliamentary_Delegation_from_Afghanistan.jpg President John F. Kennedy with Parliamentary Delegation from Afghanistan], John F. Kennedy Presidential Library and Museum, 18 July 1963.</ref> Абдул Зоҳир дар таҳияи [[Қонуни асосии Афғонистон (1964)|Қонуни асосии соли 1964]] низ иштирок дошт. Ин қонун барои рушди низоми машروطият ва фаъолияти порлумонӣ дар давраи подшоҳии Зоҳиршоҳ замина гузошт.<ref name="tolo">[https://tolonews.com/afghanistan/33rd-death-anniversary-legendary-ahmad-zahir 33rd Death Anniversary of Legendary Ahmad Zahir], TOLOnews.</ref> Ӯ ҳамчунин дар ҳукумати Муҳаммад Юсуф вазифаҳои вазири тандурустӣ ва муовини сарвазирро иҷро кардааст.<ref name="bio"/> == Сарвазири Афғонистон == Дар моҳи майи соли 1971 ҳукумати [[Нураҳмад Эътимодӣ]] дар пайи ихтилофот бо порлумон истеъфо дод. 8 июни ҳамон сол Муҳаммад Зоҳиршоҳ Абдул Зоҳирро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард. Ӯ аз 9 июни соли 1971 сарвазири Афғонистон шуд ва 26 июл ҳукуматаш раъйи эътимоди порлумонро ба даст овард.<ref name="usa1971">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d339 «Afghanistan: Dr. Zahir’s Ministry—Can It Succeed?»], Foreign Relations of the United States, 29 July 1971, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> === Вазъи дохилии кишвар === Давраи сарвазирии Абдул Зоҳир бо мушкилоти иқтисодӣ ва сиёсӣ ҳамзамон буд. Хушксолии солҳои 1971—1972 ба кишоварзӣ ва чорводории Афғонистон зарари ҷиддӣ расонд. Камбуди ғизо, талафоти чорво ва вазъи ногувори иқтисодӣ зиндагии аҳолӣ, бахусус сокинони деҳотро душвор кард.<ref name="usa1971"/> Ҳукумат барои муқобила бо паёмадҳои хушксолӣ ва пешгирии қаҳтӣ тадбирҳо андешид. Дар ин давра Афғонистон аз кишварҳои хориҷӣ, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳида, кумаки иқтисодӣ ва ғизоӣ гирифт. Тибқи арзёбии сафорати Амрико дар Кобул аз феврали соли 1972, фаъолияти ҳукумат дар муқобила бо хушксолӣ ва буҳрони иқтисодӣ нисбат ба давраи пеш беҳтар шуда буд, ҳарчанд натиҷаҳои он дар бахшҳои гуногун яксон набуданд.<ref name="usa1972">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d353 «Telegram 616 From the Embassy in Afghanistan to the Department of State»], 1 February 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> Дар баробари мушкилоти иқтисодӣ, эътирозҳои донишҷӯён ва ихтилофоти ҳукумат бо порлумон низ идома доштанд. Ин ихтилофот иҷрои барномаҳои давлатиро душвор мекарданд.<ref name="usa1971"/> === Сиёсати хориҷӣ === Ҳукумати Абдул Зоҳир сиёсати бетарафии Афғонистонро дар муносибатҳои байналмилалӣ идома дод. Кишвар кӯшиш мекард миёни [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва давлатҳои ғарбӣ тавозунро нигоҳ дорад ва ҳамзамон кумаки хориҷиро барои рушди иқтисод ҷалб намояд.<ref name="usa1972"/> Дар замони [[Ҷанги Ҳинду Покистон (1971)|ҷанги Ҳинду Покистон дар соли 1971]] ҳукумати Афғонистон сиёсати эҳтиёткоронаи бетарафиро пеш гирифт. Ҳамчунин барои беҳтар кардани муносибатҳо бо [[Эрон]] ва Покистон талошҳо сурат гирифтанд.<ref name="usa1972"/> === Истеъфо === Бо вуҷуди баъзе пешравиҳо, мушкилоти иқтисодӣ, хушксолӣ ва ихтилофоти сиёсӣ фаъолияти ҳукуматро таҳти фишор қарор доданд. Муҳаммад Зоҳиршоҳ 5 декабри соли 1972 истеъфои Абдул Зоҳирро пазируфт ва 7 декабр вазири корҳои хориҷӣ [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]]ро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард.<ref name="usa1972dec">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d371 «New Government in Afghanistan»], Foreign Relations of the United States, 12 December 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> 12 декабри соли 1972 Муҳаммад Мӯсо Шафиқ аз порлумон раъйи эътимод гирифт ва ҷойгузини Абдул Зоҳир шуд. Ӯ охирин сарвазири Афғонистон дар замони салтанати Муҳаммад Зоҳиршоҳ гардид.<ref name="usa1972dec"/> Соли 1973, пас аз табаддулоти давлатии [[Муҳаммад Довудхон]] ва барҳам хӯрдани низоми подшоҳӣ, Абдул Зоҳир аз фаъолияти сиёсӣ канор рафт. == Хонавода == Абдул Зоҳир бо Қурайша издивоҷ карда, соҳиби чор фарзанд — ду писар ва ду духтар буд: Осиф Зоҳир, [[Аҳмад Зоҳир]], Зоҳира Зоҳир ва Балқис Зоҳир.<ref name="bio"/> Фарзанди маъруфтарини ӯ [[Аҳмад Зоҳир]] (1946—1979), овозхони шинохтаи Афғонистон, буд. Аҳмад Зоҳир бо сурудҳои дарӣ ва шеваи хоси иҷрояш дар мусиқии Афғонистон ҷойгоҳи муҳим пайдо кард. Ӯ 14 июни соли 1979, дар 33-солагӣ, даргузашт.<ref name="tolo"/> Писари калониаш Осиф Зоҳир (1932—2000) низ ба фаъолияти давлатӣ машғул буд. Ӯ дар солҳои 1980 вазифаи вазири эҳё ва рушди деҳоти Афғонистонро иҷро кард ва баъдтар сафири кишвар дар Кувайт ва Италия буд.<ref name="bio"/> Духтараш [[Зоҳира Зоҳир]] ба Иёлоти Муттаҳида муҳоҷират карда, дар шаҳри [[Вашингтон]] ҳамчун ороишгари мӯй фаъолият намуд. Ӯ бо кор кардан барои як қатор шахсиятҳои сиёсии Амрико, аз ҷумла президентҳои ин кишвар, маъруф шуд. Зоҳира Зоҳир ҳамчунин дар ҷамъоварии маблағ барои таҳсили духтарон дар Афғонистон саҳм гузоштааст.<ref name="zahira">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/07/11/working-on-their-hair-she-gets-their-ears/2c6e8676-3e0f-40a3-ba0e-f52e891aa70d/ Nora Boustany. «Working on Their Hair, She Gets Their Ears»], The Washington Post, 11 July 2003.</ref> Духтари дигараш Балқис Зоҳир дар Олмон зиндагӣ мекард.<ref name="bio"/> == Даргузашт == Абдул Зоҳир 21 октябри соли 1982 дар [[Кобул]], дар синни 72-солагӣ, даргузашт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1910]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Дипломатҳои Афғонистон]] 4dvfk15732qb32cs6cwlcxzj9wzija3 1493610 1493609 2026-11-11T16:08:49Z Zosya95 54344 1493610 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Абдул Зоҳир |номи аслӣ = {{lang-ps|عبد الظاهر}} |тасвир = Abdul Zahir White House.png |тавсифи тасвир = Абдул Зоҳир дар Кохи Сафед, соли 1963 <!-- САРВАЗИРИ АФҒОНИСТОН --> |парчам = Flag of Afghanistan (1931–1973).svg |вазифа = [[Сарвазирони Афғонистон|Сарвазири Афғонистон]] |аввалдавр = 9 июни 1971 |охирдавр = 12 декабри 1972 |пешгузашта = [[Нураҳмад Эътимодӣ]] |ҷонишин = [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]] |подшоҳ = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- РАИСИ ВУЛУСИ ҶИРГА --> |вазифа_2 = Раиси [[Вулуси Ҷирга]]и Афғонистон |аввалдавр_2 = 1961 |охирдавр_2 = 1968 |пешгузашта_2 = Муҳаммад Наврӯзхон |ҷонишин_2 = Муҳаммад Умар Вардак |подшоҳ_2 = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- ИТТИЛООТИ ШАХСӢ --> |саннаи таваллуд = {{таваллуд|3|5|1910}} |зодгоҳ = [[Вилояти Лағмон]], [[Афғонистон]] |таърихи даргузашт = {{Санаи даргузашт ва син|1982|10|21|1910|5|3|df=yes}} |маҳалли даргузашт = [[Кобул]], [[Афғонистон]] |ҷинс = мард |падар = Абдулқодир Иброҳимхел |ҳамсар = Қурайша |фарзандон = {{hlist|Осиф Зоҳир|[[Аҳмад Зоҳир]]| [[Зоҳира Зоҳир]]|Балқис Зоҳир}} <!-- МАЪЛУМОТ ВА ФАЪОЛИЯТ --> |таҳсилот = [[Донишгоҳи Колумбия]]<br>[[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]]<br>[[Донишгоҳи Пенсилвания]] |дараҷаи илмӣ = Доктори тиб<br>Магистри тандурустии ҷамъиятӣ |касб = {{hlist|[[Пизишк]]|[[Дипломат]]|[[Сиёсатмадор]]}} |фаъолият = {{hlist|Тиб|Дипломатия|Идораи давлатӣ}} |ҷойҳои кор = Беморхонаи шаҳрдории Кобул |викианбор = }} '''Абдул Зоҳир''' (3 майи 1910 — 21 октябри 1982) — [[Пизишк|пизишк]], [[Дипломат|дипломат]] ва ходими давлатии [[Афғонистон]]. Аз 9 июни соли 1971 то 12 декабри соли 1972 дар замони подшоҳии [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] [[Сарвазир|сарвазири]] Афғонистон буд. Қаблан вазифаҳои вазири тандурустӣ, раиси [[Вулуси Ҷирга]] (палатаи поёнии порлумон) ва [[Сафир|сафири]] Афғонистонро дар кишварҳои хориҷӣ ба ӯҳда дошт.<ref name="bio">[https://www.howd.org/likene/3328-alle-yahya-3.html Нураҳмад Холидӣ. «Ним қарн амният, суботи сиёсӣ ва инкишофи тадриҷии силсилаи Оли Яҳё», қисми сеюм], 6 декабри 2023.</ref> == Зиндагинома ва таҳсил == Абдул Зоҳир 3 майи соли 1910 дар вилояти Лағмон, дар шарқи Афғонистон, ба дунё омадааст. Падараш Абдулқодир Иброҳимхел ном дошт. Таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаашро дар Кобул, дар мактаби [[Ҳабибия]], ба анҷом расонд.<ref name="bio"/> Барои идомаи таҳсил ба [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] рафт. Дар он ҷо дар риштаи пизишкӣ таҳсил карда, аз [[Донишгоҳи Колумбия]] дараҷаи доктори тиб ва аз [[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]] дараҷаи магистр дар бахши тандурустии ҷамъиятӣ гирифт. Тибқи зиндагиномаи ӯ, ҳамчунин дар [[Донишгоҳи Пенсилвания]] ихтисоси ҷарроҳӣ омӯхтааст.<ref name="bio"/> Пас аз хатми таҳсил ба Афғонистон баргашт ва фаъолияти касбиашро ҳамчун пизишк оғоз кард. == Фаъолияти пизишкӣ ва сиёсӣ == Абдул Зоҳир пас аз бозгашт аз Амрико сартабиби беморхонаи шаҳрдории Кобул таъйин шуд. Ӯ инчунин табиби шахсии подшоҳ Муҳаммад Зоҳиршоҳ буд. Баъдан дар Вазорати тандурустии Афғонистон вазифаи муовини вазирро ба уҳда гирифт ва муддате масъулияти идораи анборҳои дорувориро низ иҷро кард.<ref name="bio"/> Бо гузашти вақт ба фаъолияти сиёсӣ ва дипломатӣ рӯ овард. Ӯ сафири Афғонистон дар [[Италия]] ва [[Покистон]] буд. Баъдтар ба ҳайси намояндаи вилояти Лағмон ба порлумони кишвар роҳ ёфт ва аз соли 1961 то соли 1968 раёсати Вулуси Ҷиргаро ба уҳда дошт.<ref name="bio"/> 18 июли соли 1963 Абдул Зоҳир дар раъси ҳайати намояндагони порлумони Афғонистон ба [[Кохи Сафед]] рафт ва бо президенти ИМА [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]] мулоқот кард. Акси ин мулоқот дар бойгонии китобхонаи президентии Кеннедӣ нигоҳдорӣ мешавад.<ref name="kennedy">[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:President_John_F._Kennedy_with_Parliamentary_Delegation_from_Afghanistan.jpg President John F. Kennedy with Parliamentary Delegation from Afghanistan], John F. Kennedy Presidential Library and Museum, 18 July 1963.</ref> Абдул Зоҳир дар таҳияи [[Қонуни асосии Афғонистон (1964)|Қонуни асосии соли 1964]] низ иштирок дошт. Ин қонун барои рушди низоми машروطият ва фаъолияти порлумонӣ дар давраи подшоҳии Зоҳиршоҳ замина гузошт.<ref name="tolo">[https://tolonews.com/afghanistan/33rd-death-anniversary-legendary-ahmad-zahir 33rd Death Anniversary of Legendary Ahmad Zahir], TOLOnews.</ref> Ӯ ҳамчунин дар ҳукумати Муҳаммад Юсуф вазифаҳои вазири тандурустӣ ва муовини сарвазирро иҷро кардааст.<ref name="bio"/> == Сарвазири Афғонистон == Дар моҳи майи соли 1971 ҳукумати [[Нураҳмад Эътимодӣ]] дар пайи ихтилофот бо порлумон истеъфо дод. 8 июни ҳамон сол Муҳаммад Зоҳиршоҳ Абдул Зоҳирро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард. Ӯ аз 9 июни соли 1971 сарвазири Афғонистон шуд ва 26 июл ҳукуматаш раъйи эътимоди порлумонро ба даст овард.<ref name="usa1971">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d339 «Afghanistan: Dr. Zahir’s Ministry—Can It Succeed?»], Foreign Relations of the United States, 29 July 1971, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> === Вазъи дохилии кишвар === Давраи сарвазирии Абдул Зоҳир бо мушкилоти иқтисодӣ ва сиёсӣ ҳамзамон буд. Хушксолии солҳои 1971—1972 ба кишоварзӣ ва чорводории Афғонистон зарари ҷиддӣ расонд. Камбуди ғизо, талафоти чорво ва вазъи ногувори иқтисодӣ зиндагии аҳолӣ, бахусус сокинони деҳотро душвор кард.<ref name="usa1971"/> Ҳукумат барои муқобила бо паёмадҳои хушксолӣ ва пешгирии қаҳтӣ тадбирҳо андешид. Дар ин давра Афғонистон аз кишварҳои хориҷӣ, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳида, кумаки иқтисодӣ ва ғизоӣ гирифт. Тибқи арзёбии сафорати Амрико дар Кобул аз феврали соли 1972, фаъолияти ҳукумат дар муқобила бо хушксолӣ ва буҳрони иқтисодӣ нисбат ба давраи пеш беҳтар шуда буд, ҳарчанд натиҷаҳои он дар бахшҳои гуногун яксон набуданд.<ref name="usa1972">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d353 «Telegram 616 From the Embassy in Afghanistan to the Department of State»], 1 February 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> Дар баробари мушкилоти иқтисодӣ, эътирозҳои донишҷӯён ва ихтилофоти ҳукумат бо порлумон низ идома доштанд. Ин ихтилофот иҷрои барномаҳои давлатиро душвор мекарданд.<ref name="usa1971"/> === Сиёсати хориҷӣ === Ҳукумати Абдул Зоҳир сиёсати бетарафии Афғонистонро дар муносибатҳои байналмилалӣ идома дод. Кишвар кӯшиш мекард миёни [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва давлатҳои ғарбӣ тавозунро нигоҳ дорад ва ҳамзамон кумаки хориҷиро барои рушди иқтисод ҷалб намояд.<ref name="usa1972"/> Дар замони [[Ҷанги Ҳинду Покистон (1971)|ҷанги Ҳинду Покистон дар соли 1971]] ҳукумати Афғонистон сиёсати эҳтиёткоронаи бетарафиро пеш гирифт. Ҳамчунин барои беҳтар кардани муносибатҳо бо [[Эрон]] ва Покистон талошҳо сурат гирифтанд.<ref name="usa1972"/> === Истеъфо === Бо вуҷуди баъзе пешравиҳо, мушкилоти иқтисодӣ, хушксолӣ ва ихтилофоти сиёсӣ фаъолияти ҳукуматро таҳти фишор қарор доданд. Муҳаммад Зоҳиршоҳ 5 декабри соли 1972 истеъфои Абдул Зоҳирро пазируфт ва 7 декабр вазири корҳои хориҷӣ [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]]ро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард.<ref name="usa1972dec">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d371 «New Government in Afghanistan»], Foreign Relations of the United States, 12 December 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> 12 декабри соли 1972 Муҳаммад Мӯсо Шафиқ аз порлумон раъйи эътимод гирифт ва ҷойгузини Абдул Зоҳир шуд. Ӯ охирин сарвазири Афғонистон дар замони салтанати Муҳаммад Зоҳиршоҳ гардид.<ref name="usa1972dec"/> Соли 1973, пас аз табаддулоти давлатии [[Муҳаммад Довудхон]] ва барҳам хӯрдани низоми подшоҳӣ, Абдул Зоҳир аз фаъолияти сиёсӣ канор рафт. == Хонавода == Абдул Зоҳир бо Қурайша издивоҷ карда, соҳиби чор фарзанд — ду писар ва ду духтар буд: Осиф Зоҳир, [[Аҳмад Зоҳир]], Зоҳира Зоҳир ва Балқис Зоҳир.<ref name="bio"/> Фарзанди маъруфтарини ӯ [[Аҳмад Зоҳир]] (1946—1979), овозхони шинохтаи Афғонистон, буд. Аҳмад Зоҳир бо сурудҳои дарӣ ва шеваи хоси иҷрояш дар мусиқии Афғонистон ҷойгоҳи муҳим пайдо кард. Ӯ 14 июни соли 1979, дар 33-солагӣ, даргузашт.<ref name="tolo"/> Писари калониаш Осиф Зоҳир (1932—2000) низ ба фаъолияти давлатӣ машғул буд. Ӯ дар солҳои 1980 вазифаи вазири эҳё ва рушди деҳоти Афғонистонро иҷро кард ва баъдтар сафири кишвар дар Кувайт ва Италия буд.<ref name="bio"/> Духтараш [[Зоҳира Зоҳир]] ба Иёлоти Муттаҳида муҳоҷират карда, дар шаҳри [[Вашингтон]] ҳамчун ороишгари мӯй фаъолият намуд. Ӯ бо кор кардан барои як қатор шахсиятҳои сиёсии Амрико, аз ҷумла президентҳои ин кишвар, маъруф шуд. Зоҳира Зоҳир ҳамчунин дар ҷамъоварии маблағ барои таҳсили духтарон дар Афғонистон саҳм гузоштааст.<ref name="zahira">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/07/11/working-on-their-hair-she-gets-their-ears/2c6e8676-3e0f-40a3-ba0e-f52e891aa70d/ Nora Boustany. «Working on Their Hair, She Gets Their Ears»], The Washington Post, 11 July 2003.</ref> Духтари дигараш Балқис Зоҳир дар Олмон зиндагӣ мекард.<ref name="bio"/> == Даргузашт == Абдул Зоҳир 21 октябри соли 1982 дар [[Кобул]], дар синни 72-солагӣ, даргузашт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1910]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Дипломатҳои Афғонистон]] fnavztwb0e0buwokbcrqqeirnk3i1qq 1493618 1493610 2026-11-11T17:07:23Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, ороиш 1493618 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Абдул Зоҳир |номи аслӣ = {{lang-ps|عبد الظاهر}} |тасвир = Abdul Zahir White House.png |тавсифи тасвир = Абдул Зоҳир дар Кохи Сафед, соли 1963 <!-- САРВАЗИРИ АФҒОНИСТОН --> |парчам = Flag of Afghanistan (1931–1973).svg |вазифа = [[Сарвазирони Афғонистон|Сарвазири Афғонистон]] |аввалдавр = 9 июни 1971 |охирдавр = 12 декабри 1972 |пешгузашта = [[Нураҳмад Эътимодӣ]] |ҷонишин = [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]] |подшоҳ = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- РАИСИ ВУЛУСИ ҶИРГА --> |вазифа_2 = Раиси [[Вулуси Ҷирга]]и Афғонистон |аввалдавр_2 = 1961 |охирдавр_2 = 1968 |пешгузашта_2 = Муҳаммад Наврӯзхон |ҷонишин_2 = Муҳаммад Умар Вардак |подшоҳ_2 = [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] <!-- ИТТИЛООТИ ШАХСӢ --> |саннаи таваллуд = {{таваллуд|3|5|1910}} |зодгоҳ = [[Вилояти Лағмон]], [[Афғонистон]] |таърихи даргузашт = {{Санаи даргузашт ва син|1982|10|21|1910|5|3|df=yes}} |маҳалли даргузашт = [[Кобул]], [[Афғонистон]] |ҷинс = мард |падар = Абдулқодир Иброҳимхел |ҳамсар = Қурайша |фарзандон = {{hlist|Осиф Зоҳир|[[Аҳмад Зоҳир]]| [[Зоҳира Зоҳир]]|Балқис Зоҳир}} <!-- МАЪЛУМОТ ВА ФАЪОЛИЯТ --> |таҳсилот = [[Донишгоҳи Колумбия]]<br>[[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]]<br>[[Донишгоҳи Пенсилвания]] |дараҷаи илмӣ = Доктори тиб<br>Магистри тандурустии ҷамъиятӣ |касб = {{hlist|[[Пизишк]]|[[Дипломат]]|[[Сиёсатмадор]]}} |фаъолият = {{hlist|Тиб|Дипломатия|Идораи давлатӣ}} |ҷойҳои кор = Беморхонаи шаҳрдории Кобул |викианбор = }} '''Абдул Зоҳир''' (3 майи 1910 — 21 октябри 1982) — [[Пизишк|пизишк]], [[Дипломат|дипломат]] ва ходими давлатии [[Афғонистон]]. Аз 9 июни соли 1971 то 12 декабри соли 1972 дар замони подшоҳии [[Муҳаммад Зоҳиршоҳ]] [[Сарвазир|сарвазири]] Афғонистон буд. Қаблан вазифаҳои вазири тандурустӣ, раиси [[Вулуси Ҷирга]] (палатаи поёнии порлумон) ва [[Сафир|сафири]] Афғонистонро дар кишварҳои хориҷӣ ба ӯҳда дошт.<ref name="bio">[https://www.howd.org/likene/3328-alle-yahya-3.html Нураҳмад Холидӣ. «Ним қарн амният, суботи сиёсӣ ва инкишофи тадриҷии силсилаи Оли Яҳё», қисми сеюм], 6 декабри 2023.</ref> == Зиндагинома ва таҳсил == Абдул Зоҳир 3 майи соли 1910 дар вилояти Лағмон, дар шарқи Афғонистон, ба дунё омадааст. Падараш Абдулқодир Иброҳимхел ном дошт. Таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаашро дар Кобул, дар мактаби [[Ҳабибия]], ба анҷом расонд.<ref name="bio"/> Барои идомаи таҳсил ба [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] рафт. Дар он ҷо дар риштаи пизишкӣ таҳсил карда, аз [[Донишгоҳи Колумбия]] дараҷаи доктори тиб ва аз [[Донишгоҳи Ҷонс Ҳопкинс]] дараҷаи магистр дар бахши тандурустии ҷамъиятӣ гирифт. Тибқи зиндагиномаи ӯ, ҳамчунин дар [[Донишгоҳи Пенсилвания]] ихтисоси ҷарроҳӣ омӯхтааст.<ref name="bio"/> Пас аз хатми таҳсил ба Афғонистон баргашт ва фаъолияти касбиашро ҳамчун пизишк оғоз кард. == Фаъолияти пизишкӣ ва сиёсӣ == Абдул Зоҳир пас аз бозгашт аз Амрико сартабиби беморхонаи шаҳрдории Кобул таъйин шуд. Ӯ инчунин табиби шахсии подшоҳ Муҳаммад Зоҳиршоҳ буд. Баъдан дар Вазорати тандурустии Афғонистон вазифаи муовини вазирро ба уҳда гирифт ва муддате масъулияти идораи анборҳои дорувориро низ иҷро кард.<ref name="bio"/> Бо гузашти вақт ба фаъолияти сиёсӣ ва дипломатӣ рӯ овард. Ӯ сафири Афғонистон дар [[Италия]] ва [[Покистон]] буд. Баъдтар ба ҳайси намояндаи вилояти Лағмон ба порлумони кишвар роҳ ёфт ва аз соли 1961 то соли 1968 раёсати Вулуси Ҷиргаро ба уҳда дошт.<ref name="bio"/> 18 июли соли 1963 Абдул Зоҳир дар раъси ҳайати намояндагони порлумони Афғонистон ба [[Кохи Сафед]] рафт ва бо президенти ИМА [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]] мулоқот кард. Акси ин мулоқот дар бойгонии китобхонаи президентии Кеннедӣ нигоҳдорӣ мешавад.<ref name="kennedy">[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:President_John_F._Kennedy_with_Parliamentary_Delegation_from_Afghanistan.jpg President John F. Kennedy with Parliamentary Delegation from Afghanistan], John F. Kennedy Presidential Library and Museum, 18 July 1963.</ref> Абдул Зоҳир дар таҳияи [[Қонуни асосии Афғонистон (1964)|Қонуни асосии соли 1964]] низ иштирок дошт. Ин қонун барои рушди низоми машруият ва фаъолияти порлумонӣ дар давраи подшоҳии Зоҳиршоҳ замина гузошт.<ref name="tolo">[https://tolonews.com/afghanistan/33rd-death-anniversary-legendary-ahmad-zahir 33rd Death Anniversary of Legendary Ahmad Zahir], TOLOnews.</ref> Ӯ ҳамчунин дар ҳукумати Муҳаммад Юсуф вазифаҳои вазири тандурустӣ ва муовини сарвазирро иҷро кардааст.<ref name="bio"/> == Сарвазири Афғонистон == Дар моҳи майи соли 1971 ҳукумати [[Нураҳмад Эътимодӣ]] дар пайи ихтилофот бо порлумон истеъфо дод. 8 июни ҳамон сол Муҳаммад Зоҳиршоҳ Абдул Зоҳирро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард. Ӯ аз 9 июни соли 1971 [[сарвазири Афғонистон]] шуд ва 26 июл ҳукуматаш раъйи эътимоди порлумонро ба даст овард.<ref name="usa1971">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d339 «Afghanistan: Dr. Zahir’s Ministry—Can It Succeed?»], Foreign Relations of the United States, 29 July 1971, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> === Вазъи дохилии кишвар === Давраи сарвазирии Абдул Зоҳир бо мушкилоти иқтисодӣ ва сиёсӣ ҳамзамон буд. Хушксолии солҳои 1971—1972 ба кишоварзӣ ва чорводории Афғонистон зарари ҷиддӣ расонд. Камбуди ғизо, талафоти чорво ва вазъи ногувори иқтисодӣ зиндагии аҳолӣ, бахусус сокинони деҳотро душвор кард.<ref name="usa1971"/> Ҳукумат барои муқобила бо паёмадҳои хушксолӣ ва пешгирии қаҳтӣ тадбирҳо андешид. Дар ин давра Афғонистон аз кишварҳои хориҷӣ, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳида, кумаки иқтисодӣ ва ғизоӣ гирифт. Тибқи арзёбии сафорати Амрико дар Кобул аз феврали соли 1972, фаъолияти ҳукумат дар муқобила бо хушксолӣ ва буҳрони иқтисодӣ нисбат ба давраи пеш беҳтар шуда буд, ҳарчанд натиҷаҳои он дар бахшҳои гуногун яксон набуданд.<ref name="usa1972">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d353 «Telegram 616 From the Embassy in Afghanistan to the Department of State»], 1 February 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> Дар баробари мушкилоти иқтисодӣ, эътирозҳои донишҷӯён ва ихтилофоти ҳукумат бо порлумон низ идома доштанд. Ин ихтилофот иҷрои барномаҳои давлатиро душвор мекарданд.<ref name="usa1971"/> === Сиёсати хориҷӣ === Ҳукумати Абдул Зоҳир сиёсати бетарафии Афғонистонро дар муносибатҳои байналмилалӣ идома дод. Кишвар кӯшиш мекард миёни [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва давлатҳои ғарбӣ тавозунро нигоҳ дорад ва ҳамзамон кумаки хориҷиро барои рушди иқтисод ҷалб намояд.<ref name="usa1972"/> Дар замони ҷанги Ҳинду Покистон дар соли 1971 ҳукумати Афғонистон сиёсати эҳтиёткоронаи бетарафиро пеш гирифт. Ҳамчунин барои беҳтар кардани муносибатҳо бо [[Эрон]] ва Покистон талошҳо сурат гирифтанд.<ref name="usa1972"/> === Истеъфо === Бо вуҷуди баъзе пешравиҳо, мушкилоти иқтисодӣ, хушксолӣ ва ихтилофоти сиёсӣ фаъолияти ҳукуматро таҳти фишор қарор доданд. Муҳаммад Зоҳиршоҳ 5 декабри соли 1972 истеъфои Абдул Зоҳирро пазируфт ва 7 декабр вазири корҳои хориҷӣ [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]]ро ба ташкили ҳукумати нав муваззаф кард.<ref name="usa1972dec">[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve07/d371 «New Government in Afghanistan»], Foreign Relations of the United States, 12 December 1972, Office of the Historian, U.S. Department of State.</ref> 12 декабри соли 1972 Муҳаммад Мӯсо Шафиқ аз порлумон раъйи эътимод гирифт ва ҷойгузини Абдул Зоҳир шуд. Ӯ охирин сарвазири Афғонистон дар замони салтанати Муҳаммад Зоҳиршоҳ гардид.<ref name="usa1972dec"/> Соли 1973, пас аз табаддулоти давлатии [[Муҳаммад Довудхон]] ва барҳам хӯрдани низоми подшоҳӣ, Абдул Зоҳир аз фаъолияти сиёсӣ канор рафт. == Хонавода == Абдул Зоҳир бо Қурайша издивоҷ карда, соҳиби чор фарзанд — ду писар ва ду духтар буд: Осиф Зоҳир, [[Аҳмад Зоҳир]], Зоҳира Зоҳир ва Балқис Зоҳир.<ref name="bio"/> Фарзанди маъруфтарини ӯ [[Аҳмад Зоҳир]] (1946—1979), овозхони шинохтаи Афғонистон, буд. Аҳмад Зоҳир бо сурудҳои дарӣ ва шеваи хоси иҷрояш дар мусиқии Афғонистон ҷойгоҳи муҳим пайдо кард. Ӯ 14 июни соли 1979, дар 33-солагӣ, даргузашт.<ref name="tolo"/> Писари калониаш Осиф Зоҳир (1932—2000) низ ба фаъолияти давлатӣ машғул буд. Ӯ дар солҳои 1980 вазифаи вазири эҳё ва рушди деҳоти Афғонистонро иҷро кард ва баъдтар сафири кишвар дар Кувайт ва Италия буд.<ref name="bio"/> Духтараш [[Зоҳира Зоҳир]] ба Иёлоти Муттаҳида муҳоҷират карда, дар шаҳри [[Вашингтон]] ҳамчун ороишгари мӯй фаъолият намуд. Ӯ бо кор кардан барои як қатор шахсиятҳои сиёсии Амрико, аз ҷумла президентҳои ин кишвар, маъруф шуд. Зоҳира Зоҳир ҳамчунин дар ҷамъоварии маблағ барои таҳсили духтарон дар Афғонистон саҳм гузоштааст.<ref name="zahira">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/07/11/working-on-their-hair-she-gets-their-ears/2c6e8676-3e0f-40a3-ba0e-f52e891aa70d/ Nora Boustany. «Working on Their Hair, She Gets Their Ears»], The Washington Post, 11 July 2003.</ref> Духтари дигараш Балқис Зоҳир дар Олмон зиндагӣ мекард.<ref name="bio"/> == Даргузашт == Абдул Зоҳир 21 октябри соли 1982 дар [[Кобул]], дар синни 72-солагӣ, даргузашт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1910]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Дипломатҳои Афғонистон]] iwyy5k1esel6dja1qv2ip1sptd7uw8p 0 321123 1493800 1416680 2026-11-12T03:20:14Z Zosya95 54344 1493800 wikitext text/x-wiki {{МА}} '''Тараз''' ({{Lang-kk|{{Audio-nohelp|Kk-taraz.ogg|Тараз / Taraz}}}}; дар давраи шӯравӣ'', Аули-Ато, Мирзоён, Ҷамбул'') — шаҳр, маркази маъмурии [[Вилояти Ҷомбул|вилояти Ҷамбули]] [[Қазоқистон]]. Аҳолӣ 431,160 нафар (то феврали соли 2024) <ref name=":0">{{Cite web|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstat.gov.kz%2Fupload%2Fiblock%2Fe32%2Fdxvhpklwkxc8xsqx210gqbuk3lumff21%2F%25D0%25A2-18-05-%25D0%259C-01-2024%2520rus.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|title=Документ с сайта stat.gov.kz|website=|accessdate=2023-11-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240908054857/https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstat.gov.kz%2Fupload%2Fiblock%2Fe32%2Fdxvhpklwkxc8xsqx210gqbuk3lumff21%2F%D0%A2-18-05-%D0%9C-01-2024%20rus.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|archivedate=2024-09-08}}</ref>. Дар шаҳр Фурудгоҳи байналмиллалӣ, вокзали роҳи оҳан, вокзалҳо, марказҳои савдо, маҷмааҳои фароғатӣ, бисёр боғҳо ва боғҳои ҷамъиятӣ мавҷуданд. == Таърих == [[Акс:Aulie-ata_Razvaliny_citadeli.jpg|рост|мини|300x300пкс| Аули-ато. Харобахои калъа. Сурат аз «Албоми Туркистон»-и солхои 1871—1872.]] [[Акс:Stamp_of_Kazakhstan_655.jpg|чап|мини| Маркаи почта "Герби шаҳри Тараз"]] == Шаҳрҳои бародарӣ == * {{Расми парчам|ИМА}} [[Фресну]], [[Калифорния]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]<ref>{{Cite web|url=http://www.sister-cities.org/directory/IntllistingsResults.cfm|title=SCI: Sister City Directory|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100831175058/http://www.sister-cities.org/directory/IntllistingsResults.cfm|archivedate=2010-08-31}}</ref> * {{Расми парчам|ИМА}} [[Сиэтл]], [[Вашингтон (иёлат)|Вашингтон]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] * {{Расми парчам|Чин}} [[Шион]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] * {{Расми парчам|Италия}} [[Тревизо]], [[Итолиё|Италия]] * {{Расми парчам|Муғулистон}} [[Кобдо]], [[Муғулистон]] * {{Расми парчам|Маҷористон}} [[Кечкемет]], [[Маҷористон]] * {{Расми парчам|Русия}} [[Челябинск]], [[Русия]] * {{Расми парчам|Ӯзбекистон}} [[Самарқанд]], [[Ӯзбекистон]] * {{Расми парчам|Қирғизистон}} [[Талас]], [[Қирғизистон]] * {{Расми парчам|Қирғизистон}} [[Ош (шаҳр)|Ош]], [[Қирғизистон]]<ref>{{Cite web|url=https://www.inform.kz/ru/desyatym-pobratimom-goroda-taraz-stal-kyrgyzskiy-gorod-osh_a2916101|title=Десятым побратимом города Тараз стал кыргызский город Ош|author=|website=www.inform.kz|date=|lang=ru|accessdate=2021-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928221015/https://www.inform.kz/ru/desyatym-pobratimom-goroda-taraz-stal-kyrgyzskiy-gorod-osh_a2916101|archivedate=2020-09-28}}</ref> == Эзоҳ == == Пайвандҳо == * {{Cite web|url=http://www.zhambyl.kz|title=Сайт Акимата Жамбылской области|author=|website=www.zhambyl.kz|date=|lang=|accessdate=2021-03-11}} * {{Cite web|url=http://www.wikimapia.org/#y=42900000&x=71370000&z=13&l=1&m=h&v=2|title=Тараз на WikiMapia|author=|website=www.wikimapia.org|date=|lang=|accessdate=2021-03-11}} — аннотированные спутниковые снимки * {{Cite web|url=http://ornela.org/index.php?option=com_content&task=view&id=64&Itemid=1|title=Путешествие по Казахстану: Тараз|author=|website=ornela.org|date=|lang=|accessdate=2021-03-11}} * ''Гумилев Л. Н.'' {{Cite web|url=http://gumilevica.kulichki.com/OT/ot26.htm|title=Древние тюрки. XXVI. Каганат и Империя|author=|website=gumilevica.kulichki.com|date=|lang=|accessdate=2021-03-11}} // gumilevica.kulichki.com [[Гурӯҳ:Пойтахтҳои пешина]] ppk0l09dmtovgnsh7hymcyejoog0mg6 0 321834 1493842 1419619 2026-11-12T09:33:28Z Умар Ганиев 164088 /* Эзоҳ */ 1493842 wikitext text/x-wiki {{Геоқуттӣ/Сабкҳо}} '''ҒОРИ САВР''' غارثور ғорест дар қуллаи кӯҳи [[:en:Jabal_Thawr|Савр]], 5,4 км ҷа­нубтари ш. [[Макка]], дар ба­ландии тақр. 750 м аз с. б. == Тавсифи ҷуғрофӣ == Кӯҳ бо номи Атҳал ё Саври Атҳал низ ёд шудааст. Ба як қавл, аз номи Савр ибни Абдулманот – яке аз ашрофи [[Қурайш]], ки дар кӯҳи мазкур зода шуда буд ё мезист, гирифта шудааст; ба қавли дигар, бинобар ба шакли гови нар (ба ара­бӣ «савр») ё чанбаршох буданаш чунин ном­гузорӣ шудааст. Ғор ду даромадгоҳ (ғарбиву шарқӣ) дорад. Даро­мад­го­ҳи ғарбӣ дар ибтидо ба андозае танг буд, ки як тан бо душ­ворӣ аз он мегузашт; он минбаъд борҳо васеъ карда шуд. Алҳол бар ва баландии даҳонаи ғарбӣ дар ҳудуди 0,5 м аст. Тӯли Ғори Савр 18 ваҷаб ва бари бахши мобайни он 11 ваҷаб, баландии даруни ғор ба андозаи қади як инсон ва масоҳаташ 2,5 м² аст. Дар дохили он 2–3 нафар нишаста на­моз хонда метавонанд. == Қиссаи Ғори Савр == [[Муҳаммад|Муҳаммад (с)]] соли 13-уми биъсат (рисолат), бо мақ­са­ди раҳоӣ аз дасти мушрикони Қурайш шабе, ки бо номи «Лай­латулмабит» («Шаби шабгузаронӣ») маъруф аст, [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ ибни Абитолиб]]<nowiki/>ро дар бистари хоби худ гузошта, қасди ҳиҷ­рат аз Макка ба [[Мадина]] кард. Паёмбар (с)-ро дар ин сафар [[Абубакри Сиддиқ]] ҳамроҳӣ мекард ва ба ифтихори ин ҳам­сафарӣ ба унвони «Ёри ғор» маъруф гардид. Мушрикон таваҷ­ҷуҳашонро бештар ба шимоли Макка равон намуда буданд, зеро сафар ба Мадина ҳатман ба он сӯ ан­ҷом мегирифт, аммо паёмбар (с) барои ба гумроҳӣ андох­тани онҳо ба самти ҷануби Макка раҳ­си­пор гардида, дар Ғори Савр паноҳ бурд ва муддати се ша­бо­нарӯз он ҷо монд. Дар ин муддат хӯроки онҳоро писари Абубакри Сиддиқ – [[Аб­дуллоҳ ибни Абубакр|Аб­дуллоҳ]] таъмин мекард. Ба эъҷо­зи илоҳӣ анкабуте бар да­ри ғор тор танида, як ҷуфти кабӯ­тар бар он ошёна гузошта буд. Мушрикон дар таъ­қи­би паёмбар (с) ба Ғори Савр расиданд, вале бо дидани ин манзара гумон карданд, ки ба даруни ғор муддатҳо касе надаромадааст, аз ин рӯ, ба он ворид нашуда бозгаштанд. == Зикр дар Қуръон == Ху­дованд дар ин маврид мефармояд: «''Агар ӯро ёрӣ ҳам надиҳед, Худо ӯро нусрат до­дааст, он гоҳ ки кофирон ӯро, ки дуввумин каси дунафара буд, [аз ватан] берун кар­данд; вақте онҳо дар Ғор буданд, вақте ба ёри худ мегуфт: Ғамгин мабош, ҳамоно Ху­до бо мост''…» (Қуръон: 9, 40). Баъди навмед гаштани муш­рикон аз ёфтани паёмбар (с) ӯ бо шутуроне, ки фарзан­дони Абубакри Сиддиқ – писараш Абдуллоҳ ва духтараш [[Асмо бинти Абубакр|Асмоа]] фароҳам карда буданд, роҳи Мадинаро пеш гирифт. Ин ҳодиса оғози ҳиҷрати паёмбар (с) аз Макка ба Мадина ба шумор меравад. == Ҷойгоҳ дар таърих ва шариат == Дар наздикии Ғори Савр ғори дигари хурдтаре низ ҳаст, ки зери тахтасанги монанд ба косаи воруна қарор дорад. Ғори Савр дар баробари [[Ғори Ҳиро]] аз осори боқимондаи аҳди рисолат ба шумор рафта, зиёрати он аз ҷумлаи амалҳои мус­таҳаб (писандида) аст. Бештари пайроҳаи кӯҳӣ ба сам­ти Ғори Савр барои осонтар кардани рафтуомади зиёраткунандагон, ки беш аз як соат тӯл мекашад, ба шакли зина-зина сохта шудааст. Баъзе муаррихон иштибоҳан Ғори Саврро бо Ғори Ҳиро омехтаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ЭМТ|мақола=Ғори Савр|муаллиф= А. Ҳаҷ: таърих, моҳият, маносик ва аҳкоми он. Д., 2013; عاتق بلادي. معالم مكة التأريخية و الآثرية. مكة، 1980؛ محمد بن عبدالله ازرقي. اخبار مكة و ما جاء فيها من الآثار. بيروت، 1983؛ اصغر قائدان. تاريخ و آثار اسلامي مكۀ مکرمه و مدینۀ منوره. تهران، 1384 ش.؛ دائرة المعارف اسلامی. جلد 17. تهران، 1388 ش С. Маҳмадуллоҳ|ҷилд=5}} 9oie6f97biuko4a04jgo2124m2fbggj 0 321934 1493845 1419934 2026-11-12T09:36:39Z Умар Ганиев 164088 /* Эзоҳ */ 1493845 wikitext text/x-wiki {{другие значения|Тешик-Таш (горная гряда)}} <!-- этой статьи пока нет --> {{Пещера |Название = Тешик-Таш |Национальное название = uz/Teshiktosh |Изображение = |Подпись изображения = |Координаты = 38/18/24/N/67/05/05/E |CoordScale = |Район = Байсунский район |Глубина = 7 |Длина = 21 |Объём = |Год открытия = 1938-1939 |Тип = |Вмещающие породы = |Число входов = |Категория сложности = |Доступно для посетителей = |Освещение = |Сайт = |Страна = Узбекистан |Регион = Сурхандарьинская область }} '''Тешиктош''', '''Ғори Тешиктош''', бошишгоҳи аҳди мусте дар дараи кӯҳии Заутолушсойи ноҳияи Бойсуни вилояти [[Вилояти Сурхондарё|Сурхондарёи]] [[Ӯзбекистон]]. == Тавсифи умумӣ == Ғори Тешиктош аз ҷониби бостоншинос [[:ru:Окладников,_Алексей_Павлович|А. П. Ок­ладников]] таҳқиқ гардида (1938–39), панҷ қабати мас­ку­нӣ дорад. Қабатҳои мас­кунии Ғори Тешиктош ба ҳазораҳои 50–40 то м. мансубанд. Ма­со­ҳати умумии ҳафриёти Ғори Тешиктош 147 м². Зимни ҳафриёти Ғори Тешиктош 2859 ашё бозёфт гардид, ки аз ин теъдод 339-то олати кории чахмоқсангӣ ва боқимонда ус­тухони [[Ҷонварон|ҳай­во­нот]] ([[Ғурм|архар]], [[гавазн]], [[хирс]], [[бабр]], [[Асп|аспи]] ёбоӣ ва ғ.) буданд. Кордҳои белчамонанди Ғори Тешиктош аз сангпо­ра­ҳои нисбатан калон ва кордҳои тарошанда аз сангҳои нисбатан хурд тайёр шудаанд. Истифодаи сангпораҳои те­ғадор ҳамчун корд дар Ғори Тешиктош маъмул буд. == Хусусиятҳои бостоншиносӣ == Ба ақидаи А. П. Ок­лад­ников, усули коркарди олати сангии Ғори Тешиктош ба на­мунаҳои олати сангии ёдго­риҳои аҳди мустеи соҳил­ҳои шарқии [[Баҳри миёназамин|баҳри Миёназамин]] шабоҳат дошт. Сайди асосии бошандагони Ғори Тешиктош архар буд, ки дар ноҳияҳои кӯҳистонӣ бисёр ду­чор меомад. Аз қа­бати якуми маскунии Ғори Тешиктош боқи­мон­да­ҳои ҷасади писар­бачаи 9-со­лаи [[неандертал]]<nowiki/>ии аҳди мусте ёфт шуд, ки барои омӯ­зиши [[пайдоиши инсоният]] дар [[Осиёи Марказӣ]] аҳам­мия­ти ҷаҳонӣ дошт. == Таҳқиқи антропологӣ == По­раҳои бо­қимондаи косахонаи сари писарбачаи неан­дер­та­лӣ аз ҷониби антрополог М. М. [[Михаил Герасимов|Ге­расимов]] бар­қарор карда шуд. Омӯзиши хусусият­ҳои антропологии ко­сахонаи са­ри ҷасади Ғори Тешиктош нишон дод, ки неандер­тал­ҳои аҳди мус­теи Осиёи Марказӣ як гу­рӯ­ҳи вижаи одамони неандерталиро ташкил дода, зоҳи­ран бо бошандагони ғорҳои Амуд ва Шонидори [[Шарқи Наздик|Шарқи Наз­дик]] шабоҳат доштанд. Дар атрофи ҷасади писарбачаи не­андерталӣ шохҳои [[нах­чир]] ба шакли ҳалқа гузошта шуда буданд, ки аз пайдоиши маросими дафн ва боварҳои қа­ди­мӣ дар Осиёи Марказӣ шаҳодат медиҳад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ЭМТ|мақола=Ғори Тешиктош|муаллиф= Тешик-Таш. Палеолитический человек (Сборник статей). М., 1949; Ғафуров Б. Ғ. Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим ва асрҳои миёна. Китоби 1. Д., 1998; История таджикского народа. Т. 1. Д., 1998. В. А. Ранов. В. Ранов|ҷилд=5}} qrd8p5ls50k8yhww26ppiuxtqarl8zm 1493846 1493845 2026-11-12T09:37:16Z Умар Ганиев 164088 1493846 wikitext text/x-wiki '''Тешиктош''', '''Ғори Тешиктош''', бошишгоҳи аҳди мусте дар дараи кӯҳии Заутолушсойи ноҳияи Бойсуни вилояти [[Вилояти Сурхондарё|Сурхондарёи]] [[Ӯзбекистон]]. == Тавсифи умумӣ == Ғори Тешиктош аз ҷониби бостоншинос [[:ru:Окладников,_Алексей_Павлович|А. П. Ок­ладников]] таҳқиқ гардида (1938–39), панҷ қабати мас­ку­нӣ дорад. Қабатҳои мас­кунии Ғори Тешиктош ба ҳазораҳои 50–40 то м. мансубанд. Ма­со­ҳати умумии ҳафриёти Ғори Тешиктош 147 м². Зимни ҳафриёти Ғори Тешиктош 2859 ашё бозёфт гардид, ки аз ин теъдод 339-то олати кории чахмоқсангӣ ва боқимонда ус­тухони [[Ҷонварон|ҳай­во­нот]] ([[Ғурм|архар]], [[гавазн]], [[хирс]], [[бабр]], [[Асп|аспи]] ёбоӣ ва ғ.) буданд. Кордҳои белчамонанди Ғори Тешиктош аз сангпо­ра­ҳои нисбатан калон ва кордҳои тарошанда аз сангҳои нисбатан хурд тайёр шудаанд. Истифодаи сангпораҳои те­ғадор ҳамчун корд дар Ғори Тешиктош маъмул буд. == Хусусиятҳои бостоншиносӣ == Ба ақидаи А. П. Ок­лад­ников, усули коркарди олати сангии Ғори Тешиктош ба на­мунаҳои олати сангии ёдго­риҳои аҳди мустеи соҳил­ҳои шарқии [[Баҳри миёназамин|баҳри Миёназамин]] шабоҳат дошт. Сайди асосии бошандагони Ғори Тешиктош архар буд, ки дар ноҳияҳои кӯҳистонӣ бисёр ду­чор меомад. Аз қа­бати якуми маскунии Ғори Тешиктош боқи­мон­да­ҳои ҷасади писар­бачаи 9-со­лаи [[неандертал]]<nowiki/>ии аҳди мусте ёфт шуд, ки барои омӯ­зиши [[пайдоиши инсоният]] дар [[Осиёи Марказӣ]] аҳам­мия­ти ҷаҳонӣ дошт. == Таҳқиқи антропологӣ == По­раҳои бо­қимондаи косахонаи сари писарбачаи неан­дер­та­лӣ аз ҷониби антрополог М. М. [[Михаил Герасимов|Ге­расимов]] бар­қарор карда шуд. Омӯзиши хусусият­ҳои антропологии ко­сахонаи са­ри ҷасади Ғори Тешиктош нишон дод, ки неандер­тал­ҳои аҳди мус­теи Осиёи Марказӣ як гу­рӯ­ҳи вижаи одамони неандерталиро ташкил дода, зоҳи­ран бо бошандагони ғорҳои Амуд ва Шонидори [[Шарқи Наздик|Шарқи Наз­дик]] шабоҳат доштанд. Дар атрофи ҷасади писарбачаи не­андерталӣ шохҳои [[нах­чир]] ба шакли ҳалқа гузошта шуда буданд, ки аз пайдоиши маросими дафн ва боварҳои қа­ди­мӣ дар Осиёи Марказӣ шаҳодат медиҳад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ЭМТ|мақола=Ғори Тешиктош|муаллиф= Тешик-Таш. Палеолитический человек (Сборник статей). М., 1949; Ғафуров Б. Ғ. Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим ва асрҳои миёна. Китоби 1. Д., 1998; История таджикского народа. Т. 1. Д., 1998. В. А. Ранов. В. Ранов|ҷилд=5}} fgrslpquzid3onaoen0u8a3nrp1njfr 0 322407 1493738 1422260 2026-11-12T01:14:37Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493738 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Байгелди Омирбек''' (қазоқӣ: Өмірбек Бәйгелди, Ömırbek Bäigeldı; 15 апрели соли 1939 – 3 апрели соли 2024)<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2009-04-15|title=Его портрет - лицо эпохи {{!}} Номад {{!}} 15.04.2009|url=https://nomad.su/?a=15-200904150113|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-10-09|website=nomad.su|language=ru|accessdate=2025-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250223161229/https://nomad.su/?a=15-200904150113|archivedate=2025-02-23}}</ref> <ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Байгелди Омирбек (персональная справка)|url=https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=30109154#pos=12;-30|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-10-09|website=Информационная система ПАРАГРАФ|language=ru}}</ref> – сиёсатмадори қазоқ, ки узви сенати Қазоқистон буд. Байгелди қаблан аз соли 1992 то 1995 раиси вилояти Ҷамбул буд. Дар [[Сенати Парлумони Қазоқистон]] аз 30 январи соли 1996 то 29 ноябри соли 1999 ҳамчун Раиси [[Сенати Парлумони Қазоқистон|Сенат]] ва сипас муовини раис аз 1 декабри соли 1999 то 1 декабри соли 2005 хидмат мекард. {{хурд}} {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Қазоқистон]] [[Гурӯҳ:Вакилони Сенати Парлумони Қазоқистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Қазоқистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] msylncieh8g185enrdk9ogdoqvqzstp 0 322871 1493902 1492569 2026-11-12T11:40:39Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493902 wikitext text/x-wiki '''Мнемоника''' ({{Lang-grc|μνημονικόν}} — ''санъати дар хотир нигоҳ доштан''), '''мнемотехника''' — маҷмӯи усулҳои махсус ва тарзи [[Хотира (жанри бадеӣ)|дар хотир нигоҳ доштани]] иттилооти зарурӣ ва ҳаҷми [[Хотира (жанри бадеӣ)|хотираро]] тавассути ташкили [[ассотсиатсия (равоншиносӣ)]] зиёд ва васеъ мекунад. [[Акс:Month_-_Knuckles_(ru).svg|мини|320x320пкс|Қоидаи мнемоникӣ барои дар хотир нигоҳ доштани шумораи рӯзҳо дар як моҳ бо истифода аз [[Ангушт|ангуштони худ]].]] Мнемоника ба [[асотири Юнони Қадим]] олиҳаи хотира — [[Мнемосина]] алоқаманд аст. == Усулҳо == === Алифбои рақамӣ === Моҳияти он дар он аст, ки ба ҳар як рақам ҳарфҳои ҳамсадо таъин карда мешавад. Якчанд чунин алифбо маълум аст. * '''0''' — ҳарфҳои '''H''' ва '''Л''' дар калимаи «'''Н''' o '''Л»''' ё ҳарфи '''X''' — салиб, набудани арзиши ададӣ. * '''1''' — '''Р''' аз калимаи «'''Раз'''» ё ҳарфи '''К''', ки аз рақами 1 ба осонӣ кашида мешавад. * '''2''' — '''D''' — «Д'''вa»''' * '''3''' — '''T''' аз «'''Три'''», ё '''З''' — * '''4''' — '''Ч''' аз вожаи « '''Чор''' »'''Ж''' ҳарфи '''Ц''', ки шабоҳат дорад. * '''5''' — '''P''' — " '''панҷ''' " аз рӯи шабоҳати садо ё '''В''' аз рӯи намуди зоҳирӣ. * '''6''' — '''Ш''' — “ '''Ш''' аст” ё '''Щ (''' инчунин дар асоси шабоҳати садо). * '''7''' — '''С''' — « '''Хафт''' ». * '''8''' - '''В''' - " '''В''' ҳашт" ё аз ҷиҳати садо ба '''F''' монанд. * '''9''' - '''М''' аз калимаи « '''М''' ного», зеро 9 адади калонтарин аст. == Мусобиқаҳои хотира == Аз соли 1991 инҷониб Чемпионати ҷаҳон оид ба хотира гузаронида мешавад. Дар аввал, ки дар Лондон баргузор шуд, бритониёӣ Доминик О'Брайен пирӯз шуд. Ҳоло дар 30 кишвари ҷаҳон мусобиқаҳо аз рӯи фанҳои зерин баргузор мешаванд: тасвирҳои абстрактӣ, калимаҳо, номҳо ва чеҳраҳо, кортҳо бо суръат, пайдарпайии кортҳо дар як соат, рақамҳо бо суръат, рақамҳо дар як соат, рақамҳои дуӣ бо суръат, санаҳои таърихӣ, рақамҳои шунидаро гуфтан ва ғайра{{Sfn|Матвеев, Станислав|2013|страницы=137}}. == Дар адабиёт == * «Мнемон» — як ҳикояи кӯтоҳи фантастикии Роберт Шекли соли 1971. == Ҳамчунин нигаред == * [[Тафаккури визуалӣ]] * [[Тафаккури тасвирӣ]] * [[Формулаи эпикӣ]] * [[Объектҳо дар HTML]] * [[Кипу]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * {{БСЭ3|Мнемоника}} * {{БСЭ3|Мнемотехника}} * Мнемотехника // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017. * {{Книга||автор=Денис Букин|заглавие=Развитие памяти по методике спецслужб|издательство=[[Альпина Паблишер]]|год=2014|место=М.|страниц=486|isbn=978-5-9614-4730-9}} * ''Дёмин Р. Н.'' Танец как форма философствования и мнемотехники. //Философия — Детям. Человек среди людей: Материалы Второй Международной Научно-практической конференции. 25-28 мая 2006 г. — М., 2006. — С. 98—100. * С.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Гарибян. Школа памяти. Суперактивизация памяти через возрождение эмоций. — М.: Цицеро, 1992. — 64 с. — ISBN 5-8286-0017-6. * [https://web.archive.org/web/20250220052633/https://mnemotexnika.narod.ru/uchebnik.htm Козаренко В. А. Учебник мнемотехники, 2002, электронная публикация] * ''Авшарян Г. Э. ''. [https://web.archive.org/web/20100429092534/http://www.fb2lib.net.ru/read_online/98789 Суперпамять. Проверенный тренинг для школьника]. — М.: АСТ, Прайм-Еврознак, АСТ Москва, ВКТ, 2008. — 224 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-226-00682-1. * {{Книга|автор=Станислав Матвеев|заглавие=Феноменальная память. Методы запоминания информации|издательство=[[Альпина Паблишер]]|год=2013|место=М.|страниц=160|isbn=978-5-9614-1876-7|ref=Матвеев, Станислав}} * Оакли Б. Думай как математик: Как решать любые задачи быстрее и эффективнее / Пер. с англ. — М.: Альпина Паблишер, 2015. — ISBN 978-5-9614-3080-6. * ''Леонтьев&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Н.'' Развитие памяти. — М.-Л., 1931. == Пайвандҳо == * [http://www.gramota.ru/class/memos/?page=2 Хофиз ба забони русй] * [http://mnemotexnika.narod.ru В. Козаренко «Мнемотехника: ёддошт дар асоси тафаккури визуалӣ»] * [http://samvel.ru/stp/metodika/ Мактаби муаллифии Самвел Гарибян] * [http://psylib.org.ua/books/yates02/index.htm Фрэнсис Йейтс Санъати хотира] * [http://chemworld.narod.ru/uchitel/mnemonic.html Маҷмӯаи қоидаҳои мнемоникӣ барои химия] * [http://zapominalki.ru Mnemonics барои калимаҳои англисӣ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240624154352/http://zapominalki.ru/ |date=2024-06-24 }} * [http://www.mnemonica.ru/ Мнемоника.] [http://www.mnemonica.ru/ EN — омӯзиши хотира] * [https://web.archive.org/web/20240921043442/https://remember-all.ru/ Омӯзиш ва рушди хотира] * [http://stepanov.lk.net/mnemo/mnemoar.html Мақолаҳо дар бораи ёддоштҳо ва одамони муқобил] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210610082907/http://stepanov.lk.net/mnemo/mnemoar.html |date=2021-06-10 }} * [https://ksw.net.ua/mnemonyka-yskusstvo-zapomynanyya/ Мнемоника: Санъати хотира] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250220052632/https://ksw.net.ua/mnemonyka-yskusstvo-zapomynanyya/ |date=2025-02-20 }} * [http://ctac.livejournal.com/7508.html Хурмои сабзӣ, фазанҳо, доираҳо ва шимҳои Пифагор (ё маҷмӯи ибораҳои ҷолиб)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250220054136/https://ctac.livejournal.com/7508.html |date=2025-02-20 }} . Якчанд забонҳои олмонӣ, англисӣ ва фаронсавӣ мавҷуданд. * [http://schatzwort.blogspot.de/ schatz-wort] Истифодаи дастгоҳҳои мнемоникӣ барои ба ёд овардани калимаҳои олмонӣ. * [http://brainoff.ru/tehniki.htm Усулҳои дар хотир нигоҳ доштани маълумот] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190927132903/http://brainoff.ru/tehniki.htm |date=2019-09-27 }} [[Гурӯҳ:Хотира]] [[Гурӯҳ:Усулҳои таълим]] 9wuive1stgcts5whw64el74z0mv2qhm 10 323458 1493740 1465584 2026-11-12T01:47:09Z Zosya95 54344 1493740 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |номи қуттӣ = Ҷоиза |from = {{{from|}}} |сабки_бадан = max-width: 20em;font-size:1.02em; |сабки_болоӣ = background:#d9ead3;padding:3px; |сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3;padding:3px; |сабки_сарлавҳа = background:#d9ead3; |сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; |сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; |сабки_нишонагузориҳо = background:#eee;padding:3px; |болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} |болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} |сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи I|}} |нишонагузорӣ1 = {{#if:{{{тасвир|}}}}} |матн1 = {{#if:{{{сурат|}}}|[[Акс:{{{тасвир}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ2 = {{#if:{{{сурати пеш|}}}|Пеш}} |матн2 = {{#if:{{{сурати пеш|}}}|[[Акс:{{{сурати пеш}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|Пушт}} |матн3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|[[Акс:{{{сурати пушт}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ5 = Банд |матн5 = {{#if: {{{банд|}}}|[[Акс:{{{банд}}}|100px]] | {{wikidata|P2425|size=100px|from={{{from|}}}}} }} |матн6 = {{#if: {{{сурат д2|}}} | [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]]}} |сарлавҳа3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II|}} |матн3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}| [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]] }} |матн4 = {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|100px]] }} |сарлавҳа5 = {{#if:{{{банд д3|}}} | Дараҷаи III }} |матн6 = {{#if: {{{банд д3|}}} | [[Акс:{{{банд д3}}}|100px]] }} |сарлавҳа6 = Маълумот |нишонагузорӣ8 = Шиор |матн8 = {{{шиор|}}} |викидода8 = p1451 |нишонагузорӣ9 = Кишвар |матн9 = {{#if: {{{кишвар|}}} | {{парчам|{{{кишвар}}}}} }} |викидода9 = p17 |нишонагузорӣ10 = Навъ |матн10 = {{{навъ|}}} |нишонагузорӣ11 = Ба кӣ дода мешавад |матн11 = {{{ба кӣ|}}} |викидода11 = p1017 |нишонагузорӣ12 = Аз тарафи кӣ дода мешавад |матн12 = {{{аз тарафи кӣ|}}} |викидода12 = p1027 |нишонагузорӣ13 = Барои чӣ дода мешавад |матн13 = {{{барои чӣ|}}} |викидода13 = p516 |нишонагузорӣ14 = Унвон |матн14 = {{{Унвон|}}} |сарлавҳа15 = Статистика |нишонагузорӣ16 = Вазъ |матн16 = {{{вазъ|}}} |нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис |матн17 = {{{санаи таъсис|}}} |викидода17 = p571 |нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим |матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} |викидода19 = p1118 |нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим |матн20 = {{{охирин тақдим|}}} |викидода20 = p1119 |нишонагузорӣ21 = Шумора |матн21 = {{{шумора|}}} |викидода21 = p1114 |сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}} | Навбат }} |нишонагузорӣ23 = Болотар |матн23 = {{{болотар|}}} |викидода23 = p3730 |нишонагузорӣ24 = Поёнтар |матн24 = {{{поёнтар|}}} |викидода24 = p3729 |нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ |матн27 = {{wikidata|p856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} {{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} | | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if: {{{кишвар|}}} | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} {{#if: {{{кишвар|}}}{{{навъ|}}} | [[Гурӯҳ:{{{навъ|}}}ҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude> {{doc}} </noinclude> euygdj4s9vml87h1i0cebq5726rzold 1493741 1493740 2026-11-12T01:49:11Z Zosya95 54344 1493741 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |номи қуттӣ = Ҷоиза |from = {{{from|}}} |сабки_болоӣ = background:#d9ead3; |сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3; |сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; |сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; |болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} |болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} |сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи I|}} |нишонагузорӣ1 = {{#if:{{{тасвир|}}}}} |матн1 = {{#if:{{{сурат|}}}|[[Акс:{{{тасвир}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ2 = {{#if:{{{сурати пеш|}}}|Пеш}} |матн2 = {{#if:{{{сурати пеш|}}}|[[Акс:{{{сурати пеш}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|Пушт}} |матн3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|[[Акс:{{{сурати пушт}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ5 = Банд |матн5 = {{#if: {{{банд|}}}|[[Акс:{{{банд}}}|100px]] | {{wikidata|P2425|size=100px|from={{{from|}}}}} }} |матн6 = {{#if: {{{сурат д2|}}} | [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]]}} |сарлавҳа3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II|}} |матн3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}| [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]] }} |матн4 = {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|100px]] }} |сарлавҳа5 = {{#if:{{{банд д3|}}} | Дараҷаи III }} |матн6 = {{#if: {{{банд д3|}}} | [[Акс:{{{банд д3}}}|100px]] }} |сарлавҳа6 = Маълумот |нишонагузорӣ8 = Шиор |матн8 = {{{шиор|}}} |викидода8 = p1451 |нишонагузорӣ9 = Кишвар |матн9 = {{#if: {{{кишвар|}}} | {{парчам|{{{кишвар}}}}} }} |викидода9 = p17 |нишонагузорӣ10 = Навъ |матн10 = {{{навъ|}}} |нишонагузорӣ11 = Ба кӣ дода мешавад |матн11 = {{{ба кӣ|}}} |викидода11 = p1017 |нишонагузорӣ12 = Аз тарафи кӣ дода мешавад |матн12 = {{{аз тарафи кӣ|}}} |викидода12 = p1027 |нишонагузорӣ13 = Барои чӣ дода мешавад |матн13 = {{{барои чӣ|}}} |викидода13 = p516 |нишонагузорӣ14 = Унвон |матн14 = {{{Унвон|}}} |сарлавҳа15 = Статистика |нишонагузорӣ16 = Вазъ |матн16 = {{{вазъ|}}} |нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис |матн17 = {{{санаи таъсис|}}} |викидода17 = p571 |нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим |матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} |викидода19 = p1118 |нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим |матн20 = {{{охирин тақдим|}}} |викидода20 = p1119 |нишонагузорӣ21 = Шумора |матн21 = {{{шумора|}}} |викидода21 = p1114 |сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}} | Навбат }} |нишонагузорӣ23 = Болотар |матн23 = {{{болотар|}}} |викидода23 = p3730 |нишонагузорӣ24 = Поёнтар |матн24 = {{{поёнтар|}}} |викидода24 = p3729 |нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ |матн27 = {{wikidata|p856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} {{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} | | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if: {{{кишвар|}}} | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} {{#if: {{{кишвар|}}}{{{навъ|}}} | [[Гурӯҳ:{{{навъ|}}}ҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude> {{doc}} </noinclude> fcjofzcb7lsrm3umwphkslsga6qjs2z 1493745 1493741 2026-11-12T02:09:47Z Zosya95 54344 1493745 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |номи қуттӣ = Ҷоиза |from = {{{from|}}} |сабки_болоӣ = background:#d9ead3; |сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3; |сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; |сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; |болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} |болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} |сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи I|}} |нишонагузорӣ1 = {{#if:{{{тасвир|}}}}} |матн1 = {{#if:{{{сурат|}}}|[[Акс:{{{тасвир}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ2 = {{#if:{{{сурати пеш|}}}|Пеш}} |матн2 = {{#if:{{{сурати пеш|}}}|[[Акс:{{{сурати пеш}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|Пушт}} |матн3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|[[Акс:{{{сурати пушт}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ5 = Банд |матн5 = {{#if: {{{банд|}}}|[[Акс:{{{банд}}}|100px]] | {{wikidata|P2425|size=100px|from={{{from|}}}}} }} |матн6 = {{#if: {{{сурат д2|}}} | [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]]}} |сарлавҳа3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II|}} |матн3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}| [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]] }} |матн4 = {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|100px]] }} |сарлавҳа5 = {{#if:{{{банд д3|}}} | Дараҷаи III }} |матн6 = {{#if: {{{банд д3|}}} | [[Акс:{{{банд д3}}}|100px]] }} |сарлавҳа6 = Маълумот |нишонагузорӣ8 = Шиор |матн8 = {{{шиор|}}} |викидода8 = p1451 |нишонагузорӣ9 = Кишвар |матн9 = {{{кишвар|}}} |викидода9 = p17 |нишонагузорӣ10 = Навъ |матн10 = {{{навъ|}}} |нишонагузорӣ11 = Ба кӣ дода мешавад |матн11 = {{{ба кӣ|}}} |викидода11 = p1017 |нишонагузорӣ12 = Аз тарафи кӣ дода мешавад |матн12 = {{{аз тарафи кӣ|}}} |викидода12 = p1027 |нишонагузорӣ13 = Барои чӣ дода мешавад |матн13 = {{{барои чӣ|}}} |викидода13 = p516 |нишонагузорӣ14 = Унвон |матн14 = {{{Унвон|}}} |сарлавҳа15 = Статистика |нишонагузорӣ16 = Вазъ |матн16 = {{{вазъ|}}} |нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис |матн17 = {{{санаи таъсис|}}} |викидода17 = p571 |нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим |матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} |викидода19 = p1118 |нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим |матн20 = {{{охирин тақдим|}}} |викидода20 = p1119 |нишонагузорӣ21 = Шумора |матн21 = {{{шумора|}}} |викидода21 = p1114 |сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}} | Навбат }} |нишонагузорӣ23 = Болотар |матн23 = {{{болотар|}}} |викидода23 = p3730 |нишонагузорӣ24 = Поёнтар |матн24 = {{{поёнтар|}}} |викидода24 = p3729 |нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ |матн27 = {{wikidata|p856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} {{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} | | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if: {{{кишвар|}}} | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} {{#if: {{{кишвар|}}}{{{навъ|}}} | [[Гурӯҳ:{{{навъ|}}}ҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude> {{doc}} </noinclude> acko1zmgn6829asthvn9odle309u8dp 1493746 1493745 2026-11-12T02:10:44Z Zosya95 54344 1493746 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |номи қуттӣ = Ҷоиза |from = {{{from|}}} |сабки_болоӣ = background:#d9ead3; |сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3; |сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; |сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; |болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} |болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} |сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи I|}} |нишонагузорӣ1 = {{#if:{{{тасвир|}}}}} |матн1 = {{#if:{{{сурат|}}}|[[Акс:{{{тасвир}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ2 = {{#if:{{{сурати пеш|}}}|Пеш}} |матн2 = {{#if:{{{сурати пеш|}}}|[[Акс:{{{сурати пеш}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|Пушт}} |матн3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|[[Акс:{{{сурати пушт}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ5 = Банд |матн5 = {{#if: {{{банд|}}}|[[Акс:{{{банд}}}|100px]] | {{wikidata|P2425|size=100px|from={{{from|}}}}} }} |матн6 = {{#if: {{{сурат д2|}}} | [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]]}} |сарлавҳа3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II|}} |матн3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}| [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]] }} |матн4 = {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|100px]] }} |сарлавҳа5 = {{#if:{{{банд д3|}}} | Дараҷаи III }} |матн6 = {{#if: {{{банд д3|}}} | [[Акс:{{{банд д3}}}|100px]] }} |сарлавҳа6 = Маълумот |нишонагузорӣ8 = Шиор |матн8 = {{{шиор|}}} |викидода8 = p1451 |нишонагузорӣ9 = Кишвар |матн9 = {{{кишвар|}}} |викидода9 = p17 |нишонагузорӣ10 = Навъ |матн10 = {{{навъ|}}} |нишонагузорӣ11 = Ба кӣ дода мешавад |матн11 = {{{ба кӣ|}}} |викидода11 = p1017 |нишонагузорӣ12 = Супоранда |матн12 = {{{супоранда|}}} |викидода12 = p1027 |нишонагузорӣ13 = Барои чӣ дода мешавад |матн13 = {{{барои чӣ|}}} |викидода13 = p516 |нишонагузорӣ14 = Унвон |матн14 = {{{Унвон|}}} |сарлавҳа15 = Статистика |нишонагузорӣ16 = Вазъ |матн16 = {{{вазъ|}}} |нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис |матн17 = {{{санаи таъсис|}}} |викидода17 = p571 |нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим |матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} |викидода19 = p1118 |нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим |матн20 = {{{охирин тақдим|}}} |викидода20 = p1119 |нишонагузорӣ21 = Шумора |матн21 = {{{шумора|}}} |викидода21 = p1114 |сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}} | Навбат }} |нишонагузорӣ23 = Болотар |матн23 = {{{болотар|}}} |викидода23 = p3730 |нишонагузорӣ24 = Поёнтар |матн24 = {{{поёнтар|}}} |викидода24 = p3729 |нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ |матн27 = {{wikidata|p856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} {{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} | | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if: {{{кишвар|}}} | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} {{#if: {{{кишвар|}}}{{{навъ|}}} | [[Гурӯҳ:{{{навъ|}}}ҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude> {{doc}} </noinclude> 2ncr9jddbtr8qju3fk1mxfqd6q16n2z 1493747 1493746 2026-11-12T02:14:31Z Zosya95 54344 1493747 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |номи қуттӣ = Ҷоиза |from = {{{from|}}} |сабки_болоӣ = background:#d9ead3; |сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3; |сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; |сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; |болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} |болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} |сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи I|}} |нишонагузорӣ3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|Пушт}} |матн3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|[[Акс:{{{сурати пушт}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ5 = Банд |матн5 = {{#if: {{{банд|}}}|[[Акс:{{{банд}}}|100px]] | {{wikidata|P2425|size=100px|from={{{from|}}}}} }} |матн6 = {{#if: {{{сурат д2|}}} | [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]]}} |сарлавҳа3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II|}} |матн3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}| [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]] }} |матн4 = {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|100px]] }} |сарлавҳа5 = {{#if:{{{банд д3|}}} | Дараҷаи III }} |матн6 = {{#if: {{{банд д3|}}} | [[Акс:{{{банд д3}}}|100px]] }} |сарлавҳа6 = Маълумот |нишонагузорӣ8 = Шиор |матн8 = {{{шиор|}}} |викидода8 = p1451 |нишонагузорӣ9 = Кишвар |матн9 = {{{кишвар|}}} |викидода9 = p17 |нишонагузорӣ10 = Навъ |матн10 = {{{навъ|}}} |нишонагузорӣ11 = Ба кӣ дода мешавад |матн11 = {{{ба кӣ|}}} |викидода11 = p1017 |нишонагузорӣ12 = Супоранда |матн12 = {{{супоранда|}}} |викидода12 = p1027 |нишонагузорӣ13 = Барои чӣ дода мешавад |матн13 = {{{барои чӣ|}}} |викидода13 = p516 |нишонагузорӣ14 = Унвон |матн14 = {{{Унвон|}}} |сарлавҳа15 = Статистика |нишонагузорӣ16 = Вазъ |матн16 = {{{вазъ|}}} |нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис |матн17 = {{{таъсис|}}} |викидода17 = p571 |нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим |матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} |викидода19 = p1118 |нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим |матн20 = {{{охирин тақдим|}}} |викидода20 = p1119 |нишонагузорӣ21 = Шумора |матн21 = {{{шумора|}}} |викидода21 = p1114 |сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}} | Навбат }} |нишонагузорӣ23 = Болотар |матн23 = {{{болотар|}}} |викидода23 = p3730 |нишонагузорӣ24 = Поёнтар |матн24 = {{{поёнтар|}}} |викидода24 = p3729 |нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ |матн27 = {{wikidata|p856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} {{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} | | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if: {{{кишвар|}}} | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} {{#if: {{{кишвар|}}}{{{навъ|}}} | [[Гурӯҳ:{{{навъ|}}}ҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude> {{doc}} </noinclude> qwreb9zq69xex9ljyesq15koq9i4buh 1493748 1493747 2026-11-12T02:16:34Z Zosya95 54344 1493748 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |номи қуттӣ = Ҷоиза |from = {{{from|}}} |сабки_болоӣ = background:#d9ead3; |сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3; |сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; |сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; |болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} |болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} |сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи I|}} |нишонагузорӣ3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|Пушт}} |матн3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|[[Акс:{{{сурати пушт}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ5 = Банд |матн5 = {{#if: {{{банд|}}}|[[Акс:{{{банд}}}|100px]] | {{wikidata|P2425|size=100px|from={{{from|}}}}} }} |матн6 = {{#if: {{{сурат д2|}}} | [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]]}} |сарлавҳа3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II|}} |матн3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}| [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]] }} |матн4 = {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|100px]] }} |сарлавҳа5 = {{#if:{{{банд д3|}}} | Дараҷаи III }} |матн6 = {{#if: {{{банд д3|}}} | [[Акс:{{{банд д3}}}|100px]] }} |сарлавҳа6 = Маълумот |нишонагузорӣ8 = Шиор |матн8 = {{{шиор|}}} |викидода8 = p1451 |нишонагузорӣ9 = Кишвар | матн9 = {{#if:{{{кишвар|}}}|{{Парчам|{{{кишвар|}}}}}}} |викидода9 = p17 |нишонагузорӣ10 = Навъ |матн10 = {{{навъ|}}} |нишонагузорӣ11 = Ба кӣ дода мешавад |матн11 = {{{ба кӣ|}}} |викидода11 = p1017 |нишонагузорӣ12 = Супоранда |матн12 = {{{супоранда|}}} |викидода12 = p1027 |нишонагузорӣ13 = Барои чӣ дода мешавад |матн13 = {{{барои чӣ|}}} |викидода13 = p516 |нишонагузорӣ14 = Унвон |матн14 = {{{Унвон|}}} |сарлавҳа15 = Статистика |нишонагузорӣ16 = Вазъ |матн16 = {{{вазъ|}}} |нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис |матн17 = {{{таъсис|}}} |викидода17 = p571 |нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим |матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} |викидода19 = p1118 |нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим |матн20 = {{{охирин тақдим|}}} |викидода20 = p1119 |нишонагузорӣ21 = Шумора |матн21 = {{{шумора|}}} |викидода21 = p1114 |сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}} | Навбат }} |нишонагузорӣ23 = Болотар |матн23 = {{{болотар|}}} |викидода23 = p3730 |нишонагузорӣ24 = Поёнтар |матн24 = {{{поёнтар|}}} |викидода24 = p3729 |нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ |матн27 = {{wikidata|p856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} {{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} | | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if: {{{кишвар|}}} | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} {{#if: {{{кишвар|}}}{{{навъ|}}} | [[Гурӯҳ:{{{навъ|}}}ҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude> {{doc}} </noinclude> 89t8psk95z16utbw44ayzcabdxws6ni 1493749 1493748 2026-11-12T02:19:49Z Zosya95 54344 1493749 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |номи қуттӣ = Ҷоиза |from = {{{from|}}} |сабки_болоӣ = background:#d9ead3; |сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3; |сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; |сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; |болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} |болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} |сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи I|}} |нишонагузорӣ3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|Пушт}} |матн3 = {{#if:{{{сурати пушт|}}}|[[Акс:{{{сурати пушт}}}|100px]]}} |нишонагузорӣ5 = Банд |матн5 = {{#if: {{{банд|}}}|[[Акс:{{{банд}}}|100px]] | {{wikidata|P2425|size=100px|from={{{from|}}}}} }} |матн6 = {{#if: {{{сурат д2|}}} | [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]]}} |сарлавҳа3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II|}} |матн3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}| [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]] }} |матн4 = {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|100px]] }} |сарлавҳа5 = {{#if:{{{банд д3|}}} | Дараҷаи III }} |матн6 = {{#if: {{{банд д3|}}} | [[Акс:{{{банд д3}}}|100px]] }} |сарлавҳа6 = Маълумот |нишонагузорӣ8 = Шиор |матн8 = {{{шиор|}}} |викидода8 = p1451 |нишонагузорӣ9 = Кишвар | матн9 = {{#if:{{{кишвар|}}}|{{Парчам|{{{кишвар|}}}}}}} |викидода9 = p17 |нишонагузорӣ10 = Навъ |матн10 = {{{навъ|}}} |нишонагузорӣ11 = Ба кӣ дода мешавад |матн11 = {{{ба кӣ|}}} |викидода11 = p1017 |нишонагузорӣ12 = Супоранда |матн12 = {{{супоранда|}}} |викидода12 = p1027 |нишонагузорӣ13 = Барои чӣ дода мешавад |матн13 = {{{барои чӣ|}}} |викидода13 = p516 |нишонагузорӣ14 = Унвон |матн14 = {{{Унвон|}}} |сарлавҳа15 = Статистика |нишонагузорӣ16 = Вазъ |матн16 = {{{вазъ|}}} |нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис |матн17 = {{{таъсис|}}} |викидода17 = p571 |нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим |матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} |викидода19 = p1118 |нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим |матн20 = {{{охирин тақдим|}}} |викидода20 = p1119 |нишонагузорӣ21 = Шумора |матн21 = {{{шумора|}}} |викидода21 = p1114 |сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}} | Навбат }} |нишонагузорӣ23 = Болотар |матн23 = {{{болотар|}}} |викидода23 = p3730 |нишонагузорӣ24 = Поёнтар |матн24 = {{{поёнтар|}}} |викидода24 = p3729 |нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ |матн27 = {{wikidata|p856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} {{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} | | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if: {{{кишвар|}}} | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude>{{doc}}</noinclude> f0sm63ksrrhrejcmcv8q5dsmyjdhlk2 1493751 1493749 2026-11-12T02:24:04Z Zosya95 54344 1493751 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |номи қуттӣ = Ҷоиза |from = {{{from|}}} |сабки_болоӣ = background:#d9ead3; |сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3; |сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; |сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; |болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} |болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} |сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи I|}} |нишонагузорӣ5 = Банд |матн5 = {{#if: {{{банд|}}}|[[Акс:{{{банд}}}|100px]] | {{wikidata|P2425|size=100px|from={{{from|}}}}} }} |матн6 = {{#if: {{{сурат д2|}}} | [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]]}} |сарлавҳа3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II|}} |матн3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}| [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]] }} |матн4 = {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|100px]] }} |сарлавҳа5 = {{#if:{{{банд д3|}}} | Дараҷаи III }} |матн6 = {{#if: {{{банд д3|}}} | [[Акс:{{{банд д3}}}|100px]] }} |сарлавҳа6 = Маълумот |нишонагузорӣ8 = Шиор |матн8 = {{{шиор|}}} |викидода8 = p1451 |нишонагузорӣ9 = Кишвар | матн9 = {{#if:{{{кишвар|}}}|{{Парчам|{{{кишвар|}}}}}}} |викидода9 = p17 |нишонагузорӣ10 = Навъ |матн10 = {{{навъ|}}} |нишонагузорӣ11 = Ба кӣ дода мешавад |матн11 = {{{ба кӣ|}}} |викидода11 = p1017 |нишонагузорӣ12 = Супоранда |матн12 = {{{супоранда|}}} |викидода12 = p1027 |нишонагузорӣ13 = Барои чӣ дода мешавад |матн13 = {{{барои чӣ|}}} |викидода13 = p516 |нишонагузорӣ14 = Унвон |матн14 = {{{Унвон|}}} |нишонагузорӣ15 = Вазъ |матн15 = {{{вазъ|}}} |нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис |матн17 = {{{таъсис|}}} |викидода17 = p571 |нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим |матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} |викидода19 = p1118 |нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим |матн20 = {{{охирин тақдим|}}} |викидода20 = p1119 |нишонагузорӣ21 = Шумора |матн21 = {{{шумора|}}} |викидода21 = p1114 |сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}} | Навбат }} |нишонагузорӣ23 = Болотар |матн23 = {{{болотар|}}} |викидода23 = p3730 |нишонагузорӣ24 = Поёнтар |матн24 = {{{поёнтар|}}} |викидода24 = p3729 |нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ |матн27 = {{wikidata|p856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} {{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} | | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if: {{{кишвар|}}} | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude>{{doc}}</noinclude> len2mkvimvhgh0hicw5fb76smieepkp 1493752 1493751 2026-11-12T02:26:00Z Zosya95 54344 1493752 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |номи қуттӣ = Ҷоиза |from = {{{from|}}} |сабки_болоӣ = background:#d9ead3; |сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3; |сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; |сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; |болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} |болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} |сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи I|}} |нишонагузорӣ5 = Банд |матн5 = {{#if: {{{банд|}}}|[[Акс:{{{банд}}}|100px]] | {{wikidata|P2425|size=100px|from={{{from|}}}}} }} |матн6 = {{#if: {{{сурат д2|}}} | [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]]}} |сарлавҳа3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II|}} |матн3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}| [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]] }} |матн4 = {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|100px]] }} |сарлавҳа5 = {{#if:{{{банд д3|}}} | Дараҷаи III }} |матн6 = {{#if: {{{банд д3|}}} | [[Акс:{{{банд д3}}}|100px]] }} |сарлавҳа6 = Маълумот |нишонагузорӣ8 = Шиор |матн8 = {{{шиор|}}} |викидода8 = p1451 |нишонагузорӣ9 = Кишвар | матн9 = {{#if:{{{кишвар|}}}|{{Парчам|{{{кишвар|}}}}}}} |викидода9 = p17 |нишонагузорӣ10 = Навъ |матн10 = {{{навъ|}}} |нишонагузорӣ11 = Гирандагон |матн11 = {{{гирандагон|}}} |викидода11 = p1017 |нишонагузорӣ12 = Супоранда |матн12 = {{{супоранда|}}} |викидода12 = p1027 |нишонагузорӣ13 = Сабаби сарфарозӣ |матн13 = {{{сабаби сарфарозӣ|}}} |викидода13 = p516 |нишонагузорӣ14 = Унвон |матн14 = {{{Унвон|}}} |нишонагузорӣ15 = Вазъ |матн15 = {{{вазъ|}}} |нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис |матн17 = {{{таъсис|}}} |викидода17 = p571 |нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим |матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} |викидода19 = p1118 |нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим |матн20 = {{{охирин тақдим|}}} |викидода20 = p1119 |нишонагузорӣ21 = Шумора |матн21 = {{{шумора|}}} |викидода21 = p1114 |сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}} | Навбат }} |нишонагузорӣ23 = Болотар |матн23 = {{{болотар|}}} |викидода23 = p3730 |нишонагузорӣ24 = Поёнтар |матн24 = {{{поёнтар|}}} |викидода24 = p3729 |нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ |матн27 = {{wikidata|p856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} {{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} | | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if: {{{кишвар|}}} | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude>{{doc}}</noinclude> smahou2o4o3ya7ualc9o624h9kitien 1493754 1493752 2026-11-12T02:27:30Z Zosya95 54344 1493754 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |номи қуттӣ = Ҷоиза |from = {{{from|}}} |сабки_болоӣ = background:#d9ead3; |сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3; |сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; |сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; |болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} |болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} |сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи I|}} |нишонагузорӣ5 = Банд |матн5 = {{#if: {{{банд|}}}|[[Акс:{{{банд}}}|80px]] | {{wikidata|P2425|size=80px|from={{{from|}}}}} }} |матн6 = {{#if: {{{сурат д2|}}} | [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]]}} |сарлавҳа3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II|}} |матн3 = {{#if:{{{сурат д2|}}}| [[Акс:{{{сурат д2}}}|100px]] }} |матн4 = {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|100px]] }} |сарлавҳа5 = {{#if:{{{банд д3|}}} | Дараҷаи III }} |матн6 = {{#if: {{{банд д3|}}} | [[Акс:{{{банд д3}}}|100px]] }} |сарлавҳа6 = Маълумот |нишонагузорӣ8 = Шиор |матн8 = {{{шиор|}}} |викидода8 = p1451 |нишонагузорӣ9 = Кишвар | матн9 = {{#if:{{{кишвар|}}}|{{Парчам|{{{кишвар|}}}}}}} |викидода9 = p17 |нишонагузорӣ10 = Навъ |матн10 = {{{навъ|}}} |нишонагузорӣ11 = Гирандагон |матн11 = {{{гирандагон|}}} |викидода11 = p1017 |нишонагузорӣ12 = Супоранда |матн12 = {{{супоранда|}}} |викидода12 = p1027 |нишонагузорӣ13 = Сабаби сарфарозӣ |матн13 = {{{сабаби сарфарозӣ|}}} |викидода13 = p516 |нишонагузорӣ14 = Унвон |матн14 = {{{Унвон|}}} |нишонагузорӣ15 = Вазъ |матн15 = {{{вазъ|}}} |нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис |матн17 = {{{таъсис|}}} |викидода17 = p571 |нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим |матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} |викидода19 = p1118 |нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим |матн20 = {{{охирин тақдим|}}} |викидода20 = p1119 |нишонагузорӣ21 = Шумора |матн21 = {{{шумора|}}} |викидода21 = p1114 |сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}} | Навбат }} |нишонагузорӣ23 = Болотар |матн23 = {{{болотар|}}} |викидода23 = p3730 |нишонагузорӣ24 = Поёнтар |матн24 = {{{поёнтар|}}} |викидода24 = p3729 |нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ |матн27 = {{wikidata|p856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} {{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} | | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if: {{{кишвар|}}} | [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude>{{doc}}</noinclude> lyv69t5n401t4wvkprscahibjjxb4ao 1493758 1493754 2026-11-12T02:33:28Z Zosya95 54344 1493758 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ | номи қуттӣ = Ҷоиза | from = {{{from|}}} <!-- Сабк --> | сабки_болоӣ = background:#d9ead3; | сабки_болоӣ2 = background:#d9ead3; | сабки_поёнӣ = background:#d9ead3; | сабки_сарлавҳаҳо = background:#d9ead3; <!-- Ном --> | болоӣ = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}} | болоӣ2 = {{қуттӣ/номи аслӣ|from={{{from|}}}}} <!-- Дараҷаи I --> | сарлавҳа1 = {{#if:{{{тасвир д2|}}}{{{банд д2|}}}{{{тасвир д3|}}}{{{банд д3|}}}|Дараҷаи I}} | матн2 = <div style="display:flex; justify-content:center; align-items:center; gap:8px;"> {{#if:{{{тасвир|}}}| [[Акс:{{{тасвир}}}|100px]] }} {{#if:{{{банд|}}}| [[Акс:{{{банд}}}|80px]] | {{wikidata|P2425|size=80px|from={{{from|}}}}} }} </div> <!-- Дараҷаи II --> | сарлавҳа3 = {{#if:{{{тасвир д2|}}}{{{банд д2|}}}|Дараҷаи II}} | матн4 = {{#if:{{{тасвир д2|}}}{{{банд д2|}}}| <div style="display:flex; justify-content:center; align-items:center; gap:8px;"> {{#if:{{{тасвир д2|}}}| [[Акс:{{{тасвир д2}}}|100px]] }} {{#if:{{{банд д2|}}}| [[Акс:{{{банд д2}}}|80px]] }} </div> }} <!-- Дараҷаи III --> | сарлавҳа5 = {{#if:{{{тасвир д3|}}}{{{банд д3|}}}|Дараҷаи III}} | матн6 = {{#if:{{{тасвир д3|}}}{{{банд д3|}}}| <div style="display:flex; justify-content:center; align-items:center; gap:8px;"> {{#if:{{{тасвир д3|}}}| [[Акс:{{{тасвир д3}}}|100px]] }} {{#if:{{{банд д3|}}}| [[Акс:{{{банд д3}}}|80px]] }} </div> }} <!-- Маълумоти умумӣ --> | сарлавҳа7 = Маълумот | нишонагузорӣ8 = Шиор | матн8 = {{{шиор|}}} | викидода8 = P1451 | нишонагузорӣ9 = Кишвар | матн9 = {{#if:{{{кишвар|}}}|{{Парчам|{{{кишвар}}}}}}} | викидода9 = P17 | нишонагузорӣ10 = Навъ | матн10 = {{{навъ|}}} | нишонагузорӣ11 = Гирандагон | матн11 = {{{гирандагон|}}} | викидода11 = P1017 | нишонагузорӣ12 = Супоранда | матн12 = {{{супоранда|}}} | викидода12 = P1027 | нишонагузорӣ13 = Сабаби сарфарозӣ | матн13 = {{{сабаби сарфарозӣ|}}} | викидода13 = P516 | нишонагузорӣ14 = Унвон | матн14 = {{{унвон|}}} | нишонагузорӣ15 = Вазъ | матн15 = {{{вазъ|}}} | нишонагузорӣ17 = Санаи таъсис | матн17 = {{{таъсис|}}} | викидода17 = P571 | нишонагузорӣ19 = Аввалин тақдим | матн19 = {{{аввалин тақдим|}}} | викидода19 = P1118 | нишонагузорӣ20 = Охирин тақдим | матн20 = {{{охирин тақдим|}}} | викидода20 = P1119 | нишонагузорӣ21 = Шумора | матн21 = {{{шумора|}}} | викидода21 = P1114 <!-- Навбати ҷоизаҳо --> | сарлавҳа22 = {{#if:{{{болотар|}}}{{{поёнтар|}}}|Навбат}} | нишонагузорӣ23 = Болотар | матн23 = {{{болотар|}}} | викидода23 = P3730 | нишонагузорӣ24 = Поёнтар | матн24 = {{{поёнтар|}}} | викидода24 = P3729 <!-- Вебгоҳ --> | нишонагузорӣ27 = Вебгоҳ | матн27 = {{wikidata|P856|{{{вебгоҳ|}}}|from={{{from|}}}}} }} <!-- Гурӯҳҳо --> {{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}|| [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] {{#if:{{{кишвар|}}}| [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои {{{кишвар}}}]] }} }} <noinclude>{{doc}}</noinclude> isw1xb9mk1zcreqxp4y435gjh10p0ic 0 323808 1493837 1428116 2026-11-12T09:19:29Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493837 wikitext text/x-wiki {{Осорхона |ном = Лувр |аслӣ = {{lang-fr|Musée du Louvre}} |таъсис = 1792 |муассис = [[Наполеон]] |директор = Лоранс Де Кар |макон = Palais Royal, Musée du Louvre, 75001 |lat_dir = N |lat_deg = 48.8606 |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg =2.3377 |lon_min = |lon_sec = |region = FR |CoordScale = 10000 |пайванд = |Commons = |харитаи мавқеъ = |бари харита = |харитаи мавқеъ 2 = |бари харита 2 = }} '''Осорхонаи Лувр''' ({{Lang-fr|Musée du Louvre}}; баъзан танҳо '''Лувр''' меноманд) — яке аз калонтарин ва машҳуртарин осорхонаҳои санъат дар ҷаҳон. Осорхона дар маркази [[Порис|Париж]], дар соҳили рости дарёи Сена, кӯчаи Риволи, ноҳияи 1-уми пойтахт ҷойгир аст. Соли 2018 ба осорхонаи Лувр зиёда аз 10 миллион нафар ташриф оварданд, ки ин нишондиҳанда рекорд аст<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/kultura/5973005|title=Лувр побил собственный рекорд по посещаемости|accessdate=2019-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190103103459/https://tass.ru/kultura/5973005|archivedate=2019-01-03}}</ref>. Бинои осорхона — як қасри қадимии шоҳона (''Palais du Louvre'') мебошад. Муҷассамаи аспсавори Людовик XIV нуқтаи ибтидоии меҳвари ба истилоҳ таърихии Парижро нишон медиҳад. Лувр — яке аз қадимтарин осорхонаҳоест, ки таърихи бойи ҷамъоварии осори бадеӣ ва таърихии Фаронсаро аз замони сулолаи Капетингҳо то имрӯз дорад. Дар Лувр ҳама чизро ҷамъоварӣ кардаанд, ин осорхонаро универсал номидан мумкин аст. Коллексияҳои он фазои васеи ҷуғрофӣ ва вақтро фаро мегиранд: аз Аврупои Ғарбӣ то [[Эрон]] тавассути [[Юнон]], [[Миср]] ва [[Шарқи Наздик|Ховари Миёна]]; аз қадим то [[соли 1848]]. Санъати аврупоии давраи муосир — аз соли 1848 то имрӯз — дар Осорхонаи Орсе ва Маркази Ҷорҷ Помпиду ва санъати Осиё дар Музеи Гимет намоиш дода мешаванд. Буҷаи осорхона дар соли 2019 242,8 миллион евроро ташкил дод. Аз ин шумора 149 миллион евро маблағҳои шахсӣ (аз он тақрибан 98 миллион евро аз фурӯши чиптаҳо ба даст омадааст) ва 93,8 миллион евро субсидияҳои ҳукумат буданд<ref>{{Cite web|url=https://www.vedomosti.ru/lifestyle/articles/2020/12/17/851278-muzeyam-ne-nravitsya-tishina|title=Музеям не нравится тишина|author=Анна Волохова|website=Интернет-версия газеты «Ведомости»|date=2020-12-17|publisher=|lang=ru|accessdate=2020-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201220061907/https://www.vedomosti.ru/lifestyle/articles/2020/12/17/851278-muzeyam-ne-nravitsya-tishina|archivedate=2020-12-20}}</ref>. == Таърих == === Қасри шоҳона === Лувр дар асоси қалъа манораи бузурги Лувр, ки аз ҷониби шоҳ Филипп Август дар [[соли 1190]] сохта шудааст, асос ёфтааст. Яке аз ҳадафҳои асосии қалъа мушоҳидаи поёноби дарёи Сена, яке аз масирҳои анъанавии ҳуҷум дар асри [[Викингҳо]] буд. Дар [[соли 1317]], пас аз интиқоли амволи Тамплерҳо ба ордени Малта, хазинаи шоҳона ба Лувр интиқол дода шуд. Чарлз V қалъаро ба қароргоҳи шоҳона табдил медиҳад. == Маҷмӯаҳо == Дар коллексияҳои Лувр шоҳасарҳои санъати тамаддунҳо, фарҳангҳо ва давру замонҳои гуногун мавҷуданд. Дар осорхона тақрибан 300 ҳазор нигора мавҷуд аст, ки танҳо 35 ҳазораш дар толорҳо намоиш дода мешаванд. === Мисри қадим === <gallery> Акс:Louvre_statue_DSC00917.jpg|пайванд=Файл:Louvre_statue_DSC00917.jpg|алт=Милон Кротонский| Мило аз Кротон Акс:Adonis_Mazarin_Louvre_MR239.jpg|пайванд=Файл:Adonis_Mazarin_Louvre_MR239.jpg| Адонис Акс:Alexandre1.jpg|пайванд=Файл:Alexandre1.jpg|алт=Александр Великий| [[Искандари Мақдунӣ]] Акс:Diane_de_Versailles_Leochares.jpg|пайванд=Файл:Diane_de_Versailles_Leochares.jpg|алт=Артемида| [[Ортемис|Артемис]] Акс:Athena_type_Velletri.jpg|пайванд=Файл:Athena_type_Velletri.jpg|алт=Афина из Веллетри| [[Афина (асотир)|Афинаи]] Веллетри Акс:Suovetaurile_Louvre.jpg|пайванд=Файл:Suovetaurile_Louvre.jpg|алт=Приношения Марсу| Пешниҳодҳо ба Миррих Акс:Lycian_Apollo_Louvre_left.jpg|пайванд=Файл:Lycian_Apollo_Louvre_left.jpg| [[Аполлон]] Акс:Caracalla_Louvre.jpg|пайванд=Файл:Caracalla_Louvre.jpg| Каракалла Акс:Ganymede_Louvre.jpg|пайванд=Файл:Ganymede_Louvre.jpg| Ганимед Акс:Paris.louvre.winged.500pix.jpg|пайванд=Файл:Paris.louvre.winged.500pix.jpg|алт=Ника Самофракийская| Ники аз Самотракия </gallery> === Санъати ислом === Шӯъбаи санъати мусулмонӣ дар шӯъбаи санъати Лувр аз соли 1893 вуҷуд дорад. Соли 1932 шӯъбаи нави санъати Осиё таъсис ёфт, ки ба он тамоми осори тамаддуни исломии Лувр интиқол дода шуд. Дар соли 1945 осори тамаддунҳои Осиё ба Осорхонаи Гиме интиқол дода шуд ва бахши навтаъсиси исломӣ дар шӯъбаи Шарқи Қадими Лувр боқӣ монд. Дар соли 1993 азнавташкилдиҳии Лувр имкон дод, ки беш аз 1000 метри мураббаъ майдони намоишгоҳ ба санъати исломӣ ҷудо карда шавад ва дар соли 2003 шӯъбаи алоҳидаи санъати исломӣ таъсис дода шуд. Дар маҷмӯаи шӯъба осори тамаддуни исломӣ аз Испания то Ҳинд, аз бавуҷуд омадани тамаддуни исломӣ то асри XIX гирд оварда шудааст. == Директорон == {{Div col}} * [[Барон Виван-Денон]] (1804—1816), * граф [[Луи де Форбен]] (1816—1841), * Альфонс де Кайё (1841—1848), * [[Эмилиан де Нёверкерке]] (1850—1852), * Фредерик Вилло (1870—1874), * [[Ҷорҷ Салл]] (1945—1957), * [[Андре Парро]] (1968—1972), * Жан-Люк Мартинес (2013—2021), * [[Лоранс де Кар]] (аз сентябри 2021). {{Поён}} == Ташриф == [[Акс:Visitors_viewing_Mona_Lisa_at_the_Louvre_2009-08-06_.jpg|мини| Мехмонони Лувр]] Осорхона ба ғайр аз сешанбе ҳар рӯз барои меҳмонон боз аст<ref>{{Cite web|url=https://www.louvre.fr/en/hours-admission-directions/hours|title=Hours, Admission & Directions {{!}} Louvre Museum {{!}} Paris|publisher=www.louvre.fr|lang=en|accessdate=2018-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180515184621/https://www.louvre.fr/en/hours-admission-directions/hours|archivedate=2018-05-15}}</ref>. Даромад пулакӣ аст (дар соли 2019 — 17 евро ҳангоми хариди онлайн, 15 евро дар сайт дар касса)<ref>{{Cite web|url=https://www.louvre.fr/en/hours-admission-directions/admission|title=Hours, Admission & Directions {{!}} Louvre Museum {{!}} Paris|publisher=www.louvre.fr|lang=en|accessdate=2018-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180515184527/https://www.louvre.fr/en/hours-admission-directions/admission|archivedate=2018-05-15}}</ref>, як қатор гурӯҳҳои меҳмонон (аз ҷумла шахсони то 18-сола ва маъюбон) ройгон дохил мешаванд<ref>{{Cite web|url=https://www.louvre.fr/en/free-admission-musee-du-louvre|title=Free admission to the Musée du Louvre {{!}} Louvre Museum {{!}} Paris|date=2017-12-15|lang=en|accessdate=2018-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180515184112/https://www.louvre.fr/en/free-admission-musee-du-louvre|archivedate=2018-05-15}}</ref>. Дар толорҳои намоишгоҳи доимӣ аксбардорӣ бидуни дурахш (вспышка) иҷозат дода мешавад. == Филмҳои ҳуҷҷатӣ == *   О спасении директором Национальных музеев Франции [[Жожар, Жак|Жаком Жожаром]] коллекций Лувра от разграбления во время нацистской оккупации Франции. * 2016 — История Лувра / Les batailles du Louvre (реж. Сильвен Бержер / Sylvain Bergère) == Ҳамчунин нигаред == * [[Толори 700]] — Расми фаронсавӣ, Романтизм, Озодӣ пешвои мардум, Рафти Медуза * [[Зали 702]] — Расми фаронсавй, классицизм, портрети хонум Рекамье, точгузории Наполеон, Одалиски бузург. * [[Толори 711]] — Расми Италия, Мона Лиза, Мактаби Венетсия, Издивоҷ дар Канаи Ҷалил * [[Ҳуҷраи 801]] — Рубенс, Галереяи Медичи * [[Галереяи калони Лувр]] * [[Рӯйхати утоқҳои Лувр]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ВТ-ЭСБЕ|Лувр|[[Сомов, Андрей Иванович|Сомов А. И.]]}} == Пайвандҳо == * {{Вебгоҳи расмӣ|https://www.louvre.fr/|Лувра}} {{Ref-fr}} * [http://www.stockholm360.net/list.php?id=Louvre Virtual reality gallery with fullscreen panoramas of the Louvre]{{Ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20201126100616/https://roundme.com/tour/3066/view/9024/ The Louvre in 360°]{{Ref-fr}} * [https://web.archive.org/web/20160417141451/http://theartnewspaper.com/reports/visitor-figures-2015/jeff-koons-is-the-toast-of-paris-and-bilbao/ Louvre; world’s most — attended museum]{{Ref-en}} [[Гурӯҳ:Лувр]] 364eu4935ldbwp7yh4246je3locwxu0 0 323982 1493799 1487578 2026-11-12T03:19:05Z Zosya95 54344 1493799 wikitext text/x-wiki {{Таҳрир|[[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 16:15, 27 марти 2025 (UTC)|29.03.2025}} [[Акс:Burj Khalifa building.jpg|thumb|[[Бурҷи Халифа]], баландтарин иншоот/дар ҷаҳон аз соли 2008]] '''Феҳристи баландтарин иморатҳо, биноҳо ва иншооти ҷаҳон''', ки баландии онҳо аз 400 метр зиёд аст ва '''феҳристи баландтарин иншооти замони худ'''. == Меъёрҳо == То соли 1998 рейтинги биноҳои баланд ба фламинго асос ёфта буд. Барои чен кардани баландӣ дигар меъёрҳо истифода нашудаанд. Бо ин тадбирҳо Бурҷи Сирс (ҳоло Бурҷи Виллис) дар Чикаго бо баландии 442 м дар сатҳи бом ва 527 м дар якҷоягӣ бо мавҷгирҳо баландтарин бинои ҷаҳон маҳсуб мешуд. Ду манораҳои Маркази Ҷаҳонии Тиҷорат, ки дар як вақт сохта шудаанд, дуввумин баландтарин (417 м) ҳисобида мешуданд, гарчанде ки мавҷгири 110-метрӣ дар бурҷи шимолӣ дар соли 1978 сохта шуда буд, ки баландии осмонбӯсро ба 527 метр расонд. == Биноҳо ва иншоотҳои мавҷуда == {| class="wikitable sortable" ! Макон ! Ном ! Акс ! Шаҳр ! Баландӣ, м<br><small>(абсолютная)</small> ! Ошиёна<br><small>(для Осмонбӯсов)</small> ! Сол<br>окончания<br>постройки ! Намуд ! Эзоҳ ! Координатаҳо |- | 1 || [[Бурҷи Халифа]] || [[Акс:Burj Khalifa building.jpg|100px|center]] || {{Расми парчам|АМА}} [[Дубай]] || {{nts|829.8}} || 163 || [[2010 сол|2010]] || Осмонбӯс || Самое высокое когда-либо существовавшее сооружение в мире<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/burj-khalifa/3|title=Burj Khalifa|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2015-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20150128210434/http://www.skyscrapercenter.com/building/burj-khalifa/3|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|25|11|50.0|N|55|16|26.6|E|}}</small> |- |2 |[[Merdeka 118]] |[[Акс:Merdeka_118_2023-08-20.jpg|центр|100px]] |{{Расми парчам|Малайзия}} [[Куала-Лумпур]] |678,9 |118 |[[2021 сол|2021]] |Осмонбӯс |Самое высокое сооружение в Малайзия<ref>{{Cite web|url=https://www.emporis.com/statistics/tallest-buildings/country/100098/malaysia|title=Malaysia's tallest buildings - Top 20|lang=en|website=|date=31 декабря 2021|publisher=Emporis|archive-url=https://www.emporis.com/statistics/tallest-buildings/country/100098/malaysia|archive-date=31 декабря 2021|access-date=2021-31-11|deadlink=no|accessdate=2025-03-27|archivedate=2021-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211231125331/https://www.emporis.com/statistics/tallest-buildings/country/100098/malaysia}}</ref> |[[Merdeka 118#/maplink/1|3°08′30″ с. ш. 101°42′02″ в. д.]] |- | 3 || [[Tokyo Skytree]]|| [[Акс:Tokyo Sky Tree 2012 Ⅳ.JPG|100px|center]]|| {{Парчами Ҷопон}} [[Токио]]|| {{nts|634}} || — || [[2012 сол|2012]]|| Манора || Самая высокая телеМанора в мире, самое высокое сооружение в Ҷопон<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/tokyo-sky-tree/9107|title=Tokyo Sky Tree|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2014-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030094322/http://www.skyscrapercenter.com/building/tokyo-sky-tree/9107|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|35.709964|139.810850}}</small> |- | 4 || [[Манораи Шанхай]]|| [[Акс:Shanghai Tower July 2014 - 1.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Шанхай]]|| {{nts|632}} || 128 || [[2013 сол|2013]]|| Осмонбӯс || Самое высокое здание в Восточной Азии, самое высокое сооружение в Китае<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/shanghai-tower/56|title=Shanghai Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227130347/http://www.skyscrapercenter.com/building/shanghai-tower/56|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|31|14|7.8|N|121|30|3.6|E|}}</small> |- | 5 || [[Телерадиоманораи KVLY-TV]]|| [[Акс:KVLY-TV Mast Tower Wide.jpg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} [[Трейлл (округ)|округ Трейлл]]|| {{nts|628.8}} || — || [[1963 сол|1963]]|| Сутун || Самая высокая Сутун в мире, самое высокое сооружение в ИМА и всей Америке<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/kvly-tv-tower/9768|title=KVLY-TV Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190910123357/http://www.skyscrapercenter.com/building/kvly-tv-tower/9768|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|47|20|32.25|N|97|17|20.43|W|}}</small> |- | 6 || [[Телерадиоманораи KRDK-TV]] || [[Акс:KXJBfrombase.jpeg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} [[Трейлл (округ)|округ Трейлл]]|| {{nts|627.8}} || — || [[1998 сол|1998]]|| Сутун ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/kxjb-tv-tower/9769|title=KXJB-TV Tower S|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602065440/https://www.skyscrapercenter.com/building/kxjb-tv-tower/9769|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|47|16|45|N|97|20|27|W|}}</small> |- | 7 || [[KXTV/KOVR|Телерадиоманораи KXTV/KOVR]]|| [[Акс:CA_KXTV_KOVR_Tower_USA.jpg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} Уолнат-Гров || {{nts|624.5}} || — || [[2000 сол|2000]]|| Сутун ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/kxtvkovr-tower/18519|title=KXTV/KOVR tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2021-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210621154900/https://www.skyscrapercenter.com/building/kxtvkovr-tower/18519|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|38|14|23|N|121|30|06|W|}}</small> |- | 8 || [[Телеманораи Гуанчжоу]]|| [[Акс:Guangzhou Tower.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Гуанчжоу]]|| {{nts|604}} || 37 || [[2010 сол|2010]]|| Манора || Самая высокая Манора в мире, использующая [[Гиперболоидные конструкции|гиперболоидную конструкцию]]<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/canton-tower/9385|title=Canton Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220023648/http://www.skyscrapercenter.com/building/canton-tower/9385|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|23|6|32.63|N|113|19|9.27|E|}}</small> |- | 9 || [[Аброҷу-л-Байт|Манораи соати шоҳона]]|| [[Акс:Mecca_at_night.jpg|100px|center]] || {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Мекка]]|| {{nts|601}} || 120 || [[2012 сол|2012]]|| Осмонбӯс || Самое высокое сооружение в Саудовской Аравии, самый высокий отель в мире, здание с самыми большими и самыми высокорасположенными часами в мире<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/makkah-royal-clock-tower/84|title=Makkah Royal Clock Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2022-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107185651/https://www.skyscrapercenter.com/building/makkah-royal-clock-tower/84|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|21|25|11|N|39|49|36|E|}}</small> |- | 10 || [[Маркази тиҷоратии ҷаҳонии Пинг Ан|Маркази тиҷоратии байналмиллалии Ping An]]|| [[Акс:%E5%B9%B3%E5%AE%89%E9%87%91%E8%9E%8D%E4%B8%AD%E5%BF%83_2019-12-23.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Шэньчжэнь]]|| {{nts|599.1}} || 115 || [[2017 сол|2017]]|| Осмонбӯс || Самое высокое офисное здание в мире<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/ping-an-finance-center/54|title=Ping An Finance Center|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401022455/http://www.skyscrapercenter.com/building/ping-an-finance-center/54|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|22|32|2.27|N|114|03|19.92|E}}</small> |- class="bright" | 11 || [[Goldin Finance 117]]|| [[Акс:Goldin_Finance_117_2.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Тяньцзинь]]|| {{nts|596.6}} || 128 || [[2021 сол|2021]]|| Осмонбӯс ||Самое высокое здание в Тяньцзине<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/goldin-finance-117/73|title=Goldin Finance 117|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022051111/http://www.skyscrapercenter.com/building/goldin-finance-117/73|deadlink=no}}</ref>||[[Голдин файненс 117#/maplink/1|39°05′21″ с. ш. 117°04′49″ в. д]] |- | 12 || [[Lotte World Tower|Манораи Lotte World]]|| [[Акс:Lotte_World_Tower_near_Cheongdam_Bridge.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Сеул]]|| {{nts|555.7}} || 123 || [[2017 сол|2017]]|| Осмонбӯс || Самое высокое сооружение на Корейском полуострове<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/lotte-world-tower/88|title=Lotte World Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408030923/https://www.skyscrapercenter.com/building/lotte-world-tower/88|deadlink=no}}</ref>|| |- | 13 || [[Манораи Си-Эн]]|| [[Акс:Toronto_-_ON_-_Toronto_Harbourfront7.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Канада}} [[Торонто]]|| {{nts|553.3}} || — || [[1976 сол|1976]]|| Манора || Самое высокое сооружение в Канаде<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/cn-tower/9386|title=CN Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191121115807/http://www.skyscrapercenter.com/building/cn-tower/9386|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|43|38|30.67|N|79|23|14.27|W|}}</small> |- | 14 || [[Маркази тиҷоратии ҷаҳонии 1]]|| [[Акс:One World Trade Center (Freedom Tower).jpg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} [[Ню-Йорк]]|| {{nts|546.2}} || 94 || [[2014 сол|2014]]|| Осмонбӯс || Самое высокое здание в ИМА и во всей Америке<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/one-world-trade-center/98|title=One World Trade Center|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2022-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20220125165448/https://www.skyscrapercenter.com/building/one-world-trade-center/98|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|40|46|8|N|74|0|48.6|W|}}</small> |- | 15 || [[Манораи Останкино]]|| [[Акс:TVtower in Ostankino.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Русия}} [[Москва]]|| {{nts|540}} || 180 || [[1967 сол|1967]]|| Манора || Самое высокое сооружение в Русия и Европе<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/ostankino-tower/9387|title=Ostankino Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108051910/http://www.skyscrapercenter.com/building/ostankino-tower/9387|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|55|49|11|N|37|36|42|E|}}</small> |- | 16 || [[Маркази тиҷоратии CTF (Гуанчжоу)]]|| [[Акс:Canton_CTF_Finance_Center_(2016-08-22).jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Гуанчжоу]]|| {{nts|530}} || 111 || [[2016 сол|2016]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/guangzhou-ctf-finance-centre/176|title=Guangzhou CTF Finance Centre|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2017-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170702105736/http://www.skyscrapercenter.com/building/guangzhou-ctf-finance-centre/176|deadlink=no}}</ref>|| |- | 17 || [[Маркази тиҷоратии CTF (Тиантзин)]]|| [[Акс:Tianjin_CTF_Finance_Centre,_23_of_24_cropped.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Тяньцзинь]]|| {{nts|530.4}} || 97 || [[2019 сол|2019]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/tianjin-ctf-finance-centre/310|title=Tianjin CTF Finance Centre|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227145104/http://www.skyscrapercenter.com/building/tianjin-ctf-finance-centre/310|deadlink=no}}</ref>|| |- | 18 || [[Чайна-Зун|Манораи Пекин CITIC]]|| [[Акс:China_Zun_tillsammans_med_Samsung_China_Headquarters_B._(januari_2019).jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Пекин]]|| {{nts|527.7}} || 109 || [[2018 сол|2018]]|| Осмонбӯс ||Самое высокое здание в Пекине<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/citic-tower/11116|title=Citic Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227165524/http://www.skyscrapercenter.com/building/citic-tower/11116|deadlink=no}}</ref>|| |- | 19 || [[Манораи Виллис]]|| [[Акс:Chicago Sears Tower.jpg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} [[Чикаго]]|| {{nts|527}} || 108 || [[1974 сол|1974]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/willis-tower/169|title=Willis Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20191223043034/http://www.skyscrapercenter.com/building/willis-tower/169|deadlink=no}}</ref>|| |- | 20 || [[Тайбэй 101]]|| [[Акс:Taipei101.portrait.altonthompson.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Тайван}} [[Тайбэй]]|| 509,2 || 101 || [[2004 сол|2004]]|| Осмонбӯс ||Самое высокое здание на Тайване и в Тайбэе<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://bashni.info/taipei/taipei-101/|title=Тайбэй 101 - первое здание в мире выше 500 метров|website=БАШНИ|access-date=2022-02-03|archive-date=2022-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203074817/https://bashni.info/taipei/taipei-101/|deadlink=no|accessdate=2025-03-27|archivedate=2022-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220203074817/https://bashni.info/taipei/taipei-101/}}</ref>|| <small>{{coord|25|02|01|N|121|33|52|E|}}</small> |- | 21 || [[Маркази тиҷоратии ҷаҳонии Шанхай]]|| [[Акс:SWFC Jul08.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Шанхай]]|| {{nts|494.3}} || 101 || [[2008 сол|2008]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/shanghai-world-financial-center/131|title=Shanghai World Financial Center|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508232202/http://www.skyscrapercenter.com/building/shanghai-world-financial-center/131|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|31|14|13.6|N|121|30|9.17|E|}}</small> |- | 22 || [[Маркази тиҷоратии байналмиллалӣ]]|| [[Акс:Hkc.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Гонконг]]|| {{nts|484}} || 108 || [[2010 сол|2010]]|| Осмонбӯс ||Самое высокое сооружение в Гонконге<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/international-commerce-centre/137|title=International Commerce Centre|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328152022/http://www.skyscrapercenter.com/building/international-commerce-centre/137|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|22|18|12|N|114|9|37|E|}}</small> |- class="bright" | 23 ||[[Central Park Tower]] | [[Акс:CentralParkTowerSep20.jpg|100px|center]] || {{Парчами ИМА}} [[Ню-Йорк]] || {{nts|472.4}} || 98 || ''[[2021 сол|2021]]'' || Осмонбӯс ||<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/central-park-tower/14269|title=Central Park Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191121114956/http://www.skyscrapercenter.com/building/central-park-tower/14269|deadlink=no}}</ref>|| |- | 24 || [[Landmark 81]]|| [[Акс:LM81 NhonHuynh 5-8-2018.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Ветнам}} [[Хошимин]]|| {{nts|469.5}} || 81 || [[2018 сол|2018]]|| Осмонбӯс || Самое высокое сооружение во Вьетнаме<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/vincom-landmark-81/18192|title=Vincom Landmark 81|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305081625/https://www.skyscrapercenter.com/building/vincom-landmark-81/18192|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|10|47|41.57|N|106|43|19.5|E}}</small> |- | 25 || [[Манораи марвориди ховар]]|| [[Акс:Oriental_Pearl_Tower_in_Shanghai.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Шанхай]]|| {{nts|467.9}} || 14 || [[1994 сол|1994]]|| Манора ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/oriental-pearl-television-tower/9388|title=Oriental Pearl Television Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117203540/http://www.skyscrapercenter.com/building/oriental-pearl-television-tower/9388|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|31|14|30|N|121|29|42|E|}}</small> |- | 26 || [[Лахта-сентр]]||[[Акс:Gazprom tower (Lakhta Center) St Petersburg. Russia.jpg|альт=|центр|135x135пкс|Лахта Центр ночью]]||{{Парчами Русия}} [[Санкт-Петербург]]|| {{nts|462}} || 87 || [[2018 сол|2018]]<ref>{{Cite web|url=http://www.expertiza.spb.ru/?show=resolutioncommissioning|title=Официальный сайт Службы государственного строительного надзора и экспертизы Санкт-Петербурга|publisher=expertiza.spb.ru|accessdate=2019-12-23|archive-date=2020-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206175912/http://expertiza.spb.ru/?show=resolutioncommissioning|deadlink=no|archivedate=2020-02-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200206175912/http://expertiza.spb.ru/?show=resolutioncommissioning}}</ref>|| Осмонбӯс || Самое высокое здание в Русия и Европе, самый северный сверхвысокий Осмонбӯс<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/lakhta-center/12575|title=Lakhta Center|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2021-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211219041029/https://www.skyscrapercenter.com/building/lakhta-center/12575|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|59|59|12|N|30|10|44|E|}}</small> |- | 27 || [[Чайка (навигационная система)#GRI 5960|Боганидская радиоСутун]]|| [[Акс:Сутун Боганида.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Русия}} Боганида || {{nts|462}} || — || 1960-е || Сутун ||<ref>{{Cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=94330|title=Chayka GRI 5960 Mast on Boganida River|publisher=skyscraperpage.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2021-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210531031956/http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=94330|deadlink=no|archivedate=2021-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210531031956/http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=94330}}</ref>|| <small>{{coord|69|21|00|N|86|48|00|E|}}</small> |- | 28 || [[Чайка (навигационная система)#GRI 5960|Интинская радиоСутун]]|| [[Акс:ИнтаРадиоСутун.JPG|100px|center]]|| {{Парчами Русия}} [[Верхняя Инта]]|| {{nts|462}} || — || 1960-е || Сутун ||<ref>{{Cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=94351|title=Chayka GRI 5960 Mast in Inta|publisher=skyscraperpage.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2018-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514064753/http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=94351|deadlink=no|archivedate=2018-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180514064753/http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=94351}}</ref>|| <small>{{coord|65|57|59.54|N|60|18|33.45|E|}}</small> |- | 29 || [[875 Норт-Мичиган-авеню]]|| [[Акс:Hancock tower 2006.jpg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} [[Чикаго]]|| {{nts|456.9}} || 100 || [[1969 сол|1969]]|| Осмонбӯс || 344 м без учёта установленной на крыше антенны.<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/875-north-michigan-avenue/345|title=875 North Michigan Avenue|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191121113649/http://www.skyscrapercenter.com/building/875-north-michigan-avenue/345|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|41|53|55.68|N|87|37|22.8|W}}</small> |- | 30 || [[Манораи IFS (Чанша)|Манораи Чанша IFS T1]]|| [[Акс:长沙九龙仓国金中心.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Чанша]]|| {{nts|452.1}} || 94 || [[2018 сол|2018]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/changsha-ifs-tower-t1/13144|title=Changsha IFS Tower T1|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227165415/http://www.skyscrapercenter.com/building/changsha-ifs-tower-t1/13144|deadlink=no}}</ref>|| |- | 31 || [[Манораи Петронас|Манораи Петронас 1]]|| rowspan="2" | [[Акс:2016 Kuala Lumpur, Petronas Towers (28).jpg|100px|center]]|| {{Парчами Малайзия}} [[Куала-Лумпур]]|| {{nts|451.9}} || 88 || [[1998 сол|1998]]|| Осмонбӯс ||Самые высокие башни-близнецы в мире<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/petronas-twin-tower-1/149|title=Petronas Twin Tower 1|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220023157/http://www.skyscrapercenter.com/building/petronas-twin-tower-1/149|deadlink=no}}</ref>|| rowspan="2" | <small>{{coord|3|09|28.26|N|101|42|41.94|E|}}</small> |- | 32 ||[[Манораи Петронас|Манораи Петронас 2]]|| {{Парчами Малайзия}} [[Куала-Лумпур]]|| {{nts|451.9}} || 88 || [[1998 сол|1998]]|| Осмонбӯс ||Самые высокие башни-близнецы в мире<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/petronas-twin-tower-2/150|title=Petronas Twin Tower 2|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227152243/http://www.skyscrapercenter.com/building/petronas-twin-tower-2/150|deadlink=no}}</ref> |- | 33 || [[Манораи IFS (Сучжоу)|Сучжоу IFS]]|| [[Акс:Suzhou_IFS_27-10-2018.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Сучжоу (Цзянсу)|Сучжоу]]|| {{nts|450}} || 98 || ''[[2019 сол|2019]]''|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/suzhou-ifs/196|title=Suzhou IFS|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227174601/http://www.skyscrapercenter.com/building/suzhou-ifs/196|deadlink=no}}</ref>|| |- | 34 || [[Манораи Зифенг]]|| [[Акс:Nanjing Zifeng Tower.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Нанкин]]|| {{nts|450}} || 66 || [[2010 сол|2010]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/zifeng-tower/165|title=Zifeng Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227174746/http://www.skyscrapercenter.com/building/zifeng-tower/165|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|32|03|00|N|118|46|00|E|}}</small> |- | 35 || {{нп1|The Exchange 106|||The Exchange 106}} || [[Акс:Exchange_106_%285-6-2018%29.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Малайзия}} [[Куала-Лумпур]]|| {{nts|445.1}} || 95 || ''[[2019 сол|2019]]''|| Осмонбӯс ||<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/the-exchange-106/24971|title=The Exchange 106|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227174621/http://www.skyscrapercenter.com/building/the-exchange-106/24971|deadlink=no}}</ref>|| |- | 36 || [[Эмпайр-стейт-билдинг]]|| [[Акс:Empire_State_Bldg_fr_32_W29_jeh.jpg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} [[Ню-Йорк]]|| {{nts|443.2}} || 102 || [[1931 сол|1931]]|| Осмонбӯс || 381 м без учёта установленной на крыше антенны<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/empire-state-building/261|title=Empire State Building|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20190524012941/https://www.skyscrapercenter.com/building/empire-state-building/261|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|40|44|54.0|N|73|59|09|W|}}</small> |- | 37 || [[Kingkey 100]]|| [[Акс:深圳“京基100”摩天大楼.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Шэньчжэнь]]|| {{nts|441.8}} || 100 || [[2011 сол|2011]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/kk100/173|title=KK100|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227165750/http://www.skyscrapercenter.com/building/kk100/173|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|22|32|48|N|114|06|06|E|}}</small> |- | 38 || [[Маркази тиҷоратии ҷаҳонии (Гуанчжоу)]]|| [[Акс:GZIFC.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Гуанчжоу]]|| {{nts|438.6}} || 103 || [[2010 сол|2010]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/guangzhou-international-finance-center/174|title=Guangzhou International Finance Center|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227171948/http://www.skyscrapercenter.com/building/guangzhou-international-finance-center/174|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|23|07|25|N|113|19|07|E|}}</small> |- | 39 || [[Вуҳон-сентр]]|| [[Акс:Wuhan Center 201704.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Ухань]]|| {{nts|438}} || 88 || [[2019 сол|2019]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/wuhan-center-tower/8823|title=Wuhan Center Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2018-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321135932/http://www.skyscrapercenter.com/building/wuhan-center-tower/8823|deadlink=no}}</ref>|| |- class="bright" | 40 || [[111 West 57th Street]]|| [[Акс:SteinwaySep28.jpg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} [[Ню-Йорк]]|| {{nts|435.3}} || 84 || ''[[2020 сол|2020]]''|| Осмонбӯс ||<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/111-west-57th-street/14320|title=111 West 57th Street|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512122916/http://www.skyscrapercenter.com/building/111-west-57th-street/14320|deadlink=no}}</ref>|| |- | 41 || [[Манораи Милод]]|| || {{Парчами Эрон}} [[Тегеран]]|| {{nts|435.3}} || — || [[2009 сол|2009]]|| Манора || Самое высокое сооружение в Иране<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/milad-telecomm-tower/9389|title=Milad Telecomm Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905102704/http://www.skyscrapercenter.com/building/milad-telecomm-tower/9389|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|35|44|40|N|51|22|30|E|}}</small> |- class="bright" | 42 || [[One Vanderbilt]]|| [[Акс:OneVanderbiltSep7.jpg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} [[Ню-Йорк]]|| {{nts|427}} || 58 || ''[[2021 сол|2021]]''|| Осмонбӯс ||<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/one-vanderbilt/15833|title=One Vanderbilt|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20191123005004/http://www.skyscrapercenter.com/building/one-vanderbilt/15833|deadlink=no}}</ref>|| |- | 43 || [[Радиоианораи Москав]]|| [[Акс:Balashiha_radio_station.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Русия}} [[Балашиха]]|| {{nts|427}} || — || [[2004 сол|2004]]|| Сутун ||<ref>{{Cite web|url=http://radiotechnologiya.ru/|title=Технический центр «Радиотехнология»|publisher=radiotechnologiya.ru|accessdate=2019-11-15|archive-date=2020-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200812061730/http://radiotechnologiya.ru/|deadlink=no}}</ref>|| |- | 44 || [[Парк-авеню, 432]]|| [[Акс:432 Park Avenue, NY (cropped).jpg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} [[Ню-Йорк]]|| {{nts|425.7}} || 85 || [[2015 сол|2015]]|| Осмонбӯс || Самое высокое жилое здание в мире<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/432-park-avenue/13227|title=432 Park Avenue|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190821032622/http://www.skyscrapercenter.com/building/432-park-avenue/13227|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|40|45|42|N|73|58|19|W}}</small> |- | 45 || [[Marina 101|Марина 101]]|| [[Акс:Dubai_Marina_Skyline.jpg|100px|Пятое слева (самое высокое)]] || {{Парчами АМА}} [[Дубай]]|| {{nts|425}} || 101 || [[2017 сол|2017]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/marina-101/207|title=Marina 101|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20201203015105/https://www.skyscrapercenter.com/building/marina-101/207|deadlink=no}}</ref>|| |- | 46 || РадиоСутун станции RJH63 системы [[Алфа (новбарӣ)]] || [[File:Нет фото.png|100px]] || {{Парчами Русия}} [[Имеретинская]]|| {{nts|424.9}} || — || 1979|| Сутун ||<ref>{{Cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=106043|title=RJH63 Central Mast|publisher=skyscraperpage.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2021-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210531043612/http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=106043|deadlink=no|archivedate=2021-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210531043612/http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=106043}}</ref>|| <small>{{coord|44|46|24.93|N|39|32|50.32|E|}}</small> |- | 47 || [[Меҳмонхона ва манораи байналмиллалии Трамп дар Чикаго]]|| [[Акс:Chicago (8).jpg|100px|center]]|| {{Парчами ИМА}} [[Чикаго]]|| {{nts|423.2}} || 98 || [[2009 сол|2009]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/trump-international-hotel-tower/203|title=Trump International Hotel & Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191121113820/http://www.skyscrapercenter.com/building/trump-international-hotel-tower/203|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|41|53|20|N|87|37|36|W}}</small> |- | 48 || [[Цзинь Мао|Манора Цзинь Мао]]|| [[Акс:Jin Mao Tower.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Шанхай]]|| {{nts|420.5}} || 88 || [[1999 сол|1999]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/jin-mao-tower/189|title=Jin Mao Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327152607/http://www.skyscrapercenter.com/building/jin-mao-tower/189|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|31|14|14|N|121|30|05|E|}}</small> |- | 49 || [[Менара Куала-Лумпур]]|| [[Акс:KL tower1.JPG|100px]]|| {{Парчами Малайзия}} [[Куала-Лумпур]]|| {{nts|420.4}} || 15 || [[1999 сол|1999]]|| Манора ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/menara-kuala-lumpur/9390|title=Menara Kuala Lumpur|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191106092818/http://www.skyscrapercenter.com/building/menara-kuala-lumpur/9390|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|03|09|10|N|101|42|12|E|}}</small> |- | 50 || Труба [[Экибастузская ГРЭС-2|Экибастузской ГРЭС-2]]|| [[Акс:GRES-2.JPG|100px|center]]|| {{Парчами Қазоқистон}} [[Экибастуз]]|| {{nts|419.7}} || — || [[1987 сол|1987]]|| Труба || Самая высокая дымовая труба в мире, самое высокое сооружение в Казахстане и Центральной Азии<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/ekibastuz-gres-2-chimney/18679|title=Ekibastuz GRES-2 Chimney|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190910140037/http://www.skyscrapercenter.com/building/ekibastuz-gres-2-chimney/18679|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|52|01|20|N|75|28|42|E|}}</small> |- | 51 || [[Тяньцзиньская Телеманора]]|| [[Акс:Tianjin TV Tower.jpg|100px]]|| {{Парчами Чин}} [[Тянзин]]|| {{nts|415.1}} || — || [[1991 сол|1981]]|| Манора ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/tianjin-radio-tv-tower/9391|title=Tianjin Radio & TV Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117203800/http://www.skyscrapercenter.com/building/tianjin-radio-tv-tower/9391|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|39|5|31|N|117|10|30|E|}}</small> |- | 52 ||[[Princess Tower|Манора Принцесса]]|| [[Акс:Dubai_Marina_Aug2012.jpg|100px|Третье слева]] || {{Парчами АМА}} [[Дубай]]|| {{nts|414}} || 101 || [[2012 сол|2012]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/princess-tower/206|title=Princess Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028180015/https://www.skyscrapercenter.com/building/princess-tower/206|deadlink=no}}</ref>|| |- | 53 ||[[Манора Аль-Хамра]]|| [[Акс:Kuwait_Alhamra_Tower_(37472150).jpeg|100px]] || {{Парчами Қувайт}} [[Эль-Кувейт]]|| {{nts|412.6}} || 80 || [[2011 сол|2011]]|| Осмонбӯс ||Самое высокое сооружение в Кувейте<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/al-hamra-tower/208|title=Al Hamra Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2021-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221015644/https://www.skyscrapercenter.com/building/al-hamra-tower/208|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|29|22|43|N|47|59|34|E|}}</small> |- | 54 ||[[Международный финансовый центр|Гонконгский международный финансовый центр 2]]|| [[Акс:IFC Hong Kong.JPG|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Гонконг]]|| {{nts|412}} || 88 || [[2003 сол|2003]]|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/two-international-finance-centre/205|title=Two International Finance Centre|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227161217/http://www.skyscrapercenter.com/building/two-international-finance-centre/205|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|22|17|5.75|N|114|9|34.49|E|}}</small> |- | 55 ||{{нп1|LCT The Sharp Landmark Tower|||Haeundae LCT The Sharp}} || [[Акс:Haeundae_Beach_and_Haeundae_LCT_The_Sharp.jpg|100px|center]] || {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Пусан]]|| {{nts|411.6}} || 101 || ''[[2019 сол|2019]]''|| Осмонбӯс ||<ref>{{Cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/lct-the-sharp-landmark-tower/108|title=LCT The Sharp Landmark Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227174410/http://www.skyscrapercenter.com/building/lct-the-sharp-landmark-tower/108|deadlink=no}}</ref>|| |- | 56 ||[[Пекинская телеМанора]]|| [[Акс:CCTV Tower, Beijing.jpg|100px|center]]|| {{Парчами Чин}} [[Пекин]]|| {{nts|410.5}} || — || [[1992 сол|1992]]|| Манора ||<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/central-radio-tv-tower/9393|title=Central Radio & TV Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20190718035607/http://www.skyscrapercenter.com/building/central-radio-tv-tower/9393|deadlink=no}}</ref>|| <small>{{coord|39|55|05|N|116|18|01|E|}}</small> |- class="bright" | 57 ||[[Манора China Resources (Наньнин)|Наньнинская Манора China Resources]]|| [[Акс:Dongmeng_CBD_3.jpg|100px|center]] || {{Парчами Чин}} [[Наннин]]|| {{nts|402.7}} || 85 || ''[[2020 сол|2020]]''|| Осмонбӯс ||<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/guangxi-china-resources-tower/33180|title=Guangxi China Resources Tower|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-11-15|lang=en|archive-date=2019-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819230238/http://www.skyscrapercenter.com/building/guangxi-china-resources-tower/33180|deadlink=no}}</ref>|| |- class="bright" | 58 || [[Международный финансовый центр (Гуйян)|Гуйянский Международный финансовый центр T1]] || [[Акс:Guizhou_Financial_City_District.jpg|100px|center]] || {{Парчами Чин}} [[Гуйян]] || {{nts|401}} || {{nts|79}} || [[2021 сол|2021]] || Осмонбӯс ||<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercenter.com/building/guiyang-international-financial-center-t1/33699|title=Guiyang International Financial Center T1|publisher=www.skyscrapercenter.com|accessdate=2019-12-21|lang=en|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221172236/http://www.skyscrapercenter.com/building/guiyang-international-financial-center-t1/33699|deadlink=no}}</ref>|| |} == Баландтарин иншооти замони худ == {|class="wikitable sortable" border=1 cellspacing=0 |- bgcolor=#efefef ! Ном !! Кишвар !! Шаҳр !! Баландӣ<br>(м) !! Намуд<br>иншоот !! Солҳо !!class=unsortable| Эзоҳ |- |[[Гёбекли-Тепе]]||{{TUR}}||[[Гёбекли-Тепе]]||6||[[Храм]]||10000—8000 до н. э.|| В каменоломнях рядом с храмовым комплексом найдено несколько незаконченных [[колонны|колонн]], длина которых достигала 9 м |- |[[Иерихонская Манора]]||Иудея и Самария||[[Иерихон]]||8,5||[[Манора]]||8000—5000 до н. э.|| |- |[[Менгир Эр-Грах]]||{{FRA}}||[[Локмарьякер]]||20,7||[[Мегалит]]||5000—4000 до н. э.||Упал и раскололся на части около 4000 до н. э. |- |[[Зиккурат Ану]]||{{IRQ}}||[[Урук]]||13||[[Зиккурат]]||4000—3600 до н. э.|| |- |[[Ньюгрейндж]]||{{IRL}}||[[Бру-на-Бойн]]||13,5||[[Курган]]||3600—3000 до н. э.|| |- |[[Каральская пирамида]]||{{PER}}||[[Караль]]||26||[[Пирамида (архитектура)|Пирамида]]||3000—2750 до н. э.||Древнейшая постройка Южной Америки |- |[[Силбери-Хилл]]||{{UK}}||[[Эйвбери]]||40||Курган||2750—2650 до н. э.||Самый высокий курган в Европе |- |[[Пирамида Джосера]]||{{EGY}}||[[Саккара]]||62||Пирамида||2650—2620 до н. э.||Первая пирамида в Древнем Египте |- |[[Пирамида в Медуме]]||{{EGY}}||[[Медум]]||93,5||Пирамида||2620—2605 до н. э.||Из-за [[Эрозия|эрозии]] в настоящее время высота пирамиды составляет 65 м |- |[[Ломаная пирамида]]||{{EGY}}||[[Дахшур]]||104,7||Пирамида||2605—2600 до н. э.||Из-за эрозии в настоящее время высота пирамиды составляет 101 м |- |[[Розовая пирамида]]||{{EGY}}||[[Дахшур]]||109,5||Пирамида||2600—2570 до н. э.||Из-за эрозии в настоящее время высота пирамиды составляет 104 м |- |[[Пирамида Хеопса]]||{{EGY}}||[[Эль-Гиза|Гиза]]||146,6||Пирамида||2570 до н. э. — 1311||Из-за эрозии в настоящее время высота пирамиды составляет 138,8 метра |- |[[Линкольнский собор]]||{{UK}}||[[Линкольн (Англия)|Линкольн]]||159,7||[[Церковь (сооружение)|Церковь]]||{{nobr|1311—1549}}||Шпиль обрушился в 1549 солу, современная высота — 83 м |- |[[Церковь Святого Олафа (Таллин)|Церковь Святого Олафа]]||{{EST}}||[[Таллин]]||158,4||Церковь||1549—1625||Шпиль разрушен молнией в 1625 солу, современная высота — 123 м |- |[[Церковь Святой Марии (Штральзунд)|Церковь Святой Марии]]||{{GER}}||[[Штральзунд]]||151||Церковь||1625—1647||Шпиль разрушен молнией в 1647 солу, современная высота — 104 м |- |[[Страсбургский собор]]||{{FRA}}||[[Страсбург]]||142||Церковь||1647—1874|| |- |[[Церковь Святого Николая (Гамбург)|Собор Святого Николая]]||{{GER}}||[[Гамбург]]||147,3||Церковь||1874—1876|| |- |[[Руанский собор]]||{{FRA}}||[[Руан]]||151||Церковь||1876—1880|| |- |[[Кёльнский собор]]||{{GER}}||[[Кёльн]]||157,4||Церковь||1880—1884|| |- |[[Монумент Вашингтону]]||{{USA}}||[[Вашингтон]]||169,3||[[Обелиск]]||1884—1889|| |- |[[Эйфелева Манора]]||{{FRA}}||[[Париж]]||312||Манора||1889—1930||Современная высота — 324 м |- |[[Крайслер-билдинг]]||{{USA}}||[[Ню-Йорк]]||319||[[Осмонбӯс]]||1930—1931|| |- |[[Эмпайр-стейт-билдинг]]||{{USA}}||[[Ню-Йорк]]||407||Осмонбӯс||1931—1954||Современная высота — 443,2 м |- |[[ТелеСутун KWTV, Оклахома|ТелеСутун KWTV]]||{{USA}}||[[Оклахома]]||480,5||[[Антенно-мачтовое сооружение|Антенная Сутун]]||1954—1956|| |- |[[телеСутун KOBR-TV|Манора KOBR-TV]]||{{USA}}||[[Капрок]], [[Нью-Мексико]]||490,7||Антенная Сутун||1956—1959|| |- |[[Манора WGME-TV]]||{{USA}}||[[Портленд (Мэн)|Портленд]]||493,5||Антенная Сутун||1959—1960|| |- |[[Сутун KFVS TV]]||{{USA}}||[[Миссури (штат)|Миссури]]||511,1||Антенная Сутун||1960—1961|| |- |[[Сутун WTVM TV]]||{{USA}}||[[Куссита (Джорджия)|Куссита]], [[Джорджия]]||533||Антенная Сутун||1962—1963|| |- |[[Манора WIMZ-FM]]||{{USA}}||[[Ноксвилл]]||534,01||Антенная Сутун||1963|| |- |[[KVLY (телерадиоСутун)|Сутун KVLY-TV]]||{{USA}}||[[Бланшар (Северная Дакота)|Бланшар]]||628,8||Антенная Сутун||1963—1974||Самая высокая телеСутун в мире |- |[[Варшавская радиоСутун]]||{{POL}}||[[Константынув (Плоцкий повят)|Константинов]]||646,38||Антенная Сутун||1974—1991||Обрушилась в 1991 солу |- |[[KVLY (телерадиоСутун)|Сутуни KVLY-TV]]||{{USA}}||[[Бланшар]]||628,8||Антенная Сутун||1991—2008||Самая высокая телеСутун в мире |- |[[Бурдж-Халифа]]||{{UAE}}||[[Дубай]]||828||Осмонбӯс||2008 — н. в.||Самое высокое когда-либо существовавшее сооружение в мире |} == Ҳамчунин нигаред == == Пайвандҳо == * [http://newsinphoto.ru/puteshestviya/samye-vysokie-zdaniya-v-mire/ Фотографии самых высоких зданий в мире в высоком разрешении (2011)]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181004155407/http://newsinphoto.ru/puteshestviya/samye-vysokie-zdaniya-v-mire/ |date=2018-10-04 }} * [http://materiaislamica.com/index.php/Tallest_Buildings_in_the_Islamic_World_(2017) Высочайшие здания исламского мира (2017)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201109021644/http://materiaislamica.com/index.php/Tallest_Buildings_in_the_Islamic_World_(2017) |date=2020-11-09 }} * [http://skyscraperpage.com/ SkyscraperPage.com — сайт о различных зданиях и сооружениях] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201217232955/http://skyscraperpage.com/ |date=2020-12-17 }} {{TBSW}} [[Гурӯҳ:Феҳристи баландтарин биноҳо ва иншоотҳо]] gqu78v4wg339vg4hxrckjxlkv0qoyst 0 324664 1493616 1457714 2026-11-11T16:46:51Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493616 wikitext text/x-wiki {{Филм | НомТоҷ = Лисонсеҳо | Коргардон = Суруши Сиҳҳат | Мамлакат = Эрон | Забон = форсӣ | Сол = | Филми қаблӣ = | Филми баъдӣ = }}'''''Лисонсеҳо''''' як маҷмуаи телевизионии эронӣ дар жанри комедии иҷтимоист, ки аз соли 2016 (1396) то 2019 (1398) дар Шабакаи 3 пахш шудааст. [[Сурӯш Сиҳҳат|Суруши Сиҳҳат]] коргардонӣ ва ҳамчунин нависандагии онро ба ҳамроҳи Имон Сафоӣ бар уҳда доштааст. Мавсими аввали ин сериал дар 28 қисмати 40-дақиқаӣ аз 24 январи соли 2016 шуруъ ва қисмати охири он 13 феврали соли 2016 пахш шуд. Фасли дувуми ин сериал, ки аз 41 қисмати 40-дақиқаӣ ''иборат'' аст, 2 декабри соли 2017 оғоз шуда, 2 [[Озар|январи]] соли 2017 ба охир расид. == Хулосаи достон == Сериали достони се ҷавони дорои дараҷаи лисонс (бакалавр) ба номҳои Ҳабиб ( Ҳутан Шакибо ), лисонси риёзии маҳз, Мозёр [[Амири Козимӣ|(Амири Козимӣ]]), лисонси таърих ва Масъуд ( [[Амирҳусейни Рустамӣ]]), лисонси зистшиносиии ҷонвариро ривоят мекунад, ки ҳар як мушкилоте доранд. Дар оғози сериал Мозиёр Раҳматӣ дар оилаи вайрона зиндагӣ мекунад; Волидонаш аз ҳам ҷудо шудаанд ва падараш (Козим Сиёҳӣ ) нашъаманд аст ва қасд дорад муҳоҷират кунад. Ҳабиб Нақвӣ як марди сарватманд аст, ки аз ҷониби падараш ( [[Изатуллоҳи Меҳроварон]]) корхона ва сохтмони корхонаи сангфаршӣ назорат мекунад, аммо аз танҳоӣ азоб мекашад. Ӯ ба издивоҷ таваҷҷӯҳи зиёд дорад, аммо ба далели заъфи худ дар ташкили муносибатҳои иҷтимоӣ то ҳол натавонистааст, ки зан интихоб кунад. Масъуди Шарифиён дар озмоишгоҳ кор мекунад ва дар остонаи издивоҷ бо Тарона Моҳаҷер(Матин Сутуда ) аст, аммо барои харидани хона ба пул ниёз дорад ва бо хусураш (Бижан Банафшеха ) ихтилоф дорад. == Бозигарон == {| class="wikitable" |+ !Бозигар !Нақш !Тавсифот !Ҳузур дар фасл |- |[[Амирҳусейн Рустамӣ]] |Масъуд Шарифиён | rowspan="3" |Нақшҳои асосӣ |1, 2, 3 |- |[[Ҳутан Шакибо]] |Ҳабиб Нақавӣ |1, 2, 3 |- |[[Амир Козимӣ]] |Мозияр Раҳматӣ |1, 2, 3 |- |[[Бижан Банафшахоҳ]] |Маҳмуд Муҳоҷир |Падари Тарана, муаллими синфи муваффақият, ошиқи фаришта ва шавҳари аввалини ӯ |1, 2, 3 |- |[[Матин Сатуда]] |Тарана Муҳоҷир |Духтари Маҳмуд Муҳоҷир ва ҳамсари Масъуд |1, 2, 3 |- |[[Козим Сиёҳӣ]] |Раҳим Раҳматӣ |Падари Мозияр, тағои Масъуд |1, 2, 3 |- |[[Беҳном Ташаккур]] |Фарид Раҳимӣ |Ҷаноби сарҳанг, ошиқи қадимии аммахонум |1, 2 |- |[[Иззатуллоҳи Меҳраворон]] |Аббос Нақавӣ |Падари Ҳабиб ва Ҳамид |1, 2, 3 |- |[[Сиёвуш Чарағипур]] |Амирӣ |Ҳамсоя ва иҷоранишини хонаи Ҳабиб |1, 2, 3 |- |[[Рӯё Миръалимӣ]] |Фаришта Раҳимӣ |Хоҳари офицер, ошиқи Маҳмуд ва ҳамсари дуюмаш |1, 2, 3 |- |[[Отина Фақиҳнасирӣ]] |Мино |Аммахонум, ошиқи қадимии ҷаноби сарҳанг |2 |- |[[Сӯгил Қалотиён]] |Лола |Бародарзодаи Мино |2 |- |[[Меҳрон Раҷабӣ]] | |Ҷорӯбкаши боғ |1, 2 |- |[[Афшин Сангчоп]] |Ҷаъфар Шарифиён |Падари Масъуд |1, 2, 3 |- |[[Марьям Сармадӣ]] |Маҳрӣ |Модари Масъуд |1, 2, 3 |- |[[Парисо Муқаддӣ]] |Афсона |Модари Мозияр |1, 2, 3 |- |[[Фарҳунда Фармонӣзода]] |Маманхонум |Бибии Мозияр ва Масъуд, модари Раҳим ва Маҳрӣ |1, 2, 3 |- |[[Сом Нурӣ]] |Сино |Шавҳари Наргис, бародари Симо ва Сурайё |3 |- |[[Ирфон Барзин]] |Ҳамид Нақавӣ |Бародарчаи Ҳабиб |1, 2, 3 |- |[[Табассум Ҳошимӣ]] |Малиха |Модари Ҳабиб ва Ҳамид |1, 2 |- |[[Ардашер Козимӣ]] |Падарҷон |Падари офицер |1, 2 |- |[[Ҳасан Музанӣ]] | |Қурбонигир |2 |- |[[Надо Нурӣ]] |Фаришта |Ҳамсари Амирӣ ва хоҳари Шодӣ |1, 2, 3 |- |[[Нилуфар Ҳушманд]] |Наргис Шарифиён |Хоҳари Масъуд |1, 2, 3 |- |[[Ойдо Намҷӯ]] |Шодӣ |Хоҳари ҳамсари Амирӣ |1, 2, 3 |- |[[Ҳасан Нурӣ]] |Муҳсин |Дӯсти Раҳим |1, 2, 3 |- |[[Маҳдӣ Рабиӣ]] |Лейтенант Хусрав Наимӣ |Полис (Кошифи 5) |1, 2, 3 |- |[[Ҳамид Фашамӣ]] |Мудири дафтари ҷанобон | |2 |- |[[Нилуфар Шаҳидӣ]] |Хонум Ҳамроҳ |Ҳамроҳи муҳофиз, яке аз духтарони хостгории Ҳабиб |3 |- |[[Соназ Торӣ]] |Симо |Хоҳари Сино |3 |- |[[Шимо Бахшанда]] |Сурайё |Хоҳари Сино |3 |- |[[Али Ошманд]] | |Мусофири Мозияр ба самти Сайидхандон |3 |- |[[Фарид Ахборӣ]] |Аҳмадризо Қосимӣ |Сарбози калантари |1, 2, 3 |- |[[Муртазо Алииободӣ]] |Каффошиён | |1, 2 |- |[[Сайид Масъуд Ҳусайнӣ (бозигар)|Сайид Масъуд Ҳусайнӣ]] |Неъматян |Шогирди Маҳмуд ва посбони беморхона, шахсияти силсилафилми [[Шамъдонӣ]] |1, 2, 3 |- |[[Муҳаммадризо Кӯҳистонӣ]] |Сарҳанги Боят |Полис |3 |- |[[Маҳсон Суфӣ]] | |Роҳгузар |1 |- |[[Баҳодур Сеҳат]] | |Хонанда |1, 2, 3 |- |[[Имон Хайрандеш]] |Саид |Дӯсти Раҳим ва Муҳсин |3 |- |[[Шимо Ҷаҳонгирӣ]] |Хоҳари зӯргир |Яке аз хостгорони Ҳабиб |3 |- |[[Фаррух Фадоӣ]] |Зӯргир |Гуруҳбанди Ҳабиб ва Масъуд |3 |} == Аспирантҳо == '''"Бакалаврҳо",''' идомаи силсилаи "Бакалаврҳо", ки коргардон [[Сурӯш Сиҳҳат|Сорӯш Сиҳҳат]] ва навиштаи Имон Сафоӣ мебошад, 8 ноябри соли 2018 дар 28 қисм пахш шуд ва 7 декабри соли 2018 ба охир расид.<ref>{{Cite web|url=https://davatonline.ir/content/153504/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%81%D9%88%D9%82-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%9B-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%88-%D8%AA%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84|title=معرفی کامل سریال فوق لیسانسه ها؛ خلاصه داستان، بازیگران، ساعت پخش و تکرار و خلاصه فصل‌های قبل|website=دوات آنلاین - پایگاه خبری و تحلیلی {{!}} DavatOnline News Agancy|date=2019-11-03|lang=fa|accessdate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240726133617/https://davatonline.ir/content/153504/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%81%D9%88%D9%82-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%9B-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%88-%D8%AA%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84|archivedate=2024-07-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://jamejamdaily.ir/newspaper/item/46048|title=داستان دوستان|website=jamejamdaily.ir|lang=fa|accessdate=2025-04-28|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428181142/https://jamejamdaily.ir/newspaper/item/46048}}</ref> === Хулосаи ҳикоя === Ҳабиб, Масъуд ва Мазёр тасмим гирифтанд, ки таҳсили худро идома диҳанд ва ҳоло донишҷӯёни аспирантура мебошанд. Илова бар ин, Ҳабиб ҳоло ҳам дар ҷустуҷӯи зани мувофиқ аст. Модари Ҳабиб низ даргузашт. Мазиёр донишҷӯи соли аввали донишгоҳ дар риштаи таърих аст ва нақшаи худро барои ба даст овардани даромад, издивоҷи хушбахтона ва дур нигоҳ доштани падараш аз нашъамандӣ мекашад. Оқои Моҳаҷер, ки ҳамсари дуввумашро дар як садама аз даст додааст, низ дар пайи издивоҷ ва гирифтани зани сеюм аст, аммо бо духтараш Тарона ихтилоф дорад. Масъуд ва Тарона, ки дар охири мавсими қаблӣ издивоҷ карданд, соҳиби фарзанд шуданд. Масъуд дар болои рисолаи худ кор карда, соҳиби унвони магистрӣ аст ва аз фарзандаш ва Тарона низ нигарон аст. Аббоси Наќвї ва Маманхонум низ ба њамдигар ошиқ мешаванд, вале Њабиб ва Рањим ба издивољи онњо сахт мухолифанд. Раҳим аз нашъамандӣ даст кашид, аммо аъзои оилааш то ҳол гумонбар мешаванд ва аз ноумедӣ ӯ тасмим гирифт, ки маводи мухаддир истеъмол кунад, аммо… == Сарчашмаҳо == {{Эзоҳ}} * «لیسانسه‌ها» کلید خورد - بانی‌فیلم». بانی‌فیلم. ۲۰۱۶-۱۲-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۱۲-۲۷.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده) <nowiki><span class="mw-reference-text reference-text" id="mw-reference-text-cite_note-1">.mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}</span></nowiki>[پیوند مرده] * ««لیسانسه‌ها» از فردا در شبکه سه». Khabaronline News Agency. ۲۰۱۶-۱۲-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۱۲-۲۷.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده) <nowiki><span class="mw-reference-text reference-text" id="mw-reference-text-cite_note-1">.mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}</span></nowiki> == Пайванди беруна == * [http://jamejamonline.ir/sima/2704904795372378542/دوست-دارم-دنبال-نقش-بدوم هوتن شکیبا: دوست دارم دنبال نقش بدوم] * [http://jamejamonline.ir/sima/2719448446184950049/رحی-م-یک-بازنده-اس-ت کاظم سیاحی: رحیم یک بازنده است] * [https://www.mehrnews.com/news/3966263/فانتزی-سریال-لیسانسه-ها-بیشتر-شده-است-کمدی-تلخ-ساخته-ایم امیر کاظمی: فانتزی سریال «لیسانسه‌ها» بیشتر شده‌است/ کمدی تلخ ساخته‌ایم] * [https://www.mehrnews.com/news/3834992/سروش-صحت-نمی-گذارد-لیسانسه-ها-به-لودگی-بزند-پدر-هوتن-شکیبا عزت‌الله مهرآوران: سروش صحت نمی‌گذارد «لیسانسه‌ها» به لودگی بزند/ پدر هوتن شکیبا شدم] * [http://jamejamonline.ir/sima/3151845971150348885/زنان-لیسانسه‌ها-در-حاشیه-نیستند متین ستوده: زنان «لیسانسه‌ها» در حاشیه نیستند] * [https://web.archive.org/web/20171201034655/http://www.tv3.ir/news/details/3074 «لیسانسه‌ها» پربیننده‌ترین سریال شد] * [https://web.archive.org/web/20171201041520/http://www.tv3.ir/news/details/3345 تجربه دوباره طنز در فضای لیسانسه!] * [https://titrazh.net/دانلود-تیتراژ-پایانی-سریال-لیسانسه-ها/ تیتراژ پایانی سریال لیسانسه‌ها اثر گروه پالت] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20241205101341/https://titrazh.net/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%AA%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%98-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D9%87%D8%A7/ |date=2024-12-05 }} * [http://banifilm.ir/لیسانسه-ها،در-طنز-آوانگارد-و-در-طرح-م/ «لیسانسه‌ها»،در طنز آوانگارد و در طرح مسائل شجاع] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180115010457/http://banifilm.ir/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%8C%D8%AF%D8%B1-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%85/ |date=2018-01-15 }} * [https://web.archive.org/web/20171201032243/http://www.tv3.ir/news/details/3357 بهنام تشکر: تفاوت در نقش‌هایم را دوست دارم] * [https://www.isna.ir/news/96100502896/سروش-صحت-بازمانده-دوره-طلایی-کمدی-تلویزیون-است امیر کاظمی: سروش صحت بازمانده دوره طلایی کمدی تلویزیون است] * [https://www.mehrnews.com/news/4191993/دردسر-تشابه-فامیلی-با-یک-چهره-ورزشی-به-سروش-صحت-مدیونم مرتضی علی‌آبادی: دردسر تشابه فامیلی با یک چهره ورزشی/ به سروش صحت مدیونم] * [https://www.isna.ir/news/95111812857/راهکار-سروش-صحت-برای-آنکه-به-کسی-برنخورد راهکار سروش صحت برای آنکه به کسی برنخورد] * [http://www.fardanews.com/fa/news/612843/صحت-با-لیسانسه‌ها-به-فوق-لیسانس-فکر-می‌کند-تصاویر صحت با لیسانسه‌ها به فوق لیسانس فکر می‌کند] * [https://web.archive.org/web/20171201031749/http://www.tv3.ir/news/details/3375 فاز سوم «لیسانسه‌ها» ساخته می‌شود] * [http://banifilm.ir/لیسانسه-ها-در-حد-دکترا «لیسانسه‌ها» در حد دکترا!] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20171218224321/http://banifilm.ir/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%AF-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D8%A7/ |date=2017-12-18 }} * [http://jamejamonline.ir/sima/3148606941888736035/واکنش-احسان-علیخانی-به-شوخی‌-سریال-لیسانسه‌ها-با-او-عکس واکنش احسان علیخانی به شوخی سریال لیسانسه‌ها با او] * [http://jamejamonline.ir/online/3147816632966289700/منتظر-یک-پایان-جذاب-برای-لیسانسه-ها-باشید منتظر یک پایان جذاب برای «لیسانسه‌ها» باشید] * [https://www.isna.ir/news/96102714874/شوخی-لیسانسه-ها-با-پایان-بندی-سریال-ها شوخی «لیسانسه‌ها» با پایان بندی سریال‌ها] * [http://jamejamonline.ir/sima/3154769557759581074/عکس-های-دسته-جمعی-از-سریال-لیسانسه-ها-منتظر-فوق-لیسانسه-ها-باشید عکس‌های دسته جمعی از سریال لیسانسه ها/ منتظر فوق لیسانسه‌ها باشید] [[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]] byph4jbw6rdfdc5qtqwyu3owy8utj3o 0 324962 1493593 1492429 2026-11-11T15:40:57Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493593 wikitext text/x-wiki {{Олим | ном = Яминзода Заррина Акрам | тасвир = Заррина Яминзода.jpg }} '''Яминзода Заррина Акрам'''<ref>{{Cite web|url=https://tut.tj/personnel/yaminzoda-zarrina-akram/|title=Яминзода Заррина Акрам|publisher=Донишгоҳи технологии Тоҷикистон|lang=|accessdate=2025-05-15}}</ref> (''Яминова Зарина Акрамовна''; {{ВД-Дебоча}}) — муҳаққиқ, [[муҳандис]] ва ихтироъкори тоҷик, доктори илмҳои техникӣ (2023), дотсент (2021). Узви вобастаи [[Академияи муҳандисии Тоҷикистон]] (аз 2022). == Зиндагинома == Заррина Яминзода 28 октябри соли 1985 дар ноҳияи Панҷ ба дунё омадааст<ref>{{Cite web|url=https://farazh.tj/sahifai-asosy/farhang/rahnavardi-rohi-ilm/|title=Раҳнаварди роҳи илм|author=|website=Фараж|date=2021-02-06|lang=|accessdate=2025-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250709052726/https://farazh.tj/sahifai-asosy/farhang/rahnavardi-rohi-ilm/|archivedate=2025-07-09}}</ref>. Соли 2003 мактаби миёнаи умумии № 1-и ноҳияи Панҷро хатм намуда, тибқи квотаи президентӣ соли 2008 [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон|Донишгоҳи технологии Тоҷикистонро]] бо дипломи аъло (тахассус — муҳандис-технологи саноати сабук) хатм кардааст<ref name=":0">{{Cite web|url=https://peshina.bonuvon.tj/index.php/tj/fe-rist/far-ang/3716-ikhtiro-kori-olamshumul|title=Ихтироъкори оламшумул|author=Бунафша Раҳмонова|date=2020-08-19|publisher=[[Бонувони Тоҷикистон]]}}</ref>. Соли 2018 дар Ҷумҳурии Мардумии Чин аз такмили ихтисос гузаштааст<ref name=":0" />. Соли 2017 дар шаҳри Ивановои Русия рисолаи номзадии худро дар мавзуи «Истифодаи партовҳои абрешимӣ барои ҳосил намудани ширеш ва ресмони муштарак» таҳти роҳбарии [[Аскаралӣ Ишматов]] ва соли 2023 рисолаи докториашро дар мавзуи «Принсипҳои илмию амалӣ таҳияи технологияҳои самти экологӣ барои пардоздиҳии маводи табиии нассоҷӣ» ҳимоя кардааст<ref>{{Cite web|url=https://vak.tj/old/index.php/ru/navgon/e-lon-o-oid-ba-himoyai-dissertatsiyaho/4995-imoyai-yaminzoda-zarrina-akram?&cal_offset=4p|title=Ҳимояи Яминзода Заррина Акрам|website=vak.tj|accessdate=2025-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250813234827/https://vak.tj/old/index.php/ru/navgon/e-lon-o-oid-ba-himoyai-dissertatsiyaho/4995-imoyai-yaminzoda-zarrina-akram?&cal_offset=4p|archivedate=2025-08-13}}</ref>. === Хонавода === Оиладор ва соҳиби ду фарзанд аст. == Корнома == * Сарнозир-ҳамоҳангсози КИТ бо факултетҳо (2013—2014); * Ҳамоҳангсози КИТ ва таҳриргари техникии ниҳоии нашрияҳои Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (2014—2016); * Ассистенти кафедраи технологияи маснуоти нассоҷии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (2014—2016); * Мудири сектори татбиқот ва кор бо ММПИ Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (2016—2017); * Муаллими калони кафедраи технологияи маснуоти нассоҷии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (2016—2019); * Сарнозир-ҳамоҳангсози докторантура PhD Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (2017—2018); * Мудири шуъбаи омодасозии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (2018—2020); * Дотсенти кафедраи технологияи маснуоти нассоҷии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (2021); * Декани факултети Муштараки Донишгоҳи технологии Тоҷикистон ва Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (2020—2024); * Иҷрокунандаи вазифаи профессори кафедраи технологияи маснуоти нассоҷии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон; * Муовини ректор оид ба илм ва татбиқоти Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (аз 2 августи 2024). == Таълифот ва ихтироъот == Соҳиби 10 нахустпатенти ихтирооти ҶТ, 2 патенти авруосиёии Федератсияи Русия, 6 монография, 2 китоби дарсӣ, бешаз 120 мақолаи илмиӣ ки дар дохили кишвар, Австрия, Олмон, Чехия, Италия, Қазоқистон, Қирғизстон, Узбекистон, Болгария, Италия, Ҳиндустон, Англия, Беларус, Федератсияи Русия ва ғайра ба нашр расидаанд. Ихтирооташ солҳои 2012, 2014, 2022 ва 2023 дар комбинати нассоҷӣ «Нассоҷи тоҷик», ҶДММ «Ноҳид» ва ҶДММ «Ваҳдат текстайл» тибқи эксперименталӣ тадбиқ шудаанд. == Ҷоизаҳо == * Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2019); * Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои олимону омӯзгорони фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ (2024), * Узви вобастаи Академияи муҳандисони Ҷумҳурии Тоҷикистон. * Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (2021); * Нишони МД Маркази миллии патенту иттилоот, барои саҳми арзанда дар ихтироъкорӣ (2025). * Медали тилои В. И. Блинников барои саҳми худ дар фаъолияти ихтироъкорӣ аз ҷониби Муассисаи патентии Авруосиёӣ (Медали № 081 аз апрели 2019); * Медали нуқра KIWIE-2016 (Кореяи Ҷануби) барои занҳои ихтироъкори ҷаҳон; * Дипломи дараҷаи 1 Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон байни ихтироъкорони ҷавони ҷумҳурӣ «Навовари беҳтарин-2014»; == Осор == ;Китобҳои дарсӣ * Яминзода З. А. Асосоҳои тадқиқоти илмӣ: Китоби дарсӣ / Ҳакимов Ғ.Қ., Яминзода З. А. — Д., 2020. — 195 с. — ISBN 978-99975-981-7-2 * Яминзода З. А. Хосият, сохт, таҳлил ва дизайни матоъҳо: Китоби дарсӣ / Яминзода З. А. — Д., 2021. — 355 с. — ISBN 978-99975-68-88-5 ;Монографияҳо * Яминова З. А., Ишматов А. Б.. Применение шелковых отходов в ткачестве (Монография) — Д. : «ПРОМЭКСПО», 2018. — 167 с. — ISBN 978-99975-998-7-2. * Яминова З. А., Ишматов А. Б.. Применение шелковых отходов в ткачестве (Монография) — Германия: «LAMBERT Fcademic Publishing», 2018. — 167 с. — ISBN 978-613-9-90774-8. * Яминзода З. А. Экологически направленные технологии крашения и отделки тканей из натуральных волокон: Монография. — Д. : ТУТ, 2024. — 281 с. — ISBN 978-99985-854-9-2. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] 8mykq4v3mzgpm6uscefs2oeam1rrzfa 0 325240 1493888 1449866 2026-11-12T10:27:01Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493888 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз | ном = Масъуд Озил | номи пурра = Масъуд Озил<br>({{lang-de|''Mesut Özil''}}) | тасвир = Mesut Özil at Baku before 2019 UEFA Europe League Final.jpg | бар = 300px | тавсифи тасвир = | лақаб = | таърихи таваллуд = 15.10.1988 | зодгоҳ = {{зодгоҳ|Гелзенкирхен}}, [[Олмон|Олмони ғарбӣ]] | шаҳрвандӣ = {{Парчами Олмон|20px}} [[Олмон]] | қад = 180<ref name="soccerway.com">{{Cite web |url=https://de.soccerway.com/players/mesut-ozil/1986/ |title=Mesut Özil{{!}} Web Oficial {{!}} Soccerway |accessdate=2025-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241112182501/https://de.soccerway.com/players/mesut-ozil/1986/ |archivedate=2024-11-12}}</ref> | вазн = | мавқеъ = [[бозисоз]] | даста = ''маснад анҷом ёфт'' |шумора = | бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |1995—1998|{{Парчами Олмон|20px}} «Вестфалия 04»| |1998—1999|{{Парчами Олмон|20px}} «Тевтония (Шалке-Норд)»| |1999—2000|{{Парчами Олмон|20px}} «Фалке (Гелзенкирхен)»| |2000—2005|{{Парчами Олмон|20px}} «Рот-Вайсс (Эссен)»| |2005—2006|{{Парчами Олмон|20px}} «[[Шалке 04 (бошгоҳи футбол)|Шалке 04]]»|}} | бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |2006—2007|{{Парчами Олмон|20px}} «[[Шалке 04 (бошгоҳи футбол)|Шалке 04]]»|30 (0) |2008—2010|{{Парчами Олмон|20px}} «[[Вердер (бошгоҳи футбол)|Вердер]]»|71 (13) |2010—2013|{{Парчами Испания|20px}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]»|105 (19) |2013—2021|{{Парчами Англия|20px}} «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]»|184 (33) |2021—2022|{{Парчами Туркия|20px}} «[[Фенербахче (бошгоҳи футбол)|Фенербахче]]»|32 (8) |2014—2024|{{Парчами Туркия|20px}} «[[Истанбул Башакшеҳир (бошгоҳи футбол)|Истанбул Башакшеҳир]]»|4 (0)}} | мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |2006—2007|{{Парчами Олмон}} Олмон (то 19 сола)|11 (4) |2007—2009|{{Парчами Олмон}} Олмон (то 21 сола)|16 (5) |2009—2018|{{Парчами Олмон}} [[Тими миллии футболи Олмон|Олмон]]|92 (23)}} | бошгоҳҳои мураббигарӣ = | медалҳо = {{турнир|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]}} {{медал|Биринҷӣ|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|ҶАҶ 2010]]}} {{медал|Тилло|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|Брозил 2014]]}} {{турнир|[[Ҷоми футболи Урупо]]}} {{медал|Биринҷӣ|[[Ҷоми футболи Урупо|Лаҳистон/Укроин 2012]]}} {{медал|Биринҷӣ|[[Ҷоми футболи Урупо|Фаронса 2016]]}} | ҷоиза = | викианбор = Mesut Özil}} '''Масъуд Озил''' ({{lang-de|''Mesut Özil''}}; [[15 октябр]]и [[1988]]<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/mesut-ozil/profil/spieler/35664|title=Mesut Özil|website=as.com|accessdate=2025-05-29}}</ref>, [[Гелзенкирхен]], [[Олмон|Олмони ғарбӣ]]) — собиқ [[футболбоз]]и турктабори [[Олмон|олмони]]и бошгоҳҳои «[[Вердер (бошгоҳи футбол)|Вердер]]», «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]», «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]» ва [[Тими миллии футболи Олмон|тими миллии Олмон]]. == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == __FORCETOC__ {{футбол-зиндагинома-нопурра}} [[Гурӯҳ:Футболбозони Олмон]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Олмон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Шалке 04»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Вердер»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Арсенал»]] dwv9pzokgl3z8huydkfyn71d7ke8tjh 0 325558 1493764 1488280 2026-11-12T02:40:02Z Zosya95 54344 1493764 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Испания}} Атлетико Мадрид |мавсими ҷорӣ = [[Чемпионати футболи Испониё 2026/2027|Мавсими ҷорӣ]] |логотип = |номи пурра = ''Club Atlético de Madrid, S.A.D.'' |лақаб = ''Colchoneros (Ташксозон) <br> Indios (Сурхпустҳо)'' |таъсис = 26.04.1903 (таҳти номи Athletic Club Sucursal de Madrid) |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Испания}} «[[Риёз Эйр Метрополитано (варзишгоҳ)|Метрополитано]]», [[Мадрид]] |ғунҷоиш = 70 692<ref>{{cite web|title=El Riyadh Air Metropolitano estrena dos espacios exclusivos para disfrutar del espectáculo|url=https://www.atleticodemadrid.com/noticias/el-riyadh-air-metropolitano-estrena-dos-espacios-exclusivos-para-disfrutar-del-espectaculo|website=Club Atlético de Madrid|date=2024-11-21|accessdate=2025-03-17|lang=es}}</ref> |молик = {{Расми парчам|ИМА}} [[Apollo Global Management]] (55%)<ref>{{cite news|title=Atlético de Madrid to Welcome Apollo Sports Capital as Majority Shareholder|url=https://www.apollo.com/insights-news/pressreleases/2025/11/atl-tico-de-madrid-to-welcome-apollo-sports-capital-as-majority-shareholder-3184397|access-date= 10 November 2025|publisher=[[Apollo Global Management|Apollo]]|date=7 November 2025}}</ref><br />Quantum Pacific Group (25%)<ref>{{cite web|title=The General Shareholders' Meeting approves the new composition of the Board of Directors|url=https://en.atleticodemadrid.com/noticias/the-general-shareholders-meeting-approves-the-new-composition-of-the-board-of-directors|website=Club Atlético de Madrid|date=12 March 2026|access-date=13 March 2026}}</ref><ref>{{cite press release|title=Apollo Sports Capital Completes Transaction to Become Majority Shareholder of Atlético de Madrid|url=https://ir.apollo.com/news-events/press-releases/detail/612/apollo-sports-capital-completes-transaction-to-become|publisher=[[Apollo Global Management]]|date=12 March 2026|access-date=13 March 2026|via=GlobeNewsWire}}</ref> <br />Дигарон (20%) |президент = {{Расми парчам|Испания}} [[Энрике Сересо]] |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Аргентина}} [[Диего Симеоне]] |капитан = {{Расми парчам|Испания}} [[Коке (футболбоз, тав. 1992)|Коке]] |рейтинг = ҷойи 10-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-04-16}}</ref> |буҷет = |сарпараст = {{Расми парчам|Арабистони Саудӣ}} Riyadh Air |мусобиқа = [[Ла Лига]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = [[Акс:Bronze star.png|20px|Медали биринҷӣ]] ҷойи '''4-юм''' |сайт = https://www.atleticodemadrid.com/ |pattern_la1 = _atleticomadrid2526h |pattern_b1 = _atleticomadrid2526h |pattern_ra1 = _atleticomadrid2526h |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 = FF0000 |body1 = FF0000 |rightarm1 = FF0000 |shorts1 = 0000FF |socks1 = 0000FF |pattern_la2 = _atleticomadrid2526a |pattern_b2 = _atleticomadrid2526a |pattern_ra2 = _atleticomadrid2526a |pattern_sh2 = _atleticomadrid2526a |pattern_so2 = _atleticomadrid2526al |leftarm2 = 3B3C62 |body2 = 3B3C62 |rightarm2 = 3B3C62 |shorts2 = 3B3C62 |socks2 = 3B3C62 |pattern_la3 = _atleticomadrid2526t |pattern_b3 = _atleticomadrid2526t |pattern_ra3 = _atleticomadrid2526t |pattern_sh3 = _atleticomadrid2526t |pattern_so3 = |leftarm3 = 0088FF |body3 = 0088FF |rightarm3 = 0088FF |shorts3 = 0088FF |socks3 = 0088FF }} '''«Атле́тико Мадри́д»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Атле́тико Мадри́д»''', {{lang-es|Club Atlético de Madrid, S.A.D.}}; {{IPA-es|ˈkluβ aˈtletiko ðe maˈðɾið}}) — бошгоҳи футболи [[Испания|испониёӣ]], ки дар шаҳри [[Мадрид]] қарор дорад. == Таърих == [[Акс:Atletico madrid 1911.jpg|thumb|left|<center>Ҳайати асосии тими «Атлетик Мадрид» бо пироҳанҳои сурх-сафед ([[соли 1910]])</center>]] == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Liga.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Испониё|Чемпионати Испониё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (11):''' [[Чемпионати футболи Испониё 1939/1940|1939/40]], [[Чемпионат Испании по футболу 1940/1941|1940/41]], [[Чемпионати футболи Испониё 1949/1950|1949/50]], [[Чемпионати футболи Испониё 1950/1951|1950/51]], [[Чемпионати футболи Испониё 1965/1966|1965/66]], [[Чемпионат Испании по футболу 1969/1970|1969/70]], [[Чемпионати футболи Испониё 1972/1973|1972/73]], [[Чемпионати футболи Испониё 1976/1977|1976/77]], [[Чемпионати футболи Испониё 1995/1996|1995/96]], [[Чемпионати футболи Испониё 2013/2014|2013/14]], [[Чемпионати футболи Испониё 2020/2021|2020/21]] ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (10):''' [[Чемпионати футболи Испониё 1943/1944|1943/44]], [[Чемпионати футболи Испониё 1957/1958|1957/58]], [[Чемпионати футболи Испониё 1960/1961|1960/61,]] [[Чемпионати футболи Испониё 1962/1963|1962/63]], [[Чемпионати футболи Испониё 1964/1965|1964/65]], [[Чемпионати футболи Испониё 1973/1974|1973/74]], [[Чемпионати футболи Испониё 1984/1985|1984/85]], [[Чемпионати футболи Испониё 1990/1991|1990/91]], [[Чемпионати футболи Испониё 2017/2018|2017/18]], [[Чемпионати футболи Испониё 2018/2019|2018/19]] ** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (20):''' [[Чемпионати футболи Испониё 1941/1942|1941/42]], [[Чемпионати футболи Испониё 1944/1945|1944/45]], [[Чемпионати футболи Испониё 1946/1947|1946/47]], [[Чемпионати футболи Испониё 1947/1948|1947/48]], [[Чемпионати футболи Испониё 1961/1962|1961/62]], [[Чемпионати футболи Испониё 1970/1971|1970/71]], [[Чемпионати футболи Испониё 1975/1976|1975/76]], [[Чемпионати футболи Испониё 1978/1979|1978/79]], [[Чемпионати футболи Испониё 1980/1981|1980/81]], [[Чемпионати футболи Испониё 1982/1983|1982/83]], [[Чемпионати футболи Испониё 1987/1988|1987/88]], [[Чемпионати футболи Испониё 1991/1992|1991/92]], [[Чемпионати футболи Испониё 2012/2013|2012/13]], [[Чемпионати футболи Испониё 2014/2015|2014/15]], [[Чемпионати футболи Испониё 2015/2016|2015/16]], [[Чемпионати футболи Испониё 2016/2017|2016/17]], [[Чемпионати футболи Испониё 2019/2020|2019/20]], [[Чемпионати футболи Испониё 2021/2022|2021/22]], [[Чемпионати футболи Испониё 2022/2023|2022/23]], [[Чемпионати футболи Испониё 2024/2025|2024/25]] * [[Акс:RFEF - Copa del Rey.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (10):''' [[Ҷоми футболи Испониё 1959/1960|1959/60]], [[Ҷоми футболи Испониё 1960/1961|1960/61]], [[Ҷоми футболи Испониё 1964/1965|1964/65]], [[Ҷоми футболи Испониё 1971/1972|1971/72]], [[Ҷоми футболи Испониё 1975/1976|1975/76]], [[Ҷоми футболи Испониё 1984/1985|1984/85]], [[Ҷоми футболи Испониё 1990/1991|1990/91]], [[Ҷоми футболи Испониё 1991/1992|1991/92]], [[Ҷоми футболи Испониё 1995/1996|1995/96]], [[Ҷоми футболи Испониё 2012/2013|2012/13]] ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (10):''' [[Ҷоми футболи Испониё 1921|1921]], [[Ҷоми футболи Испониё 1926|1926]], [[Ҷоми футболи Испониё 1956|1956]], [[Ҷоми футболи Испониё 1963/1964|1963/64]], [[Ҷоми футболи Испониё 1974/1975|1974/75]], [[Ҷоми футболи Испониё 1986/1987|1986/87]], [[Ҷоми футболи Испониё 1998/1999|1998/99]], [[Ҷоми футболи Испониё 1999/2000|1999/00]], [[Ҷоми футболи Испониё 2009/2010|2009/10]], [[Ҷоми футболи Испониё 2025/2026|2025/26]] * [[Акс:Copa de Liga de España2.svg|15px]] '''[[Ҷоми Ла Лига]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1983/84, 1984/85 * [[Акс:RFEF - Supercopa de España.svg|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' [[Суперҷоми футболи Испониё 1985|1985]], [[Суперҷоми футболи Испониё 2014|2014]] * [[Акс:Copa Eva Duarte.png|15px]] '''[[Ҷоми Эва Дуарте]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1940, 1951 * '''[[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' [[Дивизиони дуюми футболи Испониё 2001/2002|2001/02]] * '''[[Ҷоизаи Манкомунадо]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (4):''' 1920/21, 1924/25, 1927/28, 1939/40 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (13):''' 1908/09, 1912/13, 1913/14, 1916/17, 1917/18, 1919/20, 1921/22, 1922/23, 1925/26, 1926/27, 1928/29, 1930/31, 1933/34 === Байналмилалӣ === * {{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|20px}} '''[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' [[Ҷоми Қаҳрамонҳои УЕФА 1973/1974|1973/74]], [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2013/2014|2013/14]], [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2015/2016|2015/16]] * [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Лигаи Урупо УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (3):''' [[Лигаи Урупо УЕФА 2009/2010|2009/10]], [[Лигаи Урупо УЕФА 2011/2012|2011/12]], [[Лигаи Урупо УЕФА 2017/2018|2017/18]] * [[Акс:Cup Winners Cup Trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1961/62 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1962/63, 1985/86 * '''[[Ҷоми Интертото]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2007 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 2004 * [[Акс:UEFA - Super Cup.png|15px]] '''[[Суперҷоми УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (3):''' [[Суперҷоми УЕФА 2010|2010]], [[Суперҷоми УЕФА 2012|2012]], [[Суперҷоми УЕФА 2018|2018]] * [[Акс:Trofeo Copa Intercontinental 1960-2004.png|10px]] '''[[Ҷоми байниқитъавӣ]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (1):''' 1974 * '''[[Ҷоми ҷаҳонии хурд]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1965 * '''[[Ҷоми Лотин]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1950, 1951 * '''Ҷоми иберӣ''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1991 == Ҳайати ҳозира == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.atleticodemadrid.com/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Атлетико Мадрид»] * [https://www.laliga.com/en-DE/clubs/atletico-de-madrid/ БФ «Атлетико Мадрид»] дар [[Ла Лига]] * [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/50124--atleti/ БФ «Атлетико Мадрид»] дар [[УЕФА]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё]] 1sdbu8l5jcxyaf7slwg3109mnsptdmm 0 325605 1493798 1436975 2026-11-12T03:18:39Z Zosya95 54344 1493798 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Англия}} Брайтон |мавсими ҷорӣ = 2024/2025 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Брайтон ва Ҳов Албион» <br> ({{lang-en|Brighton and Hove Albion Football Club}}) |лақаб = ''Ёҳуҳо'' ({{lang-en|The Seagulls}}) <br> ''Албион'' ({{lang-en|The Albion}}) |таъсис = 24.01.1901 |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Англия}} «[[Фалмер (варзишгоҳ)|Амэкс]]», [[Брайтон]] |ғунҷоиш = 31 876 |молик = |президент = |мудир = |мудири кул = {{Расми парчам|Англия}} [[Тони Блум]] |мураббӣ = {{Расми парчам|Олмон}} [[Фабиан Ҳӯртселер]] |капитан = {{Расми парчам|Англия}} [[Луис Данк]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = {{Расми парчам|ИМА}} American Express |мусобиқа = Лигбартари футболи Инглистон |мавсим = 2024/2025 |мавқеъ = ҷойи '''8-ум''' |сайт = https://www.brightonandhovealbion.com/ |pattern_la1 = _brighton2425h |pattern_b1 = _brighton2425h |pattern_ra1 = _brighton2425h |pattern_sh1 = _brighton2425h |pattern_so1 = |leftarm1 = |body1 = |rightarm1 = |shorts1 = |socks1 = FFFFFF |pattern_la2 = _brighton2425a |pattern_b2 = _brighton2425a |pattern_ra2 = _brighton2425a |pattern_sh2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = FFDD00 |body2 = FFDD00 |rightarm2 = FFDD00 |shorts2 = FFDD00 |socks2 = FFDD00 }} '''«Бра́йтон ва Ҳов А́лбион»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Брайтон энд Ҳов Албион»''', {{lang-en|Brighton & Hove Albion Football Club}}; {{IPA-en|ˈbraɪtən ən ˈhoʊv ˈælbɪən 'futbɔ:l klʌb}}) — бошгоҳи футболи [[Англия|инглисӣ]] аз шаҳри [[Брайтон]]и шаҳристони [[Сусекси Шарқӣ]] аст, ки дар Лигбартари Инглистон бозӣ мекунад. == Таърих == == Ҷоизаҳо == * '''[[Ҷоми футболи Инглистон|Ҷоми Инглистон]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1983 * '''[[Суперҷоми футболи Инглистон|Суперҷоми Инглистон]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1910 == Ҳайати ҳозира == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.brightonandhovealbion.com/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Брайтон»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон]] oxvr8ayh2ubzispt1rp72ke0cvfdfia 0 325608 1493797 1478731 2026-11-12T03:18:09Z Zosya95 54344 1493797 wikitext text/x-wiki {{Мавсими мусобиқаи даставӣ | Ном = Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2025 | Номи аслӣ = FIFA Club World Cup 2025 | Логотип = | Бар = | Имзо = | Санаҳо = [[14 июн]] – [[13 июл]] [[2025]] | Макон = {{Парчам|ИМА}} | Варзишгоҳҳо = 12 (дар 11 шаҳри мизбон) | Дастаҳо = 32 (аз 6 конфедератсия) | Қаҳрамон = {{Расми парчам|Англия}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» (2) | Финалист = {{Расми парчам|Фаронса}} «[[Пари Сен-Жермен (бошгоҳи футбол)|ПСЖ]]» | Бозиҳои баргузоршуда = 63 | Голҳои задашуда = 195 | Голҳо миёна = 3,1 | Голзанҳо = {{Расми парчам|Испания}} [[Гонсало Гарсия]] (4) («[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]») | Бозикун = {{Расми парчам|Англия}} [[Коул Палмер]] («[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]») | Ҳузури тамошобинон = 2 492 062 | Ҳузур миёна = 39 557 | Вебгоҳ = https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/club-world-cup/usa-2025 | Қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2023]] | Оянда = [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2029]] }} '''Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳои футболи соли 2025''' — ин мусобиқаи футболӣ мебошад, ки аз 14 июн то 13 июли соли 2025 дар [[ИМА]] баргузор мешавад<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/club-world-cup/usa-2025/articles/teams-dates-venue-groups-draw-matches-tickets |title=FIFA Club World Cup 2025: Everything you need to know |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |access-date=2025-06-01}}</ref>. Ин 21-умин даври мусобиқаи [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]и футбол аст ва аввалин бор он бо қолаби нав<ref name="revamp">{{cite news |url=https://www.fifa.com/about-fifa/who-we-are/news/fifa-council-votes-for-the-introduction-of-a-revamped-fifa-club-world-cup |title=FIFA Council votes for the introduction of a revamped FIFA Club World Cup |publisher=FIFA |date=2019-03-15 |access-date=2019-03-15 |archive-date=2019-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190716174909/https://www.fifa.com/about-fifa/who-we-are/news/fifa-council-votes-for-the-introduction-of-a-revamped-fifa-club-world-cup }}</ref> баргузор мегардад, ки дар он 32 бошгоҳ аз шаш конфедеросиюни қитъавӣ ширкат меварзанд. Ҳаҷми умумии ҷоизаҳо 1 миллиард долларро ташкил медиҳад<ref>{{Cite web|url=https://bookmaker-ratings.ru/news/prizovoj-fond-klubnogo-chempionata-mira-prevy-sit-1-mlrd/|title=Призовой фонд клубного чемпионата мира превысит $1 млрд|lang=ru|website=Рейтинг Букмекеров|date=2025-03-06|access-date=2025-04-02|archive-date=2025-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250317221533/https://bookmaker-ratings.ru/news/prizovoj-fond-klubnogo-chempionata-mira-prevy-sit-1-mlrd/|url-status=live}}</ref>. == Тағйири қолаби мусобиқа == == Саҳмиябандӣ == [[14 феврал|14-уми феврал]]и [[соли 2023]], [[Шӯрои ФИФА]] тақсимоти роҳхатҳоро байни конфедеросиюнҳои қоравӣ барои Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2025 тасдиқ кард. Ҳар як конфедеросиюн барои интихоб кардани дастаҳо меъёрҳои худро истифода бурд<ref>{{cite news |url=https://www.sportingnews.com/us/soccer/news/club-world-cup-2025-how-did-teams-qualify-fifa-rules/7b6472b513a7500c0ad0740d |title=How did teams qualify for Club World Cup 2025? FIFA rules, selection criteria explained |publisher=The Sporting news |date=05.12.2024 |access-date=05.12.2024 |archive-date=2024-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206025023/https://www.sportingnews.com/us/soccer/news/club-world-cup-2025-how-did-teams-qualify-fifa-rules/7b6472b513a7500c0ad0740d |url-status=live}}</ref>. Дар ҷараёни интихоб натиҷаҳои давраи муқаддамотии солҳои 2021 то 2024 ба эътибор гирифта мешуданд. Ҳамзамон, қаҳрамонҳои қитъавӣ дар ҳар як мавсими ин давра ба таври худкор ба мусобиқа роҳхат ёфтанд. Барои пур кардани ҷойҳои боқимонда, конфедеросиюнҳо аз низоми баҳогузорӣ истифода бурданд: се хол барои ғалаба, як хол барои мусовӣ ва се хол барои роҳ ёфтан ба марҳилаи навбатии мусобиқа. Иттиҳоди футболи Урупо (УЕФА) аз ин қоида истисно буд, зеро он дорои низоми хуб ташаккулёфта ва собитшудаи ҳисобу китобии рейтингҳои бошгоҳӣ мебошад. Лекин ишғол кардани ҷойҳои болоӣ дар рейтинги бошгоҳии УЕФА ба таври худкор кафолати ширкат дар мусобиқаро намедиҳад. Тибқи муқаррарот, аз як кишвари узв на зиёда аз ду даста метавонанд дар мусобиқа ширкат варзанд. Масалан, пирӯзиҳои «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» ва «[[Манчестер Сити]]» дар [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]] дар солҳои 2021 то 2024 боиси он гардиданд, ки роҳ барои дигар дастаҳои Лигбартари Инглистон баста шуд ва ба ҳамин тартиб «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» имкони ширкат дар мусобиқаи ҷаҳониро аз даст дод. {| class="wikitable sortable" |- !Конфедеросиюн !Бошгоҳ !Роҳхат !Санаи роҳхатгирӣ !Иштирок |- |Мизбон {{small|(1 даста)}} |{{Парчами ИМА}} [[Интер Майами (бошгоҳи футбол)|Интер Майами]] |Ғолиби [[Мавсими умумии MLS 2024|MLS 2024]] |19 октябри 2024 |1-ум |- |rowspan="4"|[[Конфедератсияи футболи Осиё|АФК]] {{small|(4 даста)}} |{{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Ал-Ҳилол (бошгоҳи футбол)|Ал-Ҳилол]] |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои АФК 2021]] |14 марти 2023 |4-ум {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2019|2019]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2021|2021]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2022|2022]])}} |- |{{nowrap|{{Парчами Ҷопон}} [[Урава Ред Даймондс]]}} |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои АФК 2022]] |6 майи 2023 |4-ум {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2007|2007]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2017|2017]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2023|2023]])}} |- |{{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} [[Ал-Айн (бошгоҳи футбол)|Ал-Айн]] |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои АФК 2023/2024|Лигаи Қаҳрамонҳои АФК 2023/24]] |25 майи 2024 |2-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2018|2018]])}} |- |{{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Улсан Хёндэ]] |Беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги чаҳорсолаи АФК |17 апрели 2024 |3-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2012|2012]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2020|2020]])}} |- |rowspan="4"|[[Конфедератсияи футболи Африқо|КАФ]] {{small|(4 даста)}} |{{Парчами Миср}} [[Ал-Аҳли (бошгоҳи футбол)|Ал-Аҳли]] |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои КАФ 2020/2021|Лигаи Қаҳрамонҳои КАФ 2020/21]]<br>Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои КАФ 2022/2023|Лигаи Қаҳрамонҳои КАФ 2022/23]]<br>Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои КАФ 2023/2024|Лигаи Қаҳрамонҳои КАФ 2023/24]] |14 марти 2023 |10-ум {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2005|2005]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2008|2008]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2012|2012]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2013|2013]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2020|2020]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2021|2021]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2022|2022]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2023|2023]])}} |- |{{Парчами Марокаш}} [[Видад (бошгоҳи футбол)|Видад]] |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои КАФ 2021/2022|Лигаи Қаҳрамонҳои КАФ 2021/22]] |14 марти 2023 |3-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2017|2017]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2022|2022]])}} |- |{{Расми парчам|Тунис}} [[Эсперанс (бошгоҳи футбол)|Эсперанс Тунис]] |Беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги чаҳорсолаи КАФ |26 апрели 2024 |4-ум {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2011|2011]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2019|2019]])}} |- |{{Расми парчам|ҶАҶ}} [[Мамелоди Сандаунз]] |2-юмин беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги чаҳорсолаи КАФ |26 апрели 2024 |2-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2016|2016]])}} |- |rowspan="4"|[[КОНКАКАФ]] {{small|(4 даста)}} |{{Парчами Мексика}} [[Монтеррей (бошгоҳи футбол)|Монтеррей]] |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои КОНКАКАФ 2021]] |14 марти 2023 |6-ум {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2011|2011]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2012|2012]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2013|2013]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2019|2019]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2021|2021]])}} |- |{{Парчами ИМА}} [[Сиэтл Саундерс]] |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои КОНКАКАФ 2022]] |14 марти 2023 |2-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2022|2022]])}} |- |{{Парчами Мексика}} [[Пачука (бошгоҳи футбол)|Пачука]] |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои КОНКАКАФ 2024]] |1 июни 2024 |5-ум {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2007|2007]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2008|2008]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2017|2017]])}} |- |{{Парчами ИМА}} [[Лос-Анҷелес (бошгоҳи футбол)|Лос-Анҷелес]] |Ғолиби [[#Бозии ҳазфӣ|бозии ҳазфӣ]] |31 майи 2025 |1-ум |- |rowspan="6"|[[КОНМЕБОЛ]] {{small|(6 даста)}} |{{Парчами Бразилия}} [[Палмейрас (бошгоҳи футбол)|Палмейрас]] |Ғолиби [[Ҷоми Либертадорес 2021]] |14 марти 2023 |3-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2020|2020]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2021|2021]])}} |- |{{Парчами Бразилия}} [[Фламенго (бошгоҳи футбол)|Фламенго]] |Ғолиби [[Ҷоми Либертадорес 2022]] |14 марти 2023 |3-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2019|2019]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2022|2022]])}} |- |{{Парчами Бразилия}} [[Флуминенсе (бошгоҳи футбол)|Флуминенсе]] |Ғолиби [[Ҷоми Либертадорес 2023]] |4 ноябри 2023 |2-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2023|2023]])}} |- |{{Парчами Бразилия}} [[Ботафого (бошгоҳи футбол)|Ботафого]] |Ғолиби [[Ҷоми Либертадорес 2024]] |30 ноябри 2024 |1-ум |- |{{Парчами Аргентина}} [[Ривер Плейт (бошгоҳи футбол)|Ривер Плейт]] |Беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги чаҳорсолаи КОНМЕБОЛ |14 майи 2024 |3-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2015|2015]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2018|2018]])}} |- |{{Парчами Аргентина}} [[Бока Хуниорс (бошгоҳи футбол)|Бока Хуниорс]] |2-юмин беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги чаҳорсолаи КОНМЕБОЛ |22 августи 2024 |2-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2007|2007]])}} |- |[[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|ОФК]] {{small|(1 даста)}} |{{Парчами Зеландияи Нав}} [[Окленд Сити]] |Беҳтарин даста миёни ғолибони [[Лига Қаҳрамонҳои ОФК]] тибқи рейтинги чаҳорсолаи ОФК |17 декабри 2023 |12-ум {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2009|2009]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2011|2011]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2012|2012]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2013|2013]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2015|2015]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2016|2016]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2017|2017]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2022|2022]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2023|2023]])}} |- |rowspan="12"|[[УЕФА]] {{small|(12 даста)}} |{{Парчами Англия}} [[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]] |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2020/2021|Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2020/21]] |14 марти 2023 |3-юм {{small|(Қаблан: [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2012|2012]], '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2021|2021]]''')}} |- |{{Парчами Испания}} [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/2022|Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/22]]<br>Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2023/2024|Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2023/24]] |14 марти 2023 |7-ум {{small|(Қаблан: [[Қаҳрамонии ҷаҳонии бошгоҳҳои футбол 2000|2000]], '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2014|2014]]''', '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2016|2016]]''', '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2017|2017]]''', '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2018|2018]]''', '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2022|2022]]''')}} |- |{{Парчами Англия}} [[Манчестер Сити]] |Ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2022/2023|Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2022/23]] |10 июни 2023 |2-юм {{small|(Қаблан: '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2023|2023]]''')}} |- |{{Парчами Олмон}} [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]] |Беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги коэффисиентҳои чаҳорсолаи УЕФА |17 декабри 2023 |3-юм {{small|(Қаблан: '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2013|2013]]''', '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2020|2020]]''')}} |- |{{Парчами Фаронса}} [[Пари Сен-Жермен (бошгоҳи футбол)|Пари Сен-Жермен]] |2-юмин беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги коэффисиентҳои чаҳорсолаи УЕФА |17 декабри 2023 |1-ум |- |{{Парчами Италия}} [[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]] |4-умин беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги коэффисиентҳои чаҳорсолаи УЕФА |17 декабри 2023 |2-юм {{small|(Қаблан: '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2010|2010]]''')}} |- |{{Парчами Португалия}} [[Порту (бошгоҳи футбол)|Порту]] |5-умин беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги коэффисиентҳои чаҳорсолаи УЕФА |17 декабри 2023 |1-ум |- |{{Парчами Португалия}} [[Бенфика (бошгоҳи футбол)|Бенфика]] |7-умин беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги коэффисиентҳои чаҳорсолаи УЕФА |17 декабри 2023 |1-ум |- |{{Парчами Олмон}} [[Боруссия Дортмунд]] |3-юмин беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги коэффисиентҳои чаҳорсолаи УЕФА |6 марти 2024 |1-ум |- |{{Парчами Италия}} [[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]] |8-умин беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги коэффисиентҳои чаҳорсолаи УЕФА |12 марти 2024 |1-ум |- |{{Парчами Испания}} [[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]] |6-умин беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги коэффисиентҳои чаҳорсолаи УЕФА |16 апрели 2024 |1-ум |- |{{Парчами Австрия}} [[Ред Булл Залсбург (бошгоҳи футбол)|Ред Булл Залсбург]] |9-умин беҳтарин дастаи қобили ширкат тибқи рейтинги коэффисиентҳои чаҳорсолаи УЕФА |17 апрели 2024 |1-ум |} === Бозии ҳазфӣ === Дар ибтидо «[[Леон (бошгоҳи футбол)|Леон]]» бояд ҳамчун ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳои КОНКАКАФ 2023]] дар мусобиқа ширкат мекард. Вале 21-уми марти соли 2025 Кумитаи шикоятии ФИФА иштироки ин дастаро манъ намуд, зеро қоидаҳои марбут ба соҳибияти якчанд даста вайрон шуда буданд (Бошгоҳҳои «[[Леон (бошгоҳи футбол)|Леон]]» ва «[[Пачука (бошгоҳи футбол)|Пачука]]» молики ягона доранд)<ref>{{cite press release |date=March 21, 2025 |title=FIFA Appeal Committee decision on CF Pachuca and Club León |url=https://inside.fifa.com/legal/judicial-bodies/media-releases/fifa-appeal-committee-decision-on-cf-pachuca-and-club-leon |publisher=FIFA |accessdate=May 6, 2025}}</ref>. 6-уми майи ҳамон сол, Суди ҳакамии варзишӣ (CAS) шикоятҳои «[[Леон (бошгоҳи футбол)|Леон]]», «[[Пачука (бошгоҳи футбол)|Пачука]]» ва «[[Алахуэленсе (бошгоҳи футбол)|Алахуэленсе]]»-ро, ки ба ФИФА пешниҳод шуда буданд, рад кард. Бо ин қарор, хориҷшавии «Леон» расман тасдиқ шуд ва ба ҷойи он, роҳхати Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо ба ғолиби бозии ҳазфӣ миёни тимҳои «[[Лос-Анҷелес (бошгоҳи футбол)|Лос-Анҷелес]]» — дастае, ки дар [[Лигаи Қаҳрамонҳои КОНКАКАФ 2023]] пас аз «Леон» ҷойи дуюмро ишғол кард ва «[[Америка (бошгоҳи футбол)|Америка]]» — дастае, ки бар асоси натиҷаҳои [[Лигаи Қаҳрамонҳои КОНКАКАФ 2024]] дар садри рейтинги конфедеросиюни КОНКАКАФ қарор дошт, эҳдо шуд<ref name="PSW-Playoff">{{cite news |last=Vertelney |first=Seth |date=May 6, 2025 |title=Club America and LAFC set for Club World Cup playoff after Leon appeal denied |url=https://prosoccerwire.usatoday.com/story/sports/mls/2025/05/06/club-america-lafc-set-for-cwc-playoff-leon-appeal-denied/83473029007/ |work=USA Today |department=Pro Soccer Wire |accessdate=May 6, 2025}}</ref><ref name="FIFA-Playoff">{{cite press release |date=May 6, 2025 |title=FIFA takes decision on last FIFA Club World Cup 2025 participating team |url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/decision-on-last-fifa-club-world-cup-2025-participating-team |publisher=FIFA |accessdate=May 6, 2025}}</ref>. 16 майи соли 2025 [[ФИФА]] расман эълон кард, ки бозӣ рӯзи 31 май баргузор мегардад ва мизбонии онро бошгоҳи футболи «[[Лос-Анҷелес (бошгоҳи футбол)|Лос-Анҷелес]]» дар варзишгоҳи «BMO Stadium»-и шаҳри [[Лос Анҷелес|Лос-Анҷелес]] ба ӯҳда хоҳад дошт<ref>{{cite press release |date=2025-05-16 |title=Heavyweights LAFC and Club América to clash in Los Angeles on 31 May for final FIFA Club World Cup 2025 berth |url=https://inside.fifa.com/organisation/news/heavyweights-lafc-club-america-los-angeles-31-may-final-club-world-cup-berth |publisher=FIFA |accessdate=2025-05-16}}</ref>. {{Football box | id = LAFC v Club America | date = {{Start date|2025|5|31|df=y}} | time = 7:30&nbsp;pm [[Тихоокеанское время|PDT]] | team1 = [[Лос-Анҷелес (бошгоҳи футбол)|Лос-Анҷелес]] {{Парчами ИМА}} | score = 2:1 | aet = yes | team2 = {{Парчами Мексика}} [[Америка (бошгоҳи футбол)|Америка]] | goals1 = * [[Игор Жезус]] {{гол|89}} * [[Дени Буанга]] {{гол|115}} | goals2 = [[Брайан Родригес]] {{гол|64|пен.}} | stadium = «BMO Stadium», [[Лос-Анҷелес]] | attendance = 20 714 | referee = {{Парчами Бразилия}} [[Вилтон Сампаё]] | report = https://us.soccerway.com/international/world/fifa-club-world-cup-play-in/2025/play-in-round/r87933/ }} == Варзишгоҳҳо == == Доварон == == Ҷадвал == == Марҳилаи гурӯҳӣ == == Марҳилаи ҳазфӣ == == Мукофотпулӣ == == Пайвандҳо == * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/club-world-cup/usa-2025 Сомонаи расмӣ] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 7ke1qyc1olprcfcyydaiocko1bvga2r 0 325772 1493847 1437832 2026-11-12T09:37:28Z VASHGIRD 8035 1493847 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Имангали Нургалиевич Тасмагамбетов''' ({{Lang-kk|Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов}} ; тав. [[9 декабр]]и [[соли 1956]]) — сиёсатмадори [[Қазоқистон|қазоқ]], Сарвазири кишвар аз январи соли 2002 то июни [[соли 2003]] . == Зиндагинома == Соли [[Соли 1979|1979]] факултети табиатшиносӣ ва ҷуғррофияи Донишгоҳи давлатии Қазоқистони Ғарбӣ ба номи М. Утемисов соҳиби касби муаллими ҷуғрофия ва биология гардид. Соли [[Соли 1990|1990]] унвони номзади илмҳои фалсафа ва соли [[Соли 1997|1997]] рисолаи докториро дифоъ намуда, унвони доктори илмҳои сиёсатро ба даст овард. Соли [[Соли 1973|1973]] дар мактаби варзишии кӯдакону наврасони деҳаи Маҳамбети [[Вилояти Атирау]] мураббӣ ва аз [[соли 1979]] дар мактаби миёнаи ба номи Маҳамбет муаллими ҷуғрофия ва биология шуда кор кардааст. Ҳанӯз дар мактаб кор карданаш ба фаъолияти ҳизбии худ шурӯъ карда, соли [[Соли 1989|1989]] ба вазифаи Котиби якуми [[Иттифоқи Ленинии Коммунистии Ҷавонони Умумииттифоқ|КМ ЛКСМ]] Қазоқистон ва соли [[Соли 1991|1991]] роҳбарии Кумитаи давлатии кор бо ҷавонони Ҷумҳурии Қазоқистон расид. Аз [[соли 1993]] то [[соли 1995]] дар вазифаи ёрдамчии [[Президенти Қазоқистон|Президенти Ҷумҳурии Қазоқистон]] кор кардааст . Солҳои [[Соли 1997|1995-1997]] — Муовини сарвазири Қазоқистон, баъд аз он ба таври илова ба Вазорати маориф ва фарҳанги кишвар роҳбарӣ мекард. Аз соли 1997 то [[соли 1998]] дар вазифаи муовини роҳбари дастгоҳи Президенти Қазоқистон — мудири шуъбаи ташкилӣ ва назорат буд. Солҳои [[Соли 1999|1998-1999]] ёрдамчии аввалини Президенти Қазоқистон буд. Аз соли 1999 — акими в[[Вилояти Атирау|илояти Атирау]] . Моҳи декабри [[соли 2000]] боз ба мақоми муовини Сарвазир ва дар авоили [[соли 2002]] худи ӯ раҳбарии ҳукумати кишварро ба ӯҳда гирифт. Аз [[соли 2003]] дар вазифаи Котиби давлатии Қазоқистон кор мекунад. Дар [[соли 2004]] роҳбарии Дастгоҳи президентро бар ӯҳда дошт. Аз декабри соли 2004 то апрели [[Соли 2008|2008]] — Акими [[Олматӣ|шаҳри]] Олматӣ . Пас аз он, то октябри [[соли 2014]] — Акими [[Остона]] . [[22 октябр]]и соли 2014 Вазири дифои Қазоқистон таъин шуд . [[13 сентябр]]и [[соли 2016]] боз муовини Сарвазири кишвар таъин шуд<ref>{{Cite web|url=http://www.nomad.su/?a=19-201609130042|title=Указ Президента Республіки Казахстан від 13 вересня 2016 року № 323|accessdate=19 вересня 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180119120955/http://www.nomad.su/?a=19-201609130042|archivedate=19 січня 2018}}</ref> . [[3 феврал]]и [[соли 2017]] сафири Қазоқистон дар [[Русия]] шуд . Тасмагамбетов муаллифи бисёр асарҳои илмӣ оид ба масъалаҳои хукукӣ, иҷтимоию иқтисодӣ ва сиёсӣ мебошад. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Дӯстӣ (Русия)]] [[Гурӯҳ:Сарвазири Қазоқистон]] b46soonvemnbh5kmlj56khsspzthvpy 0 325780 1493773 1437880 2026-11-12T02:52:15Z Zosya95 54344 1493773 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Англия}} Кристал Пэлас |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Кристал Пэлас» <br>({{lang-en|Crystal Palace Football Club}}) |лақаб = ''Уқобҳо'' ({{lang-en|The Eagles}})<br>''Оинабандҳо'' ({{lang-en|The Glaziers}}) |таъсис = 10.09.1905 |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Англия}} «[[Селҳерст Парк]]», [[Лондон]] |ғунҷоиш = 25 194<ref>{{cite web |url=https://resources.premierleague.com/premierleague/document/2024/07/26/e6332e5a-4ca6-4411-bf01-9f8ab76c6fb4/TM1534-PL_Handbook-and-Collateral-2024-25_25.07_V2.pdf |title=Premier League Handbook 2024/25 |lang=en |publisher=The Football Association Premier League Limited |accessdate=2024-08-02}}</ref> |молик = {{Расми парчам|ИМА}} Ҷон Текстор (45%) <br> {{Расми парчам|ИМА}} Ҷош Ҳеррис (10%) <br> {{Расми парчам|ИМА}} Девид Блитсер (10%) <br> {{Расми парчам|Англия}} Стив Периш (10%) |президент = |мудир = {{Расми парчам|Англия}} Стив Периш |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Австрия}} [[Оливер Гласнер]] |капитан = {{Расми парчам|Англия}} [[Марк Геҳи]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = NET88 |мусобиқа = Лигбартари футболи Инглистон |мавсим = 2024/2025 |мавқеъ = ҷойи '''12-ум''' |сайт = https://www.cpfc.co.uk/ |pattern_la1 = _crystalpalace2425h |pattern_b1 = _crystalpalace2425h |pattern_ra1 = _crystalpalace2425h |pattern_sh1 = _crystalpalace2425h |pattern_so1 = _crystalpalace2425hl |leftarm1 = 0000FF |body1 = 0000FF |rightarm1 = 0000FF |shorts1 = 0000FF |socks1 = 0000FF |pattern_la2 = _crystalpalace2425a |pattern_b2 = _crystalpalace2425a |pattern_ra2 = _crystalpalace2425a |pattern_sh2 = _crystalpalace2425a |pattern_so2 = _crystalpalace2425al |leftarm2 = FFDD00 |body2 = FFDD00 |rightarm2 = FFDD00 |shorts2 = FFDD00 |socks2 = FFDD00 |pattern_la3 = _crystalpalace2425t |pattern_b3 = _crystalpalace2425t |pattern_ra3 = _crystalpalace2425t |pattern_sh3 = _crystalpalace2425t |pattern_so3 = _crystalpalace2425tl |leftarm3 = 000000 |body3 = 000000 |rightarm3 = 000000 |shorts3 = 000000 |socks3 = 000000 }} '''«Кри́стал Пэ́лас»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Кристал Пэлас»''', {{lang-en|Crystal Palace Football Club}}; {{IPA-en|'krɪstl 'pælɪs 'futbɔ:l klʌb}}) — бошгоҳи футболи [[Англия|инглисӣ]] аз ноҳияи [[Ноҳияи Кройдон|Кройдон]]и ҷануби шаҳри [[Лондон]] аст, ки дар Лигбартари Инглистон бозӣ мекунад. == Таърих == [[Акс:Crystal palace fc 1905-06.jpg|thumb|right|300px|<center>Ҳайати тими БФ Кристал Пэлас (1905/06)</center>]] == Варзишгоҳ == [[Акс:London Selhurst Park crystal palace stadium aerialview.JPG|thumb|right|300px|<center>Варзишгоҳи «[[Селҳерст Парк]]» (2023)</center>]] == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * '''[[Чемпионати футболи Инглистон|Лигбартари футболи Инглистон]]:''' ** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Медали биринҷӣ:''' 1990/91 * '''[[Ҷоми футболи Инглистон|Ҷоми Инглистон]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2025 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1990; 2016 * '''Ҷоми аъзои комил''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1990/91 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.cpfc.co.uk/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Кристал Пэлас»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Лондон]] s58vv6bymxyikeknhhm0nipxrf89n43 0 325798 1493793 1437921 2026-11-12T03:15:01Z Zosya95 54344 1493793 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Англия}} Лидс Юнайтед |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Анҷумани бошгоҳи футболи «Лидс Юнайтед» <br>({{lang-en|Leeds United Association Football Club}}) |лақаб = ''Сафедҳо'' ({{lang-en|The Whites}})<br> ''Товусҳо'' ({{lang-en|The Peacocks}}<ref>{{cite web |url=http://www.wafll.com/elland-road/elland-road-history.html |title=WAFLL – Elland Road History |publisher=WAFLL |accessdate=2011-06-23 |lang=en |archiveurl=https://www.webcitation.org/65taB5aV5?url=http://www.wafll.com/elland-road/elland-road-history.html |archivedate=2012-03-03 |deadlink=yes}}</ref>) |таъсис = 17.10.1919 |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Англия}} «[[Элланд Роуд (варзишгоҳ)|Элланд Роуд]]», [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] |ғунҷоиш = 37 608<ref>{{cite web |url=https://resources.premierleague.com/premierleague/document/2022/07/19/40085fed-1e9e-4c33-9f14-0bcf57857da2/PL_Handbook_2022-23_DIGITAL_18.07.pdf |title=Premier League Handbook 2022/23 |publisher=Premier League |date=2022 |lang=en |format=pdf |access-date=2023-02-06 |archive-date=2022-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805212133/https://resources.premierleague.com/premierleague/document/2022/07/19/40085fed-1e9e-4c33-9f14-0bcf57857da2/PL_Handbook_2022-23_DIGITAL_18.07.pdf |deadlink=no }}</ref> |молик = {{Расми парчам|ИМА}} 49ers Enterprises |президент = |мудир = {{Расми парчам|ИМА}} Парааг Марате |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Олмон}} [[Даниел Фарке]] |капитан = {{Расми парчам|Вэлс}} [[Итан Ампаду]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = {{Расми парчам|Австрия}} Red Bull |мусобиқа = Лигбартари футболи Инглистон |мавсим = 2024/2025 |мавқеъ = [[Акс:golden star.svg|20px|Қаҳрамони феълӣ]] '''Қаҳрамони [[Чемпионшип]]''' <br> {{афзоиш}} роҳхат ба Лигбартари футболи Инглистон |сайт = https://www.leedsunited.com/en |pattern_la1 = _leeds2425h |pattern_b1 = _leeds2425h |pattern_ra1 = _leeds2425h |pattern_sh1 = _leeds2425h |pattern_so1 = _leeds2425hl |leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = FFFFFF |socks1 = FFFFFF |pattern_la2 = _leeds2425a |pattern_b2 = _leeds2425a |pattern_ra2 = _leeds2425a |pattern_sh2 = _leeds2425a |pattern_so2 = _leeds2425al |leftarm2 = FFEE00 |body2 = FFEE00 |rightarm2 = FFEE00 |shorts2 = FFEE00 |socks2 = FFEE00 }} '''«Лидс Юна́йтед»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Лидс Юнайтед»''', {{lang-en|Leeds United Football Club}}; {{IPA-en|liːdz ju:ˈnaɪtɪd 'futbɔ:l klʌb}}) — бошгоҳи футболи [[Англия|инглисӣ]] аз шаҳри [[Лидс (шаҳр)|Лидс]]и шаҳристони [[Йоркшири Ғарбӣ]] аст, ки дар Лигбартари Инглистон бозӣ мекунад. == Таърих == == Варзишгоҳ == [[Акс:Elland Road 4.jpg|thumb|right|300px|<center>Варзишгоҳи «[[Элланд Роуд (варзишгоҳ)|Элланд Роуд]]» (2009)</center>]] == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * '''[[Чемпионати футболи Инглистон|Лигбартари футболи Инглистон]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (3):''' 1968/69; 1973/74; 1991/92 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (5):''' 1964/65; 1965/66; 1969/70; 1970/71; 1971/72 * '''[[Ҷоми футболи Инглистон|Ҷоми Инглистон]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1972 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' 1965; 1970; 1973 * '''[[Ҷоми Лигаи футболи Инглистон]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1968 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1996 * '''[[Суперҷоми футболи Инглистон|Суперҷоми Инглистон]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1969; 1992 === Байналмилалӣ === * {{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|20px}} '''[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1975 * '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1973 * [[Акс:UEFA - Inter-Cities Fairs Cup.svg|16px]] '''[[Ҷоми Inter-Cities Fairs]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2)''': 1967/68; 1970/71 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1966/67 * '''[[Суперҷоми Inter-Cities Fairs]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1971 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.leedsunited.com/en Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Лидс Юнайтед»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон]] lom0dhi68kn3mtodvh8s9kny12as0ip 0 325989 1493794 1438845 2026-11-12T03:15:44Z Zosya95 54344 1493794 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #E6E6FA |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Испания}} Майёрка |мавсими ҷорӣ = 2024/25 |логотип = |номи пурра = Real Club Deportivo Mallorca |лақаб = ''Шинграфиҳо ({{lang-es|Los Bermellones}})'' <br> ''Сиёҳ-сурхҳо ({{lang-es|Los Rojinegros}})'' <br> ''Ҷазиранишинҳо ({{lang-es|Los Isleños}})'' |таъсис = 05.03.1916 |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Испания}} «[[Сон Мойш (варзишгоҳ)|Сон Мойш]]», [[Палма де Майёрка]] |ғунҷоиш = 25 800 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} [[Энди Колберг]] <br> {{Парчами Канада}} [[Стив Неш]] <br> {{Парчами ИМА}} [[Стив Керр]] <br> {{Парчами ИМА}} [[Стуарт Ҳолден]] |президент = {{Расми парчам|ИМА}} [[Энди Колберг]] |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Испания}} [[Ягоба Аррасате]] |капитан = {{Расми парчам|Испания}} [[Антонио Раийё]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = Alpha GEL |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Испониё 2024/2025|2024/25]] |мавқеъ = ҷойи '''10-ум''' |сайт = https://www.rcdmallorca.es/ |pattern_la1 = _mallorca2425h |pattern_b1 = _mallorca2425h |pattern_ra1 = _mallorca2425h |pattern_sh1 = _mallorca2425h |pattern_so1 = _mallorca2425hl |leftarm1 = 000000 |body1 = 000000 |rightarm1 = 000000 |shorts1 = 000000 |socks1 = 000000 |pattern_la2 = _mallorca2425a |pattern_b2 = _mallorca2425a |pattern_ra2 = _mallorca2425a |pattern_sh2 = _mallorca2425a |pattern_so2 = _mallorca2425al |leftarm2 = CDFF00 |body2 = CDFF00 |rightarm2 = CDFF00 |shorts2 = CDFF00 |socks2 = CDFF00 |pattern_la3 = _mallorca2425t |pattern_b3 = _mallorca2425t |pattern_ra3 = _mallorca2425t |pattern_sh3 = _mallorca2425t |pattern_so3 = _nikestrike24sbL |leftarm3 = 68ACFA |body3 = 68ACFA |rightarm3 = 68ACFA |shorts3 = 68ACFA |socks3 = 68ACFA }} '''«Майёрка»''' ({{lang-es|Real Club Deportivo Mallorca}}, {{IPA-es|reˈal ˈkluβ ðepoɾˈtiβo maˈʎoɾka|lang}}) — бошгоҳи футболи [[Испания|испониёӣ]], ки дар шаҳри [[Палма де Майёрка]] қарор дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Liga.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Испониё|Чемпионати Испониё]]:''' ** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (2):''' 1998/99; 2000/01 * [[Акс:RFEF - Copa del Rey.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2002/03 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' 1990/91; 1997/98; 2023/24 * [[Акс:RFEF - Supercopa de España.svg|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1998 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 2003 === Байналмилалӣ === * '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1998/99 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.rcdmallorca.es/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Майёрка»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё]] fevdg5u17r3vmahf76fvp5xi9kpv740 1493795 1493794 2026-11-12T03:16:47Z Zosya95 54344 1493795 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #E6E6FA |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Испания}} Майёрка |мавсими ҷорӣ = 2024/25 |логотип = |номи пурра = Real Club Deportivo Mallorca |лақаб = ''Шинграфиҳо ({{lang-es|Los Bermellones}})'' <br> ''Сиёҳ-сурхҳо ({{lang-es|Los Rojinegros}})'' <br> ''Ҷазиранишинҳо ({{lang-es|Los Isleños}})'' |таъсис = 05.03.1916 |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Испания}} «[[Сон Мойш (варзишгоҳ)|Сон Мойш]]», [[Палма де Майёрка]] |ғунҷоиш = 25 800 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} [[Энди Колберг]] <br> {{Расми парчам|Канада}} [[Стив Неш]] <br> {{Расми парчам|ИМА}} [[Стив Керр]] <br> {{Расми парчам|ИМА}} [[Стуарт Ҳолден]] |президент = {{Расми парчам|ИМА}} [[Энди Колберг]] |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Испания}} [[Ягоба Аррасате]] |капитан = {{Расми парчам|Испания}} [[Антонио Раийё]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = Alpha GEL |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Испониё 2024/2025|2024/25]] |мавқеъ = ҷойи '''10-ум''' |сайт = https://www.rcdmallorca.es/ |pattern_la1 = _mallorca2425h |pattern_b1 = _mallorca2425h |pattern_ra1 = _mallorca2425h |pattern_sh1 = _mallorca2425h |pattern_so1 = _mallorca2425hl |leftarm1 = 000000 |body1 = 000000 |rightarm1 = 000000 |shorts1 = 000000 |socks1 = 000000 |pattern_la2 = _mallorca2425a |pattern_b2 = _mallorca2425a |pattern_ra2 = _mallorca2425a |pattern_sh2 = _mallorca2425a |pattern_so2 = _mallorca2425al |leftarm2 = CDFF00 |body2 = CDFF00 |rightarm2 = CDFF00 |shorts2 = CDFF00 |socks2 = CDFF00 |pattern_la3 = _mallorca2425t |pattern_b3 = _mallorca2425t |pattern_ra3 = _mallorca2425t |pattern_sh3 = _mallorca2425t |pattern_so3 = _nikestrike24sbL |leftarm3 = 68ACFA |body3 = 68ACFA |rightarm3 = 68ACFA |shorts3 = 68ACFA |socks3 = 68ACFA }} '''«Майёрка»''' ({{lang-es|Real Club Deportivo Mallorca}}, {{IPA-es|reˈal ˈkluβ ðepoɾˈtiβo maˈʎoɾka|lang}}) — бошгоҳи футболи [[Испания|испониёӣ]], ки дар шаҳри [[Палма де Майёрка]] қарор дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Liga.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Испониё|Чемпионати Испониё]]:''' ** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (2):''' 1998/99; 2000/01 * [[Акс:RFEF - Copa del Rey.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2002/03 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' 1990/91; 1997/98; 2023/24 * [[Акс:RFEF - Supercopa de España.svg|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1998 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 2003 === Байналмилалӣ === * '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1998/99 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.rcdmallorca.es/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Майёрка»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё]] btv4ossmkz1zgs6cl2up3tv0mnfcvc8 0 326660 1493561 1492961 2026-11-11T12:38:35Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493561 wikitext text/x-wiki Terraform як нармафзори манбабоз дар заминаи зерсохти мубтани бар кодаст (infrastructure-as-code) ки тавассути HashiCorp эҷод шудааст. Корбарон, танзимоти пайкарбандиро бо истифода аз як забони пайкарбандии эълонии маъруф ба забони пайкарбандии HashiCorp (HCL) ё ба сурати ихтиёрии JSON таъриф ва таҳия мекунанд.<ref>{{Cite web|url=https://www.terraform.io/docs/configuration/syntax.html|title=Syntax - Configuration Language|accessdate=2025-09-12|archivedate=2020-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201231140703/https://www.terraform.io/docs/configuration/syntax.html}}</ref> == Тарҳрезӣ == Корбарон метавонанд бо ироадиҳандагони Terraform аз тариқи таърифи манобеъ эълом таъомул кунанд.<ref>{{Cite web|url=https://www.terraform.io/docs/configuration/resources.html|title=Resources|accessdate=2025-09-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211208070226/https://www.terraform.io/docs/configuration/resources.html|archivedate=2021-12-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.terraform.io/docs/configuration/data-sources.html|title=Data Sources|accessdate=2025-09-12|archivedate=2020-11-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201111233056/https://www.terraform.io/docs/configuration/data-sources.html}}</ref> Terraform ба ҷои истифода аз фармонҳои дастурӣ барои таҳияи манобеъ, аз пайкарбандии эълонӣ барои тавсифи вазъияти ниҳоии матлуб истифода мекунаду ҳангоме ки корбари Terraform-ро бар рӯи як манобеъи мушаххас фарохонӣ кард, Terraform иқдом ба иҷрои амалиёти CRUD аз тарафи корбар барои эҷоди вазъияти идеали систем мекунад.<ref>{{Cite web|url=https://www.terraform.io/docs/configuration/index.html|title=Configuration|accessdate=2025-09-12|archivedate=2021-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210119124031/https://www.terraform.io/docs/configuration/index.html}}</ref> зерсохти мубтанӣ бар код метавонад ба унвони module навишта шавад ки боиси афзоиши қобилияти истифодаи муҷаддаду қобилият нигаҳдорӣ мешавад.<ref>{{Cite web|url=https://www.terraform.io/docs/modules/index.html|title=Modules|accessdate=2025-09-12|archivedate=2020-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201112032416/https://www.terraform.io/docs/modules/index.html}}</ref> Terraform аз теъдодӣ аз ироадиҳандагони зерсохтҳои [[роёниши абрӣ]] монанди [[Amazon Web Services|хадамоти веби Амазон]], Microsoft Azure, зерсохти абрии IBM, саккӯи абрии Google<ref>{{Cite web|url=https://www.terraform.io/docs/providers/google/index.html|title=Google Cloud Platform Provider for Terraform|accessdate=2017-02-05}}</ref>, DigitalOcean<ref>{{Cite news|last=Starr-Bochicchio|first=Andrew|date=2018-10-22|title=Introducing the DigitalOcean Terraform Provider|language=en|work=DigitalOcean Blog|url=https://blog.digitalocean.com/introducing-the-digitalocean-terraform-provider/|accessdate=2020-12-17}}</ref>, зерсохти абрии Oracle, VMware vSphere ва OpenStack пуштибонӣ мекунад.<ref>{{Cite web|url=https://www.terraform.io/intro/vs/chef-puppet.html|title=Terraform vs. Chef, Puppet, etc. - Terraform by HashiCorp|website=Terraform by HashiCorp|language=en|accessdate=2018-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180315070607/https://www.terraform.io/intro/vs/chef-puppet.html|archivedate=2018-03-15}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bryant|first=Daniel|date=2017-03-26|title=HashiCorp Terraform 0.9. Released with State Locking, State Environments, and Destroy Provisioners|url=https://www.infoq.com/news/2017/03/terraform-0.9|accessdate=2017-05-23|website=InfoQ}}</ref><ref>{{Cite news|last=Somwanshi|first=Sneha|date=2015-03-01|title=Choosing the Right Tool to Provision AWS Infrastructure|language=en|work=ThoughtWorks Blog|url=https://www.thoughtworks.com/insights/blog/choosing-right-tool-provision-aws-infrastructure}}</ref> Дар муқоиса бо соири абзорҳои IaC (бистар-ба-унвони-сервис) монанди Ansible ё Puppet, Terraform ба шакли вижае барои мудирияти манобеъ дар фазоии абрӣ монанди AWS, Azure ва Google Cloud тарроҳӣ шудааст ва метавонад тамомии чархаи умри манобеъро аз эҷод то ҳазф ба сурати худкор контрол кунад.<ref>{{Cite web|url=https://filefox.ir/blog/what-is-terraform/|title=Terraform چیست و چگونه زیرساخت را خودکارسازی می‌کند؟|author=پدرام ناصرخانلو|website=فایل فاکس|date=2025-06-28|lang=fa|accessdate=2025-09-12}}</ref> Terraform чор фармони асосӣ дорад:<syntaxhighlight lang="bash"> terraform init terraform plan terraform apply terraform destroy </syntaxhighlight> == Сарчашмаҳо == <references /> == Пайвандҳо == * {{Вебгоҳи расмӣ|link_text=https://www.terraform.io/}} * [https://github.com/hashicorp/terraform Terraform] Дар [[GitHub]] fq978vqzkh82quleayqfeueb4880udn 0 327089 1493612 1445286 2026-11-11T16:27:48Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493612 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Краснодар |тасвир = - |кишвар = Русия |lat_dir = |lat_deg = 45|lat_min = 02|lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = 38|lon_min = 59|lon_sec = |коди телефон = +7 861 }} '''Краснодар''' (то соли 1920 — '''Екатеринодар''') — [[шаҳр]]и бузургтарин дар ҷануби қисми аврупоии [[Русия]] ва маркази маъмурии [[кишвари Краснодар]] мебошад. Он соли 1793 аз ҷониби [[казакҳо]]и [[Укроинҳо|украинӣ]] бунёд шудааст<ref>{{cite web|url=https://bastion.tv/cogo-dnya-u-1792-roci-pochalasya-kolonizaciya-ukrayinskimi-kozakami-kubani_n42161|title=Цього дня, у 1792 році, почалася колонізація українськими козаками Кубані|date=2021-08-16|website=bastion.tv|accessdate=2025-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221002133059/https://bastion.tv/cogo-dnya-u-1792-roci-pochalasya-kolonizaciya-ukrayinskimi-kozakami-kubani_n42161|archivedate=2022-10-02|lang=uk}}</ref>. Аҳолиаш 1 154 885 нафарро ташкил медиҳад (барои соли 2025)<ref>{{Cite web|url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx|title=Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года|accessdate=2025-11-04|website=rosstat.gov.ru|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250505020344/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx|archivedate=2025-05-05}}</ref>. Онро ғайрирасмӣ пойтахти ҷануби Русия<ref>{{cite web|url=https://news-kuban.ru/society/2025/05/25/25444.html|title=Краснодар — столица Юга!. Кричалка, которая звучала прошедшим вечером во всех частях города|date=2025-05-25|website=news-kuban.ru|accessdate=2025-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251029085151/https://news-kuban.ru/society/2025/05/25/25444.html|archivedate=2025-10-29|lang=ru}}</ref> ва пойтахти ҷанубӣ меноманд<ref>{{cite web|url=https://kubanpress.ru/news/2025-08-01/krasnodar-na-perelome-kak-yuzhnaya-stolitsa-spravlyaetsya-s-demograficheskim-bumom-5443854|title=Краснодар на переломе: как южная столица справляется с демографическим бумом|date=2025-08-01|author=Якушев А.|website=kubanpress.ru|accessdate=2025-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251029093205/https://kubanpress.ru/news/2025-08-01/krasnodar-na-perelome-kak-yuzhnaya-stolitsa-spravlyaetsya-s-demograficheskim-bumom-5443854|archivedate=2025-10-29|lang=ru}}</ref>. == Ҷуғрофия == Шаҳр дар қисми ҷанубии ҳамвории [[Аврупои Шарқӣ]], дар соҳилҳои [[Кубан (дарё)|дарёи Кубан]], дар шимоли [[кӯҳҳои Қафқоз]] ҷойгир аст<ref>{{cite web|url=https://krd.ru/o-krasnodare/istoriya-goroda/|title=История города|website=krd.ru|accessdate=2025-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241214171752/https://krd.ru/o-krasnodare/istoriya-goroda/|archivedate=2024-12-14|lang=ru}}</ref>. == Аксҳои == <gallery> Krasnodar, Russia, near natural colors, Sentinel-2 satellite image 2018-SEP-18.jpg Триумфальная арка и памятник Святой Екатерине (1).jpg Медакадемия Краснодар Russia.JPG View of Krasnodar taken from Kozhevennaya street, 24 2020-04-18-5.jpg Здание гостиницы централь 03.JPG Karasunskiy okrug, Krasnodar, Krasnodarskiy kray, Russia - panoramio (27).jpg 2022. Краснодар DSC 9475.jpg Екатерина Великая. Монумент.JPG </gallery> == Варзиш == * [[Краснодар (бошгоҳи футбол)|«Краснодар»]] * [[Кубан (бошгоҳи футбол)|«Кубан»]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{cite web|url=https://krasnodar.ru/content/40/show/34743/|title=Шаҳри Краснодар|website=krasnodar.ru|accessdate=2025-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180804204606/https://krasnodar.ru/content/40/show/34743/|archivedate=2018-08-04|lang=ru}} {{пайвандҳои беруна}} {{Русия-ҷуғ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Краснодар| ]] [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Русия]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо, ба шарафи одамон]] 44wolhhafc9ggr0tqswhlqnzaze09zd 0 327213 1493894 1446725 2026-11-12T11:13:14Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493894 wikitext text/x-wiki [[Акс:Map_of_UNESCO_Intangible_cultural_heritage_(en).png|мини|400x400пкс]] '''Мероси фарҳангии ғайримоддӣ''' {{Lang-en|intangible cultural heritage}} консепсияе, ки дар солҳои 1990-ум ҳамчун аналоги мероси ҷаҳонии [[ЮНЕСКО]] пешниҳод шудааст, ки ба фарҳанги моддӣ диққати асосӣ медиҳад. Соли 2001 ЮНЕСКО бо мақсади таҳияи асосҳои конвенсия дар байни давлатҳо ва ташкилотҳои ғайриҳукуматӣ пурсиш гузаронид. Соли 2003 Конвенсия оид ба ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддӣ қабул карда шуд. Украина ба ин Конвенсия дар Соли 2008 ҳамроҳ шуд. == Таъриф == Моддаи 2 [[Конвенсияи ЮНЕСКО]] мероси фарҳангии ғайримоддиро ба таври зайл муайян мекунад:{{Аввали иқтибос/Ҳуҷҷатнок}}"Мероси фарҳангии ғайримоддӣ" маънои урфу одатҳо, шаклҳои муаррифӣ ва ифода, дониш ва малака, инчунин асбобҳо, аше, артефактҳо ва ҷойҳои фарҳангии ба онҳо алоқамандро дорад, ки аз ҷониби ҷомеаҳо, гурӯҳҳо ва дар баъзе мавридҳо шахсони алоҳида ҳамчун як қисми мероси фарҳангии онҳо эътироф шудаанд. Чунин мероси фарҳангии ғайримоддӣ, ки аз насл ба насл мегузарад, пайваста аз ҷониби ҷомеаҳо ва гурӯҳҳо вобаста ба муҳити зист, ҳамкории онҳо бо табиат ва таърих такрор карда мешавад ва дар онҳо ҳисси ҳувият ва муттасилиро ташаккул медиҳад ва ба ин васила эҳтироми гуногунии фарҳангӣ ва эҷодиети инсонро тақвият медиҳад.танҳо мероси фарҳангии ғайримоддӣ муҳим аст, ки бо санадҳои мавҷудаи ҳуқуқии байналмилалӣ оид ба ҳуқуқи инсон ва талаботи эҳтироми тарафайн байни ҷомеаҳо, гурӯҳҳо ва шахсони алоҳида, инчунин рушди устувор мувофиқат кунад. Бо мақсади таъмини бештари аёнияти мероси ѓайримоддии фарҳангӣ, мусоидат ба дарки амиқи аҳамияти он ва ташвиқи муколама дар асоси эҳтиром ба гуногунии фарҳангӣ Рўихати репрезентативии мероси ғайримоддии фарҳангии башарият таҳия, таҷдид ва нашр карда мешавад ({{Lang-en|Lists of Intangible Cultural Heritage}} ) ва Феҳристи таҷрибаҳои хуби ҳифз ( {{Lang-en|Register of good safeguarding practices}} ). Дар охири соли 2019 ба феҳрист 549 унсури мероси фарҳангии ғайримоддӣ аз 127 кишвари ҷаҳон шомил шудааст. Конвенсия инчунин зуҳуроти хоси мероси фарҳангии ғайримоддӣ дар якчанд самтҳоро муайян мекунад: * анъанаҳои шифоҳӣ ва шаклҳои баён, аз ҷумла забон ҳамчун барандаи мероси фарҳангии ғайримоддӣ; * ҳунарҳои иҷроӣ, аз ҷумла актёрӣ, мусиқӣ, сурудхонӣ, рақс ва ғайра; * урфу одат, расму оин, ид; * дониш ва урфу одатҳои марбут ба табиат ва коинот; * дониш ва малакаҳои марбут ба ҳунарҳои мардумӣ. == Рӯихати репрезентативии мероси фарҳангии ғайримоддии башарият аз ҷониби ЮНЕСКО == Барои таъмини намоении бештари мероси фарҳангии ғайримоддӣ, мусоидат ба амиқтар дарк кардани аҳамияти он ва ташвиқи муколама дар асоси эҳтиром ба гуногунии фарҳангӣ рӯйхати Намояндагии мероси фарҳангии ғайримоддии инсоният ({{Lang-en|Lists of Intangible Cultural Heritage}} ) ва феҳристи таҷрибаҳои дурусти ҳимоя ( {{Lang-en|Register of good safeguarding practices}} ). Дар охири соли 2019 ба рӯйхат 549 унсури мероси фарҳангии ғайримоддии 127 кишвар дохил карда шудааст. === Унсурҳои мероси фарҳангии ғайримоддии Тоҷикистон дар рӯйхати ЮНЕСКО === {{Асосӣ|Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддӣ дар Тоҷикистон}} == Ҳамчунин нигаред == * [[Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]] * [[Иди байналмилалии Наврӯз]] * [[Палав (таом)]] * [[Фалак]] * [[Рӯзи байналмилалии мероси фарҳангии ғайримоддӣ]] == Пайвандҳо == * [http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=EN&pg=home Вебсайти расмии Конвенсия оид ба ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддӣ] * [https://web.archive.org/web/20251123065101/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/995_d69 Конвенсия оид ба ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддӣ] * [https://ich.unesco.org/en/lists?text=&country%5B%5D=00230&multinational=3#tabs Кишвар дар феҳристи мероси фарҳангии ғайримоддии ЮНЕСКО қарор дорад] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Мероси фарҳангӣ]] [[Гурӯҳ:ЮНЕСКО]] [[Гурӯҳ:Ҷашну маросимҳо дар Тоҷикистон]] k8jkvta6di29ez7un8o2rztwxfcetp8 0 327371 1493573 1452581 2026-11-11T13:13:36Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493573 wikitext text/x-wiki {{Рассом}} '''Албрехт Дюрер''' ( {{Lang-de|Albrecht Dürer}}, {{IPA-de|ˈʔalbʁɛçt ˈdyːʁɐ}} <ref>{{Cite web|url=https://de.langenscheidt.com/franzoesisch-deutsch/search?term=Albrecht|title=Albrecht - Deutsch-Übersetzung - Langenscheidt Französisch-Deutsch Wörterbuch|publisher=Langenscheidt|lang=de|accessdate=2024-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181021190733/https://de.langenscheidt.com/franzoesisch-deutsch/search?term=Albrecht|archivedate=2018-10-21}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.duden.de/rechtschreibung/Duerer|title=Duden {{!}} Dürer {{!}} Rechtschreibung, Bedeutung, Definition|publisher=[[Дуден|Duden]]|lang=de|accessdate=2024-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110530095937/https://www.duden.de/rechtschreibung/Duerer|archivedate=2011-05-30}}</ref> <ref name="Mueller">Müller, Peter O. (1993) ''Substantiv-Derivation in Den Schriften Albrecht Dürers'', Walter de Gruyter. {{ISBN|3-11-012815-2}}</ref>; 21 майи соли 1471, [[Нюрнберг]] – 6 апрели соли 1528, Нюрнберг) [[Наққошӣ|рассом]], [[Расм|наққош]] ва кандакори олмонӣ, яке аз [[Рассом|рассомони]] барҷастаи Растохези Шимолӣ <ref name=":1">{{Книга|автор=Britannica Educational Publishing|часть=Albrecht Dürer|заглавие=One hundred most influential painters and sculptors of the Renaissance|ссылка=https://books.google.ru/books?id=L1thSSsLANkC&pg=PA179&dq=Albrecht+D%C3%BCrer&hl=ru&ei=iyviTNCKO8yNjAe2zcHJAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8&ved=0CEwQ6AEwBzgU#v=onepage&q=Albrecht%20D%C3%BCrer&f=false|место=New York|издательство=Rosen Publishing Group|год=2009|страницы=179|страниц=376|isbn=9781615300433}}</ref> буд. Ӯ ҳамчун бузургтарин устоди аврупоии ксилография (буриши чӯбӣ) ва кандакории мисӣ <ref>{{Cite web|url=https://1597.slovaronline.com/4013-ксилография|title=Ксилография // Российский гуманитарный энциклопедический словарь|website=Словарь Онлайн|lang=ru|accessdate=2024-10-21}}</ref> эътироф шудааст, ки кандакориро то сатҳи ҳунари воқеӣ баланд бардошт <ref>{{Книга|автор=|заглавие=Немецкая гравюра на дереве эпохи Альбрехта Дюрера|издание=|место=М.|издательство=Советский художник|год=1988|страницы=7}}</ref> . Назарияпардози ҳунар <ref>{{Книга|автор=Головин В.|часть=Дюрер и немецкое Возрождение|заглавие=[[Брион, Марсель|М. Брион]]. Дюрер|место=М.|издательство=Молодая гвардия|год=2006|страницы=9|серия=Жизнь замечательных людей}}</ref> {{Sfn|Матвиевская|1987|страницы=9}}, мусаннифи дастури амалӣ дар бораи [[ҳунарҳои таҷассумӣ]] ва ҳунарҳои бадеии он замон бо забони олмонӣ, ки зарурати рушди ҳамаҷонибаи рассомонро таъкид карда буд. Асосгузори [[Инсонсанҷӣ|антропометрияи]] муқоисавӣ ҳамчун як бахши назарияи таносуб дар ҳунар. Илова бар гуфтаҳои боло, ӯ бо таҳияи назарияи қалъасозӣ дар муҳандисии низомӣ нақши назаррасе гузошт. Ӯ аввалин рассоми аврупоӣ буд, ки зиндагиномаи худро навишт. Наққошиҳои Албрехт Дюрер дар осорхонаҳо ва коллексияҳои шахсӣ ба таври васеъ муаррифӣ шудаанд . == Зиндагинома == === Оила. Солҳои аввал. Омӯзиш (1478–1490) === [[Акс:Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg|мини|286x286пкс|Дюрер дар синни сездаҳсолагӣ. Автопортрет. 1484. Коғаз, сӯзани нуқрагин. Галереяи Албертина, Вена]] Рассоми оянда 21 майи соли 1471 дар [[Нюрнберг]] дар оилаи заргар Албрехт Дюрер, ки дар нимаи [[Садаи XV|асри XV]] аз [[Маҷористон]] ба ин шаҳри Олмон омада буд, ва ҳамсараш Барбара, хонум Холпер, таваллуд шудааст. Дюрерҳо ҳаждаҳ фарзанд доштанд, аммо аксарри, чунон ки худи Дюрери Хурдӣ навиштааст, "дар ҷавонӣ ва дигарон вақте ки ба воя мерасиданд", вафот карданд. Дар соли 1524, танҳо се фарзанди Дюрер зинда буданд: Албрехт, Ҳанс ва Эндрес <ref>{{Cite web|url=https://de.langenscheidt.com/franzoesisch-deutsch/search?term=Albrecht|title=Albrecht - Deutsch-Übersetzung - Langenscheidt Französisch-Deutsch Wörterbuch|publisher=Langenscheidt|lang=de|accessdate=2024-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181021190733/https://de.langenscheidt.com/franzoesisch-deutsch/search?term=Albrecht|archivedate=2018-10-21}}</ref> . == Эзоҳ == {{Эзоҳ|3}} == Адабиёт == == Пайвандҳо == {{Пайванд ба лоиҳаҳои хоҳар | Тема = Альбрехт Дюрер }} * [http://gravures.ru/photo/albrekht_djurer/6 Вебсайт дар бораи кандакорӣ. Галереяе, ки асарҳои баландсифати Дюрерро дар бар мегирад] . * [http://www.artcyclopedia.com/artists/durer_albrecht.html дар artcyclopedia.com] . * [http://www.abcgallery.com/D/durer/durer.html Албрехт Дюрер дар Галереяи Олга] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180927064855/http://www.abcgallery.com/d/durer/durer.html |date=2018-09-27 }} . * [http://www.dw-world.de/dw/article/0,,4516196,00.html Осорхонаи хонаи Албрехт Дюрер - гузориши аксӣ аз Deutsche Welle] . * [http://kaplyasveta.ru/napolnenie-kartin/akvarelnaya-zhivopis-trevozhnye-i-dramaticheskie-pejzazhi-albrexta-dyurera.html Акварелҳо аз ҷониби Албрехт Дюрер] . * [https://web.archive.org/web/20130514141726/http://www.art-drawing.ru/gallery/category/1131-duerer-albrecht Дюрер Албрехт. Расмҳо] [https://web.archive.org/web/20130424095457/http://www.art-drawing.ru/biographies/brief-biographies/515-duerer-albrecht ва тарҷумаи ҳол] . * {{Cite web|url=http://germanprints.ru/site/index.php|title=Немецкая гравюра. Альбрехт Дюрер и его учителя|author={{nobr|Кислых Г. С}}|date=2013—2014|publisher=[[Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина|ГМИИ им. А. С. Пушкина]]|accessdate=2024-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525204619/http://germanprints.ru/site/index.php|archivedate=2023-05-25}} * ''Громов Н. Н.'' [https://www.youtube.com/watch?v=o_Kg_zIAkFU&list=PLA7fOvwFVwW79WqhMmjcT1nSuL-IwI6Rq&index=48 Автопортретхои Альбрехт Дюрер.] {{^|12px}} [[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1528]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 6 апрел]] [[Гурӯҳ:Зодагони Нюрнберг]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1471]] [[Гурӯҳ:Зодагони 21 май]] 9tfggl2s995d9puuxkuxiun5m0n0zeq 0 327386 1493638 1474033 2026-11-11T18:29:24Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493638 wikitext text/x-wiki {{Рассом}} '''Рафаэл Санти да Урбино''' <ref>{{Cite web|url=http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&word=%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%8D%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8|title=Ударение в Словаре имён собственных|accessdate=2022-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210502142941/http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&word=%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%8D%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8|archivedate=2021-05-02}}</ref> ё '''Раффаэлло Сантсио''' ( {{Lang-it|Raffaello Santi, Raffaello Sanzio, Rafael, Raffael da Urbino, Rafaelo}} ; [[26 март|26]] ё [[28 март|28]] март, ё [[6 апрел]] <ref name="BRE">{{БРЭ|2=28|3=264—266}}</ref> [[Соли 1483|1483]], Урбино - [[6 апрел]] [[Соли 1520|1520]], [[Рум|Рим]] ) - [[Рассом|рассоми]] итолиёвӣ, [[Наққошӣ|наққош]], [[Расм|тарроҳ]] ва [[Меъмор|меъмори]] мактабҳои Умбрия, Флоренсия ва сипас [[Рум]]. Яке аз намояндагони ҳунари Эҳёи Олӣ ё "классисизми Румӣ"-и аввали асри 16. Ӯ ҳамагӣ сиюҳафт сол зиндагӣ кард ва дар тӯли умри кӯтоҳаш яке аз машҳуртарин ва сарватмандтарин рассомони [[Итолиё|Италия]] шуд. Рафаэл дар асарҳои худ идеяи идеалҳои баланди [[Гуманизми Ренессанс|гуманизми Ренессансро]] таҷассум карда, тавонист ғояҳои абадии зебоиро, ки аз қадим сарчашма мегиранд, бо ҷаҳонбинии нави масеҳӣ муттаҳид кунад. Расми ӯ " Систин Мадонна " яке аз расмҳои машҳуртарин дар таърих аст; Вай илҳом ва кандакории дӯстдоштаи нависандаи рус [[Фёдор Достоевский]] буд <ref>{{Cite web|url=http://www.mirfilologa.ru/articles/ruslit/20vek/162-sikstinskaya-madonna-v-russkoj-literature-khkh-veka|title=«Сикстинская мадонна» в русской литературе XX века|publisher=www.mirfilologa.ru|accessdate=2019-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190714224120/http://mirfilologa.ru/articles/ruslit/20vek/162-sikstinskaya-madonna-v-russkoj-literature-khkh-veka|archivedate=2019-07-14}}</ref> . == Зиндагии эҷодӣ == Асарҳои Рафаэл барои равшании шакл, соддагии таркиб ва таҷассуми идеали неоплатоникии бузургӣ ва зебоии инсонӣ мавриди таҳсин қарор гирифтаанд . Рафаэл, дар баробари [[Микеланҷело]] ва [[Леонардо да Винчи|Леонардо да Винчи,]] сегонаи анъанавии устодони бузурги давраи Ренессанси Олиро ташкил медиҳанд. «Рафаэл рассоми хушбахт буд. Ӯ муддати тӯлонӣ ва сахт кор мекард, аммо эҷодкорӣ ҳеч гоҳ барои ӯ азоби талх набуд», чунон ки барои Микеланҷело буд, ё асрори дастнорас, чунон ки барои Леонардо да Винчи буд. «Ҳунари ӯ, дар тамоми сохтори худ, равшан, ором, олӣ ва идеалӣ буд. Он воқеан классикӣ буд» . === Кӯдакӣ ва ҷавонӣ дар Урбино === Рафаэл Санти дар синни хурдӣ волидонашро аз даст дод. Модараш Марҷи Чарла соли 1491 вафот кард. Падараш Ҷованни Санти рассом ва шоир дар дарбори [[Гвидобалдо да Монтефелтро]], герсоги Урбино буд. Ӯ соли 1494 вафот кард, вале тавонист ба писараш танҳо аввалин дарсҳои рассомиро диҳад. <ref>{{Cite web|url=http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&word=%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%8D%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8|title=Ударение в Словаре имён собственных|accessdate=2022-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210502142941/http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&word=%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%8D%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8|archivedate=2021-05-02}}</ref> . Лучано Лаурана, Франческо ди Ҷорҷо Мартини ва Перо делла Франческа, ки дар нимаи дуюми асри 15 дар Урбино кор мекарданд, барои тарбияи бадеии ӯ аҳамияти калон доштанд. === Маориф. Давраи Умбрия === [[Акс:PalaOddiRaffaello.jpg|чап|мини|Тоҷгузории бокира ( Одди қурбонгоҳ ). 1502–1504. Темпера дар рӯи матоъ (аз чӯб интиқол дода шудааст). Ватикан, Пинакотека]] [[Акс:Raffaello Sanzio - La Donna Velata.jpg|мини|295x295пкс|Донна Велата (бонуи пардадор) . 1516. Равғани рӯи ранг. Palazzo Pitti, Флоренсия]] == Эзоҳҳо == {{Эзоҳ|2}} == Пайвандҳо == * [http://www.rafaelsanti.ru/ Вебсайте, ки ба асарҳои Рафаэл Санти бахшида шудааст] (русӣ) * [http://top-antropos.com/religion/jesus-maria/item/134-madonny-rafajelja Мадоннаҳои Рафаэл (42 расм)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20111113160155/http://top-antropos.com/religion/jesus-maria/item/134-madonny-rafajelja |date=2011-11-13 }} * [https://web.archive.org/web/20141129142254/http://www.art-drawing.ru/gallery/category/696-raphael Рафаэл Санзио: Расмҳо] [https://web.archive.org/web/20141007131121/http://www.art-drawing.ru/biographies/brief-biographies/1213-raphael ва тарҷумаи ҳол] * Сонетҳои Рафаэл Санти, ки аз ҷониби Павел Алешин тарҷума шудаанд: https://rosa-mundi.ru/section/raffaello_sanzio {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250211134444/https://rosa-mundi.ru/section/raffaello_sanzio |date=2025-02-11 }} [[Гурӯҳ:Даргузаштагони Рум]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 7 апрел]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1520]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 6 апрел]] [[Гурӯҳ:Зодагони 28 март]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1483]] [[Гурӯҳ:Зодагони 6 апрел]] bmrouc1ch50pxjwfj4ip1ktxq2l7j6b 0 327425 1493595 1448707 2026-11-11T15:47:46Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493595 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон}} '''Игор Федорович Стравинский''' ({{OldStyleDate2|17|июн|1882|5}} , Ораниенбаум, губернатории Санкт-Петербург – [[6 апрел|6 апрели]] [[соли 1971]], [[Ню-Йорк|шаҳри Ню-Йорк]] ) [[Оҳангсоз|оҳангсози]] рус мебошад. Ӯ шаҳрванди Фаронса (1934) ва Иёлоти Муттаҳида (1945) буд. Ӯ яке аз чеҳраҳои барҷастатарини фарҳанги мусиқии ҷаҳонии асри 20 ба ҳисоб меравад. Мусиқии Стравинский бо гуногунии услубии худ фарқ мекунад: дар давраи аввали фаъолияти ӯ (асарҳои аз ҳама бештар иҷрошуда), он нишонаҳои равшани анъанаҳои фарҳангии русиро дорад. Сабки асарҳои баъдии ӯ, дар баробари дигар таъсирҳо, таъсири неокласситсизм ва додекафонияи мактаби нави Венаро нишон медиҳад. == Зиндагинома == Игор Стравинский 17 июни соли 1882 дар кӯчаи Швейтсарская дар Ораниенбаум, наздикии [[Санкт-Петербург]] таваллуд шудааст. Падари ӯ, Фёдор Игнатевич Стравинский (8 июни соли 1843 - 21 ноябри соли 1902), сарояндаи опера аз ноҳияи Речитсаи вилояти Минск ва яккасари Театри Мариинский буд <ref>{{Cite web|url=https://dneprovec.by/personality/2023/07/07/39730|title=Люди земли Речицкой. «Бриллиант русской сцены»: к юбилею Федора Стравинского|accessdate=2024-10-25|archiveurl=|archivedate=}}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Модараш, пианинонавоз ва сароянда Анна Кирилловна Холодовская (11 августи соли 1854 - 7 июни соли 1939), аз оилаи казак Холодовский, дар консертҳои шавҳараш ӯро ҳамеш ҳамроҳи мекард. Хонаи Стравинский дар Санкт-Петербург мусиқинавозон, рассомон ва нависандагон, аз ҷумла [[Фёдор Достоевский|Фёдор]] [[Фёдор Достоевский|Достоевскийро]] пазироӣ мекард. [[Акс:Stravinsky-parents.jpg|чап|мини|235x235пкс|Волидайни Игор Стравинский, Фёдор ва Анна, [[Одесса]], 1874]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Пайвандҳо == * [http://www.kcatalog.org/index.php#top-c Феҳристи иншои асарҳои Стравинский аз ҷониби Х. Кирхмейер (бисёрзабона)] * [http://www.mymusicbase.ru/PPB/ppb3/Bio_363.htm Игор Стравинский] (англ.) (русӣ) * [https://web.archive.org/web/20130601023112/http://nashagazeta.ch/news/12141 "Ҳалқаи оилавии Стравинский." Баъзе маълумоти тарҷумаи ҳолӣ дар бораи яке аз оҳангсозони барҷастаи рус дар асри 20, ки бузургтарин толори консертии Швейтсария ба номи ӯ гузошта шудааст. Мақола дар "Наша Газета" (Рӯзномаи мо), 10 августи соли 2011.] Муаллиф: Иван Грезин. * [http://harmonia.tomsk.ru/pages/secret/?49 Баҳори эҷодии Игорь Стравинский] (биографияи машҳур, 1973) * [http://operachic.typepad.com/opera_chic/2007/03/igor_stravinsky.html Намоишгоҳ бахшида ба Игор Стравинский дар Залтсбург (2007)] * [http://www.nytimes.com/2010/04/18/arts/music/18stravinsky.html ''Тарускин Р.'' Стравинский то чӣ андоза русӣ буд?] (Мақола дар New York Times, 16 апрели соли 2010; [https://www.novayagazeta.ru/articles/2010/04/23/3662-stravinskiy-taynyy-russkiy тарҷумаи мухтасари русӣ] дар "Новая газета" нашр шудааст) * [https://web.archive.org/web/20181028033932/http://www.nekhamkin.net/stravinsky.php ''Нехамкин Э.'' Эйнштейн дар мусиқӣ] (эссеи зиндагиномавӣ дар бораи Стравинский) * [https://daily.afisha.ru/archive/volna/context/kak-stravinskiy-povliyal-na-mirovuyu-kulturu/ Чӣ гуна Стравинский ба фарҳанги ҷаҳон таъсир расонд] // Афиша Воздух (2014) {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Оҳангсозон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони Ню-Йорк]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1971]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 6 апрел]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1882]] [[Гурӯҳ:Зодагони 17 июн]] m1koy8qrl6817lqzutfjc7c5l7yxk96 0 327770 1493779 1460828 2026-11-12T02:57:37Z Zosya95 54344 1493779 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Эшли Коул |ҷинс = м |номи пурра = Эшли Коул<br>({{lang-en|Ashley Cole}}) |лақаб = |тасвир = ACole.JPG |бар = 300px |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 20.12.1980 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Лондон}}, [[Инглистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Англия}} |қад = 176 |вазн = |мавқеъ = [[Ҳимоятгар (футбол)|ҳимоятгари канори чап]] |бошгоҳи кунунӣ = {{Расми парчам|Англия}} Инглистон (то 21 сола) {{ёвари сармураббӣ}} |шумора = |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |1997—1998|{{Парчами Англия|20px}} «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]»|}} | бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |1998—2006|{{Парчами Англия|20px}} «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]»|156 (8) |1999–2000|→ {{Парчами Англия|20px}} «[[Кристал Пэлас (бошгоҳи футбол)|Кристал Пэлас]]»|14 (1) |2006—2014|{{Парчами Англия|20px}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]»|229 (7) |2014—2016|{{Парчами Италия|20px}} «[[Рум (бошгоҳи футбол)|Рум]]»|11 (0) |2016–2018| {{Парчами ИМА|20px}} «[[Лос Анҷелес Гелекси]]»|86 (3) |2019|{{Парчами Англия|20px}} «[[Дерби Каунти (бошгоҳи футбол)|Дерби Каунти]]»|9 (0) }} | мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |1999|{{Парчами Англия}} Инглистон (то 20 сола)|2 (0) |2002|{{Парчами Англия}} Инглистон (то 21 сола)|5 (1) |2001—2014|{{Парчами Англия}} [[Тими миллии футболи Инглистон|Инглистон]]|107 (0)}} | бошгоҳҳои мураббигарӣ = {{маснад дар футбол |2019—2022|{{Парчами Англия|20px}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]»|мураббии академия |2021–2022|{{Парчами Англия}} Инглистон (то 21 сола)|{{ёвари сармураббӣ}} |2022—2023|{{Парчами Англия|20px}} «[[Эвертон (бошгоҳи футбол)|Эвертон]]»|{{ёвари сармураббӣ}} |2023|{{Парчами Англия|20px}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]»|{{ёвари сармураббӣ}} |2023—2024|{{Парчами Англия|20px}} «[[Бирмингҳем Сити (бошгоҳи футбол)|Бирмингҳем Сити]]»|{{ёвари сармураббӣ}} |2024|{{Парчами Англия}} [[Тими миллии футболи Инглистон|Инглистон]]|{{ёвари сармураббӣ}} |2025—{{Т. ҳ.}}|{{Парчами Англия}} Инглистон (то 21 сола)|{{ёвари сармураббӣ}} }} | медалҳо = | ҷоиза = | викианбор = Ashley Cole }} '''Э́шли Ко́ул''' ({{lang-en|''Ashley Cole''}}; [[20 декабр]]и [[1980]], [[Лондон]], [[Инглистон]]) — футболбоз ва мураббии [[Инглистон|инглис]]. Собиқ ҳимоятгари хати чапи бошгоҳҳои бонуфузи «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]», «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» ва тими миллии [[Тими миллии футболи Инглистон|Инглистон]]. == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Зодагони 20 декабр]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1980]] [[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Инглистон]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Инглистон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Арсенал»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Кристал Пэлас»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Челси»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Рома»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Лос Анҷелес Гелекси»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Дерби Каунти»]] {{England-footy-bio-stub}} 9tlje20w5lg6z45r2mroseksja9schl 1493787 1493779 2026-11-12T03:09:13Z Zosya95 54344 1493787 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Эшли Коул |ҷинс = м |номи пурра = Эшли Коул<br>({{lang-en|Ashley Cole}}) |лақаб = |тасвир = ACole.JPG |бар = 300px |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 20.12.1980 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Лондон}}, [[Инглистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Англия}} |қад = 176 |вазн = |мавқеъ = [[Ҳимоятгар (футбол)|ҳимоятгари канори чап]] |бошгоҳи кунунӣ = {{Расми парчам|Англия}} Инглистон (то 21 сола) {{ёвари сармураббӣ}} |шумора = |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |1997—1998|{{Расми парчам|Англия}} «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]»|}} | бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |1998—2006|{{Расми парчам|Англия}} «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]»|156 (8) |1999–2000|→ {{Расми парчам|Англия}} «[[Кристал Пэлас (бошгоҳи футбол)|Кристал Пэлас]]»|14 (1) |2006—2014|{{Расми парчам|Англия}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]»|229 (7) |2014—2016|{{Расми парчам|Италия}} «[[Рум (бошгоҳи футбол)|Рум]]»|11 (0) |2016–2018| {{Расми парчам|ИМА}} «[[Лос Анҷелес Гелекси]]»|86 (3) |2019|{{Расми парчам|Англия}} «[[Дерби Каунти (бошгоҳи футбол)|Дерби Каунти]]»|9 (0) }} | мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |1999|{{Расми парчам|Англия}} Инглистон (то 20 сола)|2 (0) |2002|{{Расми парчам|Англия}} Инглистон (то 21 сола)|5 (1) |2001—2014|{{Расми парчам|Англия}} [[Тими миллии футболи Инглистон|Инглистон]]|107 (0)}} | бошгоҳҳои мураббигарӣ = {{маснад дар футбол |2019—2022|{{Расми парчам|Англия}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]»|мураббии академия |2021–2022|{{Расми парчам|Англия}} Инглистон (то 21 сола)|{{ёвари сармураббӣ}} |2022—2023|{{Расми парчам|Англия}} «[[Эвертон (бошгоҳи футбол)|Эвертон]]»|{{ёвари сармураббӣ}} |2023|{{Расми парчам|Англия}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]»|{{ёвари сармураббӣ}} |2023—2024|{{Расми парчам|Англия}} «[[Бирмингҳем Сити (бошгоҳи футбол)|Бирмингҳем Сити]]»|{{ёвари сармураббӣ}} |2024|{{Расми парчам|Англия}} [[Тими миллии футболи Инглистон|Инглистон]]|{{ёвари сармураббӣ}} |2025—{{Т. ҳ.}}|{{Расми парчам|Англия}} Инглистон (то 21 сола)|{{ёвари сармураббӣ}} }} | медалҳо = | ҷоиза = | викианбор = Ashley Cole }} '''Э́шли Ко́ул''' ({{lang-en|''Ashley Cole''}}; [[20 декабр]]и [[1980]], [[Лондон]], [[Инглистон]]) — футболбоз ва мураббии [[Инглистон|инглис]]. Собиқ ҳимоятгари хати чапи бошгоҳҳои бонуфузи «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]», «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» ва тими миллии [[Тими миллии футболи Инглистон|Инглистон]]. == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Зодагони 20 декабр]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1980]] [[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Инглистон]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Инглистон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Арсенал»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Кристал Пэлас»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Челси»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Рома»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Лос Анҷелес Гелекси»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Дерби Каунти»]] {{England-footy-bio-stub}} 86r34x14gtb60s4jdbo88bf7qriq3oy 0 327940 1493796 1488261 2026-11-12T03:17:26Z Zosya95 54344 1493796 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #005BAC |матн = #FFFFFF |ном = {{Расми парчам|Испания}} Реал Сосиедад |мавсими ҷорӣ = 2026/27 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Реал Сосиедад» <br>({{lang-es|Real Sociedad de Fútbol S.A.D.}}) |лақаб = «шоҳона» ({{lang-eu|Erreala}}) <br> «сафеду обиҳо» ({{lang-eu|Txuri-urdinak}}) |таъсис = 07.09.1909 |барҳам = |майдон = {{Расми парчам|Испания}} «[[Аноэта (варзишгоҳ)|Аноэта]]», [[Сан-Себастиан]] |ғунҷоиш = 39 500 |молик = |президент = {{Расми парчам|Испания}} [[Хокин Аперрибай]] |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|ИМА}} [[Пеллегрино Матаратссо]] |капитан = {{Расми парчам|Испания}} [[Микел Оярсабал]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = Baghdadi Capital |мусобиқа = [[Ла Лига]] |мавсим = 2025/26 |мавқеъ = ҷойи '''10-ум''' |сайт = https://www.realsociedad.eus/ |pattern_la1 = _rsociedad2526h |pattern_b1 = _rsociedad2526h |pattern_ra1 = _rsociedad2526h |pattern_sh1 = _rsociedad2526h |pattern_so1 = _socks |leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = FFFFFF |socks1 = FFFFFF |pattern_la2 = _rsociedad2526a |pattern_b2 = _rsociedad2526a |pattern_ra2 = _rsociedad2526a |pattern_sh2 = _rsociedad2526a |pattern_so2 = _socks |leftarm2 = 4D4E68 |body2 = 4D4E68 |rightarm2 = 4D4E68 |shorts2 = FFFFFF |socks2 = 4D4E68 |pattern_la3 = _macrongede22os |pattern_b3 = _macrongede22os |pattern_ra3 = _macrongede22os |pattern_sh3 = _shorts |pattern_so3 = _socks |leftarm3 = FF5400 |body3 = FF5400 |rightarm3 = FF5400 |shorts3 = FF5400 |socks3 = FF5400 }} '''«Реа́л Сосиеда́д»''' ({{lang-eu|Reala Sociedad}}, {{lang-es|Real Sociedad de Fútbol}} ({{IPA-es|reˈal soθjeˈðað|pron}}) — бошгоҳи футболи ҳирфаии [[Испания|испониёӣ]], аз шаҳри [[Сан-Себастиан]], ки дар [[Ла Лига]] баромад мекунад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Liga.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Испониё|Чемпионати Испониё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (2):''' 1980/81, 1981/82 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (3):''' 1979/80, 1987/88, 2002/03 ** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (2):''' 1930/31, 1997/98 * [[Акс:RFEF - Copa del Rey.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (4):''' 1909, 1986/87, [[Ҷоми футболи Испониё 2019/2020|2019/20]], [[Ҷоми футболи Испониё 2025/2026|2025/26]] ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (5):''' 1910, 1913, 1928, 1951, 1987/1988 * [[Акс:RFEF - Supercopa de España.svg|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1982 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.realsociedad.eus Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Реал Сосиедад»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё]] 1vs0sisi7hvn08z10rsd78j86ns3j8b 0 327946 1493756 1461746 2026-11-12T02:30:53Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493756 wikitext text/x-wiki '''Ботули́зм''' (аз {{lang-la|botulus}} — ҳасиб<ref>Номгузорӣ ба он вобаста аст, ки аввалин ҳолатҳои тасвиршудаи беморӣ заҳролудшавии ғизоӣ аз ҳасиби [[Кровяная колбаса|хунӣ]] ва [[Ливерная колбаса|ҷигарӣ]] буданд, ки бо клостридияҳо олуда шуда буданд.</ref>) — бемории вазнин, ки бо осеби системаи асаб, асосан мағзи дарозрӯя ва ҳароммағз тавсиф ёфта, бо бартарии синдромҳои офталмоплегикӣ ва булбарӣ ҷараён мегирад. Он дар натиҷаи ба организм ворид шудани маҳсулоти хӯрокворӣ<ref name="who">{{Cite web|url=http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0006/183381/Butulism-prev-leaflet-Rus.pdf|title=Профилактика ботулизма. Рекомендации ВОЗ|access-date=2014-06-05|archive-date=2014-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606220445/http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0006/183381/Butulism-prev-leaflet-Rus.pdf|url-status=live|accessdate=2026-01-20|archivedate=2014-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140606220445/http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0006/183381/Butulism-prev-leaflet-Rus.pdf}}</ref>, об ё аэрозолҳо, ки дорои ботулотоксин мебошанд, инкишоф меёбад. Ин токсин аз ҷониби чӯбчаи спораҳосилкунандаи ''Clostridium botulinum'' ҷудо карда мешавад. Ботулотоксин [[Мотонейрон|мотонейронҳои]] шохҳои пеши ҳароммағзро осеб медиҳад, ки дар натиҷа асабгузаронӣи мушакҳо вайрон шуда, норасоии шадиди нафас авҷ мегирад. Дарвозаҳои вурудӣ пардаҳои луобӣи роҳҳои нафас, тракти меъдаю рӯда, пӯсти осебдида ва шушҳо мебошанд. Ботулизм ҳангоми истеъмоли маҳсулоти бо микробҳои ботулинӣ (бештар навъҳои А ва В) олудашуда пайдо мешавад.<ref>{{Книга|автор=Р.Ф.Сосов и др.|заглавие=Эпизоотология|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Колос|год=1969|страницы=|страниц=400|isbn=|isbn2=}}</ref> [[Сироят]] аз одам ба одам намегузарад. Сарфи назар аз он ки ботулизм нисбат ба дигар сироятҳои рӯда ва заҳролудшавиҳо хеле камтар ба қайд гирифта мешавад, он ҳамчун бемории муҳим ва барои ҳаёт хавфнок боқӣ мемонад<ref name="вестник">Маҷаллаи "Вестник", соли 2025, рақами 1, саҳ. 10-15.</ref><ref name="timch">{{книга|автор=В. Н. Тимченко, Л. В. Быстрякова|заглавие=Инфекционные болезни у детей|место=Санкт-Петербург|издательство=СпецЛит|год=2001|страницы=519—525|isbn=5-299-00096-0}}</ref><ref name="shuv">{{книга|автор=Е. П. Шувалова|заглавие=Инфекционные болезни|издательство=Медицина|год=2005|страницы=138—142|isbn=522-504-00-63}}</ref><ref name="yash">{{книга|автор=Н. Д. Ящук, Ю. Я. Венгеров|заглавие=Инфекционные болезни|издательство=Медицина|год=2003|страницы=226—232|isbn=5-225-04659-21}}</ref><ref name="voz">{{книга|автор=Ж. И. Возианова|заглавие=Инфекционные и паразитарные болезни|место=Киев|издательство=Здоров'я|год=2000|страницы=433—457|isbn=5-311-011-696}}</ref>. == Таърих == Тахмин меравад, ки одамон дар тӯли тамоми давраи мавҷудияти башарият бо ботулизм бемор мешаванд. Чунончи, императори Византия [[Лев VI]] истеъмоли ҳасиби хуниро аз сабаби оқибатҳои барои ҳаёт хавфнок манъ карда буд<ref name="nikif">{{книга|автор=Никифоров В. Н., Никифоров В. В.|заглавие=Ботулизм|место=Ленинград|издательство=Медицина|год=1985}}</ref>. Аммо аз ҷиҳати ҳуҷҷатӣ беморӣ танҳо дар [[соли 1793]] ба қайд гирифта шуд, вақте ки дар [[Вартенберг (Берлин)|Вюртемберг]] 13 нафар пас аз истеъмоли ҳасиби хунӣ бемор шуданд ва 6 нафари онҳо фавтиданд. Номи худро беморӣ аз маҳсулоте гирифтааст, ки боиси сар задани он шуда буд<ref name="CM1">{{статья|автор=Мазо Е. Б., Кривобородов Г. Г., Школьников М. Е.|заглавие=Ботулинический токсин в урологии|ссылка=http://old.consilium-medicum.com/media/consilium/06_04/63.shtml|издание=Consilium Medicum|тип=журнал|год=2006|том=8|номер=4|archive-url=https://archive.today/20130120045527/http://old.consilium-medicum.com/media/consilium/06_04/63.shtml|archive-date=2013-01-20|url-status=dead|archivedate=2013-01-20|archiveurl=https://archive.today/20130120045527/old.consilium-medicum.com/media/consilium/06_04/63.shtml}}</ref><ref name="С.Л. Тимербаева">{{статья|автор=С. Л. Тимербаева|заглавие=Клиническая жизнь ботулинических токсинов|ссылка=http://www.neurology.ru/professional/an_2_2004_34%5B1%5D.pdf|издание=Атмосфера. Нервные болезни|тип=журнал|место=|год=2004|номер=2|страницы=34|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134212/http://www.neurology.ru/professional/an_2_2004_34%5B1%5D.pdf|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304134212/http://www.neurology.ru/professional/an_2_2004_34%5B1%5D.pdf}}</ref>. Баъдтар, дар асоси мушоҳидаҳои солҳои 1817—1822, [[Ю. Кернер]] аввалин тавсифи клиникию эпидемиологии бемориро пешниҳод кард. Дар монографияи соли [[1822 год|1822]] нашркардааш, ӯ нишонаҳои ботулизм ([[беҳолӣ]], [[дилбеҳузурӣ]], [[дарунравӣ]] ва ғайра)-ро тасвир намуда, инчунин тахмин кард, ки вояҳои хурди ботулотоксин метавонанд дар табобати [[Гиперкинез|гиперкинезҳо]] муфид бошанд<ref name="ДИСПОРТ В МЕДИЦИНСКОЙ ПРАКТИКЕ">{{cite web|url=http://www.pharmateca.ru/ru/archive/article/6083|title=Применение ботулотоксина А (Диспорт) в медицинской практике|access-date=2016-03-07|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308055617/http://www.pharmateca.ru/ru/archive/article/6083|url-status=live}}</ref>. Дар [[Империяи Русия]] ин беморӣ дар асри XIX борҳо бо номи «ихтиизм» тасвир шуда, ба истеъмоли моҳии шӯр ва [[Копчение рыбы|дуддодашуда]] вобаста дониста мешуд. Аввалин тадқиқоти муфассалро дар Русия соли 1845 Э. Ф. Зенгбуш анҷом дод<ref name="voz" />. Дар охири асри XIX дар [[Белгия]] 34 навозанда, ки барои иштирок дар [[маросими дафн]] омодагӣ медиданд, гӯшти хуки хоми худсохтро истеъмол карданд. Дар тӯли як шабонарӯз дар аксари навозандагон [[Симптом|нишонаҳои]] ботулизм пайдо шуданд. Дар натиҷа 3 нафар ба ҳалокат расида, 10 нафари дигар дар тӯли як ҳафта дар ҳолати вазнин дар беморхона бистарӣ буданд. Аз боқимондаи гӯшт ва сипурзи осебдидагон [[Бактериология|бактериолог]] [[Эмиль ван Эрменгем]] ангезандаро ҷудо карда, онро ''[[Bacillus botulinus]]'' номид. Инчунин ӯ муайян кард, ки токсин на дар организми бемор, балки дар дохили гӯшт ҳосил мешавад. Дар ҳамин давра аввалин хунобаи масунӣ (иммунӣ) барои табобати ботулизм сохта шуд. Тадқиқотчӣ Алан Скотт дар соли [[Соли 1973|1973]] аввалин озмоишҳои ботулотоксинро дар [[макака-резусҳои]] калонсол барои коҳиш додани фаъолияти мушакҳои гиперкинетикӣ гузаронд<ref>{{Статья|ссылка=https://iovs.arvojournals.org/article.aspx?articleid=2203304|автор=Alan B. Scott, Arthur Rosenbaum, Carter C. Collins|заглавие=Pharmacologic Weakening of Extraocular Muscles|год=1973–12–01|язык=en|издание=Investigative Ophthalmology & Visual Science|том=12|выпуск=12|страницы=924–927|issn=1552-5783|pmid=4203467|archive-date=2022-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126152126/https://iovs.arvojournals.org/article.aspx?articleid=2203304}}</ref>, ва сипас, дар соли [[Соли 1978|1978]], таҳти роҳбарии ӯ озмоишҳои ангезанда дар одамон тибқи протоколи тасдиқшудаи [[Управление контроля качества продуктов и лекарств (США)|FDA]] оғоз ёфтанд<ref name="igla-nevidimka.ru">{{cite web|url=http://www.igla-nevidimka.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=29&Itemid=1|title=«Колбасный яд» для красоты!|access-date=2010-01-08|archive-date=2011-02-01|archive-url=https://www.webcitation.org/5wAXiKRHw?url=http://www.igla-nevidimka.ru/index.php?option=com_content|url-status=live|accessdate=2010-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220620001459/http://www.igla-nevidimka.ru/index.php?option=com_content|archivedate=2022-06-20}}</ref>. Ҳоло низ, мисли пештара, ботулизм ҳам ба таври инфиродӣ ва ҳам ба таври гурӯҳӣ зоҳир мешавад. Дар солҳои 1818—1913 дар [[Империяи Русия]] 98 хуруҷи гурӯҳии заҳролудшавии ғизоӣ ба қайд гирифта шуда буд, ки дар натиҷа 608 нафар осеб диданд. Дар давраи солҳои 1974—1982 81 хуруҷ ба амал омад, ки ба ҳисоби миёна ба ҳар хуруҷ 2,5 бемор рост меомад<ref name="nikif" />. Дар даҳсолаҳои охир ҳолатҳои бемории марбут ба истеъмоли [[Консерва|консерваҳои]] худсохт васеъ паҳн шудаанд<ref name="yash" />. == Таснифот == Мувофиқи тавсияҳои [[Созмони Байналмиллалии Тандурӯстӣ|ТУТ]] чор категорияи ботулизмро фарқ мекунанд<ref name="voz" />: ботулизми ғизоӣ (беморӣ пас аз истеъмоли ғизои дорои токсини ботулинии ҷамъшуда пайдо мешавад); ботулизми захмӣ (ҳангоми бо хок олуда шудани захм, ки дар он шароити зарурӣ барои сабзиши ''<u>Clostridium botulinum</u>''-и аз хок воридшуда ва пайдоиши токсин фароҳам меояд, инкишоф меёбад); ботулизми кӯдакона (дар кӯдакони асосан то 6-моҳа, ҳангоми сироят ёфтани онҳо бо спораҳои ''<u>Clostridium botulinum</u>'' ба амал меояд); ботулизми табиаташ номуайян (муайян кардани ягон алоқаи беморӣ бо маҳсулоти ғизоӣ муяссар намегардад). Аз рӯи дараҷаи вазнинӣ шаклҳои сабук, миёна ва вазнини бемориро фарқ мекунанд<ref name="NR">{{книга|автор=Под ред. Н.Д. Ющука, Ю.Я. Венгерова|заглавие=Инфекционные болезни. Национальное руководство|место=М.|издательство=[[ГЭОТАР-Медиа]]|год=2009|страниц=1056}}</ref>. Ҳангоми ҷараёни сабук синдроми фалаҷ бо осеби мушакҳои ҳаракатдиҳандаи чашм маҳдуд мешавад; дар ҳолати миёна мушакҳои ҳалқ ва ҳанҷара осеб мебинанд. Ҷараёни вазнин бо норасоии нафас ва вайроншавии шадиди [[Бульбарный синдром|булбарӣ]] тавсиф меёбад. == Этиология == {{main|Clostridium botulinum}}Ангезандаи ботулизм ''<u>Clostridium botulinum</u>'' ба ҷинси ''[[Clostridium]]'', оилаи ''[[Clostridiaceae]]'' тааллуқ дорад. Ин чӯбчаи [[Анаэроб|анаэробӣ]], мутаҳаррик, граммусбат<ref name="WHO">{{cite web|url=http://www.who.int/csr/delibepidemics/clostridiumbotulism.pdf|title=Clostridium botulinum is a gram positive, obligate anaerobic|author=|work=|description=|date=|format=|publisher=|lang=en|author-link=|access-date=2009-11-05|archive-url=https://www.webcitation.org/5wAXjK0ld?url=http://www.who.int/csr/delibepidemics/clostridiumbotulism.pdf|archive-date=2011-02-01|url-status=live}}</ref> ва [[спораҳосилкунанда]] мебошад.<ref name="А. А. Воробьев">{{книга|автор=А.А. Воробьев|заглавие=Атлас по медицинской микробиологии, вирусологии и иммунологии|ссылка=https://archive.org/details/isbn_5894811368|издательство=МИА|год=2003|страницы=[https://archive.org/details/isbn_5894811368/page/n68 69]—70|isbn=5-89481-136-8}}</ref> Ангезанда аз сабаби спораҳояш шакли ракеткаи теннисиро дорад (ки бо ин аз дигар клостридияҳо фарқ мекунад). 7 навъи ангезанда ([[серовар]]) маълум аст — А, В, С, D, Е, F ва G, ки аз рӯи сохти [[Антиген|антигении]] экзотоксини ҷудошаванда фарқ мекунанд<ref name="NR" />. Аз инҳо навъҳои A, B, E ва камтар F барои одам патогенӣ мебошанд<ref name="MS">{{cite web|url=http://emedicine.medscape.com/article/213311-overview|title=Botulism|author=Kirk M Chan-Tack, MD|work=|date=2010-03-29|publisher=|lang=|access-date=2010-10-16|archive-url=https://www.webcitation.org/5wAXk7xOe?url=http://emedicine.medscape.com/article/213311-overview|archive-date=2011-02-01|url-status=live}}</ref>. Дар [[Россия|Русия]] асосан навъҳои А, В, Е вомехӯранд. Ангезандаҳои ботулизм дар табиат васеъ паҳн гашта, дар [[Почва|хок]] зиндагӣ мекунанд. Бактерия дар ҷараёни фаъолияти ҳаётӣ афзоиш ёфта, [[токсин]] ҳосил мекунад. Шароити мусоид барои афзоиши шаклҳои вегетативӣ — фишори ниҳоят пасти [[кислород]] ва реҷаи [[Температура|ҳарорат]] дар ҳудуди 28—35 °C мебошад<ref name="NR" />. Дар ҷараёни фаъолияти ҳаётӣ газҳосилкунии хос ба амал меояд (дар маҳсулоти консервашуда ҳамчун «[[бомбаж]]» — варамидани сарпӯш мушоҳида мешавад). Гӯр кардан дар ҳарорати 80 °C дар тӯли 30 дақиқа боиси нобудшавии шаклҳои вегетативӣ мегардад, аммо шаклҳои споравии он метавонанд дар тӯли чанд соат дар ҳарорати 100 °C зинда монанд<ref name="Merck">Сарчашмаи пурра: [https://www.merckmanuals.com/professional/infectious-diseases/gram-negative-bacilli/brucellosis Merck Manuals - Brucellosis].</ref>. Токсини бактерия ба таъсири пепсин ва трипсин устувор аст, дар маҳсулоти дорои намаки зиёд (то 18 %) нобуд намешавад. Дар муҳити ишқорӣ хуб безарар мегардад<ref name="WHO" />. [[Ботулотоксин]] яке аз пурқувваттарин ядҳои табиӣ мебошад (вояи марговар барои одам — 5—50 нг/кг вазни бадан)<ref name="shuv2">{{книга|автор=Е. П. Шувалова|заглавие=Инфекционные болезни|ссылка=https://archive.org/details/isbn_5225045782|издательство=Медицина|год=2001|страницы=[https://archive.org/details/isbn_5225045782/page/n128 128]—132|isbn=522-504-578-2}}</ref><ref name="eurolab.ua">{{cite web|url=http://www.eurolab.ua/encyclopedia/323/2224/|title=Ботулизм (botulismus). Причины. Симптомы. Диагностика. Лечение|access-date=2009-07-19|archive-url=https://www.webcitation.org/5wAXfOcil?url=http://www.eurolab.ua/encyclopedia/323/2224/|archive-date=2011-02-01|url-status=live}}</ref>. Дар тибби муосир ботулотоксин ҷузъи фаъоли воситаи косметикии «Ботокс» («Диспорт») мебошад, ки барои ҳамвор кардани узвҳо ва кам кардани арақкунӣ истифода мешавад. == Эпидемиология == Механизми интиқоли ботулизм — фекалӣ-оралӣ ё тамосӣ (ҳангоми ботулизми захмӣ) мебошад. Роҳҳои интиқоли беморӣ метавонанд ғизоӣ, ҳавоӣ-гардӣ (дар кӯдакони ширхор) ё тамосиву маишӣ бошанд. Дар ин ҳолат масуният (иммунитет) пас аз беморӣ ташаккул намеёбад. Хуруҷи ботулизм бештар аз сабаби токсини навъи А, камтар — навъҳои В, С, E, F ба амал меояд. Сарчашмаи табиӣ ва обанбори ангезанда хок, ҳайвоноти гармхун ва сардхун мебошанд, ки спораҳои ''Clostridium botulinum''-ро бо об ва хӯрок фурӯ мебаранд<ref name="shuv2" />. Ворид шудани шаклҳои вегетативии C. botulinum ва спораҳо ба организми одам одатан боиси беморӣ намегардад, зеро барои ҳосил шудани токсин шароити қатъии анаэробӣ лозим аст. Истисно ботулизми захмӣ ва ботулизми навзодони то 6-моҳа мебошанд. Заҳролудшавӣ танҳо ҳангоми истеъмоли маҳсулоте имконпазир аст, ки дар онҳо дар шароити анаэробӣ афзоиши ангезанда ва ҷамъшавии токсин ба амал омадааст. Дар айни замон консерваҳои истеҳсоли заводӣ кам боиси беморӣ мешаванд. Асосан сироятёбӣ дар натиҷаи истеъмоли занбӯруғ, сабзавот, моҳӣ ва гӯшти худсохти консервашуда ба амал меояд.<ref name="eurolab.ua" /> ===Патогенез ва патоморфология=== {| class="wikitable" |+ Патогенези баъзе нишонаҳо ва синдромҳо ҳангоми ботулизм<ref name="voz"/>. ! [[Симптомы|Нишонаҳо]] !! [[Патогенез]] |- !Вайроншавии нафаскашӣ (зуд-зуд, сатҳӣ) | [[Парез]]и мушакҳои [[Диафрагма (анатомия)|диафрагма]], девори шикам, мушакҳои байниқабургагӣ, [[гипоксия]] |- !Сустии мушакҳо, [[паралич|фалаҷ]]ҳо | Вайроншавии интиқоли импулсҳои асабӣ, гипоксия, вайроншавии [[метаболизм|метаболикӣ]] |- ![[Тахикардия]], баланд шудани [[артериальное давление|фишори хун]] | Гипоксия, баланд шудани фаъолияти системаи симпатико-адреналӣ (зиёд шудани миқдори [[катехоламин]]ҳо) |- !Хушкии даҳон, вайроншавии фурӯбарӣ, димоғӣ шудани овоз, маҳдуд шудани ҳаракати забон | Осеби ядроҳои ҷуфтҳои V, IX, XII [[черепные нервы|аъсоби косахонаи сар]] |- !Вайроншавии конвергенсия, [[Птоз верхнего века|птоз]] (фуромадани пилки боло), [[диплопия]] (дубинӣ) | Осеби ядроҳои ҷуфтҳои III, IV аъсоби косахонаи сар |- !Васеъшавии гавҳарак, вайроншавии биноӣ, аккомодатсия | Осеби ''n.m.ciliares'' |- ! [[Амимия]] (беҳаракатии рӯй) | Осеби [[Лицевой нерв|асаби рӯй]] |- !Дамидани шикам, қабзият | Сустшавии вазифаи [[Блуждающий нерв|асаби гумроҳ]] (вагус), зиёд шудани миқдори катехоламинҳо |- ![[Рвота|Қайкунӣ]], як ё ду бор суст шудани наҷосат дар давраи аввал | Таъсири маҳаллии ботулотоксин, таъсири дигар флораҳои дар маҳсулот буда |- !Нигоҳдории пешоб | Осеби системаи асаби вегетативӣ, бартарии фаъолияти симпатикӣ, паст шудани тонуси [[мочевой пузырь|масона]] |- !Паридани ранги пӯст | Тангшавии [[капилляр]]ҳои пӯст |} Нақши асосиро дар патогенези ботулизм токсин мебозад. То имрӯз патогенези ботулизм ҳанӯз ба қадри кофӣ омӯхта нашудааст, дар масъалаи таъсири токсин ба [[системаи марказии асаб]], [[системаи асаби вегетативӣ]] ва дигар сохторҳо ихтилофи назарҳо мавҷуданд. Ҳангоми сироятёбии муқаррарӣ, он ба организм ҳамроҳ бо ғизо ворид мешавад, ки дорои шаклҳои вегетативии ангезандаҳо — истеҳсолкунандагони заҳр низ мебошанд. Ботулотоксин аз пардаи луобӣ ё шушҳо ҷаббида мешавад. Дар меъда таҳти таъсири кислотаи хлориди шарбати меъда ботулотоксин нобуд намешавад. Воридшавии токсин тавассути пардаи луобии меъда ва рӯдаи борик бештар аҳамият дорад, ки аз он ҷо он ба хун гузашта, ба тамоми организм паҳн мешавад ва фаъолияти ҳуҷайраҳои асабро, ки барои интиқоли ангезиш ба мушакҳо масъуланд, вайрон мекунад. Ҳангоми ботулизм ҳамаи аъсоби косахонаи сар, ба ғайр аз аъсоби ҳассос, ба монанди асаби бӯй, асаби биноӣ ва асаби даҳлезию лабзиндаӣ осеб мебинанд. Дар навбати аввал мушакҳои чашм, ҳалқ ва ҳанҷара, сипас мушакҳои нафаскашӣ осеб мебинанд. [[Мотонейрон]]ҳои ҳароммағз ва мағзи дарозрӯя ба ботулотоксин ҳассосияти махсус доранд, ки ин бо инкишофи синдроми булбарӣ ва [[фалаҷ]] зоҳир мегардад. Ботулотоксин хориҷшавии ацетилхолинро дар синапсҳои холинергикӣ блок мекунад, ки боиси инкишофи фалаҷҳои периферикӣ мегардад. Фаъолияти холинэстеразӣ дар синапсҳо амалан тағйир намеёбад<ref name="вестник"/><ref name="shuv"/><ref>{{cite web | author = | author-link = | date = | url = [http://www.neonatology.narod.ru/infection_diseases/botulism.html](http://www.neonatology.narod.ru/infection_diseases/botulism.html) | title = Ботулизм | work = | publisher = | access-date = 2009-07-30 | lang = | description = | archive-date = 2010-11-22 | archive-url = [https://web.archive.org/web/20101122171908/http://www.neonatology.narod.ru/infection_diseases/botulism.html](https://web.archive.org/web/20101122171908/http://www.neonatology.narod.ru/infection_diseases/botulism.html) | url-status = live }}</ref><ref name="патогенез пдф">{{cite web |author = |author-link = |date = |url = [http://www.niharm.am/Public/Butul/BOOK_Botulism/Pathogenesis.pdf](http://www.niharm.am/Public/Butul/BOOK_Botulism/Pathogenesis.pdf) |title = Патогенез ботулизма |format = pdf |work = |publisher = |access-date = 2009-07-30 |lang = |description = |url-status = dead }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Инчунин дар патогенези ботулизм [[гипоксия]] нақши калон мебозад. Инкишофи [[норасоии шадиди нафас]] дар натиҷаи суст шудани фаъолияти мотонейронҳои калони шохҳои пеши [[ҳароммағз]], ки мушакҳои нафаскаширо асабнок (иннерватсия) мекунанд, ба амал меояд. [[Гипоксия]] ҳангоми баста шудани бронхҳо бо [[рвота|массаҳои қайкунӣ]], [[слюна|лаоб]] ва ғизо зиёд мешавад, ки ин ба [[парез]]и мушакҳои [[гортань|ҳанҷара]], [[глотка|ҳалқ]] ва [[надгортанник|забончаи ҳанҷара]] вобаста аст. Аз сабаби [[камшавии оби даҳон]] пардаи луобии даҳонвартақ илтиҳоб меёбад ва дар натиҷаи сирояти болораванда паротити чиркдор инкишоф ёфта метавонад. Марг одатан аз норасоии нафас ва баъзан аз бозмонии ногаҳонии дил фаро мерасад. [[Токсинемия]] боиси суст шудани [[фермент]]ҳои шунти пентозофосфатӣ, боздории [[Насосҳои ҳуҷайравии Na+/K+|насосҳои ҳуҷайравии Na⁺/K⁺]] шуда, боиси инкишофи гипоксияи гемикӣ мегардад<ref name="вестник"/><ref name="shuv"/>. Таъсири фармакологии токсинҳо пайвастшавии занҷири Н-ро бо [[мембрана]], ҷаббидани [[токсин]] ва тавассути занҷири L таҷзия кардани сафедаи SNAP-25 — яке аз сафедаҳои оилаи [[SNARE]] — дар мембранаи ҳубобчаҳои синаптиро дар бар мегирад, ки ин омезиши ҳубобчаҳои синаптиро бо мембранаи пресинаптигии интиҳои асаб блок мекунад<ref>Foran PG, Mohammed N, Lisk GO, et al. (2003). «Evaluation of the therapeutic usefulness of botulinum neurotoxin B, C1, E, and F compared with the long lasting type A. Basis for distinct durations of inhibition of exocytosis in central neurons». J. Biol. Chem. 278 (2): 1363-71. doi:10.1074/jbc.M209821200. PMID 12381720.</ref>. Патогенези ботулизми захмӣ ва ботулизми навзодон бо он фарқ мекунад, ки сироят бо [[Споры бактерий|спора]]ҳо ба амал меояд, ки онҳо дар шароити анаэробии захм ё дар натиҷаи хусусиятҳои флора ва фаъолияти ферментии рӯдаи кӯдакони ширхор ба шаклҳои вегетативӣ мубаддал мешаванд. Синдромҳои [[гастроэнтерит]] ва заҳролудшавӣи сироятӣ дида намешаванд<ref name="вестник"/><ref name="shuv"/>. '''Тағйироти патологоанатомӣ''' ҳангоми ботулизм хусусияти ғайрихос доранд. Онҳо дар натиҷаи [[гиперемия]], пуробии узвҳои дохилӣ, варами мағзи сар, хунрезиҳои нуқтагӣ ба пардаи луобӣи тракти меъдаю рӯда ба вуҷуд меоянд. Нишонаҳои вайроншавии хурдгардиши хун дар мағзи сар зоҳир мегарданд. Дар ин ҳолат тағйироти харобиовари ҳуҷайраҳои асаб мӯътадил мебошанд<ref name="timch"/>. == Нишонаҳои клиникӣ == Давраи инкубатсионӣ (ниҳонӣ) аз чанд соат то 2—5 рӯз давом мекунад ва ба ҳисоби миёна 18—24 соатро ташкил медиҳад. Ҳангоми кӯтоҳтар будани давраи ниҳонӣ, ҷараёни беморӣ вазнинтар мушоҳида мешавад. Манзараи клиникии ботулизм аз се синдроми асосӣ иборат аст<ref name="medkurs.ru">{{cite web | author = | author-link = | date = | url = [http://www.medkurs.ru/sickness_catalog/infectious/botulism/3220.html](http://www.medkurs.ru/sickness_catalog/infectious/botulism/3220.html) | title = Клиника и диагностика ботулизма | work = | publisher = | access-date = 2009-07-27 | lang = | description = | archive-url = [https://www.webcitation.org/5wAXrk8IE?url=http://www.medkurs.ru/sickness_catalog/infectious/botulism/3220.html](https://www.webcitation.org/5wAXrk8IE?url=http://www.medkurs.ru/sickness_catalog/infectious/botulism/3220.html) | archive-date = 2011-02-01 | url-status = live }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: * фалаҷӣ; * меъдаю рӯдаӣ; * заҳролудшавии умумӣ. Одатан, беморӣ шадидан бо синдроми заҳролудшавии ғизоӣ ([[дилбеҳузурӣ]], [[қайкунӣ]], баъзан дард дар [[шикам]], наҷосати обакӣ) оғоз меёбад. Қайкунӣ ва дарунравӣ кӯтоҳмуддат буда, натиҷаи токсинемия мебошанд. Сипас эҳсоси дамкунии [[желудок|меъда]], [[метеоризм]], [[қабзият]] ба амал меояд, ки ин маънои оғози [[парези]] тракти меъдаю рӯдаро дорад. Нишонаҳои неврологӣ ё ҳамзамон бо нишонаҳои меъдаю рӯда ё пас аз нопадид шудани онҳо пайдо мешаванд. Нишонаҳои барвақти хостарини ботулизм вайроншавии биноӣ, хушкӣ дар даҳон ва сустии мушакҳо мебошанд. Беморон аз «туман», «тӯр дар пеши чашмон» шикоят мекунанд, ашёҳои наздикро бад мебинанд, хондан аз сабаби парези аккомодатсия ва дубинӣ душвор ё ғайриимкон мегардад. Ҳангоми муоина беморон беҳол, беҳаракат буда, рӯй ниқобмонанд мешавад. Птози яктарафа ё дутарафа дида мешавад. Гавҳаракҳо васеъ шудаанд, ба нур суст ҷавоб медиҳанд ё умуман ҷавоб намедиҳанд; нистагм, чашмкаҷӣ, вайроншавии конвергенсия ва аккомодатсия имконпазир аст. Анизокорияи сабук буда метавонад. Забон бо душворӣ бароварда мешавад. Дарди сар, беҳолӣ пайдо мешавад, ҳарорати бадан, чун қоида, мӯътадил ва камтар ҳолатҳо субфебрилӣ мебошад. То охири шабонарӯз гипермоторикаи МРӮ бо [[атония]] иваз мешавад. Сустии мушакҳо аввал дар [[мышца|мушак]]ҳои пушти гардан зоҳир мешавад, ки дар натиҷа сар хам мешавад ва беморон маҷбуранд онро бо [[рука|даст]]ҳояшон нигоҳ доранд. Бинобар сустии мушакҳои байниқабургагӣ нафаскашӣ сатҳӣ ва базӯр намоён мешавад. Ҳангоми паст шудани фаъолияти ҳаракатӣ ҳассосият пурра боқӣ мемонад. Пардаи луобӣ, ҳалқ — сурхи дурахшон аст, дар фазои болои ҳанҷара луоби ғафс ва часпак ҷамъ мешавад, ки ин баъзан боиси ташхиси нодурусти ангина мегардад. Ботулизм бо вайроншавии вазифавии системаи дилу раг ҳамроҳӣ мекунад. Ҳангоми [[таҳлили клиникии хун]] [[лейкоцитози]] мӯътадил мушоҳида мешавад<ref name="shuv"/><ref name="medkurs.ru"/>. Шифоёбӣ ҳангоми ботулизм оҳиста ба амал меояд. Яке аз нишонаҳои аввалини беҳбудӣ барқароршавии оби даҳон мебошад. Нишонаҳои неврологӣ тадриҷан нест мешаванд. Барқароршавии пурраи биноӣ ва қувваи мушакҳо аз ҳама дертар ба амал меояд. Вайроншавии биноӣ метавонад чанд моҳ давом кунад. Сарфи назар аз вайроншавиҳои вазнини неврологӣ, дар шахсони аз ботулизм шифоёфта ягон оқибати беморӣ боқӣ намемонад<ref name="medlib">. Осиятҳои бештар маъмули ботулизм [[пневмония]]-и аспиратсионӣ, ателектазҳо ва трахеобронхитҳои чиркдор мебошанд. Азбаски [[ботулотоксин]] муқовимати масунии организмро паст мекунад, хатарро осиятҳои вобаста ба усулҳои инвазивии табобат (интубация, трахеостомия, ИВЛ, катетеризатсия-и [[масона]]) ташкил медиҳанд. Яке аз осиятҳои хостарини беморӣ [[сывороточная болезнь|бемории хунобавӣ]] мебошад, ки тақрибан дар ҳар бемори сеюм, ки бо хунобаи зиддиботулинӣ табобат мегирад, инкишоф меёбад. Ҳолати критикӣ ҳангоми ботулизм [[острая вентиляционная дыхательная недостаточность|норасоии шадиди вентилятсионии нафас]] мебошад, ки сабаби асосии марги беморон мебошад<nowiki><ref name="medlib">Маълумот дар бораи сарчашма аз med-lib.ru</nowiki></ref>. == Ташхис == === Усулҳои ташхис === Усулҳои умумиклиникии ташхис, ба монанди таҳлили пешоб, наҷосат, ягон хусусияти хоси ботулизмро надоранд. Бо назардошти вайроншавиҳои вазнини метаболикӣ, назорати ҳолати кислотаю ишқорӣ дар динамика нишон дода мешавад. Ҳангоми ташхиси тафриқавӣ бо [[сироятҳои асаб]], таҳқиқи ликвор (ки ҳангоми ботулизм тағйир намеёбад) аҳамияти калон дорад. Мавод барои ''таҳқиқи бактериологӣ'' наҷосат ва массаҳои қайкунӣи бемор, обҳои шустушӯии [[меъда]] ва [[рӯда]], мундариҷаи захмҳо (ҳангоми ботулизми захмӣ) ва ғизои гумонбаршуда мебошанд. Азбаски фавран гузоштани ташхиси «ботулизм» дар бемори калонсол душвор аст, дар маводи таҳқиқшаванда мавҷудияти токсинро муайян мекунанд. Таҳқиқот дар мушҳои сафед гузаронида мешавад. Ба онҳо ба дохили шикам моеъеро, ки пас аз сентрифуга кардани хунобаи хуни бемор бо омехтаи хунобаи зиддиботулинии навъҳои А, В, Е гирифта шудааст, мегузаронанд. Таҳқиқот 4 рӯз давом мекунад. Дар ин муддат мушҳое, ки бо он навъи антитоксине, ки бемориро дар бемор ба вуҷуд овардааст, муҳофизат нашудаанд, нобуд мешаванд. Мушҳое, ки ба онҳо хунобаи мувофиқ ба навъи токсини дар хуни бемор буда гузаронида шудааст, зинда мемонанд<ref name="voz"/>. Таҳқиқоти серологӣ гузаронида намешавад, зеро беморӣ бо ҳосилшавии титрҳои баланди антителоҳо ҳамроҳӣ намекунад, ки ин ба вояи ночизи токсин вобаста аст<ref name="О. К. Позднеев">{{книга |автор = О. К. Позднеев |заглавие = Медицинская микробиология |место = |издательство = |год = 2001 |страницы = 325—328 |ISBN = }}</ref>. === Меъёрҳои ташхис === Дар рӯзҳои аввали беморӣ муайян кардани ташхис хеле душвор аст. Ба гузоштани ташхис мавҷудияти омилҳои зерин кӯмак мерасонад<ref name="voz"/>: * истеъмоли ғизое аз ҷониби бемор, ки метавонад бо токсини ''<u>Clostridium botulinum</u>'' олуда бошад; * набудани табларза; * авҷ гирифтани сустии мушакҳо; * камшавии оби даҳон (хушкии даҳон); * дамкунии шикам, нигоҳдории наҷосат; * мавҷудияти нишонаҳои чашмӣ (норавшании биноӣ, мидриаз ва ғайра); * нишонаҳои норасоии нафас; * эҳсоси нороҳатӣ, тағйир ёфтани [[тембр]]и овоз. === Ташхиси тафриқавӣ === Сарфи назар аз манзараи клиникии возеҳ, шумораи зиёди хатогиҳо ҷой доранд, ки ин ба кам вохӯрдани беморӣ ва шиносоии нокифояи табибон бо он вобаста аст. Бештар ба ҷои ташхиси «ботулизм» сирояти заҳролудшавии ғизоӣ, вайроншавии гардиши хуни мағзи сар, буҳрони гипертоникӣ, энцефалит, заҳролудшавӣ аз занбӯруғ ва миастения ташхис карда мешаванд<ref name="niharm.am">{{cite web |author = |author-link = |date = |url = [http://www.niharm.am/Public/Butul/BOOK_Botulism/DifDiagnostika.pdf](http://www.niharm.am/Public/Butul/BOOK_Botulism/DifDiagnostika.pdf) |title = Дифференциальная диагностика ботулизма |format = pdf |work = |publisher = |access-date = 2009-08-09 |lang = |description = |url-status = dead }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Табобат == === Алгоритми табобати беморон === Алгоритми табобати интенсивии беморони ботулизм инҳоро дар бар мегирад<ref>{{cite web | author = | author-link = | date = | url = [http://anesth.medi.ru/OMSK/omsk1205.htm](http://anesth.medi.ru/OMSK/omsk1205.htm) | title = Интенсивная терапия ботулизма | work = | publisher = | access-date = 2009-07-30 | lang = | description = | archive-url = [https://web.archive.org/web/20041028052705/http://anesth.medi.ru/omsk/omsk1205.htm](https://web.archive.org/web/20041028052705/http://anesth.medi.ru/omsk/omsk1205.htm) | archive-date = 2004-10-28 | url-status = dead }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: * Шустани меъда барои хориҷ кардани боқимондаҳои токсин аз меъда; * диализи рӯда (бо маҳлули 5 %-и сода); * хунобаи зиддитоксинӣ (навъҳои А, C, Е бо 10 000 ME, навъи В — 5 000 ME); * гузаронидани маҳлулҳо бо мақсади дезинтоксикатсия ва ислоҳи вайроншавиҳои обу электролитӣ; * табобати зиддибактериявӣ; * оксигенатсияи гипербарӣ ҳамчун воситаи рафъи гипоксия; * табобати осиятҳо. === Табобати умумӣ === Табобати ботулизм аз ду самт иборат аст. Аввал — пешгирии ҳосилшавии токсин дар организм, хориҷ кардани заҳр аз организм ва безарар гардонидани токсини дар хун буда. Дуюм — рафъи тағйироти патологии дар натиҷаи ботулотоксин ба амал омада<ref name="nikif"/>. Ҳамаи беморон ва шахсони гумонбар ба ботулизм бояд ҳатман дар беморхона бистарӣ карда шаванд. Табобатро аз шустани меъда ва рӯда бо маҳлули 2 %-и гидрокарбонати натрий (сода) оғоз мекунанд. Шустани меъда дар 1—2 рӯзи аввали беморӣ, вақте ки дар меъда ҳанӯз метавонад ғизои олуда боқӣ монда бошад, муфид аст. Шустанро бо истифода аз [[Зонд (мединское оборудование)|зонд]] анҷом медиҳанд<ref name="shuv"/><ref name="yash"/><ref name="voz"/>. Инчунин энтеросорбентҳо (полифепан, энтеродез ва ғайра) таъин карда мешаванд. Ҳар рӯз ба дохили раг 400 мл лактасол, пешобронҳо (фуросемид, лазикс 20—40 мг) мегузаронанд. Назорати мувозинати обу электролитҳо зарур аст. Воситаҳои дастгирии метаболикӣ, ба монанди омехтаҳои глюкоза-калий-магний, рибоксин, АТФ, витаминҳо (асосан гурӯҳи В) таъин карда мешаванд<ref name="crimea"/>. [[Глюкокортикоидҳо]] ҳамчун пульс-терапия барои пешгирии аксуламалҳои аллергӣ ҳангоми гузаронидани хунобаҳои зиддитоксинӣ ва барои табобати бемории хунобавӣ истифода мешаванд<ref name="crimea"/>. Дар табобати ботулизм инчунин аз антибиотикҳо истифода мебаранд. Онҳоро барои пешгирӣ ва табобати [[Илтиҳоб|илтиҳобҳо]], ки аз ҷониби ангезандаи ботулизми ба рӯда воридшуда ба амал меоянд, инчунин барои пешгирии осиятҳо ([[пневмония]], цистит) таъин мекунанд. Агар фурӯбарӣ вайрон нашуда бошад, левомицетин ба миқдори 0,5 грамм 4 бор дар як шабонарӯз дар тӯли 5 рӯз ё ампициллин таъин карда мешавад<ref name="voz"/><ref name="nikif"/><ref name="crimea">Маълумоти пурра дар бораи Қрим ё сарчашмаи мушаххас.</ref>. === Хунобаи зиддитоксинӣ === [[Хунобаҳои зиддитоксинӣ]] бо роҳи эмкунии аспон бо вояҳои афзояндаи [[анатоксин]]ҳо гирифта мешаванд. Таъсири хунобаҳо ба безарар гардонидани токсинҳои аз ҷониби ангезанда ҳосилшуда нигаронида шудааст. Таъсири табобатии хуноба аз ташаккули комплекси заҳрноки токсин — антитело ҳангоми тамоси мустақим байни ботулотоксини дар хуни бемор буда ва антителоҳои хунобавӣ иборат аст<ref name="nikif"/>. '''Табобат бо хунобаи зиддитоксинӣ''' Барои пешгирӣ ва табобати ботулизм хунобаҳои зиддитоксинии зиддиботулинӣ истифода мешаванд. Хуноба пас аз муайян кардани ҳатмии ҳассосияти бемор ба сафедаи асп бо ёрии санҷиши дохилипӯстӣ истифода мешавад. Ба беморон ва ҳамаи шахсони маҳсулоти боиси заҳролудшавиро истеъмол карда, хунобаи поливалентии зиддитоксинӣ таъин карда мешавад. Як вояи табобатӣ барои антитоксинҳои навъи А, С, Е 10 000 ME ва навъи В — 5 000 ME-ро ташкил медиҳад. Ҳангоми шакли сабук — дар шабонарӯзи аввал — ду воя, рӯзи дигар як воя аз ҳар се навъи хунобаи А, В, С. Ҳамагӣ барои курси табобат 2—3 воя. Хуноба ба дохили раг ё мушак пас аз десенсибилизатсияи пешакӣ (усули [[Безредка]]) гузаронида мешавад<ref name="timch"/><ref name="eurolab.ua"/>. Ҳангоми шакли миёна ва вазнин миқдори вояҳо ва зудии гузаронидани онҳо зиёд карда мешавад. Ҳатман санҷиши ҳассосият ба сафедаи бегона гузаронида мешавад. Аз хуноба осиятҳои гуногун ба амал омада метавонанд, ки хатарноктарини онҳо [[шоки анафилактикӣ]] мебошад. Дар ҳафтаи дуюми беморӣ метавонад бемории хунобавӣ инкишоф ёбад<ref name="voz"/>. == Пешгирии бемориҳо ва заҳролудшавӣ == Пешгирии ботулизми ғизоӣ бинобар паҳншавии васеи ботулина дар табиат ва устувории он ба шароити номусоиди [[муҳити атроф]] душвор аст. Чораҳои асосии пешгирикунанда фароҳам овардани шароите мебошанд, ки ба афзоиш ва зиёдшавии спораҳои бактерияҳо монеъ мешаванд ва пешгирии воридшавии ангезанда ба ғизо мебошад<ref name="nikif"/>. Маҳсулоти консервашудаи худсохт дар зарфҳои сахт басташуда барои одам хатарноктарин мебошанд, зеро дар шароити хона ба нобудшавии пурраи ''<u>Clostridium botulinum</u>'' ноил шудан ғайриимкон аст. Ин бештар ба занбӯруғҳо дахл дорад. Пеш аз истеъмоли консерваҳо, зарур аст, ки зарфҳои кушодашуда дар ҳарорати 100 °C дар тӯли 30 дақиқа (дар оби ҷӯшон) барои нест кардани токсин гарм карда шаванд. Маҳсулоти ғизоие, ки аз коркарди ҳароратӣ намегузаранд (моҳии шӯр ва дуддодашуда, чарбу, ҳасибҳо), бояд дар ҳарорати на баландтар аз 10 °C нигоҳ дошта шаванд<ref name="nikif"/>. Пешгирии ботулизми захмӣ ба коркарди аввалияи ҷарроҳии захм вобаста аст<ref>{{Книга|автор=Змызгова А. В.|заглавие=Краткая Медицинская Энциклопедия|ответственный=Гл. ред. [[Петровский, Борис Васильевич|Б. В. Петровский]]|год=1989|часть=Ботулизм|издание=2-е изд|место=М.|издательство=[[Советская энциклопедия]]|том=1: А — Кривошея|страницы=175—176|страниц=624}}</ref>. == Пешгӯӣ == Ҳангоми барвақт гузаронидани хунобаи зиддиботулинӣ пешгӯӣ мусоид аст. Бе истифодаи усулҳои муосири табобат фавт метавонад 30—60%-ро ташкил диҳад. Марг, чун қоида, аз фалаҷи мушакҳои нафаскашӣ ва гипоксияи минбаъда (норасоии нафас) фаро мерасад. Табобати саривақтии беморӣ фоизи фавтро то 10% ва дар марказҳои махсусгардонидашуда то 3—4% коҳиш медиҳад. Дар сурати набудани имконияти гузаронидани таҳвияи сунъии шуш, 65%-и беморон нобуд мешаванд. Давраи барқароршавӣ якчанд моҳ давом карда, бо шифоёбии комил анҷом меёбад<ref name="yash"/>. == Ботулизм дар дигар ҳайвонот == Бисёр намудҳои ширхӯрон ва паррандагон ба ботулизм гирифтор мешаванд. Дар шароити табиӣ хуруҷи ботулизм дар байни ҳайвоноти намудҳои алоҳида бо токсинҳои навъҳои ҷудогона ба амал меояд. Дар аспон ботулизм бештар аз ҷониби токсини гурӯҳи В, камтар — токсинҳои А ва С; дар говҳо — токсинҳои навъҳои D ва С ба вуҷуд меояд; гӯсфандон, норкаҳо ва мурғон ба токсини навъи С ҳассос мебошанд.<ref>{{Книга|автор=Р. Ф. Сосов и др.|заглавие=Эпизоотология|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Колос|год=1969|страницы=|страниц=400|isbn=|isbn2=}}</ref> == Эзоҳ == == Адабиёт == * Руководство по инфекционным болезням. Под ред. Ю. В. Лобзина. — СПб.: «Фолиант», 2000. — 932 с. * [[http://tapemark.narod.ru/zdorovje/1974-07-09.html](http://tapemark.narod.ru/zdorovje/1974-07-09.html) Яд, заготовленный впрок] // «Здоровье». — 1974. — № 7. [[Гурӯҳ:Сироятҳои бактериявӣ]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои дорои пайдоиши ғизоӣ]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои системаи асаб]] <references /> [[Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зоонозҳо]] af9e6m4pez00xh0r63u4txs3q4rhl0v 0 328049 1493786 1475288 2026-11-12T03:07:48Z Zosya95 54344 1493786 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Италия}} Ҷеноа |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи крикет ва футболи «Ҷеноа» <br> ({{lang-it|Genoa Cricket and Football Club SpA}}) |лақаб = «Грифон» ({{lang-it|il Grifone}}) <br> «Сурху кабудҳо» ({{lang-it|Rossoblù}}) |таъсис = 07.09.1893 |барҳам = |майдон = «[[Луиҷи Феррарис (варзишгоҳ)|Луиҷи Феррарис]]», [[Генуя]] |ғунҷоиш = 36 598 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} 777 Partners |президент = {{Расми парчам|Руминия}} Ден Суку |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Италия}} [[Даниеле Де Росси]] |капитан = {{Расми парчам|Италия}} [[Маттиа Бани]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = «Pulsee» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = '''ҷойи 16-ум''' |сайт = https://genoacfc.it/ |pattern_la1 = _genoa2526h |pattern_b1 = _genoa2526h |pattern_ra1 = _genoa2526h |pattern_sh1 = _genoa2526h |pattern_so1 = _genoa2526hl |leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = 000040 |socks1 = 000040 |pattern_la2 = _genoa2526a |pattern_b2 = _genoa2526a |pattern_ra2 = _genoa2526a |pattern_sh2 = _genoa2526a |pattern_so2 = _genoa2526al |leftarm2 = |body2 = |rightarm2 = |shorts2 = |socks2 = |pattern_la3 = _genoa2526t |pattern_b3 = _genoa2526t |pattern_ra3 = _genoa2526t |pattern_sh3 = _genoa2526t |pattern_so3 = |leftarm3 = 1F3246 |body3 = 1F3246 |rightarm3 = 1F3246 |shorts3 = F2002E |socks3 = 1F3246 }} '''«Ҷе́ноа»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи крикет ва футболи «Ҷе́ноа»''', {{lang-it|Genoa Cricket and Football Club}}; {{IPA-it|ˈdʒɛːnoa}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Генуя]], ки дар [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] ҳузур дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == [[Акс:Stadio Luigi Ferraris di Genova.jpg|мини|240px|Варзишгоҳи «Луиҷи Феррарис»]] == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (9):''' 1898, 1899, 1900, 1902, 1903, 1904, 1914/15, 1922/23, 1923/24 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (4):''' 1901, 1905, 1927/28, 1929/30 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1936/37 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1939/40 * [[Акс:Serie B icon.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (6):''' 1934/35, 1952/53, 1961/62, 1972/73, 1975/76, 1988/89 * '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи С]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 1970/71 === Байналмилалӣ === [[Акс:1962 Cup of the Alps - Genoa CFC.jpg|мини|240px|«Ҷеноа» ғолибиятро дар Ҷоми Алп ҷашн мегирад]] * '''[[Ҷоми Алп]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1961/62, 1963/64 * '''[[Ҷоми ингло-итолиёвӣ]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1994/95 * '''[[Ҷоми Митропа]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1989/90 * [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Ҷоми УЕФА]] / [[Лигаи Урупо УЕФА]]''' ** '''Нимниҳоӣ:''' 1991/92 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.genoacfc.it/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Ҷеноа»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] 6nr8cvwjiajgjw0i0cg0j3llc1el8nk 0 328120 1493778 1473902 2026-11-12T02:56:24Z Zosya95 54344 1493778 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Италия}} Парма |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Парма» <br> ({{lang-it|Parma Calcio 1913}}) |лақаб = «Салибиён» ({{lang-it|Crociati}}) <br> «Зард обиҳо» ({{lang-it|Gialloblù}}) <br> «Ҳертсогиҳо» ({{lang-it|Ducali}}) |таъсис = 27.07.1913 <br>''(ба номи Verdi Foot Ball Club)'' |барҳам = |майдон = «[[Эннио Тардини (варзишгоҳ)|Эннио Тардини]]»<ref name="stadium">{{cite news|url=http://fcparma.com/descrizione-stadio/?lang=en|title=Club stadium|publisher=Официальный сайт ФК «Пармы»|date=|access-date=2013-09-13|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20130915163843/http://fcparma.com/descrizione-stadio/?lang=en|archive-date=2013-09-15}}</ref>, [[Парма]] |ғунҷоиш = 27 906 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} Krause Group<ref name="usa">{{cite web|title=«Парму» купила американская компания|url=https://www.sport-express.ru/football/italy/news/parmu-kupila-amerikanskaya-kompaniya-1711625/|website=sport-express.ru|date=2020-09-18|access-date=2022-09-06|lang=ru|archive-date=2023-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231030065505/https://www.sport-express.ru/football/italy/news/parmu-kupila-amerikanskaya-kompaniya-1711625/|url-status=live}}</ref> |президент = {{Расми парчам|ИМА}} Кайл Краузе<ref name="usa" /> |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Испания}} [[Карлос Куеста]] |капитан = {{Расми парчам|Италия}} [[Энрико Дел Прато]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = «Prometeon» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = '''ҷойи 13-ум''' |сайт = https://www.parmacalcio1913.com/ |pattern_la1 = _parma2526h |pattern_b1 = _parma2526h |pattern_ra1 = _parma2526h |pattern_sh1 = _monterrey1213t1 |pattern_so1 = _monterrey1213t1 |leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = 000000 |socks1 = 000000 |pattern_la2 = _parma2526a |pattern_b2 = _parma2526a |pattern_ra2 = _parma2526a |pattern_sh2 = _parma2526a |pattern_so2 = _parma2526al |leftarm2 = FADC2E |body2 = FADC2E |rightarm2 = FADC2E |shorts2 = FADC2E |socks2 = FADC2E |pattern_la3 = _parma2526t |pattern_b3 = _parma2526t |pattern_ra3 = _parma2526t |pattern_sh3 = _parma2526t |pattern_so3 = |leftarm3 = FFFFFF |body3 = FFFFFF |rightarm3 = FFFFFF |shorts3 = FFFFFF |socks3 = FFFFFF }} '''«Па́рма»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Парма»''', {{lang-it|Parma Calcio 1913}}; {{IPA-it|ˈparma}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Парма]], ки дар [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] ҳузур дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == [[Акс:Stadio Ennio Tardini.jpg|right|thumb|«Варзишгоҳи Эннио Тардини»|250px]] == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон:''' 1996/97 ** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (2):''' 1992/93, 1994/95 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (3):''' 1991/92, 1998/99, 2001/02 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1994/95, 2000/01 * [[Акс:Supercoppaitaliana.png|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Итолиё|Суперҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1999 * [[Акс:Serie B icon.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 2023/24 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (2):''' 2008/09, 2017/18 * '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи С]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (4):''' 1953/54, 1972/73, 1983/84, 1985/86 * '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи D]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (2):''' 1969/70, 2015/16 === Байналмилалӣ === * [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Ҷоми УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1995, 1999 * [[Акс:Cup Winners Cup Trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1993 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1994 * [[Акс:UEFA - Super Cup.png|15px]] '''[[Суперҷоми УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' [[Суперҷоми УЕФА 1993|1993]] == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.parmacalcio1913.com/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Парма»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] py79ya1ujyuctwn1mghcmqo25dl89fp 0 328125 1493777 1461314 2026-11-12T02:55:29Z Zosya95 54344 1493777 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Италия}} Эллас Верона |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Эллас Верона» <br> ({{lang-it|Hellas Verona Football Club}}) |лақаб = «Зард обиҳо» ({{lang-it|Gialloblù}}) <br> «Мастифҳо» ({{lang-it|Mastini}}) <br> «Скалигерҳо» ({{lang-it|Scaligeri}}) |таъсис = 1903 |барҳам = |майдон = «[[Маркантонио Бентегоди (варзишгоҳ)|Маркантонио Бентегоди]]», [[Верона]] |ғунҷоиш = 39 211 |молик = «Presidio Investors» |президент = {{Расми парчам|ИМА}} Итало Занзи |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Италия}} [[Паоло Дзанетти]] |капитан = {{Расми парчам|Италия}} [[Марко Фараони]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = «Aircash» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2024/2025|2024/25]] |мавқеъ = '''ҷойи 14-ум''' |сайт = https://www.hellasverona.it/ |pattern_la1 = _verona2526h |pattern_b1 = _verona2526h |pattern_ra1 = _verona2526h |pattern_sh1 = _verona2526h |pattern_so1 = _verona2526hl |leftarm1 = 273768 |body1 = 273768 |rightarm1 = 273768 |shorts1 = 273768 |socks1 = 273768 |pattern_la2 = _verona2526a |pattern_b2 = _verona2526a |pattern_ra2 = _verona2526a |pattern_sh2 = _verona2526a |pattern_so2 = _verona2526al |leftarm2 = FEE124 |body2 = FEE124 |rightarm2 = FEE124 |shorts2 = FEE124 |socks2 = FEE124 |pattern_la3 = _verona2526t |pattern_b3 = _verona2526t |pattern_ra3 = _verona2526t |pattern_sh3 = _verona2526t |pattern_so3 = _verona2526tl |leftarm3 = 7D8987 |body3 = 7D8987 |rightarm3 = 7D8987 |shorts3 = 7D8987 |socks3 = 7D8987 }} '''«Эллас Верона»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Эллас Верона»''', {{lang-it|Hellas Verona Football Club}}; {{IPA-it|ˈɛllaz veˈroːna}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Верона]], ки дар [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] ҳузур дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 1984/85 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' 1975/76, 1982/83, 1983/84 * [[Акс:Serie B icon.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (3):''' 1956/57, 1981/82, 1998/99 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.hellasverona.it/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Эллас Верона»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1903]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] lyzkapq1ti7t8d6wvnlh7sylbkh1lz5 0 328231 1493591 1457684 2026-11-11T15:26:35Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493591 wikitext text/x-wiki {{Барномаи телевизионӣ|филмноманавис=|жанр=|забон=[[Забони дарӣ]]|шабака=https://amdb.af/serial/aml00134/|imdb_id=|Бари сурат=|Ранг=|бари сурат=|тавсифи сурат=|тасвир=}} '''Духтарони Арбоб''' ([[Забони дарӣ]]: دختران ارباب) як сериали телевизионии [[Драма (ҷинси адабиёт)|драмавӣ]] - [[Комедия|мазҳакавии]] афғонӣ бо [[Забони дарӣ|забони форсии дарӣ]] аст, ки коргардонаш '''Муҳаммад Мусо Козимӣ''' ва таҳиякунандаи он '''People Media''' мебошад. Ин силсила ба ҳаёти якчанд занони ҷавон ва таҷрибаҳои иҷтимоӣ ва оилавии онҳо тамаркуз мекунад ва дар платформаҳои онлайн ва шабакаҳои иҷтимоӣ шунавандагони васеъро ҷалб кардааст. == Қитъа == Достони '''''"Духтарони Арбоб"''''' дар бораи гурӯҳе аз занони ҷавон, мустақил ва далеру шуҷоъ аст, ки дар хонае ба марде тааллуқ доранд, ки бо номи '''"Арбоб" маъруф аст.''' Ривоят бо вохӯрии онҳо бо ду мотосиклсавор оғоз мешавад ва тадриҷан ба низоъҳо, фирорҳо, интиқомгирӣ ва муносибатҳои мураккаби оилавӣ табдил меёбад. Дар тӯли силсила, мавзӯъҳо ба монанди муносибатҳои ошиқона, баҳсҳои оилавӣ, нобаробарии иҷтимоӣ, мақоми занон дар ҷомеа, зӯроварӣ ва юмори вазъиятӣ тасвир шудаанд. Намоиш драмаи иҷтимоиро бо лаҳзаҳои ҳаҷвӣ муттаҳид мекунад ва сабки намоишномаҳои маъмули интернетиро пайгирӣ мекунад.<ref>{{Cite web|url=https://amdb.af/serial/aml00134/|title=Girls of Arbab – Afghanistan Movie Database (AMDB)|website=amdb.af|lang=fa|accessdate=1 February 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260213071017/https://amdb.af/serial/aml00134/|archivedate=2026-02-13}}</ref><ref>{{Citation|title=دختران ارباب (سریال)|date=2026-02-02|work=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد|url=https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%A8_(%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84)&oldid=43363627|access-date=2026-02-09|language=fa}}</ref> == Актёрҳо == {| class="wikitable" !Ҳунарпеша !Нақш !Эзоҳҳо |- |Кубра Абдуллоҳӣ |Арӯси Арбоб (Бирӣ) | |- |Нилуфар Ҳарамӣ | | |- |Меҳдии Абдуллоҳӣ |Бакул | |- |Сетайеш Ализода |Фарзона | |- |Муҳаммад Ризоӣ |Писари Арбоб | |} == Қабул ва таъсир == '''"Духтарони Арбоб"''' бинобар дахолати мустақим бо масъалаҳои иҷтимоӣ, ҳузури намоёни қаҳрамонҳои зан ва оҳанги ҷасуронаи ривоятии он вокунишҳои гуногун гирифтанд. Баъзе тамошобинон онро инъикоси воқеиятҳои муайяни иҷтимоӣ медонанд, дар ҳоле ки дигарон равиши достонгӯӣ ва сифати техникии онро танқид кардаанд. Бо вуҷуди ин, ин силсилафилм намунаи назарраси рушди намоишномаҳои драмавии онлайн дар Афғонистон ҳисобида мешавад. == Адабиёт == <references /> 8zb5199upqp874hotv1eigwndhcp6up 0 328245 1493775 1473175 2026-11-12T02:54:18Z Zosya95 54344 1493775 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Фаронса}} Авр |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи варзишии Авр <br> ({{lang-fr|Le Havre Athletic Club}}) |лақаб = Обию кабуди баҳрӣ <br> ({{lang-fr|Les Ciel et Marine}}) |таъсис = 1884 |барҳам = |майдон = «[[Стад Осеан]]», [[Авр]] |ғунҷоиш = 25 178 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} Blue Crow Sports Group |президент = {{Расми парчам|ИМА}} Винсент Волп |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Фаронса}} [[Дидие Дигар]] |капитан = {{Расми парчам|Сенегал}} [[Аруна Сангате]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = Winamax |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]] |мавсим = 2025/2026 |мавқеъ = ҷойи '''14-ум''' |сайт = https://hac.football/fr |pattern_la1 = _lehavre2526h |pattern_b1 = _lehavre2526h |pattern_ra1 = _lehavre2526h |pattern_sh1 = _lehavre2526h |pattern_so1 = |body1 = 7ABDE8 |leftarm1 = 122E60 |rightarm1 = 122E60 |shorts1 = 122E60 |socks1 = 122E60 |pattern_la2 = _lehavre2526a |pattern_b2 = _lehavre2526a |pattern_ra2 = _lehavre2526a |pattern_sh2 = _lehavre2526a |pattern_so2 = _lehavre2526al |body2 = FFB696 |leftarm2 = FFB696 |rightarm2 = FFB696 |shorts2 = FFB696 |socks2 = FFB696 |pattern_la3 = _lehavre2526t |pattern_b3 = _lehavre2526t |pattern_ra3 = _lehavre2526t |pattern_sh3 = _lehavre2526t |pattern_so3 = _lehavre2526tl |body3 = FBF1D7 |leftarm3 = FBF1D7 |rightarm3 = FBF1D7 |shorts3 = FBF1D7 |socks3 = B34A68 }} '''«Авр»''' ({{lang-fr|Le Havre Athletic Club}}, {{Audio-IPA|Fr-Le Havre.ogg|[lə ˈɑːvʀ]}}) — бошгоҳи футболи [[Фаронса|фаронсавӣ]], ки шаҳри [[Авр]]ро дар [[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]-и Фаронса намояндагӣ мекунад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Ligue 1 Trophy 2024.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]''' ** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм:''' 1950/51 * [[Акс:Ligue 2 trophy.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 2]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (6):''' 1937/38, 1958/59, 1984/85, 1990/91, 2007/08, 2022/23 * [[Акс:Coupe de France trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1958/59 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1919/20 * [[Акс:Trophée des Champions.svg|17px]] '''[[Суперҷоми футболи Фаронса|Суперҷоми Фаронса]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1959 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://hac.football/fr Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Авр»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1884]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса]] p8l2y15p0pshuadghe5nqm9kbkrfrsc 0 328266 1493776 1453890 2026-11-12T02:54:59Z Zosya95 54344 1493776 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Фаронса}} Лорян |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи Лорян <br> ({{lang-fr|Football Club Lorient-Bretagne Sud}}) |лақаб = Мерлузиҳо <br> ({{lang-fr|Les Merlus}}) |таъсис = 02.04.1926 |барҳам = |майдон = «[[Стад дю Мустуар]]», [[Лорян]] |ғунҷоиш = 18 890 |молик = {{Расми парчам|Фаронса}} Лоик Фери 60% <br> {{Расми парчам|ИМА}} Билл Фоли 40% |президент = {{Расми парчам|Фаронса}} Лоик Фери |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Фаронса}} [[Оливие Панталони]] |капитан = {{Расми парчам|Фаронса}} [[Лоран Абержел]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = «Jean Floc'h» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]] |мавсим = 2024/2025 |мавқеъ = {{афзоиш}} [[Акс:golden star.svg|20px|Қаҳрамони феълӣ]] '''Ғолиби''' [[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]] |сайт = https://www.fclorient.bzh/ |pattern_la1 = _lorient2526h |pattern_b1 = _lorient2526h |pattern_ra1 = _lorient2526h |pattern_sh1 = _lorient2526h |pattern_so1 = _lorient2526hl |body1 = FF5F00 |leftarm1 = FF5F00 |rightarm1 = FF5F00 |shorts1 = 000000 |socks1 = FFFFFF |pattern_la2 = _lorient2526a |pattern_b2 = _lorient2526a |pattern_ra2 = _lorient2526a |pattern_sh2 = _lorient2526a |pattern_so2 = _lorient2526al |body2 = |leftarm2 = |rightarm2 = |shorts2 = |socks2 = |pattern_la3 = _lorient2526t |pattern_b3 = _lorient2526t |pattern_ra3 = _lorient2526t |pattern_sh3 = _lorient2526t |pattern_so3 = _lorient2526tl |body3 = 000000 |leftarm3 = 000000 |rightarm3 = 000000 |shorts3 = 000000 |socks3 = 000000 }} '''«Лоря́н»''' ({{lang-fr|FC Lorient-Bretagne Sud}}, {{IPA-fr|lɔʁjɑ̃ bʁətaɲ syd}}) — бошгоҳи футболи [[Фаронса|фаронсавӣ]], ки шаҳри [[Лорян]]ро дар [[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]-и Фаронса намояндагӣ мекунад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Ligue 2 trophy.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (2):''' 2019/20, 2024/25 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (2):''' 1997/98, 2000/01 * [[Акс:Coupe de France trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2001/02 * [[Акс:Coupe de la Ligue Trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми лигаи футболи Фаронса|Ҷоми лигаи Фаронса]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 2001/02 * [[Акс:Trophée des Champions.svg|17px]] '''[[Суперҷоми футболи Фаронса|Суперҷоми Фаронса]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 2002 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.fclorient.bzh/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Лорян»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса]] jzwtg20y5kl19h6qg906xebboitcy8p 0 328333 1493578 1471743 2026-11-11T14:04:16Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493578 wikitext text/x-wiki {{Олимпиада | ном = XXV Бозиҳои зимистонаи олимпӣ | шиор = Орзуи якҷоя - Ин ҳоли туст <br> ({{lang-it|Sognando insieme - È la tua vibrazione}}) <br> ({{lang-en|Dreaming Together - IT's Your Vibe}}) | логотип = | шарҳи логотип = Логотипи Бозиҳои зимистонаи олимпӣ 2026 | шаҳр = {{Парчами Италия}} [[Милан]] ва [[Кортина-д’Ампетсо]], [[Итолиё]] | кишварҳо = 92 | варзишгарон = 2871 (1533 мард, 1338 зан) | медалҳо = 116 маҷмӯъ дар 16 намуди варзиш | ифтитоҳ = [[6 феврал]] | ифтитоҳ кард = [[Президенти Италия|президент]] [[Серҷиу Матарелла|Серҷо Маттарелла]]<ref>{{cite web |author= |url=https://www.ansa.it/english/news/2025/10/16/mattarella-to-open-milan-cortina-games_7c686911-995b-42a7-8dc8-e240018ad1ee.html |title=Mattarella to open Milan-Cortina Games |lang=en |website=ansa.it |publisher= |date=2025-10-16 |access-date=2025-10-28}}</ref> | пӯшидашавӣ = [[22 феврал]] | машъали олимпӣ = [[Алберто Томба]] ва [[Дебора Компаниони]] (Милан) <br> [[София Гоҷа]] (Кортина) | савганди олимпӣ = [[Доминик Фишналлер]] ва [[Стефания Константини]] | варзишгоҳ = [[Ҷузеппе Меатса (варзишгоҳ)|Сан-Сиро]] ''(ифтитоҳ)'' <br> [[Арена ди Верона]] ''(пӯшидашавӣ)'' | қаблӣ = [[Бозиҳои олимпии зимистона 2022|2022]] | баъдӣ = [[Бозиҳои олимпии зимистона 2030|2030]]}} '''Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026''' ({{lang-en|2026 Winter Olympics}}, {{lang-fr|Jeux olympiques d'hiver de 2026}}, {{lang-it|XXV Giochi olimpici invernali}}, номи расмӣ — '''XXV Бозиҳои зимистонаи олимпӣ''') — чорабинии байналмилалии варзишӣ мебошад, ки аз 6 то 22 феврали соли 2026 дар [[Италия]], дар минтақаҳои Венето ва Ломбардия баргузор мегардад. 24 июни соли 2019 [[Кумитаи байналмилалии олимпӣ]] дар иҷлосияи 134-уми худ дар Лозанна ([[Швейтсария]]) эълон кард, ки XXV Бозиҳои зимистонаи олимпӣ дар шаҳрҳои [[Милан]] ва Кортина-д’Ампетсо баргузор мешаванд. Ташкилкунандагон ба рушди устувор афзалият дода, зиёда аз 90 фоизи иншооти мавҷуда ё муваққатиро истифода бурданд.<ref>{{cite web |url=https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/news/board-of-directors-approves-the-lifetime-budget |title=Board of Directors approves the lifetime budget |language=en |website=olympics.com |date=2024-03-24 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Бо вуҷуди ин, дар ҷараёни омодагӣ Кумитаи тадорукот бо мушкилот рӯ ба рӯ гардид, аз ҷумла баҳсҳо атрофи сохтмони роҳи нави санно-бобслей дар Кортина-д’Ампетсо, ки бо ҳолатҳои харобкорӣ ва интиқоди ҳомиёни муҳити зист ҳамроҳ буд.<ref>{{cite web |author=Elvira Pollina, Christian Radnedge|url=https://www.reuters.com/sports/sliding-centre-italys-2026-games-hit-by-sabotage-agency-says-2025-02-21/ |title=Sliding centre for Italy's 2026 Games hit by sabotage, agency says |language=en |website=reuters.com |date=2025-02-21 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Ин бозиҳо чаҳорумин Бозиҳои олимпӣ дар Италия ва аввалин бозиҳо дар шаҳри Милан хоҳанд буд (Кортина-д’Ампетсо қаблан мизбони [[Бозиҳои олимпии зимистона 1956|Бозиҳои зимистонаи олимпии 1956]] буд). Бозиҳои соли 2026 аввалин Бозиҳои зимистона мебошанд, ки ду шаҳр расман мизбонӣ мекунанд. Ҳамчунин, бори аввал пас аз [[Бозиҳои олимпии зимистона 1984|Бозиҳои зимистонаи олимпии 1984]] дар [[Сараево]], маросими кушодашавӣ ва маросими пӯшидашавӣ дар ҷойҳои гуногун баргузор мегарданд. Бори аввал дар таърихи Бозиҳои зимистонаи олимпӣ мусобиқаҳои ски-алпинизм ба барнома ворид карда шудаанд.<ref>{{cite web|url=https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/sports/ski-mountaineering |title=Ski mountaineering |language=en |website=olympics.com |access-date=2025-10-28 }}</ref> == Интихоби мизбон == Пас аз даст кашидани чанд Кумитаи миллии олимпӣ аз номзадӣ (аз ҷумла [[Швейтсария]] — Сон, [[Австрия]] — Гратс ва [[Ҷопон]] — [[Саппоро]]), дар сабқат ду номзад боқӣ монданд: Шветсия ([[Стокҳолм]]—Оре) ва Италия ([[Милан]]—Кортина-д’Ампетсо).<ref>{{cite web |url=https://www.olympics.com/ioc/2026-host-city-election |title=2026 host election |language=en |website=olympics.com |access-date=2025-10-28 }}</ref> Комиссияи арзёбии [[Кумитаи байналмилалии олимпӣ]] аз ҳар ду кишвар боздид намуда, омодагии техникӣ ва дастгирии ҷомеаро баҳогузорӣ кард.<ref>{{cite web |url=https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Games/Winter-Games/Games-2026-Winter-Olympic-Games/Report-of-the-IOC-Evaluation-Commission-2026-LO-RES.pdf |title=Report IOC Evaluation Commission 2026 |language=en |website=olympic.org |date=2019-05-21 |access-date=2025-10-28 |accessdate=2026-02-14 |archivedate=2019-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191014020728/https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Games/Winter-Games/Games-2026-Winter-Olympic-Games/Report-of-the-IOC-Evaluation-Commission-2026-LO-RES.pdf }}</ref> 24 июни соли 2019 дар иҷлосияи 134-уми КБО дар Лозанна шаҳрҳои Милан ва Кортина-д’Ампетсо расман ҳамчун мизбони Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026 интихоб шуданд.<ref>{{cite web |author=Robert Livingstone |url=https://gamesbids.com/eng/winter-olympic-bids/2026-olympic-bid-news/lausanne-to-host-vote-for-winning-2026-winter-olympic-bid-instead-of-milan-after-italy-enters-race/ |title=Lausanne To Host Vote For Winning 2026 Winter Olympic Bid Instead of Milan After Italy Enters Race |language=en |website=gamesbids.com |date=2018-09-20 |access-date=2025-10-28 }}</ref> == Буҷет == Буҷети Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026 тақрибан 1,7 миллиард евро арзёбӣ мешавад.<ref>{{cite web |url=https://apnews.com/article/milan-cortina-olympics-budget-93bc5bd35d18f2c80f59bfccfb183394 |title=Milan-Cortina Olympics organizers announce budget of 1.7 billion euros |language=en |website=apnews.com |date=2025-04-10 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Маблағгузорӣ аз чанд манбаъ амалӣ мегардад. [[Кумитаи байналмилалии олимпӣ]] (КБО) барои пӯшонидани хароҷоти ташкилӣ ва амалиётӣ тақрибан 925 миллион доллари ИМА ҷудо намудааст.<ref>{{cite web |url=https://www.olympics.com/ioc/faq/olympic-marketing/how-are-the-olympic-games-financed |title=How are the Olympic Games financed? |language=en |website=olympics.com |access-date=2025-10-28 }}</ref> Сармоягузории давлатӣ тақрибан 60 фоизи маблағи умумиро ташкил дода, аз ҳисоби буҷети давлатии Италия, минтақаҳои Ломбардия ва Венето, инчунин аз фондҳои сохтории [[Иттиҳоди Аврупо]] таъмин карда мешавад.<ref>{{cite web |url=https://www.sportblog-online.de/en/milan-cortina-2026-winter-olympics-economy-sustainability-tourism/ |title=Milan–Cortina 2026: How Italy Is Redefining the Economics and Sustainability of the Winter Olympics |language=en |website=sportblog-online.de |date=2025-10-20 |access-date=2025-10-28 |accessdate=2026-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251024022258/https://www.sportblog-online.de/en/milan-cortina-2026-winter-olympics-economy-sustainability-tourism/ |archivedate=2025-10-24 }}</ref> Ҳиссаи бахши хусусӣ зиёда аз 400 миллион евроро дар бар мегирад, ки аз ҳисоби сарпарастӣ, инчунин даромад аз ҳуқуқи пахш, фурӯши билетҳо ва маҳсулоти рамзӣ (мерчендайзинг) ба даст оварда мешавад.<ref>{{cite web |author=Raúl Daffunchio Picazo |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1152734/olympics-2026-up-400-million-sponsors |title=Milano Cortina secures partnerships |language=en |website=insidethegames.biz |date=2025-04-08 |access-date=2025-10-28 }}</ref> === Ширкаткунандаҳо === Ба Бозиҳои зимистонаи олимпии Милан ва Кортина-д’Ампетсо варзишгарон аз 93 КМО роҳхат гирифтанд. Иштироки тақрибан 2900 варзишгар, ки миёни ин кумитаҳо тақсим шудаанд, пешбинӣ мегардид.<ref>{{cite web |url=https://www.olympics.com/ioc/news/one-year-to-go-ioc-invites-world-s-best-winter-sports-athletes-to-the-olympic-winter-games-milano-cortina-2026 |title=One Year to Go: IOC invites world’s best winter sports athletes to the Olympic Winter Games Milano Cortina 2026 |language=en |website=olympics.com |date=2025-02-06 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Се кишвар бори нахуст дар Бозиҳои зимистонаи олимпӣ иштирок намуданд: [[Бенин]], [[Гвинея-Бисау]] ва [[Аморати Муттаҳидаи Араб]].<ref>{{cite web |author=Ramola Talwar Badam |url=https://www.thenationalnews.com/news/uae/2025/03/17/uae-special-winter-olympics/ |title=‘I love making UAE proud’: Inspirational Emiratis take home 16 medals at Special Winter Olympics |language=en |website=thenationalnews.com |date=2025-03-17 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Кишварҳои [[Венесуэла]], [[Кения]], [[Сингапур]], [[Уругвай]] ва [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] пас аз танаффус дубора ба Бозиҳо баргаштанд. Бо сабаби ҳамлаи Русия ба Украина, ки соли 2022 оғоз гардид, [[Федератсияи байналмилалии лижаронӣ ва сноуборд]] иштироки варзишгарони Русия ва Беларусро дар марҳилаи интихобӣ барои Бозиҳои олимпии 2026 манъ кард. Ҳамзамон [[Кумитаи байналмилалии олимпӣ]] истифодаи парчамҳои Русия ва Беларусро манъ кард ва варзишгарони ин кишварҳо танҳо метавонанд ҳамчун варзишгарони инфиродии бетараф ширкат варзанд.<ref>{{cite web |author=Tim Reynolds |url=https://apnews.com/article/2026-olympics-russia-luge-excluded-4d95b8d03c539e4e87f899b36c77cc65 |title=Russian athletes excluded from luge at the 2026 Milan-Cortina Olympics |language=en |website=apnews.com |date=2025-07-18 |access-date=2025-10-28 }}</ref><ref>{{cite web |author=Karolos Grohmann |url=https://www.reuters.com/sports/russian-teams-remain-banned-competing-2026-winter-games-2025-05-27/ |title=Russian teams remain banned from competing at 2026 Winter Games |language=en |website=reuters.com |date=2025-05-27 |access-date=2025-10-28 }}</ref><ref>{{cite web |author=Lisa Riley Roche |url=https://www.deseret.com/utah/2025/10/22/no-russian-skiers-at-2026-winter-olympics-in-milan-cortina-italy/ |title=There won’t be any Russian skiers at next year’s Winter Olympics. Here’s why |language=en |website=deseret.com |date=2025-10-22 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Ҳанӯз то оғози Бозиҳо нахустин ҳолати допинг ошкор гардид. Варзишгари италиявӣ дар биатлон {{не переведено|Пасслер, Ребекка|Ребекка Пасслер|it|Rebecca Passler}} аз санҷиш натиҷаи мусбат гирифт ва аз иштирок маҳрум шуд.<ref>{{cite web |url=https://lenta.ru/news/2026/02/02/na-olimpiade-v-italii-vyyavili-pervyy-sluchay-dopinga/ |title=На Олимпиаде в Италии выявили первый случай допинга |language=ru |website=Lenta.RU |date=2026-02-02 |access-date=2026-02-02 }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Бозиҳои зимистонаи олимпӣ]] [[Гурӯҳ:Варзиш дар Италия]] [[Гурӯҳ:Соли 2026 дар варзиш]] 7chmhhzuz2o1oobucr6w7oupn07xhtk 0 328362 1493784 1455599 2026-11-12T03:06:39Z Zosya95 54344 1493784 wikitext text/x-wiki {{Олимпиада | ном = XIII Бозиҳои Олимпии зимистона | логотип = | шарҳи логотип = Эмблемаи Бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980 | шаҳр = {{Расми парчам|ИМА}} [[Лейк-Плэсид]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] | кишварҳо = 37 | варзишгарон = 1072 (840 мард, 232 зан) | медалҳо = 38 маҷмӯъ аз рӯи 10 намуди варзиш | ифтитоҳ = [[13 феврал]] | пӯшидашавӣ = [[24 феврал]] | ифтитоҳ кард = {{Расми парчам|ИМА}} [[Уолтер Мондейл]] | машъали олимпӣ = [[Чарлз Морган Керр]] | савганди олимпӣ = [[Эрик Ҳайден]] | варзишгоҳ = [[Ипподроми Лейк-Плэсид]] | қаблӣ = [[Бозиҳои олимпии зимистона 1976|1976]] | баъдӣ = [[Бозиҳои олимпии зимистона 1984|1984]] }} '''Бозиҳои Олимпии зимистонаи соли 1980''' — XIII [[Бозиҳои олимпии зимистона|Бозиҳои Олимпии зимистона]], ки аз 13 то 24 феврали соли 1980 дар [[Лейк-Плэсид]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] баргузор шуданд. Лейк-Плэсид бори дувум Олимпиадаи зимистонаро қабул кард: соли 1932 дар ин ҷо [[Бозиҳои Олимпии зимистонаи 1932|III Бозиҳои Олимпии зимистона]] гузашта буданд. Тӯмори Олимпиадаи-1980 ракун бо номи [[Рони (тӯмори олимпӣ)|Рони]] ({{lang-en|Roni}}) буд. Ғолибони ҳисоби умумии медалҳо [[варзишгарони шӯравӣ]] гардиданд, ки 10 медали тилло ба даст оварданд, ки 4-тои онҳо аз рӯи Лижаронии классикӣ буданд. Қаҳрамони ҳақиқии Бозиҳои соли 1980 конкитози 21-солаи амрикоӣ [[Эрик Ҳайден]] шуд, ки дар ҳамаи 5 масофа ғолиб омад — ҳодисаи беназир дар таърихи варзиш. Бо панҷ медали тилло Ҳайден метавонист дар ҳисоби умумӣ танҳо баъд аз [[Иттиҳоди Шуравӣ|ИҶШС]] ва [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|ҶДО]] ҷойи 3-юмро ишғол кунад. Хоҳари хурдии Эрик — [[Бет Ҳайден]] дар масофаи 3000 метр медали биринҷӣ гирифт. Дар мусобиқаи лижаронӣ дар масофаи 15 км [[Томас Вассберг]] барои ғолибият бояд вақти беҳтар аз лижарони финӣ [[Юха Мието]] (41 дақиқаву 57,64 сония) нишон медод. Вассберг дар марра вақти 41:57,63-ро сабт кард ва аз финӣ танҳо ба андозаи як садяки сония пеш гузашт — ин хурдтарин фосила байни ҷойҳои якум ва дувум дар таърихи лижаронии Олимпиадаҳо мебошад. Ин ҳодиса сабаб шуд, ки минбаъд ҳисоби садякҳои сония дар лижаронӣ бекор карда шавад. Се медали тиллоро лижарони шӯравӣ [[Николай Зимятов]] ба даст овард. Конкитози 30-солаи шӯравӣ [[Ирина Роднина]] (ҷуфти Роднина — Зайтсев) ғалабаи таърихии севуми худро (пайиҳам) ба даст овард. Гиряҳои Роднина ҳангоми маросими супоридани медалҳо дар таърих монданд. Яке аз ҳангомаҳои асосии Олимпиада ғалабаи [[Тими миллии хоккейи ИМА|тими хоккейи ИМА]], ки аз донишҷӯён ва ҳаваскорон иборат буд, бар тими "шикастнопазир"-и ИҶШС гардид. Ин ғалабаро "[[Муъҷиза дар рӯи ях]]" меноманд. == Ташкил намудан == Бозсозии иншооти варзишӣ барои ин Бозиҳо дар вақташ ба анҷом нарасид ва барои зиндагии варзишгарон дар [[Деҳаи Олимпӣ]] бинои нави [[Тинтутгоҳи ислоҳӣ|зиндон]] барои ҷавонони ҳуқуқвайронкунанда истифода шуд. Варзишгарон дар ҳуҷраҳои бе тиреза дар катҳои дуқабата хоб мерафтанд ва дар атрофи биноҳо манораҳо бо посбонони мусаллаҳ мавҷуд буданд. Бори аввал дар таърихи Олимпиадаҳо [[барфи сунъӣ]] истифода шуд. == Мусобиқаҳо == === Биатлон === Се маҷмӯи ҷоизаҳо дар байни мардон бозӣ карда шуд. Бори аввал дар таърихи Бозиҳои Олимпӣ биатлончиён аз рӯи спринт дар масофаи 10 км медалҳоро тақсим карданд. Тиллоро [[Франк Улрих]] аз ҶДО ба даст овард. Дар мусобиқаи фардии 20 км бошад, [[Анатолий Алябев]] ғолиб шуд. === Бобслей === Ду маҷмӯи медалҳо дар байни ҷуфтҳо ва чаҳоргонаҳои мардон бозӣ карда шуд. Ҳамаи медалҳоро варзишгарони Швейтсария ва ҶДО соҳиб шуданд. === Варзиши лижаронии кӯҳӣ === Шаш маҷмӯи ҷоизаҳо бозӣ карда шуд. Дар байни мардон [[Ингемар Стенмарк]] аз Шветсия дар слалом ва слаломи азим ду медали тилло гирифт. Дар байни занон [[Ҳанни Вентсел]] аз Лихтенштейн ду медали тилло ва як нуқра ба даст овард, ки ин аввалин медалҳои тилло дар таърихи Лихтенштейн буданд. === Варзиши конкитозӣ === 9 маҷмӯи ҷоизаҳо бозӣ карда шуд. [[Эрик Ҳайден]]и амрикоӣ дар ҳамаи 5 масофа рекорди олимпӣ гузошта, соҳиби 5 медали тилло шуд. === Лижаронии дуҳарба === Як маҷмӯи медалҳо бозӣ карда шуд. Ғалабаи севуми пайиҳами худро дар Олимпиадаҳо [[Улрих Велинг]] аз ҶДО ба даст овард. === Лижаронии классикӣ === 7 маҷмӯи ҷоизаҳо бозӣ карда шуд. Лижарони шӯравӣ [[Николай Зимятов]] се медали тилло ба даст овард. === Парвоз бо лижа аз трамплин === Ду маҷмӯи ҷоизаҳо бозӣ карда шуд. [[Тони Иннауэр]] аз Австрия дар трамплини муқаррарӣ ва [[Йоуко Тёрмянен]] аз Финландия дар трамплини калон ғолиб шуданд. == Ҳисоби медалҳо == {| class="wikitable" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- bgcolor="#efefef" ! colspan=5 style="border-right:0px;";| '''Шумораи умумии медалҳо''' | style="border-left:0px"; bgcolor="#ffffff" | [[Парванда:Olympic rings.svg|50px]] |- bgcolor="#efefef" |'''№''' || '''Кишвар''' ||bgcolor="gold"| '''Тилло''' ||bgcolor="silver"| '''Нуқра''' ||bgcolor="cc9966"| '''Биринҷ''' || '''Ҳамагӣ''' |- align=center | 1 || align=left| [[ИҶШС дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|ИҶШС]] || '''10''' || 6 || 6 || 22 |- align=center | 2 || align=left| [[ҶДО дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|ҶДО]] || 9 || '''7''' || '''7''' || '''23''' |- align=center | 3 || align=left| [[ИМА дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|ИМА]] || 6 || 4 || 2 || 12 |- align=center | 4 || align=left| [[Австрия дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Австрия]] || 3 || 2 || 2 || 7 |- align=center | 5 || align=left| [[Шветсия дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Шветсия]] || 3 || 0 || 1 || 4 |- align=center | 6 || align=left| [[Лихтенштейн дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Лихтенштейн]] || 2 || 2 || 0 || 4 |- align=center | 7 || align=left| [[Финляндия дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Финляндия]] || 1 || 5 || 3 || 9 |- align=center | 8 || align=left| [[Норвегия дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Норвегия]] || 1 || 3 || 6 || 10 |- align=center | 9 || align=left| [[Нидерланд дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Нидерланд]] || 1 || 2 || 1 || 4 |- align=center | 10 || align=left| [[Швейтсария дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Швейтсария]] || 1 || 1 || 3 || 5 |- align=center | 11 || align=left| [[Британияи Кабир дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Британияи Кабир]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- align=center | 12 || align=left| [[ҶФО дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|ҶФО]] || 0 || 2 || 3 || 5 |- align=center | 13 || align=left| [[Италия дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Италия]] || 0 || 2 || 0 || 2 |- align=center | 14 || align=left| [[Канада дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Канада]] || 0 || 1 || 1 || 2 |- align=center | rowspan="2" | 15 || align=left| [[Маҷористон дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Маҷористон]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- align=center | align=left| [[Япония дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Япония]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- align=center | rowspan="3" | 17 || align=left| [[Булғористон дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Булғористон]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- align=center | align=left| [[Фаронса дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Фаронса]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- align=center | align=left| [[Чехословакия дар бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980|Чехословакия]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- align=center | || || '''38''' || '''39''' || '''38''' || '''117''' |- |} == Олимпиада дар филателия == <center><gallery perrow=5 widths=160 heights=160 caption="[[Маркаҳои почтавӣ|Маркаҳои почтавии]] [[ИҶШС]], соли 1980"> File:CPA 1980 5038.jpg|<small>[[Варзиши лижаронӣ]]</small> File:CPA 1980 5037.jpg|<small>[[Сангсаворӣ]]</small> File:CPA 1980 5033.jpg|<small>[[Варзиши конкитозӣ]]</small> File:CPA 1980 5036.jpg|<small>[[Слалом]]</small> File:CPA 1980 5035.jpg|<small>[[Хоккей]]</small> File:CPA 1980 5034.jpg|<small>[[Рақси рӯи ях]]</small> </gallery></center> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{cite web |url = https://www.olympic.org/lake-placid-1980 |title = Саҳифаи Олимпиада |website = Сомонаи расмии КБО |lang = en }} == Пайвандҳои беруна == * [https://www.olympic.org/lake-placid-1980 Саҳифаи Олимпиадаи 1980 дар сомонаи КБО] [[Гурӯҳ:Бозиҳои Олимпии зимистонаи 1980]] [[Гурӯҳ:Бозиҳои Олимпӣ дар ИМА]] [[Гурӯҳ:Варзиш дар соли 1980]] [[Гурӯҳ:Соли 1980 дар иёлати Ню-Йорк]] k0qkd2lmgz3a6mso41vovl672mf14sz 0 328814 1493656 1458297 2026-11-11T19:17:38Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493656 wikitext text/x-wiki {{Шахс |ном = Стивен Гари Возняк |тасвир = Steve Wozniak by Gage Skidmore 3 (cropped).jpg |зернависи тасвир = Стив Возняк, 2017 |таърихи таваллуд = [[11 август]]и [[1950]] |зодгоҳ = [[Сан-Хосе]], [[Калифорния]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] |шаҳрвандӣ = [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], [[Полша]], [[Сербия]] |пеша = [[Муҳандиси барқ]], [[барномасоз]], [[ихтироъкор]], [[соҳибкор]] |завҷа = Ҷанет Ҳилл (аз [[2008]]); пеш аз ин — 3 издивоҷи дигар |фарзанд = 3 |ҷоизаҳо = Медали миллии фановарӣ ва навоварии ИМА ([[1985]])<br>Толори шуҳрати ихтироъкорони миллӣ ([[2000]]) |вебгоҳ = [https://woz.org woz.org] |дигар = Ҳамасосгузори [[Apple Inc.|Apple Computer]]<br>Таҳсил: [[Донишгоҳи Калифорния, Беркли]] (муҳандисии барқ ва улуми компютерӣ) }} '''Стив Возняк''' ({{lang-en|Steve Wozniak}}; номи пурра: '''Стивен Гари Возняк'''; зодаи [[11 август]]и [[1950]], [[Сан-Хосе]]) — муҳандис, барномасоз, ихтироъкор ва соҳибкори амрикоӣ, ҳамасосгузори ширкати [[Apple Inc.|Apple Computer]] мебошад.<ref>{{cite web |url=https://engineering.berkeley.edu/steve-wozniak-inventor-and-apple-co-founder/ |title=Steve Wozniak: Inventor and Apple co-founder |website=Berkeley Engineering |date=2018-12-07 |access-date=2024}}</ref> Ӯ дар солҳои [[1970]]-ум ва [[1980]]-ум бо таҳияи компютерҳои [[Apple I]] ва [[Apple II]] яке аз пешсафони [[инқилоби компютери шахсӣ]] ба шумор меравад. Лақаби маъмули ӯ — '''Воз''' (Woz) — мебошад. == Зиндагинома == === Кӯдакӣ ва таҳсил === Стивен Гари Возняк [[11 августи]] [[1950]] дар [[Сан-Хосе]], [[Калифорния]] таваллуд шуд. Падараш Фрэнсис «Ҷерри» Возняк муҳандиси ширкати [[Lockheed Corporation]] буд — маҳз ӯ ҳавасмандии писарашро ба электроника бедор кард. Возняк аз насли лаҳистонӣ ва олмонӣ аст<ref>{{cite web |url=http://www.woz.org |title=About Steve Wozniak aka 'The Woz' |website=woz.org |access-date=2024}}</ref>. Возняк дар мактаби Homestead High School дар [[Купертино]], [[Калифорния]] таҳсил кард ва дар соли [[1968]] хатм намуд — маҳз дар он ҷо бо [[Стив Ҷобс]] шинос шуд. Дар соли [[1969]] аз Донишгоҳи Колорадо ба хотири хакинги системаи компютерии донишгоҳ хориҷ карда шуд. Баъдтар ба Донишгоҳи Де Анза ва сипас ба [[Донишгоҳи Калифорния, Беркли]] дохил шуда, дар соҳаи муҳандисии барқ ва улуми компютерӣ дараҷа гирифт. === «Ҷаъбаи кабуд» ва аввалин ихтироот === Дар аввали солҳои [[1970]] Возняк ва Ҷобс «ҷаъбаи кабуд» (blue box) — дастгоҳи ғайриқонунии шабакаи телефонро дастрас кардан — ихтироъ ва фурӯхтанд<ref>{{cite web |url=http://www.salon.com/2013/02/16/from_phreaks_to_apple_steve_jobs_and_steve_wozniaks_eureka_moment/ |title=From "phreaks" to Apple: Steve Jobs and Steve Wozniak's "eureka!" moment |website=Salon.com |date=2013-02-16 |access-date=2024}}</ref>. Дар доираи ҳакерони телефонӣ ӯ бо лақаби «Berkeley Blue» машҳур шуд. Ин таҷриба — рӯҳи ихтироъкорона ва рӯҳияи мустақилона — минбаъд заминаи Apple гардид. == Фаъолият == === Таъсиси Apple === Дар соли [[1975]] Возняк дар клуби Homebrew Computer Club дар [[Сан-Франсиско]] ширкат мекард ва дар он ҷо компютери [[Apple I]]-ро тарроҳӣ кард. Дар соли [[1976]] ӯ якҷо бо [[Стив Ҷобс]] ва Рон Уэйн '''Apple Computer'''-ро таъсис доданд. Возняк тарроҳи асосии техникӣ (hardware + software) буд, Ҷобс бошад масъули фурӯш ва маркетинг буд<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Stephen-Wozniak |title=Stephen Wozniak |publisher=Encyclopaedia Britannica |access-date=2024}}</ref>. === Apple II — шоҳкори техникӣ === [[Акс:Apple2.jpg|мини|Компютери шахсӣ Apple II.]] Дар соли [[1977]] Возняк компютери [[Apple II]]-ро таҳия кард — яке аз аввалин ва муваффақтарин компютерҳои шахсии оммавии ҷаҳон. Apple II бо дискдраки 5,25 дюймӣ, графикаи ранга ва забони барномасозии BASIC аз рӯйи меъёрҳои он давра дастоварди беназир буд<ref>{{cite web |url=https://arstechnica.com/articles/culture/total-share.ars/3 |title=Total share: 30 years of personal computer market share figures |website=Ars Technica |date=2005-12-14 |access-date=2024 |accessdate=2017-05-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081204091105/http://arstechnica.com/articles/culture/total-share.ars/3 |archivedate=2008-12-04}}</ref>. Возняк дар Apple II ҳама чизро — аз тарҳи платаи модарӣ то системаи амалиётӣ — худаш танҳо тарроҳӣ карда буд, ки дар таърихи саноат беназир аст. === Садама ва баргашт === Дар феврали [[1981]] Возняк дар наздикии [[Санта-Крус]] дар садамаи ҳавопаймо осеб дид ва муваққатан хотираашро гум кард. Баъди барқарор шудан ба Донишгоҳи Беркли баргашт ва зери лақаби «Rocky Clark» дараҷаи бакалавр гирифт. Дар соли [[1985]] Apple-ро тарк кард, вале то имрӯз расман ба ҳайси кормандони ифтихории ширкат боқӣ мемонад — ҳафтона тақрибан 50 доллар гирифта.<ref>{{cite web |url=https://www.mercurynews.com/2020/02/06/steve-wozniak-says-big-money-changed-steve-jobs-personality-in-apples-early-days |title=Woz says he's still an Apple employee |website=The Mercury News |date=2020-02-06 |access-date=2024}}</ref> === Пас аз Apple === Дар соли [[1985]] Возняк ширкати CL 9-ро таъсис дод ва дар соли [[1987]] аввалин '''пультаи умумии барномасозипазир''' (programmable universal remote)-ро ба бозор баровард — ихтирооте, ки рӯйи бозори электроникаи истеъмолӣ таъсири бузург гузошт. Дар соли [[1990]] лоиҳаи таҳвили компютерҳо ба мактабҳои [[Иттиҳоди Шӯравии собиқ|Иттиҳоди Шӯравӣ]]-ро оғоз кард. Дар солҳои [[1990]]–[[2000]] ба хайрхоҳӣ дар соҳаи технология барои мактабҳои давраи тарбия машғул шуд. == Ҷоизаҳо ва ифтихорот == * '''Медали миллии фановарӣ ва навоварии ИМА''' — аз ҷониби Президент [[Роналд Рейган]], [[1985]]<ref>{{cite web |url=https://www.nationalmedals.org/laureates/stephen-gary-wozniak |title=Stephen Gary Wozniak — National Medal of Technology |access-date=2024 }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Дохилшавӣ ба '''Толори шуҳрати ихтироъкорони миллӣ''' — [[2000]]<ref>{{cite web |url=https://www.inventhalloffame.org/inductees/stephen-wozniak |title=Stephen Wozniak — National Inventors Hall of Fame |access-date=2024 }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Дараҷаи доктори фахрии якчанд донишгоҳ == Шахсият ва тафовут бо Ҷобс == Дар таърихи Apple Возняк ва Ҷобс зоҳиран мухолиф буданд: Возняк — муҳандиси дар асл хотирхоҳ ва кушодадил, Ҷобс — соҳибкор ва дидгоҳсоз. Возняк ҳамеша таъкид мекард, ки ихтироотро барои хурсандии соф аз муҳандисӣ мекард, на барои пул. Дар китоби зиндагиномаии «iWoz» (2006) ӯ навиштааст: «Ман андешманди амиқ набудам, аммо дар ивазаш муҳандис ва ихтироъкор будам». == Адабиёт == * Wozniak, Steve. ''iWoz: Computer Geek to Cult Icon''. — New York: Norton, 2006. — ISBN 978-0-393-06165-1 == Пайвандҳо == * [https://woz.org Сомонаи расмии Стив Возняк] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Муҳандисони амрикоӣ]] [[Гурӯҳ:Барномасозон]] [[Гурӯҳ:Соҳибкорони амрикоӣ]] [[Гурӯҳ:Ихтироъкорон]] [[Гурӯҳ:Таваллудёфтагони 1950]] [[Гурӯҳ:Apple Inc.]] khqt4oy4npyexwjjjoa6fwdes5wrzm1 0 329249 1493555 1470978 2026-11-11T12:16:39Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493555 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Fiat logo.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг дар биржа = [[Borsa Italiana|BIT]]: STLA (Stellantis) | foundation = [[11 июл]]и [[1899]] | founders = [[Ҷованни Аньелли]] | location = [[Турин]], [[Италия]] | key_people = Оливер Зипсе (президент) | industry = Худравсозӣ | products = Мошинҳои сабук, фургонҳо | revenue = тавассути [[Stellantis]] — 189 млрд € ([[2023]]) | net_income = 18,6 млрд € ([[2023]]) | num_employees = ~260 000 нафар (Stellantis, [[2023]]) | homepage = [https://www.fiat.com/ fiat.com] }} '''Fiat''' (Фиат; муваффар барои (ба итолиёвӣ: Fabbrica Italiana Automobili Torino — Фабрикаи мошинҳои итолиёвии Турин)) — ширкати итолиёвии худравсозӣ, ки [[11 июл]]и [[1899]] дар [[Турин]] таъсис ёфтааст. Имрӯз Fiat зери парчами гурӯҳи [[Stellantis]] фаъолият мекунад.<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/brands/fiat |title=Fiat — Stellantis |publisher=Stellantis |lang=en |accessdate=2024-01-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240114210046/https://www.stellantis.com/en/brands/fiat |archivedate=2024-01-14 }}</ref> Fiat яке аз қадимтарин ва маъруфтарин тамғаҳои автомобилии [[Аврупо]] мебошад. == Таърих == === Таъсис ва солҳои аввал (1899–1930) === Ширкати Fiat [[11 июл]]и [[1899]] аз ҷониби гурӯҳи сармоягузорони Туринӣ, ки сардорашон [[Ҷованни Аньелли]] буд, таъсис ёфт. Аввалин мошини Fiat — 3½ HP — дар ҳамон соли 1899 нашр шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.fiat.com/en/fiat-heritage |title=Fiat Heritage |publisher=Fiat |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар соли [[1903]] Fiat ба истеҳсоли мошинҳои сабук ва вазнин шурӯъ кард. Дар Ҷанги Ҷаҳонии Якум заводҳои Fiat барои истеҳсоли мошинҳои ҳарбӣ ва муҳаррикҳои ҳавопаймо кор карданд. === Fiat 500 ва мошини халқӣ (1936–1970) === Дар соли [[1936]] Fiat '''500 Topolino''' — мошини хурди итолиёвӣ — нашр шуд, ки онро мошини халқии Италия гуфтанд. Дар соли [[1957]] Fiat '''500''' (нусхаи нав) — мошине ки нишоне аз Италияи баъдиҷангӣ шуд — ба бозор омад ва то соли [[1975]] беш аз '''3,8 миллион''' адад фурӯхта шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.fiat.com/en/fiat-500 |title=Fiat 500 History |publisher=Fiat |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Fiat 500 имрӯз ба яке аз мошинҳои барқии маъруфи Аврупо табдил ёфтааст. === Пайвастшавӣ ва ташкили Stellantis (1970–2021) === Дар солҳои 1990 Fiat ширкатҳои [[Alfa Romeo]] (1987), [[Lancia]] ва [[Ferrari]] (1969)-ро зери худ дошт. Дар соли [[2009]] Fiat ширкати Chrysler-ро аз варшикастагӣ наҷот дод ва то соли [[2014]] онро пурра харидорӣ кард — ва FCA (Fiat Chrysler Automobiles) ташкил шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-fiat-chrysler-merger-idUSKBN0J31FH20141201 |title=Fiat Chrysler merger |work=Reuters |date=2014-12-01 |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Дар январи [[2021]] FCA ва PSA (Peugeot) пайваст шуданд ва '''Stellantis''' — чорумин бузургтарин гурӯҳи худравсозии ҷаҳон — ташкил шуд. == Мошинҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Намуна !! Солҳо !! Навъ |- | Fiat 500 || 1957–1975, 2007– || Хэтчбек |- | Fiat Panda || 1980– || Хэтчбек/городской |- | Fiat Punto || 1993–2018 || Хэтчбек |- | Fiat Tipo || 1988–1995, 2015– || Седан/хэтчбек |- | Fiat 500e || 2020– || Барқӣ |- | Fiat Doblo || 1999– || Фургон |} == Бозорҳои асосӣ == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Минтақа !! Ҳаҷми фурӯш |- | Италия || ~170 000 мошин (2023) |- | Аврупо || ~400 000 мошин |- | Амрикои Лотинӣ || ~500 000 мошин |- | Африка ва Шарқи Миёна || ~50 000 мошин |} Fiat дар Бразилия ва Аргентина хеле маъруф аст — дар Бразилия Fiat якчанд сол пурфурӯштарин тамғаи мошин буд. == Молия == Fiat ҳамчун қисми Stellantis амал мекунад. Stellantis дар соли [[2023]] даромади 189 млрд евро ба даст овард, ки аз он Fiat яке аз бузургтарин тамғаҳо мебошад.<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/investors/results |title=Stellantis Financial Results |publisher=Stellantis |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Fiat 500e (барқӣ) нашри [[2020]] нишон дод, ки Fiat ба оянда барқӣ такя мекунад — дар соли [[2030]] тамоми силсилаи Fiat барқӣ хоҳад шуд. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои автомобилии Италия]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои таъсисёфта дар соли 1899]] == Пайвандҳо == * [https://www.fiat.com Сайти расмии Fiat] * [https://web.archive.org/web/20210117150046/https://www.stellantis.com/ Stellantis Group] krqcmluklo7bswb03djoadywdwlad6j 0 329251 1493560 1470665 2026-11-11T12:38:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493560 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Stellantis.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг дар биржа = [[New York Stock Exchange|NYSE]]: STLA; [[Borsa Italiana|BIT]]: STLA | foundation = [[16 январ]]и [[2021]] | founders = Ташкилёфта аз пайвастшавии PSA ва FCA | location = [[Амстердам]], [[Нидерланд]] | key_people = Карлос Таварес (то 2024), Жон Элканн (раис) | industry = Худравсозӣ | products = Мошинҳои сабук, фургонҳо, мошинҳои тиҷоратӣ | revenue = 189 млрд € ([[2023]]) | net_income = 18,6 млрд € ([[2023]]) | num_employees = ~260 000 нафар ([[2023]]) | homepage = [https://www.stellantis.com/ stellantis.com] }} '''Stellantis''' — яке аз бузургтарин гурӯҳҳои худравсозии ҷаҳон, ки [[16 январ]]и [[2021]] аз натиҷаи пайвастшавии гурӯҳи Fiat Chrysler Automobiles (FCA) ва гурӯҳи PSA Peugeot Citroën ташкил шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/company/history |title=Stellantis History |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Stellantis 14 тамғаи автомобилиро идора мекунад ва чорумин бузургтарин гурӯҳи худравсозии ҷаҳон мебошад. == Таърих == === Пайвастшавии PSA ва FCA (2019–2021) === Дар октябри [[2019]] гурӯҳи PSA (Peugeot, Citroën, Opel, Vauxhall) ва FCA (Fiat, Chrysler, Jeep, Dodge, Maserati, Alfa Romeo, Ram) пайвастшавии ширкатиро эълон карданд. Ин як аз бузургтарин пайвастшавиҳо дар таърихи худравсозии ҷаҳон буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.ft.com/content/stellantis-merger |title=PSA FCA merger |work=Financial Times |date=2019-10-31 |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> [[16 январ]]и [[2021]] '''Stellantis''' расман ташкил шуд. Номи «Stellantis» аз калимаи лотинии «stello» — «равшан кардан бо ситораҳо» — гирифта шудааст. == Тамғаҳои Stellantis == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Тамға !! Кишвар !! Навъ |- | [[Fiat]] || Италия || Мошинҳои маъмулӣ |- | [[Jeep]] || ИМА || SUV |- | [[Dodge]] || ИМА || Мошинҳои спортӣ |- | [[Chrysler]] || ИМА || Луксус/маъмулӣ |- | [[Alfa Romeo]] || Италия || Луксус |- | [[Maserati]] || Италия || Суперлюксус |- | [[Peugeot]] || Франция || Маъмулӣ |- | [[Citroën]] || Франция || Маъмулӣ |- | [[Opel]]/Vauxhall || Олмон/Бритониё || Маъмулӣ |- | [[Ram Trucks|Ram]] || ИМА || Камионҳо |- | [[Lancia]] || Италия || Луксус |- | Abarth || Италия || Спортӣ |} == Молия == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Сол !! Даромад (млрд €) !! Фоидаи соф (млрд €) !! Мошинҳо (млн) |- | [[2021]] || 152 || 13,4 || 6,1 |- | [[2022]] || 188 || 16,8 || 6,2 |- | [[2023]] || 189 || 18,6 || 6,2 |} <ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/investors/results |title=Stellantis Financial Results |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Stellantis дар 130 кишвари ҷаҳон фаъол аст ва беш аз 40 завод дорад. Бозорҳои асосӣ: Аврупо (40%), Шимолии Амрико (35%), Амрикои Лотинӣ ва дигар минтақаҳо (25%). == Стратегияи барқӣ == Stellantis нақшаи «Dare Forward 2030» эълон кард — гузариши пурра ба мошинҳои барқӣ: * То соли [[2030]]: 100% фурӯши барқӣ дар Аврупо * То соли [[2030]]: 50% фурӯши барқӣ дар ИМА * Сармоягузории беш аз '''50 млрд €''' дар технологияҳои барқӣ<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/news/press-releases/2021/march/dare-forward |title=Dare Forward 2030 |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар соли [[2023]] Stellantis беш аз '''300 000''' мошини барқӣ ва гибридӣ фурӯхт. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои автомобилии Нидерланд]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои таъсисёфта дар соли 2021]] [[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои автомобилӣ]] == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20210117150046/https://www.stellantis.com/ Сайти расмии Stellantis] 2zcketacfru6rofjs12ai1nw42w991q 0 329254 1493557 1462960 2026-11-11T12:25:51Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493557 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Maserati logo 2.svg|120px]] | company_type = Зербахши [[Stellantis]] | foundation = [[1 декабр]]и [[1914]] | founders = Бародарони Мазерати: Альфиери, Этторе, Эрнесто, Биндо | location = [[Модена]], [[Италия]] | key_people = Давиде Гравина (раиси директорон) | parent = [[Stellantis]] | industry = Худравсозӣ, автомобилҳои луксус | products = Мошинҳои луксус, спортӣ, SUV | revenue = тавассути Stellantis (189 млрд €, [[2023]]) | homepage = [https://www.maserati.com/ maserati.com] }} '''Maserati''' (Мазерати) — тамғаи итолиёвии мошинҳои луксус ва спортӣ, ки [[1 декабр]]и [[1914]] дар [[Болонья]] (Италия) аз ҷониби бародарони Мазерати таъсис ёфтааст. Нишони Maserati — трезубец (тиркамони сеқабза) — аз маҷсамаи Нептун дар майдони болоньяи Болонья гирифта шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://www.maserati.com/global/en/heritage.html |title=Maserati Heritage |publisher=Maserati S.p.A. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Таърих == === Таъсис ва пойгаҳо (1914–1950) === Альфиери Мазерати ва бародаронаш [[1 декабр]]и [[1914]] дар Болонья ширкат таъсис доданд. Дар солҳои 1920–1940 мошинҳои Maserati дар пойгаҳои Grand Prix ширкат мекарданд.<ref>{{Cite web |url=https://www.maserati.com/global/en/heritage.html |title=Maserati Racing |publisher=Maserati |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Maserati 250F — дар солҳои 1954–1957 рондаи Хуан Мануэл Фанхио — яке аз машҳуртарин мошинҳои пойгаи таърих аст. Фанхио дар соли 1957 бо Maserati 250F қаҳрамони Формула 1 шуд. === Citroën, De Tomaso, Fiat ва Stellantis (1968–ҳол) === Дар соли [[1968]] Citroën Maserati-ро харидорӣ кард. Дар соли [[1975]] Де Томасо соҳиби он шуд. Дар соли [[1993]] Fiat Group Maserati-ро харидорӣ кард ва технологияҳои нав ворид кард.<ref>{{Cite web |url=https://www.maserati.com/global/en/heritage.html |title=Maserati History |publisher=Maserati |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар соли [[1997]] Ferrari — зербахши Fiat — ба Maserati ворид шуд ва технологияҳои Ferrari ба Maserati интиқол ёфт. Дар соли [[2021]] Maserati зери парчами Stellantis гузашт. == Мошинҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Намуна !! Навъ !! Солҳо |- | Ghibli || Седани луксус || 1966–1973, 2013–2023 |- | Quattroporte || Седани луксус (калон) || 1963– |- | GranTurismo || Купе луксус || 2007– |- | Levante || SUV луксус || 2016– |- | Grecale || SUV луксуси миёна || 2022– |- | GranCabrio || Кабриолети луксус || 2009–2019, 2022– |- | MC20 || Суперкор || 2020– |} Maserati MC20 — мошини нав бо муҳаррики 630 аспкуч дар 3,2 сония то 100 км/с мерасад. == Технологияҳо == === Муҳаррики Nettuno === Maserati MC20 бо муҳаррики '''Nettuno''' — 3,0-литрии V6, 630 аспкуч — тарроҳӣ шудааст. Ин нахустин муҳаррике мебошад, ки Maserati пас аз 70 сол мустақилона тарроҳӣ кард. Технологияи '''pre-chamber combustion''' аз пойгаи Формула 1 вомгирифта шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://www.maserati.com/global/en/mc20.html |title=Maserati MC20 Engine |publisher=Maserati |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Maserati Folgore (барқӣ) === Силсилаи «Folgore» (ба итолиёвӣ: «барқ») — нусхаҳои барқии Maserati. GranTurismo Folgore (2023) 761 аспкуч дорад ва аввалин Maserati барқӣ мебошад. == Бозорҳои асосӣ == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Кишвар !! Ҳаҷми фурӯш (2023) |- | ИМА || ~6 000 мошин |- | Чин || ~8 000 мошин |- | Аврупо || ~5 000 мошин |- | Ховари Миёна || ~2 000 мошин |} Maserati дар як сол тахминан '''15–20 000''' мошин истеҳсол мекунад — тамғаи хурди луксус аст. Чин аз соли [[2018]] бузургтарин бозори Maserati шуд. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои автомобилии Италия]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои таъсисёфта дар соли 1914]] [[Гурӯҳ:Мошинҳои луксус]] == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20140127122243/http://www.maserati.com/ Сайти расмии Maserati] 3rqw3wo3d65cu8a2nooxpdt29h1sxzs 0 329320 1493572 1487888 2026-11-11T13:06:13Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493572 wikitext text/x-wiki {{Infobox school|name=Higher Border Institute of the State Committee for National Security|country={{flag|Tajikistan}}|established={{start year and age|2001}}|affiliations=[[State Committee for National Security (Tajikistan)|State Committee for National Security]]}}'''Академияи Қӯшунҳои сарҳадӣ''' - расман ҳамчун '''Донишкадаи олии сарҳадии Қӯшунҳои сарҳадии''' Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон маъруф аст, як коллеҷи таҳсилоти олӣ барои тайёр кардани афсарони Қӯшунҳои сарҳадии Тоҷикистон мебошад, ки дар [[Душанбе|шаҳри Душанбе]], пойтахти [[Тоҷикистон]], ҷойгир аст. '''Донишкада''' як [[Муассисаи таълимии таҳсилоти олии касбӣ|Муассисаи таълимии таҳсилоти олии касбии давлатӣ]] аст. <ref>{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=15763|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 сентября 2010 года, № 432 "О Государственном учреждении высшего военного профессионального образования "Высшее пограничное училище (военный институт)" Государственного комитета национальной безопасности Республики Таджикистан"|website=www.adlia.tj|accessdate=2021-07-09|archivedate=2021-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709190412/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=15763}}</ref> == Таърих == Академияи Қӯшунҳои Сарҳадӣ [[соли 2001]] таъсис ёфтааст., ки аввалин 28 афсарони марзбон онро соли 2004 хатм карданд. == Академикҳо == Хатмкунандагон ҳамчун [[Таҳмадор|лейтенант]] дар нерӯҳои марзӣ таъин карда мешаванд. <ref>{{Cite web|url=http://avesta.tj/2018/07/05/v-dushanbe-proshla-tseremoniya-vrucheniya-diplomov-120-vypusknikam-vysshego-pogranichnogo-instituta/|title=В Душанбе прошла церемония вручения дипломов 120 выпускникам Высшего пограничного института|website=Avesta - информационное агентство|date=2018-07-05|accessdate=2021-07-09}}</ref> То соли 2016, дар [[донишкада]] зиёда аз 700 [[афсар]] таълим гирифтааст. <ref>{{Cite web|url=https://asiaplus.news/en/2016/07/04/120-young-officers-join-tajik-border-troops/|title=120 young officers join Tajik border troops &#124; Tajikistan News ASIA-Plus}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://mfa.tj/ru/baku/view/4154/rech-na-torzhestvennom-zasedanii-v-chest-25-letiya-obrazovaniya-pogranichnykh-voisk-respubliki-tadzhikistan|title=Речь на торжественном заседании в честь 25-летия образования Пограничных войск Республики Таджикистан|website=mfa.tj|date=May 28, 2019}}</ref> Дар ин ҷо курсҳои махсус баргузор мешаванд, ки аз ҷониби Созмони Амният ва Ҳамкории Аврупо назорат карда мешаванд. <ref>{{Cite web|url=http://www.osce.org/tajikistan/86053|title=Tajik border guards trained by OSCE|date=November 30, 2011|accessdate=2013-09-26}}</ref> == Сардорҳои академия == * [[Абдураҳмон Азимов]] (-августи 2015) <ref>{{Cite web|url=http://erasmusplus.tj/?page_id=115|title=Университеты Таджикистана {{!}} Erasmus+|lang=ru-RU|accessdate=2021-07-09|archivedate=2017-05-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170516002343/http://erasmusplus.tj/?page_id=115}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1013880913|title=АЗИМОВ Абдурахмон {{!}} ЦентрАзия|website=centrasia.org|accessdate=2021-07-09}}</ref> * Шоҳиёни Абдусаттор (?) <ref>{{Cite web|url=http://innovation.tj/ru/normativno-pravovie-akti/53-bez-kategorii/581-vysshij-pogranichnyj-institut-gosudarstvenogo-komiteta-natsionalnoj-bezopasnosti-respubliki-tadzhikistan|title=Высший пограничный институт Государственого комитета национальной безопасности Республики Таджикистан|website=innovation.tj|accessdate=2021-07-09}}</ref> * Бадриддин Мирзоев (?-10 июли 2020) <ref>{{Cite web|url=https://tajikistan24.com/postanovlenija-pravitelstva-respubliki-tadzhikistan-22/|title=Постановления Правительства Республики Таджикистан|website=Таджикистан 24|date=2020-07-10|lang=ru-RU|accessdate=2021-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709184921/https://tajikistan24.com/postanovlenija-pravitelstva-respubliki-tadzhikistan-22/|archivedate=2021-07-09}}</ref> == Адабиёт == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Мактабҳои олии Душанбе]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2001 дар Тоҷикистон]] 406s4d2pp1u2m1do722gy2iprh1zh1h 0 329554 1493761 1460419 2026-11-12T02:36:22Z Zosya95 54344 1493761 wikitext text/x-wiki {{Филм |НомТоҷ = Бозии тақлид |НомАсл = {{lang-en|The Imitation Game}} |Тасвир = |Андоза = |Имзо = |Жанр = [[Драмаи таърихӣ]] |Коргардон = Мортен Тилдум |Таҳиякунанда = Нора Гроссман <br> Идо Островски <br> Тедди Швартсман |Филмноманавис = [[Грем Мур]] |Бозигарон = [[Бенедикт Камбербетч]]<br>[[Кира Найтлӣ]] |Наворбардор = [[Оскар Фаура]] |Оҳангсоз = [[Александр Деспла]]<ref name="filmmusicreporter">{{cite web |url=http://filmmusicreporter.com/2014/06/17/alexandre-desplat-takes-over-scoring-duties-on-the-imitation-game/ |title=Alexandre Desplat Takes Over Scoring Duties on ‘The Imitation Game’ |work=Film Music Reporter |date=2014-06-17 |access-date=2014-09-10 |archive-date=2018-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180623041743/http://filmmusicreporter.com/2014/06/17/alexandre-desplat-takes-over-scoring-duties-on-the-imitation-game/ |url-status=live }}</ref> |Рақспардоз = |Ширкат = Black Bear Pictures<br>Bristol Automotive |Давомнокӣ = 114 дақиқа |Буҷет = 14 млн $<ref name="hollywoodreporter.com">{{Cite web |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/keira-knightley-star-opposite-benedict-562728 |title=Keira Knightley to Star Opposite Benedict Cumberbatch in 'Imitation Game' - The Hollywood Reporter |access-date=2013-09-16 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924190827/http://www.hollywoodreporter.com/news/keira-knightley-star-opposite-benedict-562728 |url-status=live }}</ref> |Ҳазина = 233 555 708 $<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=imitationgame.htm|title=The Imitation Game (2014)|publisher=Box Office Mojo|access-date=2014-12-13|archive-date=2018-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181112220458/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=imitationgame.htm|url-status=live}}</ref> |Мамлакат = {{Парчам|ИМА}} |Забон = [[забони англисӣ]] |Сол = 2014 |Филми қаблӣ = |Филми баъдӣ = |imdb_id = 2084970 |Сайт = }} '''«Бозии тақлид»''' ({{lang-en|The Imitation Game}}) — филми амрикоӣ дар жанри [[Драмаи таърихӣ|драмаи таърихӣ]] дар бораи [[Рамзнигорӣ|рамзнигор]]и давраи ҷанг [[Алан Тюринг]] мебошад, ки рамзи мошинаи олмонии «[[Энигма (мошина)|Энигма]]»-ро дар давраи [[Ҷанги ҷаҳонии дувум|Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] шикаст. Филмро коргардон Мортен Тилдум<ref>{{Cite web |url=http://twitchfilm.com/2012/12/tyldum-leaves-tordenskiold-biopic-afloat-instead-we-decrypt-the-imitation-game.html |title=Tyldum Leaves TORDENSKIOLD Biopic Afloat. Instead, Will Decrypt THE IMITATION GAME. {{!}} Twitch |access-date=2013-09-16 |archive-date=2016-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309032438/http://twitchfilm.com/2012/12/tyldum-leaves-tordenskiold-biopic-afloat-instead-we-decrypt-the-imitation-game.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-23 |archivedate=2016-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309032438/http://twitchfilm.com/2012/12/tyldum-leaves-tordenskiold-biopic-afloat-instead-we-decrypt-the-imitation-game.html }}</ref> аз рӯи сенарияи Грем Мур<ref name="deadline.com">{{Cite web |url=http://www.deadline.com/2011/12/warner-bros-sets-black-list-top-scribe-graham-moore-for-devil-in-the-white-city-leonardo-dicaprio-to-play-serial-killer/ |title=Warner Bros Sets Black List Top Scribe Graham Moore For 'Devil In The White City'; Leonardo DiCaprio To Play Serial Killer — Deadline.com |access-date=2013-09-16 |archive-date=2013-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921053444/http://www.deadline.com/2011/12/warner-bros-sets-black-list-top-scribe-graham-moore-for-devil-in-the-white-city-leonardo-dicaprio-to-play-serial-killer/ |url-status=live }}</ref>, бар асоси китоби тарҷумаҳолии «Алан Тюринг: Энигма» навиштаи Эндрю Ҳоҷес таҳия кардааст. Нақши асосиро Бенедикт Камбербетч иҷро кардааст. == Достон == Дар тӯли Ҷанги ҷаҳонии дуввум, вақте ки артиши харобкори Ҳитлер, кишварҳои урупоиро яке пас аз дигаре ишғол ва нобуд мекард ва Лондон зери ҳамлаҳои сангини нозиҳо қарор дошт, гурӯҳе аз нобиғаҳо ва риёзидонҳо, аз ҷумла Алан Тюринг, аз ҷониби давлати Британия ба кор ҷалб карда мешаванд, то кори ба назар номумкинро анҷом диҳанд: шикастани рамзҳои мошинҳое, ки «Энигма» ном доранд ва нозиҳо тавассути онҳо паёмҳои махфии худро ба ҳамдигар мефиристанд. Аммо кор он қадар осон пеш намеравад. Ихтилофу баҳсҳои аъзои гурӯҳ бо Алан, ки исрор мекунад бо сохтани як мошини махсус рамзи Энигмаро бишканад, лоиҳаро қариб ба нокомӣ мебарад. Бо вуҷуди ин, вақте ки духтари нобиғае бо номи «Ҷоан» ба гурӯҳ ҳамроҳ мешавад, таҳқиқот ба самти нави умедбахш равона мегардад… == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{imdb title|2084970}} 1wp63mcgt7n8rju91lnx8wak31hn9cb 0 329957 1493760 1473177 2026-11-12T02:35:50Z Zosya95 54344 1493760 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Расми парчам|Фаронса}} Страсбур |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Racing Club de Strasbourg Alsace |лақаб = ''«RCS» <br>«Кабуд-сафедҳо» ({{lang-fr|Les Bleu et Blanc}})'' |таъсис = [[1906]] |барҳам = |майдон = «[[Стад де ла Мено]]», [[Страсбург]] |ғунҷоиш = 26 280 |молик = {{Расми парчам|ИМА}} BlueCo |президент = {{Расми парчам|Фаронса}} Марк Келле |мудир = {{Расми парчам|ИМА}} Тодд Боэли |мудири кул = |мураббӣ = {{Расми парчам|Англия}} [[Гари О’Нил]] |капитан = {{Расми парчам|Нидерланд}} [[Эмануэл Эмегҳа]] |рейтинг = ҷойи 107-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-03-31}}</ref> |буҷет = |сарпараст = «hager» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]] |мавсим = 2025/2026 |мавқеъ = ҷойи '''8-ум''' |сайт = https://www.rcstrasbourgalsace.fr/ | pattern_la1 = _strasbourg2526h | pattern_b1 = _strasbourg2526h | pattern_ra1 = _strasbourg2526h | pattern_sh1 = _strasbourg2526h | pattern_so1 = | leftarm1 = 0000DA | body1 = 0000DA | rightarm1 = 0000DA | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 0000DA | pattern_la2 = _strasbourg2526a | pattern_b2 = _strasbourg2526a | pattern_ra2 = _strasbourg2526a | pattern_sh2 = _strasbourg2526a | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 0000DA | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _strasbourg2526t | pattern_b3 = _strasbourg2526t | pattern_ra3 = _strasbourg2526t | pattern_sh3 = _strasbourg2526t | pattern_so3 = _strasbourg2526tl | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Страсбу́р»''' ({{lang-fr|Racing Club de Strasbourg Alsace}}, {{IPA-fr|stʁas.buʁ}}) — яке аз бошгоҳҳои футболи [[Фаронса|фаронсавӣ]], ки дар шаҳри [[Страсбург]] қарор дорад ва дар [[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]-и Фаронса бозӣ мекунад. == Таърих == == Варзишгоҳ == [[Акс:Tifo tribune Ouest - mur bleu - stade de la Meinau - RC Strasbourg match montée en Ligue 1.jpg|thumb|Варзишгоҳи «Стад де ла Мено»]] == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Ligue 1 Trophy 2024.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 1978/79 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон:''' 1934/35 * [[Акс:Ligue 2 trophy.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (4):''' 1971/72, 1976/77, 1987/88, 2016/17 * [[Акс:Coupe de France trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (3):''' 1950/51, 1965/66, 2000/01 * [[Акс:Coupe de la Ligue Trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми лигаи футболи Фаронса|Ҷоми лигаи Фаронса]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (4):''' 1963/64, 1996/97, 2004/05, 2018/19 === Байналмилалӣ === * '''[[Ҷоми Интертото]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1995 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.rcstrasbourgalsace.fr/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Страсбур»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса]] gm6agtjf92xxd5wad38zj3eu7vpyb5s 0 330250 1493605 1463630 2026-11-11T15:58:59Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] на [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ]] 1493605 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ]] dwo281s13206ls9242m3s1zqttag6sp 10 330641 1493705 1467166 2026-11-11T22:01:29Z Zosya95 54344 1493705 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{main|Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026. Марҳилаи умумӣ}} <onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=WDL |section=Ҷадвал |show_limit=5 |class_rules=[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026. Марҳилаи умумӣ#Меъёрҳои тақсимбандӣ|меъёрҳои тақсимбандӣ]] |source=[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/standings/ UEFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order= ARS, BAY, LIV, TOT, BAR, CHE, SPO, MCI, RMA, INT, PAR, NEW, JUV, ATM, ATA, LEV, DOR, OLY, BRU, GAL, MON, QRB, BOD, BEN, MAR, PAF, USG, PSV, ATH, NAP, CPH, AJX, FRA, SLP, VIL, KAI <!--Update team results below (including date)--> |update=complete |win_AJX=2 |draw_AJX=0 |loss_AJX=6 |gf_AJX=8 |ga_AJX=21|status_AJX= <!--Ajax--> |win_ARS=8 |draw_ARS=0 |loss_ARS=0 |gf_ARS=23|ga_ARS=4 |status_ARS= <!--Arsenal--> |win_ATA=4 |draw_ATA=1 |loss_ATA=3 |gf_ATA=10 |ga_ATA=10 |status_ATA= <!--Atalanta--> |win_BAY=7 |draw_BAY=0 |loss_BAY=1 |gf_BAY=22|ga_BAY=8 |status_BAY= <!--Bayern Munich--> |win_ATH=2 |draw_ATH=2 |loss_ATH=4 |gf_ATH=9 |ga_ATH=14 |status_ATH= <!--Athletic Bilbao--> |win_ATM=4 |draw_ATM=1 |loss_ATM=3 |gf_ATM=17|ga_ATM=15|status_ATM= <!--Atlético Madrid--> |win_BAR=5 |draw_BAR=1 |loss_BAR=2 |gf_BAR=22|ga_BAR=14|status_BAR= <!--Barcelona--> |win_LEV=3 |draw_LEV=3 |loss_LEV=2 |gf_LEV=13|ga_LEV=14|status_LEV= <!--Bayer Leverkuse--> |win_BEN=3 |draw_BEN=0 |loss_BEN=5 |gf_BEN=10 |ga_BEN=12 |status_BEN= <!--Benfica--> |win_BOD=2 |draw_BOD=3 |loss_BOD=3 |gf_BOD=14 |ga_BOD=15|status_BOD= <!--Bodø/Glimt--> |win_DOR=3 |draw_DOR=2 |loss_DOR=3 |gf_DOR=19|ga_DOR=17|status_DOR= <!--Borussia Dortmund--> |win_CHE=5 |draw_CHE=1 |loss_CHE=2 |gf_CHE=17|ga_CHE=10 |status_CHE= <!--Chelsea--> |win_BRU=3 |draw_BRU=1 |loss_BRU=4 |gf_BRU=15 |ga_BRU=17|status_BRU= <!--Club Brugge--> |win_CPH=2 |draw_CPH=2 |loss_CPH=4 |gf_CPH=12 |ga_CPH=21|status_CPH= <!--Copenhagen--> |win_FRA=1 |draw_FRA=1 |loss_FRA=6 |gf_FRA=10 |ga_FRA=21|status_FRA= <!--Eintracht Frankfurt--> |win_GAL=3 |draw_GAL=1 |loss_GAL=4 |gf_GAL=9 |ga_GAL=11 |status_GAL= <!--Galatasaray--> |win_INT=5 |draw_INT=0 |loss_INT=3 |gf_INT=15|ga_INT=7 |status_INT= <!--Inter Milan--> |win_JUV=3 |draw_JUV=4 |loss_JUV=1 |gf_JUV=14|ga_JUV=10|status_JUV= <!--Juventus--> |win_KAI=0 |draw_KAI=1 |loss_KAI=7 |gf_KAI=7 |ga_KAI=22|status_KAI= <!--Kairat--> |win_LIV=6 |draw_LIV=0 |loss_LIV=2 |gf_LIV=20|ga_LIV=8 |status_LIV= <!--Liverpool--> |win_MCI=5 |draw_MCI=1 |loss_MCI=2 |gf_MCI=15|ga_MCI=9 |status_MCI= <!--Manchester City--> |win_MAR=3 |draw_MAR=0 |loss_MAR=5 |gf_MAR=11|ga_MAR=14 |status_MAR= <!--Marseille--> |win_MON=2 |draw_MON=4 |loss_MON=2 |gf_MON=8 |ga_MON=14 |status_MON= <!--Monaco--> |win_NAP=2 |draw_NAP=2 |loss_NAP=4 |gf_NAP=9 |ga_NAP=15|status_NAP= <!--Napoli--> |win_NEW=4 |draw_NEW=2 |loss_NEW=2 |gf_NEW=17|ga_NEW=7 |status_NEW= <!--Newcastle United--> |win_OLY=3 |draw_OLY=2 |loss_OLY=3 |gf_OLY=10|ga_OLY=14|status_OLY= <!--Olympiacos--> |win_PAF=2 |draw_PAF=3 |loss_PAF=3 |gf_PAF=8 |ga_PAF=11 |status_PAF= <!--Pafos--> |win_PAR=4 |draw_PAR=2 |loss_PAR=2 |gf_PAR=21|ga_PAR=11 |status_PAR= <!--Paris Saint-Germain--> |win_PSV=2 |draw_PSV=2 |loss_PSV=4 |gf_PSV=16|ga_PSV=16|status_PSV= <!--PSV Eindhoven--> |win_QRB=3 |draw_QRB=1 |loss_QRB=4 |gf_QRB=13|ga_QRB=21 |status_QRB= <!--Qarabağ--> |win_RMA=5 |draw_RMA=0 |loss_RMA=3 |gf_RMA=21|ga_RMA=12 |status_RMA= <!--Real Madrid--> |win_SLP=0 |draw_SLP=3 |loss_SLP=5 |gf_SLP=5 |ga_SLP=19|status_SLP= <!--Slavia Prague--> |win_SPO=5 |draw_SPO=1 |loss_SPO=2 |gf_SPO=17|ga_SPO=11 |status_SPO= <!--Sporting CP--> |win_TOT=5 |draw_TOT=2 |loss_TOT=1 |gf_TOT=17|ga_TOT=7 |status_TOT= <!--Tottenham Hotspur--> |win_USG=3 |draw_USG=0 |loss_USG=5 |gf_USG=8 |ga_USG=17|status_USG= <!--Union Saint-Gilloise--> |win_VIL=0 |draw_VIL=1 |loss_VIL=7 |gf_VIL=5 |ga_VIL=18|status_VIL= <!--Villarreal--> <!--Team definitions--> |name_AJX={{Расми парчам|Нидерланд}} [[Аякс (бошгоҳи футбол)|Аякс]] |name_ARS={{Расми парчам|Англия}} [[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]] |name_ATA={{Расми парчам|Италия}} [[Аталанта (бошгоҳи футбол)|Аталанта]] |name_ATH={{Расми парчам|Испания}} [[Атлетик Билбао]] |name_ATM={{Расми парчам|Испания}} [[Атлетико Мадрид]] |name_FRA={{Расми парчам|Олмон}} [[Айнтрахт Франкфурт (бошгоҳи футбол)|Айнтрахт Франкфурт]] |name_BAR={{Расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]] |name_BAY={{Расми парчам|Олмон}} [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]] |name_LEV={{Расми парчам|Олмон}} [[Байер 04 (бошгоҳи футбол)|Байер 04]] |name_DOR={{Расми парчам|Олмон}} [[Боруссия Дортмунд (бошгоҳи футбол)|Боруссия Дортмунд]] |name_BOD={{Расми парчам|Норвегия}} [[Будё-Глимт]] |name_CHE={{Расми парчам|Англия}} [[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]] |name_GAL={{Расми парчам|Туркия}} [[Галатасарой (бошгоҳи футбол)|Галатасарой]] |name_INT={{Расми парчам|Италия}} [[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]] |name_KAI={{Расми парчам|Қазоқистон}} [[Қайрат (бошгоҳи футбол)|Қайрат]] |name_LIV={{Расми парчам|Англия}} [[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]] |name_MCI={{Расми парчам|Англия}} [[Манчестер Сити]] |name_MAR={{Расми парчам|Фаронса}} [[Олимпик Марсей]] |name_MON={{Расми парчам|Фаронса}} [[Монако (бошгоҳи футбол)|Монако]] |name_NAP={{Расми парчам|Италия}} [[Наполи (бошгоҳи футбол)|Наполи]] |name_NEW={{Парчами Англия}} [[Нюкасл Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Нюкасл Юнайтед]] |name_OLY={{Парчами Юнон}} [[Олимпиакос (бошгоҳи футбол)|Олимпиакос]] |name_PAR={{Парчами Фаронса}} [[Пари Сен-Жермен]] |name_PAF={{Парчами Кипр}} [[Пафос (бошгоҳи футбол)|Пафос]] |name_PSV={{Парчами Нидерланд}} [[ПСВ (бошгоҳи футбол)|ПСВ]] |name_RMA={{Парчами Испания}} [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] |name_SLP={{Парчами Чехия}} [[Славия (бошгоҳи футбол)|Славия Прага]] |name_SPO={{Расми парчам|Португалия}} [[Спортинг (бошгоҳи футбол)|Спортинг]] |name_TOT={{Расми парчам|Англия}} [[Тоттенҳем Ҳотспур]] |name_JUV={{Расми парчам|Италия}} [[Ювентус]] |name_USG={{Расми парчам|Белгия}} [[Юнион (бошгоҳи футбол)|Юнион]] |name_VIL={{Расми парчам|Испания}} [[Вийярреал (бошгоҳи футбол)|Вийярреал]] |name_QRB={{Расми парчам|Озарбойҷон}} [[Қарабоғ (бошгоҳи футбол)|Қарабоғ]] |name_BEN={{Расми парчам|Португалия}} [[Бенфика (бошгоҳи футбол)|Бенфика]] |name_CPH={{Расми парчам|Дания}} [[Копенгаген (бошгоҳи футбол)|Копенгаген]] |name_BRU={{Расми парчам|Белгия}} [[Брюгге (бошгоҳи футбол)|Брюгге]] <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=R16 |result2=R16 |result3=R16 |result4=R16 |result5=R16 |result6=R16 |result7=R16 |result8=R16 |result9=POS |result10=POS |result11=POS |result12=POS |result13=POS |result14=POS |result15=POS |result16=POS |result17=POU |result18=POU |result19=POU |result20=POU |result21=POU |result22=POU |result23=POU |result24=POU |col_R16=green1 |text_R16=Роҳёбӣ ба [[Лига Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026. Плей-офф#1/8 ниҳоӣ|1/8 ниҳоӣ]] (имтиёзнок) |col_POS=blue1 |text_POS=Роҳёбӣ ба [[Лига Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026. Плей-офф#Марҳилаи плей-офф|марҳилаи плей-офф]] (имтиёзнок) |col_POU=blue2 |text_POU={{nowrap|Роҳёбӣ ба [[Лига Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026. Плей-офф#Марҳилаи плей-офф|марҳилаи плей-офф]] (бе имтиёз)}} }}</onlyinclude> {{Template reference list}} [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|2025/2026]] </noinclude> af3g83qbpfo1c612q3rbdlny88nx1pg 1493706 1493705 2026-11-11T22:02:23Z Zosya95 54344 1493706 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{main|Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026. Марҳилаи умумӣ}} <onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=WDL |section=Ҷадвал |show_limit=5 |class_rules=[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026. Марҳилаи умумӣ#Меъёрҳои тақсимбандӣ|меъёрҳои тақсимбандӣ]] |source=[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/standings/ UEFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order= ARS, BAY, LIV, TOT, BAR, CHE, SPO, MCI, RMA, INT, PAR, NEW, JUV, ATM, ATA, LEV, DOR, OLY, BRU, GAL, MON, QRB, BOD, BEN, MAR, PAF, USG, PSV, ATH, NAP, CPH, AJX, FRA, SLP, VIL, KAI <!--Update team results below (including date)--> |update=complete |win_AJX=2 |draw_AJX=0 |loss_AJX=6 |gf_AJX=8 |ga_AJX=21|status_AJX= <!--Ajax--> |win_ARS=8 |draw_ARS=0 |loss_ARS=0 |gf_ARS=23|ga_ARS=4 |status_ARS= <!--Arsenal--> |win_ATA=4 |draw_ATA=1 |loss_ATA=3 |gf_ATA=10 |ga_ATA=10 |status_ATA= <!--Atalanta--> |win_BAY=7 |draw_BAY=0 |loss_BAY=1 |gf_BAY=22|ga_BAY=8 |status_BAY= <!--Bayern Munich--> |win_ATH=2 |draw_ATH=2 |loss_ATH=4 |gf_ATH=9 |ga_ATH=14 |status_ATH= <!--Athletic Bilbao--> |win_ATM=4 |draw_ATM=1 |loss_ATM=3 |gf_ATM=17|ga_ATM=15|status_ATM= <!--Atlético Madrid--> |win_BAR=5 |draw_BAR=1 |loss_BAR=2 |gf_BAR=22|ga_BAR=14|status_BAR= <!--Barcelona--> |win_LEV=3 |draw_LEV=3 |loss_LEV=2 |gf_LEV=13|ga_LEV=14|status_LEV= <!--Bayer Leverkuse--> |win_BEN=3 |draw_BEN=0 |loss_BEN=5 |gf_BEN=10 |ga_BEN=12 |status_BEN= <!--Benfica--> |win_BOD=2 |draw_BOD=3 |loss_BOD=3 |gf_BOD=14 |ga_BOD=15|status_BOD= <!--Bodø/Glimt--> |win_DOR=3 |draw_DOR=2 |loss_DOR=3 |gf_DOR=19|ga_DOR=17|status_DOR= <!--Borussia Dortmund--> |win_CHE=5 |draw_CHE=1 |loss_CHE=2 |gf_CHE=17|ga_CHE=10 |status_CHE= <!--Chelsea--> |win_BRU=3 |draw_BRU=1 |loss_BRU=4 |gf_BRU=15 |ga_BRU=17|status_BRU= <!--Club Brugge--> |win_CPH=2 |draw_CPH=2 |loss_CPH=4 |gf_CPH=12 |ga_CPH=21|status_CPH= <!--Copenhagen--> |win_FRA=1 |draw_FRA=1 |loss_FRA=6 |gf_FRA=10 |ga_FRA=21|status_FRA= <!--Eintracht Frankfurt--> |win_GAL=3 |draw_GAL=1 |loss_GAL=4 |gf_GAL=9 |ga_GAL=11 |status_GAL= <!--Galatasaray--> |win_INT=5 |draw_INT=0 |loss_INT=3 |gf_INT=15|ga_INT=7 |status_INT= <!--Inter Milan--> |win_JUV=3 |draw_JUV=4 |loss_JUV=1 |gf_JUV=14|ga_JUV=10|status_JUV= <!--Juventus--> |win_KAI=0 |draw_KAI=1 |loss_KAI=7 |gf_KAI=7 |ga_KAI=22|status_KAI= <!--Kairat--> |win_LIV=6 |draw_LIV=0 |loss_LIV=2 |gf_LIV=20|ga_LIV=8 |status_LIV= <!--Liverpool--> |win_MCI=5 |draw_MCI=1 |loss_MCI=2 |gf_MCI=15|ga_MCI=9 |status_MCI= <!--Manchester City--> |win_MAR=3 |draw_MAR=0 |loss_MAR=5 |gf_MAR=11|ga_MAR=14 |status_MAR= <!--Marseille--> |win_MON=2 |draw_MON=4 |loss_MON=2 |gf_MON=8 |ga_MON=14 |status_MON= <!--Monaco--> |win_NAP=2 |draw_NAP=2 |loss_NAP=4 |gf_NAP=9 |ga_NAP=15|status_NAP= <!--Napoli--> |win_NEW=4 |draw_NEW=2 |loss_NEW=2 |gf_NEW=17|ga_NEW=7 |status_NEW= <!--Newcastle United--> |win_OLY=3 |draw_OLY=2 |loss_OLY=3 |gf_OLY=10|ga_OLY=14|status_OLY= <!--Olympiacos--> |win_PAF=2 |draw_PAF=3 |loss_PAF=3 |gf_PAF=8 |ga_PAF=11 |status_PAF= <!--Pafos--> |win_PAR=4 |draw_PAR=2 |loss_PAR=2 |gf_PAR=21|ga_PAR=11 |status_PAR= <!--Paris Saint-Germain--> |win_PSV=2 |draw_PSV=2 |loss_PSV=4 |gf_PSV=16|ga_PSV=16|status_PSV= <!--PSV Eindhoven--> |win_QRB=3 |draw_QRB=1 |loss_QRB=4 |gf_QRB=13|ga_QRB=21 |status_QRB= <!--Qarabağ--> |win_RMA=5 |draw_RMA=0 |loss_RMA=3 |gf_RMA=21|ga_RMA=12 |status_RMA= <!--Real Madrid--> |win_SLP=0 |draw_SLP=3 |loss_SLP=5 |gf_SLP=5 |ga_SLP=19|status_SLP= <!--Slavia Prague--> |win_SPO=5 |draw_SPO=1 |loss_SPO=2 |gf_SPO=17|ga_SPO=11 |status_SPO= <!--Sporting CP--> |win_TOT=5 |draw_TOT=2 |loss_TOT=1 |gf_TOT=17|ga_TOT=7 |status_TOT= <!--Tottenham Hotspur--> |win_USG=3 |draw_USG=0 |loss_USG=5 |gf_USG=8 |ga_USG=17|status_USG= <!--Union Saint-Gilloise--> |win_VIL=0 |draw_VIL=1 |loss_VIL=7 |gf_VIL=5 |ga_VIL=18|status_VIL= <!--Villarreal--> <!--Team definitions--> |name_AJX={{Расми парчам|Нидерланд}} [[Аякс (бошгоҳи футбол)|Аякс]] |name_ARS={{Расми парчам|Англия}} [[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]] |name_ATA={{Расми парчам|Италия}} [[Аталанта (бошгоҳи футбол)|Аталанта]] |name_ATH={{Расми парчам|Испания}} [[Атлетик Билбао]] |name_ATM={{Расми парчам|Испания}} [[Атлетико Мадрид]] |name_FRA={{Расми парчам|Олмон}} [[Айнтрахт Франкфурт (бошгоҳи футбол)|Айнтрахт Франкфурт]] |name_BAR={{Расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]] |name_BAY={{Расми парчам|Олмон}} [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]] |name_LEV={{Расми парчам|Олмон}} [[Байер 04 (бошгоҳи футбол)|Байер 04]] |name_DOR={{Расми парчам|Олмон}} [[Боруссия Дортмунд (бошгоҳи футбол)|Боруссия Дортмунд]] |name_BOD={{Расми парчам|Норвегия}} [[Будё-Глимт]] |name_CHE={{Расми парчам|Англия}} [[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]] |name_GAL={{Расми парчам|Туркия}} [[Галатасарой (бошгоҳи футбол)|Галатасарой]] |name_INT={{Расми парчам|Италия}} [[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]] |name_KAI={{Расми парчам|Қазоқистон}} [[Қайрат (бошгоҳи футбол)|Қайрат]] |name_LIV={{Расми парчам|Англия}} [[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]] |name_MCI={{Расми парчам|Англия}} [[Манчестер Сити]] |name_MAR={{Расми парчам|Фаронса}} [[Олимпик Марсей]] |name_MON={{Расми парчам|Фаронса}} [[Монако (бошгоҳи футбол)|Монако]] |name_NAP={{Расми парчам|Италия}} [[Наполи (бошгоҳи футбол)|Наполи]] |name_NEW={{Расми парчам|Англия}} [[Нюкасл Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Нюкасл Юнайтед]] |name_OLY={{Расми парчам|Юнон}} [[Олимпиакос (бошгоҳи футбол)|Олимпиакос]] |name_PAR={{Расми парчам|Фаронса}} [[Пари Сен-Жермен]] |name_PAF={{Расми парчам|Кипр}} [[Пафос (бошгоҳи футбол)|Пафос]] |name_PSV={{Расми парчам|Нидерланд}} [[ПСВ (бошгоҳи футбол)|ПСВ]] |name_RMA={{Расми парчам|Испания}} [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] |name_SLP={{Расми парчам|Чехия}} [[Славия (бошгоҳи футбол)|Славия Прага]] |name_SPO={{Расми парчам|Португалия}} [[Спортинг (бошгоҳи футбол)|Спортинг]] |name_TOT={{Расми парчам|Англия}} [[Тоттенҳем Ҳотспур]] |name_JUV={{Расми парчам|Италия}} [[Ювентус]] |name_USG={{Расми парчам|Белгия}} [[Юнион (бошгоҳи футбол)|Юнион]] |name_VIL={{Расми парчам|Испания}} [[Вийярреал (бошгоҳи футбол)|Вийярреал]] |name_QRB={{Расми парчам|Озарбойҷон}} [[Қарабоғ (бошгоҳи футбол)|Қарабоғ]] |name_BEN={{Расми парчам|Португалия}} [[Бенфика (бошгоҳи футбол)|Бенфика]] |name_CPH={{Расми парчам|Дания}} [[Копенгаген (бошгоҳи футбол)|Копенгаген]] |name_BRU={{Расми парчам|Белгия}} [[Брюгге (бошгоҳи футбол)|Брюгге]] <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=R16 |result2=R16 |result3=R16 |result4=R16 |result5=R16 |result6=R16 |result7=R16 |result8=R16 |result9=POS |result10=POS |result11=POS |result12=POS |result13=POS |result14=POS |result15=POS |result16=POS |result17=POU |result18=POU |result19=POU |result20=POU |result21=POU |result22=POU |result23=POU |result24=POU |col_R16=green1 |text_R16=Роҳёбӣ ба [[Лига Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026. Плей-офф#1/8 ниҳоӣ|1/8 ниҳоӣ]] (имтиёзнок) |col_POS=blue1 |text_POS=Роҳёбӣ ба [[Лига Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026. Плей-офф#Марҳилаи плей-офф|марҳилаи плей-офф]] (имтиёзнок) |col_POU=blue2 |text_POU={{nowrap|Роҳёбӣ ба [[Лига Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026. Плей-офф#Марҳилаи плей-офф|марҳилаи плей-офф]] (бе имтиёз)}} }}</onlyinclude> {{Template reference list}} [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|2025/2026]] </noinclude> czq7m2154u7ml8q1135pjtvldzz360g 0 331121 1493704 1491165 2026-11-11T21:57:36Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493704 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_name = Navju Cloud | company_logo = Navju_Cloud_Official_Logo.png | company_type = платформаи абрӣ | foundation = сентябри [[2024]] | location = {{Парчам|Тоҷикистон}} [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] | key_people = [[Зинҳор Насрӣ]] | industry = [[фанноварии иттилоот]] | products = [[хадамоти абрӣ]], бақайдгирии [[домен]], [[Хостинг|хостинг]], [[SSL]]-сертификатҳо, почтаи корпоративӣ | parent = [[Navju]] | homepage = [https://navjucloud.tj navjucloud.tj] | founder = [[Зинҳор Насрӣ]] }}«'''Navju Cloud'''» — платформаи абрии тоҷикистонӣ буда, бақайдгирандаи расмии домени миллии [[.tj]] мебошад<ref name="nictj">{{cite web|url=http://www.nic.tj/gettj.html|title=Гирифтани домени .tj|publisher=NIC.TJ|accessdate=2026-04-18}}</ref>. Ширкат хидматрасонии бақайдгирии домен, [[хостинг]], [[SSL]]-сертификатҳо ва почтаи корпоративиро пешниҳод мекунад. Navju Cloud бахши абрии ширкати [[Navju]] буда, дар шаҳри [[Душанбе]] фаъолият мекунад<ref name="jumhuriyat">{{cite web|url=https://jumhuriyat.tj/6610-nav-tashabbusi-ojandasoz-dar-odai-fanovarioi-ittiloot.html|title=“НАВҶӮ”. ТАШАББУСИ ОЯНДАСОЗ ДАР ҶОДАИ ФАНОВАРИҲОИ ИТТИЛООТӢ|date=2025-09-11|publisher=[[Ҷумҳурият (рӯзнома)|Ҷумҳурият]]|accessdate=2026-04-18|website=jumhuriyat.tj}}</ref>. == Таърих == === Таъсис ва роҳандозӣ === Платформаи абрии Navju Cloud дар сентябри соли [[2024]] аз ҷониби ширкати Navju роҳандозӣ карда шуд<ref name="navjucloud">{{cite web|url=https://navjucloud.tj|title=Navju Cloud — Платформаи абрии Тоҷикистон|publisher=Navju Cloud|accessdate=2026-04-18}}</ref>. Мақсади асосии платформа пешниҳоди хизматрасониҳои абрӣ барои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқии Тоҷикистон буд. Бо роҳандозии ин платформа муштариён имконият пайдо карданд, ки доменҳо ва хостингро ба таври онлайн, бидуни ташрифи идорӣ дархост кунанд<ref name="jumhuriyat" />. === Аккредитатсия === Дар августи соли [[2025]] Navju Cloud аккредитатсияи расмиро барои бақайдгирии домени миллии [[.tj]] аз ҷониби Маъмури домени миллии Тоҷикистон .TJ гирифт ва ба бақайдгирандаи расмии домени миллӣ табдил ёфт<ref name="nictj" />. Ин аккредитатсия ба Navju Cloud имконият дод, ки доменҳои .tj-ро бевосита ба муштариён фурӯшад. Муассиси ширкат [[Зинҳор Насрӣ]] дар мусоҳиба бо рӯзномаи «[[Ҷумҳурият (рӯзнома)|Ҷумҳурият]]» қайд кардааст: «Ҳоло вақти он расидааст, ки равишҳои сохтани сомона ва технологияи иттилоотро содда кунем, то ҳамаи бахшҳо тезтар ба технологияи иттилоотӣ гузаранд»<ref name="jumhuriyat" />. == Хидматрасонӣ == [[Акс:Navjucloud-official-interface-2026.png|мини|Намои расмии платформаи Navju Cloud (2026)]] === Доменҳо === Navju Cloud доменҳоро дар минтақаҳои гуногун бақайдгирӣ мекунад<ref name="domain">{{cite web|url=https://navjucloud.tj/domain|title=Бақайдгирии домен|publisher=Navju Cloud|accessdate=2026-04-18}}</ref>: [[.tj]], [[.com]], [[.net]], [[.org]], .info ва .biz. Ширкат инчунин хидмати интиқоли домен аз дигар бақайдгирандагон ва хидмати [[WHOIS]]-ро пешниҳод мекунад. То апрели соли [[2026]] зиёда аз 260 домен тавассути Navju Cloud бақайдгирӣ шудааст. [[Акс:Navjucloud-controlpanel-2026.png|мини|Панели идоракунии Navju Cloud (2026)]] === Хостинг === Navju Cloud якчанд навъи хостингро пешниҳод мекунад<ref name="hosting">{{cite web|url=https://navjucloud.tj/hosting|title=Хостинг — Navju Cloud|publisher=Navju Cloud|accessdate=2026-04-18}}</ref>: * '''Хостинги умумӣ''' — барои сомонаҳои хурд ва миёна бо дастгирии [[PHP]] ва [[MySQL]]; * '''VPS/VDS''' — серверҳои виртуалии хусусӣ барои лоиҳаҳои калон; * '''Хостинги ихтисосӣ''' — серверҳои пурра барои корҳои баланд; * '''Хостинги абрӣ''' — инфрасохтори абрӣ бо имконияти васеъшавӣ; * '''Хостинги [[WordPress]]''' — хостинги бартариятдор барои сомонаҳои WordPress. Ҳамаи тарифҳо бо дискҳои [[SSD]], гувоҳномаи [[SSL]]-и ройгон ва дастгирии 24/7 пешниҳод мешаванд. === SSL-сертификатҳо === Navju Cloud се навъи гувоҳномаи SSL-ро пешниҳод мекунад<ref name="ssl">{{cite web|url=https://navjucloud.tj/ssl|title=SSL-сертификатҳо — Navju Cloud|publisher=Navju Cloud|accessdate=2026-04-18}}</ref>: * '''DV''' (Domain Validation) — тасдиқи асосии домен; * '''OV''' (Organization Validation) — тасдиқи ташкилот; * '''EV''' (Extended Validation) — тасдиқи васеъ барои корхонаҳои бузург. Гувоҳномаҳои SSL рамзгузории маълумотро байни сомона ва мурургари корбар таъмин мекунанд. === Почтаи корпоративӣ === Ширкат хизмати почтаи корпоративиро барои соҳибкорон пешниҳод мекунад, ки ба муштариён имконият медиҳад бо номи домени худ суроғаи почтаи электронӣ дошта бошанд. == Абзорҳо == Navju Cloud маҷмӯаи абзорҳои ройгонро дар платформаи tools.navjucloud.tj пешниҳод мекунад<ref name="tools">{{cite web|url=https://tools.navjucloud.tj|title=Абзорҳои ройгон — Navju Cloud|publisher=Navju Cloud|accessdate=2026-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414053400/https://tools.navjucloud.tj/|archivedate=2026-04-14}}</ref>: * '''DNS Lookup''' — ҷустуҷӯ ва тафтиши сабтҳои [[DNS]]; * '''DNS Map''' — тасвири харитаи сабтҳои DNS-и домен; * '''Email DNS''' — тафтиши сабтҳои DNS барои почтаи электронӣ; * '''IP Lookup''' — муайян кардани ҷойгиршавии ҷуғрофии суроғаи [[IP]]; * '''[[WHOIS]]''' — дастрасӣ ба маълумоти бақайдгирии домен; * '''BrandCheck''' — тафтиши дастрасии номи бренд дар доменҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ. == Амният == Navju Cloud барои ҳифзи маълумоти муштариён чандин чорабинии амниятиро пешниҳод мекунад<ref name="navjucloud" />: * муҳофизат аз ҳамлаҳои [[DDoS]]; * санҷиши доимии зидди [[Вируси компютерӣ|вирусҳо]] ва [[Барномаи зараровар|барномаҳои зараровар]]; * гувоҳномаи SSL-и ройгон барои ҳамаи тарифҳо. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://navjucloud.tj Сомонаи расмии Navju Cloud] * [https://web.archive.org/web/20260414053400/https://tools.navjucloud.tj/ Абзорҳои Navju Cloud] * [https://navju.tech Сомонаи расмии Navju] * {{YouTube|YxX_KTUG8PU|Navju Cloud дар YouTube}} {{ПБ}} a67g6rgxy9nlmynxlsszyfqffh2yp9l 0 331368 1493590 1478470 2026-11-11T15:26:17Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493590 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Дурбан |номи аслӣ = Durban |кишвар = {{Парчам|Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ}} |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 53|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 31|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1824 |масоҳат = 2556 |баландии маркази МА = 8 |аҳолӣ = 3 442 361 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = https://www.durban.gov.za/ }} '''Дурбан''' (ба англисӣ: ''Durban''; ба зулусӣ: ''eThekwini'') — севумин шаҳри сераҳолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] (пас аз [[Йоҳаннесбург]] ва [[Кейптаун]]) буда, дар соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] дар вилояти Квазулу-Натал воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Durban Durban] — Encyclopædia Britannica</ref> Бандари Дурбан серкортарин бандари [[Африқо]] ба ҳисоб меравад. Аҳолии минтақаи метрополитении Дурбан (шаҳрдории eThekwini) аз 3,9 миллион нафар мегузарад.<ref name="census2011">[https://census2011.adrianfrith.com/place/599 Census 2011: eThekwini] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260120070102/https://census2011.adrianfrith.com/place/599 |date=2026-01-20 }} — Statistics South Africa</ref> == Таърих == Минтақаи Дурбан гирду атрофи Халиҷи Наталро дар бар мегирад; ин ҷойро соли 1497, рӯзи Мавлуди Исо, баҳрнавард [[Васко да Гама]] аз дур дида, минтақаро «Натал» номид. Соли 1824 савдогарони бритониёӣ дар ин ҷо маскан гирифтанд ва бошишгоҳро Порт-Натал номиданд; соли 1835 он ба шарафи губернатори Кейп Бенҷамин Д’Урбан «Дурбан» ном гирифт.<ref name="brit" /> Дар нимаи дувуми асри XIX бандар тавсеа ёфт ва шаҳр калон шуд; аз соли 1860 ба плантатсияҳои найшакар коргарони шартномавӣ аз [[Ҳиндустон]] оварда мешуданд, ки аз онҳо яке аз бузургтарин ҷамоаҳои ҳиндутаборон берун аз Ҳиндустон ба вуҷуд омад; солҳои 1893–1914 [[Маҳатма Ганди]] дар Дурбан зиндагӣ ва кор кардааст. Дар давраи [[апартеид]] шаҳр мувофиқи қонунҳои нажодӣ тақсим шуда буд; соли 2000 Дурбан ва ноҳияҳои атроф ба шаҳрдории ягонаи метрополитении eThekwini муттаҳид карда шуданд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Дурбан дар соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]], дар атрофи халиҷи табиӣ ҷойгир аст; қисми марказии шаҳр ҳамвор буда, дар атрофи он теппаҳои сабз воқеъ мебошанд. Масоҳати шаҳрдории eThekwini тақрибан 2556 километри мураббаъ аст. Иқлими Дурбан субтропикии намнок буда, тобистони гарму намнок ва зимистони муътадил дорад; ҳарорати миёнаи солона тақрибан 21 °C-ро ташкил медиҳад. Боришот асосан дар моҳҳои тобистон рух медиҳад ва шаҳр бо соҳилҳои регзори худ машҳур аст. == Аҳолӣ == Тибқи барӯйхатгирии соли 2011, дар шаҳрдории метрополитении eThekwini зиёда аз 3,4 миллион нафар зиндагӣ мекард ва баъдтар ин шумора аз 3,9 миллион нафар гузаштааст.<ref name="census2011" /> Дар шаҳр зулусҳо, аҳолии англисзабон, ҳиндутаборон ва дигар гурӯҳҳо зиндагӣ мекунанд; забонҳои зулусӣ ва англисӣ забонҳои асосии муошират мебошанд. Дурбан таърихан бузургтарин ҷамоаи ҳиндутаборонро берун аз [[Ҳиндустон]] доштааст. Аз ҷиҳати дин масеҳият, ҳиндуия ва ислом густариш ёфтаанд. == Иқтисод == Дурбан маркази муҳими саноатӣ ва нақлиётии Африқои Ҷанубӣ мебошад. Бандари Дурбан серкортарин бандари контейнерии минтақаи зерисаҳроии [[Африқо]] буда, тиҷорати кишвар ва давлатҳои ҳамсояро таъмин мекунад.<ref name="tnpa">[https://www.transnetnationalportsauthority.net/OurPorts/Durban/Pages/Overview.aspx Port of Durban] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260305232025/https://www.transnetnationalportsauthority.net/OurPorts/Durban/Pages/Overview.aspx |date=2026-03-05 }} — Transnet National Ports Authority</ref> Дар шаҳр ва атрофи он корхонаҳои мошинсозӣ, кимиё, нассоҷӣ ва коркарди найшакар фаъолият мекунанд. Сайёҳӣ низ яке аз соҳаҳои асосии иқтисоди шаҳр аст; соҳили машҳури «Майлаи Тиллоӣ» (Golden Mile), меҳмонхонаҳо ва тамошобобҳои баҳрӣ ҳар сол ҳазорон сайёҳро ҷалб мекунанд. == Нақлиёт == Дурбан гиреҳи муҳими нақлиётии кишвар мебошад. [[Фурудгоҳи байналмилалии Кинг-Шака]], ки соли 2010 дар шимоли шаҳр ифтитоҳ шудааст, шаҳрро бо марказҳои [[Африқо]] ва ҷаҳон мепайвандад. Бандари Дурбан, роҳҳои автомобилии тезгузари N2 ва N3 ва хатҳои роҳи оҳан Дурбанро бо Йоҳаннесбург ва дигар шаҳрҳо мепайванданд; дар дохили шаҳр системаи автобусии «Durban People Mover» амал мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дурбан маркази муҳими фарҳангӣ ва маорифии вилояти Квазулу-Натал мебошад. Дар шаҳр Донишгоҳи Квазулу-Натал, осорхонаҳо, театрҳо ва маҷмааи баҳрии «uShaka Marine World» фаъолият мекунанд. Варзишгоҳи «Мозес Мабида» яке аз майдонҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010]] буд. Шаҳр бо мавҷсаворӣ (серфинг), бозори кӯчаи Виктория ва таомҳои маҳаллӣ — аз ҷумла «банни-чоу» — машҳур аст; дар наздикии Дурбан Маскани Финикси [[Маҳатма Ганди]] ҷойгир аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Кейптаун]] * [[Уқёнуси Ҳинд]] * [[Маҳатма Ганди]] * [[Квазулу-Натал]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Durban Дурбан дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.durban.gov.za/ Сомонаи расмии шаҳрдории eThekwini] [[Гурӯҳ:Дурбан]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] [[Гурӯҳ:ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] eul0hppm7qernntj2dwn4rn5csmy4ik 0 331577 1493626 1483684 2026-11-11T17:45:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493626 wikitext text/x-wiki {{Coord|29.988|N|52.871|E|display=title}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  {{Ёдмон}} '''Нақши Раҷаб''' - макони яке аз гаронбаҳои қадимии муҷассамаҳои Эрон аст. Он дар масофаи 13 км аз шаҳри [[Марвдашт]] ва 3 км шимолтар [[Тахти Ҷамшед|аз Персеполис]] , дар тарафи рости Роҳи Шоҳӣ ҷойгир аст. Роҳи Шоҳӣ шоҳроҳе буд, ки [[Шӯш|Шуш]], яке аз пойтахтҳои Шаҳаншоҳии Эронро, бо Сардис, пойтахти Лидия, дар охири ғарбии нимҷазираи [[Осиёи Хурд|Осиёи Хурди]] имрӯза, бисту панҷ аср пеш пайваст мекард. Дар ин макон, дар нишебии кӯҳ, як минтақаи кушодаи ғормонанд бо се утоқ дар паҳлӯҳои шимолӣ, шарқӣ ва ҷанубии он аз маросимҳои тоҷгузории подшоҳони [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] [[кандакорӣ]] шудааст. Ин макон, дар баробари [[Нақши Рустам|Нақши Рустам,]] ҳамчун [[мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] ба қайд гирифта мешавад. == Таърихи Нақши Раҷаб == Ин ёдгории таърихӣ соли 1310 ҳиҷрии қамарӣ ҳамчун ёдгории арзишманди [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] таҳти рақами 22 дар рӯихати [[ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. Ин боис шудааст, ки сайёҳони зиёде ҳар сол аз ин макон дидан кунанд ва бо [[Меъморӣ|меъмори]]<nowiki/>и ҷолиб ва ҳайратангези он ошно шаванд. Меъмории ин [[ёдгорӣ]] ба услуби [[Юнони Бостон|юнонӣ]] аст. == Номгузорӣ == Мегӯянд, ки сабаби ин номгузорӣ мавҷудияти [[қаҳва]]<nowiki/>хона дар наздикӣ буд, ки бо номи соҳибаш Раҷаб маъруф буд. == Маҷлиси аввал == [[Акс:Naqsh-e_Rajab_01.jpg|мини|[[Барелйеф]]<nowiki/>и [[Шопури I]]]] Дар [[Ёдгории меъморӣ|ёдгории меъмории]] Маҷлиси аввал, ки дар шимоли ин минтақаи хурд ва якуним метр аз сатҳи замин ҷойгир аст, [[Шопури I|Шопур I,]] шоҳаншоҳи дуюми [[Сосонӣ]], савори аспи калон аст ва дар паси шоҳаншоҳ нӯҳ нафари ашроф ҳастанд. Чунин ба назар мерасад, ки ин гурӯҳ барои гирифтани [[Тоҷ|тоҷи]] [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|шоҳаншоҳӣ]], ё иштирок дар маҷлиси шодмонӣ, ё барои ягон масъалаи муҳими [[шараф]] ҳозиранд. Чор сатри [[Хати паҳлавӣ|хатти паҳлавии]] [[Сосонӣ]] дар синаи аспи шоҳаншоҳ ва шаш сатри хатти юнонӣ бо ҳамон мавзӯъ дар наздикии он [[кандакорӣ]] шудаанд. Мавзӯи навиштаҷоти сангнавишта чунин аст: ""Аҳурамаздопараст, худованд Шопур, подшоҳи форс ва Ин Эрон, фиристодаи худо, писари Аҳурамаздопараст, Ардашер, подшоҳи форс ва Ин Эрон, фиристодаи худо, писари Папак Шоҳ." == Маҷлиси дуюм == [[Акс:Naqshe_Rajab_Darafsh_Ordibehesht_93_(3).JPG|мини|Барқарорсозии маросими тоҷгузории [[Ардашери Бобакон|Ардашер Бобакон]]]] [[Акс:Naqshe_Rajab_Darafsh_Ordibehesht_93_(1).jpg|мини|Петроглифҳо ва навиштаҷоти Кертир]] Дар утоқи дуюм дар мобайн маросими тоҷгузории [[Ардашери Бобакон|Ардашери Бобакон,]] асосгузори шоҳаншоҳии [[Сосониён]], тасвир шудааст. Ин утоқ, ки чоруним метр паҳно дорад, аз ҳашт мард, зан ва кӯдакон иборат аст ва тавре ки аз он дида мешавад, тоҷ ё ангуштарини шоҳона аз ҷониби рӯҳонии баландпоя, " Мӯъбади мӯъбадон " ё зуҳури [[Аҳуромаздо|Аҳура Маздо]] ба [[шоҳаншоҳ]] дода мешавад. Дар паси Шоҳаншоҳ ду нафар истодаанд, ки яке аз онҳо хизматгори дарбор аст, ки дар болои сари шоҳаншоҳ пашша дорад ва дигаре шаҳрванди калонсоли кишвар аст, ки дар ҳолати эҳтиром истодааст. Дар пеши шоҳаншоҳ ва шахсе, ки тоҷ медиҳад, ду кӯдак рӯ ба рӯи якдигар истодаанд, ки яке аз онҳо, ки дар пеши Шоҳаншоҳ истода, ба назар мерасад, ки тоҷдор ва писари шоҳаншоҳ аст. [[Аҳуромаздо]] ё коҳини бузург тоҷро бо як даст ба Ардашер ва асои дигарро ба Шоҳаншоҳ медиҳад ва дар паси ӯ ду хонуми дарборӣ ҳастанд, ки маросими эҳтиромро алоҳида анҷом медиҳанд. Дар беруни ин маҷлис, дар тарафи чап, мо тасвири кандакорӣшудаи инсонеро мебинем, ки дасти росташро ба нишони эҳтиром боло мебарад ва навиштаҷоти сангиро нишон медиҳад. Ин навиштаҷоти сӣ сатрӣ бо [[Забони порсии миёна|хатти паҳлавии сосонӣ]] навишта шудааст, ки тақрибан бисттои онҳо комилан солим ва боқимондаашон хароб шудаанд. Ин навиштаҷоти сангӣ ба Кертир " Мӯъбади мӯъбадон ", бузургтарин коҳини он давра, алоқаманд аст ва зоҳиран ин нақш аз они ӯст. Дар ин навиштаҷот, [[Картир]] хидматҳои динии худро ба кишвари императорӣ тавсиф кардааст. == Маҷлиси сеюм == [[Акс:Naqsh-e_Rajab_IV_(3267729382).jpg|мини|Эпитафияи Шопури I барои тоҷгузорӣ]] Утоқи сеюм маросими тоҷгузории Шопури I, писари [[Ардашери Бобакон|Ардашери Бобакон,]], асосгузори Шоҳаншоҳии [[Сосониён]], ки аз соли 241 то 272 мелодӣ дар Эрон ҳукмронӣ кардааст, мебошад. Дар ин кандакорӣ, Шопури савор бо асп тоҷи шоҳиро аз коҳини бузург ё таҷассуми [[Аҳуромаздо|Аҳурамаздо]], ки низ аспсавор аст, мегирад. Дар рӯ ба рӯи Нақши Раҷаб як майдони калоне ҳаст, ки метавон тахмин зад, ки замоне маскан гирифта буд ва хонаҳо дошт ва кандакории обӣ, ки дар кӯҳи Нақши Раҷаб дида мешавад, ин андешаро тақвият медиҳад, ки дар он ҷо [[чашма]]<nowiki/>и [[об]] буд ва умуман он як [[осоишгоҳ]]<nowiki/>и тароватбахш буд, ки дар он ду подшоҳи Сосонӣ маросими тоҷгузории худро ёдоварӣ мекарданд. Азбаски Нақши Раҷаб дар наздикии шаҳри қадимии Истахр ҷойгир аст ва ин шаҳр зодгоҳи [[Ардашери Бобакон]] ва [[Шопури I]] ва аҷдодони онҳо буд, онҳо маросими тоҷгузории худро дар ин шаҳр баргузор карданд ва аз ин рӯ, онҳо чунин [[маросим]]<nowiki/>ҳоро бо [[кандакорӣ]] ва тасвирҳо дар [[Нақши Рустам]] ва Нақши Раҷаб ёдоварӣ кардаанд. Маросими тоҷгузории Ардашер, асосгузори Шоҳаншоҳии [[Сосониён]], дар се ҷой тасвир шудааст: яке дар Нақши Раҷаб, дуюм дар [[Нақши Рустам]] ва сеюм дар Тангоби Фирӯзобод. == Манобеъ == {{Эзоҳ}} * [https://web.archive.org/web/20260521102758/http://www.iranatlas.info/parseh/pe_naqshrajab.htm Муҷассамаи Раҷаб дар вебсайти Эрон Атлас] == Пайванди беруна == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Викианбор-гурӯҳ|Naqsh-e Rajab}} * [https://web.archive.org/web/20060525210026/http://www.farya.com/id/391 Кандакориҳои барҷастаи Сосониён] * [http://www.livius.org/a/iran/naqs-e_rajab/reliefs.html Тавсиф ва тасвирҳо] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060219180024/http://www.livius.org/a/iran/naqs-e_rajab/reliefs.html |date=2006-02-19 }} {{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]] [[Гурӯҳ:Сосониён]] [[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]] [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Сангнавиштаҳо]] nzhn2tzfwkuzpy6kklpqvofxq56le79 0 332034 1493579 1477903 2026-11-11T14:09:58Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493579 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:24em;font-size:90%;text-align:left" ! colspan=2 style="background:#009c3b;color:white;text-align:center;font-size:110%;padding:6px" | Бразилия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 |- | colspan=2 style="text-align:center;padding:6px" | [[File:Flag of Brazil.svg|180px]]<br/>[[File:Confederação Brasileira de Futebol logo (2002).svg|80px]] |- ! Ассосиатсия | [[Конфедератсияи футболи Бразилия]] (CBF) |- ! Конфедератсия | [[КОНМЕБОЛ]] |- ! Лақаб | ''Seleção'' / ''Канаринҳо'' (Канарҳо) |- ! Рейтинги ФИФА | 5-юм (июни 2026) |- ! Иштирок дар Ҷоми ҷаҳон | '''23-юм (рекорд)''' |- ! Беҳтарин натиҷа | '''Қаҳрамон 5 маротиба''' (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) |- ! Сармураббӣ | [[File:Flag of Italy.svg|22px|border|alt=Италия]] [[Карло Анчелотти]] |- ! Капитан | [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] [[Маркинюс]] |- ! Истеҳсолкунандаи либос | [[File:Flag of the United States.svg|22px|border|alt=ИМА]] [[Nike]] |- ! Гурӯҳ дар 2026 | '''C''' (бо [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border|alt=Марокаш]] [[Марокаш]], [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border|alt=Гаити]] [[Гаити]], [[File:Flag of Scotland.svg|22px|border|alt=Шотландия]] [[Шотландия]]) |- ! colspan=2 style="background:#f0f0f0;text-align:center;padding:4px" | '''Хроникаи Ҷоми ҷаҳон''' |- | style="text-align:center;width:50%" | ← [[Бразилия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022 Қатар (1/4-ум)]] | style="text-align:center;width:50%" | 2030 → |} [[File:2026 FIFA World Cup emblem.svg|thumb|right|220px|Тамғаи расмии Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]] '''Бразилия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' (ба португалӣ: ''Brasil na Copa do Mundo FIFA de 2026''; ба англисӣ: ''Brazil at the 2026 FIFA World Cup'') — '''23-уми иштироки''' тими миллии футболи [[Бразилия]] дар [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|Ҷоми ҷаҳон]], ки '''11 июн — 19 июли 2026''' дар [[File:Flag of the United States.svg|22px|border|alt=ИМА]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]], [[File:Flag of Canada.svg|22px|border|alt=Канада]] [[Канада]] ва [[File:Flag of Mexico.svg|22px|border|alt=Мексика]] [[Мексика]] баргузор мегардад. '''Бразилия ягона тимест, ки дар ҳамаи Ҷоми ҷаҳон иштирок кардааст''' (1930-то ин ҷониб) ва '''сертитулдортарин тими таърихи Ҷоми ҷаҳон''' (бо 5 қаҳрамонӣ) аст. Конфедератсияи кишвар: '''[[КОНМЕБОЛ]]'''. == Роҳхат ба Ҷоми ҷаҳон == [[Бразилия]] тавассути '''марҳилаи интихобии [[КОНМЕБОЛ]]''' — формати round-robin байни ҳамаи 10 тими Амрикои Ҷанубӣ — ҷой гирифт. Ҳар тим бо ҳамдигар '''ду бозӣ''' гузаронид (ҷамъи 18 бозӣ). {| class="wikitable" ! Сана !! Воқеа |- | '''7 сентябри 2023''' || Оғози марҳилаи интихобии КОНМЕБОЛ барои Ҷоми ҷаҳон 2026 |- | '''2025''' || Бразилия дар ҷадвали ниҳоии интихоб ҷой бевоситаро ба даст овард |- | '''5 декабри 2025''' || Бразилия ба '''Гурӯҳи C''' тааллуқ гирифт ҳамроҳи [[Марокаш]], [[Гаити]] ва [[Шотландия]] |} Бразилия '''ягона тимест, ки дар ҳамаи 22 Ҷоми ҷаҳон-и пеш аз 2026 иштирок кардааст''' (1930-то ин ҷониб). Бо '''5 қаҳрамонӣ''' (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) — '''серсертификаттарин тими таърихи Ҷоми ҷаҳон'''. == Сармураббӣ ва штаб == [[File:Carlo Ancelotti 2016 (cropped).jpg|thumb|left|160px|Сармураббӣ '''[[Карло Анчелотти]]''']] '''[[Карло Анчелотти]]''' (Carlo Ancelotti, зод. 10 июни 1959, Реджо-Эмилия, [[Италия]]) — '''яке аз бузургтарин сармурабиҳои таърихи футболи клубӣ'''. Маъруф бо '''5 ҷоми Лигаи қаҳрамонони УЕФА''' (бо [[Милан]], [[Реал Мадрид]]) — '''рекорди ҷаҳон'''. '''Аз майи 2025''' сармураббии тими миллии Бразилия таъин шуд — '''бори аввал, ки тими Бразилия сармураббии хориҷӣ дорад'''. [[File:Marquinhos 2012.jpg|thumb|right|160px|Капитан '''[[Маркинюс]]''']] Капитан '''[[Маркинюс]]''' (Marquinhos, зод. 14 майи 1994, [[Сан-Паулу]]) — мудофеи марказии '''[[Парӣ Сен-Жермен]]''' (Фаронса) ва капитан-доимии тими миллии Бразилия аз 2024. == Гурӯҳбандӣ == Бар асоси картаи кашидаи '''5 декабри 2025''' дар [[Маркази санъати намояндагии Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннеди]] дар [[Вашингтон]], тими [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] '''[[Бразилия]]''' ба '''Гурӯҳи C''' ҷой гирифт ҳамроҳи [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border|alt=Марокаш]] [[Марокаш]] (КАФ, 4-уми Қатар-2022), [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border|alt=Гаити]] [[Гаити]] (КОНКАКАФ) ва [[File:Flag of Scotland.svg|22px|border|alt=Шотландия]] [[Шотландия]] (УЕФА). === Ҷадвали ҳолати Гурӯҳи C === {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Ҷой !! Тим !! Б !! ГБ !! Г !! ТМ !! ГВ !! ГД !! Тфт !! Хол |- | 1 || align=left | [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] '''[[Бразилия]]''' || – || – || – || – || – || – || – || – |- | 2 || align=left | [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border|alt=Марокаш]] [[Марокаш]] || – || – || – || – || – || – || – || – |- | 3 || align=left | [[File:Flag of Scotland.svg|22px|border|alt=Шотландия]] [[Шотландия]] || – || – || – || – || – || – || – || – |- | 4 || align=left | [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border|alt=Гаити]] [[Гаити]] || – || – || – || – || – || – || – || – |} === Бозиҳои гурӯҳии Бразилия === {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Сана !! Шаҳр !! Варзишгоҳ !! Тим !! Натиҷа !! Тим |- | 13 июни 2026 || [[East Rutherford, New Jersey|Иист-Резерфорд]] || [[MetLife Stadium]] || align=right | [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] '''Бразилия''' || –:– || align=left | [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border|alt=Марокаш]] [[Марокаш]] |- | 19 июни 2026 || [[Филаделфия]] || [[Lincoln Financial Field]] || align=right | [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] '''Бразилия''' || –:– || align=left | [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border|alt=Гаити]] [[Гаити]] |- | 24 июни 2026 || [[Майами Гарденс]] || [[Hard Rock Stadium]] || align=right | [[File:Flag of Scotland.svg|22px|border|alt=Шотландия]] [[Шотландия]] || –:– || align=left | [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] '''Бразилия''' |} == Иштироки таърихӣ дар Ҷоми ҷаҳон == Бразилия '''ягона тимест, ки дар ҳамаи 22 Ҷоми ҷаҳони пеш аз 2026 иштирок кардааст''' (1930–2022). '''5 маротиба қаҳрамон''' (рекорди ҷаҳон): 1958, 1962, 1970, 1994, 2002. '''Зиёда аз 70%''' бозиҳои худро пирӯз шудаанд. {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Сол !! Мизбон !! Натиҷа !! Ҷой |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]] || [[File:Flag of Uruguay.svg|22px|border|alt=Уругвай]] Уругвай || Марҳилаи 1-ум || 6-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]] || [[File:Flag of Italy.svg|22px|border|alt=Италия]] Италия || Марҳилаи 1-ум || 14-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]] || [[File:Flag of France.svg|22px|border|alt=Фаронса]] Фаронса || Ҷойи 3-юм || '''3-юм''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1950|1950]] || [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] '''Бразилия''' || '''Финалист (1:2 ба Уругвай)''' || '''2-юм''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]] || [[File:Flag of Switzerland.svg|22px|border|alt=Швейтсария]] Швейтсария || Марҳилаи 1/4-ум || 5-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]] || [[File:Flag of Germany.svg|22px|border|alt=Олмон]] Шветсия || '''ҚАҲРАМОН (5:2 ба Шветсия)''' || '''1-ум''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1962|1962]] || Чили || '''ҚАҲРАМОН (3:1 ба Чехословакия)''' || '''1-ум''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]] || [[File:Flag of England.svg|22px|border|alt=Англия]] Англия || Марҳилаи 1-ум || 11-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] || [[File:Flag of Mexico.svg|22px|border|alt=Мексика]] Мексика || '''ҚАҲРАМОН (4:1 ба Италия)''' || '''1-ум''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]] || [[File:Flag of Germany.svg|22px|border|alt=Олмон]] ОФА || Ҷойи 4-юм || '''4-ум''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]] || [[File:Flag of Argentina.svg|22px|border|alt=Аргентина]] Аргентина || Ҷойи 3-юм || '''3-юм''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]] || [[File:Flag of Spain.svg|22px|border|alt=Испания]] Испания || Марҳилаи 2-юм || 5-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]] || [[File:Flag of Mexico.svg|22px|border|alt=Мексика]] Мексика || Марҳилаи 1/4-ум || 5-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]] || [[File:Flag of Italy.svg|22px|border|alt=Италия]] Италия || Марҳилаи 1/8-ум || 9-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]] || [[File:Flag of the United States.svg|22px|border|alt=ИМА]] ИМА || '''ҚАҲРАМОН (0:0, 3:2 пеналтӣ ба Италия)''' || '''1-ум''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]] || [[File:Flag of France.svg|22px|border|alt=Фаронса]] Фаронса || '''Финалист (0:3 ба Фаронса)''' || '''2-юм''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]] || [[File:Flag of South Korea.svg|22px|border|alt=Кореяи Ҷанубӣ]] Кореяи Ҷанубӣ / Япония || '''ҚАҲРАМОН (2:0 ба Олмон)''' || '''1-ум''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]] || [[File:Flag of Germany.svg|22px|border|alt=Олмон]] Олмон || Марҳилаи 1/4-ум || 5-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]] || Африкои Ҷанубӣ || Марҳилаи 1/4-ум || 6-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]] || [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] '''Бразилия''' || Ҷойи 4-юм (1:7 ба Олмон дар нимфинал) || '''4-ум''' |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]] || [[File:Flag of Russia.svg|22px|border|alt=Русия]] Русия || Марҳилаи 1/4-ум || 6-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]] || [[File:Flag of Qatar.svg|22px|border|alt=Қатар]] Қатар || Марҳилаи 1/4-ум (бо пеналтӣ аз Хорватия) || 7-ум |- | [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|2026]] || [[File:Flag of the United States.svg|22px|border|alt=ИМА]][[File:Flag of Canada.svg|22px|border|alt=Канада]][[File:Flag of Mexico.svg|22px|border|alt=Мексика]] ИМА/Канада/Мексика || ҲТМ || – |} == Ҳайати даста == Тими миллии футболи Бразилия 12 майи 2026 рӯйхати 55-нафарии ибтидоиро эълон кард ва баъдан '''ҳайати ниҳоии 26-нафара'''-ро супурд. Сармураббии тим '''[[Карло Анчелотти]]''', капитани доимӣ '''[[Маркинюс]]'''. === Дарвозабонҳо === {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб |- | align=center | 1 || [[Alisson Becker|Alisson]] || 2 октябри 1992 || align=center | 78 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=ENG]] [[Liverpool F.C.|Liverpool]] |- | align=center | 12 || [[Weverton|Weverton]] || 13 декабри 1987 || align=center | 11 || align=center | 0 || [[File:Flag of Brazil.svg|18px|border|alt=BRA]] [[Grêmio FBPA|Grêmio]] |- | align=center | 23 || [[Ederson|Ederson Moraes]] || 17 августи 1993 || align=center | 32 || align=center | 0 || [[File:Flag of Türkiye.svg|18px|border|alt=TUR]] [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]] |} === Ҳимоятгарон === {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб |- | align=center | 3 || [[Gabriel Magalhães]] || 19 декабри 1997 || align=center | 17 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=ENG]] [[Arsenal F.C.|Arsenal]] |- | align=center | 4 || [[Marquinhos]] '''(капитан)''' || 14 майи 1994 || align=center | 105 || align=center | 7 || [[File:Flag of France.svg|18px|border|alt=FRA]] [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] |- | align=center | 6 || [[Alex Sandro]] || 26 январи 1991 || align=center | 45 || align=center | 2 || [[File:Flag of Brazil.svg|18px|border|alt=BRA]] [[CR Flamengo|Flamengo]] |- | align=center | 13 || [[Danilo|Danilo Luiz]] || 15 июли 1991 || align=center | 70 || align=center | 1 || [[File:Flag of Brazil.svg|18px|border|alt=BRA]] [[CR Flamengo|Flamengo]] |- | align=center | 14 || [[Gleison Bremer|Bremer]] || 18 марти 1997 || align=center | 8 || align=center | 1 || [[File:Flag of Italy.svg|18px|border|alt=ITA]] [[Juventus FC|Juventus]] |- | align=center | 15 || [[Léo Pereira|Léo Pereira]] || 31 январи 1996 || align=center | 4 || align=center | 0 || [[File:Flag of Brazil.svg|18px|border|alt=BRA]] [[CR Flamengo|Flamengo]] |- | align=center | 16 || [[Douglas Santos|Douglas Santos]] || 22 марти 1994 || align=center | 7 || align=center | 0 || [[File:Flag of Russia.svg|18px|border|alt=RUS]] [[FC Zenit Saint Petersburg|Zenit Saint Petersburg]] |- | align=center | 24 || [[Roger Ibañez]] || 23 ноябри 1998 || align=center | 7 || align=center | 0 || [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|18px|border|alt=KSA]] [[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] |} === Ҳимоятгарони миёна === {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб |- | align=center | 2 || [[Éderson|Éderson Silva]] || 7 июли 1999 || align=center | 3 || align=center | 0 || [[File:Flag of Italy.svg|18px|border|alt=ITA]] [[Atalanta BC|Atalanta]] |- | align=center | 5 || [[Casemiro]] || 23 феврали 1992 || align=center | 86 || align=center | 9 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=ENG]] [[Manchester United F.C.|Manchester United]] |- | align=center | 8 || [[Bruno Guimarães]] || 16 ноябри 1997 || align=center | 43 || align=center | 3 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=ENG]] [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] |- | align=center | 17 || [[Fabinho|Fabinho]] || 23 октябри 1993 || align=center | 33 || align=center | 0 || [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|18px|border|alt=KSA]] [[Al-Ittihad Club|Al-Ittihad]] |- | align=center | 18 || [[Danilo|Danilo Santos]] || 29 апрели 2001 || align=center | 4 || align=center | 2 || [[File:Flag of Brazil.svg|18px|border|alt=BRA]] [[Botafogo FR|Botafogo]] |- | align=center | 20 || [[Lucas Paquetá]] || 27 августи 1997 || align=center | 63 || align=center | 13 || [[File:Flag of Brazil.svg|18px|border|alt=BRA]] [[CR Flamengo|Flamengo]] |} === Ҳамлагарон === {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб |- | align=center | 7 || [[Vinícius Júnior]] || 12 июли 2000 || align=center | 49 || align=center | 9 || [[File:Flag of Spain.svg|18px|border|alt=ESP]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]] |- | align=center | 9 || [[Matheus Cunha]] || 27 майи 1999 || align=center | 23 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=ENG]] [[Manchester United F.C.|Manchester United]] |- | align=center | 10 || [[Neymar]] || 5 феврали 1992 || align=center | 128 || align=center | 79 || [[File:Flag of Brazil.svg|18px|border|alt=BRA]] [[Santos FC|Santos]] |- | align=center | 11 || [[Raphinha]] || 14 декабри 1996 || align=center | 39 || align=center | 11 || [[File:Flag of Spain.svg|18px|border|alt=ESP]] [[FC Barcelona|Barcelona]] |- | align=center | 19 || [[Endrick|Endrick]] || 21 июли 2006 || align=center | 17 || align=center | 4 || [[File:Flag of France.svg|18px|border|alt=FRA]] [[Olympique Lyonnais|Lyon]] |- | align=center | 21 || [[Luiz Henrique|Luiz Henrique]] || 2 январи 2001 || align=center | 15 || align=center | 2 || [[File:Flag of Russia.svg|18px|border|alt=RUS]] [[FC Zenit Saint Petersburg|Zenit Saint Petersburg]] |- | align=center | 22 || [[Gabriel Martinelli]] || 18 июни 2001 || align=center | 23 || align=center | 4 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=ENG]] [[Arsenal F.C.|Arsenal]] |- | align=center | 25 || [[Igor Thiago]] || 26 июни 2001 || align=center | 4 || align=center | 2 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=ENG]] [[Brentford F.C.|Brentford]] |- | align=center | 26 || [[Rayan|Rayan]] || 3 августи 2006 || align=center | 2 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=ENG]] [[AFC Bournemouth|Bournemouth]] |} == Сарчашмаҳо == * [https://en.wikipedia.org/wiki/Brazil_at_the_2026_FIFA_World_Cup ''Brazil at the 2026 FIFA World Cup''] (Википедияи англисӣ) * [https://web.archive.org/web/20260713143521/https://pt.wikipedia.org/wiki/Brasil_na_Copa_do_Mundo_FIFA_de_2026 ''Brasil na Copa do Mundo FIFA de 2026''] (Википедияи португалӣ) * [https://en.wikipedia.org/wiki/2026_FIFA_World_Cup_Group_C ''2026 FIFA World Cup Group C''] (Википедияи англисӣ) * [https://www.cbf.com.br/ Конфедератсияи футболи Бразилия (CBF)] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Низ нигаред == * [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]] * [[Тими миллии футболи Бразилия]] * [[Карло Анчелотти]] * [[Маркинюс]] * [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1950]] * [[КОНМЕБОЛ]] [[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]] [[Гурӯҳ:Кишварҳо дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]] [[Гурӯҳ:Бразилия дар Ҷоми ҷаҳон]] [[Гурӯҳ:Футболи Бразилия]] [[Гурӯҳ:Бразилия дар соли 2026]] 7qsdkf9gnc1coswtc3yt13jat98jbd9 0 332402 1493762 1478743 2026-11-12T02:38:18Z Zosya95 54344 1493762 wikitext text/x-wiki Раванди '''интихоби мизбони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' аз ҷониби [[Федератсияи байналмилалии футбол]] (FIFA) анҷом ёфт ва дар натиҷа пешниҳоди муштараки Канада, Мексика ва Иёлоти Муттаҳидаи Амрико барои мизбонии [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]] интихоб гардид. == Интихоби мизбон == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !Кишвар !Даври якум |- |align=left|{{Парчам|ИМА}}/ {{Парчам|Канада}} / {{Парчам|Мексика}}|| 134 {{yes|134}} |- |align=left|{{Парчам|Марокаш}} || 65 |} === Бозпас гирифтани дархост === * {{Парчам|Чин}} / {{Парчам|Ҳиндустон}} — ин ду кишвари осиёӣ ният доштанд, ки чемпионатро якҷоя баргузор намоянд. Баъдтар дархости худро бозпас гирифтанд. * {{Парчам|Индонезия}} — дар оғоз таваҷҷуҳ зоҳир карда буд. Фаъолони маҳаллӣ тасмим гирифтанд барои қабули чемпионат ба ҳукумати кишвар муроҷиатнома ташкил намоянд, аммо ин иқдом натиҷа надод. * {{Парчам|Эквадор}} / {{Парчам|Боливия}} / {{Парчам|Перу}} / {{Парчам|Парагвай}} — якбора чор кишвари Амрикои Ҷанубӣ барои баргузории муштараки чемпионати ҷаҳон дархост пешниҳод карданд. Аммо баъдтар ин идея дастгирии кофӣ пайдо накард. * {{Парчам|Зеландияи Нав}} — кишвар дар ибтидо мехост чемпионатро мустақилона баргузор кунад, вале баъдан тасмим гирифт дархостро якҷоя бо ҳамсояи худ — [[Австралия]], ки узви [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] мебошад, пешниҳод намояд. Бар хилофи он, Зеландияи Нав узви [[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]] мебошад. l7g53dy2qbxcfpxh3t299gk12lepr6h 0 332934 1493734 1483026 2026-11-12T00:55:16Z Zosya95 54344 1493734 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Ян Диоманде |ҷинс = м |номи пурра = Ян Диоманде<br>({{lang-fr|Yan Diomande}}) |лақаб = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 14.11.2006 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Абиҷон}}, [[Кот-д’Ивуар]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Кот-д’Ивуар}} |қад = 181<ref name="realmadrid.com">[https://www.realmadrid.com/es-ES/futbol/primer-equipo-masculino/plantilla/yan-diomande Yan Diomande | Web Oficial | Real Madrid CF]</ref> |вазн = 76<ref name="realmadrid.com"/> |мавқеъ = [[Ҳамлагар (футбол)|вингер]] |бошгоҳи кунунӣ = {{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]» |шумора = |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол | |{{Расми парчам|Кот-д’Ивуар}} «Интер Фут Сюд Комоэ»| |2022|{{Расми парчам|ИМА}} «Юли Ҳорнетс»| |2022–2025|{{Расми парчам|ИМА}} «ДМЭ Академи»| |2023–2024|{{кироя}} {{Расми парчам|ИМА}} «Френзи»| }} |бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |2025|{{Расми парчам|Испания}} «[[Леганес (бошгоҳи футбол)|Леганес]]»|10 (2) |2025|{{кироя}} {{Расми парчам|Испания}} «[[Леганес B]]»|3 (0) |2025–2026|{{Расми парчам|Олмон}} «[[РБ Лайпсиг]]»|33 (12) |2026–{{Т.ҳ.}}|{{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]»|0 (0)}} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |2022|{{Расми парчам|Кот-д’Ивуар}} Кот-д’Ивуар (то 17 сола)|1 (1) |2025|{{Расми парчам|Кот-д’Ивуар}} Кот-д’Ивуар (то 23 сола)|1 (0) |2025–{{Т.ҳ.}}|{{Расми парчам|Кот-д’Ивуар}} [[Тими миллии футболи Кот-д’Ивуар|Кот-д’Ивуар]]|11 (3)}} | медалҳо = |азнавсозии маълумот дар бораи бошгоҳ = |азнавсозии маълумот дар бораи мунтахаб = |викианбор = Yan Diomande }} '''Ян Диоманде''' ({{lang-fr|''Yan Diomande''}}; [[14 ноябр]]и [[2006]], [[Абиҷон]], [[Кот-д’Ивуар]]) — футболбози [[Кот-д’Ивуар|ивуарӣ]], ҳуҷумкунандаи бошгоҳи «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]» ва [[Тими миллии футболи Кот-д’Ивуар|тими миллии Кот-д’Ивуар]]. == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Дастовардҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Зодагони 14 ноябр]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 2006]] [[Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Кот-д’Ивуар]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Кот-д’Ивуар]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Леганес»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Леганес B»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «РБ Лайпсиг»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»]] siue6c3qar9eugxfrm5bmq3ruw9wy5b 0 333234 1493767 1484287 2026-11-12T02:45:32Z Zosya95 54344 1493767 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Сесар Паласиос |ҷинс = м |номи пурра = Сесар Паласиос Перес<br>({{lang-es|César Palacios Pérez}}) |лақаб = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 11.11.2004 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Сория}}, [[Кастилия ва Леон]], [[Испониё]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Испания}} |қад = 182<ref name="fulhamfc.com">[https://www.fulhamfc.com/players/cesar-palacios César Palacios | Official Website | Fulham FC]</ref> |вазн = 68<ref name="fulhamfc.com"/> |мавқеъ = [[Нимҳимоятгар (футбол)|миёнмайдон]] |бошгоҳи кунунӣ = {{Расми парчам|Англия}} «[[Фулҳем (бошгоҳи футбол)|Фулҳем]]» |шумора = 8 |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |2010—2020|{{Расми парчам|Испания}} «[[Нумансия (бошгоҳи футбол)|Нумансия]]»| |2020—2023|{{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]»|}} |бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |2023—2026|{{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]»|5 (0) |2023—2026|{{кироя}} {{Расми парчам|Испания}} «[[Реал Мадрид Кастийя]]»|68 (16) |2026—{{Т. ҳ.}}|{{Расми парчам|Англия}} «[[Фулҳем (бошгоҳи футбол)|Фулҳем]]»|0 (0) }} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |2022–2023|{{Расми парчам|Испания}} (то 19 сола)|12 (7) |2022|{{Расми парчам|Испания}} (то 20 сола)|2 (0) }} |бошгоҳҳои мураббигарӣ = |медалҳо = |ҷоиза = |викианбор = }} '''Се́сар Пала́сиос Пе́рес''' ({{lang-es|''César Palacios Pérez''}}; [[11 ноябр]]и [[2004]], [[Сория]], [[Кастилия ва Леон]], [[Испониё]]) — [[футболбоз]]и [[Испониё|испониёӣ]]. Миёнмайдони бошгоҳи «[[Фулҳем (бошгоҳи футбол)|Фулҳем]]». == Зиндагинома == Сесар писари футболбози маъруф [[Сесар Паласиос (футболбоз, тав. 1974)|Сесар Паласиос]] мебошад, ки бо баромадҳояш дар ҳайати «[[Осасуна (бошгоҳи футбол)|Осасуна]]» ва «[[Нумансия (бошгоҳи футбол)|Нумансия]]» машҳур аст. == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Дастовардҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Зодагони 11 ноябр]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 2004]] [[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Испания]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид Кастийя»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Фулҳем»]] 9307jwzovz7ifv9ymkulnhhgbqk8fjs 0 333510 1493708 1485683 2026-11-11T22:05:14Z Zosya95 54344 1493708 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Пау Кубарси |ҷинс = м |номи пурра = Пау Кубарси Паредес<br> ({{lang-es|''Pau Cubarsí Paredes''}}) |лақаб = |тасвир = |бар = 300px |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 22.01.2007 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Эстанёл}}, [[Жирона]], [[Испониё]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Испания}} |қад = 183<ref name="fcbarcelona.com">[https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129400/pau-cubarsi Pau Cubarsí | Official website of FC Barcelona]</ref> |вазн = 79<ref name="fcbarcelona.com"/> |мавқеъ = [[Ҳимоятгар (футбол)|Дифоъгари марказӣ]] |бошгоҳи кунунӣ = {{Парчам|Испания}} «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» |шумора = 5 |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |2014—2018|{{Парчам|Испания}} «[[Жирона (бошгоҳи футбол)|Жирона]]»| |2018—2023|{{Парчам|Испания}} «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»|}} | бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |2023—2024|{{кироя}}{{Парчам|Испания}} «[[Барселона Б]]»|9 (0) |2024—{{Т. ҳ.}}|{{Парчам|Испания}} «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»|87 (1)}} | мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |2022|{{Парчам|Испания}} (то 15 сола)|6 (1) |2022|{{Парчам|Испания}} (то 16 сола)|4 (1) |2022—2023|{{Парчам|Испания}} (то 17 сола)|18 (0) |2024|{{Парчам|Испания}} (то 21 сола)|2 (0) |2024|{{Парчам|Испания}} (то 23 сола)|5 (0) |2024—{{Т. ҳ.}}|{{Парчам|Испания}} [[Тими миллии футболи Испониё|Испониё]]|20 (0)}} | бошгоҳҳои мураббигарӣ = | медалҳо = {{турнир|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]}} {{медал|Тилло|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|ИМА/Канада/Мексика 2026]]}} {{турнир|[[Бозиҳои олимпии тобистона|Бозиҳои олимпӣ]]}} {{медал|Тилло|[[Бозиҳои олимпии тобистона 2024|Порис 2024 (футбол)]]}} {{турнир|[[Лигаи миллатҳои Урупо]]}} {{медал|Нуқра|[[Лигаи миллатҳои Урупо 2025|Олмон 2025]]}} | ҷоиза = | викианбор = Pau Cubarsí }} '''Па́у Кубарси́ Паре́дес''' ({{lang-es|Pau Cubarsí Paredes}}); {{IPA-es|pau cuβaɾsí}}; [[22 январ]]и [[2007]], [[Жирона]], [[Испониё]]) — [[футболбоз]]и [[Испониё|испониёӣ]], дифоъгари марказии бошгоҳи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва [[Тими миллии футболи Испониё|тими миллии Испониё]]. [[Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|Қаҳрамони ҷаҳон]] (2026) ва дорандаи медали тиллои [[Бозиҳои олимпии тобистона 2024|бозиҳои олимпии тобистона дар Порис]] (2024). == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Дастовардҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{Қаҳрамонони Ҷоми ҷаҳонии футбол}} [[Гурӯҳ:Зодагони 22 январ]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 2007]] [[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Испания]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испания]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони олимпӣ дар футбол]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Ҷоми ҷаҳонии футбол]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Барселона Б»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Барселона»]] tgrvclu0ggfqgftiuhvisprk3ye8cpg 0 333744 1493633 1487149 2026-11-11T17:59:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493633 wikitext text/x-wiki '''Озаргун''' (Calendula arvensis) як намуди рустании гулдор аз [[Оила (таксономия)|оилаи]] [[мураккабгулҳо]] аст. Он дар Аврупои Марказӣ ва Ҷанубӣ, [[Африқои Шимолӣ]] ва [[Ховари Миёна]]<ref>{{Cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:187819-1|title=Calendula arvensis L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|website=Plants of the World Online|lang=en|accessdate=10 November 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250122073928/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:187819-1|archivedate=2025-01-22}}</ref> бумӣ аст ва дар саросари ҷаҳон ҳамчун навъи воридшуда маълум аст. [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] eiuvdulg98px7r3pwjv23mqjli8ejx5 0 333808 1493810 1487317 2026-11-12T04:10:17Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493810 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Гулнора Пӯлотова |номи аслӣ = Пӯлотова Гулнора Комиловна |ном ҳангоми таваллуд = Ёрматова Гулнора Комиловна |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон]] |парчам = Flag of the Tajik Soviet Socialist Republic.svg |аввалдавр = [[1985]] |охирдавр = [[1990]] |пешгузашта = [[Иван Саженин]] |ҷонишин = [[Ҷӯра Инъомзода]] |вазифа_2 = |аввалдавр_2 = |охирдавр_2 = |таърихи таваллуд = 8.03.1936 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 6.09.2017 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[Тоҷикистон]] |падар = [[Комил Ёрматов]] |модар = [[София Тӯйбоева]] |фарзандон = Алишер (писар) |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]], [[омӯзгор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишгоҳи тиббии Тоҷикистон]] (1960) <br> Пажӯҳишгоҳи ба номи Бурденкои шаҳри Маскав (1966) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои тиб}} (1966) |ҷоизаҳо = }} '''Гулнора Комиловна Пӯлотова''' (ҳамчунин ''Ёрматова''; [[8 март]]и [[1936]] — [[6 сентябр]]и [[2017]], [[Душанбе]]) — табиби тоҷик, номзади илмҳои тиб (1966). [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон]] (1985—1990). == Зиндагинома == Гулнора Пӯлотова 8 марти соли 1936 дар хонаводаи Ҳунарпешаи мардумии ИҶШС Комил Ёрматов ва Ҳунарпешаи мардумии Тоҷикистон Софя Тӯйбоева ба дунё омадааст. Пас аз ҷудо шудани падару модараш, апаи Гулнора бо модараш ва падарандараш Пӯлотов калон шуда, баъдан номи хонаводагиашро аз Ёрматова ба Пӯлотова иваз намуд. Мактаби № 20-и шаҳри Душанбе ва синфи фортепианои омӯзишгоҳи мусиқиро хатм кардааст. Соли 1960 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] ва соли 1966 аспирантураи Пажӯҳишгоҳи ба номи Бурденко дар шаҳри Маскавро хатм намуда, соҳиби унвони номзади илмҳои тиб шуд. == Корнома == Баъди бозгашт аз Маскав дар бемористонҳои мухталифи Душанбе кор карда, дар Донишгоҳи тиббӣ дарс медод. * 1985—1990 — вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=http://www.sovnarkom.su/TjSSR.html|title=Совнарком СССР и союзных республик|website=www.sovnarkom.su|accessdate=2026-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922214124/http://www.sovnarkom.su/TjSSR.html|archivedate=2026-09-22}}</ref>. Дар давраи вазирии ӯ Таваллудхонаи рақами 3 дар Душанбе, бемористонҳои марказӣ дар Файзободу Ёвон, омӯзишгоҳи тиббӣ дар Саргазон, бемористони ветеранҳои ҷанг, диспансери мӯътодони маводи мухаддир ва Маркази диагностикӣ дар маҳаллаи 46-уми Душанбе (соли 1990) бунёд ва ба истифода дода шуданд; * 1990—1999 — раҳбари Пажӯҳишгоҳи ғизои Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Хонавода == * Падар — [[Комил Ёрматов]], коргардон, Ҳунарпешаи мардумии СССР. * Модар — [[София Тӯйбоева]], Ҳунарпешаи мардумии Тоҷикистон. * Писар — Алишер. == Даргузашт == Гулнора Пӯлодова 6 сентябри соли 2017 дар синни 81-солагӣ даргузашт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{cite web |url=https://pressa.tj/duhtari-korgardon-komil-yormatov-az-dunyo-chashm-p-shid/ |title=Духтари коргардон Комил Ёрматов аз дунё чашм пӯшид |publisher=Pressa.tj |lang=tg |date=2017-09-06 |accessdate=2026-09-22}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] thd0mth81y4geieogz4qpgts3rs3p0r 0 334284 1493811 1491490 2026-11-12T04:14:16Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493811 wikitext text/x-wiki {{Гурӯҳ нест}} {{Таксон |regnum = Рустаниҳо |parent = Ruizia |rang = Намуд |latin = Ruizia boutoniana |author = (F. Friedmann) Dorr (2020)<ref name = powo/> |syn = {{btname|Trochetia boutoniana|F.Friedmann (1981)}} |synref = <ref name = powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77217529-1 ''Ruizia boutoniana'' (F.Friedmann) Dorr] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20261018120917/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77217529-1 |date=2026-10-18 }}. ''Plants of the World Online''. 26 июни 2023 гирифта шуд.</ref> |ncbi = 857682 |eol = 65036815 |wikispecies = Ruizia boutoniana |wikicommons = Ruizia boutoniana }} '''Гӯшворагули маврикӣ''' ({{lang-la|Ruizia boutoniana}}), ки бо номи маҳаллии креолии '''boucle d'oreille''' ("гӯшвора" ё "ҳалқаи гӯш") маъруф аст, [[Бутта|буттаест]] аз [[Оила (таксономия)|оилаи]] [[тугмачагулиҳо]] ({{lang-la|Malvaceae}}). Ин гул ба ҷазираи [[Маврикий]] бумӣ мебошад. Ин намудро бори аввал соли 1981 гиёҳшинос Франсис Фридман бо номи илмии ''Trochetia boutoniana'' тавсиф кардааст. Соли 2020, пас аз он ки [[Авлод (таксономия)|авлоди]] ''Trochetia'' ба авлоди ''Ruizia'' ҳамроҳ карда шуд, [[Номенклатураи бинарӣ|номи бинарии]] он ба ''Ruizia boutoniana'' иваз гардид. == Тавсифоти гиёҳшинохтӣ == [[File:Trochetia_boutoniana_leaf.jpg|чап|мини| Барг]] Гуловези маврикӣ буттаи [[Хушкитобовар|хушкитобовар]] (ксерофит) буда, то 3–4 метр қад мекашад. Танаи он хеле кӯтоҳ буда, аз поёни танааш шохаҳои сершумор мебарорад. Қисмҳои нашвии рустанӣ бо мӯякҳои кӯтоҳу зичи сафедтоб пӯшида шудаанд. Баргҳо дар навдаҳо банавбат ҷойгир шуда, думчадор мебошанд. Баргҳояш чармсон буда, рӯяш муммонанду нисбатан ҳамвор аст, дар ҳоле ки тагаш бо мӯякҳои зичи сафедтобу қаҳваранг пӯшида шудааст. Рустанӣ инчунин гӯшбаргҳои зудрез дорад. Гулҳо одатан яктоӣ дар паҳлӯи баргҳо мерӯянд. Онҳо нисбатан калон, овезон, дуҷинса, панҷқисма ва зангӯлашакл буда, гулпӯши дуқабата доранд. Ранги асосии гулҳо сурх буда, дар заминаи сафедтоби гулбаргҳо рагҳои сурхи намоён дида мешаванд. Гулҳо косачаи берунии ғилофмонанд ва зудрез доранд, ки бо мӯякҳои сафеду қаҳваранг пӯшида шудааст. Дар гулпоя инчунин ду баргчаи хурди пешгул мавҷуд аст. Косабаргҳо тухмшаклу нештаршакл буда, то 3,5 см дарозӣ доранд. Қисми дарунии онҳо сафеду сурхтоб ва қисми берунияшон бо мӯякҳои сафед пӯшида шудааст. Гулбаргҳо нобаробаршакл, тухмшакли чаппа ва каме болои ҳам ҷойгир шудаанд. Дарозии онҳо тақрибан 4,5–6 сантиметр буда, дар қисми дарунӣ доғҳои сафедтоб ва рагҳои сурх доранд. Гул дорои гардбаргҳои сершумор ва панҷ стаминодияи дарозтари забоншакл мебошад, ки бо ҳам пайваста, сохтори найчамонандро ташкил медиҳанд. Тухмдон болої, серхона ва бо мӯякҳои сафедтоб пӯшида шуда, сутунчаи дароз ва гардгираки ҳиссадор дорад. Дар гулҳо ғадудҳои шаҳдҷудокунанда низ мавҷуданд. Меваи он ғӯзаи хурди сахт, пашмакдор ва қиррадор буда, шакли тухмшакл, курашакл ё байзашакл дорад. Дарозии мева то 2 см мерасад. Ғӯза ҳангоми пухтарасӣ аз рӯйи хонаҳояш кушода шуда, якчанд тухми фонашакли тирақаҳваранг, то 10 дона, дорад. == Рамзи миллӣ == Аз соли 1992 гуловези маврикӣ [[Гули миллӣ|гули миллии]] Маврикий ба шумор рафта, тасвирашро дар маркаҳои почтавии ин кишвар низ дидан мумкин аст.<ref>{{cite web |url=http://www.gov.mu/portal/site/abtmtius?content_id=7c690d31693c8010VgnVCM100000ca6a12acRCRD |title=The Republic of Mauritius Web Portal |accessdate=2010-05-23 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091114043944/http://www.gov.mu/portal/site/abtmtius/?content_id=7c690d31693c8010VgnVCM100000ca6a12acRCRD |archivedate=2009-11-14 }}</ref> Номи илмии намуд — ''boutoniana'', ба ифтихори гиёҳшиноси [[Фаронса|фаронсавӣ]] Луӣ Бутон ({{lang-fr|Louis Bouton}}) гузошта шудааст. == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Тугмачагулиҳо]] [[Гурӯҳ:Рустаниҳои бумии Маврикий]] 59wsynbywmvhqpcb5yyeurzq7ogeek5 0 334291 1493809 1490580 2026-11-12T04:04:18Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493809 wikitext text/x-wiki {{Гули миллӣ | кишвар = {{парчам|Тоҷикистон}} | мақом = расмӣ | сана = | гул1 = Лола | тасвир1 = Tulipa 'Fusilier' 2016 08.JPG | илмӣ1 = Tulipa | маҳаллӣ1 = Лола | гул2 = Сияҳгӯш | тасвир2 = Iris warleyensis Y01.jpg | илмӣ2 = Iris | маҳаллӣ2 = {{hlist|Гули Сиёвуш|Гули наврӯзӣ|Баҳоргул|Наврӯзгулак}} }} '''Гули миллӣ''' [[Гул|гул]] ё [[Гиёҳ|рустаниест]], ки ҳамчун рамзи табиӣ ё фарҳангии як кишвар шинохта мешавад. Дар кишварҳои гуногуни ҷаҳон гулҳо ва рустаниҳои муайян ҳамчун рамзҳои миллӣ интихоб шудаанд. Баъзе кишварҳо як гулро ҳамчун рамзи умумимиллӣ эътироф кардаанд, дар ҳоле ки дар баъзеи дигар, минтақаҳо ва [[Воҳиди марзию маъмурӣ|воҳидҳои маъмурӣ]] низ рамзҳои гулии худро доранд.<ref name="canada">{{cite web |title=About provincial and territorial symbols |url=https://www.canada.ca/en/canadian-heritage/services/provincial-territorial-symbols-canada/about.html |website=Government of Canada |language=en }}</ref> Гулҳои миллӣ бо роҳҳои гуногун интихоб мешаванд. Бархе аз онҳо бо санадҳои расмии давлатӣ эътироф гардида, баъзеи дигар дар натиҷаи назарсанҷиҳо ва ташаббусҳои мардумӣ интихоб мешаванд.<ref name="kew">{{cite web |last=Couch |first=Charlotte A. |title=Guinea: The Campaign for a National Flower |url=https://www.kew.org/read-and-watch/guinea-the-campaign-national-flower |website=Royal Botanic Gardens, Kew |date=2018-02-14 |language=en }}</ref> Интихоби гули миллӣ аксаран ба хусусиятҳои табиӣ, таърихӣ ва фарҳангии кишвар вобаста аст. Дар ин раванд омилҳое чун фаровонӣ ва паҳншавии рустанӣ, бумӣ будани он, хусусиятҳои биологӣ, таърих, асотир ва анъанаҳои фарҳангии мардум нақши муҳим мебозанд.<ref name="guinea">{{cite web |title=Le Choix de la Fleur Nationale |url=https://www.herbierguinee.org/le-choix-dune-fleur-nationale.html |website=Herbier National de Guinée |language=fr }}</ref><ref name="singapore">{{cite web |title=National Flower |url=https://www.nhb.gov.sg/what-we-do/our-work/community-engagement/education/resources/national-symbols/national-flower |website=National Heritage Board |language=en }}</ref> Дар [[Тоҷикистон]] ду гул — [[Сияҳгӯш|гули Сиёвуш (сияҳгӯш)]] ва [[Лола|лола]] — ҳамчун гулҳои миллӣ эътироф гардидаанд.<ref name="tajikistan">{{cite web |title=Гулҳои Сиёвуш ва Лола ҳамчун гулҳои миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон эътироф гардидаанд |url=https://mfa.tj/tg/cairo/view/19074/gulhoi-sijovush-va-lola-hamchun-gulhoi-millii-jumhurii-tojikiston-etirof-gardidaand |website=Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2026-07-07 |language=tg }}</ref><ref name="siyavush">{{cite web |title=Гули Сиёвуш ва Лола: нигини кӯҳсор ва рамзҳои безаволи миллӣ |url=https://vak.tj/hac_new/index.php/navgoni/malumoti-umumi/3012-guli-sijovush-va-lola-nigini-k-sor-va-ramz-oi-bezavoli-mill |website=Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2026-06-12 }}</ref> '''Рӯйхати гулҳои миллии кишварҳои ҷаҳон''' — рӯйхати гулҳо ва растаниҳое мебошад, ки ҳамчун [[Рамзҳои миллӣ|рамзҳои миллӣ]] ё [[Рамзҳои давлатӣ|давлатӣ]] дар кишварҳои гуногун пазируфта шудаанд. Баъзе гулҳо бо қарори расмии мақомоти давлатӣ интихоб гардидаанд, дар ҳоле ки дигарон дар натиҷаи анъанаҳои таърихӣ, фарҳангӣ ё овоздиҳии мардумӣ ба рамзҳои миллӣ табдил ёфтаанд. Гулҳои миллӣ метавонанд рамзи зебоӣ, таърих, ҳувияти миллӣ, истиқлолият ва хусусиятҳои табиии кишвар бошанд. Баъзе кишварҳо зиёда аз як гули миллӣ доранд. Дар баъзе ҳолатҳо рамзи гулӣ на як [[Намуд (таксономия)|намуди]] муайян, балки тамоми [[Авлод (биология)|авлоди]] растаниҳо ё [[Навъ (растанӣ)|навъи боғӣ]] мебошад.<ref name="ANBG">[https://www.anbg.gov.au/emblems/world-emblems.html Floral Emblems of the World]. Australian National Botanic Gardens. Маълумоти таҳқиқоти R. C. J. Lim, H. H. Tan ва H. T. W. Tan (2013).</ref> Дар рӯйхати зер: * '''Расмӣ''' — рамзе, ки мақоми он тавассути санади давлатӣ ё манбаи расмӣ тасдиқ шудааст; * '''Ғайрирасмӣ''' — гуле, ки ҳамчун рамзи фарҳангӣ ё мардумӣ шинохта шудааст; * '''Зикршуда''' — гуле, ки дар манбаъҳо ҳамчун гули миллӣ оварда шудааст, аммо мақоми ҳуқуқии он ба тасдиқи иловагӣ ниёз дорад. == Гулҳои миллии кишварҳо == === Африқо === {| class="wikitable sortable" ! Кишвар ! Гули миллӣ ! Номи илмӣ ! Мақом |- | [[Алҷазоир]] | — | — | Дар манбаъҳои санҷидашуда гули миллии расмӣ тасдиқ нашуд |- | [[Эфиопия]] | [[Калла (растанӣ)|Каллаи ҳабашӣ]] | ''[[Zantedeschia aethiopica]]'' | Зикршуда |- | [[Маврикий]] | Руизияи Бутон | ''[[Ruizia boutoniana]]'' (пештар ''Trochetia boutoniana'')<ref name="KewRuizia">[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77217529-1 Ruizia boutoniana] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20261018120917/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77217529-1 |date=2026-10-18 }}. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew.</ref> | Расмӣ |- | [[Нигерия]] | Костуси зард | ''[[Costus spectabilis]]''<ref>[https://ntda.gov.ng/media.assets.php The Nigerian National Assets]. Nigerian Tourism Development Authority.</ref> | Расмӣ |- | [[Сейшел]] | Орхидеяи парандаи тропикӣ | ''[[Angraecum eburneum]]'' | Расмӣ |- | [[Африқои Ҷанубӣ]] | Протеяи шоҳӣ | ''[[Protea cynaroides]]''<ref name="SA">[https://www.gov.za/about-sa/national-flower National flower]. Government of South Africa.</ref> | Расмӣ |- | [[Тунис]] | [[Ёсуман]] | ''[[Jasminum]]'' spp. | Ғайрирасмӣ |- | [[Зимбабве]] | Глориозаи бошукӯҳ (савсани оташин) | ''[[Gloriosa superba]]'' | Расмӣ |- | [[Комор]] | [[Иланг-иланг]] | ''[[Cananga odorata]]'' | Зикршуда |- | [[Гвинея]] | Вернонияи Ҷалон | ''[[Vernonia djalonensis]]'' | Соли 2018 дар овоздиҳии мардумӣ интихоб шудааст; тасдиқи давлатии он бояд санҷида шавад |} === Осиё === {| class="wikitable sortable" ! Кишвар ! Гули миллӣ ! Номи илмӣ ! Мақом |- | [[Афғонистон]] | [[Лола]] | ''[[Tulipa]]'' spp. | Ғайрирасмӣ |- | [[Банглодеш]] | [[Нилуфар|Нилуфари обӣ]] (шапла) | ''[[Nymphaea nouchali]]'' | Расмӣ |- | [[Бутон]] | Кӯкнори кабуд | ''[[Meconopsis gakyidiana]]''<ref name="Bhutan">[https://nbc.gov.bt/the-national-flower-of-bhutan-found-to-be-a-new-species/ The National Flower of Bhutan found to be a new species!]. National Biodiversity Centre, Bhutan, 27 March 2017.</ref> | Расмӣ |- | [[Бруней]] | Симпур | ''[[Dillenia suffruticosa]]'' | Расмӣ |- | [[Камбоҷа]] | Ромдуол | ''[[Sphaerocoryne lefevrei]]'' | Расмӣ (2005) |- | [[Ҳиндустон]] | [[Нилуфар|Нилуфари ҳиндӣ]] | ''[[Nelumbo nucifera]]'' | Расмӣ |- | rowspan="3" | [[Индонезия]] | Ёсуми арабӣ (гули миллӣ) | ''[[Jasminum sambac]]'' | Расмӣ |- | Орхидеяи шабпаракмонанд (гули дилрабо) | ''[[Phalaenopsis amabilis]]'' | Расмӣ |- | Раффлезияи Арнолд (гули нодир) | ''[[Rafflesia arnoldii]]'' | Расмӣ |- | [[Эрон]] | Нилуфари обӣ | ''[[Nymphaea]]'' spp. | Рамзи таърихӣ ва фарҳангӣ; гули миллии расмӣ тасдиқ нашудааст |- | [[Исроил]] | Анемонаи тоҷдор | ''[[Anemone coronaria]]'' | Интихоби мардумӣ (2013) |- | [[Ҷопон]] | [[Сакура]]; [[Довудӣ (гул)|довудӣ]] | ''[[Prunus]]'' spp.; ''[[Chrysanthemum]]'' spp. | Ғайрирасмӣ; довудӣ рамзи хонадони императорӣ мебошад<ref name="Japan">[https://www.ca.emb-japan.go.jp/itpr_en/sakura-2021.html Special feature: Sakura]. Embassy of Japan in Canada, 2021.</ref> |- | [[Урдун]] | Савсани сиёҳ | ''[[Iris nigricans]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Кувайт]] | Арфаҷ | ''[[Rhanterium epapposum]]'' | Расмӣ |- | [[Лаос]] | Плумерия (чампа) | ''[[Plumeria]]'' spp. | Рамзи миллӣ |- | [[Малайзия]] | [[Гибискус|Гибискуси чинӣ]] | ''[[Hibiscus rosa-sinensis]]'' | Расмӣ (1960)<ref name="Malaysia">[https://www.malaysia.gov.my/en/government/kenali-malaysia/national-flower National Flower]. Government of Malaysia.</ref> |- | [[Малдив]] | [[Садбарг|Садбарги гулобӣ]] | ''[[Rosa]]'' (гурӯҳи Polyantha) | Расмӣ |- | [[Муғулистон]] | Скабиозаи муғулӣ | ''[[Scabiosa comosa]]'' | Расмӣ (2014) |- | [[Мянмар]] | Падаук | ''[[Pterocarpus macrocarpus]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Непал]] | Рододендрони дарахтмонанд | ''[[Rhododendron arboreum]]''<ref name="Nepal">[https://wipolex-res.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/np/np029en.html Constitution of Nepal (2015)], моддаи 9(3).</ref> | Расмӣ |- | [[Кореяи Шимолӣ]] | Магнолияи Зиболд (монгнан) | ''[[Magnolia sieboldii]]'' | Расмӣ |- | [[Фаластин]] | Савсани Фаққуа | ''[[Iris haynei]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Покистон]] | Ёсуми сафед | ''[[Jasminum officinale]]''<ref name="Pakistan">[https://mofa.gov.pk/ankara-national-symbols-of-pakistan National Symbols of Pakistan]. Ministry of Foreign Affairs, Pakistan.</ref> | Расмӣ |- | [[Филиппин]] | Ёсуми арабӣ (сампагита) | ''[[Jasminum sambac]]'' | Расмӣ (1934) |- | [[Арабистони Саудӣ]] | Ёсуми калондаста | ''[[Jasminum grandiflorum]]'' | Зикршуда; мақоми расмӣ тасдиқи иловагӣ мехоҳад |- | [[Сингапур]] | Орхидеяи «Мисс Ҷоаким» | ''Papilionanthe'' Miss Joaquim (маъруф ба ''Vanda'' Miss Joaquim)<ref name="Singapore">[https://www.nhb.gov.sg/what-we-do/our-work/community-engagement/education/resources/national-symbols/national-flower National Flower]. National Heritage Board, Singapore.</ref> | Расмӣ (1981) |- | [[Кореяи Ҷанубӣ]] | [[Гибискус|Гибискуси суриягӣ]] (мугунҳва) | ''[[Hibiscus syriacus]]'' | Рамзи миллии эътирофшуда |- | [[Шри-Ланка]] | Нилуфари кабуди обӣ | ''[[Nymphaea nouchali]]''<ref name="SriLanka">[https://www.cabinetoffice.gov.lk/cab/index.php?Itemid=49&dID=6113&id=16&lang=en&option=com_content&view=article The National Flower of Sri Lanka]. Cabinet Decision, 10 June 2015.</ref> | Расмӣ (1986; номи илмӣ соли 2015 мушаххас шуд) |- | [[Тайван]] | [[Олуча|Гули олу]] | ''[[Prunus mume]]'' | Расмӣ (1964) |- | [[Тоҷикистон]] | [[Савсан|Гули Сиёвуш (сияҳгӯш)]] ва [[Лола]] | ''[[Iris (растанӣ)|Iris]]'' spp. ва ''[[Tulipa]]'' spp. | Расмӣ (2026)<ref name="Tajik">[https://mfa.tj/tg/kuwait/view/19035/gulhoi-sijovush-va-lola-nigini-kuhsor-va-ramzhoi-bezavoli-milli Гулҳои Сиёвуш ва Лола: нигини кӯҳсор ва рамзҳои безаволи миллӣ]. Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1 июли 2026.</ref> |- | [[Таиланд]] | Кассияи найчагул (ратчапхрук) | ''[[Cassia fistula]]'' | Расмӣ (2001) |- | [[Амороти Муттаҳидаи Араб]] | Трибулуси уммонӣ | ''[[Tribulus omanense]]'' | Зикршуда; мақоми расмӣ тасдиқи иловагӣ мехоҳад |- | [[Ветнам]] | [[Нилуфар|Нилуфари ҳиндӣ]] | ''[[Nelumbo nucifera]]'' | Ғайрирасмӣ; рамзи фарҳангии васеъ истифодашаванда |} === Аврупо === {| class="wikitable sortable" ! Кишвар ! Гули миллӣ ё рамзӣ ! Номи илмӣ ! Мақом |- | [[Албания]] | [[Кӯкнор|Кӯкнори саҳроӣ]] | ''[[Papaver rhoeas]]'' | Ғайрирасмӣ |- | [[Андорра]] | Наргиси шоирона | ''[[Narcissus poeticus]]'' | Рамзӣ |- | [[Австрия]] | Эделвейси кӯҳӣ | ''[[Leontopodium nivale]]'' | Рамзӣ |- | [[Белгия]] | Кӯкнори сурх | ''[[Papaver rhoeas]]'' | Рамзӣ |- | [[Белорус]] | [[Зағир]] ва гули гандум | ''[[Linum]]'' spp.; ''[[Centaurea cyanus]]'' | Ғайрирасмӣ |- | [[Булғористон]] | [[Садбарг]] | ''[[Rosa]]'' spp. | Рамзӣ |- | [[Хорватия]] | Савсани хорватӣ | ''[[Iris croatica]]'' | Ғайрирасмӣ |- | [[Қибрис]] | Сикламени қибрисӣ | ''[[Cyclamen cyprium]]'' | Расмӣ |- | [[Чехия]] | [[Зирфун]] | ''[[Tilia]]'' spp. | Рамзи дарахтӣ, на гули алоҳида |- | [[Дания]] | Гули бобунамонанд (маргаритка) | ''[[Leucanthemum vulgare]]'' ё ''[[Argyranthemum frutescens]]'' | Рамзӣ |- | [[Англия]] | Садбарги Тюдорҳо | Нишони рамзии [[Садбарг|садбарг]] | Рамзи таърихӣ |- | [[Эстония]] | Гули кабуди гандум | ''[[Centaurea cyanus]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Финландия]] | Савсани водӣ | ''[[Convallaria majalis]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Фаронса]] | Савсани рамзии ''fleur-de-lis'', гули гандум, маргаритка ва кӯкнор | ''[[Iris]]'', ''Centaurea cyanus'', ''Argyranthemum frutescens'', ''Papaver rhoeas'' | Рамзҳои таърихӣ ва фарҳангӣ; гули миллии расмӣ муқаррар нашудааст |- | [[Олмон]] | Гули кабуди гандум | ''[[Centaurea cyanus]]'' | Рамзи таърихӣ |- | [[Гернси]] | Неринаи гернсӣ | ''[[Nerine sarniensis]]'' | Рамзи маҳаллӣ |- | [[Маҷористон]] | [[Лола]] | ''[[Tulipa]]'' spp. | Рамзи фарҳангӣ |- | [[Исландия]] | Дриасаи ҳаштгулбарга | ''[[Dryas octopetala]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Итолиё]] | Гули дарахти қулфинаймонанд | ''[[Arbutus unedo]]'' | Рамзи фарҳангӣ, бе тасдиқи мақоми гули миллии расмӣ |- | [[Латвия]] | Маргариткаи саҳроӣ | ''[[Leucanthemum vulgare]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Литва]] | Садоб | ''[[Ruta graveolens]]'' | Рамзи фарҳангӣ |- | [[Малта]] | Кентаврияи малтагӣ | ''[[Cheirolophus crassifolius]]'' | Расмӣ |- | [[Нидерланд]] | Гули маргаритка | ''[[Bellis perennis]]'' | Дар овоздиҳии мардумии соли 2023 интихоб шудааст<ref name="Netherlands">[https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/nationale-bloem Winnaar: Madeliefje is onze Nationale Bloem]. BNNVARA, 4 June 2023.</ref> |- | [[Ирландияи Шимолӣ]] | [[Зағир]] ва барги [[Шабдар]] | ''[[Linum usitatissimum]]''; ''[[Trifolium]]'' spp. | Рамзҳои таърихӣ |- | [[Македонияи Шимолӣ]] | Кӯкнори сурх | ''[[Papaver rhoeas]]'' | Рамзӣ |- | [[Лаҳистон]] | Кӯкнори сурх | ''[[Papaver rhoeas]]'' | Рамзи фарҳангӣ |- | [[Португалия]] | [[Лаванд]]; [[Мехчагул]] | ''[[Lavandula]]'' spp.; ''[[Dianthus caryophyllus]]'' | Ғайрирасмӣ |- | [[Руминия]] | [[Пион]] | ''[[Paeonia]]'' spp.<ref name="Romania">[https://www.senat.ro/Legis/Lista.aspx?cod=24436 Legea nr. 285/2022 privind declararea bujorului ca floare națională a României]. Senatul României.</ref> | Расмӣ (2022) |- | [[Русия]] | [[Бобуна]] | ''[[Matricaria]]'' spp. | Ғайрирасмӣ |- | [[Шотландия]] | [[Хор]] (тисл) | Намудҳои гуногуни хордорон | Рамзи миллӣ |- | [[Сербия]] | Рамондаи Наталия | ''[[Ramonda nathaliae]]'' | Рамзи миллӣ ва ёдбуд |- | [[Словакия]] | [[Зирфун]] | ''[[Tilia]]'' spp. | Рамзи дарахтӣ |- | [[Словения]] | [[Мехчагул]] | ''[[Dianthus caryophyllus]]'' | Рамзи фарҳангӣ |- | [[Испания]] | [[Мехчагул]] | ''[[Dianthus caryophyllus]]'' | Ғайрирасмӣ |- | [[Шветсия]] | Зангӯлагиёҳи гирдбарг | ''[[Campanula rotundifolia]]'' | Дар овоздиҳии мардумӣ соли 2021 интихоб шудааст |- | [[Швейтсария]] | Эделвейси кӯҳӣ | ''[[Leontopodium nivale]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Туркия]] | [[Лола]] | ''[[Tulipa]]'' spp. | Рамзи таърихӣ ва фарҳангӣ |- | [[Украина]] | [[Офтобпараст]] ва калина | ''[[Helianthus annuus]]''; ''[[Viburnum opulus]]'' | Рамзҳои фарҳангӣ |- | [[Уэлс]] | [[Наргис]] ва пиёзи гандана | ''[[Narcissus]]'' spp.; ''[[Allium ampeloprasum]]'' var. ''porrum'' | Рамзҳои анъанавӣ |} === Амрикои Шимолӣ === {| class="wikitable sortable" ! Кишвар ! Гули миллӣ ! Номи илмӣ ! Мақом |- | [[Канада]] | Гули миллии ягонаи расмӣ надорад; [[Заранг|заранг]] рамзи дарахтии кишвар мебошад | ''[[Acer]]'' spp. | Дарахти миллӣ аз соли 1996<ref name="Canada">[https://www.canada.ca/en/canadian-heritage/services/official-symbols-canada.html Official symbols of Canada]. Government of Canada.</ref> |- | [[Мексика]] | [[Георгина|Далия]] | ''[[Dahlia]]'' spp.<ref name="Mexico">[https://www.gob.mx/agricultura/articulos/dalia-orgullosa-flor-nacional Dalia: orgullosa flor nacional]. Secretaría de Agricultura y Desarrollo Rural, México.</ref> | Расмӣ (1963) |- | [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] | [[Садбарг]] | ''[[Rosa]]'' spp. | Расмӣ (1986) |} === Амрикои Марказӣ ва ҳавзаи Кариб === {| class="wikitable sortable" ! Кишвар ! Гули миллӣ ! Номи илмӣ ! Мақом |- | [[Антигуа ва Барбуда]] | Агаваи каратто | ''[[Agave karatto]]'' | Расмӣ |- | [[Багама]] | Текомаи зард | ''[[Tecoma stans]]'' | Расмӣ |- | [[Барбадос]] | Қайсалпинияи зебо | ''[[Caesalpinia pulcherrima]]'' | Расмӣ |- | [[Белиз]] | Орхидеяи сиёҳ | ''[[Prosthechea cochleata]]'' | Расмӣ |- | [[Коста-Рика]] | Орхидеяи бунафш | ''[[Guarianthe skinneri]]'' | Расмӣ (1939) |- | [[Куба]] | Занҷабили сафедгул | ''[[Hedychium coronarium]]'' | Расмӣ (1936) |- | [[Доминика]] | Буа-кваиб | ''[[Poitea carinalis]]'' (пештар ''Sabinea carinalis'')<ref name="Dominica">[https://www.dominica.gov.dm/about-dominica/national-symbols/national-flower National Flower]. Government of Dominica.</ref> | Расмӣ (1978) |- | [[Ҷумҳурии Доминикан]] | Садбарги Баяибе | ''[[Leuenbergeria quisqueyana]]'' | Расмӣ (2011) |- | [[Эл-Салвадор]] | Гули изоте | ''[[Yucca gigantea]]'' | Расмӣ |- | [[Гренада]] | Бугенвиллея | ''[[Bougainvillea]]'' spp.<ref name="Grenada">[https://www.gov.gd/national-symbols National Symbols]. Government of Grenada.</ref> | Расмӣ |- | [[Гватемала]] | Орхидеяи роҳибаи сафед | ''[[Lycaste skinneri]]'' var. ''alba'' | Расмӣ (1934) |- | [[Ҳаитӣ]] | [[Гибискус]] | ''[[Hibiscus]]'' spp. | Рамзи миллӣ |- | [[Ҳондурас]] | Орхидеяи дигбиана | ''[[Rhyncholaelia digbyana]]'' | Расмӣ |- | [[Ямайка]] | Гваякуми доруӣ | ''[[Guaiacum officinale]]'' | Расмӣ |- | [[Никарагуа]] | Плумерия (сакуонхоче) | ''[[Plumeria rubra]]'' | Расмӣ (1971) |- | [[Панама]] | Орхидеяи рӯҳулқудс | ''[[Peristeria elata]]'' | Расмӣ |- | [[Сент-Китс ва Невис]] | Делоникси шоҳӣ | ''[[Delonix regia]]''<ref name="SKN">[https://www.embassydc.gov.kn/national-symbols-of-st-kitts-and-nevis/ National Symbols of St. Kitts and Nevis]. Embassy of Saint Kitts and Nevis.</ref> | Расмӣ |- | [[Сент-Люсия]] | Садбарг ва маргаритка | ''[[Rosa]]'' spp.; навъҳои маъруф ба «Marguerite» | Рамзҳои миллӣ |- | [[Сент-Винсент ва Гренадинҳо]] | Гули дарахти Суфриер | ''[[Spachea perforata]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Тринидад ва Тобаго]] | Шакония | ''[[Warszewiczia coccinea]]''<ref name="TT">[https://foreign.gov.tt/about/trinidad-tobago/national-symbols/national-flower/ National Flower]. Ministry of Foreign and CARICOM Affairs, Trinidad and Tobago.</ref> | Расмӣ |} === Уқёнусия === {| class="wikitable sortable" ! Кишвар ! Гули миллӣ ! Номи илмӣ ! Мақом |- | [[Австралия]] | Акасияи тиллоӣ | ''[[Acacia pycnantha]]''<ref name="Australia">[https://www.pmc.gov.au/honours-and-symbols/australian-national-symbols/australian-floral-emblem Australian floral emblem]. Australian Government.</ref> | Расмӣ (1988) |- | [[Фиҷи]] | Тагимаутсия | ''[[Medinilla waterhousei]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Полинезияи Фаронса]] | Тиаре (гарденияи таҳитӣ) | ''[[Gardenia taitensis]]'' | Рамзи ҳудудӣ |- | [[Зеландияи Нав]] | Ковай ва похутукава | ''[[Sophora]]'' spp.; ''[[Metrosideros excelsa]]'' | Ғайрирасмӣ<ref name="NZ">[https://www.doc.govt.nz/nature/native-plants/kowhai/ Kōwhai]. Department of Conservation, New Zealand.</ref> |- | [[Самоа]] | Теиула | ''[[Alpinia purpurata]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Тонга]] | Ҳейлала | ''[[Garcinia sessilis]]'' | Рамзи миллӣ |} === Амрикои Ҷанубӣ === {| class="wikitable sortable" ! Кишвар ! Гули миллӣ ! Номи илмӣ ! Мақом |- | [[Аргентина]] | Сейбо | ''[[Erythrina crista-galli]]''<ref name="Argentina">[https://www.argentina.gob.ar/pais/ceibo La Flor Nacional]. Gobierno de Argentina.</ref> | Расмӣ (1942) |- | [[Боливия]] | Кантута ва патуҳу | ''[[Cantua buxifolia]]'' ва ''[[Heliconia rostrata]]''<ref name="Bolivia">[https://www.senapi.gob.bo/normativas/constitucion-politica-del-estado/constitucion-politica-del-estado-plurinacional-de-bolivia Constitución Política del Estado], моддаи 6.</ref> | Расмӣ |- | [[Бразилия]] | Ипеи зард | ''[[Handroanthus chrysotrichus]]'' | Ғайрирасмӣ |- | [[Чили]] | Копиҳуе | ''[[Lapageria rosea]]'' | Расмӣ |- | [[Колумбия]] | Орхидеяи Триана | ''[[Cattleya trianae]]'' | Рамзи эътирофшуда, вале бо қонуни махсус расмӣ нашудааст |- | [[Эквадор]] | [[Садбарг]] ва [[Орхидея]] | ''[[Rosa]]'' spp.; ''[[Orchidaceae]]'' | Ғайрирасмӣ |- | [[Гайана]] | Викторияи амазонӣ | ''[[Victoria amazonica]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Парагвай]] | Мбурукуя (гулҳои шаҳват) | ''[[Passiflora caerulea]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Перу]] | Кантута | ''[[Cantua buxifolia]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Суринам]] | Иксораи сурх (фая-лоби) | ''[[Ixora coccinea]]'' | Рамзи фарҳангӣ |- | [[Уругвай]] | Сейбо | ''[[Erythrina crista-galli]]'' | Рамзи миллӣ |- | [[Венесуэла]] | Орхидеяи моҳи май | ''[[Cattleya mossiae]]'' | Расмӣ (1951) |} == Рамзҳои гулии минтақаҳо == Ғайр аз гулҳои миллӣ, бисёр кишварҳо барои воҳидҳои маъмурию ҳудудӣ, аз ҷумла [[Музофот|музофотҳо]], [[Иёлат|иёлатҳо]] ва [[Вилоят|вилоятҳо]], гулҳои махсус интихоб кардаанд. === Канада === Ҳамаи 10 музофот ва се ҳудуди Канада рамзҳои гулии худро доранд.<ref name="Canada"/> {| class="wikitable sortable" ! Музофот ё ҳудуд ! Гули рамзӣ ! Номи илмӣ |- | [[Алберта]] | Садбарги худрӯ | ''[[Rosa acicularis]]'' |- | [[Бритониёи Колумбия]] | Дерен (корнуси уқёнуси Ором) | ''[[Cornus nuttallii]]'' |- | [[Манитоба]] | Пулсатиллаи прерия | ''[[Pulsatilla nuttalliana]]'' |- | [[Ню-Брансуик]] | Бунафшаи арғувонӣ | ''[[Viola cucullata]]'' |- | [[Нюфаундленд ва Лабрадор]] | Саррасенияи арғувонӣ | ''[[Sarracenia purpurea]]'' |- | [[Ҳудудҳои Шимолу Ғарбӣ]] | Дриасаи ҳаштгулбарга | ''[[Dryas octopetala]]'' |- | [[Нова Скотия]] | Эпигеяи хазанда | ''[[Epigaea repens]]'' |- | [[Нунавут]] | Сангшиканакҳои арғувонӣ | ''[[Saxifraga oppositifolia]]'' |- | [[Онтарио]] | Триллиуми сафед | ''[[Trillium grandiflorum]]'' |- | [[Ҷазираи Шоҳзода Эдвард]] | Орхидеяи кафшакшакл | ''[[Cypripedium acaule]]'' |- | [[Квебек]] | Савсани рангоранг | ''[[Iris versicolor]]'' |- | [[Саскачеван]] | Савсани сурхи ғарбӣ | ''[[Lilium philadelphicum]]'' |- | [[Юкон]] | Иван-чой | ''[[Chamaenerion angustifolium]]'' |} === Австралия === Дар Австралия ҳар як иёлат ва ҳудуди асосӣ рамзи гулии худро дорад.<ref name="ANBGAustralia">[https://www.anbg.gov.au/emblems/ Floral Emblems]. Australian National Botanic Gardens.</ref> {| class="wikitable sortable" ! Иёлат ё ҳудуд ! Гули рамзӣ ! Номи илмӣ |- | [[Ҳудуди пойтахтии Австралия]] | Зангӯлагули шоҳӣ | ''[[Wahlenbergia gloriosa]]'' |- | [[Уэлси Нави Ҷанубӣ | Варатаи Уэлси Нави Ҷанубӣ | ''[[Telopea speciosissima]]'' |- | [[Ҳудуди Шимолӣ (Австралия)|Ҳудуди Шимолӣ]] | Садбарги биёбонии Стёрт | ''[[Gossypium sturtianum]]'' |- | [[Квинсленд]] | Орхидеяи Куктаун | ''[[Dendrobium phalaenopsis]]'' (номи дар санади давлатӣ истифодашуда: ''Dendrobium bigibbum'' var. ''phalaenopsis'') |- | [[Австралияи Ҷанубӣ]] | Нахӯди биёбонии Стёрт | ''[[Swainsona formosa]]'' |- | [[Тасмания]] | Эвкалипти кабуди тасманӣ | ''[[Eucalyptus globulus]]'' |- | [[Виктория (иёлат)|Виктория]] | Эпакриси гулобӣ | ''[[Epacris impressa]]'' |- | [[Австралияи Ғарбӣ]] | Панҷаи кенгуруи сурху сабз | ''[[Anigozanthos manglesii]]'' |} === Белгия === Дар Белгия баъзе минтақаҳо рамзҳои гулии махсус доранд. {| class="wikitable sortable" ! Минтақа ! Гули рамзӣ ! Номи илмӣ ! Мақом |- | [[Брюссел]] | [[Савсан|Савсани зард]] | ''[[Iris pseudacorus]]'' | Рамзи расмии минтақа (1991) |- | [[Валлония]] | Гайлардияи сурху зард | ''[[Gaillardia]]'' spp. | Рамзи расмии гулӣ (2015)<ref name="Wallonia">[https://wallex.wallonie.be/eli/loi-decret/2015/12/03/2015205753/2015/12/21 Décret du 3 décembre 2015 officialisant l'emblème floral de la Wallonie]. Gouvernement wallon.</ref> |} === Чин === {| class="wikitable sortable" ! Минтақа ! Гули рамзӣ ! Номи илмӣ ! Мақом |- | [[Ҳонконг]] | Баугинияи Ҳонконг | ''[[Bauhinia × blakeana]]'' | Рамзи расмии минтақаи махсуси маъмурӣ |- | [[Макао]] | [[Нилуфар|Нилуфари ҳиндӣ]] | ''[[Nelumbo nucifera]]'' | Рамзи расмии минтақаи махсуси маъмурӣ |} Гули баугиния дар парчам ва нишони Ҳонконг тасвир шудааст. Нилуфар бошад, яке аз унсурҳои асосии парчам ва нишони Макао мебошад. === Шветсия === {| class="wikitable sortable" ! Минтақа ! Гули рамзӣ ! Номи илмӣ |- | [[Смоланд]] | Линнеяи шимолӣ | ''[[Linnaea borealis]]'' |} Гули линнея ба шарафи табиатшиноси шведӣ [[Карл Линней]] номгузорӣ шудааст. Ин растанӣ дар минтақаи Смоланд, зодгоҳи Линней, яке аз рамзҳои маҳаллӣ ба шумор меравад. === Норвегия === {| class="wikitable sortable" ! Минтақа ! Гули рамзӣ ! Номи илмӣ |- | [[Эстфолл]] | Савсани водӣ | ''[[Convallaria majalis]]'' |- | [[Тромс]] | Троллиуси аврупоӣ | ''[[Trollius europaeus]]'' |} === Ирландия === {| class="wikitable sortable" ! Минтақа ! Гули рамзӣ ! Номи илмӣ |- | [[Оффали]] | Андромедаи ботлоқӣ | ''[[Andromeda polifolia]]'' |} === Покистон === Барои баъзе воҳидҳои маъмурии Покистон гулҳо ва растаниҳои рамзӣ пешниҳод ё ба таври ғайрирасмӣ истифода мешаванд. Ин рӯйхат мақоми рамзҳои давлатии расмиро надорад ва аксари номгузориҳо ба тасдиқи манбаъҳои мустақил ниёз доранд. {| class="wikitable sortable" ! Минтақа ! Гул ё растании рамзӣ ! Номи илмӣ |- | [[Исломобод]] | Ҷакаранда ва садбарги боғӣ | ''[[Jacaranda mimosifolia]]''; ''[[Rosa]]'' (Hybrid Tea Group) |- | [[Балуҷистон]] | Хурмои худрӯ ва лолаи ҷангалӣ | ''[[Phoenix sylvestris]]''; ''[[Tulipa sylvestris]]'' |- | [[Хайбар-Пахтунхво]] | Санавбари афғонӣ ва лолаи Клузиус | ''[[Pinus eldarica]]''; ''[[Tulipa clusiana]]'' |- | [[Панҷоб (Покистон)|Панҷоб]] | Далбергияи сису ва катарантуси гулобӣ | ''[[Dalbergia sissoo]]''; ''[[Catharanthus roseus]]'' |- | [[Синд]] | Дарахти ним ва нилуфари ҳиндӣ | ''[[Azadirachta indica]]''; ''[[Nelumbo nucifera]]'' |- | [[Гилгит-Балтистон]] | Арз ва аквилегияи Ҳимолой | ''[[Cedrus deodara]]''; ''[[Aquilegia pubiflora]]'' |- | [[Кашмири Озод]] | [[Чинор]] ва рододендрон | ''[[Platanus orientalis]]''; ''[[Rhododendron]]'' spp. |} === Испания === {| class="wikitable sortable" ! Минтақа ! Гули рамзӣ ! Номи илмӣ ! Мақом |- | [[Каталония]] | Ҷорӯбгиёҳи испанӣ (гинеста) | ''[[Spartium junceum]]'' | Рамзи фарҳангӣ |- | [[Галисия]] | Улекси аврупоӣ (чорима) | ''[[Ulex europaeus]]'' | Рамзи фарҳангӣ |} === Подшоҳии Муттаҳида === Дар чор кишвари таркибии [[Подшоҳии Муттаҳида]] гулҳо ва растаниҳои гуногун ҳамчун рамзҳои миллӣ истифода мешаванд. {| class="wikitable sortable" ! Кишвар ! Гул ё растании рамзӣ ! Номи илмӣ |- | [[Англия]] | Садбарги Тюдорҳо | Рамзи таркибӣ аз садбаргҳои сурху сафед |- | [[Шотландия]] | Хори шотландӣ | Намудҳои гуногуни растаниҳои хордор |- | [[Уэлс]] | [[Наргис]] ва гандана | ''[[Narcissus]]'' spp.; ''[[Allium ampeloprasum]]'' var. ''porrum'' |- | [[Ирландияи Шимолӣ]] | [[Зағир]], шабдар ва савсани норанҷӣ | ''[[Linum usitatissimum]]''; ''[[Trifolium]]'' spp.; ''[[Lilium bulbiferum]]'' |} ==== Гулҳои рамзии шаҳристонҳо ==== Дар соли 2002 созмони бритониёии ҳифзи растаниҳо [[Plantlife]] бо мақсади ҷашн гирифтани 50-солагии ба тахт нишастани [[Елизаветаи II]] барои шаҳристонҳои Бритониё озмуни интихоби гулҳои рамзӣ баргузор кард. Дар натиҷаи озмун 94 гул интихоб шуд. Баъзе намудҳо ҳамчун рамзи якчанд шаҳристон пазируфта шуданд. Масалан, [[Ангуштпона (растанӣ)|ангуштпонаи арғувонӣ]] (''[[Digitalis purpurea]]'') барои чор минтақа — Аргайл, Бирмингем, Лестершир ва Монмутшир — интихоб гардид. Намудҳои дигари барои чанд минтақа интихобшуда инҳоянд: * ''[[Andromeda polifolia]]'' — Кардиганшир, Киркудбрайтшир ва Тайрон; * ''[[Primula veris]]'' — Нортгемптоншир, Суррей ва Вустершир; * ''[[Campanula rotundifolia]]'' — Антрим, Дамфрисшир ва Йоркшир; * ''[[Armeria maritima]]'' — Бютшир, Пембрукшир ва ҷазираҳои Силли; * ''[[Parnassia palustris]]'' — Камберленд ва Сатерленд; * ''[[Pulsatilla vulgaris]]'' — Кембриҷшир ва Ҳартфордшир; * ''[[Papaver rhoeas]]'' — Эссекс ва Норфолк. Гарчанде аксари гулҳои интихобшуда ба флораи табиии минтақаҳои худ мансубанд, баъзе аз онҳо растаниҳои аз дигар ҷойҳо воридшуда мебошанд. === Иёлоти Муттаҳидаи Амрико === Ҳар яке аз 50 иёлати [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] гули расмии худро дорад. Ҳудудҳои вобаста ба ИМА, аз ҷумла [[Пуэрто-Рико]], [[Гуам]], [[Самоаи Амрико]], [[Ҷазираҳои Виргини ИМА]] ва [[Ҷазираҳои Марианаи Шимолӣ]], низ рамзҳои гулии маҳаллӣ доранд. ''Мақолаи асосӣ: [[:en:List of U.S. state and territory flowers|Рӯйхати гулҳои иёлатҳо ва ҳудудҳои Иёлоти Муттаҳида]].'' == Адабиёт == {{reflist}} {{Рамзҳои миллӣ}} lhp12qia2eddrue9vut0gt24lq250es 0 334375 1493817 1491952 2026-11-12T07:48:24Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493817 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Карл Иванович Максимович |номи аслӣ = {{lang-de|Karl Johann Maximowicz}} |тасвир = Maximovich KI.jpg |бар = 220px |тавсифи тасвир = Карл Иванович Максимович |таърихи таваллуд = 23.11.1827 |зодгоҳ = [[Тула]], [[Империяи Русия]] |таърихи даргузашт = 16.02.1891 |маҳалли даргузашт = [[Санкт-Петербург]], [[Империяи Русия]] |шаҳрвандӣ = [[Империяи Русия]] |фазои илмӣ = [[Гиёҳшиносӣ]], [[Таснифоти рустаниҳо]] |ҷойҳои кор = [[Боғи ботаникии Санкт-Петербург]], Осорхонаи ботаникии Академияи илмҳои Санкт-Петербург |алма-матер = [[Донишгоҳи Тарту|Донишгоҳи Дерпт]] |роҳбари илмӣ = [[Александр Андреевич Бунге]] |маъруф ба = Таҳқиқи набототи Шарқи Дур, Ҷопон ва Осиёи Марказӣ |ҷоизаҳо = [[Ҷоизаи Демидов]] (1859) }} '''Карл Иванович Максимович''' ({{lang-de|Karl Johann Maximowicz}}; 11 (23) ноябри 1827, [[Тула]] — 4 (16) феврали 1891, [[Санкт-Петербург]]) — [[Гиёҳшиносӣ|гиёҳшинос]], сайёҳ ва пажӯҳишгари рустаниҳои [[Империяи Русия]] аз асли олмониҳои Балтика, узви [[Академияи илмҳои Санкт-Петербург]] ва яке аз нахустин муҳаққиқони набототи [[Шарқи Дур]] ва [[Ҷопон]] буд.<ref name="BRE">{{cite web |url=https://old.bigenc.ru/biology/text/2167645 |title=Максимович Карл Иванович |website=Большая российская энциклопедия |publisher=Большая российская энциклопедия |year=2011 |language=ru |accessdate=2026-10-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250422054822/https://old.bigenc.ru/biology/text/2167645 |archivedate=2025-04-22}}</ref><ref name="Nature">{{cite journal |last=Stapf |first=Otto |title=Carl Johann Maximowicz |journal=Nature |volume=43 |page=449 |date=1891-03-12 |doi=10.1038/043449a0 |language=en}}</ref> Максимович қисми зиёди умри худро ба омӯзиши набототи [[Осиёи Шарқӣ]] ва [[Осиёи Марказӣ]], ҷамъоварии намунаҳои рустаниҳо ва тавсифи илмии намудҳои нав бахшид. Осори асосии ӯ ба [[Таснифоти рустаниҳо|таснифоти рустаниҳо]], махсусан [[Рустаниҳои гулдор|рустаниҳои гулдор]], бахшида шудаанд. Ӯ барои омӯзиши набототи минтақаи Амур, Манҷурия, Ҷопон, Муғулистон ва Тибет саҳми муҳим гузошт.<ref name="BRE"/><ref name="Nature"/> Дар номгузории илмии рустаниҳо номи Максимович бо ихтисораи '''Maxim.''' нишон дода мешавад.<ref name="IPNI">{{cite web |url=https://www.ipni.org/a/23089-1 |title=Maximowicz, Carl Johann (Ivanovič) |website=International Plant Names Index |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |language=en}}</ref> == Зиндагинома == === Солҳои аввал ва таҳсил === Карл Максимович 23 ноябри соли 1827 дар шаҳри [[Тула]]и Империяи Русия дар хонаводаи олмониҳои Балтика ба дунё омадааст. Таҳсилоти миёнаро дар омӯзишгоҳи олмонии Санкт-Петербург, маъруф ба ''Annenschule'', гирифтааст.<ref name="Nature"/> Солҳои 1845–1850 дар [[Донишгоҳи Тарту|Донишгоҳи Дерпт]] (ҳоло Донишгоҳи Тарту дар [[Эстония]]) таҳсил карда, дар факултети физикаву математика ба омӯзиши гиёҳшиносӣ машғул шуд. Устоди ӯ гиёҳшинос [[Александр Андреевич Бунге]] буд. Максимович соли 1850 донишгоҳро хатм кард.<ref name="BRE"/><ref name="Nature"/> Пас аз хатми таҳсил ба ҳайси ёвари мудири Боғи ботаникии Дерпт ба кор оғоз намуд. Соли 1852 ба Санкт-Петербург кӯчид ва масъули нигоҳдории маҷмӯаҳои [[Ҳербарий|ҳербарий]]и Боғи ботаникии императорӣ таъйин шуд.<ref name="Nature"/> === Сафари аввал ба Шарқи Дур (1853–1857) === Соли 1853 Максимович бо ҳамроҳии табиатшинос [[Леополд фон Шренк]] ба сафари илмӣ дар киштии ҳарбии «Диана» баромад. Ҳадафи асосии ӯ ҷамъоварии намунаҳои зинда ва хушкшудаи рустаниҳо барои Боғи ботаникии Санкт-Петербург буд. Дар ҷараёни сафар киштӣ ба [[Рио-де-Жанейро]], [[Валпараисо]] ва [[Ҳонолулу]] даромад. Соли 1854 он ба минтақаи Де-Кастри дар соҳили шарқии Осиё расид. Максимович аз он ҷо ба таҳқиқи набототи минтақаи [[Амур]] ва сарзаминҳои ҳамсоя оғоз кард.<ref name="Nature"/> Солҳои 1854–1857 ӯ бо вуҷуди мушкилоти сафар ва камбуди маблағ дар минтақаҳои Амур ва Уссурӣ ба ҷамъоварӣ ва омӯзиши рустаниҳо машғул шуд. Дар натиҷа маҷмӯаи бузурги намунаҳои гиёҳшиносӣ, тухмҳо ва рустаниҳои зиндаро гирд овард.<ref name="FarEast">{{cite web |url=https://cnbdvo.ru/item/2291598 |title=Максимович К. М. (1827–1891). Карл Максимович — имя в атласе флоры Приморья |publisher=Центральная научная библиотека Дальневосточного отделения Российской академии наук |language=ru}}</ref> Пас аз бозгашт ба Санкт-Петербург натиҷаҳои ин сафарро таҳқиқ карда, соли 1859 асари '''''Primitiae Florae Amurensis''''' («Нахустин таҳқиқоти набототи Амур»)-ро нашр намуд. Ин китоб яке аз аввалин пажӯҳишҳои мукаммал оид ба набототи минтақаи Амур буд ва дар он намудҳои зиёди рустаниҳо, аз ҷумла намудҳои то он вақт барои илм номаълум, тавсиф шудаанд.<ref name="Nature"/><ref name="FarEast"/> Барои ин асар Максимович соли 1859 бо [[Ҷоизаи Демидов]] сарфароз гардид.<ref name="BRE"/> === Сафари дуюм ба Осиёи Шарқӣ (1859–1864) === Соли 1859 Максимович сафари навбатии худро ба Шарқи Дур оғоз кард. Ӯ аз тариқи [[Сибир]] ба [[Иркутск]], [[Забайкалйе]] ва ҳавзаи дарёҳои [[Сунгарӣ]] ва [[Уссурӣ]] сафар намуда, баъдан ба [[Ҷопон]] рафт.<ref name="FarEast"/> Дар Ҷопон ӯ аз соли 1860 то аввали соли 1864 ба омӯзиши набототи маҳаллӣ машғул буд. Аввал дар шаҳри [[Ҳакодате]] қарор гирифт. Сипас ба минтақаҳои гуногуни ҷануби Ҷопон, аз ҷумла [[Нагасакӣ]], [[Йокоҳама]], кӯҳи [[Фуҷӣ]] ва ҷазираи [[Кюсю]] сафар кард.<ref name="Nature"/> Дар таҳқиқи набототи Ҷопон Максимович кори гиёҳшиносони пешин, аз ҷумла [[Карл Петер Тунберг]] ва [[Филипп Франс фон Зиболд]]ро идома дод. Яке аз ёварони муҳими ӯ дар Ҷопон ҷамъоваркунандаи рустаниҳо [[Сугава Чёносуке]] (1842–1925) буд. Чёносуке дар минтақаҳое намунаҳои рустаниҳоро ҷамъ мекард, ки Максимович бинобар маҳдудиятҳои онвақтаи ҳукумати Ҷопон ба онҳо дастрасӣ надошт. Максимович ба шарафи ӯ якчанд намуди рустанӣ, аз ҷумла ''Acer tschonoskii'', ''Lonicera tschonoskii'' ва ''Trillium tschonoskii''-ро номгузорӣ кард.<ref name="FarEast"/><ref name="Trillium">{{cite web |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:542611-1 |title=Trillium tschonoskii Maxim. |publisher=Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew |language=en |accessdate=2026-10-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20261020191216/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:542611-1 |archivedate=2026-10-20}}</ref> Максимович соли 1864 ба Русия баргашт. Натиҷаҳои таҳқиқоти Ҷопон ва Манҷурия дар силсилаи бистқисмаи '''''Diagnoses des nouvelles plantes du Japon et de la Mandjourie''''' (1866–1876) нашр шуданд.<ref name="FarEast"/> === Фаъолияти илмӣ дар Санкт-Петербург === Пас аз бозгашт аз сафарҳо Максимович ба таҳқиқ ва мураттабсозии маҷмӯаҳои гиёҳшиносии худ идома дод. Соли 1869 саргиёҳшиноси Боғи ботаникии императории Санкт-Петербург ва соли 1870 мудири Осорхонаи ботаникии Академияи илмҳо таъйин гардид.<ref name="BRE"/><ref name="Nature"/> Ӯ на танҳо намунаҳои ҷамъовардаи худ, балки маҷмӯаҳои рустаниҳои дигар сайёҳон ва муҳаққиқон, аз ҷумла [[Николай Пржевалский]], [[Григорий Потанин]] ва [[Михаил Певтсов]]ро низ таҳқиқ мекард. Ин мавод барои омӯзиши набототи [[Муғулистон]], [[Чин]] ва [[Тибет]] аҳамияти калон дошт.<ref name="BRE"/> Аз ҷумла, Максимович рустаниҳои Тибетро аз нигоҳи пайдоиш ва робитаи онҳо бо набототи Муғулистон ва [[Ҳимолой]] омӯхт. Дар баробари ин, ба тавсифи намудҳои нави рустаниҳои Осиё машғул буд.<ref name="Nature"/> Дар асоси маҷмӯаҳои гирдовардашуда силсилаи '''''Diagnoses plantarum novarum asiaticarum''''' («Тавсифи рустаниҳои нави Осиё») таҳия шуд. Қисмҳои ин асар аз соли 1876 то соли 1893 нашр гардиданд; нашри он пас аз марги муаллиф низ идома ёфт.<ref name="FarEast"/> Бо супориши Академияи илмҳо Максимович аз бевазани Филипп Франс фон Зиболд маҷмӯаи ҳаштҷилдаи тасвирҳои ботаникиро харид, ки рассомони ҷопонӣ таҳия карда буданд. Ин маҷмӯа барои омӯзиши набототи Ҷопон аҳамияти илмӣ дошт. Максимович соли 1871 академики Академияи илмҳои Санкт-Петербург гардид. Соли 1888 ӯ ба узвияти фахрии хориҷии [[Академияи санъат ва илмҳои Амрико]] пазируфта шуд.<ref name="BRE"/><ref name="AAAS">{{cite web |url=https://www.amacad.org/person/carl-johann-maximowicz |title=Carl Johann Maximowicz |publisher=American Academy of Arts and Sciences |language=en}}</ref> Ӯ инчунин бо ордени муқаддаси Станислав дараҷаи II (1867), ордени муқаддаси Анна дараҷаи II (1871) ва ордени муқаддаси Владимир дараҷаи III (1878) сарфароз гардидааст. Максимович 16 феврали соли 1891 дар синни 63-солагӣ дар Санкт-Петербург даргузашт. Ӯро дар қабристони лютерании Смоленскии ин шаҳр ба хок супурданд.<ref name="Nature"/><ref>{{cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050142/view/#page=24 |title=Петербургский некрополь. Том 3 |publisher=Российская национальная библиотека |language=ru}}</ref> == Фаъолияти гиёҳшиносӣ == Максимович аз пажӯҳишгарони намоёни набототи Осиёи Шарқӣ дар асри XIX ба шумор меравад. Ӯ дар давоми фаъолияти илмии худ тақрибан 2300 таксони рустаниро тавсиф ё номгузорӣ кардааст, ки бисёре аз онҳо қаблан барои илм номаълум буданд.<ref name="Arboretum">{{cite web |url=https://arboretum.sav.sk/sk/aktuality/karl-johann-maximowicz-1827-1891/ |title=Karl Johann Maximowicz (1827–1891) |publisher=Arborétum Mlyňany, Slovak Academy of Sciences |language=sk}}</ref> Таҳқиқоти ӯ асосан ба рустаниҳои гулдор, аз ҷумла авлодҳои ''Acer'', ''Rhododendron'', ''Pedicularis'' ва дигар гурӯҳҳои рустаниҳо бахшида шудаанд. Ӯ ҳамчунин як қатор авлодҳои нави рустаниҳоро тавсиф кард.<ref name="BRE"/> === Авлодҳои тавсифшуда === Аз ҷумлаи авлодҳои рустаниҳое, ки Максимович дар тавсиф ё номгузории илмии онҳо саҳм дошт, инҳоянд: * ''Ancistrocarya'' Maxim. * ''Brachybotrys'' Maxim. ex Oliv. * ''Chionographis'' Maxim. * ''Circaeaster'' Maxim. * ''Coelonema'' Maxim. * ''Deinanthe'' Maxim. * ''Dipelta'' Maxim. * ''Disanthus'' Maxim. * ''Eleutherococcus'' Maxim. * ''Idesia'' Maxim. * ''Macroclinidium'' Maxim. * ''Megadenia'' Maxim. * ''Metanarthecium'' Maxim. * ''Nannoglottis'' Maxim. * ''Omphalotrix'' Maxim. * ''Perillula'' Maxim. * ''Platypholis'' Maxim. * ''Platyosprion'' Maxim. * ''Pomatosace'' Maxim. * ''Potaninia'' Maxim. * ''Przewalskia'' Maxim. * ''Pteroceltis'' Maxim. * ''Sceptrocnide'' Maxim. * ''Schizopepon'' Maxim. * ''Scrofella'' Maxim. * ''Spiraeanthus'' Maxim. * ''Symphyllocarpus'' Maxim. * ''Tetraena'' Maxim. * ''Theropogon'' Maxim. * ''Tretocarya'' Maxim. * ''Tsusiophyllum'' Maxim. * ''Yoania'' Maxim. Дар номҳои илмӣ ихтисораи ''Maxim.'' нишон медиҳад, ки Максимович дар интишори номи таксон саҳм доштааст. Дар баъзе ҳолатҳо номи ӯ бо ихтисораҳои дигар муаллифон якҷоя меояд.<ref name="IPNI"/> === Намудҳои тавсифшуда === Аз ҷумлаи рустаниҳое, ки Максимович номгузорӣ ё тавсиф кардааст, ин намудҳо ҳастанд: * ''[[Acer argutum]]'' Maxim. * ''[[Acer barbinerve]]'' Maxim. * ''[[Acer capillipes]]'' Maxim. * ''[[Acer miyabei]]'' Maxim. * ''[[Acer mono]]'' Maxim. * ''[[Acer tschonoskii]]'' Maxim. * ''[[Buddleja alternifolia]]'' Maxim. * ''Calanthe reflexa'' Maxim. * ''Elaeagnus oldhamii'' Maxim. * ''Goodyera macrantha'' Maxim. * ''[[Juglans mandshurica]]'' Maxim. * ''Liparis japonica'' Maxim. * ''[[Magnolia stellata]]'' (Siebold & Zucc.) Maxim. * ''Pedicularis artselaeri'' Maxim. * ''Platanthera hologlottis'' Maxim. * ''[[Rhododendron schlippenbachii]]'' Maxim. * ''[[Trichosanthes kirilowii]]'' Maxim. * ''[[Trillium tschonoskii]]'' Maxim. * ''Yoania japonica'' Maxim. Номи ''Magnolia stellata'' қаблан аз ҷониби Зиболд ва Суккарини дар авлоди дигар нашр шуда буд ва Максимович онро ба авлоди ''Magnolia'' гузаронд. Аз ин сабаб номи пурраи илмии он ''Magnolia stellata'' (Siebold & Zucc.) Maxim. мебошад.<ref name="Magnolia">{{cite web |url=https://powo.science.kew.org/taxon/554855-1 |title=Magnolia stellata (Siebold & Zucc.) Maxim. |publisher=Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew |language=en |accessdate=2026-10-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20261020182209/https://powo.science.kew.org/taxon/554855-1 |archivedate=2026-10-20}}</ref> == Рустаниҳо ва ҷонварони ба номи Максимович == [[Акс:Acer maximowiczianum1.jpg|thumb|200px|''Acer maximowiczianum'', яке аз рустаниҳои ба шарафи Максимович номгузоришуда]] Ба шарафи Максимович намудҳои зиёди рустаниҳо номгузорӣ шудаанд. Дар номҳои илмии онҳо шаклҳои ''maximowiczii'', ''maximowicziana'', ''maximowiczianum'' ва дигар шаклҳои ҳамреша истифода мешаванд. Аз ҷумла: * ''[[Acer maximowiczianum]]'' Miq. — як намуди фарн * ''Atriplex maximowicziana'' Makino * ''[[Betula maximowicziana]]'' Regel — як намуди тӯс * ''[[Crataegus maximowiczii]]'' C.K.Schneid. — як намуди дӯлона * ''[[Picea maximowiczii]]'' Regel ex Mast. — як намуди коҷ * ''Populus maximowiczii'' A.Henry — номи илмие, ки барои як намуди сафедор истифода шудааст * ''[[Salvia maximowicziana]]'' Hemsl. * ''Allium maximowiczii'' Regel * ''Adenophora maximowicziana'' Makino * ''Carex maximowiczii'' F.Schmidt * ''Geranium maximowiczii'' Regel & Maack * ''Iris maximowiczii'' Grubov * ''Polygonatum maximowiczii'' F.Schmidt * ''Saussurea maximowiczii'' Herder Баъзе аз ин номҳо дар таснифоти имрӯза муродифи номҳои дигари илмӣ ҳисобида мешаванд. Ба шарафи ӯ ҳамчунин як намуди хоянда, '''''[[Alexandromys maximowiczii]]''''' (пештар ''Microtus maximowiczii''), номгузорӣ шудааст.<ref>{{cite web |url=https://www.mammaldiversity.org/taxon/1002030/ |title=Alexandromys maximowiczii |publisher=Mammal Diversity Database, American Society of Mammalogists |language=en}}</ref> == Осори илмӣ == Аз муҳимтарин асарҳои Максимович инҳоянд: * '''''Primitiae Florae Amurensis''''' (1859) — таҳқиқи набототи минтақаи Амур. * '''''Rhamneae orientali-asiaticae''''' (1866) — пажӯҳиш оид ба рустаниҳои оилаи ''Rhamnaceae'' дар Осиёи Шарқӣ. * '''''Diagnoses des nouvelles plantes du Japon et de la Mandjourie''''' (1866–1876) — силсилаи бистқисма оид ба намудҳои нави рустаниҳои Ҷопон ва Манҷурия. * '''''Rhododendreae Asiae Orientalis''''' (1870) — таҳқиқи рододендронҳои Осиёи Шарқӣ. * '''Монография оид ба авлоди ''Lespedeza''''' (1873). * '''''Diagnoses plantarum novarum asiaticarum''''' (1876–1893) — силсилаи тавсифҳои илмии рустаниҳои нави Осиё. * '''''Enumeratio plantarum hucusque in Mongolia nec non adjacente parte Turkestaniae Sinensis lectarum''''' (1889) — феҳристи рустаниҳои ҷамъоваришуда дар Муғулистон ва қисматҳои ҳамсояи Туркистони Чин. * '''''Flora Tangutica''''' (1889) — таҳқиқи рустаниҳои Тангут, Гансу, қисматҳои Тибет ва Сайдам дар асоси маҷмӯаҳои Николай Пржевалский ва Григорий Потанин. == Хонадон == Ҳамсари Максимович '''Паулина Александровна Штраух''' буд, ки аз хонаводаи соҳибкорон ва дорусозони Санкт-Петербург баромада буд. Онҳо ду фарзанд — Герда ва Лев доштанд.<ref name="Family">{{cite news |last=Никифорова |first=Юлия |title=Мои петербургские адреса. История одной семьи |url=https://spbvedomosti.ru/news/nasledie/moi-peterburgskie-adresa-istoriya-odnoy-semi/ |work=Санкт-Петербургские ведомости |date=2022-07-08 |language=ru}}</ref> Духтарашон '''Герда Максимович''' бо пизишк [[Николай Иванович Лунин]] издивоҷ кард. Писарашон '''Лев Карлович Максимович''' ба асппарварӣ ва рушди варзиши аспдавонӣ машғул буд. Ӯ муаллифи китоби ''Иллюстрированный альбом рысистого и скакового спорта'' (1906) мебошад. Лев соли 1941 ба таъқиби сиёсӣ гирифтор шуд.<ref name="Family"/> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1827]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1891]] [[Гурӯҳ:Зодагони 23 ноябр]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 16 феврал]] [[Гурӯҳ:Гиёҳшиносон]] [[Гурӯҳ:Ботаникҳои империяи Русия]] [[Гурӯҳ:Олимони асри XIX]] [[Гурӯҳ:Сайёҳони империяи Русия]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Демидов]] rdh3d751rfwqzivv9119w90yxbedq5b 0 334577 1493814 1491934 2026-11-12T06:24:46Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493814 wikitext text/x-wiki {{Таксон |image file = Crocus vernus.jpg |regnum = Рустаниҳо |parent = Crocus |rang = Намуд |latin = Crocus vernus |author = (L.) Hill (1765) |wikispecies = Crocus vernus |syn = {{Collapsible list |title = |{{btname|Crocus sativus var. vernus|L.}} |{{btname|Crocus albiflorus|Kit. ex Schult.}} |{{btname|Crocus acutiflorus|Seidl}} |{{btname|Crocus caeruleus|Weston}} |{{btname|Ixia vernalis|Salisb.}} }} }} '''Заъфарони баҳорӣ''' ({{lang-la|Crocus vernus}}) — намуди [[рустанӣ|рустании]] бисёрсолаи алафӣ аз ҷинси [[Заъфарон]] (''Crocus'') ва оилаи [[Савсаниҳо]] (Iridaceae) мебошад. Ин рустанӣ яке аз гулҳои барвақти баҳорӣ буда, бо гулҳои калони ҷомшакли бунафш, нилобӣ ё сафед ва баргҳои борики сабзи дорои рахи равшани марказӣ фарқ мекунад. Паҳншавии табиии он минтақаҳои кӯҳистони Аврупои Марказӣ ва Ҷанубӣ, асосан [[Алп]] ва қисми ғарбии [[нимҷазираи Балкан]]ро фаро мегирад.<ref name="kew">{{cite web |title=Crocus vernus (L.) Hill |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60461938-2 |website=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=2026-10-25 |accessdate=2025-02-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241208015108/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60461938-2 |archivedate=2024-12-08}}</ref> Заъфарони баҳорӣ маъмулан аз 10 то 20 см қад кашида, дар аввали баҳор, баъзан ҳанӯз пеш аз пурра об шудани барф, гул мекунад. Он бештар дар марғзорҳои кӯҳӣ, чарогоҳҳо, канори ҷангалҳо ва ҷойҳои кушоди дорои хоки намнок, вале обгузар месабзад. Дар боғдорӣ ин намуд ва навъҳои парваришии ба он мансуб ҳамчун рустаниҳои ороишӣ истифода мешаванд.<ref name="flora">{{cite web |title=Crocus vernus (L.) Hill |url=https://flora.uniud.it/scheda.php?id=150 |website=FLORA |publisher=Università degli Studi di Udine |access-date=2026-10-25}}</ref> == Тавсифи ботаникӣ == Заъфарони баҳорӣ рустании кӯтоҳқади бисёрсолаи алафӣ буда, узвҳои рӯизаминии он мавсимӣ мебошанд. Дар давраи номусоиди сол рустанӣ ба воситаи лӯндапиёзаки зеризаминӣ зинда мемонад. Баргҳо ва гулҳои он одатан дар аввали баҳор пайдо мешаванд, дар ҳоле ки қисми зеризаминӣ захираи моддаҳои ғизоиро нигоҳ медорад. Баландии рустанӣ вобаста ба шароити муҳит ва хусусиятҳои ирсӣ тақрибан 10–20 см мебошад. Намунаҳои худрӯй одатан нисбат ба баъзе навъҳои ороишии боғӣ гулҳои хурдтар доранд.<ref name="flora"/><ref name="rhs">{{cite web |title=Crocus vernus subsp. vernus |url=https://www.rhs.org.uk/plants/4958/crocus-vernus-subsp-vernus/details |website=Royal Horticultural Society |access-date=2026-10-25}}</ref> === Лӯндапиёзак ва реша === Узви асосии зеризаминии заъфарони баҳорӣ '''лӯндапиёзак''' (''corm'') мебошад. Он шакли мудаввар ё каме паҳншуда дошта, аз берун бо пӯсти муҳофизатии нахдор пӯшида шудааст. Лӯндапиёзак аз бофтаҳои ғафсшудаи поя ташаккул ёфта, барои захира кардани моддаҳои ғизоӣ хизмат мекунад. Лӯндапиёзак аз пиёзаки ҳақиқӣ фарқ мекунад. Дар пиёзак қисми зиёди моддаҳои захиравӣ дар баргҳои ғафсшуда ҷамъ мешаванд, аммо дар лӯндапиёзак қисми асосии захираро бофтаҳои поя ташкил медиҳанд. Аз қисми поёнии лӯндапиёзак решаҳои иловагӣ месабзанд, ки об ва моддаҳои минералиро аз хок ҷаббида мегиранд. Дар давоми мавсими нашъунамо лӯндапиёзаки нав ташаккул ёфта, тадриҷан ҷойи лӯндапиёзаки кӯҳнаро мегирад.<ref name="rhs"/><ref name="rhsgrow">{{cite web |title=How to grow crocuses |url=https://www.rhs.org.uk/plants/crocus/growing-guide |website=Royal Horticultural Society |access-date=2026-10-25}}</ref> === Баргҳо === Баргҳои заъфарони баҳорӣ борик, дарозрӯя ва тасмамонанд буда, асосан аз назди замин месабзанд. Онҳо одатан ҳамзамон бо гулҳо ё каме пеш аз кушода шудани онҳо пайдо мешаванд. Паҳнои баргҳо тақрибан 4–8 мм буда, канорҳояшон ҳамвор ва бидуни дандона мебошанд. Дар қисми марказии барг рахи равшани сафедтоб ё нуқратоб намоён аст. Ин рах яке аз хусусиятҳои шинохтании ҷинси ''Crocus'' ба ҳисоб меравад.<ref name="hortflora">{{cite web |title=Crocus vernus (L.) Hill |url=https://hortflora.rbg.vic.gov.au/taxon/ada9f39c-5340-11e7-b82b-005056b0018f |website=HortFlora |publisher=Royal Botanic Gardens Victoria |access-date=2026-10-25 |accessdate=2026-10-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250424173115/https://hortflora.rbg.vic.gov.au/taxon/ada9f39c-5340-11e7-b82b-005056b0018f |archivedate=2025-04-24}}</ref> Баргҳо пас аз пажмурда шудани гулҳо низ сабзишро идома медиҳанд. Дар ин давра онҳо тавассути [[фотосинтез]] моддаҳои органикӣ ҳосил намуда, барои ташаккул ва инкишофи лӯндапиёзаки нав захира мекунанд. Бо фаро расидани фасли гарм ва анҷоми давраи нашъунамо баргҳо тадриҷан зард шуда, хушк мегарданд. === Гулҳо === [[Акс:Crocus vernus flower cross section.jpg|thumb|Сохти дохилии гули заъфарони баҳорӣ]] Гулҳои заъфарони баҳорӣ калон, ҷомшакл ё қифмонанд буда, одатан яктоӣ аз лӯндапиёзак мерӯянд. Ранги онҳо вобаста ба шакли табиӣ ва навъи парваришӣ аз сафед ва бунафши равшан то бунафши тира тағйир меёбад. Баъзе гулҳо дар сатҳи берунии худ рахҳои бунафшранг доранд. Гулпӯш аз шаш баргчаи гулпӯш иборат аст, ки дар ду ҳалқаи сетогӣ ҷой гирифтаанд. Баргчаҳо шакли баръакси нештармонанд дошта, нӯгашон нисбатан гирд мебошад. Дарозии онҳо тақрибан 3–5,5 см буда, дар қисми поёнӣ ба найчаи дароз пайваст мешаванд. Найчаи гулпӯш метавонад 7–15 см дарозӣ дошта бошад.<ref name="hortflora"/> Гул аз се [[гардбарг]] ва як [[модинагӣ]] иборат аст. Гарддонҳо одатан зард буда, гардро ҳосил мекунанд. Сутунчаи модинагӣ ба се шохаи зард, норанҷӣ ё сурхчатоб ҷудо мешавад. Ин шохаҳо аксаран аз гардбаргҳо дарозтаранд. Тухмдони гул дар қисми поёнӣ, аксаран зери сатҳи хок, ҷойгир мебошад. Чунин сохтор барои бисёр намояндагони ҷинси заъфарон хос аст. Таҳқиқоти микроскопии гулҳои ''Crocus vernus'' нишон додаанд, ки рӯйи баргчаҳои гулпӯш дорои ҳуҷайраҳои барҷастаи пӯстӣ мебошад. Дар қисмҳои гуногуни гул инчунин мӯякҳои ғадуддор ва беғадуд мушоҳида шудаанд.<ref name="anatomy">{{cite journal |last1=Weryszko-Chmielewska |first1=Elżbieta |last2=Chwil |first2=Mirosława |title=Structure of the floral parts of Crocus vernus (L.) Hill |journal=Acta Agrobotanica |volume=64 |issue=4 |pages=35–46 |year=2011 |doi=10.5586/aa.2011.044}}</ref> === Мева ва тухм === Меваи заъфарони баҳорӣ [[ғӯза]]и хушк мебошад, ки ҳангоми пухта расидан кушода шуда, тухмҳои дохили худро озод мекунад. Ғӯза аз се хона иборат буда, дар ҳар хона якчанд тухм ташаккул меёбад. Тухмдон дар давраи гулшукуфт дар зери сатҳи замин ҷойгир аст. Пас аз бордоршавӣ ва оғози инкишофи мева қисми пояи зери тухмдон дароз шуда, ғӯзаро ба сатҳи замин мебарорад. Тухмҳо одатан дар охири баҳор ё аввали тобистон мепазанд.<ref name="rhsgrow"/> == Гулшукуфт ва давраи ҳаёт == Заъфарони баҳорӣ ба гурӯҳи рустаниҳои барвақтгул мансуб аст. Давраи гулшукуфти он вобаста ба иқлим, баландии маҳал ва вақти обшавии барф фарқ мекунад. Дар минтақаҳои нисбатан гарм гулҳо метавонанд аз моҳи феврал ё март пайдо шаванд, дар ҳоле ки дар кӯҳистон гулшукуфт одатан ба моҳҳои апрел ва май рост меояд.<ref name="flora"/> Дар шароити иқлимии шаҳри Люблини Лаҳистон гулшукуфти ин намуд аз даҳаи сеюми март то даҳаи сеюми апрел мушоҳида шудааст. Тибқи таҳқиқоти нашршуда, гулҳои алоҳидаи он одатан 3–4 рӯз умр мебинанд.<ref name="anatomy"/> Давраи солонаи ҳаёти рустанӣ аз чанд марҳила иборат аст: # '''Давраи оромӣ''' — лӯндапиёзак дар хок боқӣ монда, фаъолияти қисми рӯизаминӣ қатъ мегардад. # '''Оғози нашъунамо''' — бо беҳтар шудани шароити ҳарорат ва намӣ баргу гулҳо пайдо мешаванд. # '''Гулшукуфт''' — гулҳо кушода шуда, гардолудшавӣ ба амал меояд. # '''Мевабандӣ''' — пас аз гардолудшавӣ ва бордоршавӣ ғӯза ва тухмҳо инкишоф меёбанд. # '''Захираи моддаҳои ғизоӣ''' — баргҳо баъди гулшукуфт нашъунамо намуда, барои лӯндапиёзаки нав моддаҳои ғизоӣ захира мекунанд. Ин хусусиятҳо ба заъфарони баҳорӣ имкон медиҳанд, ки аз давраи кӯтоҳи мусоиди аввали баҳор самаранок истифода барад. == Паҳншавӣ ва муҳити зист == Заъфарони баҳорӣ рустании бумии қисматҳои марказӣ ва ҷанубии [[Аврупо]] мебошад. Мувофиқи маълумоти ''Plants of the World Online'', ҳудуди табиии паҳншавии он аз кӯҳҳои Алп то ғарби нимҷазираи Балкан тӯл мекашад.<ref name="kew"/> Паҳншавии табиии намуд дар кишварҳои зерин сабт шудааст: * [[Австрия]]; * [[Фаронса]]; * [[Олмон]]; * [[Италия]]; * [[Швейтсария]]; * қисмати шимолу ғарбии нимҷазираи Балкан. Он берун аз ҳудуди табиии худ низ ҳамчун рустании ороишӣ парвариш мешавад ва дар баъзе минтақаҳо ба муҳити табиӣ роҳ ёфтааст. Аз ҷумла, мавҷудияти он ҳамчун рустании ғайрибумӣ дар Британияи Кабир сабт шудааст.<ref name="kew"/> Муҳити асосии рӯиши заъфарони баҳорӣ марғзорҳои кӯҳӣ, чарогоҳҳо, канори ҷангалҳо ва ҷойҳои кушоди ҷангалҳои баргрез мебошад. Он дар хокҳои нисбатан намнок, вале обгузар хуб инкишоф меёбад. Дар минтақаҳои кӯҳӣ рустанӣ дар марғзорҳои субалпӣ низ мушоҳида мешавад. Дар баъзе қисматҳои Алп он то баландии тақрибан 1850 метр аз сатҳи баҳр мерӯяд.<ref>{{cite web |title=Crocus vernus (L.) Hill |url=https://botany.cz/cs/Crocus-albiflorus/ |website=BOTANY.cz |access-date=2026-10-25}}</ref> == Экология == Заъфарони баҳорӣ яке аз рустаниҳои гулдори мавсими аввали баҳор мебошад. Гулҳои он барои ҳашароти гардолудкунанда, аз ҷумла занбӯри асал, манбаи гард ва шаҳди гул ба ҳисоб мераванд. Таҳқиқоти фаъолияти гардолудкунандагони ''Crocus vernus'' нишон додааст, ки зичии гулҳо ба шумораи занбӯрони ташрифоваранда ва басомади боздиди онҳо таъсири назаррас мерасонад. Дар ин таҳқиқот таъсири зичии гулҳо аз таъсири баъзе омилҳои дигари муҳит, аз ҷумла ҳарорат ва намии ҳаво, бештар буд.<ref name="pollination">{{cite journal |title=Determinants of pollinator activity and flower preference in the early spring blooming Crocus vernus |journal=Acta Oecologica |volume=19 |issue=2 |pages=155–165 |year=1998 |doi=10.1016/S1146-609X(98)80019-2}}</ref> Гулҳои заъфарони баҳорӣ дар ҳавои офтобӣ бештар кушода мешаванд. Ҳангоми сардӣ, шабона ё дар ҳавои абрнок онҳо метавонанд қисман ё пурра пӯшида шаванд. Ин хусусият барои бисёр рустаниҳои барвақтгул хос мебошад. Пас аз анҷоми давраи нашъунамои баҳорӣ қисми рӯизаминии рустанӣ хушк мешавад. Лӯндапиёзаки зеризаминӣ дар давоми тобистон ва зимистон боқӣ монда, барои сабзиши мавсими оянда омода мешавад. == Номгузорӣ ва таснифоти илмӣ == Номи илмии ''Crocus vernus'' аз номи ҷинси ''Crocus'' ва сифати лотинии ''vernus'' таркиб ёфтааст. Калимаи ''vernus'' маънои «баҳорӣ» ё «мансуб ба баҳор»-ро дошта, ба давраи гулшукуфти рустанӣ ишора мекунад. Намудро соли 1753 [[Карл Линней]] бори аввал бо номи ''Crocus sativus var. vernus'' ҳамчун як навъи дохили ''Crocus sativus'' тавсиф карда буд. Соли 1765 табиатшиноси англис [[Ҷон Ҳилл]] онро ба мақоми намуди мустақил бароварда, номи ''Crocus vernus''-ро истифода кард. Аз ин сабаб номи пурраи илмии он ба шакли '''''Crocus vernus'' (L.) Hill''' навишта мешавад. Ҳарфи «L.» дар қавс ба Линней ҳамчун муаллифи номи ибтидоӣ ва «Hill» ба муаллифи таркиби нави ном ишора мекунад.<ref name="ipni">{{cite web |title=Crocus vernus (L.) Hill |url=https://www.ipni.org/n/60461938-2 |website=International Plant Names Index |access-date=2026-10-25}}</ref> Дар адабиёти ботаникӣ барои ин намуд номҳои гуногун истифода шудаанд. Аз ҷумла, ''Crocus albiflorus'', ''Crocus acutiflorus'' ва ''Crocus caeruleus'' дар таснифоти муосири ''Plants of the World Online'' ҳамчун синонимҳои ''Crocus vernus'' баррасӣ мешаванд.<ref name="kew"/> Гурӯҳи ''Crocus vernus'' аз ҷиҳати шакл ва ранги гулҳо гуногуншакл аст. Дар баъзе таснифоти ботаникӣ шаклҳои гулсафед ва гулбунафши он ба зернамудҳои ҷудогона нисбат дода шудаанд. Аммо ҳудуди намуд ва мақоми баъзе намояндагони ин гурӯҳ дар низомҳои гуногуни таснифот яксон нестанд. == Парвариш ва истифода == Заъфарони баҳорӣ аз рустаниҳои маъмули ороишии аввали баҳор мебошад. Онро дар гулзорҳо, боғҳои санглох, сабзазорҳо, зери дарахтони баргрез ва зарфҳои гулпарварӣ парвариш мекунанд. Рустанӣ ба сармо нисбатан тобовар буда, дар ҷойҳои офтобӣ ва хокҳои обгузар беҳтар месабзад. Намии аз ҳад зиёд ва обмондагии дарозмуддати хок метавонад боиси пӯсидани лӯндапиёзак гардад.<ref name="rhs"/> Барои парвариш лӯндапиёзакҳоро одатан дар охири тобистон ё фасли тирамоҳ, пеш аз саршавии сардиҳои устувор, мешинонанд. Барои баъзе шаклҳои ''Crocus vernus'' чуқурии тақрибан 5–6 см тавсия мешавад.<ref name="rhsgrow"/> Заъфарони баҳорӣ ҳам бо тухм ва ҳам бо роҳи нашвӣ афзоиш меёбад. Дар усули нашвӣ лӯндапиёзакҳои хурде, ки дар атрофи лӯндапиёзаки модарӣ ба вуҷуд меоянд, ҷудо карда шуда, дар ҷойи нав шинонда мешаванд. Баъзе навъҳои парваришии заъфарони баҳорӣ гулҳои нисбатан калон ва рангҳои гуногун доранд. Аз ҷумла, навъҳои ороишии зерин машҳуранд: * '''«Flower Record»''' — гулҳои калони бунафши тира; * '''«Pickwick»''' — гулҳои сафедтоб бо рахҳои барҷастаи бунафш; * '''«Jeanne d’Arc»''' — гулҳои сафед бо қисми марказии рангоранг; * '''«Remembrance»''' — гулҳои бунафши тира. Дар боғдорӣ ҳамчунин дурагаҳои гуногуни заъфарон парвариш карда мешаванд, ки баъзеи онҳо аз ҷиҳати андозаи гул ва суръати нашъунамо аз шаклҳои худрӯй фарқ мекунанд.<ref name="hortflora"/> == Фарқ аз заъфарони кошта == Заъфарони баҳорӣ набояд бо [[Заъфарон|заъфарони кошта]] (''Crocus sativus'') омехта карда шавад. Ҳарчанд ҳар ду ба як ҷинс мансубанд, онҳо намудҳои ҷудогона мебошанд. Заъфарони баҳорӣ асосан дар фасли баҳор гул мекунад ва бештар ҳамчун рустании ороишӣ парвариш мешавад. Баръакс, заъфарони кошта асосан дар тирамоҳ гул карда, ба хотири доғҳои сурхи модинагии гулҳояш парвариш карда мешавад. Аз ин доғҳо адвияи машҳури заъфарон истеҳсол мекунанд.<ref>{{cite web |title=How to grow saffron |url=https://www.rhs.org.uk/herbs/saffron |website=Royal Horticultural Society |access-date=2026-10-25}}</ref> Бо вуҷуди номи муштарак, заъфарони баҳорӣ манбаи маъмулии истеҳсоли адвияи заъфарон нест. == Нигаред низ == * [[Заъфарон]] * [[Баҳман (гул)]] * [[Савсаниҳо]] * [[Рустаниҳои бисёрсола]] * [[Флораи Аврупо]] * [[Рустаниҳои ороишӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * [https://web.archive.org/web/20241208015108/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60461938-2 ''Crocus vernus'' (L.) Hill] — ''Plants of the World Online'', Боғҳои шоҳии ботаникии Кю. * [https://www.ipni.org/n/60461938-2 ''Crocus vernus'' (L.) Hill] — ''International Plant Names Index''. * [https://www.rhs.org.uk/plants/4958/crocus-vernus-subsp-vernus/details Spring crocus] — ''Royal Horticultural Society''. * [https://web.archive.org/web/20250424173115/https://hortflora.rbg.vic.gov.au/taxon/ada9f39c-5340-11e7-b82b-005056b0018f ''Crocus vernus''] — ''Royal Botanic Gardens Victoria''. {{Commonscat|Crocus vernus}} [[Гурӯҳ:Савсаниҳо]] [[Гурӯҳ:Набототи Австрия]] [[Гурӯҳ:Набототи Фаронса]] [[Гурӯҳ:Набототи Олмон]] [[Гурӯҳ:Набототи Италия]] [[Гурӯҳ:Набототи Швейтсария]] [[Гурӯҳ:Набототи Балкан]] [[Гурӯҳ:Рустаниҳои ороишӣ]] mwtivqh6zmpj96rqzzks49ld3dxewn6 0 334696 1493881 1491979 2026-11-12T10:16:09Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493881 wikitext text/x-wiki '''Марг''' — поёни [[ҳаёт]] ва қатъи бебозгашти равандҳои биологиест, ки зинда мондани онро таъмин мекунанд. Марг метавонад дар ҳар марҳилаи ҳаёт, аз давраи инкишофи ҷанин то пирӣ, рух диҳад. Дар забони тоҷикӣ калимаҳои '''фавт''', '''вафот''', '''даргузашт''', '''мавт''' ва '''аҷал''' низ барои ифодаи марг истифода мешаванд. Вожаҳои «фавт» ва «вафот» бештар нисбат ба марги инсон, бахусус дар гуфтори расмӣ ва адабӣ, кор мераванд. Калимаи «марг» бошад, мафҳуми васеътар дошта, ҳам нисбат ба инсон ва ҳам ба дигар мавҷудоти зинда истифода мешавад.<ref name="vazhaju">[https://vazhaju.tj/word/вафот/qo4qZn «Вафот»]. «Фарҳанги забони тоҷикӣ», тавассути Вожаҷӯ.</ref> Марг яке аз падидаҳои асосии ҳаёти биологӣ буда, дар омӯзиши [[физиология]], [[тиб]], [[биологияи эволютсионӣ]] ва [[экология]] аҳамияти калон дорад. Дар табиат марги организмҳо ба гардиши моддаҳо, тағйирёбии шумораи [[популятсия]]ҳо ва раванди [[интихоби табиӣ]] таъсир мерасонад. Барои инсон марг на танҳо падидаи биологӣ, балки масъалаи равонӣ, иҷтимоӣ, динӣ ва фалсафӣ низ мебошад. Огоҳӣ аз ногузирии марг дар ташаккули ҷаҳонбинӣ, эътиқод, санъат, адабиёт ва расму оинҳои ҷомеаҳои инсонӣ нақши муҳим бозидааст. == Мафҳуми илмии марг == === Марг ҳамчун раванди биологӣ === Организми зинда аз [[ҳуҷайра]]ҳо, [[бофта]]ҳо ва [[узв]]ҳое иборат аст, ки фаъолияти онҳо ба ҳамдигар вобаста мебошад. Барои идомаи ҳаёт ҳуҷайраҳо бояд мунтазам энергия ва моддаҳои заруриро дарёфт кунанд, маҳсулоти мубодилаи моддаҳоро хориҷ намоянд ва муҳити дохилии худро дар ҳудуди муайян нигоҳ доранд. Ин қобилияти нигоҳ доштани шароити нисбатан устувори дохилии организмро '''[[ҳомеостаз]]''' меноманд. Ҳангоми халалдор шудани фаъолияти узвҳои ҳаётан муҳим, масалан, дар натиҷаи осеби вазнин ё беморӣ, ҳомеостаз метавонад вайрон шавад. Агар ин ҳолат ба таври бебозгашт идома ёбад, фаъолияти организм ҳамчун як низоми ягона қатъ мегардад. Марги организм одатан бо марги ҳамзамони ҳамаи ҳуҷайраҳои он баробар нест. Баъзе ҳуҷайраҳо ва бофтаҳо метавонанд баъди қатъи гардиши хун муддати муайян зинда монанд. Аммо бо гузашти вақт, дар натиҷаи норасоии оксиген, энергия ва дигар шароити зарурӣ, фаъолияти онҳо низ қатъ мегардад. Ҳамин тавр, аз нигоҳи биологӣ марг метавонад раванде бошад, ки дар он фаъолияти низомҳои гуногуни организм дар вақтҳои мухталиф аз байн меравад. Бо вуҷуди ин, дар тиб ва ҳуқуқ барои муайян кардани марги инсон меъёрҳои мушаххас истифода мешаванд. === Марги клиникӣ === '''Марги клиникӣ''' истилоҳест, ки одатан барои ифодаи ҳолати қатъи гардиши муассири хун ва нафаскашии муқаррарӣ истифода мешавад. Дар чунин ҳолат инсон беҳуш мешавад, набзи ӯ муайян намегардад ва узвҳо, аз ҷумла [[мағзи сар]], аз таъминоти кофии [[оксиген]] маҳрум мешаванд. Бо вуҷуди ин, бозистии дил на ҳамеша маънои марги бебозгаштро дорад. Дар баъзе ҳолатҳо бо ёрии [[эҳёгарии дилу шуш]], [[дефибриллятсия]] ва дигар чораҳои тиббӣ гардиши хун ва кори дилро барқарор кардан мумкин аст. Имкони наҷот аз сабаби бозистии дил, вақти гузашта, ҳарорати бадан ва вазъи саломатии шахс вобаста мебошад. Ҳуҷайраҳои мағзи сар ба норасоии оксиген махсусан ҳассосанд. Агар гардиши хун барқарор нашавад, осеби вазнини мағзи сар метавонад дар муддати кӯтоҳ оғоз гардад. Бо вуҷуди ин, вақти пайдоиши осеби бебозгашт дар ҳамаи ҳолатҳо яксон нест. Аз ин рӯ, қатъи нафаскашӣ ё набзро набояд бе арзёбии тиббӣ далели қатъии марги бебозгашт шуморид. === Марги мағзи сар === '''Марги мағзи сар''' — қатъи пурра ва бебозгашти ҳамаи вазифаҳои мағзи сар, аз ҷумла [[пояи мағзи сар]] мебошад. Дар чунин ҳолат мағзи сар дигар наметавонад ҳушёрӣ, аксуламалҳои вобаста ба пояи мағзи сар ва нафаскашии мустақилро таъмин намояд. Бо ёрии дастгоҳҳои тиббӣ фаъолияти шуш ва гардиши хунро метавон муддате нигоҳ дошт. Аз ҳамин сабаб, дили шахсе, ки марги мағзи сараш тасдиқ шудааст, метавонад то муддате тапиданро идома диҳад. Марги мағзи сар аз '''[[беҳушии амиқ]]''' ё '''кома''' фарқ дорад. Шахси гирифтори кома метавонад баъзе вазифаҳои мағзи сарро нигоҳ дошта бошад ва вобаста ба сабаби беморӣ имкони беҳбудӣ дошта бошад. Марги мағзи сар бошад, ҳолати бебозгашт аст.<ref name="greer">Greer, D. M. ва дигарон. [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10791061/ «Pediatric and Adult Brain Death/Death by Neurologic Criteria Consensus Guideline»]. ''Neurology'', ҷ. 101, № 24, 2023, саҳ. 1112–1132. DOI: 10.1212/WNL.0000000000207740.</ref> Барои ташхиси он табибон сабаби осеби мағзи сарро муайян карда, омилҳоеро, ки метавонанд фаъолияти мағзи сарро муваққатан пахш кунанд, истисно менамоянд. Сипас набудани аксуламалҳои муайяни асабӣ ва нафаскашии мустақил тибқи меъёрҳои тиббӣ санҷида мешавад. Танҳо набудани фаъолияти барқии сабтшаванда дар [[электроэнсефалограмма]] барои тасдиқи марги мағзи сар кофӣ нест, зеро ин озмоиш фаъолияти ҳамаи қисматҳои пояи мағзи сарро арзёбӣ намекунад.<ref name="greer"/> Дар Тоҷикистон тартиби муайян намудани марги мағзи сар бо санадҳои меъёрии [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] танзим мешавад. Мувофиқи фармоиши № 1214 аз 29 декабри соли 2021, ташхиси марги мағзи сар дар муассисаҳои дорои шароити зарурӣ аз ҷониби шурои табибони мутахассис гузошта мешавад.<ref name="moh">Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. [https://moh.tj/wp-content/uploads/2024/12/Dar-borai-Meyor-va-tartibi-muajyankunii-la-zai-favti-inson-va-ati-chora-oi-e-yogar-.pdf «Меъёр ва тартиби муайянкунии лаҳзаи фавти инсон ва қатъи чораҳои эҳёгарӣ»]. Фармоиши № 1214, 29 декабри соли 2021. Дар Вазорати адлия 10 январи соли 2022 таҳти № 1115 ба қайд гирифта шудааст.</ref> === Марги биологӣ === '''Марги биологӣ''' ҳолатест, ки дар он фаъолияти ҳаётан муҳими организм ба таври бебозгашт қатъ гардида, нишонаҳои муайяни тағйироти пас аз марг пайдо мешаванд. Дар ин марҳила барқарор намудани фаъолияти организм ҳамчун як мавҷуди зинда бо усулҳои мавҷудаи тиббӣ дигар имконнопазир аст. Марги биологӣ метавонад бо нишонаҳое, аз ҷумла пайдоиши доғҳои ҷасад, шахшавии мушакҳо ва дигар тағйироти пас аз марг муайян карда шавад. Истилоҳҳои марги биологӣ ва марги мағзи сар дар санадҳои тиббӣ барои муайян намудани ҳолатҳои марги бебозгашт истифода мешаванд.<ref name="moh"/> == Нишонаҳо ва тағйироти пас аз марг == Баъди марги инсон дар бадан як қатор тағйироти физикӣ, кимиёвӣ ва биологӣ оғоз меёбанд. Омӯзиши ин тағйирот яке аз вазифаҳои [[тибби судӣ]] мебошад.<ref name="postmortem">Shedge, R., Zubair, M. [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539741/ «Postmortem Changes»]. ''StatPearls''. National Center for Biotechnology Information.</ref> === Сардшавии ҷасад === Пас аз марг организм қобилияти танзими муқаррарии ҳарорати худро аз даст медиҳад. Дар натиҷа ҳарорати бадан тадриҷан ба ҳарорати муҳити атроф наздик мешавад. Суръати сардшавӣ аз ҳарорати ҳаво, либос, андозаи бадан, ҳаракати ҳаво ва шароити дигар вобаста аст. Бинобар ин, аз рӯи ҳарорати ҷасад вақти маргро танҳо тахминан муайян кардан мумкин аст. Ин падидаро дар тиб ''algor mortis'' меноманд. === Доғҳои ҷасад === Баъди қатъи гардиши хун, хун таҳти таъсири қувваи ҷозиба дар қисматҳои поёнтари бадан ҷамъ мешавад. Дар натиҷа дар пӯст доғҳои сурхтоби бунафш ё кабудтоб пайдо мешаванд. Ин падидаро дар тиб ''livor mortis'' меноманд. Ҷойгиршавӣ ва хусусияти ин доғҳо метавонанд ба мутахассисони тибби судӣ дар омӯзиши ҳолати ҷасад ва баъзе шароити марг ёрӣ расонанд. === Шахшавии ҷасад === Пас аз марг дар мушакҳо тағйироти кимиёвӣ ба амал меоянд, ки боиси сахт ва камҳаракат шудани онҳо мегарданд. Ин падида '''шахшавии ҷасад''' (''rigor mortis'') ном дорад. Сабаби асосии он кам шудани захираи энергияи ҳуҷайравӣ ва тағйир ёфтани фаъолияти сафедаҳои кашишхӯрандаи мушак мебошад. Шахшавӣ баъди гузаштани муддати муайян тадриҷан аз байн меравад. === Пӯсиш ва таҷзия === Пас аз марг фаъолияти [[фермент]]ҳои дохилиҳуҷайравӣ ва [[микроорганизм]]ҳо боиси таҷзияи тадриҷии бофтаҳо мегардад. Дар марҳилаҳои аввал баъзе ҳуҷайраҳо таҳти таъсири ферментҳои худ вайрон мешаванд. Ин равандро '''худтаҷзия''' ё '''автолиз''' меноманд. Баъдан [[бактерия]]ҳо ва дигар микроорганизмҳо дар таҷзияи моддаҳои органикӣ иштирок мекунанд. Дар натиҷа бофтаҳои нарм тадриҷан вайрон шуда, газҳо ва пайвастҳои гуногуни кимиёвӣ ҳосил мешаванд. Суръати таҷзия аз ҳарорат, намӣ, дастрасии оксиген, фаъолияти микроорганизмҳо ва шароити муҳити атроф вобаста мебошад. Дар баъзе шароит бофтаҳои нарм пурра нобуд шуда, асосан устухонҳо боқӣ мемонанд. Дар муҳитҳои махсус бошад, ҷасад метавонад ба таври табиӣ [[мумиё]] шавад ё қисман нигоҳ дошта шавад. Ин тағйирот барои тахмин кардани вақти марг аҳамият доранд, вале ягон нишонаи алоҳида наметавонад вақти дақиқи маргро дар ҳамаи ҳолатҳо нишон диҳад.<ref name="postmortem"/> == Сабабҳои марг == Марг метавонад дар натиҷаи бемориҳо, осебҳо, ихтилоли фаъолияти узвҳо ё таъсири омилҳои муҳит ба вуҷуд ояд. Дар илми тиб сабабҳои марг одатан ба бемориҳои сироятӣ, бемориҳои ғайрисироятӣ ва осебҳову дигар омилҳои беруна ҷудо карда мешаванд. Бемориҳои ғайрисироятӣ бемориҳои дилу рагҳо, [[саратон]], [[диабети қанд]] ва бемориҳои музмини роҳҳои нафасро дар бар мегиранд. Ба сабабҳои сироятии марг бемориҳое, аз қабили [[сил]], [[вараҷа]], баъзе сироятҳои роҳи нафас ва дигар бемориҳои ангезандаашон микроорганизмҳо дохил мешаванд. Омилҳои беруна садамаҳои нақлиётӣ, афтидан аз баландӣ, заҳролудшавӣ, сӯхтан, ғарқшавӣ, зӯроварӣ ва офатҳои табииро дар бар мегиранд. Марг инчунин метавонад дар натиҷаи камғизоӣ, камобии шадид ё дигар ҳолатҳое ба амал ояд, ки организмро аз захираҳои зарурии ҳаёт маҳрум мекунанд. === Сабабҳои асосии марг дар ҷаҳон === Тибқи арзёбии [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ]], соли 2023 дар ҷаҳон тақрибан '''61 миллион нафар''' фавтиданд. Дар ҳамон сол [[бемории ишемиявии дил]] сабаби асосии марг дар ҷаҳон буд. Аз ин беморӣ тақрибан 9,5 миллион нафар, ё наздики 16 дарсади ҳамаи фавтидагон, ҷон бохтанд. [[Инсулт]] бо тақрибан 6,8 миллион фавт дар ҷойи дуюм ва [[бемории музмини обструктивии шуш]] бо тақрибан 3,6 миллион фавт дар ҷойи сеюм қарор доштанд. Дар байни сабабҳои дигари асосӣ сироятҳои роҳҳои поёнии нафас, [[бемории Алтсгеймер]] ва дигар намудҳои [[деменсия]], диабети қанд ва баъзе намудҳои саратон ҷой доштанд. Сабабҳои маъмули марг дар кишварҳо яксон нестанд. Ба онҳо синну соли аҳолӣ, сатҳи зиндагӣ, дастрасӣ ба хизматрасонии тиббӣ, вазъи беҳдоштӣ ва омилҳои муҳити зист таъсир мерасонанд.<ref name="who">Созмони ҷаҳонии тандурустӣ. [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death «The top 10 causes of death»]. 2 октябри соли 2026. Маълумоти оморӣ барои соли 2023.</ref> === Марги бармаҳал === '''Марги бармаҳал''' маргест, ки дар синни нисбатан ҷавон ё пеш аз расидан ба давомнокии интизоршавандаи умр рух медиҳад. Дар оморшиносии тандурустӣ барои арзёбии марги бармаҳал меъёрҳои гуногуни синнусолӣ истифода мешаванд. Масалан, дар таҳқиқоти баъзе бемориҳои ғайрисироятӣ фавт пеш аз 70-солагӣ бармаҳал ҳисобида мешавад. Бисёре аз сабабҳои марги бармаҳал бо пешгирии бемориҳо, [[эмгузаронӣ]], беҳтар кардани ғизо, фаъолияти ҷисмонӣ, дастрасӣ ба табобат ва коҳиш додани омилҳои хатар метавонанд кам карда шаванд. == Марг ва пиршавӣ == '''[[Пиршавӣ|Пиршавии биологӣ]]''' маҷмуи тағйироти тадриҷиест, ки бо гузашти вақт дар ҳуҷайраҳо, бофтаҳо ва узвҳои организм ҷамъ мешаванд. Ҳангоми пиршавӣ қобилияти организм барои барқарор кардани осебҳо, нигоҳ доштани фаъолияти муқаррарии узвҳо ва муқовимат ба баъзе бемориҳо тадриҷан коҳиш меёбад. Дар ин раванд омилҳои гуногун, аз ҷумла осеби [[ДНК]], тағйирёбии фаъолияти ҳуҷайраҳо, халалдор шудани мубодилаи моддаҳо ва тағйироти низоми масуният иштирок мекунанд. Пиршавӣ эҳтимоли пайдоиши бемориҳои дилу рагҳо, саратон, бемориҳои асаб ва дигар бемориҳои музминро зиёд мекунад. Бо вуҷуди ин, пиршавӣ ва марг як мафҳум нестанд. Пиршавӣ раванди тағйирёбии организм аст, дар ҳоле ки марг қатъи фаъолияти ҳаётии он мебошад. Дар тиб сабаби бевоситаи марг одатан беморӣ, осеб ё дигар ҳолати мушаххас нишон дода мешавад, на танҳо синну соли баланди шахс. === Давомнокии умр === Давомнокии умри организмҳо аз намуд, хусусиятҳои ирсӣ, шароити муҳит ва омилҳои дигар вобаста аст. Дар байни ҷонварон баъзе намудҳо ҳамагӣ чанд рӯз ё ҳафта умр мебинанд, дар ҳоле ки дигарон метавонанд даҳҳо ва ҳатто садҳо сол зиндагӣ кунанд. '''[[Давомнокии миёнаи умр]]''' нишондиҳандаи оморист, ки барои арзёбии вазъи фавт дар популятсия истифода мешавад. Онро набояд бо синни ҳадди аксаре, ки як фард метавонад ба он расад, омехта кард. Пешрафти тиб, беҳтар шудани беҳдошт, коҳиши фавти кӯдакон ва пешгирии бемориҳо дар бисёр ҷомеаҳо ба афзоиши давомнокии миёнаи умри инсон мусоидат кардаанд. === Намирандагии биологӣ === Қариб ҳамаи организмҳои бисёрҳуҷайравӣ дар шароити табиӣ бо пиршавӣ ё хатари марг рӯ ба рӯ мешаванд. Бо вуҷуди ин, баъзе организмҳо хусусиятҳое доранд, ки онҳоро аз ин ҷиҳат ғайриодӣ мегардонанд. Масалан, медузаи ''[[Turritopsis dohrnii]]'' дар шароити муайян метавонад аз марҳилаи болиғи инкишоф ба марҳилаи ҷавонтар баргардад. Ин қобилиятро баъзан '''намирандагии биологӣ''' меноманд, зеро чунин организм метавонад баъзе марҳилаҳои пиршавии маъмулиро паси сар кунад. Аммо ин маънои онро надорад, ки медуза ҳеҷ гоҳ намемирад. Он ҳам метавонад аз беморӣ, осеб, гуруснагӣ ё таъсири даррандаҳо нобуд шавад.<ref name="turritopsis">Pascual-Torner, M. ва дигарон. [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9459311/ «Comparative genomics of mortal and immortal cnidarians unveils novel keys behind rejuvenation»]. ''Proceedings of the National Academy of Sciences'', 2022, ҷ. 119, № 36. DOI: 10.1073/pnas.2118763119.</ref> == Марг дар табиат ва эволютсия == Марг дар раванди [[эволютсия]]и организмҳо ва фаъолияти [[экосистема]]ҳо нақши муҳим дорад. === Интихоби табиӣ === Дар раванди '''[[интихоби табиӣ]]''' организмҳое, ки хусусиятҳои ирсии онҳо барои зинда мондан ва афзоиш дар муҳити муайян мувофиқтаранд, одатан имкони бештар барои гузоштани насл доранд. Марг яке аз омилҳое мебошад, ки ба муваффақияти афзоиши организмҳо таъсир мерасонад. Масалан, ҷонвароне, ки аз даррандаҳо беҳтар мегурезанд ё ба баъзе бемориҳо муқовимати бештар доранд, метавонанд нисбат ба дигарон имкони бештари зинда мондан ва насл гузоштан дошта бошанд. Бо вуҷуди ин, интихоби табиӣ танҳо ба зинда мондан вобаста нест. Шумораи наслҳои қобили афзоиш низ барои интиқоли хусусиятҳои ирсӣ аҳамият дорад. === Марг ва гардиши моддаҳо === Баъди марги организм ҷисми он метавонад манбаи ғизо барои дигар мавҷудоти зинда гардад. Ҷонварони лошахӯр аз боқимондаҳои ҷисми организмҳои мурда ғизо мегиранд. Бактерияҳо, занбӯруғҳо ва дигар таҷзиякунандагон бошанд, моддаҳои органикиро ба пайвастҳои сода табдил медиҳанд. Дар натиҷа унсурҳои кимиёвие, ки пештар дар таркиби организми зинда буданд, ба хок, об ва муҳити атроф бармегарданд ва метавонанд аз ҷониби организмҳои дигар истифода шаванд. Ҳамин тавр, марги организмҳо як ҷузъи муҳими гардиши моддаҳо дар табиат мебошад. === Нестшавии намудҳо === Агар ҳамаи фардҳои як [[намуд (биология)|намуд]] бимиранд ва дигар ягон фарди зиндаи он боқӣ намонад, он намуд '''нобудшуда''' ё '''мунқариз''' ҳисобида мешавад. Нестшавии намудҳо метавонад дар натиҷаи тағйирёбии иқлим, аз байн рафтани муҳити зист, рақобат, бемориҳо, шикори аз ҳад зиёд ва дигар омилҳо ба амал ояд. Дар таърихи Замин давраҳое рух додаанд, ки дар онҳо шумораи зиёди намудҳо дар муддати нисбатан кӯтоҳи геологӣ нобуд шудаанд. Чунин рӯйдодҳоро '''нестшавии оммавии намудҳо''' меноманд. == Марги ҳуҷайра == Марги як ҳуҷайра бо марги тамоми организм баробар нест. Дар организмҳои бисёрҳуҷайравӣ баъзе ҳуҷайраҳо мунтазам нобуд шуда, бо ҳуҷайраҳои нав иваз мегарданд. Ин раванд барои инкишоф, навсозии бофтаҳо ва нигоҳ доштани фаъолияти муқаррарии организм зарур аст. '''[[Апоптоз]]''' як навъи марги барномарезишудаи ҳуҷайра мебошад. Дар ин раванд ҳуҷайра бо ёрии механизмҳои дохилии худ ба таври танзимшаванда аз байн меравад. Апоптоз, масалан, ҳангоми инкишофи ҷанин ва хориҷ кардани ҳуҷайраҳои осебдида нақш дорад. Навъи дигари марги ҳуҷайра '''[[некроз]]''' мебошад, ки одатан дар натиҷаи осеби шадид, норасоии оксиген ё дигар омилҳои зараровар ба вуҷуд меояд. Некроз аксар вақт бо вайрон шудани пардаи ҳуҷайра ва пайдоиши илтиҳоб алоқаманд аст. Ҳамин тавр, марги ҳуҷайра метавонад қисми муқаррарии фаъолияти организми зинда бошад ва ҳатман ба марги он оварда намерасонад. == Марг пеш аз таваллуд == Марги организм метавонад пеш аз таваллуд низ ба амал ояд. Дар тиб барои тавсифи қатъи инкишоф ё марги ҷанин дар давраи ҳомиладорӣ мафҳумҳои гуногун истифода мешаванд. '''Исқоти ҳамли худбаҳудӣ''' ё '''бачапартоӣ''' қатъ шудани худбаҳудии ҳомиладорӣ пеш аз марҳилаи муайяни инкишоф мебошад. Он метавонад бо сабабҳои гуногун, аз ҷумла ихтилолҳои хромосомӣ, баъзе бемориҳо ё мушкилоти ҳомиладорӣ ба вуҷуд ояд. '''Мурдазоӣ''' таваллуд шудани кӯдаки бе аломатҳои ҳаёт баъди расидан ба ҳадди муайяни давраи ҳомиладорӣ мебошад. Ҳадди синни ҳомиладорӣ, ки барои таърифи мурдазоӣ истифода мешавад, дар низомҳои гуногуни оморӣ ва тиббӣ метавонад фарқ кунад. Қатъи қасдонаи ҳомиладорӣ ё исқоти ҳамли тиббӣ аз бачапартоии худбаҳудӣ фарқ мекунад. Тарзи гурӯҳбандӣ ва сабти ин ҳолатҳо ба меъёрҳои тиббӣ ва ҳуқуқии ҳар кишвар вобаста аст. == Марг дар тиб ва ҳуқуқ == === Муайян кардани сабаби марг === Баъди фавти инсон муайян кардани сабаби марг метавонад барои табобати бемориҳои оилавӣ, таҳқиқоти илмӣ, омори тандурустӣ ва масъалаҳои ҳуқуқӣ зарур бошад. Дар баъзе ҳолатҳо барои муайян кардани сабаби марг '''ташреҳи ҷасад''' ё '''аутопсия''' анҷом дода мешавад. [[Аутопсия]] муоинаи тиббии ҷасад мебошад, ки дар ҷараёни он узвҳо ва бофтаҳо барои ошкор кардани бемориҳо, осебҳо ва дигар тағйирот таҳқиқ карда мешаванд. Ин ташхис метавонад барои муайян намудани сабаб ва шароити марг, бахусус дар ҳолатҳои марги ногаҳонӣ ё шубҳанок, аҳамият дошта бошад.<ref>[https://www.hopkinsmedicine.org/health/treatment-tests-and-therapies/autopsy «Autopsy»]. Johns Hopkins Medicine.</ref> === Сабти ҳуқуқии марг === Марги инсон оқибатҳои муҳими ҳуқуқӣ дорад. Баъди тасдиқи фавт дар асоси ҳуҷҷатҳои тиббӣ ва талаботи қонунгузорӣ сабти расмии марг анҷом дода мешавад. Ин сабт барои муайян кардани мақоми ҳуқуқии шахси фавтида, масъалаҳои [[мерос]], муносибатҳои оилавӣ ва дигар ҳуқуқу уҳдадориҳо зарур аст. Дар баъзе ҳолатҳо, агар шахс муддати тӯлонӣ бедарак бошад, қонунгузорӣ метавонад имкони бо қарори суд фавтида эълон кардани ӯро пешбинӣ намояд. Ин тартиб аз муайян кардани марги биологӣ ё мағзи сар фарқ мекунад. === Пайвандсозии узвҳо === Муайян кардани дақиқи марг дар масъалаи '''[[пайвандсозии узвҳо]]''' низ аҳамияти калон дорад. Баъзе узвҳо барои пайвандсозӣ бояд то ҳадди имкон фаъолияти биологии худро нигоҳ дошта бошанд. Аз ҳамин сабаб дар тиб меъёрҳои махсуси муайян кардани марг ва қоидаҳои ҳифзи ҳуқуқи донорҳо истифода мешаванд. Ташхиси марги мағзи сар набояд ба манфиати гирифтани узвҳо вобаста бошад. Дар Тоҷикистон низ санади меъёрии муайян кардани марг пешбинӣ мекунад, ки мутахассисони бевосита машғул ба гирифтани узвҳо ва бофтаҳо ба ҳайати шурои ташхискунандаи марги мағзи сар дохил нашаванд.<ref name="moh"/> == Таҷрибаҳои наздик ба марг == Баъзе шахсоне, ки аз ҳолатҳои барои ҳаёт хатарнок, аз ҷумла бозистии дил, наҷот ёфтаанд, аз таҷрибаҳои ғайриодӣ хабар медиҳанд. Ин гуна ҳолатҳоро '''таҷрибаҳои наздик ба марг''' (англ. ''near-death experiences'') меноманд. Баъзе одамон эҳсоси ҷудо шудан аз бадан, дидани рӯшноии дурахшон, эҳсоси оромии ғайриодӣ ё ба ёд овардани лаҳзаҳои гузаштаи зиндагиро тасвир мекунанд. Муҳаққиқон барои шарҳи ин таҷрибаҳо омилҳои гуногуни асабшиносӣ ва равониро меомӯзанд. Тағйироти фаъолияти мағзи сар, норасоии оксиген, тағйирёбии фаъолияти моддаҳои нейрокимиёвӣ ва ҳолатҳои ғайриодии ҳуш метавонанд дар пайдоиши онҳо нақш дошта бошанд. Бо вуҷуди ин, сабаб ва механизмҳои ҳамаи чунин таҷрибаҳо ҳанӯз пурра равшан нестанд. Муҳим аст, ки таҷрибаи наздик ба марг бо марги мағзи сар омехта карда нашавад. Одамоне, ки чунин таҷрибаҳоро нақл мекунанд, зинда мондаанд ва марги бебозгашти мағзи сари онҳо тасдиқ нашудааст.<ref name="nde">Martial, C. ва дигарон. [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40159547/ «A neuroscientific model of near-death experiences»]. ''Nature Reviews Neurology'', 2025, ҷ. 21, саҳ. 297–311. DOI: 10.1038/s41582-025-01072-z.</ref> == Ҷанбаҳои равонии марг == Огоҳии инсон аз ногузирии марг метавонад ба андеша, рафтор ва муносибати ӯ ба зиндагӣ таъсири амиқ расонад. Тарси марг дар [[равоншиносӣ]] бо номи '''тарси марг''' ё '''изтироби марг''' омӯхта мешавад. Ин эҳсос метавонад бо тарси дард, аз даст додани наздикон, номуайянии оянда ё андеша дар бораи поёни ҳастии шахсӣ алоқаманд бошад. Муносибати одамон ба марг яксон нест. Ба он синну сол, таҷрибаи зиндагӣ, вазъи саломатӣ, ҷаҳонбинӣ, фарҳанг ва эътиқоди динӣ таъсир мерасонанд. === Сӯг ва андӯҳи талафот === '''Сӯг''' ё '''азодорӣ''' ҳолати равонӣ ва иҷтимоиест, ки баъди марги шахси наздик ба вуҷуд меояд. Шахси азодор метавонад ғамгинӣ, пазмонӣ, хашм, ҳисси танҳоӣ, изтироб ё дигар эҳсосотро аз сар гузаронад. Баъзан сӯг ба хоб, иштиҳо, диққат ва фаъолияти ҳаррӯза таъсир мерасонад. Сӯг дар ҳамаи одамон яксон ҷараён намегирад. Давомнокӣ ва тарзи ифодаи он вобаста ба муносибати шахс бо фавтида, шароити марг, дастгирии иҷтимоӣ ва хусусиятҳои фардӣ фарқ мекунад. Сӯг худ ба худ бемории равонӣ нест. Аммо дар баъзе ҳолатҳо андӯҳи шадид ва давомдор метавонад ба фаъолияти рӯзмарра халал расонад ва ниёз ба кумаки мутахассис дошта бошад. Омӯзиши масъалаҳои марг, раванди мурдан ва таъсири онҳо ба инсон ва ҷомеаро '''[[танатология]]''' меноманд. == Марг дар фалсафа ва дин == Марг аз қадим яке аз масъалаҳои асосии [[фалсафа]], [[дин]] ва андешаи инсонӣ ба шумор меравад. Файласуфон масъалаҳои моҳияти марг, маънои зиндагӣ, ҳувияти шахсӣ ва имкони идомаи ҳастии инсон пас аз маргро баррасӣ кардаанд. Дар баъзе равияҳои фалсафӣ марг поёни бебозгашти шуур ва ҳастии шахсӣ дониста мешавад. Дар ҷаҳонбиниҳои дигар ҳастии инсон танҳо ба фаъолияти ҷисмонӣ маҳдуд ҳисобида намешавад. Дар бисёр динҳо ақидаи зиндагӣ пас аз марг вуҷуд дорад. Аз ҷумла, дар [[ислом]] ва [[масеҳият]] бовар ба эҳёи мурдагон ва зиндагии охират мавқеи муҳим дорад. Дар як қатор равияҳои [[ҳиндуия]] ва [[буддоия]] бошад, марг дар иртибот бо мафҳуми бозтавлид ва давраҳои ҳастӣ баррасӣ мешавад. Дар ислом марг гузариш аз зиндагии дунявӣ ба марҳилаи дигаре аз ҳастӣ дониста мешавад. Тибқи эътиқоди исломӣ, инсон пас аз марг дар баробари аъмоли худ масъул буда, дар рӯзи қиёмат эҳё мегардад. Ин андешаҳо ба расму оинҳои ҷаноза, дафн, дуохонӣ ва ёдбуди фавтидагон дар ҷомеаҳои мусулмон таъсири калон расонидаанд. Боварҳои динӣ ва фалсафӣ дар бораи зиндагии пас аз марг аз хулосаҳои илмии марбут ба фаъолияти биологии организм фарқ мекунанд. == Марг дар фарҳанги тоҷикон == Марг ва ёдбуди гузаштагон дар [[фарҳанги тоҷикон]] ҷойгоҳи муҳим доранд. Дар тӯли таърих дар байни тоҷикон расму оинҳои гуногуни маросими дафн, изҳори ҳамдардӣ ва ёдбуди фавтидагон ташаккул ёфтаанд. Ин анъанаҳо дар натиҷаи таъсири эътиқодҳои бостонӣ, урфу одатҳои маҳаллӣ ва таълимоти исломӣ шакл гирифтаанд. Тибқи пажӯҳишҳои мардумшиносӣ, маросимҳои марг дар байни тоҷикони минтақаҳои гуногун, аз ҷумла [[Суғд]], [[Хатлон]], водии [[Рашт]], [[Ҳисор]] ва [[Бадахшон]], ҳам хусусиятҳои умумӣ ва ҳам тафовутҳои маҳаллӣ доранд.<ref name="ashurov">Ashurov, Barakatullo. [https://doi.org/10.21301/eap.v14i2.7 «Until We All Rise: Aspects of Traditional Muslim Burial Practices and Ceremonies in Tajikistan»]. ''Issues in Ethnology and Anthropology'', 2019, ҷ. 14, № 2, саҳ. 557–589.</ref> === Маросими дафн ва азодорӣ === Дар байни аксари тоҷикони мусулмон пас аз фавти шахс ҷасади ӯ тибқи ойини исломӣ шуста, кафан карда ва ба хок супурда мешавад. Пеш аз дафн одатан [[намози ҷаноза]] хонда мешавад. Хешовандон, ҳамсоягон ва дигар наздикон барои видоъ бо фавтида ва изҳори ҳамдардӣ ба хонаводаи ӯ ҷамъ меоянд. Изҳори таслият ва ҳамдардӣ бо аҳли хонавода яке аз қисматҳои муҳими маросими азодорӣ мебошад. Дар забони тоҷикӣ барои ин амал калимаҳои '''таъзия''', '''таслият''' ва '''дилбардорӣ''' истифода мешаванд. Дар баъзе минтақаҳо хонаводаҳои азодор муддати муайян аз иштирок дар ҷашну маъракаҳои шодӣ худдорӣ мекарданд. Тарзи либоспӯшӣ, давомнокии азодорӣ ва дигар расму оинҳо вобаста ба анъанаҳои маҳаллӣ фарқ доштанд.<ref name="ashurov"/> === Маросимҳои ёдбуд === Дар байни тоҷикон таърихан маросимҳои гуногуни ёдбуди фавтидагон вуҷуд доштанд. Аз ҷумла, маросимҳои '''се''', '''ҳафт''', '''чил''' ва '''сол''' дар минтақаҳои гуногун маъруф буданд. Дар баъзе маҳалҳо маъракаҳои дигари ёдбуд, аз қабили душанбегӣ, ҷумъагӣ, бист ва шашмоҳагӣ низ баргузор мешуданд. Ин маросимҳо одатан бо ёдоварии фавтида, дуохонӣ, ҷамъ омадани хешовандон ва дар гузашта баъзан бо додани таом алоқаманд буданд. Дар пажӯҳишҳои мардумшиносӣ чунин расму оинҳо ҳамчун ҷузъи муносибатҳои иҷтимоӣ ва анъанаҳои азодории тоҷикон тавсиф шудаанд.<ref name="ashurov"/><ref name="ichmourning">[https://archive.unesco-ichcap.org/eng/ek/sub2017_6/pdf_down/3.%20TRADITIONAL%20CELEBRATIONS%20AND%20RITUALS/0.%20Traditional%20celebrations%20and%20rituals.pdf «Mourning and Mortuary Ceremonies»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240901060119/https://archive.unesco-ichcap.org/eng/ek/sub2017_6/pdf_down/3.%20TRADITIONAL%20CELEBRATIONS%20AND%20RITUALS/0.%20Traditional%20celebrations%20and%20rituals.pdf |date=2024-09-01 }}. ''Intangible Cultural Heritage in Tajikistan'', бахши «Traditional Celebrations and Rituals». ICHCAP.</ref> Бо вуҷуди ин, бояд байни анъанаҳои таърихӣ ва тартиби имрӯзаи ҳуқуқии гузаронидани маросимҳо фарқ гузошт. Мутобиқи моддаи 14-и Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2024), маросимҳои се, чил ва сол бе забҳи чорво ва додани таом гузаронида мешаванд. Қонун инчунин ташкили баъзе маъракаҳои иловагии азодорӣ, аз ҷумла оши сари тахта, душанбегӣ, ҷумъагӣ, ҳафт, бист ва шашмоҳагиро манъ мекунад. Шумораи иштироккунандагони маросими ҷаноза маҳдуд карда намешавад.<ref name="law">[https://new.mfa.tj/tg/main/view/3960/qonuni-jt-dar-borai-tanzimi-anana-va-jashnu-marosim-dar-jumhurii-tojikiston Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон»]. 2024, моддаи 14. Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон.</ref> === Марсия ва навҳахонӣ === '''[[Марсия]]''' яке аз жанрҳои қадимии адабиёти тоҷик аст, ки ба ёдбуди шахси фавтида ва баёни андӯҳи аз даст додани ӯ бахшида мешавад. Дар марсия одатан хислатҳои неки шахси фавтида, корҳои шоистаи ӯ, андӯҳи наздикон ва гузарон будани зиндагӣ тасвир мешаванд. Марсия ҳам дар адабиёти хаттӣ ва ҳам дар эҷодиёти шифоҳии мардумӣ ҷойгоҳи муҳим дорад. Дар фарҳанги мардумии тоҷик марсияхонӣ, навҳа ва дигар шаклҳои сурудҳои мотамӣ дар минтақаҳои гуногун бо тарзу номҳои маҳаллӣ иҷро мешуданд. Дар баъзе маҳалҳо заноне, ки дар хондани марсия ва навҳа маҳорати махсус доштанд, дар маросимҳои азодорӣ иштирок мекарданд. Тибқи маълумоти феҳристи мероси фарҳангии ғайримоддии Тоҷикистон, марсияхонӣ дар [[Ванҷ]] бо номи «Гаҳвораи ноз» ё «Говорои ноз» ва дар ноҳияи [[Деваштич]] бо номи «самоъ» низ маълум будааст. Дар баъзе минтақаҳо навҳахонӣ бо расми «ҷоркашӣ» алоқаманд буд. Дар [[Бартанг]] ва [[Рӯшон]] марсияҳоро баъзан бо ҳамовозии [[даф]] иҷро мекарданд.<ref name="marsiya">[https://archive.unesco-ichcap.org/eng/ek/sub2017_5/pdf_file/Tajikistan_full.pdf «Marsiya / Marsiyakhoni»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240902084612/https://archive.unesco-ichcap.org/eng/ek/sub2017_5/pdf_file/Tajikistan_full.pdf |date=2024-09-02 }}. ''Short Booklet on Intangible Cultural Heritage of Tajiks'', саҳ. 147–148. ICHCAP.</ref> Ин гуна маросимҳо на танҳо василаи баёни ғам, балки қисми мероси шифоҳӣ ва ҳунарии мардум ба шумор мераванд. === Марг дар адабиёти классикии тоҷик === Мавзӯи марг, гузарон будани умр ва андешаи зиндагии инсон дар [[адабиёти форсӣ-тоҷикӣ]] мавқеи муҳим дорад. Шоироне чун [[Рӯдакӣ]], [[Фирдавсӣ]], [[Умари Хайём]], [[Саъдӣ]] ва [[Ҳофиз]] дар осори худ ба масъалаҳои марг, сарнавишт, пиршавӣ ва арзиши зиндагӣ муроҷиат кардаанд. Дар «[[Шоҳнома]]»-и Фирдавсӣ марги қаҳрамононе чун [[Сиёвуш]] ва [[Суҳроб]] бо тасвири андӯҳи наздикон, беадолатӣ, сарнавишт ва оқибатҳои фоҷиабори низоъҳо ҳамроҳ аст. Дар бораи Сиёвуш инчунин ривоятҳо ва анъанаҳои куҳани сӯгворӣ вуҷуд доранд. Дар мероси фолклории минтақаи Осиёи Марказӣ номи «Кини Сиёвуш» бо сурудҳо ва расму оинҳои мотамии қадимӣ алоқаманд дониста шудааст.<ref name="marsiya"/> Дар рубоиёти Умари Хайём кӯтоҳии умр ва ногузирии марг яке аз мавзӯъҳои такроршаванда мебошад. Ин мавзӯъҳо бештар барои андеша дар бораи арзиши лаҳзаҳои зиндагӣ ва номуайянии сарнавишти инсон истифода мешаванд. === Оинҳои марг дар Мастчоҳ === Таҳқиқоти мардумшиносӣ нишон медиҳанд, ки дар баъзе минтақаҳои кӯҳистонии Тоҷикистон расму оинҳои қадимии азодорӣ нисбат ба дигар маҳалҳо бештар ҳифз шудаанд. Масалан, дар таҳқиқоти мардумшинос Олга Старостина, ки бар асоси маводи экспедитсияи соли 2018 анҷом ёфтааст, хусусиятҳои маросими дафн дар байни тоҷикони [[Мастчоҳ]] баррасӣ шудаанд. Дар ин пажӯҳиш расму оинҳои омодагӣ ба дафн, видоъ бо фавтида, маросими мотам, рақси мотамӣ ва хусусиятҳои қабристонҳои маҳаллӣ тавсиф гардидаанд. Муҳаққиқ қайд мекунад, ки баъзе анъанаҳои маҳаллӣ, аз ҷумла шаклҳои рақси мотамӣ ва навҳахонӣ, бо вуҷуди тағйироти иҷтимоӣ ва таъсири меъёрҳои динӣ, дар хотираи фарҳангии сокинон ҳифз шудаанд. Ин гуна мавод барои омӯзиши гуногунии анъанаҳои маросимии тоҷикон аҳамияти мардумшиносӣ дорад.<ref name="mastchoh">Starostina, Olga. [https://journal.kunstkamera.ru/en/archive/2022_issue_3_17/starostina_o_funeral_rites_of_the_mastchoh_tajiks_at_the_beginning_of_the_21_st_century_based_on_the_materials_from_the_2018_exp «Funeral Rites of the Mastchoh Tajiks at the Beginning of the 21st Century (Based on the Materials from the 2018 Expedition)»]. ''Kunstkamera'', 2022, № 3 (17).</ref> === Оинҳои марг дар Бадахшон === Дар байни баъзе ҷамоаҳои [[Бадахшон]] маросимҳои марг дорои хусусиятҳои фарҳангӣ ва мазҳабии хос мебошанд. Яке аз онҳо '''чароғравшан''' мебошад, ки дар анъанаҳои баъзе ҷамоаҳои исмоилии Бадахшон бо ёдбуди фавтида ва маъниҳои рамзии рӯшноӣ алоқаманд аст. Дар ин маросим анъанаҳои дуохонӣ ва қасидахонӣ ҷойгоҳи муҳим доранд. Дар баъзе ҷамоаҳои исмоилии Помир маросими чароғравшан баъди фавти инсон баргузор мешавад ва чароғ маънои рамзии маънавӣ дорад.<ref name="badakhshan">''Qasīda-khonī — A Musical Expression of Identities in Badakhshan, Tajikistan: Tradition, Continuity, and Change''. Таҳқиқоти илмӣ оид ба қасидахонӣ ва маросимҳои мазҳабии Бадахшон. [https://edoc.hu-berlin.de/server/api/core/bitstreams/ed708aef-f155-497e-92cc-577a5603bb3e/content Матни таҳқиқот], Humboldt-Universität zu Berlin.</ref> '''Мадҳиясароӣ''' ё '''маддо''' як шакли ҳунари суннатии овозӣ буда, дар он матнҳои динӣ, ахлоқӣ ва ирфонӣ бо оҳангҳои махсус иҷро мешаванд. Дар баъзе минтақаҳои Бадахшон мадҳиясароӣ ва қасидахонӣ дар маросими азодорӣ барои тасаллӣ додани наздикони фавтида ва ёдоварии гузарон будани зиндагӣ истифода мешуданд. Дар пажӯҳишҳои мардумшиносӣ инчунин рақсҳои мотамии баъзе ҷамоаҳои Помир зикр шудаанд. Дар онҳо ҳаракати бадан ва мусиқӣ маъниҳои рамзӣ доранд. Бо вуҷуди ин, шакли иҷро ва густариши чунин расму оинҳо дар ҳамаи минтақаҳои Бадахшон яксон нест.<ref name="ashurov"/><ref name="badakhshan"/> == Ҷустуҷӯи роҳҳои дароз кардани умр == Кӯшиши зиёд кардани давомнокии умри инсон яке аз самтҳои муҳими таҳқиқоти тиббӣ ва биологӣ мебошад. Олимон равандҳои пиршавӣ, тағйироти генетикӣ, фаъолияти ҳуҷайраҳо ва роҳҳои пешгирии бемориҳои вобаста ба синну солро меомӯзанд. Муҳаққиқон инчунин усулҳои барқарорсозии бофтаҳо, [[тибби бозтавлидӣ]] ва таъсири баъзе доруҳо ба равандҳои пиршавиро таҳқиқ мекунанд. Бо вуҷуди пешрафти илм, то ҳол ягон усули аз ҷиҳати илмӣ собитшуда вуҷуд надорад, ки инсонро аз марг пурра эмин нигоҳ дорад. === Крионика === '''[[Крионика]]''' нигоҳ доштани ҷасади инсон ё баъзе бофтаҳои он дар ҳарорати бисёр паст бо умеди он аст, ки технологияҳои оянда шояд имкони барқарорсозии онҳоро фароҳам оваранд. Ин усул аз нигоҳдории муқаррарии ҳуҷайраҳо ва бофтаҳо дар [[криобиология]] фарқ мекунад. То имрӯз ягон шахси фавтидае, ки бо усули крионика нигоҳдорӣ шудааст, дубора ба ҳаёт баргардонида нашудааст. Имкони эҳёи чунин шахсон бо технологияҳои оянда низ аз ҷиҳати илмӣ исбот нашудааст. Бинобар ин, крионикаро набояд усули тасдиқшудаи табобат ё роҳи ба даст овардани намирандагӣ шуморид. == Аҳамияти омӯзиши марг == Омӯзиши марг барои соҳаҳои гуногуни илм аҳамият дорад. Дар тиб он барои муайян кардани сабабҳои фавт, беҳтар кардани усулҳои эҳёгарӣ, пешгирии бемориҳо ва рушди нигоҳубини таскинӣ зарур мебошад. Дар биология омӯзиши марг барои фаҳмидани пиршавӣ, тағйироти ҳуҷайравӣ, эволютсия ва муносибатҳои байни организмҳо кумак мекунад. Дар тибби судӣ таҳқиқи тағйироти пас аз марг барои муайян кардани сабаб ва шароити фавт истифода мешавад. Дар ҷомеашиносӣ, мардумшиносӣ ва равоншиносӣ бошад, марг аз нигоҳи таъсири он ба муносибатҳои инсонӣ, оила, фарҳанг ва ҷаҳонбинӣ омӯхта мешавад. Ҳамин тавр, марг ҳам поёни фаъолияти биологии организм ва ҳам яке аз падидаҳои муҳимест, ки ба муносибати инсон ба зиндагӣ, табиат ва ҷомеа таъсири амиқ мерасонад. == Ҳамчунин нигаред == * [[Ҳаёт (биология)]] * [[Марги мағзи сар]] * [[Пиршавӣ]] * [[Апоптоз]] * [[Некроз]] * [[Тибби судӣ]] * [[Ҷаноза]] * [[Азодорӣ]] * [[Марсия]] * [[Танатология]] * [[Давомнокии умр]] * [[Нестшавии намудҳо]] == Эзоҳ == <references /> == Адабиёт == * Ashurov, Barakatullo. ''Until We All Rise: Aspects of Traditional Muslim Burial Practices and Ceremonies in Tajikistan''. Issues in Ethnology and Anthropology, 2019, 14(2), 557–589. * Greer, David M., et al. ''Pediatric and Adult Brain Death/Death by Neurologic Criteria Consensus Guideline''. Neurology, 2023, 101(24), 1112–1132. * Pascual-Torner, María, et al. ''Comparative genomics of mortal and immortal cnidarians unveils novel keys behind rejuvenation''. Proceedings of the National Academy of Sciences, 2022. * Starostina, Olga. ''Funeral Rites of the Mastchoh Tajiks at the Beginning of the 21st Century''. Kunstkamera, 2022. * ''Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ''. Душанбе, 2008. * ''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Москва, 1969. * ''Intangible Cultural Heritage in Tajikistan''. ICHCAP. * ''Short Booklet on Intangible Cultural Heritage of Tajiks''. ICHCAP. [[Гурӯҳ:Марг]] [[Гурӯҳ:Биология]] 2rv008z1oqowncjpvbb1sdw8p6jeneh 0 334738 1493834 1492526 2026-11-12T09:17:32Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493834 wikitext text/x-wiki '''Лотинисозии номҳо''' ({{lang-en|Latinisation of names}}) ё '''лотиникунии номҳо''' — ба шакл ва қоидаҳои [[Забони лотинӣ|забони лотинӣ]] мутобиқ кардани номи одамон, ҷойҳо ва дигар номҳои хос мебошад. Дар ин раванд номи аслӣ метавонад тағйир ёбад: ба он пасванди лотинӣ илова мекунанд, талаффузашро ба забони лотинӣ мувофиқ месозанд ё маънои онро ба лотинӣ тарҷума мекунанд.<ref name="Oxford">{{cite web |url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/latinize |title=Latinize |publisher=Oxford Dictionaries |language=en |accessdate=2022-06-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171027232816/https://en.oxforddictionaries.com/definition/latinize |archivedate=2017-10-27 }}</ref> Масалан, номи донишманди машҳури тоҷик [[Абуалӣ ибни Сино]] дар Аврупои асрҳои миёна ба шакли '''Авитсенна''' ({{lang-la|Avicenna}}) паҳн гардид. Ин ном аз мутобиқ шудани «Ибни Сино» ба талаффуз ва навишти лотинӣ пайдо шудааст. Имрӯз ҳам дар бисёр забонҳои аврупоӣ ӯро бештар бо ҳамин ном мешиносанд.<ref name="TajikAvicenna">{{cite web |url=https://tajmedun.tj/tj/akhbor/donishgoh/ibni-sino-olimi-ensiklopedist-va-akimi-buzurgi-to-ik/ |title=Ибни Сино — олими энсиклопедист ва ҳакими бузурги тоҷик |publisher=Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино |language=tg }}</ref> Лотинӣ кардани номҳо махсусан дар Аврупои асрҳои миёна ва давраи [[Эҳё]] маъмул буд. Дар он замон лотинӣ забони асосии илму дониш, китобҳои дарсӣ ва мукотибаи донишмандон ба шумор мерафт. Олимони кишварҳои гуногун, ки забонҳои модариашон аз ҳам фарқ мекарданд, метавонистанд тавассути лотинӣ бо якдигар муошират кунанд. Аз ин рӯ, бисёре аз донишмандон номи худро ба шакли лотинӣ менавиштанд. Баъзе аз ин номҳо чунон машҳур шуданд, ки то имрӯз бештар аз номи аслии соҳибонашон истифода мешаванд.<ref name="Agricola">{{cite journal |last=Weber |first=Lutz W. |title=Georgius Agricola (1494–1555): Scholar, Physician, Scientist, Entrepreneur, Diplomat |journal=Toxicological Sciences |volume=69 |issue=2 |pages=292–294 |year=2002 |doi=10.1093/toxsci/69.2.292 |language=en }}</ref> Лотинисозии номҳо ҳоло ҳам дар баъзе соҳаҳои илм, махсусан дар [[Таксономия (биология)|таснифот]] ва [[Номгузории илмӣ|номгузории илмии]] организмҳо, истифода мешавад. == Фарқ аз ҳуруфгардонӣ == Лотинӣ кардани номҳоро набояд бо '''[[Ҳуруфгардонӣ|ҳуруфгардонӣ]]''' ё '''транслитератсия''' яксон донист. Ҳуруфгардонӣ маънои аз як навъи хат ба навъи дигари хат гузаронидани калимаро дорад. Дар ин ҳолат ҳарфҳои номи аслӣ бо ҳарфҳои хатти дигар ифода мешаванд, вале худи ном одатан тағйир намеёбад. Масалан: * '''Душанбе → Dushanbe''' — номи шаҳр бо ҳарфҳои лотинӣ навишта шудааст. * '''Рустам → Rustam''' — номи шахс ба алифбои лотинӣ гузаронида шудааст. * '''Тоҷикистон → Tojikiston''' — шакли лотинии номи кишвар аст. Дар ҳамаи ин мисолҳо танҳо хат тағйир ёфтааст. Номҳо ба қоидаҳои грамматикии забони лотинӣ мутобиқ нашудаанд. Аммо дар лотинисозии номҳо мумкин аст худи сохти ном низ тағйир ёбад. Масалан: * '''Ибни Сино → Avicenna''' — номи донишманд ба шакли лотинӣ мутобиқ шудааст. * '''Georg Bauer → Georgius Agricola''' — номи донишманди олмонӣ ба лотинӣ баргардонида шудааст. * '''Carl Linnaeus → Carolus Linnaeus''' — номи табиатшиноси шведӣ дар шакли лотинӣ истифода шудааст. Дар забони тоҷикӣ истилоҳи «ҳуруфгардонӣ» барои ифодаи транслитератсия истифода мешавад. Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ҳангоми баррасии масъалаҳои номгузорӣ байни ҳуруфгардонӣ ва тарҷумаи номҳо фарқ мегузорад.<ref name="TajikTerminology">{{cite web |url=https://www.istilohot.tj/tg/content/peshvoi-millat-va-rushdi-sanadkhoi-meyorii-khukukii-chumkhurii-tochikiston-dar-sokhai-zaboni |title=Пешвои миллат ва рушди санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи забони давлатӣ |publisher=Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg }} {{Пайванди мурда|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ҳамчунин бояд байни ҳуруфгардонӣ ва [[Транскрипсия (забоншиносӣ)|транскрипсия]] фарқ гузошт. Ҳуруфгардонӣ бештар ба мувофиқати ҳарфҳои ду хат такя мекунад, дар ҳоле ки транскрипсия кӯшиш мекунад талаффузи калимаро нишон диҳад. Лотинисозии номҳо метавонад аз ҳар ду усул истифода барад, аммо ҳадафи асосии он мутобиқ кардани ном ба анъанаҳои забони лотинӣ мебошад. == Роҳҳои лотинӣ кардани номҳо == Номҳоро бо чанд роҳ ба шакли лотинӣ мутобиқ мекунанд. === Мутобиқ кардани талаффуз === Дар ин усул номи аслӣ мувофиқи тарзи талаффуз ва навишти забони лотинӣ тағйир дода мешавад. Яке аз намунаҳои машҳур номи Абуалӣ ибни Сино мебошад. Номи ӯ дар асарҳои лотинии асрҳои миёна ба шакли ''Avicenna'' даромад. Донишманди дигари машҳур [[Абубакр Муҳаммад Закариёи Розӣ]] дар Аврупо бо номҳои ''Rhazes'' ва ''Rasis'' маъруф буд. Ҳар ду шакл аз номи «Розӣ» пайдо шудаанд.<ref name="Razi">{{cite web |url=https://www.loc.gov/item/2021666821/ |title=The Comprehensive Book on Medicine |publisher=Library of Congress |language=en }}</ref> Чунин тағйирот бештар ҳангоми тарҷумаи китобҳои илмӣ аз забонҳои арабӣ ва дигар забонҳо ба лотинӣ ба вуҷуд меомад. === Илова кардани пасвандҳои лотинӣ === Баъзан барои лотинӣ кардани ном ба охири он пасвандҳои хоси забони лотинӣ илова мекарданд. Масалан, номҳои мардона дар забони лотинӣ аксар вақт бо ''-us'' ё ''-ius'' анҷом меёбанд. Аз ин рӯ, донишмандон метавонистанд номи худро бо чунин пасвандҳо нависанд. Масалан: * ''Albert'' → ''Albertus''; * ''Nicolaus'' — шакли лотинии номи Николас ё Никлас; * ''Carl'' → ''Carolus''. Ин тарз ба ном имкон медод, ки ба қоидаҳои грамматикии лотинӣ мувофиқ шавад. Забони лотинӣ дорои [[Ҳолат (дастур)|ҳолатҳои грамматикӣ]] мебошад. Яъне шакли охири исм вобаста ба вазифаи он дар ҷумла тағйир меёбад. Номи шахс ҳам метавонад чунин тағйиротро қабул кунад. Масалан, номи ''Carolus Linnaeus'' дар ҳолати изофӣ ба шакли ''Caroli Linnaei'' меояд, ки маънои «аз они Карл Линней» ё «асари Карл Линней»-ро ифода мекунад.<ref name="Linnaeus">{{cite web |url=https://www.loc.gov/item/2021668119/ |title=Botanical Notebook of Linnaeus |publisher=Library of Congress |language=en }}</ref> === Тарҷумаи маънои ном === Дар баъзе мавридҳо на танҳо талаффуз, балки маънои номи шахс ба забони лотинӣ тарҷума мешуд. Намунаи маъруфи ин усул донишманди олмонӣ [[Георгиус Агрикола]] (1494–1555) мебошад. Номи аслии ӯ '''Georg Bauer''' буд. Вожаи олмонии ''Bauer'' маънои «деҳқон» ё «кишоварз»-ро дорад. Ӯ насаби худро ба калимаи лотинии ''Agricola'' иваз кард, ки ҳамон маъноро ифода мекунад. Ҳамин тавр, ''Georg Bauer'' ба ''Georgius Agricola'' табдил ёфт. Донишманд бо ҳамин номи лотинӣ асарҳои худро нашр мекард ва баъдтар дар таърихи [[Минералшиносӣ|минералшиносӣ]] машҳур гардид.<ref name="Agricola"/> Ин усул дар байни донишмандони давраи Эҳё маъмул буд. Баъзеҳо насабашонро пурра тарҷума мекарданд, баъзеҳо танҳо ба он шакли лотинӣ медоданд. === Интихоби номи нав === Баъзе донишмандон номи лотиниеро интихоб мекарданд, ки ба зодгоҳ, фаъолияти илмӣ ё хусусияти дигари онҳо ишора мекард. Масалан, ситорашиноси олмонӣ [[Иоганн Мюллер]], ки бо номи ''Regiomontanus'' маъруф аст, номи худро аз тарҷумаи лотинии номи зодгоҳаш — Кёнигсберг — гирифта буд. ''Regiomontanus'' тақрибан маънои «аз кӯҳи шоҳӣ»-ро дорад. Дар чунин ҳолат номи нав тарҷумаи мустақими номи шахс набуд, балки номи лотиние буд, ки ба зиндагӣ ё пайдоиши ӯ ишора мекард.<ref name="ClassicalNames">{{cite journal |last=Ashley |first=L. R. N. |title=Classical Pseudonyms in Europe at the Time of the Reformation |journal=Names |language=en }}</ref> == Таърих == === Давраи Руми Қадим === Таърихи лотинӣ кардани номҳо ба давраи [[Руми Қадим]] мерасад. Бо васеъ шудани ҳудуди [[Империяи Рум]], римиён бо халқҳои гуногуне рӯ ба рӯ шуданд, ки забонҳо ва номҳои онҳо аз лотинӣ фарқ мекарданд. Дар ҳуҷҷатҳои давлатӣ, навиштаҷот ва асарҳои таърихӣ номҳои шахсону шаҳрҳои хориҷӣ аксар вақт ба шакли мувофиқ ба забони лотинӣ оварда мешуданд. Ин кор барои истифодаи номҳо дар ҷумлаҳои лотинӣ ва мутобиқ кардани онҳо ба қоидаҳои забон мусоидат мекард. Баъзе аз ин шаклҳои лотинӣ баъдтар ба забонҳои дигари Аврупо низ гузаштанд. === Асрҳои миёна === Пас аз суқути Империяи Руми Ғарбӣ забони лотинӣ дар Аврупои Ғарбӣ ҳамчун забони муҳими калисо, таълим ва дониш боқӣ монд. Дар асрҳои миёна бисёре аз китобҳои динӣ, фалсафӣ ва илмӣ бо лотинӣ навишта мешуданд. Донишгоҳҳои аврупоӣ низ аз ин забон истифода мекарданд. Аз ин рӯ, номҳои донишмандони хориҷӣ ҳангоми тарҷумаи асарҳояшон ба лотинӣ мутобиқ карда мешуданд. Ин раванд махсусан дар асрҳои XII–XIII, вақте осори олимони ҷаҳони ислом ба забони лотинӣ тарҷума гардид, густариш ёфт. Шаҳри [[Толедо]] дар Испания яке аз марказҳои муҳими ин фаъолият буд. Дар он ҷо осори тиббӣ, риёзӣ, фалсафӣ ва ситорашиносӣ аз арабӣ ба лотинӣ тарҷума мешуданд.<ref name="TajikEurope">{{cite web |url=https://omuzgor-gazeta.tj/9313-2/ |title=Роҳҳои интиқоли илми тоҷикон ба Аврупо |publisher=Нашрияи «Омӯзгор» |language=tg }}</ref> Дар ҳамин раванд номҳои бисёр донишмандони Шарқ низ шаклҳои лотинӣ гирифтанд. === Давраи Эҳё === Дар [[Эҳё|давраи Эҳё]], махсусан дар асрҳои XV–XVI, лотинӣ кардани номҳо дар байни донишмандони аврупоӣ боз ҳам маъмултар шуд. Ин давра бо афзоиши таваҷҷуҳ ба фарҳанг, адабиёт ва фалсафаи [[Юнони Қадим]] ва Руми Қадим шинохта мешавад. Донишмандоне, ки ба омӯзиши осори қадим машғул буданд, аксар вақт номҳои худро ба шакли юнонӣ ё лотинӣ иваз мекарданд. Онҳо бо чунин номҳо китоб менавиштанд, дар донишгоҳҳо дарс медоданд ва бо донишмандони кишварҳои дигар мукотиба мекарданд. Номи лотинӣ метавонист барои донишманд як ҳувияти байналмилалии илмӣ ба вуҷуд орад. Ба ин тартиб, номи ӯ барои хонандагони кишварҳои гуногуни Аврупо шинохтатар мешуд.<ref name="Agricola"/> Дар баъзе мавридҳо лотинисозӣ ба пинҳон кардани пайдоиши иҷтимоии шахс низ мусоидат мекард. Масалан, насабе, ки дар забони маҳаллӣ ба касби одӣ ишора мекард, дар шакли лотинӣ метавонад расмӣ ва илмӣ намояд. === Давраи муосир === Аз асрҳои XVII–XIX забонҳои миллии Аврупо тадриҷан ҷойи лотиниро дар таълим ва нашри асарҳои илмӣ гирифтанд. Бо рушди матбуот ва донишгоҳҳои миллӣ олимон бештар ба забонҳои англисӣ, фаронсавӣ, олмонӣ ва дигар забонҳо асар менавиштанд. Бо вуҷуди ин, бисёре аз номҳои лотинишуда дар истифода боқӣ монданд. Имрӯз ҳам шахсиятҳои таърихие чун Авитсенна, Конфутсий ва Николай Коперник дар баъзе забонҳо бо шаклҳое шинохта мешаванд, ки аз анъанаҳои лотинӣ гузаштаанд. Лотинӣ кардани номҳо дар илм низ аз байн нарафтааст. Ин анъана махсусан дар номгузории организмҳо боқӣ мондааст.<ref name="NaturalHistory">{{cite web |url=https://www.nhm.ac.uk/discover/what-is-taxonomy.html |title=What is taxonomy? |publisher=Natural History Museum, London |language=en }}</ref> == Номҳои донишмандони Шарқ дар Аврупо == Яке аз намунаҳои муҳими лотинисозии номҳо тағйир ёфтани номи донишмандони Шарқ ҳангоми паҳн шудани осори онҳо дар Аврупо мебошад. Дар асрҳои миёна асарҳои зиёди донишмандони Осиёи Марказӣ, Эрон ва дигар минтақаҳои ҷаҳони ислом ба лотинӣ тарҷума шуданд. Номҳои муаллифон низ дар ин тарҷумаҳо ба шаклҳои лотинӣ даромаданд. Баъзе аз онҳо то имрӯз дар адабиёти илмии Аврупо истифода мешаванд.<ref name="TajikEurope"/> === Абуалӣ ибни Сино — Авитсенна === {{Асосӣ|Абуалӣ ибни Сино}} Абуалӣ ибни Сино (980–1037) аз маъруфтарин донишмандони форсу тоҷик мебошад. Ӯ дар соҳаҳои тиб, фалсафа, мантиқ ва дигар илмҳо асарҳои муҳим навиштааст. Дар Аврупои асрҳои миёна номи ӯ ба шакли ''Avicenna'' паҳн гардид. Яке аз маъруфтарин асарҳои ӯ, «[[Ал-Қонун фӣ-т-тиб]]», ба забони лотинӣ тарҷума шуд ва бо номи ''Canon medicinae'' машҳур гардид. Ин асар дар донишгоҳҳои Аврупо барои омӯзиши тиб истифода мешуд. Дар баъзе нашрҳои лотинӣ номи муаллиф ҳамчун ''Avicenna'' оварда шудааст.<ref name="AvicennaWest">{{cite web |url=https://exhibitions.kelsey.lsa.umich.edu/art-science-healing/canonical.php |title=The Art and Science of Healing: Canonical Works |publisher=University of Michigan |language=en }}</ref> Дар Тоҷикистон ин донишманд бо номи аслии худ — Абуалӣ ибни Сино — шинохта мешавад. Аммо шакли лотинишудаи «Авитсенна» дар забонҳои аврупоӣ то имрӯз истифода мешавад.<ref name="TajikAvicenna"/> === Закариёи Розӣ — Разес === {{Асосӣ|Закариёи Розӣ}} [[Абубакр Муҳаммад Закариёи Розӣ]] (тақрибан 865–925) яке аз донишмандони машҳури тиб, кимиё ва фалсафа буд. Дар осори лотинии асрҳои миёна номи ӯ ба шаклҳои ''Rhazes'' ва ''Rasis'' навишта мешуд. Китоби тиббии ӯ «Ал-Ҳовӣ» ба лотинӣ тарҷума шуда, бо номи ''Continens Rasis'' маъруф гардид. Тарҷумаҳои осори Розӣ дар донишгоҳҳои Аврупои асрҳои миёна ва давраҳои баъдӣ истифода мешуданд.<ref name="Razi"/> === Аҳмади Фарғонӣ — Алфраганус === {{Асосӣ|Аҳмади Фарғонӣ}} [[Аҳмади Фарғонӣ]], ситорашинос ва риёзидони асри IX, дар Аврупо бо номи ''Alfraganus'' шинохта мешуд. Ин шакли лотинии нисбаи «Фарғонӣ» мебошад, ки ба зодгоҳ ё пайдоиши ҷуғрофии донишманд ишора мекунад. Асарҳои ӯ дар бораи ҳаракати ҷирмҳои осмонӣ ва сохтори коинот ба лотинӣ тарҷума гардида, дар рушди ситорашиносии аврупоӣ таъсир гузоштанд.<ref name="Alfraganus">{{cite web |url=https://www.loc.gov/item/2021666858/ |title=Muhammad al-Farghani's Elements of Chronology and Astronomy |publisher=Library of Congress |language=en }}</ref> Нашрияҳои тоҷикӣ низ зикр мекунанд, ки Фарғонӣ дар Аврупо бо номи «Алфраганус» машҳур гардида буд.<ref name="TajikEurope"/> == Номҳои донишмандони аврупоӣ == Дар Аврупо низ лотинисозии номҳо васеъ истифода мешуд. === Карл Линней === {{Асосӣ|Карл Линней}} [[Карл Линней]] (1707–1778) табиатшиноси шведӣ ва яке аз асосгузорони [[Таксономия (биология)|таксономияи муосир]] буд. Ӯ дар асарҳои илмии худ номи лотинии ''Carolus Linnaeus''-ро истифода мекард. Дар ин ном ''Carolus'' шакли лотинии «Карл» мебошад. Насаби ''Linnaeus'' низ ба анъанаи номгузории лотинии донишмандони он давра мувофиқ буд. Линней барои номгузории илмии организмҳо низ аз забони лотинӣ истифода мебурд. Ин анъана дар ташаккули низоми муосири номгузории биологӣ аҳамияти калон дошт.<ref name="NaturalHistory"/> === Георгиус Агрикола === {{Асосӣ|Георгиус Агрикола}} Номи аслии донишманди олмонӣ Георгиус Агрикола ''Georg Bauer'' буд. Ӯ номи худро ба шакли ''Georgius Agricola'' гардонд. Қисми ''Georgius'' шакли лотинии номи шахсӣ ва ''Agricola'' тарҷумаи насаби олмонии ӯ буд. Ин мисол нишон медиҳад, ки лотинисозӣ танҳо тағйир додани ҳарфҳо набуда, метавонад тарҷумаи маънои номро низ дар бар гирад.<ref name="Agricola"/> === Николай Коперник === {{Асосӣ|Николай Коперник}} [[Николай Коперник]] (1473–1543), ситорашиноси маъруф, дар асарҳои лотинӣ бо номи ''Nicolaus Copernicus'' шинохта мешуд. Номи шахсии ''Nicolaus'' шакли лотинии Николас аст ва насаби ''Copernicus'' низ ба анъанаи лотинии номгузории илмии он давра мувофиқ мебошад. Ин шакли ном то имрӯз дар таърихи ситорашиносӣ васеъ истифода мешавад. == Номҳои шахсиятҳои таърихии дигар == Лотинисозӣ танҳо ба донишмандони Аврупо ва ҷаҳони ислом маҳдуд набуд. Масалан, файласуфи машҳури Чин [[Конфутсий]] дар забони чинӣ бо номи ''Кун Футсзӣ'' ({{lang-zh|孔夫子}}; ''Kǒng Fūzǐ'') шинохта мешуд. Ин ном маънои «Устод Кун»-ро дорад. Мубаллиғони масеҳии аврупоӣ ҳангоми тарҷума ва муаррифии осори фалсафии Чин ин номро ба шакли лотинии ''Confucius'' мутобиқ карданд. Ин шакл баъдтар ба забонҳои гуногуни Аврупо роҳ ёфт ва имрӯз дар бисёр кишварҳо истифода мешавад.<ref name="Confucius">{{cite encyclopedia |url=https://plato.stanford.edu/entries/Confucius/ |title=Confucius |encyclopedia=Stanford Encyclopedia of Philosophy |language=en }}</ref> Чунин ҳолат нишон медиҳад, ки номи лотинишуда метавонад аз ҳудуди забони лотинӣ берун рафта, ба номи байналмилалии як шахс табдил ёбад. == Лотинӣ кардани номҳои ҷуғрофӣ == {{Ҳамчунин|Ҷойномшиносӣ}} Лотинӣ кардан дар мавриди [[Ҷойном|номҳои ҷуғрофӣ]] низ истифода шудааст. Дар давраи Руми Қадим ва асрҳои миёна номҳои шаҳрҳо, сарзаминҳо ва минтақаҳои гуногун ба шакли лотинӣ навишта мешуданд. Масалан, шаҳри имрӯзаи [[Йорк]] дар Англия дар замони римиён бо номи ''Eboracum'' ё ''Eburacum'' маъруф буд. Ин ном аз шакли қадимии келтии ''Eborakon'' пайдо шудааст. Римиён онро ба сохти номҳои лотинӣ мутобиқ карданд.<ref name="York">{{cite web |url=https://www.snsbi.org.uk/exploring-names/place-names/york/ |title=York — the archaeology of a place-name |publisher=Society for Name Studies in Britain and Ireland |language=en }}</ref> Бо гузашти асрҳо ва тағйир ёфтани забонҳои сокинони минтақа номи шаҳр чандин бор дигаргун шуд. Дар ниҳоят шакли имрӯзаи ''York'' ба вуҷуд омад. Номҳои ҷуғрофии лотинишуда дар харитаҳои қадимӣ, китобҳои таърихӣ ва санадҳои калисоӣ бисёр дида мешаванд. Баъзе аз онҳо ба забонҳои муосири аврупоӣ низ гузаштаанд. Аммо на ҳамаи номҳои хориҷии дорои шакли лотинӣ ҳатман натиҷаи лотинисозӣ мебошанд; баъзан ном танҳо тавассути забони дигар иқтибос шудааст. == Лотинисозӣ дар номгузории илмӣ == {{Асосӣ|Номгузории илмӣ|Номгузории дунома}} Яке аз муҳимтарин соҳаҳое, ки анъанаи лотинисозӣ дар он то имрӯз боқӣ мондааст, [[Биология|биология]] мебошад. Дар биология ҳар [[Намуд (биология)|намуд]] номи илмие дорад, ки ба донишмандони кишварҳои гуногун имкон медиҳад онро бе вобастагӣ ба забони маҳаллӣ муайян кунанд. Масалан, номи илмии инсон ''[[Homo sapiens]]'' аст. Ин ном аз ду қисми лотинӣ иборат мебошад: * ''Homo'' — номи [[Ҷинс (биология)|ҷинс]], ба маънои «инсон»; * ''sapiens'' — [[Эпитети намудӣ|эпитети намудӣ]], ба маънои «хирадманд». Чунин тарзи номгузориро '''[[Номгузории дунома]]''' ё '''номенклатураи бинарӣ''' меноманд. Ҳамаи номҳои илмӣ ҳатман аз калимаҳои аслии лотинӣ сохта намешаванд. Баъзеашон аз забонҳои юнонӣ, арабӣ, форсӣ, забонҳои маҳаллӣ ё номҳои одамон гирифта мешаванд. Аммо дар номгузории илмӣ онҳо мувофиқи қоидаҳои муайян ҳамчун номҳои лотинӣ истифода мешаванд.<ref name="MadridCode">{{cite web |url=https://www.iaptglobal.org/icn |title=International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants |publisher=International Association for Plant Taxonomy |language=en }}</ref> === Номгузорӣ ба шарафи донишмандон === Бисёр организмҳо ба шарафи одамони машҳур, аз ҷумла донишмандон, сайёҳон ва муҳаққиқони табиат номгузорӣ шудаанд. Дар чунин ҳолат номи шахс метавонад ба шакли лотинӣ мутобиқ шавад. Масалан, ''[[Avicennia]]'' номи илмии як ҷинси растаниҳои мангрӣ мебошад. Ин ном ба шарафи Абуалӣ ибни Сино гузошта шудааст. Номи ''Avicennia'' аз шакли лотинишудаи номи ӯ — ''Avicenna'' — гирифта шудааст. Ин ҷинсро Карл Линней соли 1753 дар асари ''Species Plantarum'' нашр кардааст.<ref name="Kew">{{cite web |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:41194-1/general-information |title=Avicennia L. |publisher=Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew |language=en |accessdate=2026-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414002722/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:41194-1/general-information |archivedate=2026-04-14 }}</ref> Ин мисол нишон медиҳад, ки лотинисозии номҳо чӣ гуна метавонад аз номи як донишманд ба номгузории илмии растаниҳо роҳ ёбад. === Пасвандҳои лотинӣ дар номҳои илмӣ === Дар ботаника барои сохтани номҳои илмӣ аз номи одамон пасвандҳои гуногун истифода мешаванд. Масалан, дар баъзе ҳолатҳо ба номи шахс пасвандҳои ''-i'', ''-ii'', ''-ae'', ''-iana'' ё ''-ianus'' илова мешаванд. Ин пасвандҳо метавонанд ба шахсе, ки организм ба шарафи ӯ номгузорӣ шудааст, ишора кунанд. Қоидаҳои чунин номгузорӣ дар [[Кодекси байналмилалии номгузории обсабзҳо, занбӯруғҳо ва растаниҳо]] муайян шудаанд. Дар таҳрири соли 2025, ки бо номи '''Кодекси Мадрид''' маъруф аст, тарзи сохтани эпитетҳои намудӣ аз номҳои одамон шарҳ дода шудааст.<ref name="MadridNames">{{cite web |url=https://www.iaptglobal.org/_functions/code/madrid?m=art14 |title=International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants — Article 60 |publisher=International Association for Plant Taxonomy |year=2025 |language=en }}</ref> Ин қоидаҳо барои он муҳиманд, ки номҳои илмӣ дар кишварҳои гуногун ба тарзи ягона навишта шаванд. Дар Тоҷикистон низ дар асарҳои ботаникӣ ва дигар таҳқиқоти биологӣ номҳои лотинӣ дар баробари номҳои тоҷикӣ истифода мешаванд. Масалан, дар таҳқиқоти флораи Тоҷикистон номи намудҳо мувофиқи низоми номгузории дунома оварда мешавад.<ref name="TajikScience">{{cite web |url=https://istilohot.tj/tg/category/%D0%B3%D1%83%D0%B7%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%88%D2%B3%D0%BE |title=Гузоришҳо |publisher=Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |accessdate=2026-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260514045256/https://istilohot.tj/tg/category/%D0%B3%D1%83%D0%B7%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%88%D2%B3%D0%BE |archivedate=2026-05-14 }}</ref> == Аҳамият ва маҳдудиятҳо == Лотинӣ кардани номҳо дар таърихи илм ва фарҳанг аҳамияти калон дошт. Ин раванд ба паҳн шудани осори донишмандони кишварҳои гуногун мусоидат кард. Номҳои онҳо дар китобҳои лотинӣ барои хонандагони аврупоӣ шинохтатар шуданд ва баъзе аз ин номҳо то имрӯз дар истифода боқӣ мондаанд. Аммо лотинисозӣ метавонад мушкилот низ ба вуҷуд орад. Баъзан номи лотинишуда аз номи аслии шахс чунон фарқ мекунад, ки хонанда намефаҳмад ҳар ду ба як нафар тааллуқ доранд. Масалан, шахсе, ки танҳо номи «Авитсенна»-ро медонад, мумкин аст дар аввал дарк накунад, ки сухан дар бораи Абуалӣ ибни Сино меравад. Дар баъзе ҳолатҳо шакли лотинии ном метавонад талаффуз ё маънои аслии онро тағйир диҳад. Ғайр аз ин, номҳои лотинишуда ҳамеша тарҷумаи дақиқи номҳои аслӣ нестанд. Аз ҳамин сабаб, дар асарҳои таърихӣ ва донишномаҳои муосир бисёр вақт номи аслии шахс дар баробари шаклҳои таърихии лотинишудаи он оварда мешавад. Лотинӣ кардани номҳо набояд бо тағйир додани алифбои як забон низ омехта шавад. Масалан, гузариши забони тоҷикӣ аз хатти форсӣ ба алифбои лотинӣ дар солҳои 1920–1930 ба таърихи хат ва сиёсати забон алоқаманд аст. Ин раванд аз лотинӣ кардани номи шахсони алоҳида, ба монанди «Ибни Сино → Авитсенна», фарқ мекунад.<ref name="TajikAlphabet">{{cite web |url=https://www.qalai-khujand.tj/index.php/ru/using-joomla/extensions/components/content-component/article-categories/1510-pajdoshi-khat |title=Пайдоши хат |publisher=Маҷмааи таърихию фарҳангии Қалъаи Хуҷанд |language=tg }}</ref> == Ҳамчунин нигаред == * [[Забони лотинӣ]] * [[Лотинӣ]] * [[Ҳуруфгардонӣ]] * [[Транскрипсия (забоншиносӣ)]] * [[Номи хос]] * [[Ҷойномшиносӣ]] * [[Номгузории илмӣ]] * [[Номгузории дунома]] * [[Номенклатураи бинарӣ]] * [[Абуалӣ ибни Сино]] * [[Карл Линней]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Забони лотинӣ]] [[Гурӯҳ:Номшиносӣ]] [[Гурӯҳ:Таърихи илм]] ji5s98vzyoonl4kr42v9pzlr11mqjnf 0 334768 1493750 1492385 2026-11-12T02:21:26Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1493750 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Боймурод Холмуродов | номи аслӣ = Холмуродов Боймурод Холмуродович | тасвир = | бар = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 29.08.1935 | зодгоҳ = деҳаи Зимтӯд, {{зодгоҳ|ноҳияи Панҷакент}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] | таърихи даргузашт = | маҳалли даргузашт = | шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}, {{Парчамбандӣ|ИҶШС}} | фазои илмӣ = [[геология]], иктишофи конҳо | ҷойҳои кор = Экспедитсияи иктишофӣ-геологии Моғиён | дараҷаи илмӣ = | унвонҳои илмӣ = | алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Университети давлатии Тоҷикистон]] (1958) | роҳбари илмӣ = | шогирдони маъруф = | маъруф ба = кашфи кони тиллои Тарор ва Чоре, роҳбарии экспедитсияи Моғиён | ҷоизаҳо = {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} }} '''Боймурод Холмуродович Холмуродов''' (зод. [[29 август]]и [[1935]], деҳаи Зимтӯд, [[ноҳияи Панҷакент]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — геолог, сардори экспедитсияи иктишофӣ-геологии Моғиён (1976–1993), [[Геологи хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон|Геологи хидматнишондодаи Тоҷикистон]], муаллиф ва кашфкунандаи конҳои канданиҳои фоиданоки водии Зарафшон<ref name="minsk">{{Cite web |url=https://www.by.minsk.by/articles/61839.html |title=Маълумотнома дар бораи ҳаёт ва фаъолияти Холмуродов Б.Х. |publisher=Минск |date=2026-11-05 |accessdate=2026-11-05 |lang=tg}} {{Пайванди мурда|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Зиндагинома == Боймурод Холмуродов 29 августи соли 1935 дар деҳаи Зимтӯди ноҳияи Панҷакент ба дунё омадааст. Мактаби ҳаштсоларо дар деҳаи Зимтӯд ва мактаби миёнаро соли 1953 дар шаҳри Панҷакент хатм намуда, ба факултаи геологияи Университети давлатии Тоҷикистон дохил гардид ва онро соли 1958 хатм кард. == Фаъолияти касбӣ == * 1958—1964 — геолог дар конҳои Исфара ва экспедитсияи Курама. * 1964—1976 — геолог ва роҳбари гурӯҳҳои ҷустуҷӯии экспедитсияи Моғиён. * 1976—1993 — сардори экспедитсияи иктишофӣ-геологии Моғиён дар водии Зарафшон. Дар давраи роҳбарии ӯ экспедитсияи Моғиён ба яке аз пешқадамтарин ва калонтарин сохторҳои геологии Тоҷикистон табдил ёфт. === Саҳм дар кашфи конҳо === Боймурод Холмуродов дар кашф ва омӯзиши амиқи манбаъҳои ашёи хоми водии Зарафшон саҳми муҳим гузоштааст: * Кони тиллои Тарор (ҳоло Корхонаи муштараки «Зарафшон»); * Кони тиллои Чоре (соли 1983 барои кашфи ин кон сазовори дипломи муаллиф-кашфкунанда ва Байрақи Сурхи Сайёри Вазорати геологияи ИҶШС гардид); * Кони сурмаю симоби Валанги Дароз; * Кони қалъагии Мушистон; * Мармари Тиллогул; * Кони ангишти Киштут - Заврон - Ғезан ва ангишти танги Шашқат; * Фосфорити Ғарибак. === Фаъолияти созишдиҳӣ ва инфрасохторӣ === Соли 1990 бо ташаббуси ӯ нахустин корхонаи муштараки Тоҷикистону Словакия «Кавско» барои коркарди мармар дар водии Зарафшон ва баъдан корхонаи «Лада-Мармар» таъсис дода шуд. Бо роҳбарии ӯ Хонаи маданияти «Геолог», фароғатгоҳи замонавӣ дар деҳаи Вағаштон ва қасабаҳои геологӣ дар ноҳияи Айнӣ (Ҷоре, Матек, Кончоч) ва ноҳияи Панҷакент (Шинг, Мушистон, Моғиён) бунёд карда шуданд. == Ҷоизаҳо ва ифтихорот == * Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат; * Унвони фахрии «Геологи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Геологҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Геологҳои хизматнишондодаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 01sqnxa3d9fmwuj5yu25mjorl70eais 0 334889 1493862 1493527 2026-11-12T09:58:22Z Умар Ганиев 164088 1493862 wikitext text/x-wiki '''Ғори Амир Темур''' — номи якчанд ғори асри санг, ки дар минтақаҳои гуногуни [[Осиёи Миёна]] кашф шудаанд. Машҳуртарини онҳо дар кӯҳи оҳаксангии Қаротеппа, дар марзи вилоятҳои [[Самарқанд]] ва Қашқадарё воқеъ гардида, тавассути экспедитсияҳои бостоншиносии [[Ӯзбекистон]] таҳқиқ шудаанд.Баландии даромадгоҳи ғор аз С. Б. 1824 м, дарозии роҳравҳо 109 м ва дарозии умумии ғор 350 м аст. Ғор аз се қабат иборат буда, якчанд толор, роҳравҳои зеризаминӣ ва чоҳҳои амудӣ дорад. Ғори дигар дар наздикии деҳаи Юқормаҷойи вилояти Сурхондарё (дуртар аз ғори Тешиктош) воқеъ аст. Дар хандақи дарозиаш 7 м се қабати маскунӣ (палеолити миёна, неолит ва аҳди мусте) ошкор гардиданд. Дар ин ғор ҳафриёт накардаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Амир Темур|5|муаллиф=Ранов В. А., Несмеянов С. А. Палеолит и стратиграфия антропогена Средней Азии. Д., 1973. В. А. Ранов. }} {{Тоҷикистон-нопурра}} 0rlguq3uohetl514p3dl134hju8el3z 1493876 1493862 2026-11-12T10:10:23Z Умар Ганиев 164088 1493876 wikitext text/x-wiki '''Ғори Амир Темур''' — номи якчанд ғори асри санг, ки дар минтақаҳои гуногуни [[Осиёи Миёна]] кашф шудаанд. Машҳуртарини онҳо дар кӯҳи оҳаксангии Қаротеппа, дар марзи вилоятҳои [[Самарқанд]] ва Қашқадарё воқеъ гардида, тавассути экспедитсияҳои бостоншиносии [[Ӯзбекистон]] таҳқиқ шудаанд.Баландии даромадгоҳи ғор аз С. Б. 1824 м, дарозии роҳравҳо 109 м ва дарозии умумии ғор 350 м аст. Ғор аз се қабат иборат буда, якчанд толор, роҳравҳои зеризаминӣ ва чоҳҳои амудӣ дорад. Ғори дигар дар наздикии деҳаи Юқормаҷойи вилояти Сурхондарё (дуртар аз ғори Тешиктош) воқеъ аст. Дар хандақи дарозиаш 7 м се қабати маскунӣ (палеолити миёна, неолит ва аҳди мусте) ошкор гардиданд. Дар ин ғор ҳафриёт накардаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Амир Темур|5|муаллиф=Ранов В. А., Несмеянов С. А. Палеолит и стратиграфия антропогена Средней Азии. Д., 1973. В. А. Ранов. }} 2448zlkvi2zbh4vzhy7r1decmgbc0tl 1493878 1493876 2026-11-12T10:12:54Z Умар Ганиев 164088 1493878 wikitext text/x-wiki '''Ғори Амир Темур''' — номи якчанд ғори асри санг, ки дар минтақаҳои гуногуни [[Осиёи Миёна]] кашф шудаанд. == Мушахассоти ғор == Машҳуртарини онҳо дар кӯҳи оҳаксангии Қаротеппа, дар марзи вилоятҳои [[Самарқанд]] ва Қашқадарё воқеъ гардида, тавассути экспедитсияҳои бостоншиносии [[Ӯзбекистон]] таҳқиқ шудаанд.Баландии даромадгоҳи ғор аз Сатҳи Баҳр 1824 м, дарозии роҳравҳо 109 м ва дарозии умумии ғор 350 м аст. Ғор аз се қабат иборат буда, якчанд толор, роҳравҳои зеризаминӣ ва чоҳҳои амудӣ дорад. Ғори дигар дар наздикии деҳаи Юқормаҷойи вилояти Сурхондарё (дуртар аз ғори Тешиктош) воқеъ аст. Дар хандақи дарозиаш 7 м се қабати маскунӣ (палеолити миёна, неолит ва аҳди мусте) ошкор гардиданд. Дар ин ғор ҳафриёт накардаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Амир Темур|5|муаллиф=Ранов В. А., Несмеянов С. А. Палеолит и стратиграфия антропогена Средней Азии. Д., 1973. В. А. Ранов. }} nr8ktfauyob13q0q9h4zsy5nky5p0z7 1493883 1493878 2026-11-12T10:18:11Z Умар Ганиев 164088 1493883 wikitext text/x-wiki '''Ғори Амир Темур''' — номи якчанд ғори асри санг, ки дар минтақаҳои гуногуни [[Осиёи Миёна]] кашф шудаанд. == Мушахассоти ғор == Машҳуртарини онҳо дар кӯҳи оҳаксангии Қаротеппа, дар марзи вилоятҳои [[Самарқанд]] ва Қашқадарё воқеъ гардида, тавассути экспедитсияҳои бостоншиносии [[Ӯзбекистон]] таҳқиқ шудаанд.Баландии даромадгоҳи ғор аз Сатҳи Баҳр 1824 м, дарозии роҳравҳо 109 м ва дарозии умумии ғор 350 м аст. Ғор аз се қабат иборат буда, якчанд толор, роҳравҳои зеризаминӣ ва чоҳҳои амудӣ дорад. Ғори дигар дар наздикии деҳаи Юқормаҷойи вилояти Сурхондарё (дуртар аз ғори Тешиктош) воқеъ аст. Дар хандақи дарозиаш 7 м се қабати маскунӣ (палеолити миёна, неолит ва аҳди мусте) ошкор гардиданд. Дар ин ғор ҳафриёт накардаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Амир Темур|5|муаллиф=Ранов В. А., Несмеянов С. А. Палеолит и стратиграфия антропогена Средней Азии. Д., 1973. В. А. Ранов. }} r9ba3jic07ndbffqp27s1rzni8hnwdf 0 334890 1493863 1493529 2026-11-12T09:58:47Z Умар Ганиев 164088 1493863 wikitext text/x-wiki '''Ғори Амонқӯтан''' — бошишгоҳи аҳди мусте дар 2 км-ии деҳаи Амонқӯтани ноҳияи Ургути вилояти [[Самарқанд]]. Аз ҷониби бостоншинос Д. Н. Лев таҳқиқ гардида (1947–57), ду қабати маскунӣ дорад. Ғори Амонқӯтан бошишгоҳи шикорчиён буд. Зимни ҳафриёти Ғори Амонқӯтан зиёда аз 150 олати сангӣ (белча, кордҳои дурушти теғадор, тарошанда, буранда, аслиҳаи найзамонанд), устухонҳои муфлон, архар, хирси малла, гавазн, кафтор, ҷайра ва ғайраҳо. ёфт шудаанд. Сайди асосии бошандагони Ғори Амонқӯтан муфлон буд. Дар муқоиса бо Ғори Тешиктош устухонҳои архар дар Ғори Амонқӯтан камтар ёфт шудаанд. Устухонҳои ҳайвонот ба дарозӣ кафонда шуда, дар онҳо изи олати шикор дида мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Амонқӯтан|5|муаллиф = Лев Д. Н. Древний палеолит в Аман-кутане (Предварительное сообщение) // Труды Узбекского государственного Университета. №39, 1949; История таджикского народа. Т.1. Д., 1998. }} {{Тоҷикистон-нопурра}} 6jjqrm6o56x67x4zb43d620svhhi75a 1493885 1493863 2026-11-12T10:21:32Z Умар Ганиев 164088 1493885 wikitext text/x-wiki '''Ғори Амонқӯтан''' — бошишгоҳи аҳди мусте дар 2 км-ии деҳаи Амонқӯтани ноҳияи Ургути вилояти [[Самарқанд]]. == Мушахассоти ғор == Аз ҷониби бостоншинос [[:ru:Дерюгин,_Лев_Николаевич|Лев Николаевич Дерюгин]] таҳқиқ гардида (1947–57), ду қабати маскунӣ дорад. Ғори Амонқӯтан бошишгоҳи шикорчиён буд. Зимни ҳафриёти Ғори Амонқӯтан зиёда аз 150 олати сангӣ (белча, кордҳои дурушти теғадор, тарошанда, буранда, аслиҳаи найзамонанд), устухонҳои муфлон, архар, хирси малла, гавазн, кафтор, ҷайра ва ғайраҳо. ёфт шудаанд. Сайди асосии бошандагони Ғори Амонқӯтан муфлон буд. Дар муқоиса бо Ғори Тешиктош устухонҳои архар дар Ғори Амонқӯтан камтар ёфт шудаанд. Устухонҳои ҳайвонот ба дарозӣ кафонда шуда, дар онҳо изи олати шикор дида мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Амонқӯтан|5|муаллиф = Лев Д. Н. Древний палеолит в Аман-кутане (Предварительное сообщение) // Труды Узбекского государственного Университета. №39, 1949; История таджикского народа. Т.1. Д., 1998. }} {{Тоҷикистон-нопурра}} 13ugwnt2oxysczu0jwzofelchh817z1 1493886 1493885 2026-11-12T10:25:02Z Умар Ганиев 164088 1493886 wikitext text/x-wiki '''Ғори Амонқӯтан''' — бошишгоҳи аҳди мусте дар 2 км-ии деҳаи Амонқӯтани [[Ноҳияи Ургут|ноҳияи Ургути]] вилояти [[Самарқанд]]. == Мушахассоти ғор == Аз ҷониби бостоншинос [[:ru:Дерюгин,_Лев_Николаевич|Лев Николаевич Дерюгин]] таҳқиқ гардида (1947–57), ду қабати маскунӣ дорад. Ғори Амонқӯтан бошишгоҳи шикорчиён буд. Зимни ҳафриёти Ғори Амонқӯтан зиёда аз 150 олати сангӣ (белча, кордҳои дурушти теғадор, тарошанда, буранда, аслиҳаи найзамонанд), устухонҳои муфлон, архар, хирси малла, гавазн, кафтор, ҷайра ва ғайраҳо. ёфт шудаанд. Сайди асосии бошандагони Ғори Амонқӯтан муфлон буд. Дар муқоиса бо Ғори Тешиктош устухонҳои архар дар Ғори Амонқӯтан камтар ёфт шудаанд. Устухонҳои ҳайвонот ба дарозӣ кафонда шуда, дар онҳо изи олати шикор дида мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Амонқӯтан|5|муаллиф = Лев Д. Н. Древний палеолит в Аман-кутане (Предварительное сообщение) // Труды Узбекского государственного Университета. №39, 1949; История таджикского народа. Т.1. Д., 1998. }} ob5l58zy2unbfv18mcmr1wgapjmvesa 0 334891 1493865 1493532 2026-11-12T09:59:14Z Умар Ганиев 164088 1493865 wikitext text/x-wiki '''Ғори Камарбанд''' — бошишгоҳи аҳди палеолит ва мезолит дар наздикии деҳаи Турҷини шаҳристони Бушаҳри устони Мозандарони [[Эрон]]. Бошишгоҳ аз ҷониби бостоншиноси амрикоӣ Карлтон Стивенс Кун (1904–81) таҳқиқ шуда (1949–51), ду қабати маскунӣ дорад. Ғори Камарбанд. бошишгоҳи шикорчиён буд. Олоти кории бошандагони Ғори Мачай. аз санг ва устухони ҳайвоноти ваҳшӣ сохта шуда буданд. Зимни ҳафриёт аз Ғори Мачай. олоти шикории сангӣ, устухонҳои бузи [[Кӯҳ|кӯҳӣ]], гӯсфанд, оҳу ва ҷасади одамӣ ёфт гардид. Ҷасади духтари дувоздаҳсолаи аз Ғори Камарбанд. ёфтшуда қадимтарин бозёфти скелети комили инсони қадим дар [[Эрон]] аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Камарбанд|5|муаллиф= }} in8cquxneo4sww0mdxnfhxzxqes8ns7 1493889 1493865 2026-11-12T10:30:15Z Умар Ганиев 164088 1493889 wikitext text/x-wiki '''Ғори Камарбанд''' — бошишгоҳи аҳди палеолит ва мезолит дар наздикии деҳаи Турҷини шаҳристони Бушаҳри [[Устони Мозандарон|устони Мозандарони]] [[Эрон]]. == Мушахассоти ғор == Бошишгоҳ аз ҷониби бостоншиноси амрикоӣ [[:ru:Кун,_Карлтон|Карлтон Стивенс Кун]] (1904–81) таҳқиқ шуда (1949–51), ду қабати маскунӣ дорад. Ғори Камарбанд. бошишгоҳи шикорчиён буд. Олоти кории бошандагони Ғори Мачай. аз санг ва устухони ҳайвоноти ваҳшӣ сохта шуда буданд. Зимни ҳафриёт аз Ғори Мачай. олоти шикории сангӣ, устухонҳои бузи кӯҳӣ, гӯсфанд, оҳу ва ҷасади одамӣ ёфт гардид. Ҷасади духтари дувоздаҳсолаи аз Ғори Камарбанд. ёфтшуда қадимтарин бозёфти скелети комили инсони қадим дар [[Эрон]] аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Камарбанд|5|муаллиф= }} p6l2entkpoe78lnsfk6tgfh2rc5ryaz 0 334892 1493895 1493533 2026-11-12T11:17:54Z Умар Ганиев 164088 1493895 wikitext text/x-wiki '''Ғори Кударо''' — силсилаи бошишгоҳҳои одамони қадим дар соҳили рости Деҳаи Ҷоҷори (ҳавзаи д. Рион) кӯҳи Часавалихохи [[Осетияи Ҷанубӣ]]. Ғори Кударо. соли 1957 кашф шуда, аз ҷониби бостоншинос [[:ru:Любин,_Валерий_Петрович|Любин Валерий Петрович]] таҳқиқ гардид (1956–61). == Мушахассоти ғор == Миёни силсилаи бошишгоҳҳо (1, 2, 3, 4, 5) машҳуртаринашон Ғори Кударо. – I буда, 51 м паҳно ва се роҳрав дорад: шарқӣ (8 м), ҷанубӣ (11м) ва шимолу ғарбӣ (25 м). Зимни ҳафриёти бостоншиносӣ дар Ғори Кударо.– I се қабати маскунӣ таҳқиқ гардид: ашелӣ, мустеӣ ва энеолити боло. Бошишгоҳи Ғори Кударо.– I-ро ба одамони гурӯҳи Ҳомоэректус нисбат медиҳанд. Таснифи бозёфтҳо: устухонпораи ҳайвоноти аҳди плейстосен (31 ширхор, 16 хоянда, 31 паранда, 1 моҳӣ, 4 болдаст); олоти сангии шикорӣ: теғасанги дастӣ, санги чоккунӣ, чоппер, чоппинг ва. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Кударо|5|муаллиф=Любин В. П., Барышников Г. Ф., Черняховский Г. А., Селиванова Н. Б., Левковская Г. М. Пещера Кударо I (опыт комплексного исследования)// Советская археология. №3, 1985; Любин В. П., Беляева Е. В. Стоянка Homo Erectus в пещере Кударо I: (Центральный Кавказ). СПб., 2004. }} 6krtqr53kotojv75e3fqabojm4bsd7p 0 334897 1493553 1493544 2026-11-11T12:08:53Z Rabboni Hakimzoda 123692 Rabboni Hakimzoda moved page [[Ипсилон-Зарраҳо]] to [[Ипсилон-зарраҳо]] 1493544 wikitext text/x-wiki '''Ипсилон-Зарраҳо''' (ипсилоний; ишораташ Υ) — номи гурӯҳи мезонҳои вазнини спинашон 1, ки массаашон то 9,4 ГэВ/с² буда, хосиятҳояшон ба хосиятҳои мезонҳои малоҳати ниҳонидошта шабеҳанд. == Таърих == Аввалин ва сабуктарин Ипсилон-зарраҳоро бо массаи 9,459 ГэВ/с² [[соли 1977]] гурӯҳи физикони амрикоӣ бо роҳбарии Л. Ледерман дар суръатфизои озмоишгоҳи Ферми (ИМА) ҳангоми таҳлили таъсири мутақобили протонҳои сареъ (бо энергияи тақр. 400 ГэВ) бо ҳадафҳо аз унсурҳои вазнин ва Ипсилон-зарраҳоҳои боқимонда дар таҷҳизоти нурҳои электронию позитронии мутақобил кашф шуда буданд. Ҳамагӣ чаҳор Ипсилон-зарраҳо бо массаҳои 10,018 ГэВ/с², 10,350 ГэВ/с² ва 10,573 ГэВ/с² маълуманд. Мувофиқи амсила (модел)-и кваркӣ Ипсилон-зарраҳо ҳамчун ҳолати алоқамандии кварк-антикварки аз с-кварки малеҳи вазнин вазнинтар муоина карда мешавад. Кварки мазкурро бо ҳарфи ''b'' ({{lang-en|beauty}} – зебо ё bottom – қисми поёнӣ) ё ϓ = (''b'') ва антикваркро чун ''b''~ ишора мекунанд. Заряди электриаш – (1/3) е. Ипсилон-зарраҳоҳо ба гурӯҳи зарраҳои воқеан хунсо (нейтралӣ, яъне зарра ва антизаррааш айнан яксон) мансубанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ипсилон-зарраҳо|8|муаллиф=Я. Ш. Самарқандӣ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] gnmu7zzwyjmv1fpybonspd3urrj7cv1 0 334898 1493545 2026-11-11T12:00:16Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Синамогар |ном = Куруши Зореъӣ |номи аслӣ = {{lang-fa|کوروش زارعی}} |акс = |зодгоҳ = [[Миноб]], [[устони Ҳурмузгон]], [[Эрон]] |таваллуд = [[2 октябр]]и [[1972]] (10 меҳри 1351) |вафот = [[7 ноябр]]и [[2026]] (17 обони 1405) |соҳа = [[бозигар]], корга... 1493545 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Куруши Зореъӣ |номи аслӣ = {{lang-fa|کوروش زارعی}} |акс = |зодгоҳ = [[Миноб]], [[устони Ҳурмузгон]], [[Эрон]] |таваллуд = [[2 октябр]]и [[1972]] (10 меҳри 1351) |вафот = [[7 ноябр]]и [[2026]] (17 обони 1405) |соҳа = [[бозигар]], [[коргардон]] |соли фаъолият = 1985—2026 }} '''Куруши Зореъӣ''' ({{lang-fa|کوروش زارعی}}; 2 октябри 1972, Миноб — 7 ноябри 2026) — бозигари театр, синамо ва телевизиони аҳли [[Эрон]] буд<ref name="artpedia">{{cite web|url=https://sevenartpedia.ir|title=فیلم‌ها و بیوگرافی کوروش زارعی|website=سون‌آرت‌پدیا|accessdate=2026-11-08}}</ref>. Ӯ фаъолияти худро аз театр оғоз кард ва бо бозӣ дар силсилафилми «[[Юсуфи паёмбар (силсилафилм)|Юсуфи паёмбар]]» ба коргардонии [[Фараҷуллоҳ Салаҳшӯр]] шинохта шуд. Сипас бо нақшофаринӣ дар маҷмӯаҳои телевизионии «[[Мухторнома]]» ва «[[Кимиё (силсилафилм)|Кимиё]]» ба шуҳрат расид<ref name="isna">{{cite web|url=https://isna.ir|title=روایت یک عمر عاشقی بر صحنه نگاهی به کارنامه کوروش زارعی|website=ایسنا|accessdate=2026-11-08}}</ref>. == Зиндагинома == Куруши Зореъӣ 2 октябри соли 1972 (10 меҳри 1351) дар шаҳри [[Миноб]]и [[устони Ҳурмузгон]] ба дунё омадааст. Ӯ соли 1985 фаъолияти худро дар ҳавзаи театр оғоз намуд. Ин алоқаи ӯ дар давраи дубирситон низ идома ёфта, ҳанӯз донишомӯз буд, ки намоиши «Гул ва ҷаҳла»-ро коргардонӣ кард. Ин намоиш мақоми дувуми ҷоизаи Кануни миллии мунтақидони Эронро касб намуд<ref name="isna" />. Зориӣ пас аз хатми риштаи ҳунарҳои намоишӣ дар дараҷаи коршиносӣ, фаъолияти ҳунарии худро ба сурати ҷиддӣ дар театр давом дод. Ӯ соли 2002 бо силсилафилми «Ғуруби бепоён» ба коргардонии Ҷавод Афшор вориди телевизион шуд. Соли 2004 бо бозӣ дар силсилафилми «Юсуфи паёмбар» муваффақияти калон ба даст овард. Намоиши «Оина» ба коргардонии ӯ дар фестивали «Ҷодаи абрешим»-и [[Олмон]] дар соли 2000 бо истиқболи мухотабон ва тақдири ҳунармандони олмонӣ рӯбарӯ гардид. Ӯ ҳамчунин узви Анҷумани бозигарон ва коргардонони Хонаи театр, мудири Маркази ҳунарҳои намоишии Ҳавзаи ҳунарӣ, дабири чилу якумин ҷашнвораи театри Фаҷр, дабири даҳумин ҳамоиши театри пиёдаравии Арбаин ва довари бахши «Офоқи муқовимат»-и бистумин ҷашнвораи байналмилалии театри Муқовимат буд<ref name="irna">{{cite web|url=https://irna.ir|title=اعلام برنامه تشییع و بدرقه پیکر کوروش زارعی؛ وداع از حوزه هنری|website=ایرنا|accessdate=2026-11-08}}</ref>. Куруши Зореъӣ баъд аз як давраи беморӣ 7 ноябри соли 2026 (17 обони 1405) даргузашт<ref name="death">{{cite web|url=https://isna.ir|title=کوروش زارعی درگذشت|website=ایسنا|date=2026-11-07|accessdate=2026-11-08}}</ref>. == Фаъолияти ҳунарӣ == === Театр === * «Хоки сабз» * «Шоми ғариб» * «Ғамномаи Фурот» * «Хуршеди корвон» * «Бар дор шудани Ҳусайн ибни Мансури Ҳаллоҷ» * «Марг дар соати мурғобӣ» * «Мусофирони Марв» * «Доктор Стокман» * «Рӯъёҳои Халиҷи Форс» === Коргардонии театр === * «Канали Кумайл» * «Фирӯза ки мехонад» * «Шабмӯяҳо» * «Занони маҳтобӣ, марди офтобӣ» * «Бонуи бенишон» * «Моҳи маъсум» * «Рокиб» === Синамо === * «Рӯзи растохез» * «Императори ҷаҳаннам» === Силсилафилмҳо === * «Ғуруби бепоён» (2002) * «Ҷобир ибни Ҳайён» (2006) * «[[Юсуфи паёмбар (силсилафилм)|Юсуфи паёмбар]]» (2008) * «[[Мухторнома]]» (2011) * «[[Кимиё (силсилафилм)|Кимиё]]» (2015) * «Оном» (2018) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * {{Commons category|Kourosh Zarei}} [[Гурӯҳ:Бозигарони аҳли Эрон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони марди Эрон]] [[Гурӯҳ:Коргардонони театри Эрон]] mjrk18fyoupim00tgwd7vybr2wjnbb6 1493546 1493545 2026-11-11T12:06:29Z VASHGIRD 8035 /* Эзоҳ */ 1493546 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Куруши Зореъӣ |номи аслӣ = {{lang-fa|کوروش زارعی}} |акс = |зодгоҳ = [[Миноб]], [[устони Ҳурмузгон]], [[Эрон]] |таваллуд = [[2 октябр]]и [[1972]] (10 меҳри 1351) |вафот = [[7 ноябр]]и [[2026]] (17 обони 1405) |соҳа = [[бозигар]], [[коргардон]] |соли фаъолият = 1985—2026 }} '''Куруши Зореъӣ''' ({{lang-fa|کوروش زارعی}}; 2 октябри 1972, Миноб — 7 ноябри 2026) — бозигари театр, синамо ва телевизиони аҳли [[Эрон]]<ref>{{Cite web|url=https://farsnews.ir/Zahramadadi/1771234469012604453|title=کوروش زارعی صندلی مدیریت را به شفیعی واگذار می‌کند|website=Fars|accessdate=2026-11-11}}</ref>. Ӯ фаъолияти худро аз театр оғоз кард ва бо бозӣ дар силсилафилми «[[Юсуфи паёмбар]]» ба коргардонии [[Фараҷуллоҳи Салаҳшӯр]] шинохта шуд. Сипас бо нақшофаринӣ дар маҷмӯаҳои телевизионии «Мухторнома» ва «Кимиё» ба шуҳрат расид. == Зиндагинома == Куруши Зореъӣ 2 октябри соли 1972 (10 меҳри 1351) дар шаҳри [[Миноб]]и [[устони Ҳурмузгон]] ба дунё омадааст. Ӯ соли 1985 фаъолияти худро дар ҳавзаи театр оғоз намуд. Ин алоқаи ӯ дар давраи дубирситон низ идома ёфта, ҳанӯз донишомӯз буд, ки намоиши «Гул ва ҷаҳла»-ро коргардонӣ кард. Ин намоиш мақоми дувуми ҷоизаи Кануни миллии мунтақидони Эронро касб намуд. Зориӣ пас аз хатми риштаи ҳунарҳои намоишӣ дар дараҷаи коршиносӣ, фаъолияти ҳунарии худро ба сурати ҷиддӣ дар театр давом дод. Ӯ соли 2002 бо силсилафилми «Ғуруби бепоён» ба коргардонии Ҷавод Афшор вориди телевизион шуд. Соли 2004 бо бозӣ дар силсилафилми «Юсуфи паёмбар» муваффақияти калон ба даст овард. Намоиши «Оина» ба коргардонии ӯ дар фестивали «Ҷодаи абрешим»-и [[Олмон]] дар соли 2000 бо истиқболи мухотабон ва тақдири ҳунармандони олмонӣ рӯбарӯ гардид. Ӯ ҳамчунин узви Анҷумани бозигарон ва коргардонони Хонаи театр, мудири Маркази ҳунарҳои намоишии Ҳавзаи ҳунарӣ, дабири чилу якумин ҷашнвораи театри Фаҷр, дабири даҳумин ҳамоиши театри пиёдаравии Арбаин ва довари бахши «Офоқи муқовимат»-и бистумин ҷашнвораи байналмилалии театри Муқовимат буд. == Даргузашт == Куруши Зореъӣ баъд аз як давраи беморӣ 7 ноябри соли 2026 (17 обони 1405) даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://www.isna.ir/xdXqqW|title=کوروش زارعی درگذشت|website=www.isna.ir|publisher=ایسنا|accessdate=2026-11-11}}</ref>. == Фаъолияти ҳунарӣ == === Театр === * «Хоки сабз» * «Шоми ғариб» * «Ғамномаи Фурот» * «Хуршеди корвон» * «Бар дор шудани Ҳусайн ибни Мансури Ҳаллоҷ» * «Марг дар соати мурғобӣ» * «Мусофирони Марв» * «Доктор Стокман» * «Рӯъёҳои Халиҷи Форс» === Коргардонии театр === * «Канали Кумайл» * «Фирӯза ки мехонад» * «Шабмӯяҳо» * «Занони маҳтобӣ, марди офтобӣ» * «Бонуи бенишон» * «Моҳи маъсум» * «Рокиб» === Синамо === * «Рӯзи растохез» * «Императори ҷаҳаннам» === Силсилафилмҳо === * «Ғуруби бепоён» (2002) * «Ҷобир ибни Ҳайён» (2006) * «[[Юсуфи паёмбар]]» (2008) * «Мухторнома» (2011) * «Кимиё» (2015) * «Оном» (2018) == Эзоҳ == {{эзоҳ}}{{Commons category|Kourosh Zarei}} [[Гурӯҳ:Бозигарони аҳли Эрон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони марди Эрон]] [[Гурӯҳ:Коргардонони театри Эрон]] 3863ua2wcew48acbf7zlb4b8954mtcn 1493547 1493546 2026-11-11T12:07:08Z VASHGIRD 8035 1493547 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Куруши Зореъӣ |номи аслӣ = {{lang-fa|کوروش زارعی}} }} '''Куруши Зореъӣ''' ({{lang-fa|کوروش زارعی}}; 2 октябри 1972, Миноб — 7 ноябри 2026) — бозигари театр, синамо ва телевизиони аҳли [[Эрон]]<ref>{{Cite web|url=https://farsnews.ir/Zahramadadi/1771234469012604453|title=کوروش زارعی صندلی مدیریت را به شفیعی واگذار می‌کند|website=Fars|accessdate=2026-11-11}}</ref>. Ӯ фаъолияти худро аз театр оғоз кард ва бо бозӣ дар силсилафилми «[[Юсуфи паёмбар]]» ба коргардонии [[Фараҷуллоҳи Салаҳшӯр]] шинохта шуд. Сипас бо нақшофаринӣ дар маҷмӯаҳои телевизионии «Мухторнома» ва «Кимиё» ба шуҳрат расид. == Зиндагинома == Куруши Зореъӣ 2 октябри соли 1972 (10 меҳри 1351) дар шаҳри [[Миноб]]и [[устони Ҳурмузгон]] ба дунё омадааст. Ӯ соли 1985 фаъолияти худро дар ҳавзаи театр оғоз намуд. Ин алоқаи ӯ дар давраи дубирситон низ идома ёфта, ҳанӯз донишомӯз буд, ки намоиши «Гул ва ҷаҳла»-ро коргардонӣ кард. Ин намоиш мақоми дувуми ҷоизаи Кануни миллии мунтақидони Эронро касб намуд. Зориӣ пас аз хатми риштаи ҳунарҳои намоишӣ дар дараҷаи коршиносӣ, фаъолияти ҳунарии худро ба сурати ҷиддӣ дар театр давом дод. Ӯ соли 2002 бо силсилафилми «Ғуруби бепоён» ба коргардонии Ҷавод Афшор вориди телевизион шуд. Соли 2004 бо бозӣ дар силсилафилми «Юсуфи паёмбар» муваффақияти калон ба даст овард. Намоиши «Оина» ба коргардонии ӯ дар фестивали «Ҷодаи абрешим»-и [[Олмон]] дар соли 2000 бо истиқболи мухотабон ва тақдири ҳунармандони олмонӣ рӯбарӯ гардид. Ӯ ҳамчунин узви Анҷумани бозигарон ва коргардонони Хонаи театр, мудири Маркази ҳунарҳои намоишии Ҳавзаи ҳунарӣ, дабири чилу якумин ҷашнвораи театри Фаҷр, дабири даҳумин ҳамоиши театри пиёдаравии Арбаин ва довари бахши «Офоқи муқовимат»-и бистумин ҷашнвораи байналмилалии театри Муқовимат буд. == Даргузашт == Куруши Зореъӣ баъд аз як давраи беморӣ 7 ноябри соли 2026 (17 обони 1405) даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://www.isna.ir/xdXqqW|title=کوروش زارعی درگذشت|website=www.isna.ir|publisher=ایسنا|accessdate=2026-11-11}}</ref>. == Фаъолияти ҳунарӣ == === Театр === * «Хоки сабз» * «Шоми ғариб» * «Ғамномаи Фурот» * «Хуршеди корвон» * «Бар дор шудани Ҳусайн ибни Мансури Ҳаллоҷ» * «Марг дар соати мурғобӣ» * «Мусофирони Марв» * «Доктор Стокман» * «Рӯъёҳои Халиҷи Форс» === Коргардонии театр === * «Канали Кумайл» * «Фирӯза ки мехонад» * «Шабмӯяҳо» * «Занони маҳтобӣ, марди офтобӣ» * «Бонуи бенишон» * «Моҳи маъсум» * «Рокиб» === Синамо === * «Рӯзи растохез» * «Императори ҷаҳаннам» === Силсилафилмҳо === * «Ғуруби бепоён» (2002) * «Ҷобир ибни Ҳайён» (2006) * «[[Юсуфи паёмбар]]» (2008) * «Мухторнома» (2011) * «Кимиё» (2015) * «Оном» (2018) == Эзоҳ == {{эзоҳ}}{{Commons category|Kourosh Zarei}} [[Гурӯҳ:Бозигарони аҳли Эрон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони марди Эрон]] [[Гурӯҳ:Коргардонони театри Эрон]] 5ndqe9s6gfpq3qe4np0csyxidowrbxn 1493548 1493547 2026-11-11T12:07:24Z VASHGIRD 8035 /* Эзоҳ */ 1493548 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Куруши Зореъӣ |номи аслӣ = {{lang-fa|کوروش زارعی}} }} '''Куруши Зореъӣ''' ({{lang-fa|کوروش زارعی}}; 2 октябри 1972, Миноб — 7 ноябри 2026) — бозигари театр, синамо ва телевизиони аҳли [[Эрон]]<ref>{{Cite web|url=https://farsnews.ir/Zahramadadi/1771234469012604453|title=کوروش زارعی صندلی مدیریت را به شفیعی واگذار می‌کند|website=Fars|accessdate=2026-11-11}}</ref>. Ӯ фаъолияти худро аз театр оғоз кард ва бо бозӣ дар силсилафилми «[[Юсуфи паёмбар]]» ба коргардонии [[Фараҷуллоҳи Салаҳшӯр]] шинохта шуд. Сипас бо нақшофаринӣ дар маҷмӯаҳои телевизионии «Мухторнома» ва «Кимиё» ба шуҳрат расид. == Зиндагинома == Куруши Зореъӣ 2 октябри соли 1972 (10 меҳри 1351) дар шаҳри [[Миноб]]и [[устони Ҳурмузгон]] ба дунё омадааст. Ӯ соли 1985 фаъолияти худро дар ҳавзаи театр оғоз намуд. Ин алоқаи ӯ дар давраи дубирситон низ идома ёфта, ҳанӯз донишомӯз буд, ки намоиши «Гул ва ҷаҳла»-ро коргардонӣ кард. Ин намоиш мақоми дувуми ҷоизаи Кануни миллии мунтақидони Эронро касб намуд. Зориӣ пас аз хатми риштаи ҳунарҳои намоишӣ дар дараҷаи коршиносӣ, фаъолияти ҳунарии худро ба сурати ҷиддӣ дар театр давом дод. Ӯ соли 2002 бо силсилафилми «Ғуруби бепоён» ба коргардонии Ҷавод Афшор вориди телевизион шуд. Соли 2004 бо бозӣ дар силсилафилми «Юсуфи паёмбар» муваффақияти калон ба даст овард. Намоиши «Оина» ба коргардонии ӯ дар фестивали «Ҷодаи абрешим»-и [[Олмон]] дар соли 2000 бо истиқболи мухотабон ва тақдири ҳунармандони олмонӣ рӯбарӯ гардид. Ӯ ҳамчунин узви Анҷумани бозигарон ва коргардонони Хонаи театр, мудири Маркази ҳунарҳои намоишии Ҳавзаи ҳунарӣ, дабири чилу якумин ҷашнвораи театри Фаҷр, дабири даҳумин ҳамоиши театри пиёдаравии Арбаин ва довари бахши «Офоқи муқовимат»-и бистумин ҷашнвораи байналмилалии театри Муқовимат буд. == Даргузашт == Куруши Зореъӣ баъд аз як давраи беморӣ 7 ноябри соли 2026 (17 обони 1405) даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://www.isna.ir/xdXqqW|title=کوروش زارعی درگذشت|website=www.isna.ir|publisher=ایسنا|accessdate=2026-11-11}}</ref>. == Фаъолияти ҳунарӣ == === Театр === * «Хоки сабз» * «Шоми ғариб» * «Ғамномаи Фурот» * «Хуршеди корвон» * «Бар дор шудани Ҳусайн ибни Мансури Ҳаллоҷ» * «Марг дар соати мурғобӣ» * «Мусофирони Марв» * «Доктор Стокман» * «Рӯъёҳои Халиҷи Форс» === Коргардонии театр === * «Канали Кумайл» * «Фирӯза ки мехонад» * «Шабмӯяҳо» * «Занони маҳтобӣ, марди офтобӣ» * «Бонуи бенишон» * «Моҳи маъсум» * «Рокиб» === Синамо === * «Рӯзи растохез» * «Императори ҷаҳаннам» === Силсилафилмҳо === * «Ғуруби бепоён» (2002) * «Ҷобир ибни Ҳайён» (2006) * «[[Юсуфи паёмбар]]» (2008) * «Мухторнома» (2011) * «Кимиё» (2015) * «Оном» (2018) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бозигарони аҳли Эрон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони марди Эрон]] [[Гурӯҳ:Коргардонони театри Эрон]] mr1ns2ikobmpxptsj4yvt8g6m9rwwd7 1493549 1493548 2026-11-11T12:07:37Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Куруши Зореъӣ]] to [[Куруши Зореӣ]] 1493548 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Куруши Зореъӣ |номи аслӣ = {{lang-fa|کوروش زارعی}} }} '''Куруши Зореъӣ''' ({{lang-fa|کوروش زارعی}}; 2 октябри 1972, Миноб — 7 ноябри 2026) — бозигари театр, синамо ва телевизиони аҳли [[Эрон]]<ref>{{Cite web|url=https://farsnews.ir/Zahramadadi/1771234469012604453|title=کوروش زارعی صندلی مدیریت را به شفیعی واگذار می‌کند|website=Fars|accessdate=2026-11-11}}</ref>. Ӯ фаъолияти худро аз театр оғоз кард ва бо бозӣ дар силсилафилми «[[Юсуфи паёмбар]]» ба коргардонии [[Фараҷуллоҳи Салаҳшӯр]] шинохта шуд. Сипас бо нақшофаринӣ дар маҷмӯаҳои телевизионии «Мухторнома» ва «Кимиё» ба шуҳрат расид. == Зиндагинома == Куруши Зореъӣ 2 октябри соли 1972 (10 меҳри 1351) дар шаҳри [[Миноб]]и [[устони Ҳурмузгон]] ба дунё омадааст. Ӯ соли 1985 фаъолияти худро дар ҳавзаи театр оғоз намуд. Ин алоқаи ӯ дар давраи дубирситон низ идома ёфта, ҳанӯз донишомӯз буд, ки намоиши «Гул ва ҷаҳла»-ро коргардонӣ кард. Ин намоиш мақоми дувуми ҷоизаи Кануни миллии мунтақидони Эронро касб намуд. Зориӣ пас аз хатми риштаи ҳунарҳои намоишӣ дар дараҷаи коршиносӣ, фаъолияти ҳунарии худро ба сурати ҷиддӣ дар театр давом дод. Ӯ соли 2002 бо силсилафилми «Ғуруби бепоён» ба коргардонии Ҷавод Афшор вориди телевизион шуд. Соли 2004 бо бозӣ дар силсилафилми «Юсуфи паёмбар» муваффақияти калон ба даст овард. Намоиши «Оина» ба коргардонии ӯ дар фестивали «Ҷодаи абрешим»-и [[Олмон]] дар соли 2000 бо истиқболи мухотабон ва тақдири ҳунармандони олмонӣ рӯбарӯ гардид. Ӯ ҳамчунин узви Анҷумани бозигарон ва коргардонони Хонаи театр, мудири Маркази ҳунарҳои намоишии Ҳавзаи ҳунарӣ, дабири чилу якумин ҷашнвораи театри Фаҷр, дабири даҳумин ҳамоиши театри пиёдаравии Арбаин ва довари бахши «Офоқи муқовимат»-и бистумин ҷашнвораи байналмилалии театри Муқовимат буд. == Даргузашт == Куруши Зореъӣ баъд аз як давраи беморӣ 7 ноябри соли 2026 (17 обони 1405) даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://www.isna.ir/xdXqqW|title=کوروش زارعی درگذشت|website=www.isna.ir|publisher=ایسنا|accessdate=2026-11-11}}</ref>. == Фаъолияти ҳунарӣ == === Театр === * «Хоки сабз» * «Шоми ғариб» * «Ғамномаи Фурот» * «Хуршеди корвон» * «Бар дор шудани Ҳусайн ибни Мансури Ҳаллоҷ» * «Марг дар соати мурғобӣ» * «Мусофирони Марв» * «Доктор Стокман» * «Рӯъёҳои Халиҷи Форс» === Коргардонии театр === * «Канали Кумайл» * «Фирӯза ки мехонад» * «Шабмӯяҳо» * «Занони маҳтобӣ, марди офтобӣ» * «Бонуи бенишон» * «Моҳи маъсум» * «Рокиб» === Синамо === * «Рӯзи растохез» * «Императори ҷаҳаннам» === Силсилафилмҳо === * «Ғуруби бепоён» (2002) * «Ҷобир ибни Ҳайён» (2006) * «[[Юсуфи паёмбар]]» (2008) * «Мухторнома» (2011) * «Кимиё» (2015) * «Оном» (2018) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бозигарони аҳли Эрон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони марди Эрон]] [[Гурӯҳ:Коргардонони театри Эрон]] mr1ns2ikobmpxptsj4yvt8g6m9rwwd7 1493551 1493549 2026-11-11T12:08:03Z VASHGIRD 8035 1493551 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Куруши Зореъӣ |номи аслӣ = {{lang-fa|کوروش زارعی}} }} '''Куруши Зореъӣ''' ({{lang-fa|کوروش زارعی}}; {{ВД-Дебоча}}) — бозигари театр, синамо ва телевизиони аҳли [[Эрон]]<ref>{{Cite web|url=https://farsnews.ir/Zahramadadi/1771234469012604453|title=کوروش زارعی صندلی مدیریت را به شفیعی واگذار می‌کند|website=Fars|accessdate=2026-11-11}}</ref>. Ӯ фаъолияти худро аз театр оғоз кард ва бо бозӣ дар силсилафилми «[[Юсуфи паёмбар]]» ба коргардонии [[Фараҷуллоҳи Салаҳшӯр]] шинохта шуд. Сипас бо нақшофаринӣ дар маҷмӯаҳои телевизионии «Мухторнома» ва «Кимиё» ба шуҳрат расид. == Зиндагинома == Куруши Зореъӣ 2 октябри соли 1972 (10 меҳри 1351) дар шаҳри [[Миноб]]и [[устони Ҳурмузгон]] ба дунё омадааст. Ӯ соли 1985 фаъолияти худро дар ҳавзаи театр оғоз намуд. Ин алоқаи ӯ дар давраи дубирситон низ идома ёфта, ҳанӯз донишомӯз буд, ки намоиши «Гул ва ҷаҳла»-ро коргардонӣ кард. Ин намоиш мақоми дувуми ҷоизаи Кануни миллии мунтақидони Эронро касб намуд. Зориӣ пас аз хатми риштаи ҳунарҳои намоишӣ дар дараҷаи коршиносӣ, фаъолияти ҳунарии худро ба сурати ҷиддӣ дар театр давом дод. Ӯ соли 2002 бо силсилафилми «Ғуруби бепоён» ба коргардонии Ҷавод Афшор вориди телевизион шуд. Соли 2004 бо бозӣ дар силсилафилми «Юсуфи паёмбар» муваффақияти калон ба даст овард. Намоиши «Оина» ба коргардонии ӯ дар фестивали «Ҷодаи абрешим»-и [[Олмон]] дар соли 2000 бо истиқболи мухотабон ва тақдири ҳунармандони олмонӣ рӯбарӯ гардид. Ӯ ҳамчунин узви Анҷумани бозигарон ва коргардонони Хонаи театр, мудири Маркази ҳунарҳои намоишии Ҳавзаи ҳунарӣ, дабири чилу якумин ҷашнвораи театри Фаҷр, дабири даҳумин ҳамоиши театри пиёдаравии Арбаин ва довари бахши «Офоқи муқовимат»-и бистумин ҷашнвораи байналмилалии театри Муқовимат буд. == Даргузашт == Куруши Зореъӣ баъд аз як давраи беморӣ 7 ноябри соли 2026 (17 обони 1405) даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://www.isna.ir/xdXqqW|title=کوروش زارعی درگذشت|website=www.isna.ir|publisher=ایسنا|accessdate=2026-11-11}}</ref>. == Фаъолияти ҳунарӣ == === Театр === * «Хоки сабз» * «Шоми ғариб» * «Ғамномаи Фурот» * «Хуршеди корвон» * «Бар дор шудани Ҳусайн ибни Мансури Ҳаллоҷ» * «Марг дар соати мурғобӣ» * «Мусофирони Марв» * «Доктор Стокман» * «Рӯъёҳои Халиҷи Форс» === Коргардонии театр === * «Канали Кумайл» * «Фирӯза ки мехонад» * «Шабмӯяҳо» * «Занони маҳтобӣ, марди офтобӣ» * «Бонуи бенишон» * «Моҳи маъсум» * «Рокиб» === Синамо === * «Рӯзи растохез» * «Императори ҷаҳаннам» === Силсилафилмҳо === * «Ғуруби бепоён» (2002) * «Ҷобир ибни Ҳайён» (2006) * «[[Юсуфи паёмбар]]» (2008) * «Мухторнома» (2011) * «Кимиё» (2015) * «Оном» (2018) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бозигарони аҳли Эрон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони марди Эрон]] [[Гурӯҳ:Коргардонони театри Эрон]] fhbpzle1ngi19fxowwuwtghofg47itm 1493552 1493551 2026-11-11T12:08:19Z VASHGIRD 8035 1493552 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Куруши Зореъӣ |номи аслӣ = {{lang-fa|کوروش زارعی}} }} '''Куруши Зореъӣ''' ({{lang-fa|کوروش زارعی}}; {{ВД-Дебоча}}) — бозигари театр, синамо ва телевизиони аҳли [[Эрон]]<ref>{{Cite web|url=https://farsnews.ir/Zahramadadi/1771234469012604453|title=کوروش زارعی صندلی مدیریت را به شفیعی واگذار می‌کند|website=Fars|accessdate=2026-11-11}}</ref>. Ӯ фаъолияти худро аз театр оғоз кард ва бо бозӣ дар силсилафилми «[[Юсуфи паёмбар]]» ба коргардонии [[Фараҷуллоҳи Салаҳшӯр]] шинохта шуд. Сипас бо нақшофаринӣ дар маҷмӯаҳои телевизионии «Мухторнома» ва «Кимиё» ба шуҳрат расид. == Зиндагинома == Куруши Зореъӣ 2 октябри соли 1972 (10 меҳри 1351) дар шаҳри Миноби [[устони Ҳурмузгон]] ба дунё омадааст. Ӯ соли 1985 фаъолияти худро дар ҳавзаи театр оғоз намуд. Ин алоқаи ӯ дар давраи дубирситон низ идома ёфта, ҳанӯз донишомӯз буд, ки намоиши «Гул ва ҷаҳла»-ро коргардонӣ кард. Ин намоиш мақоми дувуми ҷоизаи Кануни миллии мунтақидони Эронро касб намуд. Зориӣ пас аз хатми риштаи ҳунарҳои намоишӣ дар дараҷаи коршиносӣ, фаъолияти ҳунарии худро ба сурати ҷиддӣ дар театр давом дод. Ӯ соли 2002 бо силсилафилми «Ғуруби бепоён» ба коргардонии Ҷавод Афшор вориди телевизион шуд. Соли 2004 бо бозӣ дар силсилафилми «Юсуфи паёмбар» муваффақияти калон ба даст овард. Намоиши «Оина» ба коргардонии ӯ дар фестивали «Ҷодаи абрешим»-и [[Олмон]] дар соли 2000 бо истиқболи мухотабон ва тақдири ҳунармандони олмонӣ рӯбарӯ гардид. Ӯ ҳамчунин узви Анҷумани бозигарон ва коргардонони Хонаи театр, мудири Маркази ҳунарҳои намоишии Ҳавзаи ҳунарӣ, дабири чилу якумин ҷашнвораи театри Фаҷр, дабири даҳумин ҳамоиши театри пиёдаравии Арбаин ва довари бахши «Офоқи муқовимат»-и бистумин ҷашнвораи байналмилалии театри Муқовимат буд. == Даргузашт == Куруши Зореъӣ баъд аз як давраи беморӣ 7 ноябри соли 2026 (17 обони 1405) даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://www.isna.ir/xdXqqW|title=کوروش زارعی درگذشت|website=www.isna.ir|publisher=ایسنا|accessdate=2026-11-11}}</ref>. == Фаъолияти ҳунарӣ == === Театр === * «Хоки сабз» * «Шоми ғариб» * «Ғамномаи Фурот» * «Хуршеди корвон» * «Бар дор шудани Ҳусайн ибни Мансури Ҳаллоҷ» * «Марг дар соати мурғобӣ» * «Мусофирони Марв» * «Доктор Стокман» * «Рӯъёҳои Халиҷи Форс» === Коргардонии театр === * «Канали Кумайл» * «Фирӯза ки мехонад» * «Шабмӯяҳо» * «Занони маҳтобӣ, марди офтобӣ» * «Бонуи бенишон» * «Моҳи маъсум» * «Рокиб» === Синамо === * «Рӯзи растохез» * «Императори ҷаҳаннам» === Силсилафилмҳо === * «Ғуруби бепоён» (2002) * «Ҷобир ибни Ҳайён» (2006) * «[[Юсуфи паёмбар]]» (2008) * «Мухторнома» (2011) * «Кимиё» (2015) * «Оном» (2018) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бозигарони аҳли Эрон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони марди Эрон]] [[Гурӯҳ:Коргардонони театри Эрон]] 69eayu1afwzb4dbtdi01cgfm0ywc9ra 0 334899 1493550 2026-11-11T12:07:37Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Куруши Зореъӣ]] to [[Куруши Зореӣ]] 1493550 wikitext text/x-wiki #равона [[Куруши Зореӣ]] 4met7e13mnj0qot8sc03xe5xzma91nv 0 334900 1493554 2026-11-11T12:08:53Z Rabboni Hakimzoda 123692 Rabboni Hakimzoda moved page [[Ипсилон-Зарраҳо]] to [[Ипсилон-зарраҳо]] 1493554 wikitext text/x-wiki #равона [[Ипсилон-зарраҳо]] nljoswrxa5nzkdc2hlm2kwle9vo59yh 0 334901 1493597 2026-11-11T15:50:14Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Муҳаммад Мусо Шафиқ]] to [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]] 1493597 wikitext text/x-wiki #равона [[Муҳаммад Мӯсо Шафиқ]] 8mn1d2769vk0xy7dehtgm55mxjzqfbc 0 334902 1493600 2026-11-11T15:56:03Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] to [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ]] 1493600 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҷон Фитзҷералд Кеннедӣ]] dwo281s13206ls9242m3s1zqttag6sp 10 334903 1493623 2026-11-11T17:34:40Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Шаблон:Infobox airport]] to [[Шаблон:Фурудгоҳ]]: Misspelled title 1493623 wikitext text/x-wiki #равона [[Шаблон:Фурудгоҳ]] df3ximint4elc5jdqd7ft7nmb6l7olg 10 334904 1493635 2026-11-11T18:14:49Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |сарлавҳа = {{парчам|ИМА}} [[Список аэропортов США|Аэропорты]] [[Соединённые Штаты Америки|США]] по штатам |синфи_бадан = hlist |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * Феҳристи фур... 1493635 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |сарлавҳа = {{парчам|ИМА}} [[Список аэропортов США|Аэропорты]] [[Соединённые Штаты Америки|США]] по штатам |синфи_бадан = hlist |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Список аэропортов штата Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Список аэропортов штата Делавэр|Делавэр]] * [[Список аэропортов штата Джорджия|Джорджия]] * [[Список аэропортов штата Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Список аэропортов штата Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Список аэропортов штата Теннесси|Теннесси]] * [[Список аэропортов штата Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Каролина|Южная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Навигационные шаблоны:Аэропорты США]] </noinclude> ezbdrqxaocwys9mf37xsebfglnvijlg 1493640 1493635 2026-11-11T18:30:39Z Zosya95 54344 1493640 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |сарлавҳа = {{парчам|ИМА}} [[Список аэропортов США|Аэропорты]] [[Соединённые Штаты Америки|США]] по штатам |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: repeating-linear-gradient( to bottom, #F5DEDE 0%, #F5DEDE 7.69%, #FFFFFF 7.69%, #FFFFFF 15.38% ); | groupstyle = background: #0A3161; color: white; |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Делавэр|Делавэр]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Джорджия|Джорджия]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Теннессӣ|Теннессӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Каролинаи Ҷанубӣ|Каролинаи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Фурудгоҳҳои ИМА]] </noinclude> nv8lrbc4m19usc43w91sci49cseisek 1493641 1493640 2026-11-11T18:37:38Z Zosya95 54344 1493641 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | сарлавҳа = <span style="text-decoration: underline;">{{colored link| white | Феҳристи фурудгоҳҳои ИМА | Фурудгоҳҳои ИМА }}</span> |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #B31942; color: white; |groupstyle = background: #0A3161; color: white; |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Делавэр|Делавэр]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Джорджия|Джорджия]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Теннессӣ|Теннессӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Каролинаи Ҷанубӣ|Каролинаи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Фурудгоҳҳои ИМА]] </noinclude> 4sqp2ebmh8erd6m47g0tjyfo65150jb 1493643 1493641 2026-11-11T18:40:09Z Zosya95 54344 1493643 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | сарлавҳа = <span style="text-decoration: underline;">{{colored link| white | Феҳристи фурудгоҳҳои ИМА | Фурудгоҳҳои ИМА }}</span> |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #B31942; color: white; |groupstyle = background: #0A3161; color: white; |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Делавэр|Делавэр]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Джорджия|Джорджия]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Теннессӣ|Теннессӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Каролинаи Ҷанубӣ|Каролинаи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба ИМА]] </noinclude> fxjblp1hl8ztjylas9umma4gackcxz7 1493646 1493643 2026-11-11T18:43:40Z Zosya95 54344 1493646 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | сарлавҳа = [[Феҳристи фурудгоҳҳои ИМА|Фурудгоҳҳои ИМА]] |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: rgba(179, 25, 66, 0.2); color: black; |groupstyle = background: rgba(10, 49, 97, 0.2); color: black; |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Делавэр|Делавэр]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Джорджия|Джорджия]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Теннессӣ|Теннессӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Каролинаи Ҷанубӣ|Каролинаи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба ИМА]] </noinclude> j3ng0uh9may314euq8hepj23fda1nvs 1493649 1493646 2026-11-11T18:54:47Z Zosya95 54344 1493649 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | сарлавҳа = [[Рӯйхати фурудгоҳҳои ИМА|Фурудгоҳҳои ИМА]] |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: rgba(179, 25, 66, 0.2); color: black; |groupstyle = background: rgba(10, 49, 97, 0.2); color: black; |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Делавэр|Делавэр]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Джорджия|Джорджия]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Теннессӣ|Теннессӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Каролинаи Ҷанубӣ|Каролинаи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба ИМА]] </noinclude> rgd7vil1xcycxqxep2gs9gm5euvztdg 1493651 1493649 2026-11-11T18:57:33Z Zosya95 54344 1493651 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | сарлавҳа = [[Рӯйхати фурудгоҳҳои ИМА|Фурудгоҳҳои ИМА]] |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: rgba(179, 25, 66, 0.2); color: black; |groupstyle = background: rgba(10, 49, 97, 0.2); color: black; |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Делавэр|Делавэр]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Джорджия|Джорджия]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Теннессӣ|Теннессӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Каролинаи Ҷанубӣ|Каролинаи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба ИМА]] </noinclude> 17zo1z8pj8y3ghooddixnbu9wotfydh 1493660 1493651 2026-11-11T19:27:02Z Zosya95 54344 1493660 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | сарлавҳа = {{Парчами ИМА}} [[Рӯйхати фурудгоҳҳои ИМА|Фурудгоҳҳои ИМА]] |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #e9edc9; |groupstyle = background: #e9edc9; |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Делавэр|Делавэр]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Джорджия|Джорджия]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Теннессӣ|Теннессӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Каролинаи Ҷанубӣ|Каролинаи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба ИМА]] </noinclude> 4wa7eokhnxse9x4rszz5vlmjk2gc8md 1493667 1493660 2026-11-11T19:47:18Z Zosya95 54344 1493667 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | сарлавҳа = {{Парчами ИМА}} [[Рӯйхати фурудгоҳҳои ИМА|Фурудгоҳҳои ИМА]] |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #e9edc9; |groupstyle = background: #e9edc9; |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Делавэр|Делавэр]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Джорджия|Джорджия]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Теннессӣ|Теннессӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Каролинаи Ҷанубӣ|Каролинаи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Рӯйхатҳои фурудгоҳҳои ИМА]] }} }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба ИМА]] </noinclude> l4ymr3hlfvj59yqq77dcszq1d4qle6v 1493712 1493667 2026-11-11T22:44:45Z Zosya95 54344 1493712 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | сарлавҳа = {{Парчам|ИМА|танҳо=ҳа}} [[Феҳристи фурудгоҳҳои ИМА|Фурудгоҳҳои ИМА]] |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #e9edc9; |groupstyle = background: #e9edc9; |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Делавэр|Делавэр]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Джорджия|Джорджия]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Теннессӣ|Теннессӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Каролинаи Ҷанубӣ|Каролинаи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Рӯйхатҳои фурудгоҳҳои ИМА]] }} }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба ИМА]] </noinclude> owsro2vgp57cibe21yrtufwnm1a31q5 1493713 1493712 2026-11-11T22:45:05Z Zosya95 54344 1493713 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои ИМА |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | сарлавҳа = {{Расми парчам|ИМА}} [[Феҳристи фурудгоҳҳои ИМА|Фурудгоҳҳои ИМА]] |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #e9edc9; |groupstyle = background: #e9edc9; |сарлавҳа1 = Иёлот |феҳрист1 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айдаҳо|Айдаҳо]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Айова|Айова]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Алабама|Алабама]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аляска|Аляска]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Аризона|Аризона]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Арканзас|Арканзас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вайоминг|Вайоминг]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вашингтон|Вашингтон]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Вермонт|Вермонт]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Виргиния|Вирҷиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Висконсин|Висконсин]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Гавайи|Ҳавайӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Делавэр|Делавэр]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Джорджия|Джорджия]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Западная Виргиния|Западная Виргиния]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Иллинойс|Иллинойс]] * [[Список аэропортов штата Индиана|Индиана]] * [[Список аэропортов штата Калифорния|Калифорния]] * [[Список аэропортов штата Канзас|Канзас]] * [[Список аэропортов штата Кентукки|Кентукки]] * [[Список аэропортов штата Колорадо|Колорадо]] * [[Список аэропортов штата Коннектикут|Коннектикут]] * [[Список аэропортов штата Луизиана|Луизиана]] * [[Список аэропортов штата Массачусетс|Массачусетс]] * [[Список аэропортов штата Миннесота|Миннесота]] * [[Список аэропортов штата Миссисипи|Миссисипи]] * [[Список аэропортов штата Миссури|Миссури]] * [[Список аэропортов штата Мичиган|Мичиган]] * [[Список аэропортов штата Монтана|Монтана]] * [[Список аэропортов штата Мэн|Мэн]] * [[Список аэропортов штата Мэриленд|Мэриленд]] * [[Список аэропортов штата Небраска|Небраска]] * [[Список аэропортов штата Невада|Невада]] * [[Список аэропортов штата Нью-Джерси|Нью-Джерси]] * [[Список аэропортов штата Нью-Йорк|Нью-Йорк]] * [[Список аэропортов штата Нью-Мексико|Нью-Мексико]] * [[Список аэропортов штата Нью-Гэмпшир|Нью-Гэмпшир]] * [[Список аэропортов штата Огайо|Огайо]] * [[Список аэропортов штата Оклахома|Оклахома]] * [[Список аэропортов штата Орегон|Орегон]] * [[Список аэропортов штата Пенсильвания|Пенсильвания]] * [[Список аэропортов штата Род-Айленд|Род-Айленд]] * [[Список аэропортов штата Северная Дакота|Северная Дакота]] * [[Список аэропортов штата Северная Каролина|Северная Каролина]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Теннессӣ|Теннессӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Техас|Техас]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Флорида|Флорида]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Южная Дакота|Южная Дакота]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Каролинаи Ҷанубӣ|Каролинаи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои иёлати Юта|Юта]] |сарлавҳа2 = [[Островные территории США|Островные территории]] |феҳрист2 = * [[Список аэропортов Американских Виргинских Островов|Виргинские Острова]] * [[Список аэропортов Американского Самоа|Восточное Самоа]] * [[Список аэропортов Гуама|Гуам]] * [[Список аэропортов Пуэрто-Рико|Пуэрто-Рико]] * [[Список аэропортов Северных Марианских Островов|Северные Марианские Острова]] }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Рӯйхатҳои фурудгоҳҳои ИМА]] }} }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|ИМА]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба ИМА]] </noinclude> pruug34e5vvw3l94pn1ha37k05u1n46 14 334905 1493644 2026-11-11T18:40:19Z Zosya95 54344 Саҳифаи холӣ эҷод шуд 1493644 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 14 334906 1493645 2026-11-11T18:40:57Z Zosya95 54344 Саҳифаи холӣ эҷод шуд 1493645 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1493647 1493645 2026-11-11T18:45:14Z Zosya95 54344 1493647 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:ИМА]] b4oor0y2jrfrohd32s38thb4e3zyirk 0 334907 1493648 2026-11-11T18:53:41Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1381755469|List of airports in the United States]]" сохта шудааст 1493648 wikitext text/x-wiki == Аз рӯи иёлат == == Фурудгоҳҳои асосӣ == [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] m5jxnefm7ivllm3nm2jqvd3fkvyott4 1493650 1493648 2026-11-11T18:56:18Z Zosya95 54344 1493650 wikitext text/x-wiki == Аз рӯи иёлат == {{colbegin}} * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Алабама]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Alaska]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Arizona]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Arkansas]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои California]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Colorado]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Connecticut]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Delaware]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Florida]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Georgia (U.S. state)|Рӯйхати фурудгоҳҳои Georgia]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Hawaii]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Idaho]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Illinois]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Indiana]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Iowa]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Kansas]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Kentucky]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Louisiana]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Maine]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Maryland]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Massachusetts]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Michigan]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Minnesota]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Mississippi]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Missouri]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Montana]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Nebraska]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Nevada]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои New Hampshire]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои New Jersey]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои New Mexico]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои New York (state)|Рӯйхати фурудгоҳҳои New York]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои North Carolina]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои North Dakota]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Ohio]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Oklahoma]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Oregon]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Pennsylvania]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Rhode Island]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои South Carolina]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои South Dakota]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Tennessee]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Texas]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Utah]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Vermont]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Virginia]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Washington (state)|Рӯйхати фурудгоҳҳои Washington]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои West Virginia]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Wisconsin]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Wyoming]] {{colend}} ===Overseas territories=== {{colbegin}} * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои American Samoa]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Guam]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои the Northern Mariana Islands]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Puerto Rico]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои United States Virgin Islands]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои United States minor islands]] {{colend}} == Фурудгоҳҳои асосӣ == [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] 0cryv05sqjw8ozxxg1vrqi5z8qii2fk 1493714 1493650 2026-11-11T22:45:28Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Рӯйхати фурудгоҳҳои ИМА]] to [[Феҳристи фурудгоҳҳои ИМА]] 1493650 wikitext text/x-wiki == Аз рӯи иёлат == {{colbegin}} * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Алабама]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Alaska]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Arizona]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Arkansas]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои California]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Colorado]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Connecticut]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Delaware]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Florida]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Georgia (U.S. state)|Рӯйхати фурудгоҳҳои Georgia]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Hawaii]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Idaho]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Illinois]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Indiana]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Iowa]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Kansas]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Kentucky]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Louisiana]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Maine]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Maryland]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Massachusetts]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Michigan]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Minnesota]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Mississippi]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Missouri]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Montana]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Nebraska]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Nevada]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои New Hampshire]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои New Jersey]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои New Mexico]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои New York (state)|Рӯйхати фурудгоҳҳои New York]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои North Carolina]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои North Dakota]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Ohio]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Oklahoma]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Oregon]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Pennsylvania]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Rhode Island]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои South Carolina]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои South Dakota]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Tennessee]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Texas]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Utah]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Vermont]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Virginia]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Washington (state)|Рӯйхати фурудгоҳҳои Washington]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои West Virginia]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Wisconsin]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Wyoming]] {{colend}} ===Overseas territories=== {{colbegin}} * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои American Samoa]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Guam]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои the Northern Mariana Islands]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Puerto Rico]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои United States Virgin Islands]] * [[Рӯйхати фурудгоҳҳои United States minor islands]] {{colend}} == Фурудгоҳҳои асосӣ == [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] 0cryv05sqjw8ozxxg1vrqi5z8qii2fk 3 334908 1493654 2026-11-11T19:03:10Z Абдусаломзода Мирзошариф Муҳаббат 147905 Саҳифаи нав: Рӯйхати корҳои илмию эҷодии Барандаи Ҷоизаи Раиси шаҳри Душанбе барои олимон ва муҳаққиқони ҷавон дар соли 2026 Абдусаломзода Мирзошариф Муҳаббат Монография: [1-М] Абдусаломов М.М. Дастурамали меъёрии ҳуқуқии миллӣ ва байналмилалӣ дар самти ҳифз ва истифодаи... 1493654 wikitext text/x-wiki Рӯйхати корҳои илмию эҷодии Барандаи Ҷоизаи Раиси шаҳри Душанбе барои олимон ва муҳаққиқони ҷавон дар соли 2026 Абдусаломзода Мирзошариф Муҳаббат Монография: [1-М] Абдусаломов М.М. Дастурамали меъёрии ҳуқуқии миллӣ ва байналмилалӣ дар самти ҳифз ва истифодаи мероси таърихию фарҳангӣ [Матн] /М.М. Абдусаломов – Душанбе: Истеъдод, 2022. – 206с. [2-М] Абдусаломов М.М., Зоирхони О. Аз таҳия то татбиқи “Барномаи давлатии ҳифзи мероси таърихию фарҳангӣ барои солҳои 2021-2025 (давраи аз соли 2021 то соли 2023) [Матн] /М.М. Абдусаломов, О. Зоирхони – Душанбе: Ирфон, 2023. – 87с. [3-М] Абдусаломов М.М. Саидзода С.С. Абдураҳмонов М.С. Маҷмуаи мақолаҳои Конференсияи ҷумҳуриявӣ таҳти унвони “Осорхона: масъалаҳо ва самтҳои афзалиятноки он дар замони муосир” [Матн] /М.М. Абдусаломов, С.С. Саидзода, М.С. Абдураҳмонов – Душанбе: “Шарқи Озод”, 2024. – 128 с. [4-М] Абдусаломов М.М. Саидзода С.С. Мероси таърихию фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Феҳристи ЮНЕСКО” [Матн] /М.М. Абдусаломов, С.С. Саидзода – Душанбе: Истеъдод, 2025. – 405с. [5-М] Абдусаломзода М.М. Дастури таълимию методӣ аз фанни “Ҳуқуқи фарҳангӣ” [Матн] /М.М. Абдусаломзода – Душанбе: Бебок, 2025. – 180с. (дар чоп қарор дорад). Мақолаҳои илмие, ки дар маҷаллаҳои тақризшавандаи Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон чоп шудаанд: [6-М] Абдусаломов М.М. Ҳамкориҳои фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ЮНЕСКО: дастовард, мушкилот ва дурнамо [Матн] /М.М. Абдусаломов //Осиё ва Аврупо – 2024. №270/м. [7-М] Раҳмонзода А.Ш., Абдусаломов М.М. Ҷанбаҳои асосии ҳамкории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти мероси таърихӣ ва фарҳангӣ [Матн] /А.Ш. Раҳмонзода, М.М. Абдусаломов //Вестник Таджикского национального университета – 2024. №12. С. 56-63. [8-М] Абдусаломов М.М. Ҳамкории фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ЮНЕСКО дар бахши мероси фарҳангӣ: дирӯз, имрӯз ва оянда [Матн] /М.М. Абдусаломов //Паёми Донишгоҳи омӯзгорӣ– 2025. [9-М] Сайидзода З.Ш., Абдусаломов М.М. Марҳилаи нави рушди ҳамкорӣ бо ЮНЕСКО дар бахши мероси фарҳангӣ [Матн] /З.Ш.Сайидзода, М.М. Абдусаломов //Осиё ва Аврупо – 2025. [10-М] Абдусаломов М.М., Сафарзода У.М. Арзиши умумибашарии мероси хаттии тоҷикон ва ворид намудани он ба Феҳристи “Хотираи Ҷаҳон” – и ЮНЕСКО [Матн] /М.М. Абдусаломов, У.М.Сафарзода //Осиё ва Аврупо – 2025. Мақолаҳои илмие, ки дар нашрияҳои дигар чоп шудаанд: [11-М] Абдусаломов М.М. Мероси хаттии тоҷикон ва ва феҳристи мероси “Хотираи ҷаҳон” [Матн] М.М. Абдусаломов // Маҷмуаи мақолаҳои Конференсияи ҷумҳуриявӣ таҳти унвони “Осорхона: масъалаҳо ва самтҳои афзалиятноки он дар замони муосир” – Душанбе: “Шарқи Озод”, 2024. – С. 4–10. [12-М] Абдусаломов М.М. Марҳилаи нави рушд дар ҳамкорӣ бо ЮНЕСКО вобаста ба мероси фарҳангӣ [Матн] М.М. Абдусаломов // Мероси ниёгон ” – Душанбе: “Дониш”, 2024. – С. 23–25. [13-М] Абдусаломов М.М. Мақоми осорхонаҳо дар самти ҳамкорӣ бо ЮНЕСКО ва ҷаҳоникунонии мероси таърихию фарҳангӣ [Матн] М.М. Абдусаломов // Маҷмуаи мақолаҳои Конференсияи ҷумҳуриявӣ таҳти унвони “Ҳифз ва муаррифии мероси таърихию фарҳангӣ дар осорхонаҳо” – Душанбе: “Шарқи Озод”, 2025. – С. 10–14. [14-М] Абдусаломзода М.М. Арзишҳои тамаддунӣ дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [Матн] М.М. Абдусаломзода // Садои Шарқ, 2026. С. 5–10. Таълифи барномаи телевизионӣ доир ба мавзуи мероси умумиҷаҳонии тоҷикон: [15-М] Таҳия ва таълифи барномаи телевизионӣ (филми ҳуҷҷатӣ) таҳти унвони “Мероси ҷаҳонии тоҷикон” бо муаллифии Абдусаломзода М.М. дар ҳамкорӣ бо Телевизиони Тоҷикистон. 2026. Дар ҳаҷми 55 дақиқа. 5 маротиба дар телевизион намоиш дода шуда, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ба таври васеъ паҳн карда шудааст. Маҳфилҳои илмӣ [16-М] Абдусаломзода Мирзошариф Муҳаббат тибқи талаботи Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли 2021 инҷониб дар Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода ба ҳайси ҳамкор ҳамчун омӯзгор кору фаъолият намуда, ҳамзамон, маҳфили илмию маърифатиро таҳти унвони “Маърифати фарҳангӣ” ташкил кардааст. Маҳфили мазкур ҳар ҳафта бо иштироки устодон, коршиносон, мутахассисон ва ҳузури васеи донишҷӯён баргузор карда мешавад. Таҳияи Барномаҳои давлатӣ: [17-М] Инчунин Абдусаломзода Мирзошариф Муҳаббат муаллиф ва таҳиякунандаи “Барномаи давлатии ҳифз ва истифодаи мероси таърихию фарҳангӣ барои солҳои 2021-2025” мебошад, ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 01.05.2020, №253 қабул ва тасдиқ шуда, давоми панҷ сол иҷро гардид. Таҳияи парвандаҳои номинатсионӣ барои ба Феҳристи мероси фарҳанги умумиҷаҳонии ЮНЕСКО сабт намудани ёдгориҳои таърихии Тоҷикистон Абдусаломзода Мирзошариф Муҳаббат муаллифи парвандаи 20 (бист) адад ёдгориҳои таърихию фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ки маҳз бо талошҳо ӯ омода гардида, солҳои 2023 ва 2025 ба Феҳристи мероси фарҳанги умумиҷаҳонии ЮНЕСКО сабт карда шудаанд, ки ба ин восита нуфузи кишвар дар арсаи ҷаҳонӣ ҳамчун давлати соҳибтамаддун боло рафт. Дар зарфи 35 соли истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамагӣ 21 ёдгории таърихию фарҳангӣ ба рӯйхати мазкур ворид шудааст, ки 20 адади онро бевосита Абдусаломзода М.М. пешбарӣ кардааст. Ёдгориҳои мазкур инҳо мебошанд: Долони “Зарафшон-Қароқум” – Шоҳроҳи Бузурги Абрешим: Қалъаи Ҳисорак (ноҳияи Куҳистони Мастчоҳ соли 2023); Қалъаи Қум (ноҳияи Айнӣ соли 2023); Қалъаи Муғ (ноҳияи Айнӣ соли 2023); Гардани Ҳисор (ноҳияи Айнӣ соли 2023); Панҷакенти Қадим (шаҳри Панҷакент соли 2023); Мақбараи Хоҷа Муҳаммади Башоро (шаҳри Панҷакент соли 2023); Низоми обёрикунии Токсанкорез (шаҳри Панҷакент соли 2023); Тали Хамтуда (шаҳри Панҷакент соли 2023); Шаҳраки бостонии Санҷаршоҳ (шаҳри Панҷакент соли 2023); Долони Хуттали Қадим: Мақбараи Мавлоно Тоҷиддин (ноҳияи Данғара соли 2025); Шаҳраки бостонии Золи Зар (ноҳияи Данғара соли 2025); Қалъаи Ҳулбук (ноҳияи Восеъ соли 2025); Манзаратеппа (ноҳияи Восеъ соли 2025); Шаҳристони Ҳулбук (ноҳияи Восеъ соли 2025); Золи Зар (ноҳияи Фархор соли 2025); Корвонсаройи Тоҳир (ноҳияи Фархор соли 2025); Шаҳртеппа (ноҳияи Фархор соли 2025); Дайри Буддоии Хишттеппа (ноҳияи Ховалинг соли 2025); Дайри Буддоии Аҷинатеппа (ноҳияи Вахш соли 2025); Шаҳраки Ҳалевард (ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ соли 2025). ЭЗОҲ: Абдусаломзода Мирзошариф Муҳаббат дар мавзӯи “Ҳамкориҳои фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ЮНЕСКО дар самти ҳифз ва истифодаи мероси таърихию фарҳангӣ” корҳои илмию таҳқиқотиро анҷом дода, дар робита ба ин беш аз 400 мақолаҳои илмию оммавии дигар таҳия ва табъ расонидааст. Рисолаи илмии мавсуф аз пешдифоъ гузашта, дар назар аст моҳи сентябри соли ҷорӣ ҳимояи он баргзор карда шавад. 669qt4qjiasdme5wq91q6wg27rgacgb 10 334909 1493661 2026-11-11T19:30:31Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Сербия |title = {{Парчами Сербия}} [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Сербия|Фурудгоҳҳои Сербия]] |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #e9edc9; |groupstyle = background: #e9edc9; |group1 = International |list1 = {{Navbox|child |group1 = Major |list1 = * [[Belgrade Nikola Tesla Airport|Belgrade]] |group2 = Minor |l... 1493661 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Сербия |title = {{Парчами Сербия}} [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Сербия|Фурудгоҳҳои Сербия]] |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #e9edc9; |groupstyle = background: #e9edc9; |group1 = International |list1 = {{Navbox|child |group1 = Major |list1 = * [[Belgrade Nikola Tesla Airport|Belgrade]] |group2 = Minor |list2 = * [[Morava Airport|Kraljevo-Morava]] * [[Niš Constantine the Great Airport|Niš]] }} |group3 = Unscheduled |list3 = * [[Rosulje Airport|Kruševac-Rosulje]] * [[Ponikve Airport|Užice-Ponikve]] |group4 = Military |list4 = * [[Batajnica Air Base]] * [[Morava Airport#Lađevci Air Base|Lađevci Air Base]] * [[Niš Constantine the Great Airport#Niš Air Base|Niš Air Base]] |group5 = Airfields |list5 = * [[Lisičji Jarak Airfield|Belgrade-Lisičji Jarak]] * [[Progar Airstrip|Belgrade-Progar]] * [[Zemun Polje Airfield|Belgrade-Zemun Polje]] * [[Bor Airfield|Bor]] * [[Preljina Airfield|Čačak]] * [[Jagodina Airfield|Jagodina]] * [[Kikinda Airfield|Kikinda]] * [[Kostolac Airfield|Požarevac]] * [[Kraljevo Airfield|Kraljevo]] * [[Leskovac Airfield|Leskovac]] * [[Novi Sad Airfield|Novi Sad]] * [[Pančevo Airfield|Pančevo]] * [[Paraćin Airfield|Paraćin]] * [[Smederevo Airfield|Smederevo]] * [[Smederevska Palanka Airfield|Smederevska Palanka]] * [[Sremska Mitrovica Airfield|Sremska Mitrovica]] * [[Subotica Airfield|Subotica]] * [[Trstenik Airfield|Trstenik]] * [[Valjevo Airfield|Valjevo]] * [[Vršac Airfield|Vršac]] * [[Zrenjanin Airfield|Zrenjanin]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои Сербия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|Сербия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба Сербия]] </noinclude> 9nbepcmdeidx0zslmd0yhod353li44e 1493673 1493661 2026-11-11T19:55:02Z Zosya95 54344 1493673 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Сербия |title = {{Парчами Сербия}} [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Сербия|Фурудгоҳҳои Сербия]] |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #e9edc9; |groupstyle = background: #e9edc9; |гурӯҳ1 = International |list1 = {{Navbox|child |гурӯҳ1 = Major |list1 = * [[Belgrade Nikola Tesla Airport|Belgrade]] |гурӯҳ2 = Minor |list2 = * [[Morava Airport|Kraljevo-Morava]] * [[Niš Constantine the Great Airport|Niš]] }} |гурӯҳ3 = Unscheduled |list3 = * [[Rosulje Airport|Kruševac-Rosulje]] * [[Ponikve Airport|Užice-Ponikve]] |гурӯҳ4 = Military |list4 = * [[Batajnica Air Base]] * [[Morava Airport#Lađevci Air Base|Lađevci Air Base]] * [[Niš Constantine the Great Airport#Niš Air Base|Niš Air Base]] |гурӯҳ5 = Airfields |list5 = * [[Lisičji Jarak Airfield|Belgrade-Lisičji Jarak]] * [[Progar Airstrip|Belgrade-Progar]] * [[Zemun Polje Airfield|Belgrade-Zemun Polje]] * [[Bor Airfield|Bor]] * [[Preljina Airfield|Čačak]] * [[Jagodina Airfield|Jagodina]] * [[Kikinda Airfield|Kikinda]] * [[Kostolac Airfield|Požarevac]] * [[Kraljevo Airfield|Kraljevo]] * [[Leskovac Airfield|Leskovac]] * [[Novi Sad Airfield|Novi Sad]] * [[Pančevo Airfield|Pančevo]] * [[Paraćin Airfield|Paraćin]] * [[Smederevo Airfield|Smederevo]] * [[Smederevska Palanka Airfield|Smederevska Palanka]] * [[Sremska Mitrovica Airfield|Sremska Mitrovica]] * [[Subotica Airfield|Subotica]] * [[Trstenik Airfield|Trstenik]] * [[Valjevo Airfield|Valjevo]] * [[Vršac Airfield|Vršac]] * [[Zrenjanin Airfield|Zrenjanin]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои Сербия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|Сербия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба Сербия]] </noinclude> bhi311es3dh6izi8ciy89380rnc4qi4 14 334910 1493662 2026-11-11T19:32:14Z Zosya95 54344 Саҳифаи холӣ эҷод шуд 1493662 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 14 334911 1493668 2026-11-11T19:48:01Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{main|Рӯйхати фурудгоҳҳои ИМА}} 1493668 wikitext text/x-wiki {{main|Рӯйхати фурудгоҳҳои ИМА}} deavow94daf0k8fibz3ywsc2akg9i8z 1493669 1493668 2026-11-11T19:49:08Z Zosya95 54344 1493669 wikitext text/x-wiki {{Portal|ИМА}} {{main|Рӯйхати фурудгоҳҳои ИМА}} 6wvy4mpku88r7lv57cx1qgzxw1gbw6v 1493670 1493669 2026-11-11T19:49:49Z Zosya95 54344 1493670 wikitext text/x-wiki {{Portal|ИМА}} {{main|Рӯйхати фурудгоҳҳои ИМА}} [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] g0bwzme27akrc9kl3978h90mko31tsl 10 334912 1493674 2026-11-11T20:00:15Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолии Австралия |title = [[Акс:Flag of the Northern Territory.svg|22px|Парчами Қаламрави Шимолӣ]] [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ|Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолии Австралия]] |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |синфи_бадан = hlist |саб... 1493674 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолии Австралия |title = [[Акс:Flag of the Northern Territory.svg|22px|Парчами Қаламрави Шимолӣ]] [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ|Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолии Австралия]] |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #ccd5ae; |groupstyle = background: #ccd5ae; |гурӯҳ1 = Фурудгоҳҳои умумӣ |феҳрист1 = * [[Фурудгоҳи Алис-Спрингс|Алис-Спрингс]] * [[Фурудгоҳи Айерс-Рок|Айерс-Рок]] * [[Фурудгоҳи Батурст Айленд|Батурст Айленд]] * [[Фурудгоҳи Борролула|Борролула]] * [[Фурудгоҳи Крокер-Айленд|Крокер-Айленд]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Дарвин|Дарвин]] * [[Фурудгоҳи Элчо-Айленд|Элчо-Айленд]] * [[Фурудгоҳи Гарден-Пойнт|Гарден-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Гов|Гов]] * [[Фурудгоҳи Грут-Айлендт|Грут-Айлендт]] * [[Фурудгоҳи Ҳукер-Крик|Ҳукер-Крик]] * [[Фурудгоҳи Калкгурунг|Калкгурунг]] * [[Фурудгоҳи Лейк-Эвелла|Лейк-Эвелла]] * [[Фурудгоҳи Манингрида|Манингрида]] * [[Фурудгоҳи Милингимби|Милингимби]] * [[Фурудгоҳи Нгукурр|Нгукурр]] * [[Фурудгоҳи Нумбулвар|Нумбулвар]] * [[Фурудгоҳи Оэнпелли|Оэнпелли]] * [[Фурудгоҳи Порт-Китс|Порт-Китс]] * [[Фурудгоҳи Рамингининг|Рамингининг]] * [[Фурудгоҳи Смит-Пойнт|Смит-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Снейк-Бей|Снейк-Бей]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ|Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ]] * [[Фурудгоҳи Теннант-Крик|Теннант-Крик]] * [[Фурудгоҳи Ти-Три|Ти-Три]] * [[Фурудгоҳи Юендуму|Юендуму]] |гурӯҳ2 = Фурудгоҳҳои хусусӣ |феҳрист2 = * [[Фурудгоҳи Эмкейти|Эмкейти]] * [[Фурудгоҳи Ҷабиру|Ҷабиру]] * [[Фурудгоҳи кони Макартур-Ривер|Макартур-Ривер]] * [[Фурудгоҳи Гранитс|Гранитс]] * [[Фурудгоҳи Виктория-Ривер-Даунс|Виктория-Ривер-Даунс]] |гурӯҳ3 = Фурудгоҳҳои низомӣ |феҳрист3 = * [[Пойгоҳи ҳавоии Дарвин|Дарвин]] * [[Пойгоҳи ҳавоии Тиндал|Тиндал]] |гурӯҳ4 = Фурудгоҳҳои собиқ |феҳрист4 = * [[Фурудгоҳи Бачелор|Бачелор]] * [[Фурудгоҳи Кумали-Крик|Кумали-Крик]] * [[Фурудгоҳи Дейли-Уотерс|Дейли-Уотерс]] * [[Фурудгоҳи Фентон|Фентон]] * [[Фурудгоҳи Горри|Горри]] * [[Фурудгоҳи Гулд|Гулд]] * [[Фурудгоҳи Ҳюз|Ҳюз]] * [[Фурудгоҳи Кэтрин|Кэтрин]] * [[Фурудгоҳи Ливингстон|Ливингстон]] * [[Фурудгоҳи Лонг|Лонг]] * [[Фурудгоҳи Макдоналд|Макдоналд]] * [[Фурудгоҳи Манбуллу|Манбуллу]] * [[Фурудгоҳи Парап|Парап]] * [[Фурудгоҳи Пелл|Пелл]] * [[Фурудгоҳи Пайн-Крик|Пайн-Крик]] * [[Фурудгоҳи Саттлер|Саттлер]] * [[Фурудгоҳи Штраус|Штраус]] |гурӯҳ5 = Мавзӯъҳои марбут |феҳрист5 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Уэлси Нави Ҷанубӣ|Уэлси Нави Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Квинсленд|Квинсленд]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ҷанубӣ|Австралияи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Тасмания|Тасмания]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Виктория|Виктория]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ғарбӣ|Австралияи Ғарбӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои қаламравҳои Австралия|Қаламравҳои Австралия]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои Австралия|Қаламрави Шимолӣ]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба Қаламрави Шимолии Австралия]] </noinclude> coa9i5ys0dgol6lokckdafabkh1tpyy 1493675 1493674 2026-11-11T20:01:12Z Zosya95 54344 1493675 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолии Австралия |title = [[Акс:Flag of the Northern Territory.svg|22px|Парчами Қаламрави Шимолӣ]] [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ|Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолии Австралия]] |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #c9dbc3; |groupstyle = background: #c9dbc3; |гурӯҳ1 = Фурудгоҳҳои умумӣ |феҳрист1 = * [[Фурудгоҳи Алис-Спрингс|Алис-Спрингс]] * [[Фурудгоҳи Айерс-Рок|Айерс-Рок]] * [[Фурудгоҳи Батурст Айленд|Батурст Айленд]] * [[Фурудгоҳи Борролула|Борролула]] * [[Фурудгоҳи Крокер-Айленд|Крокер-Айленд]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Дарвин|Дарвин]] * [[Фурудгоҳи Элчо-Айленд|Элчо-Айленд]] * [[Фурудгоҳи Гарден-Пойнт|Гарден-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Гов|Гов]] * [[Фурудгоҳи Грут-Айлендт|Грут-Айлендт]] * [[Фурудгоҳи Ҳукер-Крик|Ҳукер-Крик]] * [[Фурудгоҳи Калкгурунг|Калкгурунг]] * [[Фурудгоҳи Лейк-Эвелла|Лейк-Эвелла]] * [[Фурудгоҳи Манингрида|Манингрида]] * [[Фурудгоҳи Милингимби|Милингимби]] * [[Фурудгоҳи Нгукурр|Нгукурр]] * [[Фурудгоҳи Нумбулвар|Нумбулвар]] * [[Фурудгоҳи Оэнпелли|Оэнпелли]] * [[Фурудгоҳи Порт-Китс|Порт-Китс]] * [[Фурудгоҳи Рамингининг|Рамингининг]] * [[Фурудгоҳи Смит-Пойнт|Смит-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Снейк-Бей|Снейк-Бей]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ|Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ]] * [[Фурудгоҳи Теннант-Крик|Теннант-Крик]] * [[Фурудгоҳи Ти-Три|Ти-Три]] * [[Фурудгоҳи Юендуму|Юендуму]] |гурӯҳ2 = Фурудгоҳҳои хусусӣ |феҳрист2 = * [[Фурудгоҳи Эмкейти|Эмкейти]] * [[Фурудгоҳи Ҷабиру|Ҷабиру]] * [[Фурудгоҳи кони Макартур-Ривер|Макартур-Ривер]] * [[Фурудгоҳи Гранитс|Гранитс]] * [[Фурудгоҳи Виктория-Ривер-Даунс|Виктория-Ривер-Даунс]] |гурӯҳ3 = Фурудгоҳҳои низомӣ |феҳрист3 = * [[Пойгоҳи ҳавоии Дарвин|Дарвин]] * [[Пойгоҳи ҳавоии Тиндал|Тиндал]] |гурӯҳ4 = Фурудгоҳҳои собиқ |феҳрист4 = * [[Фурудгоҳи Бачелор|Бачелор]] * [[Фурудгоҳи Кумали-Крик|Кумали-Крик]] * [[Фурудгоҳи Дейли-Уотерс|Дейли-Уотерс]] * [[Фурудгоҳи Фентон|Фентон]] * [[Фурудгоҳи Горри|Горри]] * [[Фурудгоҳи Гулд|Гулд]] * [[Фурудгоҳи Ҳюз|Ҳюз]] * [[Фурудгоҳи Кэтрин|Кэтрин]] * [[Фурудгоҳи Ливингстон|Ливингстон]] * [[Фурудгоҳи Лонг|Лонг]] * [[Фурудгоҳи Макдоналд|Макдоналд]] * [[Фурудгоҳи Манбуллу|Манбуллу]] * [[Фурудгоҳи Парап|Парап]] * [[Фурудгоҳи Пелл|Пелл]] * [[Фурудгоҳи Пайн-Крик|Пайн-Крик]] * [[Фурудгоҳи Саттлер|Саттлер]] * [[Фурудгоҳи Штраус|Штраус]] |гурӯҳ5 = Мавзӯъҳои марбут |феҳрист5 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Уэлси Нави Ҷанубӣ|Уэлси Нави Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Квинсленд|Квинсленд]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ҷанубӣ|Австралияи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Тасмания|Тасмания]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Виктория|Виктория]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ғарбӣ|Австралияи Ғарбӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои қаламравҳои Австралия|Қаламравҳои Австралия]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои Австралия|Қаламрави Шимолӣ]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба Қаламрави Шимолии Австралия]] </noinclude> mx64ic6ax93n1csoy6v28liuxs3hx2a 1493677 1493675 2026-11-11T20:08:44Z Zosya95 54344 1493677 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолии Австралия |title = [[Акс:Flag of the Northern Territory.svg|22px|Парчами Қаламрави Шимолӣ]] [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ|Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ]] |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #c9dbc3; |groupstyle = background: #c9dbc3; |гурӯҳ1 = Фурудгоҳҳои умумӣ |феҳрист1 = * [[Фурудгоҳи Алис-Спрингс|Алис-Спрингс]] * [[Фурудгоҳи Айерс-Рок|Айерс-Рок]] * [[Фурудгоҳи Батурст Айленд|Батурст Айленд]] * [[Фурудгоҳи Борролула|Борролула]] * [[Фурудгоҳи Крокер-Айленд|Крокер-Айленд]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Дарвин|Дарвин]] * [[Фурудгоҳи Элчо-Айленд|Элчо-Айленд]] * [[Фурудгоҳи Гарден-Пойнт|Гарден-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Гов|Гов]] * [[Фурудгоҳи Грут-Айлендт|Грут-Айлендт]] * [[Фурудгоҳи Ҳукер-Крик|Ҳукер-Крик]] * [[Фурудгоҳи Калкгурунг|Калкгурунг]] * [[Фурудгоҳи Лейк-Эвелла|Лейк-Эвелла]] * [[Фурудгоҳи Манингрида|Манингрида]] * [[Фурудгоҳи Милингимби|Милингимби]] * [[Фурудгоҳи Нгукурр|Нгукурр]] * [[Фурудгоҳи Нумбулвар|Нумбулвар]] * [[Фурудгоҳи Оэнпелли|Оэнпелли]] * [[Фурудгоҳи Порт-Китс|Порт-Китс]] * [[Фурудгоҳи Рамингининг|Рамингининг]] * [[Фурудгоҳи Смит-Пойнт|Смит-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Снейк-Бей|Снейк-Бей]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ|Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ]] * [[Фурудгоҳи Теннант-Крик|Теннант-Крик]] * [[Фурудгоҳи Ти-Три|Ти-Три]] * [[Фурудгоҳи Юендуму|Юендуму]] |гурӯҳ2 = Фурудгоҳҳои хусусӣ |феҳрист2 = * [[Фурудгоҳи Эмкейти|Эмкейти]] * [[Фурудгоҳи Ҷабиру|Ҷабиру]] * [[Фурудгоҳи кони Макартур-Ривер|Макартур-Ривер]] * [[Фурудгоҳи Гранитс|Гранитс]] * [[Фурудгоҳи Виктория-Ривер-Даунс|Виктория-Ривер-Даунс]] |гурӯҳ3 = Фурудгоҳҳои низомӣ |феҳрист3 = * [[Пойгоҳи ҳавоии Дарвин|Дарвин]] * [[Пойгоҳи ҳавоии Тиндал|Тиндал]] |гурӯҳ4 = Фурудгоҳҳои собиқ |феҳрист4 = * [[Фурудгоҳи Бачелор|Бачелор]] * [[Фурудгоҳи Кумали-Крик|Кумали-Крик]] * [[Фурудгоҳи Дейли-Уотерс|Дейли-Уотерс]] * [[Фурудгоҳи Фентон|Фентон]] * [[Фурудгоҳи Горри|Горри]] * [[Фурудгоҳи Гулд|Гулд]] * [[Фурудгоҳи Ҳюз|Ҳюз]] * [[Фурудгоҳи Кэтрин|Кэтрин]] * [[Фурудгоҳи Ливингстон|Ливингстон]] * [[Фурудгоҳи Лонг|Лонг]] * [[Фурудгоҳи Макдоналд|Макдоналд]] * [[Фурудгоҳи Манбуллу|Манбуллу]] * [[Фурудгоҳи Парап|Парап]] * [[Фурудгоҳи Пелл|Пелл]] * [[Фурудгоҳи Пайн-Крик|Пайн-Крик]] * [[Фурудгоҳи Саттлер|Саттлер]] * [[Фурудгоҳи Штраус|Штраус]] |гурӯҳ5 = Мавзӯъҳои марбут |феҳрист5 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Уэлси Нави Ҷанубӣ|Уэлси Нави Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Квинсленд|Квинсленд]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ҷанубӣ|Австралияи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Тасмания|Тасмания]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Виктория|Виктория]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ғарбӣ|Австралияи Ғарбӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои қаламравҳои Австралия|Қаламравҳои Австралия]] }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ]] }} }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои Австралия|Қаламрави Шимолӣ]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба Қаламрави Шимолии Австралия]] </noinclude> hvimipdq74crt183q9yku9itxi3jkrk 1493684 1493677 2026-11-11T20:25:32Z Zosya95 54344 1493684 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолии Австралия |title = [[Акс:Flag of the Northern Territory.svg|22px|Парчами Қаламрави Шимолӣ]] [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ|Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ]] |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #c9dbc3; |groupstyle = background: #c9dbc3; |гурӯҳ1 = Умумӣ |феҳрист1 = * [[Фурудгоҳи Алис-Спрингс|Алис-Спрингс]] * [[Фурудгоҳи Айерс-Рок|Айерс-Рок]] * [[Фурудгоҳи Батурст Айленд|Батурст Айленд]] * [[Фурудгоҳи Борролула|Борролула]] * [[Фурудгоҳи Крокер-Айленд|Крокер-Айленд]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Дарвин|Дарвин]] * [[Фурудгоҳи Элчо-Айленд|Элчо-Айленд]] * [[Фурудгоҳи Гарден-Пойнт|Гарден-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Гов|Гов]] * [[Фурудгоҳи Грут-Айлендт|Грут-Айлендт]] * [[Фурудгоҳи Ҳукер-Крик|Ҳукер-Крик]] * [[Фурудгоҳи Калкгурунг|Калкгурунг]] * [[Фурудгоҳи Лейк-Эвелла|Лейк-Эвелла]] * [[Фурудгоҳи Манингрида|Манингрида]] * [[Фурудгоҳи Милингимби|Милингимби]] * [[Фурудгоҳи Нгукурр|Нгукурр]] * [[Фурудгоҳи Нумбулвар|Нумбулвар]] * [[Фурудгоҳи Оэнпелли|Оэнпелли]] * [[Фурудгоҳи Порт-Китс|Порт-Китс]] * [[Фурудгоҳи Рамингининг|Рамингининг]] * [[Фурудгоҳи Смит-Пойнт|Смит-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Снейк-Бей|Снейк-Бей]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ|Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ]] * [[Фурудгоҳи Теннант-Крик|Теннант-Крик]] * [[Фурудгоҳи Ти-Три|Ти-Три]] * [[Фурудгоҳи Юендуму|Юендуму]] |гурӯҳ2 = Хусусӣ |феҳрист2 = * [[Фурудгоҳи Эмкейти|Эмкейти]] * [[Фурудгоҳи Ҷабиру|Ҷабиру]] * [[Фурудгоҳи кони Макартур-Ривер|Макартур-Ривер]] * [[Фурудгоҳи Гранитс|Гранитс]] * [[Фурудгоҳи Виктория-Ривер-Даунс|Виктория-Ривер-Даунс]] |гурӯҳ3 = Низомӣ |феҳрист3 = * [[Пойгоҳи ҳавоии Дарвин|Дарвин]] * [[Пойгоҳи ҳавоии Тиндал|Тиндал]] |гурӯҳ4 = Фурудгоҳҳои собиқ |феҳрист4 = * [[Фурудгоҳи Бачелор|Бачелор]] * [[Фурудгоҳи Кумали-Крик|Кумали-Крик]] * [[Фурудгоҳи Дейли-Уотерс|Дейли-Уотерс]] * [[Фурудгоҳи Фентон|Фентон]] * [[Фурудгоҳи Горри|Горри]] * [[Фурудгоҳи Гулд|Гулд]] * [[Фурудгоҳи Ҳюз|Ҳюз]] * [[Фурудгоҳи Кэтрин|Кэтрин]] * [[Фурудгоҳи Ливингстон|Ливингстон]] * [[Фурудгоҳи Лонг|Лонг]] * [[Фурудгоҳи Макдоналд|Макдоналд]] * [[Фурудгоҳи Манбуллу|Манбуллу]] * [[Фурудгоҳи Парап|Парап]] * [[Фурудгоҳи Пелл|Пелл]] * [[Фурудгоҳи Пайн-Крик|Пайн-Крик]] * [[Фурудгоҳи Саттлер|Саттлер]] * [[Фурудгоҳи Штраус|Штраус]] |гурӯҳ5 = Мавзӯъҳои марбут |феҳрист5 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Уэлси Нави Ҷанубӣ|Уэлси Нави Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Квинсленд|Квинсленд]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ҷанубӣ|Австралияи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Тасмания|Тасмания]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Виктория|Виктория]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ғарбӣ|Австралияи Ғарбӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои қаламравҳои Австралия|Қаламравҳои Австралия]] }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ]] }} }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои Австралия|Қаламрави Шимолӣ]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба Қаламрави Шимолии Австралия]] </noinclude> erap2b4l2n85yzkerer8upts5m7slfi 1493698 1493684 2026-11-11T21:33:52Z Zosya95 54344 1493698 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолии Австралия |title = {{Парчам|Қаламрави Шимолӣ}} [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ|Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ]] |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #c9dbc3; |groupstyle = background: #c9dbc3; |гурӯҳ1 = Умумӣ |феҳрист1 = * [[Фурудгоҳи Алис-Спрингс|Алис-Спрингс]] * [[Фурудгоҳи Айерс-Рок|Айерс-Рок]] * [[Фурудгоҳи Батурст Айленд|Батурст Айленд]] * [[Фурудгоҳи Борролула|Борролула]] * [[Фурудгоҳи Крокер-Айленд|Крокер-Айленд]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Дарвин|Дарвин]] * [[Фурудгоҳи Элчо-Айленд|Элчо-Айленд]] * [[Фурудгоҳи Гарден-Пойнт|Гарден-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Гов|Гов]] * [[Фурудгоҳи Грут-Айлендт|Грут-Айлендт]] * [[Фурудгоҳи Ҳукер-Крик|Ҳукер-Крик]] * [[Фурудгоҳи Калкгурунг|Калкгурунг]] * [[Фурудгоҳи Лейк-Эвелла|Лейк-Эвелла]] * [[Фурудгоҳи Манингрида|Манингрида]] * [[Фурудгоҳи Милингимби|Милингимби]] * [[Фурудгоҳи Нгукурр|Нгукурр]] * [[Фурудгоҳи Нумбулвар|Нумбулвар]] * [[Фурудгоҳи Оэнпелли|Оэнпелли]] * [[Фурудгоҳи Порт-Китс|Порт-Китс]] * [[Фурудгоҳи Рамингининг|Рамингининг]] * [[Фурудгоҳи Смит-Пойнт|Смит-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Снейк-Бей|Снейк-Бей]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ|Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ]] * [[Фурудгоҳи Теннант-Крик|Теннант-Крик]] * [[Фурудгоҳи Ти-Три|Ти-Три]] * [[Фурудгоҳи Юендуму|Юендуму]] |гурӯҳ2 = Хусусӣ |феҳрист2 = * [[Фурудгоҳи Эмкейти|Эмкейти]] * [[Фурудгоҳи Ҷабиру|Ҷабиру]] * [[Фурудгоҳи кони Макартур-Ривер|Макартур-Ривер]] * [[Фурудгоҳи Гранитс|Гранитс]] * [[Фурудгоҳи Виктория-Ривер-Даунс|Виктория-Ривер-Даунс]] |гурӯҳ3 = Низомӣ |феҳрист3 = * [[Пойгоҳи ҳавоии Дарвин|Дарвин]] * [[Пойгоҳи ҳавоии Тиндал|Тиндал]] |гурӯҳ4 = Фурудгоҳҳои собиқ |феҳрист4 = * [[Фурудгоҳи Бачелор|Бачелор]] * [[Фурудгоҳи Кумали-Крик|Кумали-Крик]] * [[Фурудгоҳи Дейли-Уотерс|Дейли-Уотерс]] * [[Фурудгоҳи Фентон|Фентон]] * [[Фурудгоҳи Горри|Горри]] * [[Фурудгоҳи Гулд|Гулд]] * [[Фурудгоҳи Ҳюз|Ҳюз]] * [[Фурудгоҳи Кэтрин|Кэтрин]] * [[Фурудгоҳи Ливингстон|Ливингстон]] * [[Фурудгоҳи Лонг|Лонг]] * [[Фурудгоҳи Макдоналд|Макдоналд]] * [[Фурудгоҳи Манбуллу|Манбуллу]] * [[Фурудгоҳи Парап|Парап]] * [[Фурудгоҳи Пелл|Пелл]] * [[Фурудгоҳи Пайн-Крик|Пайн-Крик]] * [[Фурудгоҳи Саттлер|Саттлер]] * [[Фурудгоҳи Штраус|Штраус]] |гурӯҳ5 = Мавзӯъҳои марбут |феҳрист5 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Уэлси Нави Ҷанубӣ|Уэлси Нави Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Квинсленд|Квинсленд]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ҷанубӣ|Австралияи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Тасмания|Тасмания]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Виктория|Виктория]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ғарбӣ|Австралияи Ғарбӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои қаламравҳои Австралия|Қаламравҳои Австралия]] }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ]] }} }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои Австралия|Қаламрави Шимолӣ]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба Қаламрави Шимолии Австралия]] </noinclude> 2ibu1stct7ioxefkuubuzb96id7ibp4 1493699 1493698 2026-11-11T21:34:12Z Zosya95 54344 1493699 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ |title = {{Парчам|Қаламрави Шимолӣ}} [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ|Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ]] |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #c9dbc3; |groupstyle = background: #c9dbc3; |гурӯҳ1 = Умумӣ |феҳрист1 = * [[Фурудгоҳи Алис-Спрингс|Алис-Спрингс]] * [[Фурудгоҳи Айерс-Рок|Айерс-Рок]] * [[Фурудгоҳи Батурст Айленд|Батурст Айленд]] * [[Фурудгоҳи Борролула|Борролула]] * [[Фурудгоҳи Крокер-Айленд|Крокер-Айленд]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Дарвин|Дарвин]] * [[Фурудгоҳи Элчо-Айленд|Элчо-Айленд]] * [[Фурудгоҳи Гарден-Пойнт|Гарден-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Гов|Гов]] * [[Фурудгоҳи Грут-Айлендт|Грут-Айлендт]] * [[Фурудгоҳи Ҳукер-Крик|Ҳукер-Крик]] * [[Фурудгоҳи Калкгурунг|Калкгурунг]] * [[Фурудгоҳи Лейк-Эвелла|Лейк-Эвелла]] * [[Фурудгоҳи Манингрида|Манингрида]] * [[Фурудгоҳи Милингимби|Милингимби]] * [[Фурудгоҳи Нгукурр|Нгукурр]] * [[Фурудгоҳи Нумбулвар|Нумбулвар]] * [[Фурудгоҳи Оэнпелли|Оэнпелли]] * [[Фурудгоҳи Порт-Китс|Порт-Китс]] * [[Фурудгоҳи Рамингининг|Рамингининг]] * [[Фурудгоҳи Смит-Пойнт|Смит-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Снейк-Бей|Снейк-Бей]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ|Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ]] * [[Фурудгоҳи Теннант-Крик|Теннант-Крик]] * [[Фурудгоҳи Ти-Три|Ти-Три]] * [[Фурудгоҳи Юендуму|Юендуму]] |гурӯҳ2 = Хусусӣ |феҳрист2 = * [[Фурудгоҳи Эмкейти|Эмкейти]] * [[Фурудгоҳи Ҷабиру|Ҷабиру]] * [[Фурудгоҳи кони Макартур-Ривер|Макартур-Ривер]] * [[Фурудгоҳи Гранитс|Гранитс]] * [[Фурудгоҳи Виктория-Ривер-Даунс|Виктория-Ривер-Даунс]] |гурӯҳ3 = Низомӣ |феҳрист3 = * [[Пойгоҳи ҳавоии Дарвин|Дарвин]] * [[Пойгоҳи ҳавоии Тиндал|Тиндал]] |гурӯҳ4 = Фурудгоҳҳои собиқ |феҳрист4 = * [[Фурудгоҳи Бачелор|Бачелор]] * [[Фурудгоҳи Кумали-Крик|Кумали-Крик]] * [[Фурудгоҳи Дейли-Уотерс|Дейли-Уотерс]] * [[Фурудгоҳи Фентон|Фентон]] * [[Фурудгоҳи Горри|Горри]] * [[Фурудгоҳи Гулд|Гулд]] * [[Фурудгоҳи Ҳюз|Ҳюз]] * [[Фурудгоҳи Кэтрин|Кэтрин]] * [[Фурудгоҳи Ливингстон|Ливингстон]] * [[Фурудгоҳи Лонг|Лонг]] * [[Фурудгоҳи Макдоналд|Макдоналд]] * [[Фурудгоҳи Манбуллу|Манбуллу]] * [[Фурудгоҳи Парап|Парап]] * [[Фурудгоҳи Пелл|Пелл]] * [[Фурудгоҳи Пайн-Крик|Пайн-Крик]] * [[Фурудгоҳи Саттлер|Саттлер]] * [[Фурудгоҳи Штраус|Штраус]] |гурӯҳ5 = Мавзӯъҳои марбут |феҳрист5 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Уэлси Нави Ҷанубӣ|Уэлси Нави Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Квинсленд|Квинсленд]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ҷанубӣ|Австралияи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Тасмания|Тасмания]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Виктория|Виктория]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ғарбӣ|Австралияи Ғарбӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои қаламравҳои Австралия|Қаламравҳои Австралия]] }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ]] }} }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои Австралия|Қаламрави Шимолӣ]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба Қаламрави Шимолии Австралия]] </noinclude> e53zlugmlksvyfwsucq9hatw02kon0m 1493723 1493699 2026-11-12T00:26:44Z Zosya95 54344 1493723 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ |title = {{Расми парчам|Қаламрави Шимолӣ}} [[Рӯйхати фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ|Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ]] |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |синфи_бадан = hlist |сабки_сарлавҳа = background: #c9dbc3; |groupstyle = background: #c9dbc3; |гурӯҳ1 = Умумӣ |феҳрист1 = * [[Фурудгоҳи Алис-Спрингс|Алис-Спрингс]] * [[Фурудгоҳи Айерс-Рок|Айерс-Рок]] * [[Фурудгоҳи Батурст Айленд|Батурст Айленд]] * [[Фурудгоҳи Борролула|Борролула]] * [[Фурудгоҳи Крокер-Айленд|Крокер-Айленд]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Дарвин|Дарвин]] * [[Фурудгоҳи Элчо-Айленд|Элчо-Айленд]] * [[Фурудгоҳи Гарден-Пойнт|Гарден-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Гов|Гов]] * [[Фурудгоҳи Грут-Айлендт|Грут-Айлендт]] * [[Фурудгоҳи Ҳукер-Крик|Ҳукер-Крик]] * [[Фурудгоҳи Калкгурунг|Калкгурунг]] * [[Фурудгоҳи Лейк-Эвелла|Лейк-Эвелла]] * [[Фурудгоҳи Манингрида|Манингрида]] * [[Фурудгоҳи Милингимби|Милингимби]] * [[Фурудгоҳи Нгукурр|Нгукурр]] * [[Фурудгоҳи Нумбулвар|Нумбулвар]] * [[Фурудгоҳи Оэнпелли|Оэнпелли]] * [[Фурудгоҳи Порт-Китс|Порт-Китс]] * [[Фурудгоҳи Рамингининг|Рамингининг]] * [[Фурудгоҳи Смит-Пойнт|Смит-Пойнт]] * [[Фурудгоҳи Снейк-Бей|Снейк-Бей]] * [[Фурудгоҳи Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ|Ҷазираи Гоулберни Ҷанубӣ]] * [[Фурудгоҳи Теннант-Крик|Теннант-Крик]] * [[Фурудгоҳи Ти-Три|Ти-Три]] * [[Фурудгоҳи Юендуму|Юендуму]] |гурӯҳ2 = Хусусӣ |феҳрист2 = * [[Фурудгоҳи Эмкейти|Эмкейти]] * [[Фурудгоҳи Ҷабиру|Ҷабиру]] * [[Фурудгоҳи кони Макартур-Ривер|Макартур-Ривер]] * [[Фурудгоҳи Гранитс|Гранитс]] * [[Фурудгоҳи Виктория-Ривер-Даунс|Виктория-Ривер-Даунс]] |гурӯҳ3 = Низомӣ |феҳрист3 = * [[Пойгоҳи ҳавоии Дарвин|Дарвин]] * [[Пойгоҳи ҳавоии Тиндал|Тиндал]] |гурӯҳ4 = Фурудгоҳҳои собиқ |феҳрист4 = * [[Фурудгоҳи Бачелор|Бачелор]] * [[Фурудгоҳи Кумали-Крик|Кумали-Крик]] * [[Фурудгоҳи Дейли-Уотерс|Дейли-Уотерс]] * [[Фурудгоҳи Фентон|Фентон]] * [[Фурудгоҳи Горри|Горри]] * [[Фурудгоҳи Гулд|Гулд]] * [[Фурудгоҳи Ҳюз|Ҳюз]] * [[Фурудгоҳи Кэтрин|Кэтрин]] * [[Фурудгоҳи Ливингстон|Ливингстон]] * [[Фурудгоҳи Лонг|Лонг]] * [[Фурудгоҳи Макдоналд|Макдоналд]] * [[Фурудгоҳи Манбуллу|Манбуллу]] * [[Фурудгоҳи Парап|Парап]] * [[Фурудгоҳи Пелл|Пелл]] * [[Фурудгоҳи Пайн-Крик|Пайн-Крик]] * [[Фурудгоҳи Саттлер|Саттлер]] * [[Фурудгоҳи Штраус|Штраус]] |гурӯҳ5 = Мавзӯъҳои марбут |феҳрист5 = * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Уэлси Нави Ҷанубӣ|Уэлси Нави Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Квинсленд|Квинсленд]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ҷанубӣ|Австралияи Ҷанубӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Тасмания|Тасмания]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Виктория|Виктория]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои Австралияи Ғарбӣ|Австралияи Ғарбӣ]] * [[Феҳристи фурудгоҳҳои қаламравҳои Австралия|Қаламравҳои Австралия]] }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Қаламрави Шимолӣ]] }} }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳҳои Австралия|Қаламрави Шимолӣ]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарии фурудгоҳ|Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ доир ба Қаламрави Шимолии Австралия]] </noinclude> grwgve9ikio62bg1r61tyv4hb386id7 14 334913 1493678 2026-11-11T20:09:17Z Zosya95 54344 Саҳифаи холӣ эҷод шуд 1493678 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 334914 1493681 2026-11-11T20:17:06Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: [[Акс:Flag of the Northern Territory.svg|{{{1|25px}}}|Парчами Қаламрави Шимолӣ]]<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Парчамҳои кишварҳо|Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Парчамҳои Австралия]] </noinclude> 1493681 wikitext text/x-wiki [[Акс:Flag of the Northern Territory.svg|{{{1|25px}}}|Парчами Қаламрави Шимолӣ]]<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Парчамҳои кишварҳо|Австралия]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Парчамҳои Австралия]] </noinclude> 6goa6j1fschn1cwps23uakz6bxr91h3 1493682 1493681 2026-11-11T20:19:10Z Zosya95 54344 1493682 wikitext text/x-wiki [[Акс:Flag of the Northern Territory.svg|{{{1|25px}}}|Парчами Қаламрави Шимолӣ]]<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Парчамҳои Австралия]] </noinclude> l2mf7scki4n4bfk02eyoci4w6g99766 1493689 1493682 2026-11-11T21:11:22Z Zosya95 54344 Ивазкунии саҳифа бо '{{Ҳазф}}' 1493689 wikitext text/x-wiki {{Ҳазф}} c3lr1ftldwkpfehlue2d4ak5qji7u9w 10 334915 1493697 2026-11-11T21:31:11Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Қаламрави Шимолӣ | flag alias = Flag of the Northern Territory.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} }} 1493697 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Қаламрави Шимолӣ | flag alias = Flag of the Northern Territory.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} }} ph8bljmujrklxqp6x29ob15ewjy72fl 0 334916 1493715 2026-11-11T22:45:28Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Рӯйхати фурудгоҳҳои ИМА]] to [[Феҳристи фурудгоҳҳои ИМА]] 1493715 wikitext text/x-wiki #равона [[Феҳристи фурудгоҳҳои ИМА]] chb0aaf5w2j7dy9japxdsfgepgvrrdr 1493716 1493715 2026-11-11T22:45:44Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Феҳристи фурудгоҳҳои ИМА]] 1493716 wikitext text/x-wiki {{ҳазф}} aclef2r3s0jq9p7rez10qt82e6p9usm 0 334917 1493821 2026-11-12T08:43:52Z Умар Ганиев 164088 Саҳифаи нав: '''Ғори Мачай''' — бошишгоҳи одамони ҷамоаи ибтидоӣ дар ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон. Ғори Мачай дар наздикии Кӯҳи Танг, дар соҳили рости д. Мачай ҷойгир буда, баландиаш 3,5–4 м, дарозиаш 8 м ва бараш 10 м аст. Бошишгоҳ аз ҷониби бостоншинос У. == Иқ... 1493821 wikitext text/x-wiki '''Ғори Мачай''' — бошишгоҳи одамони ҷамоаи ибтидоӣ дар ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон. Ғори Мачай дар наздикии Кӯҳи Танг, дар соҳили рости д. Мачай ҷойгир буда, баландиаш 3,5–4 м, дарозиаш 8 м ва бараш 10 м аст. Бошишгоҳ аз ҷониби бостоншинос У. == Иқтисод == Исломов таҳқиқ шуда (1970–71), ду қабати маскунӣ дорад: 1) давраи мезолит; 2) давраи охири мезолит ва ибтидои энеолит. Ғори Мачай бошишгоҳи моҳигирон ва шикорчиён буд. Олоти меҳнати бошандагони Ғори Мачай аз санг ва устухони ҳайвоноти ваҳшӣ сохта шуда буданд. Барои сохтани олоти шаклашон ҳандасӣ (доира, секунҷа, трапетсия), аслиҳаи дандонадор аз чақмоқсанг истифода мешуд. == Ёдгориҳо == Маъмулан устухони ҳайвонотро барои сохтани тиру пайкон ба кор мебурданд. Зимни ҳафриёт аз Ғори Мачай олоти аз чақмоқсанг сохташуда, оташдони сангӣ, устухонҳои бузи кӯҳӣ, хирс, сангпушт, оҳу, боқимондаи хокистар ва хӯрок ёфт гардиданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Мачай|5|муаллиф= Исломов У. Пещера Мачай. Ташкент. 1975. }} {{Тоҷикистон-нопурра}} inehs1emc2glvai3lv0cgolkcewis9h 1493822 1493821 2026-11-12T08:44:17Z Умар Ганиев 164088 1493822 wikitext text/x-wiki '''Ғори Мачай''' — бошишгоҳи одамони ҷамоаи ибтидоӣ дар ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон. Ғори Мачай дар наздикии Кӯҳи Танг, дар соҳили рости д. Мачай ҷойгир буда, баландиаш 3,5–4 м, дарозиаш 8 м ва бараш 10 м аст. Бошишгоҳ аз ҷониби бостоншинос У. == Иқтисод == Исломов таҳқиқ шуда (1970–71), ду қабати маскунӣ дорад: 1) давраи мезолит; 2) давраи охири мезолит ва ибтидои энеолит. Ғори Мачай бошишгоҳи моҳигирон ва шикорчиён буд. Олоти меҳнати бошандагони Ғори Мачай аз санг ва устухони ҳайвоноти ваҳшӣ сохта шуда буданд. Барои сохтани олоти шаклашон ҳандасӣ (доира, секунҷа, трапетсия), аслиҳаи дандонадор аз чақмоқсанг истифода мешуд. == Ёдгориҳо == Маъмулан устухони ҳайвонотро барои сохтани тиру пайкон ба кор мебурданд. Зимни ҳафриёт аз Ғори Мачай олоти аз чақмоқсанг сохташуда, оташдони сангӣ, устухонҳои бузи кӯҳӣ, хирс, сангпушт, оҳу, боқимондаи хокистар ва хӯрок ёфт гардиданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Мачай|5|муаллиф= Исломов У. Пещера Мачай. Ташкент. 1975. }} {{Тоҷикистон-нопурра}} 3ohyd92al9xblk7zsnqhsgxh1rboed5 1493898 1493822 2026-11-12T11:30:56Z Умар Ганиев 164088 1493898 wikitext text/x-wiki '''Ғори Мачай''' — бошишгоҳи одамони ҷамоаи ибтидоӣ дар ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон. Ғори Мачай дар наздикии Кӯҳи Танг, дар соҳили рости д. Мачай ҷойгир буда, баландиаш 3,5–4 м, дарозиаш 8 м ва бараш 10 м аст. Бошишгоҳ аз ҷониби бостоншинос У. == Мушахассоти ғор == Исломов таҳқиқ шуда (1970–71), ду қабати маскунӣ дорад: 1) давраи мезолит; 2) давраи охири мезолит ва ибтидои энеолит. Ғори Мачай бошишгоҳи моҳигирон ва шикорчиён буд. Олоти меҳнати бошандагони Ғори Мачай аз санг ва устухони ҳайвоноти ваҳшӣ сохта шуда буданд. Барои сохтани олоти шаклашон ҳандасӣ (доира, секунҷа, трапетсия), аслиҳаи дандонадор аз чақмоқсанг истифода мешуд. Маъмулан устухони ҳайвонотро барои сохтани тиру пайкон ба кор мебурданд. Зимни ҳафриёт аз Ғори Мачай олоти аз чақмоқсанг сохташуда, оташдони сангӣ, устухонҳои бузи кӯҳӣ, хирс, сангпушт, оҳу, боқимондаи хокистар ва хӯрок ёфт гардиданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Мачай|5|муаллиф= Исломов У. Пещера Мачай. Ташкент. 1975. }} outeutpbf84w4w7wbif2u9qptiu24dv 1493901 1493898 2026-11-12T11:35:10Z Умар Ганиев 164088 1493901 wikitext text/x-wiki '''Ғори Мачай''' — бошишгоҳи одамони ҷамоаи ибтидоӣ дар ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарёи [[Ӯзбекистон]]. Ғори Мачай дар наздикии Кӯҳи Танг, дар соҳили рости д. Мачай ҷойгир буда, баландиаш 3,5–4 м, дарозиаш 8 м ва бараш 10 м аст. == Мушахассоти ғор == Бошишгоҳ аз ҷониби бостоншинос [[:ru:Исломов,_Мирзажон_Юлдошевич|Исломов Мирзажон Юлдошевич]] таҳқиқ шуда (1970–71), ду қабати маскунӣ дорад: 1) давраи мезолит; 2) давраи охири мезолит ва ибтидои энеолит. Ғори Мачай бошишгоҳи моҳигирон ва шикорчиён буд. Олоти меҳнати бошандагони Ғори Мачай аз санг ва устухони ҳайвоноти ваҳшӣ сохта шуда буданд. Барои сохтани олоти шаклашон ҳандасӣ (доира, секунҷа, трапетсия), аслиҳаи дандонадор аз чақмоқсанг истифода мешуд. Маъмулан устухони ҳайвонотро барои сохтани тиру пайкон ба кор мебурданд. Зимни ҳафриёт аз Ғори Мачай олоти аз чақмоқсанг сохташуда, оташдони сангӣ, устухонҳои бузи кӯҳӣ, хирс, сангпушт, оҳу, боқимондаи хокистар ва хӯрок ёфт гардиданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Мачай|5|муаллиф= Исломов У. Пещера Мачай. Ташкент. 1975. }} cuuc06n6lq4xrnwvwb1cvbkf30n321l 0 334918 1493823 2026-11-12T08:51:59Z Умар Ганиев 164088 Саҳифаи нав: '''Ғори Оғзикичик''' — бошишгоҳи аҳди мусте дар ҷанубу шарқии доманакӯҳи Себистон, 4 км шимолу ғарбии деҳаи Шаршари ноҳияи Данғара. Ғори Оғзикичик аз ҷониби бостоншинос Вадим Александрович Ранов таҳқиқ гардидааст (1970–77). == Иқтисод == Қабатҳои маскунии Ғори Оғ... 1493823 wikitext text/x-wiki '''Ғори Оғзикичик''' — бошишгоҳи аҳди мусте дар ҷанубу шарқии доманакӯҳи Себистон, 4 км шимолу ғарбии деҳаи Шаршари ноҳияи Данғара. Ғори Оғзикичик аз ҷониби бостоншинос Вадим Александрович Ранов таҳқиқ гардидааст (1970–77). == Иқтисод == Қабатҳои маскунии Ғори Оғзикичик ба ҳазораҳои 50–40 то м. мансубанд. Масоҳати умумии ҳафриёти Ғори Оғзикичик 200 м2. Қабатҳои маскунии Ғори Оғзикичик аз якчанд оташдони кушод иборат аст, ки ба бошишгоҳ будани ғор далолат мекунанд. Зимни ҳафриёти майдони назди шахи кӯҳии Ғори Оғзикичик қабати маскунии иборат аз 15 ҳазор устухон кашф гардид, ки бо номи «қабати сангпуштӣ» машҳур аст. Дар «қабати сангпуштӣ» (ғафсиаш 0,8–1,2 м) зиёда аз 12 ҳазор косахонаи сангпушт ёфт гардид. Ташхиси палинологӣ нишон дод, ки одамони ҷамоаи ибтидоии Ғори Оғзикичик якчанд марҳалаи тағйирёбии иқлими минтақаро аз сардӣ ба гармӣ пушти сар карда буданд. Бошандагони Ғори Оғзикичик ба ғайр аз сангпушт ҳамчунин оҳу, хирс, гург, каркадани пашмдароз, аспи хачирмонанд, ҷайра ва Ғ-ро сайд мекарданд. Боқимондаҳои устухонҳои ҳайвоноти Ғори Оғзикичик-ро Ш. Шарафов ва устухонҳои ширхӯрҳоро Вадим Александрович Сталмакова омӯхтаанд. == Ёдгориҳо == Аз Ғори Оғзикичик зиёда аз 10 ҳазор олати кории сангӣ дарёфт гардид, ки аз ҷиҳати миқдор, гуногунӣ ва усули коркард ғанитарин бошишгоҳи Осиёи Марказӣ мебошад. Аксарияти бозёфтҳои олати сангии Ғори Оғзикичик аз кордҳои қирадор, нӯгтез, тарошанда ва ханҷарҳои сангӣ иборат аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Оғзикичик|5|муаллиф= .: Ғафуров Б. Ғ. Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим ва асрҳои миёна. Китоби 1. Д., 1998; История таджикского народа. Т. 1. Д., 1998. В. А. Ранов. }} {{Тоҷикистон-нопурра}} 8m7utotjf6keg2fohyyl6l3vtre48e1 1493824 1493823 2026-11-12T08:54:28Z Умар Ганиев 164088 1493824 wikitext text/x-wiki '''Ғори Оғзикичик''' — бошишгоҳи аҳди мусте дар ҷанубу шарқии доманакӯҳи Себистон, 4 км шимолу ғарбии деҳаи Шаршари ноҳияи [[Данғара]]. Ғори Оғзикичик аз ҷониби бостоншинос [[:ru:Ранов,_Вадим_Александрович|Вадим Александрович Ранов]] таҳқиқ гардидааст (1970–77). == Иқтисод == Қабатҳои маскунии Ғори Оғзикичик ба ҳазораҳои 50–40 то м. мансубанд. Масоҳати умумии ҳафриёти Ғори Оғзикичик 200 м2. Қабатҳои маскунии Ғори Оғзикичик аз якчанд оташдони кушод иборат аст, ки ба бошишгоҳ будани ғор далолат мекунанд. Зимни ҳафриёти майдони назди шахи кӯҳии Ғори Оғзикичик қабати маскунии иборат аз 15 ҳазор устухон кашф гардид, ки бо номи «қабати сангпуштӣ» машҳур аст. Дар «қабати сангпуштӣ» (ғафсиаш 0,8–1,2 м) зиёда аз 12 ҳазор косахонаи сангпушт ёфт гардид. Ташхиси палинологӣ нишон дод, ки одамони ҷамоаи ибтидоии Ғори Оғзикичик якчанд марҳалаи тағйирёбии иқлими минтақаро аз сардӣ ба гармӣ пушти сар карда буданд. Бошандагони Ғори Оғзикичик ба ғайр аз [[сангпушт]] ҳамчунин оҳу, [[хирс]], гург, каркадани пашмдароз, аспи хачирмонанд, ҷайра ва Ғ-ро сайд мекарданд. Боқимондаҳои устухонҳои ҳайвоноти Ғори Оғзикичик-ро Ш. Шарафов ва устухонҳои ширхӯрҳоро Вадим Александрович Сталмакова омӯхтаанд. == Ёдгориҳо == Аз Ғори Оғзикичик зиёда аз 10 ҳазор олати кории сангӣ дарёфт гардид, ки аз ҷиҳати миқдор, гуногунӣ ва усули коркард ғанитарин бошишгоҳи Осиёи Марказӣ мебошад. Аксарияти бозёфтҳои олати сангии Ғори Оғзикичик аз кордҳои қирадор, нӯгтез, тарошанда ва ханҷарҳои сангӣ иборат аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Оғзикичик|5|муаллиф= .: Ғафуров Б. Ғ. Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим ва асрҳои миёна. Китоби 1. Д., 1998; История таджикского народа. Т. 1. Д., 1998. В. А. Ранов. }} {{Тоҷикистон-нопурра}} sf86o34bebvppe5k947m2gpf57uhcox 1493825 1493824 2026-11-12T08:55:25Z Умар Ганиев 164088 1493825 wikitext text/x-wiki '''Ғори Оғзикичик''' — бошишгоҳи аҳди мусте дар ҷанубу шарқии доманакӯҳи Себистон, 4 км шимолу ғарбии деҳаи Шаршари ноҳияи [[Данғара]]. Ғори Оғзикичик аз ҷониби бостоншинос [[:ru:Ранов,_Вадим_Александрович|Вадим Александрович Ранов]] таҳқиқ гардидааст (1970–77). == Иқтисод == Қабатҳои маскунии Ғори Оғзикичик ба ҳазораҳои 50–40 то м. мансубанд. Масоҳати умумии ҳафриёти Ғори Оғзикичик 200 м2. Қабатҳои маскунии Ғори Оғзикичик аз якчанд оташдони кушод иборат аст, ки ба бошишгоҳ будани ғор далолат мекунанд. Зимни ҳафриёти майдони назди шахи кӯҳии Ғори Оғзикичик қабати маскунии иборат аз 15 ҳазор устухон кашф гардид, ки бо номи «қабати сангпуштӣ» машҳур аст. Дар «қабати сангпуштӣ» (ғафсиаш 0,8–1,2 м) зиёда аз 12 ҳазор косахонаи сангпушт ёфт гардид. Ташхиси палинологӣ нишон дод, ки одамони ҷамоаи ибтидоии Ғори Оғзикичик якчанд марҳалаи тағйирёбии иқлими минтақаро аз сардӣ ба гармӣ пушти сар карда буданд. Бошандагони Ғори Оғзикичик ба ғайр аз [[сангпушт]] ҳамчунин оҳу, [[хирс]], гург, каркадани пашмдароз, аспи хачирмонанд, ҷайра ва Ғ-ро сайд мекарданд. Боқимондаҳои устухонҳои ҳайвоноти Ғори Оғзикичик-ро Ш. Шарафов ва устухонҳои ширхӯрҳоро Вадим Александрович Сталмакова омӯхтаанд. == Ёдгориҳо == Аз Ғори Оғзикичик зиёда аз 10 ҳазор олати кории сангӣ дарёфт гардид, ки аз ҷиҳати миқдор, гуногунӣ ва усули коркард ғанитарин бошишгоҳи Осиёи Марказӣ мебошад. Аксарияти бозёфтҳои олати сангии Ғори Оғзикичик аз кордҳои қирадор, нӯгтез, тарошанда ва ханҷарҳои сангӣ иборат аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Оғзикичик|5|муаллиф= .: Ғафуров Б. Ғ. Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим ва асрҳои миёна. Китоби 1. Д., 1998; История таджикского народа. Т. 1. Д., 1998. В. А. Ранов. }} {{Тоҷикистон-нопурра}} 7935moc2ub6wjbfmhbbhi4qcpdymkr0 1493826 1493825 2026-11-12T08:55:47Z Умар Ганиев 164088 1493826 wikitext text/x-wiki '''Ғори Оғзикичик''' — бошишгоҳи аҳди мусте дар ҷанубу шарқии доманакӯҳи Себистон, 4 км шимолу ғарбии деҳаи Шаршари ноҳияи [[Данғара]]. Ғори Оғзикичик аз ҷониби бостоншинос [[:ru:Ранов,_Вадим_Александрович|Вадим Александрович Ранов]] таҳқиқ гардидааст (1970–1977). == Иқтисод == Қабатҳои маскунии Ғори Оғзикичик ба ҳазораҳои 50–40 то м. мансубанд. Масоҳати умумии ҳафриёти Ғори Оғзикичик 200 м2. Қабатҳои маскунии Ғори Оғзикичик аз якчанд оташдони кушод иборат аст, ки ба бошишгоҳ будани ғор далолат мекунанд. Зимни ҳафриёти майдони назди шахи кӯҳии Ғори Оғзикичик қабати маскунии иборат аз 15 ҳазор устухон кашф гардид, ки бо номи «қабати сангпуштӣ» машҳур аст. Дар «қабати сангпуштӣ» (ғафсиаш 0,8–1,2 м) зиёда аз 12 ҳазор косахонаи сангпушт ёфт гардид. Ташхиси палинологӣ нишон дод, ки одамони ҷамоаи ибтидоии Ғори Оғзикичик якчанд марҳалаи тағйирёбии иқлими минтақаро аз сардӣ ба гармӣ пушти сар карда буданд. Бошандагони Ғори Оғзикичик ба ғайр аз [[сангпушт]] ҳамчунин оҳу, [[хирс]], гург, каркадани пашмдароз, аспи хачирмонанд, ҷайра ва Ғ-ро сайд мекарданд. Боқимондаҳои устухонҳои ҳайвоноти Ғори Оғзикичик-ро Ш. Шарафов ва устухонҳои ширхӯрҳоро Вадим Александрович Сталмакова омӯхтаанд. == Ёдгориҳо == Аз Ғори Оғзикичик зиёда аз 10 ҳазор олати кории сангӣ дарёфт гардид, ки аз ҷиҳати миқдор, гуногунӣ ва усули коркард ғанитарин бошишгоҳи Осиёи Марказӣ мебошад. Аксарияти бозёфтҳои олати сангии Ғори Оғзикичик аз кордҳои қирадор, нӯгтез, тарошанда ва ханҷарҳои сангӣ иборат аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Оғзикичик|5|муаллиф= .: Ғафуров Б. Ғ. Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим ва асрҳои миёна. Китоби 1. Д., 1998; История таджикского народа. Т. 1. Д., 1998. В. А. Ранов. }} {{Тоҷикистон-нопурра}} jd75drbmqykg8xhujvt9obaelktq5gg 0 334919 1493830 2026-11-12T09:14:32Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ]] to [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] 1493830 wikitext text/x-wiki #равона [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] 8ajgnhz9b7amqqooy6syr1voaa8nin2 1493836 1493830 2026-11-12T09:18:49Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] на [[Созмони Паймони амнияти дастаҷамъӣ]] 1493836 wikitext text/x-wiki #равона [[Созмони Паймони амнияти дастаҷамъӣ]] l7kkguwlqdiren3jc0f7n86035e5wur 1493860 1493836 2026-11-12T09:56:23Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Созмони Паймони амнияти дастаҷамъӣ]] на [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] 1493860 wikitext text/x-wiki #равона [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] 8ajgnhz9b7amqqooy6syr1voaa8nin2 10 334921 1493841 2026-11-12T09:31:56Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: <br style="clear:both" /> 1493841 wikitext text/x-wiki <br style="clear:both" /> q5y5l61q0u8m4tuwcyjaqy6r6xrwe3q 10 334922 1493843 2026-11-12T09:34:00Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Navbox |name = СААД |state = {{{state|}}} |style = |title = [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] (СААД) |listclass = hlist |group1 = Дабирони кулл |list1 = {{Navbox subgroup |group1 = Дабирони кулли Шӯрои<br>амнияти дастаҷамъӣ |list1 = * Земский, Владимир Василевич|Владимир Земск... 1493843 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = СААД |state = {{{state|}}} |style = |title = [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] (СААД) |listclass = hlist |group1 = Дабирони кулл |list1 = {{Navbox subgroup |group1 = Дабирони кулли Шӯрои<br>амнияти дастаҷамъӣ |list1 = * [[Земский, Владимир Василевич|Владимир Земский]] (1996—2000) * [[Николаенко, Валерий Дмитриевич|Валерий Николаенко]] (2000—2003) |group2 = Дабирони кулли СААД |list2 = * [[Бордюжа, Николай Николаевич|Николай Бордюжа]] (2003—2016) * [[Семериков, Валерий Анатолевич|Валерий Семериков]] (и.в., 2017, 2018—2019) * [[Хачатуров, Юрий Григоревич|Юрий Хачатуров]] (2017—2018) * [[Зась, Станислав Василевич|Станислав Зась]] (2020—2022) * [[Тасмагамбетов, Имангали Нургалиевич|Имангали Тасмагамбетов]] (2023—2025) * Таалатбек Масадиков (аз 2026) }} |group2 = Сардорони Ситоди муттаҳида |list2 = * [[Студеникин, Александр Игоревич|Александр Студеникин]] (2012—2015) * [[Сидоров, Анатолий Алексеевич|Анатолий Сидоров]] (2015—2023) * [[Сердюков, Андрей Николаевич|Андрей Сердюков]] (аз 2023) |group3 = Кишварҳои узв |list3 = * [[Арманистон]] (узвият аз соли 2024 боздошта шудааст) * [[Беларус]] * [[Қазоқистон]] * [[Қирғизистон]] * [[Русия]] * [[Тоҷикистон]] {{Navbox subgroup |group1 = Аъзои собиқ |list1 = * [[Озарбойҷон]] (1993—1999) * [[Гурҷистон]] (1993—1999) * [[Узбекистон]] (1992—1999, 2006—2012) }} |group4 = Кишварҳои нозир дар назди {{br}} [[Ассамблеяи парлумонии СААД|Ассамблеяи парлумонӣ]] |list4 = * [[Сербия]] * [[Давлати иттифоқӣ]] {{Navbox subgroup |group1 = Нозирони собиқ |list1 = * [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] (то 2021) }} |group5 = Нерӯҳои мусаллаҳ |list5 = * [[Нерӯҳои дастаҷамъии вокуниши фаврӣ]] {{Navbox subgroup |group1 = Нерӯҳои посдори сулҳ |list1 = * [[Бригадаи 12-уми посдори сулҳи Арманистон]] * [[Ротаи посдори сулҳи Беларус]] * [[Бригадаи 25-уми таъиноти махсуси «Скорпион»]] (Қирғизистон) * [[Бригадаи 31-уми алоҳидаи гвардиягии десантӣ-ҳамлаовар]] (Русия) }} |group6 = Машқҳо ва амалиётҳо |list6 = * Машқҳои «[[Ғарб — 2021]]» * [[Амалиёти СААД дар Қазоқистон|Амалиёти посдори сулҳи СААД дар Қазоқистон]] (2022) ** [[Гурӯҳи баталёнию тактикии Беларус дар Қазоқистон|Гурӯҳи баталёнию тактикии Беларус]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Созмонҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Умумри низомӣ]] </noinclude> npnzw06ujf7io1h3u88yke7zun5hzby 1493844 1493843 2026-11-12T09:36:25Z VASHGIRD 8035 1493844 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = СААД |state = {{{state|}}} |style = |title = [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] (СААД) |listclass = hlist |group1 = Дабирони кулл |list1 = {{Navbox subgroup |group1 = Дабирони кулли Шӯрои<br>амнияти дастаҷамъӣ |list1 = * [[Владимир Земский]] (1996—2000) * [[Валерий Николаенко]] (2000—2003) |group2 = Дабирони кулли СААД |list2 = * [[Николай Бордюжа]] (2003—2016) * [[Валерий Семериков]] (и.в., 2017, 2018—2019) * [[Юрий Хачатуров]] (2017—2018) * [[Станислав Зас]] (2020—2022) * [[Имангали Тасмагамбетов]] (2023—2025) * Таалатбек Масадиков (аз 2026) }} |group2 = Сардорони Ситоди муттаҳида |list2 = * [[Александр Студеникин]] (2012—2015) * [[Анатолий Сидоров]] (2015—2023) * [[Андрей Сердюков]] (аз 2023) |group3 = Кишварҳои узв |list3 = * [[Арманистон]] (узвият аз соли 2024 боздошта шудааст) * [[Беларус]] * [[Қазоқистон]] * [[Қирғизистон]] * [[Русия]] * [[Тоҷикистон]] {{Navbox subgroup |group1 = Аъзои собиқ |list1 = * [[Озарбойҷон]] (1993—1999) * [[Гурҷистон]] (1993—1999) * [[Узбекистон]] (1992—1999, 2006—2012) }} |group4 = Кишварҳои нозир дар назди {{br}} [[Ассамблеяи парлумонии СААД|Ассамблеяи парлумонӣ]] |list4 = * [[Сербия]] * [[Давлати иттифоқӣ]] {{Navbox subgroup |group1 = Нозирони собиқ |list1 = * [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] (то 2021) }} |group5 = Нерӯҳои мусаллаҳ |list5 = * [[Нерӯҳои дастаҷамъии вокуниши фаврӣ]] {{Navbox subgroup |group1 = Нерӯҳои посдори сулҳ |list1 = * [[Бригадаи 12-уми посдори сулҳи Арманистон]] * [[Ротаи посдори сулҳи Беларус]] * [[Бригадаи 25-уми таъиноти махсуси «Скорпион»]] (Қирғизистон) * [[Бригадаи 31-уми алоҳидаи гвардиягии десантӣ-ҳамлаовар]] (Русия) }} |group6 = Машқҳо ва амалиётҳо |list6 = * Машқҳои «[[Ғарб — 2021]]» * [[Амалиёти СААД дар Қазоқистон|Амалиёти посдори сулҳи СААД дар Қазоқистон]] (2022) ** [[Гурӯҳи баталёнию тактикии Беларус дар Қазоқистон|Гурӯҳи баталёнию тактикии Беларус]] }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Созмонҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Умумри низомӣ]] </noinclude> qkllvf3fe5m3js5pg21ym6m8wninhe1 0 334923 1493848 2026-11-12T09:41:39Z Умар Ганиев 164088 Саҳифаи нав: '''ҒОРИ ШОПУР''' — غارشاپور ёдгории таърихӣ дар интиҳои тангнои Чавгони шаҳристони Козируни устони Форс ва 4 км дуртар аз харобаҳои ш-и Бишопур. == Иқтисод == Бо сабаби мавҷудияти муҷассамаи Шопури 1 дар даҳона ғор бо номи Ғори Шопур машҳур шудааст. Ғори Шопур 450... 1493848 wikitext text/x-wiki '''ҒОРИ ШОПУР''' — غارشاپور ёдгории таърихӣ дар интиҳои тангнои Чавгони шаҳристони Козируни устони Форс ва 4 км дуртар аз харобаҳои ш-и Бишопур. == Иқтисод == Бо сабаби мавҷудияти муҷассамаи Шопури 1 дар даҳона ғор бо номи Ғори Шопур машҳур шудааст. Ғори Шопур 450 м дарозӣ дошта, аз даҳона (дарозиаш 30 м, баландиаш 15 м) ва се роҳрав иборат аст. Муҷассамаи Шопури I (баландиаш 7 м) дар Ғори Шопур аз сутуни сталагмит (чакида) сохта шуда, дар он шоҳ бо ҷомаву камарбанд, дар сар тоҷ, дасти рост бар камарбанд ва дасти чап бар дастаи шамшер тасвир шудааст. Муҷассамаи Шопури I дар давраи ҳуҷуми арабҳо ба Эрон канда шуда, ду дасташ хароб гардидаанд. == Ёдгориҳо == Он соли 1958 дубора дар даҳонаи ғор насб гардид. Ду тарафи деворҳои роҳрави аввали Ғори Шопур (тӯлаш 80 м) барои ҳаккокӣ ва хаттотӣ омода шуда буданд, ки қисман нотамом мондаанд. Дар интиҳои роҳрави аввал ду ҳавзчаи захираи об мавҷуданд: умқи ҳавзчаҳо 1 м, андозаи яке 3х4 м ва дигаре 2х5 м аст. Дар даҳонаи Ғори Шопур ду катибаи сангӣ вуҷуд дорад, ки яке тарҷумаи катибаи Шопур дар Нақши Раҷаб буда. дигаре ба таърихи насби дубораи муҷассамаи Шопури I бахшида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Шопур|5|муаллиф= }} {{Тоҷикистон-нопурра}} 8ub7dyg9tr60a9l6y31jm87ozdagycq 1493849 1493848 2026-11-12T09:43:00Z Умар Ганиев 164088 1493849 wikitext text/x-wiki '''ҒОРИ ШОПУР''' — غارشاپور ёдгории таърихӣ дар интиҳои тангнои Чавгони шаҳристони Козируни устони [[Форсҳо|Форс]] ва 4 км дуртар аз харобаҳои ш-и Бишопур. == Иқтисод == Бо сабаби мавҷудияти муҷассамаи [[Шопури I|Шопури]] 1 дар даҳона ғор бо номи Ғори Шопур машҳур шудааст. Ғори Шопур 450 м дарозӣ дошта, аз даҳона (дарозиаш 30 м, баландиаш 15 м) ва се роҳрав иборат аст. Муҷассамаи Шопури I (баландиаш 7 м) дар Ғори Шопур аз сутуни сталагмит (чакида) сохта шуда, дар он шоҳ бо ҷомаву камарбанд, дар сар тоҷ, дасти рост бар камарбанд ва дасти чап бар дастаи шамшер тасвир шудааст. Муҷассамаи Шопури I дар давраи ҳуҷуми арабҳо ба [[Эрон]] канда шуда, ду дасташ хароб гардидаанд. == Ёдгориҳо == Он соли 1958 дубора дар даҳонаи ғор насб гардид. Ду тарафи деворҳои роҳрави аввали Ғори Шопур (тӯлаш 80 м) барои ҳаккокӣ ва хаттотӣ омода шуда буданд, ки қисман нотамом мондаанд. Дар интиҳои роҳрави аввал ду ҳавзчаи захираи об мавҷуданд: умқи ҳавзчаҳо 1 м, андозаи яке 3х4 м ва дигаре 2х5 м аст. Дар даҳонаи Ғори Шопур ду катибаи сангӣ вуҷуд дорад, ки яке тарҷумаи катибаи Шопур дар Нақши Раҷаб буда. дигаре ба таърихи насби дубораи муҷассамаи Шопури I бахшида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Шопур|5|муаллиф= }} {{Тоҷикистон-нопурра}} tamfrsi1rril9re1on8qihoxjjxtg3d 1493861 1493849 2026-11-12T09:57:30Z Умар Ганиев 164088 /* Ёдгориҳо */ 1493861 wikitext text/x-wiki '''Ғори Шопур''' — غارشاپور ёдгории таърихӣ дар интиҳои тангнои Чавгони шаҳристони Козируни устони [[Форсҳо|Форс]] ва 4 км дуртар аз харобаҳои ш-и Бишопур. Бо сабаби мавҷудияти муҷассамаи [[Шопури I|Шопури]] 1 дар даҳона ғор бо номи Ғори Шопур машҳур шудааст. Ғори Шопур 450 м дарозӣ дошта, аз даҳона (дарозиаш 30 м, баландиаш 15 м) ва се роҳрав иборат аст. Муҷассамаи Шопури I (баландиаш 7 м) дар Ғори Шопур аз сутуни сталагмит (чакида) сохта шуда, дар он шоҳ бо ҷомаву камарбанд, дар сар тоҷ, дасти рост бар камарбанд ва дасти чап бар дастаи шамшер тасвир шудааст. Муҷассамаи Шопури I дар давраи ҳуҷуми арабҳо ба [[Эрон]] канда шуда, ду дасташ хароб гардидаанд.Он соли 1958 дубора дар даҳонаи ғор насб гардид. Ду тарафи деворҳои роҳрави аввали Ғори Шопур (тӯлаш 80 м) барои ҳаккокӣ ва хаттотӣ омода шуда буданд, ки қисман нотамом мондаанд. Дар интиҳои роҳрави аввал ду ҳавзчаи захираи об мавҷуданд: умқи ҳавзчаҳо 1 м, андозаи яке 3х4 м ва дигаре 2х5 м аст. Дар даҳонаи Ғори Шопур ду катибаи сангӣ вуҷуд дорад, ки яке тарҷумаи катибаи Шопур дар Нақши Раҷаб буда. дигаре ба таърихи насби дубораи муҷассамаи Шопури I бахшида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Шопур|5|муаллиф= }} {{Тоҷикистон-нопурра}} 3252pnq81vvhdzpvp16zjy8p53lbfeo 1493867 1493861 2026-11-12T10:03:11Z VASHGIRD 8035 1493867 wikitext text/x-wiki {{Ғор}} '''Ғори Шопур''' ({{lang-fa|غارشاپور}}) — [[Ёдгорӣ|ёдгории таърихӣ]] дар интиҳои тангнои Чавгони [[Шаҳристони Козирун|шаҳристони Козируни]] [[устони Форс]] ва 4 км дуртар аз харобаҳои шаҳри [[Бишопур]]. == Мушахассоти ғор == Бо сабаби мавҷудияти муҷассамаи [[Шопури I|Шопури]] 1 дар даҳона ғор бо номи Ғори Шопур машҳур шудааст. Ғори Шопур 450 м дарозӣ дошта, аз даҳона (дарозиаш 30 м, баландиаш 15 м) ва се роҳрав иборат аст. Муҷассамаи [[Шопури I]] (баландиаш 7 м) дар Ғори Шопур аз сутуни сталагмит (чакида) сохта шуда, дар он шоҳ бо ҷомаву камарбанд, дар сар тоҷ, дасти рост бар камарбанд ва дасти чап бар дастаи шамшер тасвир шудааст. Муҷассамаи Шопури I дар давраи ҳуҷуми арабҳо ба [[Эрон]] канда шуда, ду дасташ хароб гардидаанд. Он соли 1958 дубора дар даҳонаи ғор насб гардид. Ду тарафи деворҳои роҳрави аввали Ғори Шопур (тӯлаш 80 м) барои ҳаккокӣ ва хаттотӣ омода шуда буданд, ки қисман нотамом мондаанд. Дар интиҳои роҳрави аввал ду ҳавзчаи захираи об мавҷуданд: умқи ҳавзчаҳо 1 м, андозаи яке 3х4 м ва дигаре 2х5 м аст. Дар даҳонаи Ғори Шопур ду катибаи сангӣ вуҷуд дорад, ки яке тарҷумаи катибаи Шопур дар Нақши Раҷаб буда. дигаре ба таърихи насби дубораи муҷассамаи Шопури I бахшида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Шопур|5|муаллиф= }} {{Тоҷикистон-нопурра}} qbh9y9qsjg3ezxas0lxnngmbufzh2uh 1493868 1493867 2026-11-12T10:03:44Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Ғорҳои Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1493868 wikitext text/x-wiki {{Ғор}} '''Ғори Шопур''' ({{lang-fa|غارشاپور}}) — [[Ёдгорӣ|ёдгории таърихӣ]] дар интиҳои тангнои Чавгони [[Шаҳристони Козирун|шаҳристони Козируни]] [[устони Форс]] ва 4 км дуртар аз харобаҳои шаҳри [[Бишопур]]. == Мушахассоти ғор == Бо сабаби мавҷудияти муҷассамаи [[Шопури I|Шопури]] 1 дар даҳона ғор бо номи Ғори Шопур машҳур шудааст. Ғори Шопур 450 м дарозӣ дошта, аз даҳона (дарозиаш 30 м, баландиаш 15 м) ва се роҳрав иборат аст. Муҷассамаи [[Шопури I]] (баландиаш 7 м) дар Ғори Шопур аз сутуни сталагмит (чакида) сохта шуда, дар он шоҳ бо ҷомаву камарбанд, дар сар тоҷ, дасти рост бар камарбанд ва дасти чап бар дастаи шамшер тасвир шудааст. Муҷассамаи Шопури I дар давраи ҳуҷуми арабҳо ба [[Эрон]] канда шуда, ду дасташ хароб гардидаанд. Он соли 1958 дубора дар даҳонаи ғор насб гардид. Ду тарафи деворҳои роҳрави аввали Ғори Шопур (тӯлаш 80 м) барои ҳаккокӣ ва хаттотӣ омода шуда буданд, ки қисман нотамом мондаанд. Дар интиҳои роҳрави аввал ду ҳавзчаи захираи об мавҷуданд: умқи ҳавзчаҳо 1 м, андозаи яке 3х4 м ва дигаре 2х5 м аст. Дар даҳонаи Ғори Шопур ду катибаи сангӣ вуҷуд дорад, ки яке тарҷумаи катибаи Шопур дар Нақши Раҷаб буда. дигаре ба таърихи насби дубораи муҷассамаи Шопури I бахшида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Шопур|5|муаллиф= }} {{Тоҷикистон-нопурра}} [[Гурӯҳ:Ғорҳои Эрон]] oy5hejkhw6gmp99v97bbjs6zx6q41zx 1493869 1493868 2026-11-12T10:04:14Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1493869 wikitext text/x-wiki {{Ғор}} '''Ғори Шопур''' ({{lang-fa|غارشاپور}}) — [[Ёдгорӣ|ёдгории таърихӣ]] дар интиҳои тангнои Чавгони [[Шаҳристони Козирун|шаҳристони Козируни]] [[устони Форс]] ва 4 км дуртар аз харобаҳои шаҳри [[Бишопур]]. == Мушахассоти ғор == Бо сабаби мавҷудияти муҷассамаи [[Шопури I|Шопури]] 1 дар даҳона ғор бо номи Ғори Шопур машҳур шудааст. Ғори Шопур 450 м дарозӣ дошта, аз даҳона (дарозиаш 30 м, баландиаш 15 м) ва се роҳрав иборат аст. Муҷассамаи [[Шопури I]] (баландиаш 7 м) дар Ғори Шопур аз сутуни сталагмит (чакида) сохта шуда, дар он шоҳ бо ҷомаву камарбанд, дар сар тоҷ, дасти рост бар камарбанд ва дасти чап бар дастаи шамшер тасвир шудааст. Муҷассамаи Шопури I дар давраи ҳуҷуми арабҳо ба [[Эрон]] канда шуда, ду дасташ хароб гардидаанд. Он соли 1958 дубора дар даҳонаи ғор насб гардид. Ду тарафи деворҳои роҳрави аввали Ғори Шопур (тӯлаш 80 м) барои ҳаккокӣ ва хаттотӣ омода шуда буданд, ки қисман нотамом мондаанд. Дар интиҳои роҳрави аввал ду ҳавзчаи захираи об мавҷуданд: умқи ҳавзчаҳо 1 м, андозаи яке 3х4 м ва дигаре 2х5 м аст. Дар даҳонаи Ғори Шопур ду катибаи сангӣ вуҷуд дорад, ки яке тарҷумаи катибаи Шопур дар Нақши Раҷаб буда. дигаре ба таърихи насби дубораи муҷассамаи Шопури I бахшида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ғори Шопур|5|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ғорҳои Эрон]] 50taxbvp29qn6oou8yqf541z82l2spq 0 334924 1493850 2026-11-12T09:45:11Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Давлатмард | ном = Андрей Николаевич Сердюков | акс = | паҳноӣ = 270px | вазифа = Сардори Ситоди муттаҳидаи [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ#Роҳбарон|Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] | парчам = Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg | парчам2 = Emblem of the Collective Security Trea... 1493850 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард | ном = Андрей Николаевич Сердюков | акс = | паҳноӣ = 270px | вазифа = Сардори Ситоди муттаҳидаи [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ#Роҳбарон|Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] | парчам = Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg | парчам2 = Emblem of the Collective Security Treaty Organization.svg | аввалдавр = ноябри 2023 | охирдавр = | пешгузашта = [[Анатолий Сидоров]] | ҷонишин = | вазифа_2 = [[Фармондеҳи нерӯҳои ҳавоӣ|Фармондеҳи нерӯҳои ҳавоии Русия]] | парчам_2 = Flag of Russia's Commander-in-Chief of the Airborne Troops.svg | парчам2_2 = Great emblem of the command of the Russian Airborne Troops.svg | аввалдавр_2 = 4 октябри 2016 | охирдавр_2 = 16 июни 2022 | пешгузашта_2 = [[Владимир Шаманов]] | ҷонишин_2 = [[Михаил Теплинский]] | президент_2 = [[Владимир Путин]] }} '''Андре́й Никола́евич Сердюко́в''' ({{ВД-Дебоча}}) — фармондеҳи низомии Русия. Фармондеҳи [[Нерӯҳои ҳавоии Федератсияи Русия]] (2016—2022), [[генерал-полковник]] (2015), [[Қаҳрамони Федератсияи Русия]] (2020). [[Мутахассиси шоистаи ҳарбии Федератсияи Русия]] (2012). == Зиндагинома == Соли 1983 [[Омӯзишгоҳи олии фармондеҳии ҳавобарди Рязан]] ба номи Комсомоли Лениниро (ротаи 7) хатм кардааст. Пас аз хатми омӯзишгоҳ дар солҳои 1983—1985 дар вазифаи командири взводи ротаи иктишофии [[Дивизияи 104-уми гвардиягии ҳавобард]] ([[Ганҷа|Кировобод]], [[ҶШС Озарбойҷон]]) хидмат намудааст. Соли 1993 [[Академияи ҳарбии ба номи М. В. Фрунзе]]-ро хатм кардааст<ref name=":0">{{Cite web|url=https://structure.mil.ru/structure/forces/airborne/history/leaders/more.htm?id=12098743@SD_Employee|title=Сердюков Андрей Николаевич|website=Вазорати мудофиаи Федератсияи Русия|access-date=2022-10-24|archive-date=2018-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710194638/https://structure.mil.ru/structure/forces/airborne/history/leaders/more.htm?id=12098743@SD_Employee|url-status=live}}</ref>. Дар солҳои 1993—1995 — муовини командир, солҳои 1995—1997 — командири полки 237-уми гвардиягии парашютӣ-десантии Торун, солҳои 1997—1999 — командири [[Полки 104-уми гвардиягии десантӣ-ҳамлаовар]], солҳои 1999—2002 — муовини командири [[Дивизияи 76-уми гвардиягии десантӣ-ҳамлаовар|дивизияи 76-уми гвардиягии ҳавобарди Чернигов]] (шаҳри [[Псков]]). Минбаъд дар вазифаҳои зерин фаъолият дошт: командири [[Бригадаи 138-уми алоҳидаи гвардиягии мототирандозӣ|бригадаи 138-уми алоҳидаи гвардиягии мототирандозии Красноселск]] дар [[Ҳавзаи ҳарбии Ленинград]] (шаҳраки [[Каменка (ноҳияи Виборг)|Каменка]]) аз марти 2002 то июни 2004, командири [[Дивизияи 106-уми гвардиягии ҳавобард]] (шаҳри [[Тула]]) аз соли 2004 то 2007. Соли 2009 [[Академияи ҳарбии Ситоди генералии Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия]]-ро бо медали тило хатм намуд. Муовини фармондеҳи [[Артиши 5-уми умумиқӯшунӣ]]-и [[Ҳавзаи ҳарбии Шарқи Дур]] (аз соли 2010 — [[Ҳавзаи ҳарбии Шарқӣ]]) таъйин гардид. Аз январи 2011 то феврали 2013 — фармондеҳи [[Артиши 5-уми умумиқӯшунӣ]]-и [[Ҳавзаи ҳарбии Шарқӣ]] (шаҳри [[Уссурийск]]). Аз феврал то октябри 2013 — муовини фармондеҳи қӯшунҳои [[Ҳавзаи ҳарбии Ҷанубӣ (Русия)|Ҳавзаи ҳарбии Ҷанубӣ]]. Соли 2014 дар [[Ҳамроҳшавии Қрим ба Федератсияи Русия]] иштирок кардааст. Аз октябри 2013 — сардори ситод — муовини якуми фармондеҳи қӯшунҳои Ҳавзаи ҳарбии Ҷанубӣ, аз декабри 2015 то октябри 2016 — фармондеҳи фармондеҳии 12-уми эҳтиётии [[Ҳавзаи ҳарбии Ҷанубӣ (Русия)|Ҳавзаи ҳарбии Ҷанубӣ]]<ref name=":0" />. Бо Фармони [[Президенти Федератсияи Русия]] аз 4 октябри соли 2016 фармондеҳи [[Нерӯҳои ҳавобарди Федератсияи Русия|Нерӯҳои ҳавобард]] таъйин гардид<ref name=":0" />. Дар робита ба [[Низои мусаллаҳона дар Донбасс|ҳодисаҳои шарқи Украина]], моҳи майи соли 2017 ба рӯйхати таҳримҳои Украина ворид карда шуд<ref>{{Cite web |url=https://ria.ru/world/20170516/1494412577.html |title=Санкции Украины впервые коснулись командующего ВДВ Сердюкова / [[РИА «Новости»]], 16.05.2017 |access-date=2018-02-06 |archive-date=2018-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180207005955/https://ria.ru/world/20170516/1494412577.html |url-status=live }}</ref>. 15 сентябри соли 2017 ҳангоми бозгашт аз [[машқҳои ҳарбӣ]] дар [[вилояти Мурманск]] ба [[садамаи нақлиётӣ]] дучор шуд. А. Н. Сердюков ҷароҳатҳои вазнини сар ва [[шикастани сутунмӯҳра]] бардошт<ref>{{Cite web |url=https://lenta.ru/news/2017/09/19/vdv/ |title=Главком ВДВ получил тяжелые травмы в ДТП в Мурманской области |access-date=2017-09-20 |archive-date=2017-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170919174121/https://lenta.ru/news/2017/09/19/vdv/ |url-status=live }}</ref><ref name="novaya22">{{cite web|url=https://www.novayagazeta.ru/articles/2017/09/22/73938-chelovek-pogib-iz-za-derevenskih-pontov|title=«Человек погиб из-за деревенских понтов»|author=Татьяна Брицкая|date=2017-09-22|publisher=[[Новая газета]]|access-date=2017-09-29|archive-date=2017-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929183801/https://www.novayagazeta.ru/articles/2017/09/22/73938-chelovek-pogib-iz-za-derevenskih-pontov|url-status=live}}</ref>. Ба сабаби ҷароҳатҳои гирифташуда, таъйини генерал-полковник Сердюков ба вазифаи фармондеҳи Гурӯҳи Қувваҳои Мусаллаҳи ФР дар Сурия, ки барои охири соли 2017 ба нақша гирифта шуда буд, сурат нагирифт<ref>{{Cite web |url=https://www.kommersant.ru/doc/3555026 |title=Генерал срочной службы / [[Коммерсантъ]], 20.02.2018 |access-date=2018-02-20 |archive-date=2019-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219043619/https://www.kommersant.ru/doc/3555026 |url-status=live }}</ref>. Аз 10 апрел то сентябри соли 2019 — фармондеҳи [[Амалиёти низомии Русия дар Сурия|Гурӯҳи қӯшунҳои Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Арабии Сурия]]. Дар давраи фармондеҳии ӯ қӯшунҳои Русия дар Сурия тавонистанд дастаҳои террористиро дар ноҳияҳои ҷанубии музофоти [[Идлиб]] торумор карда, қисми зиёди шимолу шарқи Сурияро таҳти назорати қӯшунҳои Сурия дароранд<ref>{{Cite web |url=https://www.kommersant.ru/doc/3940399 |title=Командующего ВДВ десантировали в Сирию / Коммерсантъ |access-date=2019-04-12 |archive-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630195834/https://www.kommersant.ru/doc/3940399 |url-status=live }}</ref><ref>[https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/11/13/816172-minoboroni-smenilo-komanduyuschego-rossiiskoi]{{Wayback|url=https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/11/13/816172-minoboroni-smenilo-komanduyuschego-rossiiskoi|date=20191121035106}}<span> Минобороны сменило командующего российской группировкой в Сирии / </span>[[vedomosti.ru]]</ref>. Моҳи январи соли 2022 — фармондеҳи [[Амалиёти СААД дар Қазоқистон|Нерӯҳои дастаҷамъии посдори сулҳи СААД дар Ҷумҳурии Қазоқистон]]<ref>[https://ria.ru/20220107/mirotvortsy-1766837089.html]{{Wayback|url=https://ria.ru/20220107/mirotvortsy-1766837089.html|date=20220108025037}}<span> Командующий ВДВ Сердюков стал руководителем миротворцев ОДКБ в Казахстане / </span>[[РИА Новости|РИА «Новости»]]</ref>. Моҳи июни соли 2022 [[Воситаҳои ахбори омма|ВАО]] хабар доданд, ки Сердюков аз вазифаи фармондеҳи Нерӯҳои ҳавобарди Русия озод карда шудааст<ref>{{Cite web |url=https://novgaz-rzn.ru/novosti/18536.html |title=Новым командующим ВДВ стал участник нескольких военных кампаний |access-date=2022-06-22 |archive-date=2022-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220622090638/https://novgaz-rzn.ru/novosti/18536.html |url-status=live }}</ref>. То ҳолати моҳи марти соли 2023 — фармондеҳи [[Амалиёти низомии Русия дар Сурия|Гурӯҳи қӯшунҳои Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Арабии Сурия]]<ref>{{Cite web |url=https://www.orthodoxianewsagency.gr/foreignnews/%d0%bc%d0%b8%d1%82%d1%80%d0%be%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%b8%d1%82-%d0%b2%d0%be%d0%bb%d0%be%d0%ba%d0%be%d0%bb%d0%b0%d0%bc%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%b0%d0%bd%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%b8%d0%b9-%d0%bf%d0%be-4/ |title=Митрополит Волоколамский Антоний посетил российскую базу «Хмеймим» в Сирии |access-date=2023-01-25 |archive-date=2023-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125084706/https://www.orthodoxianewsagency.gr/foreignnews/%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82-%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%BF%D0%BE-4/ |url-status=live }}</ref> буд ва моҳи майи соли 2023 низ иҷрои ин вазифаро идома медод<ref>''Томиленко М.'' Их подвиги будут служить для нас примером. // Красная звезда. — 2023. — 12 мая. — С. 11.</ref>. Аз моҳи ноябри соли 2023 — сардори Ситоди муттаҳидаи [[Созмони Аҳдномаи Амнияти Дастаҷамъӣ|СААД]]. Иштирокчии ҷангҳои [[Ҷанги якуми Чеченистон|якум]] ва [[Ҷанги дуюми Чеченистон|дуюми]] Чеченистон, [[Марш-бросок ба Приштина|марш-бросоки баталёни муттаҳидаи НҲБ ба Приштина]] ва [[амалиёти низомии Русия дар Сурия]]. Узви ҳайати таҳририяи [[Военная мысль|маҷаллаи «Военная мысль»]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Фармондеҳони низомии Русия]] [[Гурӯҳ:Генерал-полковникҳои Федератсияи Русия]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Федератсияи Русия]] r4zoszm1wv5jr1vruy1w9372vurddv7 1493851 1493850 2026-11-12T09:49:53Z VASHGIRD 8035 1493851 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард | ном = Андрей Николаевич Сердюков | акс = | паҳноӣ = 270px | вазифа = Сардори Ситоди муттаҳидаи [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ#Роҳбарон|Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] | парчам = Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg | парчам2 = Emblem of the Collective Security Treaty Organization.svg | аввалдавр = ноябри 2023 | охирдавр = | пешгузашта = [[Анатолий Сидоров]] | ҷонишин = | вазифа_2 = [[Фармондеҳи нерӯҳои ҳавоӣ|Фармондеҳи нерӯҳои ҳавоии Русия]] | парчам_2 = Flag of Russia's Commander-in-Chief of the Airborne Troops.svg | парчам2_2 = Great emblem of the command of the Russian Airborne Troops.svg | аввалдавр_2 = 4 октябри 2016 | охирдавр_2 = 16 июни 2022 | пешгузашта_2 = [[Владимир Шаманов]] | ҷонишин_2 = [[Михаил Теплинский]] | президент_2 = [[Владимир Путин]] }} '''Андре́й Никола́евич Сердюко́в''' ({{ВД-Дебоча}}) — фармондеҳи низомии Русия. Фармондеҳи [[Нерӯҳои ҳавоии Федератсияи Русия]] (2016—2022), [[генерал-полковник]] (2015), [[Қаҳрамони Федератсияи Русия]] (2020). [[Мутахассиси шоистаи ҳарбии Федератсияи Русия]] (2012). == Зиндагинома == Соли 1983 Омӯзишгоҳи олии фармондеҳии десантии ҳавоии Рязан ба номи Комсомоли ленинӣ (ротаи 7)-ро хатм кард. Пас аз хатми омӯзишгоҳ, солҳои 1983–1985 дар вазифаи фармондеҳи взводи ротаи иктишофии дивизияи 104-уми гвардиявии десантии ҳавоӣ (Кировобод, ҶШС Озарбойҷон) хизмат намуд. Соли 1993 Академияи ҳарбии ба номи М. В. Фрунзеро хатм кард<ref name=":0">{{Cite web|url=https://structure.mil.ru/structure/forces/airborne/history/leaders/more.htm?id=12098743@SD_Employee|title=Сердюков Андрей Николаевич|website=Министерство обороны Российской Федерации|access-date=2022-10-24|archive-date=2018-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710194638/https://structure.mil.ru/structure/forces/airborne/history/leaders/more.htm?id=12098743@SD_Employee|url-status=live}}</ref>. Солҳои 1993–1995 муовини фармондеҳ, солҳои 1995–1997 фармондеҳи полки 237-уми гвардиявии парашютӣ-десантии Торун ва солҳои 1997–1999 фармондеҳи полки 104-уми гвардиявии десантӣ-ҳуҷумӣ буд. Солҳои 1999–2002 вазифаи муовини фармондеҳи дивизияи 76-уми гвардиявии десантии ҳавоии Черниговро дар шаҳри Псков ба уҳда дошт. Минбаъд дар вазифаҳои гуногуни фармондеҳӣ фаъолият кард. Аз марти 2002 то июни 2004 фармондеҳи бригадаи 138-уми алоҳидаи гвардиявии тирандозии мотории Красноселскии Округи ҳарбии Ленинград (шаҳраки Каменка) буд. Солҳои 2004–2007 дивизияи 106-уми гвардиявии десантии ҳавоиро дар шаҳри Тула фармондеҳӣ кард. Соли 2009 Академияи ҳарбии Ситоди генералии Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русияро бо медали тилло хатм намуд. Сипас муовини фармондеҳи Артиши 5-уми умуминтизорӣ дар Округи ҳарбии Шарқи Дур (аз соли 2010 Округи ҳарбии Шарқӣ) таъйин гардид. Аз январи 2011 то феврали 2013 фармондеҳи Артиши 5-уми умуминтизорӣ дар ҳайати Округи ҳарбии Шарқӣ (шаҳри Уссурийск) буд. Аз феврал то октябри 2013 муовини фармондеҳи қӯшунҳои Округи ҳарбии Ҷанубӣ буд. Соли 2014 дар ҳамроҳкунии Қрим ба Федератсияи Русия иштирок кард. Аз октябри 2013 сардори ситод ва муовини якуми фармондеҳи қӯшунҳои Округи ҳарбии Ҷанубӣ буд. Аз декабри 2015 то октябри 2016 фармондеҳи Фармондеҳии 12-уми захиравии Округи ҳарбии Ҷанубӣ буд<ref name=":0" />. Бо фармони Президенти Федератсияи Русия аз 4 октябри 2016 фармондеҳи Қӯшунҳои десантии ҳавоӣ таъйин гардид<ref name=":0" />. Дар робита ба рӯйдодҳои шарқи Украина моҳи майи 2017 ба рӯйхати таҳримҳои Украина дохил карда шуд<ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/world/20170516/1494412577.html|title=Санкции Украины впервые коснулись командующего ВДВ Сердюкова / &#91;&#91;РИА «Новости»&#93;&#93;, 16.05.2017|access-date=2018-02-06|archive-date=2018-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180207005955/https://ria.ru/world/20170516/1494412577.html|url-status=live}}</ref>. 15 сентябри 2017 ҳангоми бозгашт аз машқҳои ҳарбӣ дар вилояти Мурманск ба садамаи нақлиётӣ дучор шуд. А. Н. Сердюков ҷароҳатҳои вазнини сар ва шикасти сутунмӯҳра бардошт<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2017/09/19/vdv/|title=Главком ВДВ получил тяжелые травмы в ДТП в Мурманской области|access-date=2017-09-20|archive-date=2017-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919174121/https://lenta.ru/news/2017/09/19/vdv/|url-status=live}}</ref><ref name="novaya22">{{cite web|url=https://www.novayagazeta.ru/articles/2017/09/22/73938-chelovek-pogib-iz-za-derevenskih-pontov|title=«Человек погиб из-за деревенских понтов»|author=Татьяна Брицкая|date=2017-09-22|publisher=[[Новая газета]]|access-date=2017-09-29|archive-date=2017-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929183801/https://www.novayagazeta.ru/articles/2017/09/22/73938-chelovek-pogib-iz-za-derevenskih-pontov|url-status=live}}</ref>. Бар асари ҷароҳатҳои гирифташуда таъйин шудани генерал-полковник Сердюков ба вазифаи фармондеҳи Гурӯҳи қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Сурия, ки охири соли 2017 дар назар буд, амалӣ нагардид<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/3555026|title=Генерал срочной службы / &#91;&#91;Коммерсантъ&#93;&#93;, 20.02.2018|access-date=2018-02-20|archive-date=2019-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219043619/https://www.kommersant.ru/doc/3555026|url-status=live}}</ref>. Аз 10 апрел то сентябри 2019 фармондеҳи Гурӯҳи қӯшунҳои Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Арабии Сурия буд. Дар давраи фармондеҳии ӯ қӯшунҳои Русия дар Сурия ташаккулоти террористиро дар ноҳияҳои ҷанубии вилояти Идлиб торумор карда, қисми зиёди шимолу шарқи Сурияро таҳти назорати қӯшунҳои Сурия қарор доданд<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/3940399|title=Командующего ВДВ десантировали в Сирию / Коммерсантъ|access-date=2019-04-12|archive-date=2019-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630195834/https://www.kommersant.ru/doc/3940399|url-status=live}}</ref><ref>[https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/11/13/816172-minoboroni-smenilo-komanduyuschego-rossiiskoi]{{Wayback|url=https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/11/13/816172-minoboroni-smenilo-komanduyuschego-rossiiskoi|date=20191121035106}}<span> Минобороны сменило командующего российской группировкой в Сирии / </span>[[vedomosti.ru]]</ref>. Моҳи январи 2022 фармондеҳи Қувваҳои сулҳпарвари дастаҷамъии СААД дар Ҷумҳурии Қазоқистон буд<ref>[https://ria.ru/20220107/mirotvortsy-1766837089.html]{{Wayback|url=https://ria.ru/20220107/mirotvortsy-1766837089.html|date=20220108025037}}<span> Командующий ВДВ Сердюков стал руководителем миротворцев ОДКБ в Казахстане / </span>[[РИА Новости|РИА «Новости»]]</ref>. Моҳи июни 2022 воситаҳои ахбори омма хабар доданд, ки Сердюков аз вазифаи фармондеҳи Қӯшунҳои десантии ҳавоии Русия озод карда шудааст<ref>{{Cite web|url=https://novgaz-rzn.ru/novosti/18536.html|title=Новым командующим ВДВ стал участник нескольких военных кампаний|access-date=2022-06-22|archive-date=2022-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220622090638/https://novgaz-rzn.ru/novosti/18536.html|url-status=live}}</ref>. То моҳи марти 2023 фармондеҳи Гурӯҳи қӯшунҳои Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Арабии Сурия буд<ref>{{Cite web|url=https://www.orthodoxianewsagency.gr/foreignnews/%d0%bc%d0%b8%d1%82%d1%80%d0%be%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%b8%d1%82-%d0%b2%d0%be%d0%bb%d0%be%d0%ba%d0%be%d0%bb%d0%b0%d0%bc%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%b0%d0%bd%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%b8%d0%b9-%d0%bf%d0%be-4/|title=Митрополит Волоколамский Антоний посетил российскую базу «Хмеймим» в Сирии|access-date=2023-01-25|archive-date=2023-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125084706/https://www.orthodoxianewsagency.gr/foreignnews/%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82-%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%BF%D0%BE-4/|url-status=live}}</ref>. Моҳи майи 2023 низ дар ҳамин вазифа фаъолият дошт<ref>''Томиленко М.'' Их подвиги будут служить для нас примером. // Красная звезда. — 2023. — 12 мая. — С. 11.</ref>. Аз ноябри 2023 сардори Ситоди муштараки СААД мебошад. Иштирокчии Ҷанги якум ва дуюми Чеченистон, раҳпаймоии босуръати баталёни муттаҳидаи Қӯшунҳои десантии ҳавоӣ ба Приштина ва амалиёти ҳарбии Русия дар Сурия. Узви ҳайати таҳририяи маҷаллаи «Андешаи ҳарбӣ» мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Фармондеҳони низомии Русия]] [[Гурӯҳ:Генерал-полковникҳои Федератсияи Русия]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Федератсияи Русия]] 5er03bot4xej1r3n2aipo2hfkpu2ap1 1493853 1493851 2026-11-12T09:50:56Z VASHGIRD 8035 1493853 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард | ном = Андрей Николаевич Сердюков | акс = | паҳноӣ = 270px | вазифа = Сардори Ситоди муттаҳидаи [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ#Роҳбарон|Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] | парчам = Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg | парчам2 = Emblem of the Collective Security Treaty Organization.svg | аввалдавр = ноябри 2023 | охирдавр = | пешгузашта = [[Анатолий Сидоров]] | ҷонишин = | вазифа_2 = [[Фармондеҳи нерӯҳои ҳавоӣ|Фармондеҳи нерӯҳои ҳавоии Русия]] | парчам_2 = Flag of Russia's Commander-in-Chief of the Airborne Troops.svg | парчам2_2 = Great emblem of the command of the Russian Airborne Troops.svg | аввалдавр_2 = 4 октябри 2016 | охирдавр_2 = 16 июни 2022 | пешгузашта_2 = [[Владимир Шаманов]] | ҷонишин_2 = [[Михаил Теплинский]] | президент_2 = [[Владимир Путин]] }} '''Андре́й Никола́евич Сердюко́в''' ({{ВД-Дебоча}}) — фармондеҳи низомии Русия, [[генерал-полковник]] (2015). Фармондеҳи Нерӯҳои ҳавоии Федератсияи Русия (2016—2022), [[Қаҳрамони Федератсияи Русия]] (2020). Мутахассиси шоистаи ҳарбии Федератсияи Русия (2012). == Зиндагинома == Соли 1983 Омӯзишгоҳи олии фармондеҳии десантии ҳавоии Рязан ба номи Комсомоли ленинӣ (ротаи 7)-ро хатм кард. Пас аз хатми омӯзишгоҳ, солҳои 1983—1985 дар вазифаи фармондеҳи взводи ротаи иктишофии дивизияи 104-уми гвардиявии десантии ҳавоӣ (Кировобод, ҶШС Озарбойҷон) хизмат намуд. Соли 1993 Академияи ҳарбии ба номи М. В. Фрунзеро хатм кард<ref name=":0">{{Cite web|url=https://structure.mil.ru/structure/forces/airborne/history/leaders/more.htm?id=12098743@SD_Employee|title=Сердюков Андрей Николаевич|website=Министерство обороны Российской Федерации|access-date=2022-10-24|archive-date=2018-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710194638/https://structure.mil.ru/structure/forces/airborne/history/leaders/more.htm?id=12098743@SD_Employee|url-status=live}}</ref>. Солҳои 1993—1995 муовини фармондеҳ, солҳои 1995—1997 фармондеҳи полки 237-уми гвардиявии парашютӣ-десантии Торун ва солҳои 1997—1999 фармондеҳи полки 104-уми гвардиявии десантӣ-ҳуҷумӣ буд. Солҳои 1999—2002 вазифаи муовини фармондеҳи дивизияи 76-уми гвардиявии десантии ҳавоии Черниговро дар шаҳри Псков ба уҳда дошт. Минбаъд дар вазифаҳои гуногуни фармондеҳӣ фаъолият кард. Аз марти 2002 то июни 2004 фармондеҳи бригадаи 138-уми алоҳидаи гвардиявии тирандозии мотории Красноселскии Округи ҳарбии Ленинград (шаҳраки Каменка) буд. Солҳои 2004—2007 дивизияи 106-уми гвардиявии десантии ҳавоиро дар шаҳри Тула фармондеҳӣ кард. Соли 2009 Академияи ҳарбии Ситоди генералии Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русияро бо медали тилло хатм намуд. Сипас муовини фармондеҳи Артиши 5-уми умуминтизорӣ дар Округи ҳарбии Шарқи Дур (аз соли 2010 Округи ҳарбии Шарқӣ) таъйин гардид. Аз январи 2011 то феврали 2013 фармондеҳи Артиши 5-уми умуминтизорӣ дар ҳайати Округи ҳарбии Шарқӣ (шаҳри Уссурийск) буд. Аз феврал то октябри 2013 муовини фармондеҳи қӯшунҳои Округи ҳарбии Ҷанубӣ буд. Соли 2014 дар ҳамроҳкунии Қрим ба Федератсияи Русия иштирок кард. Аз октябри 2013 сардори ситод ва муовини якуми фармондеҳи қӯшунҳои Округи ҳарбии Ҷанубӣ буд. Аз декабри 2015 то октябри 2016 фармондеҳи Фармондеҳии 12-уми захиравии Округи ҳарбии Ҷанубӣ буд<ref name=":0" />. Бо фармони Президенти Федератсияи Русия аз 4 октябри 2016 фармондеҳи Қӯшунҳои десантии ҳавоӣ таъйин гардид<ref name=":0" />. Дар робита ба рӯйдодҳои шарқи Украина моҳи майи 2017 ба рӯйхати таҳримҳои Украина дохил карда шуд<ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/world/20170516/1494412577.html|title=Санкции Украины впервые коснулись командующего ВДВ Сердюкова / &#91;&#91;РИА «Новости»&#93;&#93;, 16.05.2017|access-date=2018-02-06|archive-date=2018-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180207005955/https://ria.ru/world/20170516/1494412577.html|url-status=live}}</ref>. 15 сентябри 2017 ҳангоми бозгашт аз машқҳои ҳарбӣ дар вилояти Мурманск ба садамаи нақлиётӣ дучор шуд. А. Н. Сердюков ҷароҳатҳои вазнини сар ва шикасти сутунмӯҳра бардошт<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2017/09/19/vdv/|title=Главком ВДВ получил тяжелые травмы в ДТП в Мурманской области|access-date=2017-09-20|archive-date=2017-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919174121/https://lenta.ru/news/2017/09/19/vdv/|url-status=live}}</ref><ref name="novaya22">{{cite web|url=https://www.novayagazeta.ru/articles/2017/09/22/73938-chelovek-pogib-iz-za-derevenskih-pontov|title=«Человек погиб из-за деревенских понтов»|author=Татьяна Брицкая|date=2017-09-22|publisher=[[Новая газета]]|access-date=2017-09-29|archive-date=2017-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929183801/https://www.novayagazeta.ru/articles/2017/09/22/73938-chelovek-pogib-iz-za-derevenskih-pontov|url-status=live}}</ref>. Бар асари ҷароҳатҳои гирифташуда таъйин шудани генерал-полковник Сердюков ба вазифаи фармондеҳи Гурӯҳи қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Сурия, ки охири соли 2017 дар назар буд, амалӣ нагардид<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/3555026|title=Генерал срочной службы / &#91;&#91;Коммерсантъ&#93;&#93;, 20.02.2018|access-date=2018-02-20|archive-date=2019-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219043619/https://www.kommersant.ru/doc/3555026|url-status=live}}</ref>. Аз 10 апрел то сентябри 2019 фармондеҳи Гурӯҳи қӯшунҳои Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Арабии Сурия буд. Дар давраи фармондеҳии ӯ қӯшунҳои Русия дар Сурия ташаккулоти террористиро дар ноҳияҳои ҷанубии вилояти Идлиб торумор карда, қисми зиёди шимолу шарқи Сурияро таҳти назорати қӯшунҳои Сурия қарор доданд<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/3940399|title=Командующего ВДВ десантировали в Сирию / Коммерсантъ|access-date=2019-04-12|archive-date=2019-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630195834/https://www.kommersant.ru/doc/3940399|url-status=live}}</ref><ref>[https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/11/13/816172-minoboroni-smenilo-komanduyuschego-rossiiskoi]{{Wayback|url=https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/11/13/816172-minoboroni-smenilo-komanduyuschego-rossiiskoi|date=20191121035106}}<span> Минобороны сменило командующего российской группировкой в Сирии / </span>[[vedomosti.ru]]</ref>. Моҳи январи 2022 фармондеҳи Қувваҳои сулҳпарвари дастаҷамъии СААД дар Ҷумҳурии Қазоқистон буд<ref>[https://ria.ru/20220107/mirotvortsy-1766837089.html]{{Wayback|url=https://ria.ru/20220107/mirotvortsy-1766837089.html|date=20220108025037}}<span> Командующий ВДВ Сердюков стал руководителем миротворцев ОДКБ в Казахстане / </span>[[РИА Новости|РИА «Новости»]]</ref>. Моҳи июни 2022 воситаҳои ахбори омма хабар доданд, ки Сердюков аз вазифаи фармондеҳи Қӯшунҳои десантии ҳавоии Русия озод карда шудааст<ref>{{Cite web|url=https://novgaz-rzn.ru/novosti/18536.html|title=Новым командующим ВДВ стал участник нескольких военных кампаний|access-date=2022-06-22|archive-date=2022-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220622090638/https://novgaz-rzn.ru/novosti/18536.html|url-status=live}}</ref>. То моҳи марти 2023 фармондеҳи Гурӯҳи қӯшунҳои Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Арабии Сурия буд<ref>{{Cite web|url=https://www.orthodoxianewsagency.gr/foreignnews/%d0%bc%d0%b8%d1%82%d1%80%d0%be%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%b8%d1%82-%d0%b2%d0%be%d0%bb%d0%be%d0%ba%d0%be%d0%bb%d0%b0%d0%bc%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%b0%d0%bd%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%b8%d0%b9-%d0%bf%d0%be-4/|title=Митрополит Волоколамский Антоний посетил российскую базу «Хмеймим» в Сирии|access-date=2023-01-25|archive-date=2023-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125084706/https://www.orthodoxianewsagency.gr/foreignnews/%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82-%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%BF%D0%BE-4/|url-status=live}}</ref>. Моҳи майи 2023 низ дар ҳамин вазифа фаъолият дошт<ref>''Томиленко М.'' Их подвиги будут служить для нас примером. // Красная звезда. — 2023. — 12 мая. — С. 11.</ref>. Аз ноябри 2023 сардори Ситоди муштараки СААД мебошад. Иштирокчии Ҷанги якум ва дуюми Чеченистон, раҳпаймоии босуръати баталёни муттаҳидаи Қӯшунҳои десантии ҳавоӣ ба Приштина ва амалиёти ҳарбии Русия дар Сурия. Узви ҳайати таҳририяи маҷаллаи «Андешаи ҳарбӣ» мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Фармондеҳони низомии Русия]] [[Гурӯҳ:Генерал-полковникҳои Федератсияи Русия]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Федератсияи Русия]] 96n5ioc4qyb6lnxexi2qfnrq867da3o 1493858 1493853 2026-11-12T09:53:17Z VASHGIRD 8035 1493858 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард | ном = Андрей Николаевич Сердюков | акс = | паҳноӣ = 270px | вазифа = Сардори Ситоди муттаҳидаи [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ#Роҳбарон|Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] | парчам = Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg | парчам2 = Emblem of the Collective Security Treaty Organization.svg | аввалдавр = ноябри 2023 | охирдавр = | пешгузашта = [[Анатолий Сидоров]] | ҷонишин = | вазифа_2 = [[Фармондеҳи нерӯҳои ҳавоӣ|Фармондеҳи нерӯҳои ҳавоии Русия]] | парчам_2 = Flag of Russia's Commander-in-Chief of the Airborne Troops.svg | парчам2_2 = Great emblem of the command of the Russian Airborne Troops.svg | аввалдавр_2 = 4 октябри 2016 | охирдавр_2 = 16 июни 2022 | пешгузашта_2 = [[Владимир Шаманов]] | ҷонишин_2 = [[Михаил Теплинский]] | президент_2 = [[Владимир Путин]] }} '''Андре́й Никола́евич Сердюко́в''' ({{ВД-Дебоча}}) — фармондеҳи низомии Русия, [[генерал-полковник]] (2015). Фармондеҳи Нерӯҳои ҳавоии Федератсияи Русия (2016—2022), [[Қаҳрамони Федератсияи Русия]] (2020). Мутахассиси шоистаи ҳарбии Федератсияи Русия (2012). == Зиндагинома == Соли 1983 Омӯзишгоҳи олии фармондеҳии десантии ҳавоии Рязан ба номи Комсомоли ленинӣ (ротаи 7)-ро хатм кард. Пас аз хатми омӯзишгоҳ, солҳои 1983—1985 дар вазифаи фармондеҳи взводи ротаи иктишофии дивизияи 104-уми гвардиявии десантии ҳавоӣ (Кировобод, ҶШС Озарбойҷон) хизмат намуд. Соли 1993 Академияи ҳарбии ба номи М. В. Фрунзеро хатм кард<ref name=":0">{{Cite web|url=https://structure.mil.ru/structure/forces/airborne/history/leaders/more.htm?id=12098743@SD_Employee|title=Сердюков Андрей Николаевич|website=Министерство обороны Российской Федерации|access-date=2022-10-24|archive-date=2018-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710194638/https://structure.mil.ru/structure/forces/airborne/history/leaders/more.htm?id=12098743@SD_Employee|url-status=live}}</ref>. == Корнома == Солҳои 1993—1995 муовини фармондеҳ, солҳои 1995—1997 фармондеҳи полки 237-уми гвардиявии парашютӣ-десантии Торун ва солҳои 1997—1999 фармондеҳи полки 104-уми гвардиявии десантӣ-ҳуҷумӣ буд. Солҳои 1999—2002 вазифаи муовини фармондеҳи дивизияи 76-уми гвардиявии десантии ҳавоии Черниговро дар шаҳри Псков ба уҳда дошт. Минбаъд дар вазифаҳои гуногуни фармондеҳӣ фаъолият кард. Аз марти 2002 то июни 2004 фармондеҳи бригадаи 138-уми алоҳидаи гвардиявии тирандозии мотории Красноселскии Округи ҳарбии Ленинград (шаҳраки Каменка) буд. Солҳои 2004—2007 дивизияи 106-уми гвардиявии десантии ҳавоиро дар шаҳри Тула фармондеҳӣ кард. Соли 2009 Академияи ҳарбии Ситоди генералии Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русияро бо медали тилло хатм намуд. Сипас муовини фармондеҳи Артиши 5-уми умуминтизорӣ дар Округи ҳарбии Шарқи Дур (аз соли 2010 Округи ҳарбии Шарқӣ) таъйин гардид. Аз январи 2011 то феврали 2013 фармондеҳи Артиши 5-уми умуминтизорӣ дар ҳайати Округи ҳарбии Шарқӣ (шаҳри Уссурийск) буд. Аз феврал то октябри 2013 муовини фармондеҳи қӯшунҳои Округи ҳарбии Ҷанубӣ буд. Соли 2014 дар ҳамроҳкунии Қрим ба Федератсияи Русия иштирок кард. Аз октябри 2013 сардори ситод ва муовини якуми фармондеҳи қӯшунҳои Округи ҳарбии Ҷанубӣ буд. Аз декабри 2015 то октябри 2016 фармондеҳи Фармондеҳии 12-уми захиравии Округи ҳарбии Ҷанубӣ буд<ref name=":0" />. Бо фармони Президенти Федератсияи Русия аз 4 октябри 2016 фармондеҳи Қӯшунҳои десантии ҳавоӣ таъйин гардид<ref name=":0" />. Дар робита ба рӯйдодҳои шарқи Украина моҳи майи 2017 ба рӯйхати таҳримҳои Украина дохил карда шуд<ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/world/20170516/1494412577.html|title=Санкции Украины впервые коснулись командующего ВДВ Сердюкова / &#91;&#91;РИА «Новости»&#93;&#93;, 16.05.2017|access-date=2018-02-06|archive-date=2018-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180207005955/https://ria.ru/world/20170516/1494412577.html|url-status=live}}</ref>. 15 сентябри 2017 ҳангоми бозгашт аз машқҳои ҳарбӣ дар вилояти Мурманск ба садамаи нақлиётӣ дучор шуд. А. Н. Сердюков ҷароҳатҳои вазнини сар ва шикасти сутунмӯҳра бардошт<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2017/09/19/vdv/|title=Главком ВДВ получил тяжелые травмы в ДТП в Мурманской области|access-date=2017-09-20|archive-date=2017-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919174121/https://lenta.ru/news/2017/09/19/vdv/|url-status=live}}</ref><ref name="novaya22">{{cite web|url=https://www.novayagazeta.ru/articles/2017/09/22/73938-chelovek-pogib-iz-za-derevenskih-pontov|title=«Человек погиб из-за деревенских понтов»|author=Татьяна Брицкая|date=2017-09-22|publisher=[[Новая газета]]|access-date=2017-09-29|archive-date=2017-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929183801/https://www.novayagazeta.ru/articles/2017/09/22/73938-chelovek-pogib-iz-za-derevenskih-pontov|url-status=live}}</ref>. Бар асари ҷароҳатҳои гирифташуда таъйин шудани генерал-полковник Сердюков ба вазифаи фармондеҳи Гурӯҳи қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Сурия, ки охири соли 2017 дар назар буд, амалӣ нагардид<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/3555026|title=Генерал срочной службы / &#91;&#91;Коммерсантъ&#93;&#93;, 20.02.2018|access-date=2018-02-20|archive-date=2019-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219043619/https://www.kommersant.ru/doc/3555026|url-status=live}}</ref>. Аз 10 апрел то сентябри 2019 фармондеҳи Гурӯҳи қӯшунҳои Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Арабии Сурия буд. Дар давраи фармондеҳии ӯ қӯшунҳои Русия дар Сурия ташаккулоти террористиро дар ноҳияҳои ҷанубии вилояти Идлиб торумор карда, қисми зиёди шимолу шарқи Сурияро таҳти назорати қӯшунҳои Сурия қарор доданд<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/3940399|title=Командующего ВДВ десантировали в Сирию / Коммерсантъ|access-date=2019-04-12|archive-date=2019-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630195834/https://www.kommersant.ru/doc/3940399|url-status=live}}</ref><ref>[https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/11/13/816172-minoboroni-smenilo-komanduyuschego-rossiiskoi]{{Wayback|url=https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/11/13/816172-minoboroni-smenilo-komanduyuschego-rossiiskoi|date=20191121035106}}<span> Минобороны сменило командующего российской группировкой в Сирии / </span>[[vedomosti.ru]]</ref>. Моҳи январи 2022 фармондеҳи Қувваҳои сулҳпарвари дастаҷамъии [[СААД]] дар Ҷумҳурии Қазоқистон буд<ref>[https://ria.ru/20220107/mirotvortsy-1766837089.html]{{Wayback|url=https://ria.ru/20220107/mirotvortsy-1766837089.html|date=20220108025037}}<span> Командующий ВДВ Сердюков стал руководителем миротворцев ОДКБ в Казахстане / </span>[[РИА Новости|РИА «Новости»]]</ref>. Моҳи июни 2022 воситаҳои ахбори омма хабар доданд, ки Сердюков аз вазифаи фармондеҳи Қӯшунҳои десантии ҳавоии Русия озод карда шудааст<ref>{{Cite web|url=https://novgaz-rzn.ru/novosti/18536.html|title=Новым командующим ВДВ стал участник нескольких военных кампаний|access-date=2022-06-22|archive-date=2022-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220622090638/https://novgaz-rzn.ru/novosti/18536.html|url-status=live}}</ref>. То моҳи марти 2023 фармондеҳи Гурӯҳи қӯшунҳои Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Арабии Сурия буд<ref>{{Cite web|url=https://www.orthodoxianewsagency.gr/foreignnews/%d0%bc%d0%b8%d1%82%d1%80%d0%be%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%b8%d1%82-%d0%b2%d0%be%d0%bb%d0%be%d0%ba%d0%be%d0%bb%d0%b0%d0%bc%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%b9-%d0%b0%d0%bd%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%b8%d0%b9-%d0%bf%d0%be-4/|title=Митрополит Волоколамский Антоний посетил российскую базу «Хмеймим» в Сирии|access-date=2023-01-25|archive-date=2023-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125084706/https://www.orthodoxianewsagency.gr/foreignnews/%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82-%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%BF%D0%BE-4/|url-status=live}}</ref>. Моҳи майи 2023 низ дар ҳамин вазифа фаъолият дошт<ref>''Томиленко М.'' Их подвиги будут служить для нас примером. // Красная звезда. — 2023. — 12 мая. — С. 11.</ref>. Аз ноябри 2023 сардори Ситоди муштараки СААД мебошад. Иштирокчии Ҷанги якум ва дуюми Чеченистон, раҳпаймоии босуръати баталёни муттаҳидаи Қӯшунҳои десантии ҳавоӣ ба Приштина ва амалиёти ҳарбии Русия дар Сурия. Узви ҳайати таҳририяи маҷаллаи «Андешаи ҳарбӣ» мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Фармондеҳони низомии Русия]] [[Гурӯҳ:Генерал-полковникҳои Федератсияи Русия]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Федератсияи Русия]] 5zv87ntq5ppv3qgo1idwue7tfanntw2 0 334925 1493856 2026-11-12T09:52:39Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Созмони Паймони амнияти дастаҷамъӣ]] to [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] over redirect 1493856 wikitext text/x-wiki #равона [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] 8ajgnhz9b7amqqooy6syr1voaa8nin2 0 334926 1493857 2026-11-12T09:52:56Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] 1493857 wikitext text/x-wiki #равона [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]] 8ajgnhz9b7amqqooy6syr1voaa8nin2 10 334927 1493864 2026-11-12T09:58:51Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Шаблон:Қуттии ҳамагонӣ]] 1493864 wikitext text/x-wiki #равона [[Шаблон:Қуттии ҳамагонӣ]] dbyuot9v09yti90za4hqy289eo2yq9n 0 334928 1493892 2026-11-12T11:11:31Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''ИРАКЛИЙИ I''' ({{lang-grc|Ἡράκλειος}}) ([[Соли 575|575]] — 11-уми [[Феврал|феврали]] [[соли 641]]) — императори [[Византия]] ([[Соли 610|610]]–[[Соли 641|641]]). == Таърихи ҳокимият == Писари ноиби ҳокими Карфаген – Ираклий, сардори шӯриши зидди император Фока (ҳукмронӣ 602–610). Аслаш арман... 1493892 wikitext text/x-wiki '''ИРАКЛИЙИ I''' ({{lang-grc|Ἡράκλειος}}) ([[Соли 575|575]] — 11-уми [[Феврал|феврали]] [[соли 641]]) — императори [[Византия]] ([[Соли 610|610]]–[[Соли 641|641]]). == Таърихи ҳокимият == Писари ноиби ҳокими Карфаген – Ираклий, сардори шӯриши зидди император Фока (ҳукмронӣ 602–610). Аслаш арманитабор. Дар ҷараёни шӯриш аз ҷониби падараш сарфармондеҳи сипоҳ таъйин шуд. Ираклий I баъди забти Қустантания (Константинопол) ва қатли Фока император эълон шуд. Ираклий I дар вазъияти мураккаби сиёсӣ ба сари қудрат омад. Дар ин давра форсҳо, славянҳо ва аварҳо сарҳадҳои шарқии Византияро рахна карданд. Ираклий I ба дарбори Сосониён туҳфа фиристода, талаби сулҳ кард, вале ''Хусрави Парвиз'' пешниҳоди сулҳро напазируфта, бо нишони эътироз нисбат ба Ираклий I, ки ҳукумати Византияро ба вориси император Маврикий (ҳомии Хусрави Парвиз дар муборизаи зидди Баҳроми Чӯбина) – Феодосий барнагардонида буд, сафиронро ба қатл расонд. Баъдан сарлашкарони сосонӣ Шоҳин ва Шаҳрбуроз қаламрави Антиохия (611), Димишқ, Фаластин, Байтулмуқаддас (614) Искандария, Миср (615) ва Осиёи Хурдро ишғол ва пойтахти Византия – Қустантанияро муҳосира карданд. Ираклий I хост пойтахтро ба Карфаген интиқол диҳад, вале ба эътирози мардуми Қустантания рӯбарӯ шуд. == Ҷалби деҳқонон == Соли 621 бо ҷалби деҳқонон сипоҳи нав ташкил карда, қаламрави [[Арманистон]], Осиёи Хурд, [[Озарбойҷон]] ва [[Байнаннаҳрайн|Байнаннаҳрайнро]] аз форсҳо бозпас гирифт (623–626); соли 624 ҳангоми ишғоли ''Ганзак'' оташкадаи Озаргушаспро хароб кард. Ҳуҷуми Хусрави Парвиз дар иттиҳод бо аварҳо ба [[Қустантиния|Қустантания]] (626) ба нокомӣ анҷом ёфт. Ираклий I пас аз пирӯзӣ дар набарди Найнаво (628), ишғоли кохи шоҳаншоҳӣ дар Дастгирд ва муҳосираи пойтахти [[Сосониён]] – шаҳри [[Тайсафун]] лашкари парокандаи Хусрави Парвизро шикаст дод. Баъди фавти Хусрави Парвиз Ширӯя бо Ираклий I сулҳ баст (3 апрели 628), ки тибқи он форсҳо уҳдадор шуданд сипоҳиёни худро аз қаламрави ишғолкардаи император берун кунанд; товони ҷанг пардохт намоянд; заминҳои атрофи Байтулмуқаддасро ба Византия бозпас диҳанд; салиби ҳаётбахши Исои Масеҳро ба Байтулмуқаддас баргардонанд (630). Ираклий I баъди ғолибият раванди ба Калисои расмӣ муттаҳидкунии монофисиҳоро, ки аз ҷониби форсҳо пуштибонӣ мешуданд, тезонид. Дар натиҷаи муборизаҳои тӯлонӣ иқтидори ҳарбии империя заиф шуда, Ираклий I дар набарди зидди арабҳо (632–641) қаламрави Димишқ, Сурия, Фаластин, Байнаннаҳрайн ва Мисрро аз даст дод. Баъзе муҳаққиқон ташкил кардани фемҳоро (воҳиди маъмурӣ-ҳарбӣ дар Византия) ба Ираклий I нисбат медиҳанд. Аз аҳди Ираклий I (629) дар Византия унвони императории василевс расмӣ гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ираклий I|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Зодагони соли 575]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 11 феврал]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] 87ze6obsf8kjwa0g2oqqfkattiwne3i 1493893 1493892 2026-11-12T11:13:00Z Rabboni Hakimzoda 123692 1493893 wikitext text/x-wiki {{Шахсият}} '''ИРАКЛИЙИ I''' ({{lang-grc|Ἡράκλειος}}) ([[Соли 575|575]] — 11-уми [[Феврал|феврали]] [[соли 641]]) — императори [[Византия]] ([[Соли 610|610]]–[[Соли 641|641]]). == Таърихи ҳокимият == Писари ноиби ҳокими Карфаген – Ираклий, сардори шӯриши зидди император Фока (ҳукмронӣ 602–610). Аслаш арманитабор. Дар ҷараёни шӯриш аз ҷониби падараш сарфармондеҳи сипоҳ таъйин шуд. Ираклий I баъди забти Қустантания (Константинопол) ва қатли Фока император эълон шуд. Ираклий I дар вазъияти мураккаби сиёсӣ ба сари қудрат омад. Дар ин давра форсҳо, славянҳо ва аварҳо сарҳадҳои шарқии Византияро рахна карданд. Ираклий I ба дарбори Сосониён туҳфа фиристода, талаби сулҳ кард, вале ''Хусрави Парвиз'' пешниҳоди сулҳро напазируфта, бо нишони эътироз нисбат ба Ираклий I, ки ҳукумати Византияро ба вориси император Маврикий (ҳомии Хусрави Парвиз дар муборизаи зидди Баҳроми Чӯбина) – Феодосий барнагардонида буд, сафиронро ба қатл расонд. Баъдан сарлашкарони сосонӣ Шоҳин ва Шаҳрбуроз қаламрави Антиохия (611), Димишқ, Фаластин, Байтулмуқаддас (614) Искандария, Миср (615) ва Осиёи Хурдро ишғол ва пойтахти Византия – Қустантанияро муҳосира карданд. Ираклий I хост пойтахтро ба Карфаген интиқол диҳад, вале ба эътирози мардуми Қустантания рӯбарӯ шуд. == Ҷалби деҳқонон == Соли 621 бо ҷалби деҳқонон сипоҳи нав ташкил карда, қаламрави [[Арманистон]], Осиёи Хурд, [[Озарбойҷон]] ва [[Байнаннаҳрайн|Байнаннаҳрайнро]] аз форсҳо бозпас гирифт (623–626); соли 624 ҳангоми ишғоли ''Ганзак'' оташкадаи Озаргушаспро хароб кард. Ҳуҷуми Хусрави Парвиз дар иттиҳод бо аварҳо ба [[Қустантиния|Қустантания]] (626) ба нокомӣ анҷом ёфт. Ираклий I пас аз пирӯзӣ дар набарди Найнаво (628), ишғоли кохи шоҳаншоҳӣ дар Дастгирд ва муҳосираи пойтахти [[Сосониён]] – шаҳри [[Тайсафун]] лашкари парокандаи Хусрави Парвизро шикаст дод. Баъди фавти Хусрави Парвиз Ширӯя бо Ираклий I сулҳ баст (3 апрели 628), ки тибқи он форсҳо уҳдадор шуданд сипоҳиёни худро аз қаламрави ишғолкардаи император берун кунанд; товони ҷанг пардохт намоянд; заминҳои атрофи Байтулмуқаддасро ба Византия бозпас диҳанд; салиби ҳаётбахши Исои Масеҳро ба Байтулмуқаддас баргардонанд (630). Ираклий I баъди ғолибият раванди ба Калисои расмӣ муттаҳидкунии монофисиҳоро, ки аз ҷониби форсҳо пуштибонӣ мешуданд, тезонид. Дар натиҷаи муборизаҳои тӯлонӣ иқтидори ҳарбии империя заиф шуда, Ираклий I дар набарди зидди арабҳо (632–641) қаламрави Димишқ, Сурия, Фаластин, Байнаннаҳрайн ва Мисрро аз даст дод. Баъзе муҳаққиқон ташкил кардани фемҳоро (воҳиди маъмурӣ-ҳарбӣ дар Византия) ба Ираклий I нисбат медиҳанд. Аз аҳди Ираклий I (629) дар Византия унвони императории василевс расмӣ гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ираклий I|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Зодагони соли 575]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 11 феврал]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] rc4losurktiohdb7fikiv9vap0434yo 0 334929 1493897 2026-11-12T11:29:56Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Ирам''', '''Ирама зоти-л-имод''' ({{lang-ar|إرم ذات العماد}}), шаҳре, ки малик Шаддод ибни Од онро бо тақлид аз тамоми сифатҳои биҳишт бино карда буд; номи қавм ё сарзамини бостонӣ; шаҳри гумшудае дар [[Арабистон (нимҷазира)|нимҷазираи Арабистон]]; шаҳре, ки номи он дар Қ... 1493897 wikitext text/x-wiki '''Ирам''', '''Ирама зоти-л-имод''' ({{lang-ar|إرم ذات العماد}}), шаҳре, ки малик Шаддод ибни Од онро бо тақлид аз тамоми сифатҳои биҳишт бино карда буд; номи қавм ё сарзамини бостонӣ; шаҳри гумшудае дар [[Арабистон (нимҷазира)|нимҷазираи Арабистон]]; шаҳре, ки номи он дар [[Қуръон]] зикр шудааст. == Муаррифӣ == Ирамаро баъзе дар [[Димашқ|Димишқ]], баъзе дар [[Искандария]] ва иддае маҳалли онро байни Санъову Ҳазрамавт (дар қисми ҷанубии Арабистон) муаррифӣ кардаанд. Тибқи қавли маъхазҳои дигар манзур аз Ирама қавми Од аст, ки дар асл номи падари ин қавм будааст. Дар Қуръон Ирама шаҳри дорои сохтмонҳои бузург, появу сутунҳои мустаҳкам ва девори баландиаш 300 м муаррифӣ шудааст (Ирама зоти-л-имод). Ирама шаҳри беҳамто дар таърихи қавми Од ва дорои сохтмонҳои хеле баланд будааст (89:07). == Дар ривоятҳо == Тибқи ривоятҳо, Ирама шаҳри афсонавие ба манзалаи биҳишти заминӣ буда, онро биҳишти ҳаштум ва биҳишти Шаддод низ гуфтаанд. Шаддод ибни Од бо ҷамъоварии ҷавоҳиру сангҳои гаронбаҳо бо мушкилоти фаровон тӯли 300 сол ‒ пеш аз милоди ''Исо'' (а) Ирамаро бино карда буд, ки он то қарни нахусти милодӣ вуҷуд дошт, вале Шаддод ҳаргиз аз он баҳра бурда натавонист, зеро ӯ ба ҳушдорҳои паёмбари қавми Ҳуд таваҷҷуҳ намекард ва Худованд шаҳри бинокардаашро аз назарҳо ғоиб кард. Ирама ба замин фурӯ рафт ва аз он нишоне намонд. Ҳамчунин, дар ривояти дигаре гуфта шуда, ки ин шаҳр дар канори наҳри бузурге воқеъ буд, ки ҳар сол моҳиёни азиме дар он убур мекарданд ва мардум аз он баҳра мебурданд. Дар баъзе ашъори арабӣ, ки Муҷоҳид онҳоро нақл кардааст, Ирама ба маънои уммати қадима низ омадааст. Ирама, боғи Ирам, гулзори Ирам, гулистони Ирам дар адабиёти форс-тоҷик образи маъмули шеърӣ буда, чун киноя аз мавзеи хушманзар ва боғи мусаффову рӯҳафзо истифода шудааст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Бирафтанд бо шодию хуррамӣ, Чу боғи Ирам гашт рӯи замӣ. </poem>|сарчашма=Фирдавсӣ}} {{иқтибоси академикӣ|<poem> То бӯстон ба сони биҳишти Ирам шавад, Саҳро зи акси лола чу Байтулҳарам шавад. </poem>|сарчашма=Манучеҳрӣ}} {{иқтибоси академикӣ|<poem> Дар гулистони Ирам дӯш чу аз лутфи ҳаво Зулфи сунбул зи насими саҳарӣ меошуфт. </poem>|сарчашма=Ҳофиз}} {{иқтибоси академикӣ|<poem> Зулайхо дошт боғе, ваҳ, чӣ боғе, К-аз ӯ бар дил Ирамро буд доғе. </poem>|сарчашма=Абдурраҳмони Ҷомӣ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ирама|8|муаллиф=С. Маҳмадуллоҳ, С. Наимов}} {{ПБ}} {{Қуръон}} pz1i8kuam0cm6w3aqt1vadu2okpcz8c