Wiktionary
thwiktionary
https://th.wiktionary.org/wiki/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%9E%E0%B8%88%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A1:%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
case-sensitive
สื่อ
พิเศษ
พูดคุย
ผู้ใช้
คุยกับผู้ใช้
วิกิพจนานุกรม
คุยเรื่องวิกิพจนานุกรม
ไฟล์
คุยเรื่องไฟล์
มีเดียวิกิ
คุยเรื่องมีเดียวิกิ
แม่แบบ
คุยเรื่องแม่แบบ
วิธีใช้
คุยเรื่องวิธีใช้
หมวดหมู่
คุยเรื่องหมวดหมู่
ภาคผนวก
คุยเรื่องภาคผนวก
ดัชนี
คุยเรื่องดัชนี
สัมผัส
คุยเรื่องสัมผัส
อรรถาภิธาน
คุยเรื่องอรรถาภิธาน
TimedText
TimedText talk
มอดูล
คุยเรื่องมอดูล
Event
Event talk
ขนมครก
0
17509
5776097
1492366
2026-10-30T01:28:00Z
Octahedron80
267
เปลี่ยนทางหน้าไปยัง [[ครก]]
5776097
wikitext
text/x-wiki
#เปลี่ยนทาง [[ครก]]
a7khikcki2at7mff6igiwyh9p3c3fth
ครก
0
44876
5776096
5776088
2026-10-30T01:27:52Z
Octahedron80
267
/* ภาษาไทย */
5776096
wikitext
text/x-wiki
{{also/auto}}
== ภาษาไทย ==
{{wp}}
[[File:Kalou.jpg|thumb|ครก]]
[[ไฟล์:Khanom krok - Thailand.jpg|thumb|200px|right|ขนมครก]]
=== รากศัพท์ ===
{{inh+|th|tai-pro|*ɡrokᴰ}}; ร่วมเชื้อสายกับ{{cog|tts|คก}}, {{cog|lo|ຄົກ}}, {{cog|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|kkh|ᨤᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|khb|ᦷᦆᧅ}}, {{cog|shn|ၶူၵ်ႉ}}, {{cog|tdd|ᥑᥨᥐ}}, {{cog|blt|ꪶꪋꪀ}}, {{cog|aho|𑜁𑜤𑜀𑜫}} , {{cog|za|gyoek|tr=กลก}}, {{cog|zzj|kyoek/coek|tr=คลก/ชก}}
=== การออกเสียง ===
{{th-pron|คฺรก}}
=== คำนาม ===
{{th-noun}}
# [[เครื่องใช้]][[ที่]][[มี]][[ลักษณะ]][[อย่าง]][[หลุม]][[สำหรับ]][[ตำ]][[หรือ]][[โขลก]][[ด้วย]][[สาก]]
# เครื่องใช้ที่[[ทำ]]ด้วย[[ไม้]][[ทั้ง]][[ท่อน]][[ขนาด]][[ใหญ่]] [[ยาว]][[ประมาณ]] 70 [[เซนติเมตร]] [[ขุด]][[เนื้อ]][[ใน]][[ออก]][[ให้]][[เป็น]]หลุม[[ลึก]] สำหรับตำหรือ[[ซ้อม]][[ข้าว]][[เป็นต้น]]ด้วยสากหรือ[[ตะลุมพุก]] [[เรียก]][[ว่า]] [[ครกซ้อมมือ]], [[ถ้า]][[ใช้]]ตำด้วย[[กระเดื่อง]] เรียกว่า [[ครกกระเดื่อง]]
# เรียก[[ขนม]]ที่ทำด้วย[[แป้ง]][[กับ]][[กะทิ]][[หยอด]]ใน[[ภาชนะ]][[กระเบื้อง]]หรือ[[โลหะ]]ที่ทำเป็นหลุม ๆ [[ตั้ง]][[บน]][[ไฟ]] ว่า [[ขนมครก]]
# [[ชื่อ]][[ปืนใหญ่]]ขนาด[[สั้น]]ใช้สำหรับ[[ยิง]][[โดย]]มี[[วิถีกระสุน]][[โค้ง]][[มาก]]
# [[เครื่องยิงลูกระเบิด]] มี[[ลำกล้อง]]ขนาดใหญ่[[และ]]สั้น [[ผิว]]ลำกล้องเป็น[[เกลียว]]หรือ[[เรียบ]][[ก็]][[ได้]] [[บรรจุ]][[ลูกระเบิด]][[ทาง]][[ปาก]][[กระบอก]] ใช้สำหรับยิงลูกระเบิดโดยมีวิถีกระสุนโค้งมาก
==== คำแปลภาษาอื่น ====
{{trans-top|เครื่องใช้ที่มีลักษณะอย่างหลุมสำหรับตำหรือโขลกด้วยสาก}}
* กฺ๋อง: {{t|ugo|บ๋ก}}
* เขมร: {{t+|km|ត្បាល់}}
* คำเมือง: {{t|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}
* ชอง: {{t|cog|กะโค}}, {{t|cog|ครก}}
* ตากาล็อก: {{t|tl|lusong}}
* ไทดำ: {{t|blt|ꪶꪋꪀ}}
* โปรตุเกส: {{t+|pt|almofariz|m}}, {{t+|pt|morteiro|m}}, {{t|pt|gral|m}}, {{t+|pt|pilão|m}}
* ฝรั่งเศส: {{t+|fr|mortier|m}}
* มาเลเซีย: {{t+|ms|lesung}}
* เยอรมัน: {{t+|de|Mörser|m}}
* ละติน: {{t|la|pīsō|m}}, {{t|la|mortārium|n}}
* ลาว: {{t|lo|ຄົກ}}
* เลอเวือะ:
*: เลอเวือะตะวันตก: {{t|lcp|เʼมอ-อึก}}
* เวียดนาม: {{t+|vi|cối}}
* สเปน: {{t+|es|mortero|m}}, {{t+|es|almirez|m}}, {{t+|es|pilón|m}}, {{t+|es|molcajete|m}}
* อังกฤษ: {{t+|en|mortar|tr=มอร์ทาร์}}
* อิตาลี: {{t+|it|mortaio|m}}
* อินโดนีเซีย: {{t+|id|mortar}}, {{t+|id|cobek}}
* อีสาน: {{t|tts|คก}}
* ฮินดี: {{t+|hi|ओखली|f}}, {{t|hi|ऊखलि|f}}
{{trans-bottom}}
== ภาษาชอง ==
=== รากศัพท์ ===
{{bor+|cog|th|ครก}}
=== การออกเสียง ===
* {{IPA|cog|/kʰrok/|a=ตราด}}
=== คำนาม ===
{{cog-noun}}
# [[ครก]]
==== คำพ้องความ ====
* {{l|cog|กะโค}}
gigdxcdx03yt8od21pwrj2tzp95p4xt
5776098
5776096
2026-10-30T01:28:19Z
Octahedron80
267
/* ภาษาไทย */
5776098
wikitext
text/x-wiki
{{also/auto}}
== ภาษาไทย ==
{{wp}}
[[File:Kalou.jpg|thumb|ครก]]
[[ไฟล์:Khanom krok - Thailand.jpg|thumb|ขนมครก]]
=== รากศัพท์ ===
{{inh+|th|tai-pro|*ɡrokᴰ}}; ร่วมเชื้อสายกับ{{cog|tts|คก}}, {{cog|lo|ຄົກ}}, {{cog|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|kkh|ᨤᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|khb|ᦷᦆᧅ}}, {{cog|shn|ၶူၵ်ႉ}}, {{cog|tdd|ᥑᥨᥐ}}, {{cog|blt|ꪶꪋꪀ}}, {{cog|aho|𑜁𑜤𑜀𑜫}} , {{cog|za|gyoek|tr=กลก}}, {{cog|zzj|kyoek/coek|tr=คลก/ชก}}
=== การออกเสียง ===
{{th-pron|คฺรก}}
=== คำนาม ===
{{th-noun}}
# [[เครื่องใช้]][[ที่]][[มี]][[ลักษณะ]][[อย่าง]][[หลุม]][[สำหรับ]][[ตำ]][[หรือ]][[โขลก]][[ด้วย]][[สาก]]
# เครื่องใช้ที่[[ทำ]]ด้วย[[ไม้]][[ทั้ง]][[ท่อน]][[ขนาด]][[ใหญ่]] [[ยาว]][[ประมาณ]] 70 [[เซนติเมตร]] [[ขุด]][[เนื้อ]][[ใน]][[ออก]][[ให้]][[เป็น]]หลุม[[ลึก]] สำหรับตำหรือ[[ซ้อม]][[ข้าว]][[เป็นต้น]]ด้วยสากหรือ[[ตะลุมพุก]] [[เรียก]][[ว่า]] [[ครกซ้อมมือ]], [[ถ้า]][[ใช้]]ตำด้วย[[กระเดื่อง]] เรียกว่า [[ครกกระเดื่อง]]
# เรียก[[ขนม]]ที่ทำด้วย[[แป้ง]][[กับ]][[กะทิ]][[หยอด]]ใน[[ภาชนะ]][[กระเบื้อง]]หรือ[[โลหะ]]ที่ทำเป็นหลุม ๆ [[ตั้ง]][[บน]][[ไฟ]] ว่า [[ขนมครก]]
# [[ชื่อ]][[ปืนใหญ่]]ขนาด[[สั้น]]ใช้สำหรับ[[ยิง]][[โดย]]มี[[วิถีกระสุน]][[โค้ง]][[มาก]]
# [[เครื่องยิงลูกระเบิด]] มี[[ลำกล้อง]]ขนาดใหญ่[[และ]]สั้น [[ผิว]]ลำกล้องเป็น[[เกลียว]]หรือ[[เรียบ]][[ก็]][[ได้]] [[บรรจุ]][[ลูกระเบิด]][[ทาง]][[ปาก]][[กระบอก]] ใช้สำหรับยิงลูกระเบิดโดยมีวิถีกระสุนโค้งมาก
==== คำแปลภาษาอื่น ====
{{trans-top|เครื่องใช้ที่มีลักษณะอย่างหลุมสำหรับตำหรือโขลกด้วยสาก}}
* กฺ๋อง: {{t|ugo|บ๋ก}}
* เขมร: {{t+|km|ត្បាល់}}
* คำเมือง: {{t|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}
* ชอง: {{t|cog|กะโค}}, {{t|cog|ครก}}
* ตากาล็อก: {{t|tl|lusong}}
* ไทดำ: {{t|blt|ꪶꪋꪀ}}
* โปรตุเกส: {{t+|pt|almofariz|m}}, {{t+|pt|morteiro|m}}, {{t|pt|gral|m}}, {{t+|pt|pilão|m}}
* ฝรั่งเศส: {{t+|fr|mortier|m}}
* มาเลเซีย: {{t+|ms|lesung}}
* เยอรมัน: {{t+|de|Mörser|m}}
* ละติน: {{t|la|pīsō|m}}, {{t|la|mortārium|n}}
* ลาว: {{t|lo|ຄົກ}}
* เลอเวือะ:
*: เลอเวือะตะวันตก: {{t|lcp|เʼมอ-อึก}}
* เวียดนาม: {{t+|vi|cối}}
* สเปน: {{t+|es|mortero|m}}, {{t+|es|almirez|m}}, {{t+|es|pilón|m}}, {{t+|es|molcajete|m}}
* อังกฤษ: {{t+|en|mortar|tr=มอร์ทาร์}}
* อิตาลี: {{t+|it|mortaio|m}}
* อินโดนีเซีย: {{t+|id|mortar}}, {{t+|id|cobek}}
* อีสาน: {{t|tts|คก}}
* ฮินดี: {{t+|hi|ओखली|f}}, {{t|hi|ऊखलि|f}}
{{trans-bottom}}
== ภาษาชอง ==
=== รากศัพท์ ===
{{bor+|cog|th|ครก}}
=== การออกเสียง ===
* {{IPA|cog|/kʰrok/|a=ตราด}}
=== คำนาม ===
{{cog-noun}}
# [[ครก]]
==== คำพ้องความ ====
* {{l|cog|กะโค}}
cmcyi3ouhj1zb08xr9z3eqdt50llhya
5776099
5776098
2026-10-30T01:29:13Z
Octahedron80
267
/* คำนาม */
5776099
wikitext
text/x-wiki
{{also/auto}}
== ภาษาไทย ==
{{wp}}
[[File:Kalou.jpg|thumb|ครก]]
[[ไฟล์:Khanom krok - Thailand.jpg|thumb|ขนมครก]]
=== รากศัพท์ ===
{{inh+|th|tai-pro|*ɡrokᴰ}}; ร่วมเชื้อสายกับ{{cog|tts|คก}}, {{cog|lo|ຄົກ}}, {{cog|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|kkh|ᨤᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|khb|ᦷᦆᧅ}}, {{cog|shn|ၶူၵ်ႉ}}, {{cog|tdd|ᥑᥨᥐ}}, {{cog|blt|ꪶꪋꪀ}}, {{cog|aho|𑜁𑜤𑜀𑜫}} , {{cog|za|gyoek|tr=กลก}}, {{cog|zzj|kyoek/coek|tr=คลก/ชก}}
=== การออกเสียง ===
{{th-pron|คฺรก}}
=== คำนาม ===
{{th-noun}}
# [[เครื่องใช้]][[ที่]][[มี]][[ลักษณะ]][[อย่าง]][[หลุม]][[สำหรับ]][[ตำ]][[หรือ]][[โขลก]][[ด้วย]][[สาก]]
# เครื่องใช้ที่[[ทำ]]ด้วย[[ไม้]][[ทั้ง]][[ท่อน]][[ขนาด]][[ใหญ่]] [[ยาว]][[ประมาณ]] 70 [[เซนติเมตร]] [[ขุด]][[เนื้อ]][[ใน]][[ออก]][[ให้]][[เป็น]]หลุม[[ลึก]] สำหรับตำหรือ[[ซ้อม]][[ข้าว]][[เป็นต้น]]ด้วยสากหรือ[[ตะลุมพุก]] [[เรียก]][[ว่า]] [[ครกซ้อมมือ]], [[ถ้า]][[ใช้]]ตำด้วย[[กระเดื่อง]] เรียกว่า [[ครกกระเดื่อง]]
# {{lang|th|([[ขนม]]~)}} [[ขนม]]ที่ทำด้วย[[แป้ง]][[กับ]][[กะทิ]][[หยอด]]ใน[[ภาชนะ]][[กระเบื้อง]]หรือ[[โลหะ]]ที่ทำเป็นหลุม ๆ [[ตั้ง]][[บน]][[ไฟ]]
# {{lang|th|([[ปืน]]~)}} [[ชื่อ]][[ปืนใหญ่]]ขนาด[[สั้น]]ใช้สำหรับ[[ยิง]][[โดย]]มี[[วิถีกระสุน]][[โค้ง]][[มาก]]
# {{lang|th|([[ปืน]]~)}} [[เครื่องยิงลูกระเบิด]] มี[[ลำกล้อง]]ขนาดใหญ่[[และ]]สั้น [[ผิว]]ลำกล้องเป็น[[เกลียว]]หรือ[[เรียบ]][[ก็]][[ได้]] [[บรรจุ]][[ลูกระเบิด]][[ทาง]][[ปาก]][[กระบอก]] ใช้สำหรับยิงลูกระเบิดโดยมีวิถีกระสุนโค้งมาก
==== คำแปลภาษาอื่น ====
{{trans-top|เครื่องใช้ที่มีลักษณะอย่างหลุมสำหรับตำหรือโขลกด้วยสาก}}
* กฺ๋อง: {{t|ugo|บ๋ก}}
* เขมร: {{t+|km|ត្បាល់}}
* คำเมือง: {{t|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}
* ชอง: {{t|cog|กะโค}}, {{t|cog|ครก}}
* ตากาล็อก: {{t|tl|lusong}}
* ไทดำ: {{t|blt|ꪶꪋꪀ}}
* โปรตุเกส: {{t+|pt|almofariz|m}}, {{t+|pt|morteiro|m}}, {{t|pt|gral|m}}, {{t+|pt|pilão|m}}
* ฝรั่งเศส: {{t+|fr|mortier|m}}
* มาเลเซีย: {{t+|ms|lesung}}
* เยอรมัน: {{t+|de|Mörser|m}}
* ละติน: {{t|la|pīsō|m}}, {{t|la|mortārium|n}}
* ลาว: {{t|lo|ຄົກ}}
* เลอเวือะ:
*: เลอเวือะตะวันตก: {{t|lcp|เʼมอ-อึก}}
* เวียดนาม: {{t+|vi|cối}}
* สเปน: {{t+|es|mortero|m}}, {{t+|es|almirez|m}}, {{t+|es|pilón|m}}, {{t+|es|molcajete|m}}
* อังกฤษ: {{t+|en|mortar|tr=มอร์ทาร์}}
* อิตาลี: {{t+|it|mortaio|m}}
* อินโดนีเซีย: {{t+|id|mortar}}, {{t+|id|cobek}}
* อีสาน: {{t|tts|คก}}
* ฮินดี: {{t+|hi|ओखली|f}}, {{t|hi|ऊखलि|f}}
{{trans-bottom}}
== ภาษาชอง ==
=== รากศัพท์ ===
{{bor+|cog|th|ครก}}
=== การออกเสียง ===
* {{IPA|cog|/kʰrok/|a=ตราด}}
=== คำนาม ===
{{cog-noun}}
# [[ครก]]
==== คำพ้องความ ====
* {{l|cog|กะโค}}
ogg6ansyrru7d9407ydxsnwz2mrfpz9
5776100
5776099
2026-10-30T01:30:09Z
Octahedron80
267
/* ภาษาไทย */
5776100
wikitext
text/x-wiki
{{also/auto}}
== ภาษาไทย ==
{{wp}}
[[File:Kalou.jpg|thumb|ครก]]
[[ไฟล์:Khanom krok - Thailand.jpg|thumb|ขนมครก]]
[[ไฟล์:5 Podhale Battalion - mortar.JPG|thumb|ปืนครก]]
=== รากศัพท์ ===
{{inh+|th|tai-pro|*ɡrokᴰ}}; ร่วมเชื้อสายกับ{{cog|tts|คก}}, {{cog|lo|ຄົກ}}, {{cog|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|kkh|ᨤᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|khb|ᦷᦆᧅ}}, {{cog|shn|ၶူၵ်ႉ}}, {{cog|tdd|ᥑᥨᥐ}}, {{cog|blt|ꪶꪋꪀ}}, {{cog|aho|𑜁𑜤𑜀𑜫}} , {{cog|za|gyoek|tr=กลก}}, {{cog|zzj|kyoek/coek|tr=คลก/ชก}}
=== การออกเสียง ===
{{th-pron|คฺรก}}
=== คำนาม ===
{{th-noun}}
# [[เครื่องใช้]][[ที่]][[มี]][[ลักษณะ]][[อย่าง]][[หลุม]][[สำหรับ]][[ตำ]][[หรือ]][[โขลก]][[ด้วย]][[สาก]]
# เครื่องใช้ที่[[ทำ]]ด้วย[[ไม้]][[ทั้ง]][[ท่อน]][[ขนาด]][[ใหญ่]] [[ยาว]][[ประมาณ]] 70 [[เซนติเมตร]] [[ขุด]][[เนื้อ]][[ใน]][[ออก]][[ให้]][[เป็น]]หลุม[[ลึก]] สำหรับตำหรือ[[ซ้อม]][[ข้าว]][[เป็นต้น]]ด้วยสากหรือ[[ตะลุมพุก]] [[เรียก]][[ว่า]] [[ครกซ้อมมือ]], [[ถ้า]][[ใช้]]ตำด้วย[[กระเดื่อง]] เรียกว่า [[ครกกระเดื่อง]]
# {{lang|th|([[ขนม]]~)}} [[ขนม]]ที่ทำด้วย[[แป้ง]][[กับ]][[กะทิ]][[หยอด]]ใน[[ภาชนะ]][[กระเบื้อง]]หรือ[[โลหะ]]ที่ทำเป็นหลุม ๆ [[ตั้ง]][[บน]][[ไฟ]]
# {{lang|th|([[ปืน]]~)}} [[ชื่อ]][[ปืนใหญ่]]ขนาด[[สั้น]]ใช้สำหรับ[[ยิง]][[โดย]]มี[[วิถีกระสุน]][[โค้ง]][[มาก]]
# {{lang|th|([[ปืน]]~)}} [[เครื่องยิงลูกระเบิด]] มี[[ลำกล้อง]]ขนาดใหญ่[[และ]]สั้น [[ผิว]]ลำกล้องเป็น[[เกลียว]]หรือ[[เรียบ]][[ก็]][[ได้]] [[บรรจุ]][[ลูกระเบิด]][[ทาง]][[ปาก]][[กระบอก]] ใช้สำหรับยิงลูกระเบิดโดยมีวิถีกระสุนโค้งมาก
==== คำแปลภาษาอื่น ====
{{trans-top|เครื่องใช้ที่มีลักษณะอย่างหลุมสำหรับตำหรือโขลกด้วยสาก}}
* กฺ๋อง: {{t|ugo|บ๋ก}}
* เขมร: {{t+|km|ត្បាល់}}
* คำเมือง: {{t|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}
* ชอง: {{t|cog|กะโค}}, {{t|cog|ครก}}
* ตากาล็อก: {{t|tl|lusong}}
* ไทดำ: {{t|blt|ꪶꪋꪀ}}
* โปรตุเกส: {{t+|pt|almofariz|m}}, {{t+|pt|morteiro|m}}, {{t|pt|gral|m}}, {{t+|pt|pilão|m}}
* ฝรั่งเศส: {{t+|fr|mortier|m}}
* มาเลเซีย: {{t+|ms|lesung}}
* เยอรมัน: {{t+|de|Mörser|m}}
* ละติน: {{t|la|pīsō|m}}, {{t|la|mortārium|n}}
* ลาว: {{t|lo|ຄົກ}}
* เลอเวือะ:
*: เลอเวือะตะวันตก: {{t|lcp|เʼมอ-อึก}}
* เวียดนาม: {{t+|vi|cối}}
* สเปน: {{t+|es|mortero|m}}, {{t+|es|almirez|m}}, {{t+|es|pilón|m}}, {{t+|es|molcajete|m}}
* อังกฤษ: {{t+|en|mortar|tr=มอร์ทาร์}}
* อิตาลี: {{t+|it|mortaio|m}}
* อินโดนีเซีย: {{t+|id|mortar}}, {{t+|id|cobek}}
* อีสาน: {{t|tts|คก}}
* ฮินดี: {{t+|hi|ओखली|f}}, {{t|hi|ऊखलि|f}}
{{trans-bottom}}
== ภาษาชอง ==
=== รากศัพท์ ===
{{bor+|cog|th|ครก}}
=== การออกเสียง ===
* {{IPA|cog|/kʰrok/|a=ตราด}}
=== คำนาม ===
{{cog-noun}}
# [[ครก]]
==== คำพ้องความ ====
* {{l|cog|กะโค}}
7ks3czal77fm4s4du2dmrbmzx63jigs
5776102
5776100
2026-10-30T01:30:41Z
Octahedron80
267
/* ภาษาไทย */
5776102
wikitext
text/x-wiki
{{also/auto}}
== ภาษาไทย ==
{{wp}}
{{wp|ขนมครก}}
{{wp|ปืนครก}}
[[File:Kalou.jpg|thumb|ครก]]
[[ไฟล์:Khanom krok - Thailand.jpg|thumb|ขนมครก]]
[[ไฟล์:5 Podhale Battalion - mortar.JPG|thumb|ปืนครก]]
=== รากศัพท์ ===
{{inh+|th|tai-pro|*ɡrokᴰ}}; ร่วมเชื้อสายกับ{{cog|tts|คก}}, {{cog|lo|ຄົກ}}, {{cog|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|kkh|ᨤᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|khb|ᦷᦆᧅ}}, {{cog|shn|ၶူၵ်ႉ}}, {{cog|tdd|ᥑᥨᥐ}}, {{cog|blt|ꪶꪋꪀ}}, {{cog|aho|𑜁𑜤𑜀𑜫}} , {{cog|za|gyoek|tr=กลก}}, {{cog|zzj|kyoek/coek|tr=คลก/ชก}}
=== การออกเสียง ===
{{th-pron|คฺรก}}
=== คำนาม ===
{{th-noun}}
# [[เครื่องใช้]][[ที่]][[มี]][[ลักษณะ]][[อย่าง]][[หลุม]][[สำหรับ]][[ตำ]][[หรือ]][[โขลก]][[ด้วย]][[สาก]]
# เครื่องใช้ที่[[ทำ]]ด้วย[[ไม้]][[ทั้ง]][[ท่อน]][[ขนาด]][[ใหญ่]] [[ยาว]][[ประมาณ]] 70 [[เซนติเมตร]] [[ขุด]][[เนื้อ]][[ใน]][[ออก]][[ให้]][[เป็น]]หลุม[[ลึก]] สำหรับตำหรือ[[ซ้อม]][[ข้าว]][[เป็นต้น]]ด้วยสากหรือ[[ตะลุมพุก]] [[เรียก]][[ว่า]] [[ครกซ้อมมือ]], [[ถ้า]][[ใช้]]ตำด้วย[[กระเดื่อง]] เรียกว่า [[ครกกระเดื่อง]]
# {{lang|th|([[ขนม]]~)}} [[ขนม]]ที่ทำด้วย[[แป้ง]][[กับ]][[กะทิ]][[หยอด]]ใน[[ภาชนะ]][[กระเบื้อง]]หรือ[[โลหะ]]ที่ทำเป็นหลุม ๆ [[ตั้ง]][[บน]][[ไฟ]]
# {{lang|th|([[ปืน]]~)}} [[ชื่อ]][[ปืนใหญ่]]ขนาด[[สั้น]]ใช้สำหรับ[[ยิง]][[โดย]]มี[[วิถีกระสุน]][[โค้ง]][[มาก]]
# {{lang|th|([[ปืน]]~)}} [[เครื่องยิงลูกระเบิด]] มี[[ลำกล้อง]]ขนาดใหญ่[[และ]]สั้น [[ผิว]]ลำกล้องเป็น[[เกลียว]]หรือ[[เรียบ]][[ก็]][[ได้]] [[บรรจุ]][[ลูกระเบิด]][[ทาง]][[ปาก]][[กระบอก]] ใช้สำหรับยิงลูกระเบิดโดยมีวิถีกระสุนโค้งมาก
==== คำแปลภาษาอื่น ====
{{trans-top|เครื่องใช้ที่มีลักษณะอย่างหลุมสำหรับตำหรือโขลกด้วยสาก}}
* กฺ๋อง: {{t|ugo|บ๋ก}}
* เขมร: {{t+|km|ត្បាល់}}
* คำเมือง: {{t|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}
* ชอง: {{t|cog|กะโค}}, {{t|cog|ครก}}
* ตากาล็อก: {{t|tl|lusong}}
* ไทดำ: {{t|blt|ꪶꪋꪀ}}
* โปรตุเกส: {{t+|pt|almofariz|m}}, {{t+|pt|morteiro|m}}, {{t|pt|gral|m}}, {{t+|pt|pilão|m}}
* ฝรั่งเศส: {{t+|fr|mortier|m}}
* มาเลเซีย: {{t+|ms|lesung}}
* เยอรมัน: {{t+|de|Mörser|m}}
* ละติน: {{t|la|pīsō|m}}, {{t|la|mortārium|n}}
* ลาว: {{t|lo|ຄົກ}}
* เลอเวือะ:
*: เลอเวือะตะวันตก: {{t|lcp|เʼมอ-อึก}}
* เวียดนาม: {{t+|vi|cối}}
* สเปน: {{t+|es|mortero|m}}, {{t+|es|almirez|m}}, {{t+|es|pilón|m}}, {{t+|es|molcajete|m}}
* อังกฤษ: {{t+|en|mortar|tr=มอร์ทาร์}}
* อิตาลี: {{t+|it|mortaio|m}}
* อินโดนีเซีย: {{t+|id|mortar}}, {{t+|id|cobek}}
* อีสาน: {{t|tts|คก}}
* ฮินดี: {{t+|hi|ओखली|f}}, {{t|hi|ऊखलि|f}}
{{trans-bottom}}
== ภาษาชอง ==
=== รากศัพท์ ===
{{bor+|cog|th|ครก}}
=== การออกเสียง ===
* {{IPA|cog|/kʰrok/|a=ตราด}}
=== คำนาม ===
{{cog-noun}}
# [[ครก]]
==== คำพ้องความ ====
* {{l|cog|กะโค}}
snzmwolssw1dfr0732nct02kpfl7btx
5776103
5776102
2026-10-30T01:32:31Z
Octahedron80
267
/* ภาษาไทย */
5776103
wikitext
text/x-wiki
{{also/auto}}
== ภาษาไทย ==
{{wp}}
{{wp|ขนมครก}}
{{wp|ปืนครก}}
[[File:Kalou.jpg|thumb|ครก]]
[[ไฟล์:Khanom krok - Thailand.jpg|thumb|ขนมครก]]
[[ไฟล์:5 Podhale Battalion - mortar.JPG|thumb|ปืนครก (เครื่องยิงลูกระเบิด)]]
=== รากศัพท์ ===
{{inh+|th|tai-pro|*ɡrokᴰ}}; ร่วมเชื้อสายกับ{{cog|tts|คก}}, {{cog|lo|ຄົກ}}, {{cog|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|kkh|ᨤᩫ᩠ᨠ}}, {{cog|khb|ᦷᦆᧅ}}, {{cog|shn|ၶူၵ်ႉ}}, {{cog|tdd|ᥑᥨᥐ}}, {{cog|blt|ꪶꪋꪀ}}, {{cog|aho|𑜁𑜤𑜀𑜫}} , {{cog|za|gyoek|tr=กลก}}, {{cog|zzj|kyoek/coek|tr=คลก/ชก}}
=== การออกเสียง ===
{{th-pron|คฺรก}}
=== คำนาม ===
{{th-noun}}
# [[เครื่องใช้]][[ที่]][[มี]][[ลักษณะ]][[อย่าง]][[หลุม]][[สำหรับ]][[ตำ]][[หรือ]][[โขลก]][[ด้วย]][[สาก]]
# เครื่องใช้ที่[[ทำ]]ด้วย[[ไม้]][[ทั้ง]][[ท่อน]][[ขนาด]][[ใหญ่]] [[ยาว]][[ประมาณ]] 70 [[เซนติเมตร]] [[ขุด]][[เนื้อ]][[ใน]][[ออก]][[ให้]][[เป็น]]หลุม[[ลึก]] สำหรับตำหรือ[[ซ้อม]][[ข้าว]][[เป็นต้น]]ด้วยสากหรือ[[ตะลุมพุก]] [[เรียก]][[ว่า]] [[ครกซ้อมมือ]], [[ถ้า]][[ใช้]]ตำด้วย[[กระเดื่อง]] เรียกว่า [[ครกกระเดื่อง]]
# {{lang|th|([[ขนม]]~)}} [[ขนม]]ที่ทำด้วย[[แป้ง]][[กับ]][[กะทิ]][[หยอด]]ใน[[ภาชนะ]][[กระเบื้อง]]หรือ[[โลหะ]]ที่ทำเป็นหลุม ๆ [[ตั้ง]][[บน]][[ไฟ]]
# {{lang|th|([[ปืน]]~)}} [[ชื่อ]][[ปืนใหญ่]]ขนาด[[สั้น]]ใช้สำหรับ[[ยิง]][[โดย]]มี[[วิถีกระสุน]][[โค้ง]][[มาก]]
# {{lang|th|([[ปืน]]~)}} [[เครื่องยิงลูกระเบิด]] มี[[ลำกล้อง]]ขนาดใหญ่[[และ]]สั้น [[ผิว]]ลำกล้องเป็น[[เกลียว]]หรือ[[เรียบ]][[ก็]][[ได้]] [[บรรจุ]][[ลูกระเบิด]][[ทาง]][[ปาก]][[กระบอก]] ใช้สำหรับยิงลูกระเบิดโดยมีวิถีกระสุนโค้งมาก
==== คำแปลภาษาอื่น ====
{{trans-top|เครื่องใช้ที่มีลักษณะอย่างหลุมสำหรับตำหรือโขลกด้วยสาก}}
* กฺ๋อง: {{t|ugo|บ๋ก}}
* เขมร: {{t+|km|ត្បាល់}}
* คำเมือง: {{t|nod|ᨣᩕᩫ᩠ᨠ}}
* ชอง: {{t|cog|กะโค}}, {{t|cog|ครก}}
* ตากาล็อก: {{t|tl|lusong}}
* ไทดำ: {{t|blt|ꪶꪋꪀ}}
* โปรตุเกส: {{t+|pt|almofariz|m}}, {{t+|pt|morteiro|m}}, {{t|pt|gral|m}}, {{t+|pt|pilão|m}}
* ฝรั่งเศส: {{t+|fr|mortier|m}}
* มาเลเซีย: {{t+|ms|lesung}}
* เยอรมัน: {{t+|de|Mörser|m}}
* ละติน: {{t|la|pīsō|m}}, {{t|la|mortārium|n}}
* ลาว: {{t|lo|ຄົກ}}
* เลอเวือะ:
*: เลอเวือะตะวันตก: {{t|lcp|เʼมอ-อึก}}
* เวียดนาม: {{t+|vi|cối}}
* สเปน: {{t+|es|mortero|m}}, {{t+|es|almirez|m}}, {{t+|es|pilón|m}}, {{t+|es|molcajete|m}}
* อังกฤษ: {{t+|en|mortar|tr=มอร์ทาร์}}
* อิตาลี: {{t+|it|mortaio|m}}
* อินโดนีเซีย: {{t+|id|mortar}}, {{t+|id|cobek}}
* อีสาน: {{t|tts|คก}}
* ฮินดี: {{t+|hi|ओखली|f}}, {{t|hi|ऊखलि|f}}
{{trans-bottom}}
== ภาษาชอง ==
=== รากศัพท์ ===
{{bor+|cog|th|ครก}}
=== การออกเสียง ===
* {{IPA|cog|/kʰrok/|a=ตราด}}
=== คำนาม ===
{{cog-noun}}
# [[ครก]]
==== คำพ้องความ ====
* {{l|cog|กะโค}}
ny9swlptqftbri24l28xjuryehmpqun
มอดูล:fi-pronunciation
828
280749
5776105
5685993
2026-10-30T01:39:17Z
Octahedron80
267
5776105
Scribunto
text/plain
local export = {}
-- used by cartesian_make and cartesian_combine. loaded as necessary
local m_bit32
local m_IPA = require("Module:IPA")
local m_str_utils = require("Module:string utilities")
local find = m_str_utils.find
local gmatch = m_str_utils.gmatch
local gsub = m_str_utils.gsub
local len = m_str_utils.len
local lower = m_str_utils.lower
local match = m_str_utils.match
local sub = m_str_utils.sub
local U = m_str_utils.char
local unpack = unpack or table.unpack -- Lua 5.2 compatibility
local gsub_lookahead = require("Module:gsub lookahead")
local langcode = "fi"
-- spelled vowels
local vowels = "aeiouyåäö"
-- any of 'vowels' as a pattern
local vowel = "[" .. vowels .. "]"
-- spelled consonants
local consonants = "bcdfghjklmnpqrstvwxzšžʔ"
-- any of 'consonants' as a pattern
local consonant = "[" .. consonants .. "]"
-- straight apostrophe
local apostrophe = "'"
-- "tertiary stress", a weaker secondary stress (either rhythmic or in some compound words). is there a better way to represent this?
local tertiary = "ˌ"
-- include ˣ because final gemination does not affect rhymes
local ipa_symb = "ˣˈˌ"..tertiary.."̯̝̞̠̪"
-- orthographic symbols that signify separation of syllables
local sep_symbols = "'’./ +\"-"
-- these signify that the next syllable is an "initial" syllable in a word
-- all symbols from here should also be in sep_symbols
local stress_indicators = "ˈˌ" .. tertiary .. "/ +-"
local stress_indicator = "[" .. stress_indicators .. "]"
-- <<SYLLABIFICATION START>>
-- syllabification must also consider * a consonant
local syl_consonants = consonants .. "*"
local syl_consonant = "[" .. syl_consonants .. "]"
-- diphthongs and long vowels
-- 1 = long vowel, 2 = Vi, 3 = VU, 4 = ie/UO
-- 1 and 2 are long vowels/diphthongs everywhere
-- 3 are diphthongs in wordlet-initial syllables or open syllables
-- 4 are diphthongs in wordlet-initial syllables only
local vowel_sequences = {
["aa"] = 1, ["ee"] = 1, ["ii"] = 1, ["oo"] = 1,
["uu"] = 1, ["yy"] = 1, ["ää"] = 1, ["öö"] = 1,
["ai"] = 2, ["ei"] = 2, ["oi"] = 2,
["ui"] = 2, ["yi"] = 2, ["äi"] = 2, ["öi"] = 2,
["au"] = 3, ["eu"] = 3, ["iu"] = 3, ["ou"] = 3,
["äy"] = 3, ["ey"] = 3, ["iy"] = 3, ["öy"] = 3,
["ie"] = 4, ["uo"] = 4, ["yö"] = 4
}
-- sonority by consonant (higher number is more sonorous)
local sonorities = {
["j"] = -1, ["l"] = -1, ["r"] = -1, ["v"] = -1, ["w"] = -1,
["m"] = -2, ["n"] = -2, ["ŋ"] = -2,
["h"] = -3, ["z"] = -3, ["ž"] = -3,
["s"] = -4, ["š"] = -4, ["f"] = -4,
["b"] = -5, ["d"] = -5, ["g"] = -5,
["k"] = -6, ["p"] = -6, ["t"] = -6,
}
-- 'native' consonant clusters
local native_consonants = {
["lkk"] = true, ["nkk"] = true, ["rkk"] = true,
["nks"] = true,
["lpp"] = true, ["mpp"] = true, ["rpp"] = true,
["lsk"] = true, ["nsk"] = true, ["rsk"] = true,
["lss"] = true, ["nss"] = true, ["rss"] = true,
["lst"] = true, ["nst"] = true, ["rst"] = true,
["lts"] = true, ["rts"] = true,
["ltt"] = true, ["ntt"] = true, ["rtt"] = true,
}
local function split_by_sonority(cluster)
local i = len(cluster)
-- always split two-consonant clusters evenly
if i <= 2 then
return i - 1
end
-- always split 'native' three-consonant clusters to AB.C
if i == 3 and native_consonants[cluster] then
return 2
end
local ng = find(cluster, "ng")
-- never split ng
if ng then
return ng + 1 + split_by_sonority(sub(cluster, ng + 2))
end
local max_sonority = 0
while i > 1 do
local sonority = sonorities[sub(cluster, i, i)]
if sonority == nil then return len(cluster) - 1 end
if sonority >= max_sonority then break end
max_sonority = sonority
i = i - 1
end
return i
end
-- used for syllabification overrides (any text between these is not syllabified)
local syl_override_start = U(0xEFF0)
local syl_override_end = U(0xEFF1)
local syl_is_consonant = {}
local syl_is_vowel = {}
local syl_is_sep = {}
local syl_is_stressed = {}
for c in gmatch(syl_consonants, ".") do syl_is_consonant[c] = true end
for c in gmatch(vowels, ".") do syl_is_vowel[c] = true end
for c in gmatch(sep_symbols, ".") do syl_is_sep[c] = true end
for c in gmatch(stress_indicators, ".") do syl_is_stressed[c] = true end
-- mode may be one of the following:
-- default: naive hyphenation using Finnish hyphenation rules
-- "dots": use default rules, but add dots between syllable boundaries if allowed by keep_sep_symbols
-- "sonority": split consonant clusters according to the sonority sequencing principle
-- add dots for new splits (i.e. not those incurred by symbols) followed by multiple consonants if keep_sep_symbols allows it.
local function syllabify(word, keep_sep_symbols, mode)
local result = {} -- output syllables
local syllable_prefix = nil -- separator symbol if kept
local syllable_start = 1
local has_syllable = false
local cursor = 1
local found_vowel = false
local initial_syllable = true -- note: initial in wordlet, not word
local lower_word = lower(word)
local function keep_sep(k)
return (keep_sep_symbols == true or (type(keep_sep_symbols) == "string" and find(keep_sep_symbols, k, 1, true)))
end
local dots = ((mode == "dots") and keep_sep(".")) and "." or nil
local sonority = mode == "sonority"
local function add_syllable()
-- add a syllable if not empty
if has_syllable then
local syllable_text = sub(word, syllable_start, cursor - 1)
if syllable_prefix then
syllable_text = syllable_prefix .. syllable_text
end
table.insert(result, syllable_text)
-- reset state
syllable_prefix = dots
initial_syllable = false
syllable_start = cursor
has_syllable = false
found_vowel = false
end
end
local len_word = len(word)
-- prebuild patterns
local pattern_cc = "^" .. syl_consonant .. "+"
local pattern_vnc = "^" .. vowel .. "+[^" .. syl_consonants .. "]"
local pattern_vcv = "^" .. vowel .. "+" .. syl_consonant .. vowel
local pattern_ccv = pattern_cc .. vowel
local pattern_sep = "^%(?([" .. sep_symbols .. "])%)?"
local pattern_stressed = "^%(?[" .. stress_indicators .. "]%)?"
while cursor <= len_word do
local symbol = sub(lower_word, cursor, cursor)
if syl_is_consonant[symbol] then
-- C...
local symbol2 = sub(lower_word, cursor + 1, cursor + 1)
if syl_is_vowel[symbol2] then
-- CV: end current syllable if we have found a vowel
if found_vowel then
add_syllable()
found_vowel = false
end
cursor = cursor + 1
elseif (sonority and found_vowel and syllable_start < cursor
and syl_is_consonant[symbol2] and match(lower_word, pattern_ccv, cursor)) then
-- (V)C+V: split by sonority
local cluster = match(lower_word, pattern_cc, cursor)
local split_point = split_by_sonority(cluster)
if split_point ~= nil then
-- split at the specified position.
cursor = cursor + split_point
add_syllable()
local len_cluster = len(cluster)
-- add a dot if dots are allowed, and if the split point is not before the final consonant
local add_dot = keep_sep(".") and split_point ~= len_cluster - 1
if add_dot then syllable_prefix = "." end
cursor = cursor + len_cluster - split_point
found_vowel = false
end
else
-- C: continue
cursor = cursor + 1
end
has_syllable = true
elseif syl_is_vowel[symbol] then
if found_vowel then
-- already found a vowel, end current syllable
add_syllable()
end
local vowel_length = 1
found_vowel = true
local vv = sub(lower_word, cursor, cursor + 1)
local rank = vowel_sequences[vv]
if rank then
-- check for diphthongs or long vowels
local max_rank
if initial_syllable then
max_rank = 4
else
-- check for an open syllable
-- the syllable is open if it is followed by a consonant, except if it is followed by a vowel
local f1 = sub(lower_word, cursor + 2, cursor + 2)
local f2 = sub(lower_word, cursor + 3, cursor + 3)
if syl_is_consonant[f1] and not syl_is_vowel[f2] then
-- closed syllable
max_rank = 2
else
-- open syllable
max_rank = 3
end
end
if rank <= max_rank then
vowel_length = 2
end
end
cursor = cursor + vowel_length
has_syllable = true
else
local sepchar
if symbol == "(" then
-- look for e.g. (.)
sepchar = match(lower_word, pattern_sep, cursor)
else
sepchar = syl_is_sep[symbol] and symbol
end
if sepchar then
-- separates syllables
add_syllable()
syllable_prefix = nil
initial_syllable = syl_is_stressed[sepchar]
cursor = cursor + (symbol == "(" and 3 or 1)
if not keep_sep(sepchar) then
syllable_start = cursor
end
found_vowel = false
elseif symbol == syl_override_start then
-- override. separate syllables
if has_syllable then
add_syllable()
elseif syllable_start < cursor then
-- has retained separator character, add to prefix
syllable_prefix = (syllable_prefix or "") .. sub(lower_word, syllable_start, cursor - 1)
end
syllable_start = cursor + (keep_sep(syl_override_start) and 0 or 1)
local override_end = find(lower_word, syl_override_end, syllable_start)
if not override_end then error("syl_override_start must end in syl_override_end") end
has_syllable = true
if keep_sep(syl_override_end) then
cursor = override_end + 1
add_syllable()
else
cursor = override_end
add_syllable()
cursor = cursor + 1
end
syllable_start = cursor
else
-- ?: continue
cursor = cursor + 1
has_syllable = true
end
end
end
add_syllable()
return result
end
export.syllabify = syllabify
-- <<SYLLABIFICATION END>>
-- <<IPA START>>
-- IPA data
-- Finnish vowels in IPA
local ipa_vowels = "ɑeiouyæø"
local ipa_vowel = "[" .. ipa_vowels .. "]"
-- Finnish consonants in IPA
local ipa_consonants = "kptɡgbdfʔsnmŋlrhʋʃʒrjçɦx"
local ipa_consonant = "[" .. ipa_consonants .. "]"
-- IPA diacritics used in transcriptions of Finnish
local ipa_diacritics = "̝̞̠̪"
local ipa_diacritic = "[" .. ipa_diacritics .. "]"
local nonsyllabic = U(0x32F) -- inverted breve below
local unreleased = U(0x31A)
local nasalized = U(0x303)
local long = "ː"
-- IPA: either a spelled consonant/vowel or an IPA consonant/vowel
local spelled_consonant = "[" .. ipa_consonants .. "cšvwxzž]"
local spelled_vowel = "[" .. ipa_vowels .. "aäö]"
local plosives = "kptbdɡ"
local wordlet_sep = "[/-]"
local stress_p = "[ˈˌ" .. tertiary .. "]"
local stress_s = "[ˌ" .. tertiary .. "]"
local stress_pd = "[ˈˌ" .. tertiary .. "%.]"
local stress_sd = "[ˌ" .. tertiary .. "%.]"
local letter_sequence_phonemes = {
-- ALL FIRST PARTS MUST START WITH ^. longest sequence must come first.
{ "^ng", "ŋː" },
{ "^qu", "kʋ" },
{ "^zz", "ts" },
}
local letters_phonemes = {
-- symbols outside this list are not changed
["a"] = "ɑ",
["ä"] = "æ",
["ö"] = "ø",
["å"] = "o",
["c"] = "k",
["g"] = "ɡ",
["q"] = "k",
["v"] = "ʋ",
["š"] = "ʃ",
["ž"] = "ʒ",
["x"] = "ks",
["*"] = "ˣ",
["'"] = ".",
}
local replacements_narrow = {
["ɑ"] = "ɑ̝",
["e"] = "e̞",
["ø"] = "ø̞",
["o"] = "o̞",
["t"] = "t̪",
["s"] = "s̠"
}
-- This adds letters_phonemes["e"] = "e", letters_phonemes["i"] = "i", etc.
for letter in gmatch("eiouydhfjklmnprstu", ".") do
letters_phonemes[letter] = letter
end
local function apply_post_fixes(p)
-- initial <gn> is /gn/
p = gsub(p, "ˈŋn", "ˈɡn")
-- ŋ is short before consonant (by default)
p = gsub(p, "ŋ"..long.."(%.?"..ipa_consonant..")", "ŋ%1")
-- dissimilation of vowels by sandhi
p = gsub(p, "("..ipa_vowel..ipa_diacritic.."*)(["..long..nonsyllabic.."]?)("..stress_s..")%1", "%1%2%3(ʔ)%1")
-- C1(.):C2 -> C1(.)(:)C2
p = gsub(p, "("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)"..long.."("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)", "%1("..long..")%2")
p = gsub(p, "("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)%.%1("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)", "%1.(%1)%2")
p = gsub(p, "("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)%(%.?%)%1("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)", "%1(.%1)%2")
return p
end
local function apply_post_fixes_narrow(p)
-- C1:+C2 -> C1+(C1)C2
p = gsub(p, "("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)"..long..tertiary.."("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)", "%1"..tertiary.."(%1)%2")
-- C1+C1C2 -> C1+(C1)C2
-- but C1C2+C2C3 --> C1(C2)+C2C3
p = gsub(p, "("..ipa_consonant..ipa_diacritic..")("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)"..tertiary.."(%.?)%2("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)", "%1(%2)"..tertiary.."%2%3%4")
p = gsub(p, "("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)"..tertiary.."(%.?)%1("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)", "%1"..tertiary.."(%1)%2%3")
p = gsub(p, "("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)"..tertiary.."%(?%.?%)%1("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)", "%1"..tertiary.."(.%1)%2")
-- t is alveolar in /ts/ and /st/
p = gsub(p, "t̪("..stress_pd.."?%s*)s̠", "t%1s̠")
p = gsub(p, "s̠("..stress_pd.."?%s*)t̪", "s̠%1t")
-- n and l become dental in /lt/ /nt/ /tl/ /tn/
p = gsub(p, "([ln])("..stress_pd.."?%s*)t̪", "%1̪%2t̪")
p = gsub(p, "t̪("..stress_pd.."?%s*)([ln])", "t̪%1%2̪")
-- long j, v after i, u diphthong
p = gsub(p, "(i"..nonsyllabic..")j("..ipa_vowel..")", "%1j("..long..")%2")
-- /ʋ/ after /u/ usually realized as /w/ (see Suomi, Toivanen and Ylitalo 2008, p. )
p = gsub(p, "(u"..nonsyllabic..")ʋ("..ipa_vowel..")", "%1w("..long..")%2")
-- cleanup
p = gsub(p, "("..stress_s..")%.", "%1")
p = gsub(p, "("..stress_pd..")"..stress_s, "%1")
-- tautosyllabic nasals nasalize vowels between them (see Suomi, Toivanen and Ylitalo 2008, p. 22)
--p = gsub(p, "([mnŋ]"..long.."?)("..ipa_vowel..")("..ipa_diacritic.."*)([mnŋ])(.?)", function (n0, nv, nvd, n1, anchor)
-- -- this cannot be simplified to "(.?)" => "([^" .. ipa_vowels .. "]?)", otherwise a vowel after would match
-- if not find(anchor, ipa_vowel) then
-- return n0 .. nv .. nasalized .. nvd .. n1 .. anchor
-- end
--end)
-- sandhi: nm > mm, np > mp, nb > mb, nk > ŋk, ng > ŋg
p = gsub(p, "nm", "m"..long)
p = gsub(p, "n("..stress_pd.."?%s*)([ɡk])", "ŋ%1%2")
p = gsub(p, "n("..stress_pd.."?%s*)([mpb])", "m%1%2")
p = gsub(p, "[nm]("..stress_pd.."?%s*)([f])", "ɱ%1%2")
-- handle potentially long consonants over secondary stresses
p = gsub(p, "("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)%("..long.."%)("..stress_s..")", "%2%1("..long..")")
p = gsub(p, "("..stress_s..")("..ipa_consonant..ipa_diacritic.."*)%("..long.."%)", "(%2)%1%2")
p = gsub(p, "(["..plosives.."]"..ipa_diacritic.."*)("..stress_s..")%1", "%1"..unreleased.."%2%1")
p = gsub(p, "%((["..plosives.."]"..ipa_diacritic.."*)%)("..stress_s..")%1", "(%1"..unreleased..")%2%1")
-- [k] allophone before front vowels (see Suomi, Toivanen and Ylitalo 2008, p. 27)
p = gsub(p, "k([eiyæø])", "k̟%1")
return p
end
-- -1 = degenerate
-- 0 = light
-- 1 = heavy with coda
-- 2 = heavy without coda (long vowel/diphthong)
-- 99 = stressed
local class_stressed_syllable = 99
local function classify_syllable(syllable)
if match(syllable, "^" .. stress_indicator) then
return class_stressed_syllable
end
local cleaned = gsub(syllable, "%(?%*?%)?$", "")
if match(cleaned, spelled_vowel .. spelled_vowel .. "$") then
return 2
elseif match(cleaned, spelled_consonant .. "$") then
return match(cleaned, spelled_vowel) and 1 or -1
elseif match(cleaned, spelled_vowel) then
return 0
end
return -1
end
local function has_hiatus(left, right)
return match(left, spelled_vowel .. "$") and match(right, "^%(?%.?%)?" .. spelled_vowel)
end
local trad_lookahead = 2 -- how many unstressed syllables at most in a single unit, thus max consecutive unstressed syllables
local function add_rhythmic_stress_ltr(hyph, classes)
-- traditional syllable stress assigning algorithm (e.g. in (V)ISK)
-- assign from left to right, but shift to later syllables if a light syllable is followed by a heavy syllable
local add_stress = {}
local n = #classes
local prev_stress
for index, class in ipairs(classes) do
local stressed = class == class_stressed_syllable
if not stressed and not prev_stress and index < n then
-- shift stress if current syllable light and a heavy syllable occurs later (except as the last syllable)
local has_later_heavy_syllable
local lookahead_end = math.min(index + trad_lookahead, n - 1)
for i = index + 1, lookahead_end do
if classes[i] > 0 then
has_later_heavy_syllable = true
break
end
end
stressed = index == n - 1 or (class > 0) or not has_later_heavy_syllable
end
-- check if next syllable already stressed, and do not stress this syllable if so
if stressed and index < n then
stressed = stressed and classes[index + 1] ~= class_stressed_syllable
end
if index > 1 and stressed then
add_stress[index] = true
end
prev_stress = stressed
end
return add_stress
end
local function add_rhythmic_stress_rtl(hyph, classes)
-- based on Karvonen (2005) "Word prosody in Finnish"
-- run algorithm for assigning stresses:
-- (1) analyze each segment started by an already stressed syllable
-- as a separate prosodic word
-- (2) assign from *right to left*
-- (3) final syllable is never stressed (not by this algorithm)
-- (4) stress may shift back by a single (unstressed) syllable
-- to a better candidate:
-- (C)VC is better than (C)V
-- (C)VV is better than (C)V and (C)VC
-- (5) if the final syllable in a prosodic word begins with a vowel
-- and the previous syllable ends in a vowel, skip it
local add_stress = {}
local foot = 0
local word_final = true
local index = #classes
while index > 0 do
local stressed = classes[index] == class_stressed_syllable
if stressed then
-- reset
foot = 0
word_final = true
elseif word_final and index > 1 and has_hiatus(hyph[index - 1], hyph[index]) then
-- hiatus break at the end of a prosodic word: do nothing
elseif foot == 0 then
foot = foot + 1
-- try to assign a stress.
-- is the previous syllable stressed?
elseif index > 1 and classes[index - 1] == class_stressed_syllable then
-- no two stresses in a row, so do nothing.
else
-- we will assign a stress somewhere.
local class = classes[index]
-- is this syllable preceded by an unstressed syllable
-- with more priority?
if index > 2 and classes[index - 2] ~= class_stressed_syllable and
classes[index - 1] > classes[index] then
-- shift back by one syllable
index = index - 1
end
-- assign stress, and continue.
add_stress[index] = true
foot = 0
end
index = index - 1
word_final = false
end
return add_stress
end
local function add_rhythmic_stress_collect(hyph, classes, add_stress)
-- add stress marks
local rhythmic_stress = tertiary
local collected = {}
for index = 1, #hyph do
if add_stress[index] and classes[index] < class_stressed_syllable then
local syllable = hyph[index]
if index > 1 and match(syllable, "^g") and match(hyph[index - 1], "[nŋ]$") then
-- make sure [nŋ].g > ŋ.ŋ
collected[index - 1] = gsub(collected[index - 1], "n$", "ŋ")
syllable = gsub(syllable, "^g", "ŋ")
end
collected[index] = rhythmic_stress .. gsub(syllable, "^%.", "")
else
collected[index] = hyph[index]
end
end
return table.concat(collected)
end
-- applied *before* IPA conversion
-- returns one result, or possibly two results
local function add_rhythmic_stress(word, assign_rtl)
-- keep_sep_symbols = true
local hyph = syllabify(word, true, "sonority")
local final_heavy = false
local collected
local add_rhythmic_stress_impl = assign_rtl and add_rhythmic_stress_rtl or add_rhythmic_stress_ltr
-- find stressed syllables and classify all syllables
local classes = {}
for index, syllable in ipairs(hyph) do
if index == 1 then
classes[index] = class_stressed_syllable
else
classes[index] = classify_syllable(syllable)
end
end
local add_stress
-- final heavy syllable may be stressed if preceded by an unstressed
-- light syllable (in words with at least 3 syllables)
final_heavy = #classes >= 3 and classes[#classes] > 0 and classes[#classes - 1] == 0
add_stress = add_rhythmic_stress_impl(hyph, classes)
local res1 = add_rhythmic_stress_collect(hyph, classes, add_stress)
local res2
if final_heavy then
-- make final syllable stressed
local actual_final = classes[#classes]
classes[#classes] = class_stressed_syllable
add_stress = add_rhythmic_stress_impl(hyph, classes)
-- so that add_rhythmic_stress_collect actually adds it
classes[#classes] = actual_final
add_stress[#classes] = true
res2 = add_rhythmic_stress_collect(hyph, classes, add_stress)
end
return res1, res2
end
local pattern_syllable_c = "^" .. consonant
local pattern_syllable_open = "^" .. consonant .. vowel
local function IPA_handle_diphthongs_replace_open_noninitial(diphthong, after1, after2)
if syl_is_consonant[after1] then
-- consonant after diphthong
-- must be followed by vowel so that it's part of the
-- following syllable, else it's in this syllable
-- and thus this syllabie is closed
if syl_is_vowel[after2] then
-- single consonant followed by vowel -> this syllable is open
return diphthong .. nonsyllabic, after1 .. after2
else
-- single consonant not followed by vowel -> this syllable is closed
return diphthong, after1 .. after2
end
end
if after1 == nonsyllabic then
-- already marked as nonsyllabic
return diphthong, after1 .. after2
end
-- no consonant after diphthong -> this syllable is open
return diphthong .. nonsyllabic, after1 .. after2
end
local pattern_word_initial = "^[^" .. stress_indicators .. vowels .. "]*"
local pattern_after_sep = stress_indicator .. "[^" .. vowels .. "]*"
local function IPA_handle_diphthongs_word_initial(IPA, diphthong)
IPA = gsub(IPA, pattern_word_initial .. diphthong, "%0" .. nonsyllabic)
IPA = gsub(IPA, pattern_after_sep .. diphthong, "%0" .. nonsyllabic)
return IPA
end
local function IPA_handle_diphthongs_word_initial_or_open(IPA, diphthong)
IPA = gsub(IPA, pattern_word_initial .. diphthong, "%0" .. nonsyllabic)
IPA = gsub(IPA, pattern_after_sep .. diphthong, "%0" .. nonsyllabic)
IPA = gsub_lookahead(IPA, "(" .. diphthong .. ")(.?)(.?)", IPA_handle_diphthongs_replace_open_noninitial)
return IPA
end
-- Add nonsyllabic diacritic after last vowel of diphthong.
local function IPA_handle_diphthongs(IPA)
-- /Vi/ everywhere
IPA = gsub(IPA, "[aeouyäö]i", "%0" .. nonsyllabic)
-- /ie/, /uo/, /yö/ root-initially
IPA = IPA_handle_diphthongs_word_initial(IPA, "ie")
IPA = IPA_handle_diphthongs_word_initial(IPA, "uo")
IPA = IPA_handle_diphthongs_word_initial(IPA, "yö")
-- /VU/ root-initially or in open syllables
IPA = IPA_handle_diphthongs_word_initial_or_open(IPA, "[aoei]u")
IPA = IPA_handle_diphthongs_word_initial_or_open(IPA, "[äöei]y")
return IPA
end
local function fi_IPA_wordlet(term, is_narrow)
local cursor = 1
local len_term = len(term)
local phonemes = {}
while cursor <= len_term do
local target
-- try letter_sequence_phonemes first
for _, replacement in ipairs(letter_sequence_phonemes) do
if match(term, replacement[1], cursor) then
target = replacement[2]
cursor = cursor + len(replacement[1]) - 1 -- account for ^
break
end
end
-- then letters_phonemes
if not target then
local letter = sub(term, cursor, cursor)
target = letters_phonemes[letter] or letter
cursor = cursor + 1
end
table.insert(phonemes, target or letter)
end
local result = table.concat(phonemes)
result = gsub(result, "nk", "ŋk")
result = gsub(result, "ŋ[ŋ" .. long .. "]$", "ŋ")
if is_narrow then
-- articulation of h (Suomi, Toivanen & Ylitalo 2008, p. 28)
result = gsub_lookahead(result, "(.?)h(.?)",
function (before, after)
local h
if after ~= "" and after ~= "h" then
if before ~= "" and (ipa_vowels:find(before) or before == nonsyllabic) then
if ipa_consonants:find(after) then
-- vihma, yhtiö
if before == "i" or before == "y" then
h = "ç"
-- mahti, kohme, tuhka
elseif before == "ɑ" or before == "o" or before == "u" then
h = "x"
end
-- maha
elseif ipa_vowels:find(after) then
h = "ɦ"
end
end
end
if h then
return before .. h, after
end
end)
-- double letter replacement must be handled earlier here
result = gsub(result, "(%a)%1", "%1" .. long)
for letter, phoneme in pairs(replacements_narrow) do
result = gsub(result, letter, phoneme)
end
end
return result
end
local function fi_IPA_termwordlets(term, is_narrow, hyphenstress)
local wordlet_start = 1
local wordlet_IPAs = {}
local split_pattern = "(" .. wordlet_sep .. ")"
while true do
local wordlet_sep_at, _, wordlet_sep = find(term, split_pattern, wordlet_start)
local wordlet_end = wordlet_sep_at and (wordlet_sep_at - 1)
local part = sub(term, wordlet_start, wordlet_end)
local stress
if wordlet_start == 1 then
stress = "ˈ" -- primary
elseif wordlet_sep == "/" then
stress = "ˌ" -- secondary
else
stress = hyphenstress
end
table.insert(wordlet_IPAs, stress .. fi_IPA_wordlet(part, is_narrow))
if wordlet_sep_at == nil then
break
else
wordlet_start = wordlet_sep_at + 1
end
end
return wordlet_IPAs
end
-- Generates the broad and optionally also the narrow IPA transcription.
-- If make_narrow is true, the narrow transcription is provided;
-- otherwise it is invalid.
local function fi_IPA_combined_term(term, make_narrow)
local hyphenstress = "ˌ" -- secondary by default
local is_prefix, is_suffix
if find(term, "%/") then
hyphenstress = tertiary -- tertiary if we have slashes
end
term = lower(term)
term, is_suffix = gsub(term, "^%-+", "")
term, is_prefix = gsub(term, "%-+$", "")
term = IPA_handle_diphthongs(term)
-- Run IPA for wordlets.
local IPA = table.concat(fi_IPA_termwordlets(term, false, hyphenstress))
-- Replace double letters (vowels or consonants) with single letter plus length sign,
-- and apply post fixes.
IPA = apply_post_fixes(gsub(IPA, "(%a)%1", "%1" .. long))
local IPA_narrow
if make_narrow then
local term_narrow = add_rhythmic_stress(term)
IPA_narrow = table.concat(fi_IPA_termwordlets(term_narrow, true, hyphenstress))
-- Handle * in narrow transcription.
if find(IPA_narrow, "ˣ", nil, true) then
IPA_narrow = gsub(IPA_narrow, "ˣ(%)?%s*"..stress_p.."?)((.?)" .. ipa_diacritic .. "*)",
function (post, after, potential_consonant)
if potential_consonant == "" then
if find(post, "^%)") then
return "ʔ" .. post .. after
else
return post .. "(ʔ)" .. after
end
elseif ipa_consonants:find(potential_consonant) then
if #post > 0 then
local amark = ""
if plosives:find(sub(after, 1, 1)) then
amark = unreleased
end
return after .. amark .. post .. after
else
return post .. after .. long
end
else
return post .. "(ʔ)" .. after
end
end)
IPA_narrow = gsub(IPA_narrow, "%(%)", "")
end
-- Apply post fixes.
IPA_narrow = apply_post_fixes_narrow(apply_post_fixes(IPA_narrow))
if is_prefix > 0 then
IPA_narrow = IPA_narrow .. "-"
end
if is_suffix > 0 then
IPA_narrow = "-" .. IPA_narrow
end
end
if is_prefix > 0 then
IPA = IPA .. "-"
end
if is_suffix > 0 then
IPA = "-" .. IPA
end
return IPA, IPA_narrow
end
local function fi_IPA_term(term, is_narrow)
local broad, narrow = fi_IPA_combined_term(term, is_narrow)
return is_narrow and narrow or broad
end
-- exports for tests etc.
export.add_rhythmic_stress = add_rhythmic_stress
export.fi_IPA_term = fi_IPA_term
-- {{fi-IPA}}
function export.fi_IPA_entrypoint(term)
if type(term) == "table" then
term = term:getParent().args[1]
end
local title = mw.loadData("Module:headword/data").pagename
if not term then
term = title
elseif term == "*" then
term = title .. "*"
end
local no_count = match(term, " ")
IPA_narrow = fi_IPA_term(term, true)
IPA = fi_IPA_term(term, false)
return m_IPA.format_IPA_full {
lang = require("Module:languages").getByCode(langcode),
items = {{pron = "/" .. IPA .. "/"}, {pron = "[" .. IPA_narrow .. "]"}},
no_count = no_count,
}
end
-- <<IPA END>>
local function cleanup_title(x)
return lower(gsub(x, "–", "-"))
end
-- these two functions are used to build Cartesian products of triplets XAB,
-- such that e.g. (X1, A1, B1), (X2, A2, B2), (X3, _, _)
-- creates the combinations
-- X1A1X2A2X3, X1A1X2B2X3, X1B1X2A2X3, X1B1X2B2X3
local function cartesian_make(parts, n)
local result = parts[1][1]
local k = 1
for i = 2, #parts do
if m_bit32.band(n, k) > 0 then
result = result .. parts[i - 1][3] .. parts[i][1]
else
result = result .. parts[i - 1][2] .. parts[i][1]
end
k = m_bit32.lshift(k, 1)
end
return result
end
local function cartesian_combine(parts)
m_bit32 = m_bit32 or require("Module:bit32")
local n = m_bit32.lshift(1, #parts - 1)
local results = {}
for i = 0, n - 1 do
table.insert(results, cartesian_make(parts, i))
end
return results
end
local function split_by_optional_break(word, only_breaking_diphthongs, prefer_hyphen_first)
local parts = {}
local i = 1
local found = false
while true do
local j, je = find(word, "%([.-]%)", i)
if j == nil then break end
local allow_break = true
if only_breaking_diphthongs then
local prefix = sub(word, i, j - 1)
local diphthong = sub(word, j - 1, j - 1) .. sub(word, j + 3, j + 3)
-- if a dot, only when breaks a diphthong
allow_break = sub(word, j + 1, j + 1) ~= "." or (
-- never a diphthong if two vowels precede
not match(prefix, vowel .. vowel .. "$")
and vowel_sequences[diphthong])
end
if allow_break then
found = true
-- prefer dots last if vowels on both sides
local prev = sub(word, i, j - 1)
local symbol = sub(word, j + 1, j + 1)
local prefer_first
if symbol == "." then
prefer_first = not (match(prev, vowel .. "$") and match(word, "^" .. vowel, j + 3))
elseif symbol == "-" then
prefer_first = prefer_hyphen_first
end
if prefer_first then
table.insert(parts, { prev, symbol, "" })
else
table.insert(parts, { prev, "", symbol })
end
end
i = je + 1
end
if not found then return { word } end
table.insert(parts, { sub(word, i), "", "" })
return cartesian_combine(parts)
end
local function get_autohyphenate_forms(word, title)
word = gsub(word, "%([*ˣ:ː]%)", "")
word = gsub(word, "(.)ː", "%1%1")
word = gsub(word, "[" .. ipa_symb .. "ˣ*]", "")
word = gsub(word, "/", "-")
word = gsub(word, "^-", "")
word = gsub(word, "ŋn", "gn")
if lower(title) == title then
word = lower(word)
else
-- find letters in title and try to match them
local letters = {}
for letter in gmatch(title, "%a") do
table.insert(letters, letter)
end
local respelled = ""
local letter_index = 1
for character in gmatch(word, ".") do
if match(character, "%a") then
local next_letter = letters[letter_index]
if lower(next_letter) == lower(character) then
respelled = respelled .. next_letter
letter_index = letter_index + 1
else
respelled = respelled .. character
end
else
respelled = respelled .. character
end
end
word = respelled
end
return split_by_optional_break(word, nil, true)
end
local function get_autorhyme_forms(word)
word = lower(word)
word = gsub(word, "%([*ˣ:ː]%)", "")
-- applies gemination mid-word for rhymes
word = gsub(word, "[*ˣ](" .. consonant .. ")", "%1ː")
word = gsub(word, "[*ˣ]", "")
-- convert long vowel marks
word = gsub(word, "(.)ː", "%1%1")
-- remove IPA symbols and normalize +/ to -
word = gsub(word, "[" .. ipa_symb .. "]", "")
word = gsub(word, "[/+]", "-")
return split_by_optional_break(word, nil, true)
end
local function generate_rhyme(word)
-- convert syllable weight to hyphen for next routine
-- (just in case these are included manually... even if they shouldn't be)
local fmtword = gsub(word, "[ˈˌ"..tertiary.."]", "-")
fmtword = gsub(word, "'", ".")
local sylcount = #syllabify(fmtword, ".")
-- get final wordlet of a compound word
local last_hyph = find(fmtword, "%-[^%-]*$") or 0
local last_wordlet = sub(fmtword, last_hyph + 1)
-- use fi-IPA rhythmic stress generator
local stressed = add_rhythmic_stress(last_wordlet)
-- find last stress mark and extract everything after that
local res = match(stressed, ".*" .. stress_indicator .. "(.*)")
if not res or res == "" then res = last_wordlet end
-- remove initial consonants, convert to IPA, remove IPA symbols
res = gsub(res, "^%.", "")
res = gsub(res, "^" .. consonant .. "+", "")
res = fi_IPA_combined_term(res, false)
res = gsub(res, "[" .. ipa_symb .. "]", "")
res = gsub(res, "^%.", "")
return res, sylcount
end
-- for testing
export.generate_rhyme = generate_rhyme
local function add_trivowel_dots(pron)
-- find sequences of >= 3 vowels and record their indices
local toggles = {}
local scan = 1
while true do
local i0, i1 = find(pron, "[aeiouyäö][aeiouyäö][aeiouyäö]+", scan)
if i0 == nil then break end
table.insert(toggles, i0 + 1)
table.insert(toggles, i1)
scan = i1 + 1
end
table.insert(toggles, len(pron) + 1)
-- generate hyphenation, and add dots within multivowel sequences
local dots = {}
local hyph = syllabify(pron, true)
local index = 0
local recons = ""
scan = 1
for _, hpart in ipairs(hyph) do
index = index + len(hpart)
while index >= toggles[scan] do
scan = scan + 1
end
recons = recons .. hpart
if scan % 2 == 0 then
recons = recons .. "."
end
end
return recons
end
local function pron_equal(title, pron)
if not pron or pron == "" then
return true
end
-- handle slashes, pluses and quotes as hyphens
pron = gsub(pron, '[/+"]', "-")
-- remove optional lengthening/shortening/syllable break/gemination, should not cause any issues
pron = gsub(pron, "%([*ˣ.:ː-]%)", "")
-- remove gemination asterisks and syllable separating dots
pron = gsub(pron, "[*%." .. syl_override_start .. syl_override_end .. "]", "")
-- map existing glottal stops to apostrophes
pron = gsub(pron, "%(?ʔ%)?", apostrophe)
-- /ŋn/ for /gn/ is fine
pron = gsub(pron, "ŋn", "gn")
-- remove hyphens but also apostrophes right after hyphens
-- (so that glottal stop is allowed after hyphen separating two same vowels)
pron = gsub(pron, "-" .. apostrophe .. "?", "")
title = gsub(cleanup_title(title), "-", "")
return pron == lower(title)
end
local function pron_equal_special_cases(title, pronunciation)
if find(title, "ruoa") then
-- very common exception - support it
local pronunciation_ruua = gsub(pronunciation, "ruua", "ruoa")
if pron_equal(title, lower(pronunciation_ruua)) then
return pronunciation_ruua
end
end
-- fall through to return nil
end
local bracket_delimiters = {
["/"] = "[%/]",
["-"] = "[%/%-]",
['"'] = '[%/%-%"]',
}
local function treat_brackets(pronunciation_with_brackets)
local result = {}
local cursor = 1
while true do
local bracket_start, bracket_end, bracket_text = find(pronunciation_with_brackets, "(%b[])", cursor)
if bracket_start == nil then
table.insert(result, sub(pronunciation_with_brackets, cursor))
break
end
local delimiter = match(bracket_text, '^.([%/"])')
-- find last slash/hyphen
local terminate = match(sub(pronunciation_with_brackets, 1, bracket_start), "^.*()" .. bracket_delimiters[delimiter or "-"])
if cursor > 1 and (not terminate or terminate < cursor) then
error("bracket {} replacement string had no matching delimiter " .. (delimiter or "-"))
end
if terminate then
table.insert(result, sub(pronunciation_with_brackets, cursor, terminate))
end
-- tag replacement with overrides for syllabification
table.insert(result, syl_override_start .. sub(bracket_text, delimiter and 3 or 2, -2) .. syl_override_end)
cursor = bracket_end + 1
end
return table.concat(result)
end
local function convert_quotes_to(syllabification_cache, text, stress, nostress)
if find(text, '"') then
if nostress and stress ~= nostress then
-- syllabify, and determine which way to go
-- output nostress if the preceding syllable was stressed,
-- otherwise output stress
local syllables = syllabification_cache[text]
if not syllables then
syllables = syllabify(text, true)
syllabification_cache[text] = syllables
end
local last_stressed = false
for i, syl in ipairs(syllables) do
-- first syllable always stressed
if i == 1 or match(syl, "^" .. stress_indicator) then
last_stressed = true
else
if match(syl, '^"') then
local next_stressed = i == #syllables or match(syllables[i + 1], "^" .. stress_indicator)
syllables[i] = gsub(syl, '^"', (last_stressed or next_stressed) and nostress or stress)
end
last_stressed = false
end
end
text = table.concat(syllables)
else
text = gsub(text, '"', stress)
end
end
return text
end
local function fi_cleanup_syllabification(syl, all_dots)
syl = gsub(syl, '[ /"]', "-")
syl = gsub(syl, "[+'’]", ".")
if all_dots then syl = gsub(syl, "%-", ".") end
return syl
end
local function fi_hyphenation_from_syllabification(syl)
syl = fi_cleanup_syllabification(syl)
-- all syllable boundaries are now - or .
-- first, ban any dots adjacent to a hyphen
syl = gsub(syl, "%.([^.]-)%-", "%1-")
syl = gsub(syl, "%-([^.]-)%.", "-%1")
-- then ban any dots that only have a single vowel
syl = gsub(syl, "^(" .. vowel .. ")%.", "%1")
syl = gsub(syl, "%.(" .. vowel .. ")$", "%1")
-- in the case x.V.y, technically both xV.y and x.Vy are valid
-- but here, we only allow xV.y, because there is no way to mark
-- "allow this or this" without listing all allowed options separately
-- which can result in exponentially many hyphenations shown
syl = gsub(syl, "%.(" .. vowel .. ")%.", "%1.")
return mw.text.split(syl, "[.-]")
end
function export.show(frame)
local title = mw.loadData("Module:headword/data").pagename
local lang = require("Module:languages").getByCode(langcode)
local pronunciation = { "" }
local ipa = { nil }
local audio = { }
local qualifiers = { }
local rhymes = { nil }
local syllabifications = { nil }
local homophones = { }
local syllabification_labels = { }
local rhyme_labels = { }
local homophone_labels = { }
local nohyphen = false
local norhymes = false
local compound_suffix = false
local categories = { }
local nocat = false
if type(frame) == "table" then
local params = {
[1] = { list = true, default = "", allow_holes = true },
["ipa"] = { list = true, default = nil, allow_holes = true },
["h"] = { list = true, default = nil, allow_holes = true }, ["hyphen"] = {},
["r"] = { list = true, default = nil, allow_holes = true }, ["rhymes"] = {},
["a"] = { list = true, default = nil }, ["audio"] = {},
["ac"] = { list = true, default = nil }, ["caption"] = {},
["hh"] = { default = "" }, ["homophones"] = {},
["q"] = { list = true, default = nil, allow_holes = true },
["hp"] = { list = true, default = nil, allow_holes = true },
["rp"] = { list = true, default = nil, allow_holes = true },
["hhp"] = { list = true, default = nil, allow_holes = true },
["nohyphen"] = { type = "boolean", default = false },
["norhymes"] = { type = "boolean", default = false },
["csuffix"] = { type = "boolean", default = false },
["nocat"] = { type = "boolean", default = false },
["title"] = {}, -- for debugging or demonstration only
}
local args, further = require("Module:parameters").process(frame:getParent().args, params, true)
title = args["title"] or title
pronunciation = args[1]
ipa = args["ipa"]
syllabifications = args["h"]
rhymes = args["r"]
qualifiers = args["q"]
syllabification_labels = args["hp"]
rhyme_labels = args["rp"]
nohyphen = args["nohyphen"]
norhymes = args["norhymes"]
compound_suffix = args["csuffix"]
homophones = mw.text.split(args["hh"], ",")
homophone_labels = args["hhp"]
nocat = args["nocat"]
-- hacks; if the first parameter is empty then we want an empty string
if args[2] and args[1] == nil then args[1] = "" end
if ipa[2] and ipa[1] == nil then ipa[1] = "" end
-- clear homophones if empty
if #homophones == 1 and homophones[1] == "" then homophones = {} end
if args["hyphen"] then syllabifications[1] = args["hyphen"] end
if args["rhymes"] then rhymes[1] = args["rhymes"] end
if args["homophones"] then homophones = mw.text.split(args["homophones"], ",") end
local audios = args["a"]
local captions = args["ac"]
if args["audio"] then audios[1] = args["audio"] end
if args["captions"] then captions[1] = args["caption"] end
for i, audiofile in ipairs(audios) do
if audiofile then
table.insert(audio, {lang = lang, file = audiofile, caption = captions[i]})
end
end
end
for i, p in ipairs(pronunciation) do
if p == "" or p == "^" then
pronunciation[i] = cleanup_title(title)
elseif p == "*" or p == "(*)" then
pronunciation[i] = cleanup_title(title) .. p
elseif find(p, "[!#]") then
p = gsub(p, "t!s", "ts")
p = gsub(p, "t#s", "ts")
-- TODO deprecate and remove the two codes below
p = gsub(p, "%.%!", "(.)")
p = gsub(p, "%-%!", "-")
pronunciation[i] = p
end
end
-- make sure #pronunciation >= #IPA, because we use #pronunciation
-- as the source of how many pronunciations we have
for i, p in ipairs(ipa) do
if not pronunciation[i] then
pronunciation[i] = ""
end
end
-- whether hyphenation and rhyme data can be generated automatically
local can_auto_hyphenate = true
local can_auto_rhyme = true
-- when generating rhyme or syllabification data automatically, use
-- model_pronunciation as the source of pronunciation data
local model_pronunciation
local i
-- preprocessing
local split_optional_breaks = false
local do_not_split_optional_breaks = false
local model_pronunciation_index = 1
local brackets = false
i = 1
while i <= #pronunciation do
-- split (.), but only if there is only one
local dot_start, dot_end = find(pronunciation[i], "%(%.%)")
if dot_start then
split_optional_breaks = true
if find(pronunciation[i], "%(%.%)", dot_end) then
do_not_split_optional_breaks = true
end
end
-- add syllable break Vii -> V.ii
if find(pronunciation[i], "[aeouyäö]ii") then
pronunciation[i] = gsub(pronunciation[i], "([aeouyäö])(ii)", "%1.%2")
end
-- handle % (long consonant usually pronounced as short)
if find(pronunciation[i], "%", 1, true) then
local original = pronunciation[i]
local short = gsub(original, "%%", "")
local long = gsub(original, "(.)%%", "%1%1")
pronunciation[i] = short
-- use long consonant in model_pronunciation
if i == model_pronunciation_index then
model_pronunciation_index = i + 1
end
i = i + 1
table.insert(pronunciation, i, long)
do_not_split_optional_breaks = true
end
if find(pronunciation[i], "[", 1, true) then
brackets = true
end
i = i + 1
end
local model_pronunciation = pronunciation[model_pronunciation_index]
if brackets then
brackets = model_pronunciation
-- remove brackets from all pronunciation, keeping only in brackets
-- for later processing
for i, p in ipairs(pronunciation) do
pronunciation[i] = gsub(p, "%b[]", "")
end
model_pronunciation = pronunciation[model_pronunciation_index]
end
local model_pronunciation_max_index = model_pronunciation_index
-- split a single optional break into two pronunciations
-- model_pronunciation will still have the (.)
-- syllabification and rhyme logic can handle it
if #pronunciation == 1 and split_optional_breaks and not do_not_split_optional_breaks then
local new_pronunciation = {}
for _, p in ipairs(pronunciation) do
-- local split_i = split_by_optional_break(p, true)
local split_i = split_by_optional_break(p)
for _, np in ipairs(split_i) do
table.insert(new_pronunciation, np)
end
end
pronunciation = new_pronunciation
model_pronunciation_max_index = #pronunciation
end
local syllabification_cache = {}
-- generate IPA rows
local results = {}
local has_spaces = match(title, " ") or (model_pronunciation and match(model_pronunciation, " "))
local is_suffix = match(title, "^-")
local is_affix = not compound_suffix and (match(title, "-$") or is_suffix)
for i, p in ipairs(pronunciation) do
local qual = qualifiers[i] or ""
if #qual > 0 then
qual = " " .. require("Module:qualifier").format_qualifier(qualifiers[i])
end
if ipa[i] and ipa[i] ~= "" then
table.insert(results, "* " .. m_IPA.format_IPA_full {
lang = lang,
items = {{pron = ipa[i]}},
no_count = has_spaces,
nocat = nocat,
} .. qual)
-- cannot do automatic rhyme/hyph with IPA pronunciations
if i <= model_pronunciation_max_index then
can_auto_hyphenate = false
can_auto_rhyme = false
end
else
-- do basic cleanup to IPA parameters first:
-- replace + with - for secondary stress, and colon with long
if find(p, ":") then p = gsub(p, ":", long) end
if find(p, "%+") then p = gsub(p, "%+", "-") end
-- add clarifying dots to three-vowel sequences
if find(p, "[aeiouyäö][aeiouyäö][aeiouyäö]") then
p = add_trivowel_dots(p)
end
-- handle quotes
if find(p, '"') then
p = convert_quotes_to(syllabification_cache, p, "-", ".")
end
local IPA, IPA_narrow = fi_IPA_combined_term(p, true)
-- multi-word stress
if has_spaces then
IPA_narrow = gsub(IPA_narrow, " ([^ˈˌ"..tertiary.."])", " ˈ%1")
IPA = gsub(IPA, " ([^ˈˌ"..tertiary.."])", " ˈ%1")
end
-- remove initial stress if suffix
if is_suffix then
if compound_suffix then
IPA_narrow = gsub(IPA_narrow, "^(%-?)ˈ", "%1ˌ")
IPA = gsub(IPA, "^(%-?)ˈ", "%1ˌ")
else
IPA_narrow = gsub(IPA_narrow, "^(%-?)ˈ", "%1")
IPA = gsub(IPA, "^(%-?)ˈ", "%1")
end
end
table.insert(results, "* " .. m_IPA.format_IPA_full {
lang = lang,
items = {{pron = "/" .. IPA .. "/"}, {pron = "[" .. IPA_narrow .. "]"}},
no_count = has_spaces,
nocat = nocat,
} .. qual)
end
end
local should_have_automatic_hyphenation = not (has_spaces or is_affix)
can_auto_rhyme = can_auto_rhyme and should_have_automatic_hyphenation
-- terms with spaces, or affixes, never have automatic syllabification/rhymes
local model_pronunciation_hyphenation
if not should_have_automatic_hyphenation then
can_auto_hyphenate = false
elseif can_auto_hyphenate then
can_auto_hyphenate = pron_equal(title, lower(model_pronunciation))
if not can_auto_hyphenate then
model_pronunciation_hyphenation = model_pronunciation
if brackets then
-- check for brackets
model_pronunciation_hyphenation = treat_brackets(brackets)
can_auto_hyphenate = pron_equal(title, lower(model_pronunciation_hyphenation))
end
if not can_auto_hyphenate then
-- handle special cases
local special_cases_checked = pron_equal_special_cases(title, model_pronunciation_hyphenation)
if special_cases_checked then
can_auto_hyphenate = true
model_pronunciation_hyphenation = special_cases_checked
end
end
end
end
local automatic_syllabifications = false
if can_auto_hyphenate and not syllabifications[1] then
-- generate automatic syllabifications
automatic_syllabifications = true
local quotes_converted = convert_quotes_to(syllabification_cache, model_pronunciation_hyphenation or model_pronunciation, "(-)")
local forms = get_autohyphenate_forms(quotes_converted, title)
local seen_syllabifications = {}
local syllabification_count = 1
for _, form in ipairs(forms) do
if syllabifications[syllabification_count] then break end
local syllabified = table.concat(syllabify(form, sep_symbols, "dots"))
if not seen_syllabifications[syllabified] then
syllabifications[syllabification_count] = syllabified
seen_syllabifications[syllabified] = true
syllabification_count = syllabification_count + 1
end
end
elseif #syllabifications == 1 and syllabifications[1] == "-" then
syllabifications = {}
should_have_automatic_hyphenation = false
end
if can_auto_rhyme and not rhymes[1] then
-- generate automatic rhymes
local forms = get_autorhyme_forms(convert_quotes_to(syllabification_cache, model_pronunciation, "-", "."))
for i, form in ipairs(forms) do
if rhymes[i] then break end
rhymes[i] = { generate_rhyme(form) }
end
elseif #rhymes == 1 and rhymes[1] == "-" then
rhymes = {}
end
for i, a in ipairs(audio) do
table.insert(results, "* " .. require("Module:audio").format_audio(a))
end
-- generate rhyme rows from rhyme data
if not norhymes then
local syllabification_split_counts = nil
-- generate rhyme rows
if #rhymes > 0 then
-- merge rhymes if they have identical labels
local last_label = false
local new_rhymes = {}
local new_rhyme_labels = {}
local current_list = {}
for i, r in ipairs(rhymes) do
local label = rhyme_labels[i] or ""
if last_label == label then
table.insert(current_list, r)
else
if #current_list > 0 then
table.insert(new_rhymes, current_list)
end
if last_label ~= false then
table.insert(new_rhyme_labels, last_label)
end
current_list = { r }
last_label = label
end
end
table.insert(new_rhymes, current_list)
table.insert(new_rhyme_labels, last_label)
rhymes = new_rhymes
rhyme_labels = new_rhyme_labels
end
-- add rhymes
for i, subrhymes in ipairs(rhymes) do
local label = ""
if rhyme_labels[i] and #rhyme_labels[i] > 0 then
label = " " .. require("Module:qualifier").format_qualifier(rhyme_labels[i])
end
if #subrhymes >= 1 then
-- indexed by rhyme first and syllable count second
local existing_rhymes = {}
local seen_rhymes = {}
-- if at least one rhyme doesn't specify the syllable count,
-- we will try to determine it automatically
local must_syllabify = false
local syllable_count
-- final syllable counts not passed as part of any rhyme
local fallback_syllable_counts = nil
for _, rhyme in ipairs(subrhymes) do
if type(rhyme) == "table" then
rhyme, syllable_count = unpack(rhyme)
elseif find(rhyme, "%/") then
-- parse syllable count
rhyme, syllable_count = match(rhyme, "(.+)/(.+)")
syllable_count = tonumber(syllable_count)
else
syllable_count = nil
end
if syllable_count then
local existing_rhyme = seen_rhymes[rhyme]
if not existing_rhyme then
-- add the rhyme if not present
local new_rhyme = { rhyme = rhyme, num_syl = {syllable_count} }
table.insert(existing_rhymes, new_rhyme)
seen_rhymes[rhyme] = { [syllable_count] = true, object = new_rhyme }
elseif not existing_rhyme[syllable_count] then
-- add the syllable count to an existing rhyme
table.insert(existing_rhyme.object.num_syl, syllable_count)
existing_rhyme[syllable_count] = true
end
else
must_syllabify = true
local existing_rhyme = seen_rhymes[rhyme]
if not existing_rhyme then
local new_rhyme = { rhyme = rhyme }
table.insert(existing_rhymes, new_rhyme)
seen_rhymes[rhyme] = { object = new_rhyme }
end
end
end
if must_syllabify and (can_auto_hyphenate or not automatic_syllabifications) then
fallback_syllable_counts = {}
local seen_syllable_counts = {}
if not manual_syllable_counts then
-- generate syllable counts from provided syllabifications
manual_syllable_counts = {}
for i, syl in ipairs(syllabifications) do
if type(syl) == "string" then
manual_syllable_counts[i] = #mw.text.split(syl, '[' .. sep_symbols .. ']')
else
manual_syllable_counts[i] = #syllabifications[i]
end
end
end
-- get all possible syllable counts from syllabifications
for i, n in ipairs(manual_syllable_counts) do
if n > 0 and not seen_syllable_counts[n] then
table.insert(fallback_syllable_counts, n)
seen_syllable_counts[n] = true
end
end
end
table.insert(results, "* " .. require("Module:rhymes").format_rhymes(
{ lang = lang, rhymes = existing_rhymes, num_syl = fallback_syllable_counts, nocat = nocat }) .. label)
end
end
end
-- generate homophone rows from homophone data
if #homophones > 0 then
local homophone_rows = {}
for i, homophone in ipairs(homophones) do
table.insert(homophone_rows, {
["term"] = homophone,
["qq"] = homophone_labels[i] and { homophone_labels[i] } or nil
})
end
table.insert(results, "* " .. require("Module:homophones").format_homophones(
{ lang = lang, homophones = homophone_rows, nocat = nocat }))
end
-- generate syllabification and hyphenation rows from syllabification data
if not nohyphen and #syllabifications > 0 then
local syllabification_rows = {}
local hyphenation_rows = {}
local seen_syllabifications = {}
local seen_hyphenations = {}
for i, syllabification in ipairs(syllabifications) do
local syllabification_key = fi_cleanup_syllabification(syllabification, true)
-- deduplicate syllabifications
local syllabification_row = seen_syllabifications[syllabification_key]
if not syllabification_row then
syllabification_row = {
["hyph"] = m_str_utils.split(syllabification_key, "%."),
["q"] = nil
}
seen_syllabifications[syllabification_key] = syllabification_row
table.insert(syllabification_rows, syllabification_row)
end
local hyphenation = fi_hyphenation_from_syllabification(syllabification)
local hyphenation_key = table.concat(hyphenation, ".")
-- deduplicate hyphenations
local hyphenation_row = seen_hyphenations[hyphenation_key]
if not hyphenation_row then
hyphenation_row = {
["hyph"] = hyphenation,
["q"] = nil
}
seen_hyphenations[hyphenation_key] = hyphenation_row
table.insert(hyphenation_rows, hyphenation_row)
end
-- add labels
if syllabification_labels[i] then
syllabification_row.q = syllabification_row.q or { }
table.insert(syllabification_row.q, syllabification_labels[i])
hyphenation_row.q = hyphenation_row.q or { }
table.insert(hyphenation_row.q, syllabification_labels[i])
end
end
table.insert(results, "* " .. require("Module:hyphenation").format_hyphenations(
{ lang = lang, hyphs = syllabification_rows, caption = "การแบ่งพยางค์<sup>([[ภาคผนวก:การแบ่งพยางค์และยัติภังค์ภาษาฟินแลนด์|อธิบาย]])</sup>", nocat = nocat }))
table.insert(results, "* " .. require("Module:hyphenation").format_hyphenations(
{ lang = lang, hyphs = hyphenation_rows, caption = "การแบ่งยัติภังค์<sup>([[ภาคผนวก:การแบ่งพยางค์และยัติภังค์ภาษาฟินแลนด์|อธิบาย]])</sup>", nocat = nocat }))
end
if should_have_automatic_hyphenation and not syllabifications[1] then
table.insert(categories, "fi-pronunciation missing automatic hyphenation")
end
return table.concat(results, "\n") .. (nocat and "" or require("Module:utilities").format_categories(categories, lang))
end
return export
41y8roh421sljkm31fmo62r5wolqkz8
ထး
0
284655
5776161
1892052
2026-10-30T08:26:42Z
InternetArchiveBot
12208
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
5776161
wikitext
text/x-wiki
{{also/auto}}
== ภาษากะเหรี่ยงสะกอ ==
=== รากศัพท์ ===
{{inh+|ksw|kar-pro|*thaɁᴰ}}, จาก{{inh|ksw|sit-pro|*hljak||เหล็ก, เครื่องมือเหล็ก}}; ร่วมเชื้อสายกับ{{cog|pwo|ထၭ}}; เทียบ{{cog|kyu|ꤒꤟꤢꤪꤓꤢꤧ}}
=== คำนาม ===
{{ksw-noun}}
# [[เหล็ก]]
== ภาษามอญ ==
=== รากศัพท์ ===
{{inh+|mnw|mkh-mmn|ထး}}<ref>https://web.archive.org/web/20210526010643/http://sealang.net/sala/archives/pdf8/shorto1976vocalism.pdf</ref>, จาก{{inh|mnw|omx|*ထာသ်}}, จาก{{inh|mnw|mkh-pro|*thaas}}; ร่วมเชื้อสายกับ{{cog|cbn|ทาด}}, {{cog|km|ថាស}}, {{cog|th|ถาด}}, {{cog|nod|ᨳᩣ᩠ᨯ}}, {{cog|kkh|ᨳᩣ᩠ᨯ}}, {{cog|lo|ຖາດ}}
=== การออกเสียง ===
* {{IPA|mnw|/tʰah/}}
=== คำนาม ===
{{mnw-noun}}
# [[ถาด]]
=== อ้างอิง ===
{{รายการอ้างอิง}}
d8yl9nl40q8bfar96cr74hylt9pax78
ปืนครก
0
284915
5776101
5715750
2026-10-30T01:30:20Z
Octahedron80
267
/* ภาษาไทย */
5776101
wikitext
text/x-wiki
#เปลี่ยนทาง [[ครก]]
a7khikcki2at7mff6igiwyh9p3c3fth
ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส
100
332260
5776116
1767349
2026-10-30T04:08:30Z
Octahedron80
267
5776116
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
ag0fmbtwfd760yobdxr681mh6cenbl2
5776118
5776116
2026-10-30T04:10:48Z
Octahedron80
267
5776118
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
ar6sv6h1z4tnh2ec1tyrllhibonlw88
5776119
5776118
2026-10-30T04:11:03Z
Octahedron80
267
/* หมายเหตุทั่วไป */
5776119
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
9j2x86d0pmcss17gtf72o4sur2fyr7x
5776120
5776119
2026-10-30T04:15:47Z
Octahedron80
267
/* หมายเหตุทั่วไป */
5776120
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''รูปกริยาแสดงมาลาเงื่อนไข''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
guwl97dqjr956j38vjm4emn68jl2k48
5776121
5776120
2026-10-30T04:17:35Z
Octahedron80
267
/* ส่วนลงท้าย */
5776121
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
7idaxv4afu6e5cl2laspuj1uq63iyxq
5776122
5776121
2026-10-30T04:19:32Z
Octahedron80
267
5776122
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''กริยาคุณศัพท์''' (Participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดยรูปกริยาคุณศัพท์อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
329g8xfinni3de2tgsudvxxabafkncw
5776123
5776122
2026-10-30T04:20:46Z
Octahedron80
267
/* การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง */
5776123
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''รูปกริยาขยาย''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดย[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
3fx5yw0l3uk0tsl9q9xblm0zu0asysj
5776124
5776123
2026-10-30T04:22:27Z
Octahedron80
267
5776124
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''รูปกริยาขยาย''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดย[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
== การผันรูปกลุ่มที่สอง ==
คำกริยาต้นแบบของการผันรูปกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|finir}} การผันรูปนี้มีจุดเด่นคือสระ ''i'' และอาคมสอดแทรก -iss- ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กลุ่มนี้มีคำกริยาอปกติเพียงคำเดียว และมีอีกหนึ่งคำที่สามารถผันรูปทางเลือกได้
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-ir''
* '''[[รูปกริยาขยาย]]''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-i''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-issant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-issons'', ''-issez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-issais'', ''-issais'', ''-issait'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-îmes'', ''-îtes'', ''-irent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-irai'', ''-iras'', ''-ira'', ''-irons'', ''-irez'', ''-iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-irais'', ''-irais'', ''-irait'', ''-irions'', ''-iriez'', ''-iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-isse'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-ît'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-is''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-issons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-issez''
=== กลุ่มคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ที่เป็นอปกติ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' โดยทั่วไปถือเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม (ด้านล่าง)
* คำกริยาบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-rir'' (เช่น ''offrir'', ''ouvrir'') จะผันรูปในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ราวกับว่าเป็นคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (กล่าวคือ เสมือนเป็น "''offrer''", "''ouvrer''" ฯลฯ):
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrons'', ''offrez'', ''offrent''
*** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''offrais'', ''offrais'', ''offrait'', ''offrions'', ''offriez'', ''offraient''
** '''มาลาสมมุติ'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrions'', ''offriez'', ''offrent''
=== คำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' รูปแบบพิเศษ ===
* คำกริยา {{m|fr|fleurir}} ในบางครั้งสามารถผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|florir}} เมื่อมีความหมายว่า “เจริญรุ่งเรือง” ซึ่งปรากฏเป็นระบบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า (''je florissais'' ฯลฯ) และรูปกริยาขยายปัจจุบันกาล ({{m|fr|florissant}}) และแม้ว่าจะพบได้น้อยกว่ามาก ก็ยังพบได้ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมด รวมถึงในตัวรูปกริยากลางเองด้วย
* คำกริยา {{m|fr|haïr}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ทุกประการ แต่ยังคงเครื่องหมายไดเอเรซิสไว้ตลอดการผันรูป ยกเว้นในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ซึ่งเขียนโดยไม่มีเครื่องหมายดังกล่าว (''je hais'', ''tu hais'', ''il hait'') และออกเสียงตามนั้นเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ai/}} คำกริยานี้เคยสะกดว่า {{m|fr|hayir}} ในอดีต และรูปมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกัน (haïs, haïs, haït) ยังคงมีการใช้ในระดับภูมิภาค (เช่น ใน[[ภาษาฝรั่งเศสแบบแคนาดา]])
* แม้ว่าคำกริยา {{m|fr|maudire}} จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ในรูปอื่น ๆ ทั้งหมด แต่ก็จัดเป็นคำกริยากลุ่มที่สาม เนื่องจากมีรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|maudit}}) ที่ไม่เป็นไปตามกฎ คำกริยากลุ่มที่สามอีกคำหนึ่งที่มักผันรูปตามการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|bruire}}
ngqflbtjyhel9yb9awbk53gxl8ojjmt
5776125
5776124
2026-10-30T04:23:56Z
Octahedron80
267
5776125
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''รูปกริยาขยาย''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดย[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
== การผันรูปกลุ่มที่สอง ==
คำกริยาต้นแบบของการผันรูปกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|finir}} การผันรูปนี้มีจุดเด่นคือสระ ''i'' และอาคมสอดแทรก -iss- ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กลุ่มนี้มีคำกริยาไม่ปรกติเพียงคำเดียว และมีอีกหนึ่งคำที่สามารถผันรูปทางเลือกได้
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-ir''
* '''[[รูปกริยาขยาย]]''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-i''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-issant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-issons'', ''-issez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-issais'', ''-issais'', ''-issait'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-îmes'', ''-îtes'', ''-irent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-irai'', ''-iras'', ''-ira'', ''-irons'', ''-irez'', ''-iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-irais'', ''-irais'', ''-irait'', ''-irions'', ''-iriez'', ''-iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-isse'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-ît'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-is''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-issons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-issez''
=== กลุ่มคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ที่ไม่ปรกติ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' โดยทั่วไปถือเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม (ด้านล่าง)
* คำกริยาบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-rir'' (เช่น ''offrir'', ''ouvrir'') จะผันรูปในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ราวกับว่าเป็นคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (กล่าวคือ เสมือนเป็น "''offrer''", "''ouvrer''" ฯลฯ):
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrons'', ''offrez'', ''offrent''
*** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''offrais'', ''offrais'', ''offrait'', ''offrions'', ''offriez'', ''offraient''
** '''มาลาสมมุติ'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrions'', ''offriez'', ''offrent''
=== คำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' รูปแบบพิเศษ ===
* คำกริยา {{m|fr|fleurir}} ในบางครั้งสามารถผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|florir}} เมื่อมีความหมายว่า “เจริญรุ่งเรือง” ซึ่งปรากฏเป็นระบบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า (''je florissais'' ฯลฯ) และรูปกริยาขยายปัจจุบันกาล ({{m|fr|florissant}}) และแม้ว่าจะพบได้น้อยกว่ามาก ก็ยังพบได้ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมด รวมถึงในตัวรูปกริยากลางเองด้วย
* คำกริยา {{m|fr|haïr}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ทุกประการ แต่ยังคงเครื่องหมายไดเอเรซิสไว้ตลอดการผันรูป ยกเว้นในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ซึ่งเขียนโดยไม่มีเครื่องหมายดังกล่าว (''je hais'', ''tu hais'', ''il hait'') และออกเสียงตามนั้นเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ai/}} คำกริยานี้เคยสะกดว่า {{m|fr|hayir}} ในอดีต และรูปมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกัน (haïs, haïs, haït) ยังคงมีการใช้ในระดับภูมิภาค (เช่น ใน[[ภาษาฝรั่งเศสแบบแคนาดา]])
* แม้ว่าคำกริยา {{m|fr|maudire}} จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ในรูปอื่น ๆ ทั้งหมด แต่ก็จัดเป็นคำกริยากลุ่มที่สาม เนื่องจากมีรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|maudit}}) ที่ไม่เป็นไปตามกฎ คำกริยากลุ่มที่สามอีกคำหนึ่งที่มักผันรูปตามการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|bruire}}
qmiqrlw6tm7pv1dzdp0bc6msf5qw3yx
5776127
5776125
2026-10-30T04:27:36Z
Octahedron80
267
5776127
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''รูปกริยาขยาย''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดย[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
== การผันรูปกลุ่มที่สอง ==
คำกริยาต้นแบบของการผันรูปกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|finir}} การผันรูปนี้มีจุดเด่นคือสระ ''i'' และอาคมสอดแทรก -iss- ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กลุ่มนี้มีคำกริยาไม่ปรกติเพียงคำเดียว และมีอีกหนึ่งคำที่สามารถผันรูปทางเลือกได้
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-ir''
* '''[[รูปกริยาขยาย]]''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-i''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-issant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-issons'', ''-issez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-issais'', ''-issais'', ''-issait'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-îmes'', ''-îtes'', ''-irent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-irai'', ''-iras'', ''-ira'', ''-irons'', ''-irez'', ''-iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-irais'', ''-irais'', ''-irait'', ''-irions'', ''-iriez'', ''-iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-isse'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-ît'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-is''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-issons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-issez''
=== กลุ่มคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ที่ไม่ปรกติ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' โดยทั่วไปถือเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม (ด้านล่าง)
* คำกริยาบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-rir'' (เช่น ''offrir'', ''ouvrir'') จะผันรูปในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ราวกับว่าเป็นคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (กล่าวคือ เสมือนเป็น "''offrer''", "''ouvrer''" ฯลฯ):
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrons'', ''offrez'', ''offrent''
*** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''offrais'', ''offrais'', ''offrait'', ''offrions'', ''offriez'', ''offraient''
** '''มาลาสมมุติ'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrions'', ''offriez'', ''offrent''
=== คำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' รูปแบบพิเศษ ===
* คำกริยา {{m|fr|fleurir}} ในบางครั้งสามารถผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|florir}} เมื่อมีความหมายว่า “เจริญรุ่งเรือง” ซึ่งปรากฏเป็นระบบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า (''je florissais'' ฯลฯ) และรูปกริยาขยายปัจจุบันกาล ({{m|fr|florissant}}) และแม้ว่าจะพบได้น้อยกว่ามาก ก็ยังพบได้ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมด รวมถึงในตัวรูปกริยากลางเองด้วย
* คำกริยา {{m|fr|haïr}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ทุกประการ แต่ยังคงเครื่องหมายไดเอเรซิสไว้ตลอดการผันรูป ยกเว้นในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ซึ่งเขียนโดยไม่มีเครื่องหมายดังกล่าว (''je hais'', ''tu hais'', ''il hait'') และออกเสียงตามนั้นเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ai/}} คำกริยานี้เคยสะกดว่า {{m|fr|hayir}} ในอดีต และรูปมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกัน (haïs, haïs, haït) ยังคงมีการใช้ในระดับภูมิภาค (เช่น ใน[[ภาษาฝรั่งเศสแบบแคนาดา]])
* แม้ว่าคำกริยา {{m|fr|maudire}} จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ในรูปอื่น ๆ ทั้งหมด แต่ก็จัดเป็นคำกริยากลุ่มที่สาม เนื่องจากมีรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|maudit}}) ที่ไม่เป็นไปตามกฎ คำกริยากลุ่มที่สามอีกคำหนึ่งที่มักผันรูปตามการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|bruire}}
== การผันรูปกลุ่มที่สาม ==
{{mainapp|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาในกลุ่มที่สามมีรูปแบบที่หลากหลายและแตกต่างกันอย่างยิ่ง โดยหลายคำมีรูปการผันที่ไม่ครบ, ไม่แน่นอน หรือผันได้หลายแบบ คำกริยากลุ่มนี้สามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ได้ดังนี้:
* คำกริยา {{m|fr|aller}}
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'' ซึ่งมีรากศัพท์แปรผัน หรือสูญเสียพยางค์ไปในบางกาล
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' (''-ore'', ''-oire'', ''-ire'', ''-ure'') และ ''-oir''
โดยรวมแล้ว คำกริยาเหล่านี้มีจำนวนไม่ถึงสี่ร้อยคำ แต่มีรูปแบบการผันที่แตกต่างกันมากกว่าเจ็ดสิบรูปแบบ ในที่นี้จึงแสดงและอธิบายเฉพาะรูปแบบการผันที่พบบ่อยและสำคัญที่สุดบางส่วนเท่านั้น
=== คำกริยาพิเศษ ===
==== ''être'' ====
เนื่องจากมีประวัติความเป็นมาจากการผสมผสานระหว่างคำกริยา[[ภาษาฝรั่งเศสเก่า]]สองคำที่มีความไม่ปรกติสูง ({{m|fro|estre}} และ {{m|fro|ester}}) คำกริยา {{m|fr|être||เป็น, อยู่, คือ}} จึงมีรูปที่หลากหลาย แปลกแยก และไม่อาจคาดเดาได้
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''été''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''étant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''suis'', ''es'', ''est'', ''sommes'', ''êtes'', ''sont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''étais'', ''étais'', ''était'', ''étions'', ''étiez'', ''étaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fus'', ''fus'', ''fut'', ''fûmes'', ''fûtes'', ''furent''
** '''อนาคตกาล''': ''serai'', ''seras'', ''sera'', ''serons'', ''serez'', ''seront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''serais'', ''serais'', ''serait'', ''serions'', ''seriez'', ''seraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''sois'', ''sois'', ''soit'', ''soyons'', ''soyez'', ''soient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fusse'', ''fusses'', ''fût'', ''fussions'', ''fussiez'', ''fussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''sois''
** '''รูป ''nous''''': ''soyons''
** '''รูป ''vous''''': ''soyez''
==== ''avoir'' ====
{{m|fr|avoir|Avoir|มี}} เป็นคำกริยานุเคราะห์อีกคำหนึ่งที่มีความไม่ปรกติสูงมาก รูปแบบต่าง ๆ ได้กร่อนลงจากการใช้งานบ่อยครั้ง จนกลายมาเป็นรูปปัจจุบัน
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''eu'' (สังเกตการออกเสียงเป็น {{IPAchar|/y/}})
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ayant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ai'', ''as'', ''a'', ''avons'', ''avez'', ''ont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''avais'', ''avais'', ''avait'', ''avions'', ''aviez'', ''avaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''eus'', ''eus'', ''eut'', ''eûmes'', ''eûtes'', ''eurent''
** '''อนาคตกาล''': ''aurai'', ''auras'', ''aura'', ''aurons'', ''aurez'', ''auront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''aurais'', ''aurais'', ''aurait'', ''aurions'', ''auriez'', ''auraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aie'', ''ais'', ''ait'', ''ayons'', ''ayez'', ''aient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''eusse'', ''eusses'', ''eût'', ''eussions'', ''eussiez'', ''eussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''aie''
** '''รูป ''nous''''': ''ayons''
** '''รูป ''vous''''': ''ayez''
==== ''faire'' ====
{{m|fr|faire|Faire|ทำ}} เป็นคำกริยาที่พบได้บ่อยเป็นอันดับสองในภาษาฝรั่งเศส (รองจาก {{m|fr|être}}) และมีความไม่ปรกติอย่างเห็นได้ชัด
พึงสังเกตว่า ''fais-'' ที่มีส่วนลงท้ายตามมา จะออกเสียงด้วยเสียงสระ ''e'' ที่ไม่ออกเสียงตามปรกติ ({{IPAchar|/fəz/}}) ในคำกริยานี้เสมอ
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''fait''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''faisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fais'', ''fais'', ''fait'', ''faisons'' {{IPAchar|/fəzɔ̃/}}, ''faites'', ''font''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''faisais'' {{IPAchar|/fəzɛ/}}, ''faisais'', ''faisait'', ''faisions'', ''faisiez'', ''faisaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fis'', ''fis'', ''fit'', ''fîmes'', ''fîtes'', ''firent''
** '''อนาคตกาล''': ''ferai'', ''feras'', ''fera'', ''ferons'', ''ferez'', ''feront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ferais'', ''ferais'', ''ferait'', ''ferions'', ''feriez'', ''feraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fasse'', ''fasses'', ''fasse'', ''fassions'', ''fassiez'', ''fassent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fisse'', ''fisses'', ''fît'', ''fissions'', ''fissiez'', ''fissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''fais''
** '''รูป ''nous''''': ''faisons''
** '''รูป ''vous''''': ''faites''
==== ''aller'' ====
เป็นไปได้ว่า {{m|fr|aller}} คือคำกริยาที่มีความไม่ปรกติมากที่สุดในภาษาฝรั่งเศส การผันรูปของคำนี้เกี่ยวข้องกับรากศัพท์ที่แตกต่างกันไม่น้อยกว่าสามชุดซึ่งมาจากรากศัพท์ภาษาละตินที่มีความหมายเหมือนกัน ได้แก่: ''all-''/''aill-'' (จากภาษาละตินยุคปลาย {{m|la|alare}} ซึ่งมาจากภาษาละติน {{m|la|ambulare}}), ''v-'' (จาก {{m|la|vadere}}) และ ''ir-'' (จากภาษาละติน {{m|la|ire}}) นอกเหนือจากนี้ ส่วนลงท้ายส่วนใหญ่จะเป็นไปตามคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (''-er'')
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''allé''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''allant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''vais'', ''vas'', ''va'', ''allons'', ''allez'', ''vont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allais'', ''allais'', ''allait'', ''allions'', ''alliez'', ''allaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''allai'', ''allas'', ''alla'', ''allâmes'', ''allâtes'', ''allèrent''
** '''อนาคตกาล''': ''irai'', ''iras'', ''ira'', ''irons'', ''irez'', ''iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''irais'', ''irais'', ''irait'', ''irions'', ''iriez'', ''iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aille'', ''ailles'', ''aille'', ''allions'', ''alliez'', ''aillent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allasse'', ''allasses'', ''allât'', ''allassions'', ''allassiez'', ''allassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''va'' (แต่เป็น ''vas-[[y#French|y]]'')
** '''รูป ''nous''''': ''allons''
** '''รูป ''vous''''': ''allez''
=== Rendre และ prendre ===
คำกริยาส่วนใหญ่ที่ลงท้ายด้วย -dre จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} (ข้อยกเว้นสำคัญคือกลุ่มที่ลงท้ายด้วย ''-indre'' และ ''-oudre'') อย่างไรก็ดี {{m|fr|prendre|Prendre}} และคำประสมของคำนี้ มีการผันรูปที่แตกต่างกันอย่างมาก โดยจะคงรูปตัว ''d'' ไว้เฉพาะในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]เท่านั้น
; Rendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''rendu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rendant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rends'', ''rends'', ''rend'', ''rendons'', ''rendez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''rendis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''rendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rende'', ''rendes'', ''rende'', ''rendions'', ''rendiez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''rends''
** '''รูป ''nous''''': ''rendons''
** '''รูป ''vous''''': ''rendez''
; Prendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''pris''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prends'', ''prends'', ''prend'', ''prenons'', ''prenez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''pris'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''prendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenne'', ''prennes'', ''prenne'', ''prenions'', ''preniez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''prends''
** '''รูป ''nous''''': ''prenons''
** '''รูป ''vous''''': ''prenez''
=== Tenir และ venir ===
คำกริยาที่สืบมาจาก {{m|fr|tenir}} และ {{m|fr|venir}} รวมกันเป็นกลุ่มคำกริยาหลักที่มีลักษณะเฉพาะคล้ายกับคำกริยาภาษาสเปนหลายคำ เช่น {{m|es|poner}} โดยจะมีตัว ''d'' เพิ่มขึ้นมาในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] คำกริยากลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่มีเสียงสระขึ้นจมูกในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; Tenir
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''tenu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tiens'', ''tiens'', ''tient'', ''tenons'', ''tenez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''tins'', ''tins'', ''tint'', ''tînmes'', ''tîntes'', ''tinrent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''tiendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tienne'', ''tiennes'', ''tienne'', ''tenions'', ''teniez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tinsse'', ''tinsses'', ''tînt'', ''tinssions'', ''tinssiez'', ''tinssent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''tiens''
** '''รูป ''nous''''': ''tenons''
** '''รูป ''vous''''': ''tenez''
=== Battre และ mettre ===
ในแง่การใช้งานทั่วไปยกเว้นการสะกดคำ {{m|fr|battre}} และคำกริยาอนุพันธ์จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ข้อแตกต่างเพียงอย่างเดียวคือการสะกดคำ เนื่องจากคำดั้งเดิมของภาษาฝรั่งเศสจะไม่ลงท้ายด้วย ''tt'' หรือ ''tts'' ดังนั้นในปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่าสำหรับคำกริยาเหล่านี้จึงเป็น ''bats, bats, bat'' ส่วน {{m|fr|mettre|Mettre}} และกลุ่มคำของคำนี้ก็แสดงการเปลี่ยนแปลงเช่นเดียวกันนี้ แต่จะมีจุดเพิ่มขึ้นมาคือมีรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ที่ขึ้นต้นด้วย ''mi-'':
; Battre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''battu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''battant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''bats'', ''bats'', ''bat'', ''battons'', ''battez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''battis'', ''battis'', ''battit'', ''battîmes'', ''battîtes'', ''battirent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''battrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''batte'', ''battes'', ''batte'', ''battions'', ''battiez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battisse'', ''battisses'', ''battît'', ''battissions'', ''battissiez'', ''battissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''bats''
** '''รูป ''nous''''': ''battons''
** '''รูป ''vous''''': ''battez''
; Mettre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''mis''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mettant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mets'', ''mets'', ''met'', ''mettons'', ''mettez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mettais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''mettrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mette'', ''mettes'', ''mette'', ''mettions'', ''mettiez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''misse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''mets''
** '''รูป ''nous''''': ''mettons''
** '''รูป ''vous''''': ''mettez''
=== Cuire ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-uire'' เช่น {{m|fr|cuire}}, {{m|fr|conduire}} และ {{m|fr|détruire}} มีการผันรูปดังนี้ โดยมีข้อยกเว้นเพียง {{m|fr|luire}}, {{m|fr|reluire}} และ {{m|fr|nuire}} ซึ่งมีรูปที่เป็นไปได้สองรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และไม่มี ''t'' ในรูปกริยาขยายอดีตกาล และ {{m|fr|bruire}} ซึ่งผันรูปตามคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ ยกเว้นใน[[รูปกริยากลาง]]
; Cuire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''cuit''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuis'', ''cuis'', ''cuit'', ''cuisons'', ''cuisez'', ''cuisent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''cuisis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cuirai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuise'', ''cuises'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cuis''
** '''รูป ''nous''''': ''cuisons''
** '''รูป ''vous''''': ''cuisez''
; Luire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''lui''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''luisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''luis'' ฯลฯ
{{m|fr||Cuire}} มักผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ตามแบบเดียวกันนี้โดยเทียบเคียง โดยเฉพาะรูปบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''*cuirent'' ซึ่งค่อนข้างพบได้บ่อย
505x1hzqowjh3w7qwe3l3daqfce0c52
5776128
5776127
2026-10-30T04:32:20Z
Octahedron80
267
5776128
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''รูปกริยาขยาย''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดย[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
== การผันรูปกลุ่มที่สอง ==
คำกริยาต้นแบบของการผันรูปกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|finir}} การผันรูปนี้มีจุดเด่นคือสระ ''i'' และอาคมสอดแทรก -iss- ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กลุ่มนี้มีคำกริยาไม่ปรกติเพียงคำเดียว และมีอีกหนึ่งคำที่สามารถผันรูปทางเลือกได้
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-ir''
* '''[[รูปกริยาขยาย]]''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-i''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-issant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-issons'', ''-issez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-issais'', ''-issais'', ''-issait'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-îmes'', ''-îtes'', ''-irent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-irai'', ''-iras'', ''-ira'', ''-irons'', ''-irez'', ''-iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-irais'', ''-irais'', ''-irait'', ''-irions'', ''-iriez'', ''-iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-isse'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-ît'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-is''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-issons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-issez''
=== กลุ่มคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ที่ไม่ปรกติ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' โดยทั่วไปถือเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม (ด้านล่าง)
* คำกริยาบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-rir'' (เช่น ''offrir'', ''ouvrir'') จะผันรูปในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ราวกับว่าเป็นคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (กล่าวคือ เสมือนเป็น "''offrer''", "''ouvrer''" ฯลฯ):
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrons'', ''offrez'', ''offrent''
*** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''offrais'', ''offrais'', ''offrait'', ''offrions'', ''offriez'', ''offraient''
** '''มาลาสมมุติ'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrions'', ''offriez'', ''offrent''
=== คำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' รูปแบบพิเศษ ===
* คำกริยา {{m|fr|fleurir}} ในบางครั้งสามารถผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|florir}} เมื่อมีความหมายว่า “เจริญรุ่งเรือง” ซึ่งปรากฏเป็นระบบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า (''je florissais'' ฯลฯ) และรูปกริยาขยายปัจจุบันกาล ({{m|fr|florissant}}) และแม้ว่าจะพบได้น้อยกว่ามาก ก็ยังพบได้ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมด รวมถึงในตัวรูปกริยากลางเองด้วย
* คำกริยา {{m|fr|haïr}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ทุกประการ แต่ยังคงเครื่องหมายไดเอเรซิสไว้ตลอดการผันรูป ยกเว้นในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ซึ่งเขียนโดยไม่มีเครื่องหมายดังกล่าว (''je hais'', ''tu hais'', ''il hait'') และออกเสียงตามนั้นเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ai/}} คำกริยานี้เคยสะกดว่า {{m|fr|hayir}} ในอดีต และรูปมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกัน (haïs, haïs, haït) ยังคงมีการใช้ในระดับภูมิภาค (เช่น ใน[[ภาษาฝรั่งเศสแบบแคนาดา]])
* แม้ว่าคำกริยา {{m|fr|maudire}} จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ในรูปอื่น ๆ ทั้งหมด แต่ก็จัดเป็นคำกริยากลุ่มที่สาม เนื่องจากมีรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|maudit}}) ที่ไม่เป็นไปตามกฎ คำกริยากลุ่มที่สามอีกคำหนึ่งที่มักผันรูปตามการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|bruire}}
== การผันรูปกลุ่มที่สาม ==
{{mainapp|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาในกลุ่มที่สามมีรูปแบบที่หลากหลายและแตกต่างกันอย่างยิ่ง โดยหลายคำมีรูปการผันที่ไม่ครบ, ไม่แน่นอน หรือผันได้หลายแบบ คำกริยากลุ่มนี้สามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ได้ดังนี้:
* คำกริยา {{m|fr|aller}}
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'' ซึ่งมีรากศัพท์แปรผัน หรือสูญเสียพยางค์ไปในบางกาล
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' (''-ore'', ''-oire'', ''-ire'', ''-ure'') และ ''-oir''
โดยรวมแล้ว คำกริยาเหล่านี้มีจำนวนไม่ถึงสี่ร้อยคำ แต่มีรูปแบบการผันที่แตกต่างกันมากกว่าเจ็ดสิบรูปแบบ ในที่นี้จึงแสดงและอธิบายเฉพาะรูปแบบการผันที่พบบ่อยและสำคัญที่สุดบางส่วนเท่านั้น
=== คำกริยาพิเศษ ===
==== ''être'' ====
เนื่องจากมีประวัติความเป็นมาจากการผสมผสานระหว่างคำกริยา[[ภาษาฝรั่งเศสเก่า]]สองคำที่มีความไม่ปรกติสูง ({{m|fro|estre}} และ {{m|fro|ester}}) คำกริยา {{m|fr|être||เป็น, อยู่, คือ}} จึงมีรูปที่หลากหลาย แปลกแยก และไม่อาจคาดเดาได้
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''été''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''étant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''suis'', ''es'', ''est'', ''sommes'', ''êtes'', ''sont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''étais'', ''étais'', ''était'', ''étions'', ''étiez'', ''étaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fus'', ''fus'', ''fut'', ''fûmes'', ''fûtes'', ''furent''
** '''อนาคตกาล''': ''serai'', ''seras'', ''sera'', ''serons'', ''serez'', ''seront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''serais'', ''serais'', ''serait'', ''serions'', ''seriez'', ''seraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''sois'', ''sois'', ''soit'', ''soyons'', ''soyez'', ''soient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fusse'', ''fusses'', ''fût'', ''fussions'', ''fussiez'', ''fussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''sois''
** '''รูป ''nous''''': ''soyons''
** '''รูป ''vous''''': ''soyez''
==== ''avoir'' ====
{{m|fr|avoir|Avoir|มี}} เป็นคำกริยานุเคราะห์อีกคำหนึ่งที่มีความไม่ปรกติสูงมาก รูปแบบต่าง ๆ ได้กร่อนลงจากการใช้งานบ่อยครั้ง จนกลายมาเป็นรูปปัจจุบัน
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''eu'' (สังเกตการออกเสียงเป็น {{IPAchar|/y/}})
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ayant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ai'', ''as'', ''a'', ''avons'', ''avez'', ''ont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''avais'', ''avais'', ''avait'', ''avions'', ''aviez'', ''avaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''eus'', ''eus'', ''eut'', ''eûmes'', ''eûtes'', ''eurent''
** '''อนาคตกาล''': ''aurai'', ''auras'', ''aura'', ''aurons'', ''aurez'', ''auront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''aurais'', ''aurais'', ''aurait'', ''aurions'', ''auriez'', ''auraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aie'', ''ais'', ''ait'', ''ayons'', ''ayez'', ''aient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''eusse'', ''eusses'', ''eût'', ''eussions'', ''eussiez'', ''eussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''aie''
** '''รูป ''nous''''': ''ayons''
** '''รูป ''vous''''': ''ayez''
==== ''faire'' ====
{{m|fr|faire|Faire|ทำ}} เป็นคำกริยาที่พบได้บ่อยเป็นอันดับสองในภาษาฝรั่งเศส (รองจาก {{m|fr|être}}) และมีความไม่ปรกติอย่างเห็นได้ชัด
พึงสังเกตว่า ''fais-'' ที่มีส่วนลงท้ายตามมา จะออกเสียงด้วยเสียงสระ ''e'' ที่ไม่ออกเสียงตามปรกติ ({{IPAchar|/fəz/}}) ในคำกริยานี้เสมอ
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''fait''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''faisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fais'', ''fais'', ''fait'', ''faisons'' {{IPAchar|/fəzɔ̃/}}, ''faites'', ''font''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''faisais'' {{IPAchar|/fəzɛ/}}, ''faisais'', ''faisait'', ''faisions'', ''faisiez'', ''faisaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fis'', ''fis'', ''fit'', ''fîmes'', ''fîtes'', ''firent''
** '''อนาคตกาล''': ''ferai'', ''feras'', ''fera'', ''ferons'', ''ferez'', ''feront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ferais'', ''ferais'', ''ferait'', ''ferions'', ''feriez'', ''feraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fasse'', ''fasses'', ''fasse'', ''fassions'', ''fassiez'', ''fassent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fisse'', ''fisses'', ''fît'', ''fissions'', ''fissiez'', ''fissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''fais''
** '''รูป ''nous''''': ''faisons''
** '''รูป ''vous''''': ''faites''
==== ''aller'' ====
เป็นไปได้ว่า {{m|fr|aller}} คือคำกริยาที่มีความไม่ปรกติมากที่สุดในภาษาฝรั่งเศส การผันรูปของคำนี้เกี่ยวข้องกับรากศัพท์ที่แตกต่างกันไม่น้อยกว่าสามชุดซึ่งมาจากรากศัพท์ภาษาละตินที่มีความหมายเหมือนกัน ได้แก่: ''all-''/''aill-'' (จากภาษาละตินยุคปลาย {{m|la|alare}} ซึ่งมาจากภาษาละติน {{m|la|ambulare}}), ''v-'' (จาก {{m|la|vadere}}) และ ''ir-'' (จากภาษาละติน {{m|la|ire}}) นอกเหนือจากนี้ ส่วนลงท้ายส่วนใหญ่จะเป็นไปตามคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (''-er'')
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''allé''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''allant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''vais'', ''vas'', ''va'', ''allons'', ''allez'', ''vont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allais'', ''allais'', ''allait'', ''allions'', ''alliez'', ''allaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''allai'', ''allas'', ''alla'', ''allâmes'', ''allâtes'', ''allèrent''
** '''อนาคตกาล''': ''irai'', ''iras'', ''ira'', ''irons'', ''irez'', ''iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''irais'', ''irais'', ''irait'', ''irions'', ''iriez'', ''iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aille'', ''ailles'', ''aille'', ''allions'', ''alliez'', ''aillent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allasse'', ''allasses'', ''allât'', ''allassions'', ''allassiez'', ''allassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''va'' (แต่เป็น ''vas-[[y#French|y]]'')
** '''รูป ''nous''''': ''allons''
** '''รูป ''vous''''': ''allez''
=== Rendre และ prendre ===
คำกริยาส่วนใหญ่ที่ลงท้ายด้วย -dre จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} (ข้อยกเว้นสำคัญคือกลุ่มที่ลงท้ายด้วย ''-indre'' และ ''-oudre'') อย่างไรก็ดี {{m|fr|prendre|Prendre}} และคำประสมของคำนี้ มีการผันรูปที่แตกต่างกันอย่างมาก โดยจะคงรูปตัว ''d'' ไว้เฉพาะในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]เท่านั้น
; Rendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''rendu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rendant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rends'', ''rends'', ''rend'', ''rendons'', ''rendez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''rendis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''rendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rende'', ''rendes'', ''rende'', ''rendions'', ''rendiez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''rends''
** '''รูป ''nous''''': ''rendons''
** '''รูป ''vous''''': ''rendez''
; Prendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''pris''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prends'', ''prends'', ''prend'', ''prenons'', ''prenez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''pris'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''prendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenne'', ''prennes'', ''prenne'', ''prenions'', ''preniez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''prends''
** '''รูป ''nous''''': ''prenons''
** '''รูป ''vous''''': ''prenez''
=== Tenir และ venir ===
คำกริยาที่สืบมาจาก {{m|fr|tenir}} และ {{m|fr|venir}} รวมกันเป็นกลุ่มคำกริยาหลักที่มีลักษณะเฉพาะคล้ายกับคำกริยาภาษาสเปนหลายคำ เช่น {{m|es|poner}} โดยจะมีตัว ''d'' เพิ่มขึ้นมาในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] คำกริยากลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่มีเสียงสระขึ้นจมูกในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; Tenir
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''tenu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tiens'', ''tiens'', ''tient'', ''tenons'', ''tenez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''tins'', ''tins'', ''tint'', ''tînmes'', ''tîntes'', ''tinrent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''tiendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tienne'', ''tiennes'', ''tienne'', ''tenions'', ''teniez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tinsse'', ''tinsses'', ''tînt'', ''tinssions'', ''tinssiez'', ''tinssent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''tiens''
** '''รูป ''nous''''': ''tenons''
** '''รูป ''vous''''': ''tenez''
=== Battre และ mettre ===
ในแง่การใช้งานทั่วไปยกเว้นการสะกดคำ {{m|fr|battre}} และคำกริยาอนุพันธ์จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ข้อแตกต่างเพียงอย่างเดียวคือการสะกดคำ เนื่องจากคำดั้งเดิมของภาษาฝรั่งเศสจะไม่ลงท้ายด้วย ''tt'' หรือ ''tts'' ดังนั้นในปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่าสำหรับคำกริยาเหล่านี้จึงเป็น ''bats, bats, bat'' ส่วน {{m|fr|mettre|Mettre}} และกลุ่มคำของคำนี้ก็แสดงการเปลี่ยนแปลงเช่นเดียวกันนี้ แต่จะมีจุดเพิ่มขึ้นมาคือมีรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ที่ขึ้นต้นด้วย ''mi-'':
; Battre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''battu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''battant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''bats'', ''bats'', ''bat'', ''battons'', ''battez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''battis'', ''battis'', ''battit'', ''battîmes'', ''battîtes'', ''battirent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''battrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''batte'', ''battes'', ''batte'', ''battions'', ''battiez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battisse'', ''battisses'', ''battît'', ''battissions'', ''battissiez'', ''battissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''bats''
** '''รูป ''nous''''': ''battons''
** '''รูป ''vous''''': ''battez''
; Mettre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''mis''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mettant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mets'', ''mets'', ''met'', ''mettons'', ''mettez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mettais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''mettrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mette'', ''mettes'', ''mette'', ''mettions'', ''mettiez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''misse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''mets''
** '''รูป ''nous''''': ''mettons''
** '''รูป ''vous''''': ''mettez''
=== Cuire ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-uire'' เช่น {{m|fr|cuire}}, {{m|fr|conduire}} และ {{m|fr|détruire}} มีการผันรูปดังนี้ โดยมีข้อยกเว้นเพียง {{m|fr|luire}}, {{m|fr|reluire}} และ {{m|fr|nuire}} ซึ่งมีรูปที่เป็นไปได้สองรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และไม่มี ''t'' ในรูปกริยาขยายอดีตกาล และ {{m|fr|bruire}} ซึ่งผันรูปตามคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ ยกเว้นใน[[รูปกริยากลาง]]
; Cuire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''cuit''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuis'', ''cuis'', ''cuit'', ''cuisons'', ''cuisez'', ''cuisent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''cuisis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cuirai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuise'', ''cuises'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cuis''
** '''รูป ''nous''''': ''cuisons''
** '''รูป ''vous''''': ''cuisez''
; Luire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''lui''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''luisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''luis'' ฯลฯ
{{m|fr||Cuire}} มักผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ตามแบบเดียวกันนี้โดยเทียบเคียง โดยเฉพาะรูปบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''*cuirent'' ซึ่งค่อนข้างพบได้บ่อย
== ต้นกำเนิด ==
ตัวอย่างด้านล่างนี้มาจากคำกริยา {{m|fr|faire||ทำ}} ส่วนลงท้ายบางส่วนในกาลรูปเอกพจน์มีตัว ''-s'' ที่คลาดเคลื่อนตามหลักนิรุกติศาสตร์ ซึ่งไม่เคยปรากฏทั้งในภาษาฝรั่งเศสเก่าหรือภาษาละตินมาก่อน ทว่ามีส่วนลงท้ายเพียงไม่กี่ส่วนที่ไม่คลาดเคลื่อน เช่น ''-is'' (บุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ปัจจุบันกาลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ) ซึ่งมาจากภาษาละตินสามัญ ''*-isciō'' แต่ไม่รวมกรณีของคำกริยาไม่ปรกติอย่าง {{m|fr|mentir}} เนื่องจากตัว -s ในคำว่า ''mens'' ค่อนข้างคลาดเคลื่อน โดยส่วนหนึ่งเกิดจากการรวมกระบวนแบบเข้าด้วยกันภายใต้อิทธิพลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ
* [[รูปกริยากลาง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน
:: {{m|la|facere}} → ''faire''
* [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของรูปกริยาเป็นนาม (accusative gerund) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายอนาคตกาล กรรมวาจก
:: {{m|la|faciendum}} → ''faisant''
* [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของสุพินัม (accusative supine) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายสมบูรณ์กาล กรรมวาจก
:: {{m|la|factum}} → ''fait''
* ปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciō}} → ''fais''
:: {{m|la|facis}} → ''fais''
:: {{m|la|facit}} → ''fait''
:: {{m|la|facimus}} → ''faisons''<sup>1</sup>
:: {{m|la|facitis}} → ''faites''
:: {{m|la|faciunt}} → ''font''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciēbam}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbās}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbat}} → ''faisait''
:: {{m|la|faciēbāmus}} → ''faisions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbātis}} → ''faisiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbant}} → ''faisaient''
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ มีต้นกำเนิดมาจากรูปสมบูรณ์กาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcistī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcit}} → ''fit''
:: {{m|la|fēcimus}} → ''fîmes''
:: {{m|la|fēcistis}} → ''fîtes''
:: {{m|la|fēcērunt}} → ''firent''
* รูปอนาคตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|habeō}} → ''ferai''
::::: + {{m|la|habēs}} → ''feras''
::::: + {{m|la|habet}} → ''fera''
::::: + {{m|la|habēmus}} → ''ferons''<sup>1</sup><sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habētis}} → ''ferez''<sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habent}} → ''feront''
* [[มาลาเงื่อนไข]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับส่วนลงท้ายที่มีลักษณะคล้ายอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า ซึ่งสืบทอดการใช้งานแบบเดิมที่ใช้ร่วมกับรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup><sup>4</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|-ēbam}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbās}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbat}} → ''ferait''
::::: + {{m|la|-ēbāmus}} → ''ferions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbātis}} → ''feriez''<sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbant}} → ''feraient''
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciam}} → ''fasse''
:: {{m|la|facias}} → ''fasses''
:: {{m|la|faciat}} → ''fasse''
:: {{m|la|faciāmus}} → ''fassions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciātis}} → ''fassiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciant}} → ''fassent''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลสมบูรณ์ยิ่งของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcissem}} → ''fisse''
:: {{m|la|fēcissēs}} → ''fisses''
:: {{m|la|fēcisset}} → ''fît''
:: {{m|la|fēcissēmus}} → ''fissions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissētis}} → ''fissiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissent}} → ''fissent''
* [[มาลาสั่ง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสั่ง กรรตุวาจก ในภาษาละติน ส่วนรูปที่ขาดหายไป (บุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) ได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า หรือรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติในคำกริยาบางคำ (ดูเพิ่มเติมที่ [[#หมายเหตุทั่วไป|§ หมายเหตุทั่วไป]])
:: {{m|la|face}} → ''fais''
'''หมายเหตุ:'''
# ส่วนลงท้ายบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ {{m|fr|-ons}} มีแนวโน้มว่ามาจากปัจจัยภาษาแฟรงก์ ({{w|th:ภาษาแฟรงก์|Frankish}}) ''*-ōmês'', ''*-umês''
# ปัจจัย ''-ions'' และ ''-iez'' มีต้นกำเนิดมาจากภาษาแฟรงก์ ''*-ōmês'' และภาษาละติน ''-ātis'' ซึ่งเติมเข้ากับปัจจัยฐาน e (e-stem suffixes) โดยตรง (เช่น ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ) หรือเกิดจากการนำกระบวนแบบของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-iō'' มาใช้ตามนัยของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์
# รากศัพท์รูปอนาคตกาลอาจเกิดจากการเทียบเคียงกับรูปอดีตกาลสมบูรณ์ยิ่งของมาลาบอกเล่าในภาษาละติน (''vêneram hábeō'' → ภาษาฝรั่งเศสเก่า ''vendrai'' → {{m|fr|viendrai}}) ยกเว้นในกรณีที่รากศัพท์ของอดีตกาลสมบูรณ์ยิ่งมี ''-x-'' หรือ ''-s-'' จะใช้รากศัพท์รูปกริยากลางเสมอ กาลอดีตสมบูรณ์ยิ่งเคยได้รับการสืบทอดมาเป็นอดีตกาลสมบูรณ์ยิ่งของมาลาบอกเล่าในช่วงต้นของภาษาฝรั่งเศสเก่า
# ส่วนลงท้ายทั้งหมดของมาลาเงื่อนไข รวมถึงส่วนลงท้ายรูปอนาคตกาลของบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ (ไม่นับรวมรากศัพท์ที่มี ''-r-'') ล้วนมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกันตามลำดับ หรือเกิดจากการกร่อนเสียงของรูปที่เก่ากว่าอย่าง ''*feravais'', ''*feravais'', ''*feravait'', ... (มาลาเงื่อนไข) และ ''*feravons'', ''*feravez'' (อนาคตกาล) ซึ่งในทั้งสองกรณี ส่วนลงท้ายจะมีความคล้ายคลึงกับส่วนลงท้ายที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้เสมอ
kldpe62ozae335oglmr8z8cf1z46mbx
5776129
5776128
2026-10-30T04:33:46Z
Octahedron80
267
/* ต้นกำเนิด */
5776129
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''รูปกริยาขยาย''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดย[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
== การผันรูปกลุ่มที่สอง ==
คำกริยาต้นแบบของการผันรูปกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|finir}} การผันรูปนี้มีจุดเด่นคือสระ ''i'' และอาคมสอดแทรก -iss- ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กลุ่มนี้มีคำกริยาไม่ปรกติเพียงคำเดียว และมีอีกหนึ่งคำที่สามารถผันรูปทางเลือกได้
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-ir''
* '''[[รูปกริยาขยาย]]''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-i''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-issant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-issons'', ''-issez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-issais'', ''-issais'', ''-issait'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-îmes'', ''-îtes'', ''-irent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-irai'', ''-iras'', ''-ira'', ''-irons'', ''-irez'', ''-iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-irais'', ''-irais'', ''-irait'', ''-irions'', ''-iriez'', ''-iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-isse'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-ît'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-is''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-issons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-issez''
=== กลุ่มคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ที่ไม่ปรกติ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' โดยทั่วไปถือเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม (ด้านล่าง)
* คำกริยาบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-rir'' (เช่น ''offrir'', ''ouvrir'') จะผันรูปในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ราวกับว่าเป็นคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (กล่าวคือ เสมือนเป็น "''offrer''", "''ouvrer''" ฯลฯ):
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrons'', ''offrez'', ''offrent''
*** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''offrais'', ''offrais'', ''offrait'', ''offrions'', ''offriez'', ''offraient''
** '''มาลาสมมุติ'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrions'', ''offriez'', ''offrent''
=== คำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' รูปแบบพิเศษ ===
* คำกริยา {{m|fr|fleurir}} ในบางครั้งสามารถผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|florir}} เมื่อมีความหมายว่า “เจริญรุ่งเรือง” ซึ่งปรากฏเป็นระบบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า (''je florissais'' ฯลฯ) และรูปกริยาขยายปัจจุบันกาล ({{m|fr|florissant}}) และแม้ว่าจะพบได้น้อยกว่ามาก ก็ยังพบได้ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมด รวมถึงในตัวรูปกริยากลางเองด้วย
* คำกริยา {{m|fr|haïr}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ทุกประการ แต่ยังคงเครื่องหมายไดเอเรซิสไว้ตลอดการผันรูป ยกเว้นในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ซึ่งเขียนโดยไม่มีเครื่องหมายดังกล่าว (''je hais'', ''tu hais'', ''il hait'') และออกเสียงตามนั้นเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ai/}} คำกริยานี้เคยสะกดว่า {{m|fr|hayir}} ในอดีต และรูปมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกัน (haïs, haïs, haït) ยังคงมีการใช้ในระดับภูมิภาค (เช่น ใน[[ภาษาฝรั่งเศสแบบแคนาดา]])
* แม้ว่าคำกริยา {{m|fr|maudire}} จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ในรูปอื่น ๆ ทั้งหมด แต่ก็จัดเป็นคำกริยากลุ่มที่สาม เนื่องจากมีรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|maudit}}) ที่ไม่เป็นไปตามกฎ คำกริยากลุ่มที่สามอีกคำหนึ่งที่มักผันรูปตามการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|bruire}}
== การผันรูปกลุ่มที่สาม ==
{{mainapp|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาในกลุ่มที่สามมีรูปแบบที่หลากหลายและแตกต่างกันอย่างยิ่ง โดยหลายคำมีรูปการผันที่ไม่ครบ, ไม่แน่นอน หรือผันได้หลายแบบ คำกริยากลุ่มนี้สามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ได้ดังนี้:
* คำกริยา {{m|fr|aller}}
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'' ซึ่งมีรากศัพท์แปรผัน หรือสูญเสียพยางค์ไปในบางกาล
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' (''-ore'', ''-oire'', ''-ire'', ''-ure'') และ ''-oir''
โดยรวมแล้ว คำกริยาเหล่านี้มีจำนวนไม่ถึงสี่ร้อยคำ แต่มีรูปแบบการผันที่แตกต่างกันมากกว่าเจ็ดสิบรูปแบบ ในที่นี้จึงแสดงและอธิบายเฉพาะรูปแบบการผันที่พบบ่อยและสำคัญที่สุดบางส่วนเท่านั้น
=== คำกริยาพิเศษ ===
==== ''être'' ====
เนื่องจากมีประวัติความเป็นมาจากการผสมผสานระหว่างคำกริยา[[ภาษาฝรั่งเศสเก่า]]สองคำที่มีความไม่ปรกติสูง ({{m|fro|estre}} และ {{m|fro|ester}}) คำกริยา {{m|fr|être||เป็น, อยู่, คือ}} จึงมีรูปที่หลากหลาย แปลกแยก และไม่อาจคาดเดาได้
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''été''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''étant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''suis'', ''es'', ''est'', ''sommes'', ''êtes'', ''sont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''étais'', ''étais'', ''était'', ''étions'', ''étiez'', ''étaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fus'', ''fus'', ''fut'', ''fûmes'', ''fûtes'', ''furent''
** '''อนาคตกาล''': ''serai'', ''seras'', ''sera'', ''serons'', ''serez'', ''seront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''serais'', ''serais'', ''serait'', ''serions'', ''seriez'', ''seraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''sois'', ''sois'', ''soit'', ''soyons'', ''soyez'', ''soient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fusse'', ''fusses'', ''fût'', ''fussions'', ''fussiez'', ''fussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''sois''
** '''รูป ''nous''''': ''soyons''
** '''รูป ''vous''''': ''soyez''
==== ''avoir'' ====
{{m|fr|avoir|Avoir|มี}} เป็นคำกริยานุเคราะห์อีกคำหนึ่งที่มีความไม่ปรกติสูงมาก รูปแบบต่าง ๆ ได้กร่อนลงจากการใช้งานบ่อยครั้ง จนกลายมาเป็นรูปปัจจุบัน
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''eu'' (สังเกตการออกเสียงเป็น {{IPAchar|/y/}})
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ayant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ai'', ''as'', ''a'', ''avons'', ''avez'', ''ont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''avais'', ''avais'', ''avait'', ''avions'', ''aviez'', ''avaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''eus'', ''eus'', ''eut'', ''eûmes'', ''eûtes'', ''eurent''
** '''อนาคตกาล''': ''aurai'', ''auras'', ''aura'', ''aurons'', ''aurez'', ''auront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''aurais'', ''aurais'', ''aurait'', ''aurions'', ''auriez'', ''auraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aie'', ''ais'', ''ait'', ''ayons'', ''ayez'', ''aient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''eusse'', ''eusses'', ''eût'', ''eussions'', ''eussiez'', ''eussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''aie''
** '''รูป ''nous''''': ''ayons''
** '''รูป ''vous''''': ''ayez''
==== ''faire'' ====
{{m|fr|faire|Faire|ทำ}} เป็นคำกริยาที่พบได้บ่อยเป็นอันดับสองในภาษาฝรั่งเศส (รองจาก {{m|fr|être}}) และมีความไม่ปรกติอย่างเห็นได้ชัด
พึงสังเกตว่า ''fais-'' ที่มีส่วนลงท้ายตามมา จะออกเสียงด้วยเสียงสระ ''e'' ที่ไม่ออกเสียงตามปรกติ ({{IPAchar|/fəz/}}) ในคำกริยานี้เสมอ
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''fait''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''faisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fais'', ''fais'', ''fait'', ''faisons'' {{IPAchar|/fəzɔ̃/}}, ''faites'', ''font''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''faisais'' {{IPAchar|/fəzɛ/}}, ''faisais'', ''faisait'', ''faisions'', ''faisiez'', ''faisaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fis'', ''fis'', ''fit'', ''fîmes'', ''fîtes'', ''firent''
** '''อนาคตกาล''': ''ferai'', ''feras'', ''fera'', ''ferons'', ''ferez'', ''feront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ferais'', ''ferais'', ''ferait'', ''ferions'', ''feriez'', ''feraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fasse'', ''fasses'', ''fasse'', ''fassions'', ''fassiez'', ''fassent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fisse'', ''fisses'', ''fît'', ''fissions'', ''fissiez'', ''fissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''fais''
** '''รูป ''nous''''': ''faisons''
** '''รูป ''vous''''': ''faites''
==== ''aller'' ====
เป็นไปได้ว่า {{m|fr|aller}} คือคำกริยาที่มีความไม่ปรกติมากที่สุดในภาษาฝรั่งเศส การผันรูปของคำนี้เกี่ยวข้องกับรากศัพท์ที่แตกต่างกันไม่น้อยกว่าสามชุดซึ่งมาจากรากศัพท์ภาษาละตินที่มีความหมายเหมือนกัน ได้แก่: ''all-''/''aill-'' (จากภาษาละตินยุคปลาย {{m|la|alare}} ซึ่งมาจากภาษาละติน {{m|la|ambulare}}), ''v-'' (จาก {{m|la|vadere}}) และ ''ir-'' (จากภาษาละติน {{m|la|ire}}) นอกเหนือจากนี้ ส่วนลงท้ายส่วนใหญ่จะเป็นไปตามคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (''-er'')
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''allé''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''allant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''vais'', ''vas'', ''va'', ''allons'', ''allez'', ''vont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allais'', ''allais'', ''allait'', ''allions'', ''alliez'', ''allaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''allai'', ''allas'', ''alla'', ''allâmes'', ''allâtes'', ''allèrent''
** '''อนาคตกาล''': ''irai'', ''iras'', ''ira'', ''irons'', ''irez'', ''iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''irais'', ''irais'', ''irait'', ''irions'', ''iriez'', ''iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aille'', ''ailles'', ''aille'', ''allions'', ''alliez'', ''aillent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allasse'', ''allasses'', ''allât'', ''allassions'', ''allassiez'', ''allassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''va'' (แต่เป็น ''vas-[[y#French|y]]'')
** '''รูป ''nous''''': ''allons''
** '''รูป ''vous''''': ''allez''
=== Rendre และ prendre ===
คำกริยาส่วนใหญ่ที่ลงท้ายด้วย -dre จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} (ข้อยกเว้นสำคัญคือกลุ่มที่ลงท้ายด้วย ''-indre'' และ ''-oudre'') อย่างไรก็ดี {{m|fr|prendre|Prendre}} และคำประสมของคำนี้ มีการผันรูปที่แตกต่างกันอย่างมาก โดยจะคงรูปตัว ''d'' ไว้เฉพาะในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]เท่านั้น
; Rendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''rendu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rendant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rends'', ''rends'', ''rend'', ''rendons'', ''rendez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''rendis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''rendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rende'', ''rendes'', ''rende'', ''rendions'', ''rendiez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''rends''
** '''รูป ''nous''''': ''rendons''
** '''รูป ''vous''''': ''rendez''
; Prendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''pris''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prends'', ''prends'', ''prend'', ''prenons'', ''prenez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''pris'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''prendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenne'', ''prennes'', ''prenne'', ''prenions'', ''preniez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''prends''
** '''รูป ''nous''''': ''prenons''
** '''รูป ''vous''''': ''prenez''
=== Tenir และ venir ===
คำกริยาที่สืบมาจาก {{m|fr|tenir}} และ {{m|fr|venir}} รวมกันเป็นกลุ่มคำกริยาหลักที่มีลักษณะเฉพาะคล้ายกับคำกริยาภาษาสเปนหลายคำ เช่น {{m|es|poner}} โดยจะมีตัว ''d'' เพิ่มขึ้นมาในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] คำกริยากลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่มีเสียงสระขึ้นจมูกในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; Tenir
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''tenu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tiens'', ''tiens'', ''tient'', ''tenons'', ''tenez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''tins'', ''tins'', ''tint'', ''tînmes'', ''tîntes'', ''tinrent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''tiendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tienne'', ''tiennes'', ''tienne'', ''tenions'', ''teniez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tinsse'', ''tinsses'', ''tînt'', ''tinssions'', ''tinssiez'', ''tinssent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''tiens''
** '''รูป ''nous''''': ''tenons''
** '''รูป ''vous''''': ''tenez''
=== Battre และ mettre ===
ในแง่การใช้งานทั่วไปยกเว้นการสะกดคำ {{m|fr|battre}} และคำกริยาอนุพันธ์จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ข้อแตกต่างเพียงอย่างเดียวคือการสะกดคำ เนื่องจากคำดั้งเดิมของภาษาฝรั่งเศสจะไม่ลงท้ายด้วย ''tt'' หรือ ''tts'' ดังนั้นในปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่าสำหรับคำกริยาเหล่านี้จึงเป็น ''bats, bats, bat'' ส่วน {{m|fr|mettre|Mettre}} และกลุ่มคำของคำนี้ก็แสดงการเปลี่ยนแปลงเช่นเดียวกันนี้ แต่จะมีจุดเพิ่มขึ้นมาคือมีรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ที่ขึ้นต้นด้วย ''mi-'':
; Battre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''battu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''battant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''bats'', ''bats'', ''bat'', ''battons'', ''battez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''battis'', ''battis'', ''battit'', ''battîmes'', ''battîtes'', ''battirent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''battrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''batte'', ''battes'', ''batte'', ''battions'', ''battiez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battisse'', ''battisses'', ''battît'', ''battissions'', ''battissiez'', ''battissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''bats''
** '''รูป ''nous''''': ''battons''
** '''รูป ''vous''''': ''battez''
; Mettre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''mis''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mettant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mets'', ''mets'', ''met'', ''mettons'', ''mettez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mettais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''mettrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mette'', ''mettes'', ''mette'', ''mettions'', ''mettiez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''misse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''mets''
** '''รูป ''nous''''': ''mettons''
** '''รูป ''vous''''': ''mettez''
=== Cuire ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-uire'' เช่น {{m|fr|cuire}}, {{m|fr|conduire}} และ {{m|fr|détruire}} มีการผันรูปดังนี้ โดยมีข้อยกเว้นเพียง {{m|fr|luire}}, {{m|fr|reluire}} และ {{m|fr|nuire}} ซึ่งมีรูปที่เป็นไปได้สองรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และไม่มี ''t'' ในรูปกริยาขยายอดีตกาล และ {{m|fr|bruire}} ซึ่งผันรูปตามคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ ยกเว้นใน[[รูปกริยากลาง]]
; Cuire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''cuit''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuis'', ''cuis'', ''cuit'', ''cuisons'', ''cuisez'', ''cuisent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''cuisis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cuirai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuise'', ''cuises'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cuis''
** '''รูป ''nous''''': ''cuisons''
** '''รูป ''vous''''': ''cuisez''
; Luire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''lui''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''luisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''luis'' ฯลฯ
{{m|fr||Cuire}} มักผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ตามแบบเดียวกันนี้โดยเทียบเคียง โดยเฉพาะรูปบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''*cuirent'' ซึ่งค่อนข้างพบได้บ่อย
== ต้นกำเนิด ==
ตัวอย่างด้านล่างนี้มาจากคำกริยา {{m|fr|faire||ทำ}} ส่วนลงท้ายบางส่วนในกาลรูปเอกพจน์มีตัว ''-s'' ที่คลาดเคลื่อนตามหลักนิรุกติศาสตร์ ซึ่งไม่เคยปรากฏทั้งในภาษาฝรั่งเศสเก่าหรือภาษาละตินมาก่อน ทว่ามีส่วนลงท้ายเพียงไม่กี่ส่วนที่ไม่คลาดเคลื่อน เช่น ''-is'' (บุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ปัจจุบันกาลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ) ซึ่งมาจากภาษาละตินสามัญ ''*-isciō'' แต่ไม่รวมกรณีของคำกริยาไม่ปรกติอย่าง {{m|fr|mentir}} เนื่องจากตัว -s ในคำว่า ''mens'' ค่อนข้างคลาดเคลื่อน โดยส่วนหนึ่งเกิดจากการรวมกระบวนแบบเข้าด้วยกันภายใต้อิทธิพลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ
* [[รูปกริยากลาง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน
:: {{m|la|facere}} → ''faire''
* [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของรูปกริยาเป็นนาม (accusative gerund) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายอนาคตกาล กรรมวาจก
:: {{m|la|faciendum}} → ''faisant''
* [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของสุพินัม (accusative supine) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายสมบูรณ์กาล กรรมวาจก
:: {{m|la|factum}} → ''fait''
* ปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciō}} → ''fais''
:: {{m|la|facis}} → ''fais''
:: {{m|la|facit}} → ''fait''
:: {{m|la|facimus}} → ''faisons''<sup>1</sup>
:: {{m|la|facitis}} → ''faites''
:: {{m|la|faciunt}} → ''font''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciēbam}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbās}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbat}} → ''faisait''
:: {{m|la|faciēbāmus}} → ''faisions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbātis}} → ''faisiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbant}} → ''faisaient''
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ มีต้นกำเนิดมาจากรูปสมบูรณ์กาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcistī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcit}} → ''fit''
:: {{m|la|fēcimus}} → ''fîmes''
:: {{m|la|fēcistis}} → ''fîtes''
:: {{m|la|fēcērunt}} → ''firent''
* รูปอนาคตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|habeō}} → ''ferai''
::::: + {{m|la|habēs}} → ''feras''
::::: + {{m|la|habet}} → ''fera''
::::: + {{m|la|habēmus}} → ''ferons''<sup>1</sup><sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habētis}} → ''ferez''<sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habent}} → ''feront''
* [[มาลาเงื่อนไข]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับส่วนลงท้ายที่มีลักษณะคล้ายอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า ซึ่งสืบทอดการใช้งานแบบเดิมที่ใช้ร่วมกับรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup><sup>4</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|-ēbam}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbās}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbat}} → ''ferait''
::::: + {{m|la|-ēbāmus}} → ''ferions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbātis}} → ''feriez''<sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbant}} → ''feraient''
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciam}} → ''fasse''
:: {{m|la|facias}} → ''fasses''
:: {{m|la|faciat}} → ''fasse''
:: {{m|la|faciāmus}} → ''fassions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciātis}} → ''fassiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciant}} → ''fassent''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcissem}} → ''fisse''
:: {{m|la|fēcissēs}} → ''fisses''
:: {{m|la|fēcisset}} → ''fît''
:: {{m|la|fēcissēmus}} → ''fissions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissētis}} → ''fissiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissent}} → ''fissent''
* [[มาลาสั่ง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสั่ง กรรตุวาจก ในภาษาละติน ส่วนรูปที่ขาดหายไป (บุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) ได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า หรือรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติในคำกริยาบางคำ (ดูเพิ่มเติมที่ [[#หมายเหตุทั่วไป|§ หมายเหตุทั่วไป]])
:: {{m|la|face}} → ''fais''
'''หมายเหตุ:'''
# ส่วนลงท้ายบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ {{m|fr|-ons}} มีแนวโน้มว่ามาจากปัจจัยภาษาแฟรงก์ ({{w|th:ภาษาแฟรงก์|Frankish}}) ''*-ōmês'', ''*-umês''
# ปัจจัย ''-ions'' และ ''-iez'' มีต้นกำเนิดมาจากภาษาแฟรงก์ ''*-ōmês'' และภาษาละติน ''-ātis'' ซึ่งเติมเข้ากับปัจจัยฐาน e (e-stem suffixes) โดยตรง (เช่น ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ) หรือเกิดจากการนำกระบวนแบบของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-iō'' มาใช้ตามนัยของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์
# รากศัพท์รูปอนาคตกาลอาจเกิดจากการเทียบเคียงกับรูปอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าในภาษาละติน (''vêneram hábeō'' → ภาษาฝรั่งเศสเก่า ''vendrai'' → {{m|fr|viendrai}}) ยกเว้นในกรณีที่รากศัพท์ของอดีตกาลอภิสมบูรณ์มี ''-x-'' หรือ ''-s-'' จะใช้รากศัพท์รูปกริยากลางเสมอ กาลอดีตอภิสมบูรณ์เคยได้รับการสืบทอดมาเป็นอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าในช่วงต้นของภาษาฝรั่งเศสเก่า
# ส่วนลงท้ายทั้งหมดของมาลาเงื่อนไข รวมถึงส่วนลงท้ายรูปอนาคตกาลของบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ (ไม่นับรวมรากศัพท์ที่มี ''-r-'') ล้วนมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกันตามลำดับ หรือเกิดจากการกร่อนเสียงของรูปที่เก่ากว่าอย่าง ''*feravais'', ''*feravais'', ''*feravait'', ... (มาลาเงื่อนไข) และ ''*feravons'', ''*feravez'' (อนาคตกาล) ซึ่งในทั้งสองกรณี ส่วนลงท้ายจะมีความคล้ายคลึงกับส่วนลงท้ายที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้เสมอ
hynojl4lrb4br9lycj7g5pjymumd0tx
5776130
5776129
2026-10-30T04:36:39Z
Octahedron80
267
5776130
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''รูปกริยาขยาย''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดย[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
== การผันรูปกลุ่มที่สอง ==
คำกริยาต้นแบบของการผันรูปกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|finir}} การผันรูปนี้มีจุดเด่นคือสระ ''i'' และอาคมสอดแทรก -iss- ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กลุ่มนี้มีคำกริยาไม่ปรกติเพียงคำเดียว และมีอีกหนึ่งคำที่สามารถผันรูปทางเลือกได้
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-ir''
* '''[[รูปกริยาขยาย]]''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-i''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-issant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-issons'', ''-issez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-issais'', ''-issais'', ''-issait'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-îmes'', ''-îtes'', ''-irent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-irai'', ''-iras'', ''-ira'', ''-irons'', ''-irez'', ''-iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-irais'', ''-irais'', ''-irait'', ''-irions'', ''-iriez'', ''-iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-isse'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-ît'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-is''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-issons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-issez''
=== กลุ่มคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ที่ไม่ปรกติ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' โดยทั่วไปถือเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม (ด้านล่าง)
* คำกริยาบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-rir'' (เช่น ''offrir'', ''ouvrir'') จะผันรูปในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ราวกับว่าเป็นคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (กล่าวคือ เสมือนเป็น "''offrer''", "''ouvrer''" ฯลฯ):
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrons'', ''offrez'', ''offrent''
*** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''offrais'', ''offrais'', ''offrait'', ''offrions'', ''offriez'', ''offraient''
** '''มาลาสมมุติ'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrions'', ''offriez'', ''offrent''
=== คำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' รูปแบบพิเศษ ===
* คำกริยา {{m|fr|fleurir}} ในบางครั้งสามารถผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|florir}} เมื่อมีความหมายว่า “เจริญรุ่งเรือง” ซึ่งปรากฏเป็นระบบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า (''je florissais'' ฯลฯ) และรูปกริยาขยายปัจจุบันกาล ({{m|fr|florissant}}) และแม้ว่าจะพบได้น้อยกว่ามาก ก็ยังพบได้ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมด รวมถึงในตัวรูปกริยากลางเองด้วย
* คำกริยา {{m|fr|haïr}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ทุกประการ แต่ยังคงเครื่องหมายไดเอเรซิสไว้ตลอดการผันรูป ยกเว้นในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ซึ่งเขียนโดยไม่มีเครื่องหมายดังกล่าว (''je hais'', ''tu hais'', ''il hait'') และออกเสียงตามนั้นเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ai/}} คำกริยานี้เคยสะกดว่า {{m|fr|hayir}} ในอดีต และรูปมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกัน (haïs, haïs, haït) ยังคงมีการใช้ในระดับภูมิภาค (เช่น ใน[[ภาษาฝรั่งเศสแบบแคนาดา]])
* แม้ว่าคำกริยา {{m|fr|maudire}} จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ในรูปอื่น ๆ ทั้งหมด แต่ก็จัดเป็นคำกริยากลุ่มที่สาม เนื่องจากมีรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|maudit}}) ที่ไม่เป็นไปตามกฎ คำกริยากลุ่มที่สามอีกคำหนึ่งที่มักผันรูปตามการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|bruire}}
== การผันรูปกลุ่มที่สาม ==
{{mainapp|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาในกลุ่มที่สามมีรูปแบบที่หลากหลายและแตกต่างกันอย่างยิ่ง โดยหลายคำมีรูปการผันที่ไม่ครบ, ไม่แน่นอน หรือผันได้หลายแบบ คำกริยากลุ่มนี้สามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ได้ดังนี้:
* คำกริยา {{m|fr|aller}}
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'' ซึ่งมีรากศัพท์แปรผัน หรือสูญเสียพยางค์ไปในบางกาล
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' (''-ore'', ''-oire'', ''-ire'', ''-ure'') และ ''-oir''
โดยรวมแล้ว คำกริยาเหล่านี้มีจำนวนไม่ถึงสี่ร้อยคำ แต่มีรูปแบบการผันที่แตกต่างกันมากกว่าเจ็ดสิบรูปแบบ ในที่นี้จึงแสดงและอธิบายเฉพาะรูปแบบการผันที่พบบ่อยและสำคัญที่สุดบางส่วนเท่านั้น
=== คำกริยาพิเศษ ===
==== ''être'' ====
เนื่องจากมีประวัติความเป็นมาจากการผสมผสานระหว่างคำกริยา[[ภาษาฝรั่งเศสเก่า]]สองคำที่มีความไม่ปรกติสูง ({{m|fro|estre}} และ {{m|fro|ester}}) คำกริยา {{m|fr|être||เป็น, อยู่, คือ}} จึงมีรูปที่หลากหลาย แปลกแยก และไม่อาจคาดเดาได้
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''été''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''étant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''suis'', ''es'', ''est'', ''sommes'', ''êtes'', ''sont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''étais'', ''étais'', ''était'', ''étions'', ''étiez'', ''étaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fus'', ''fus'', ''fut'', ''fûmes'', ''fûtes'', ''furent''
** '''อนาคตกาล''': ''serai'', ''seras'', ''sera'', ''serons'', ''serez'', ''seront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''serais'', ''serais'', ''serait'', ''serions'', ''seriez'', ''seraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''sois'', ''sois'', ''soit'', ''soyons'', ''soyez'', ''soient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fusse'', ''fusses'', ''fût'', ''fussions'', ''fussiez'', ''fussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''sois''
** '''รูป ''nous''''': ''soyons''
** '''รูป ''vous''''': ''soyez''
==== ''avoir'' ====
{{m|fr|avoir|Avoir|มี}} เป็นคำกริยานุเคราะห์อีกคำหนึ่งที่มีความไม่ปรกติสูงมาก รูปแบบต่าง ๆ ได้กร่อนลงจากการใช้งานบ่อยครั้ง จนกลายมาเป็นรูปปัจจุบัน
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''eu'' (สังเกตการออกเสียงเป็น {{IPAchar|/y/}})
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ayant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ai'', ''as'', ''a'', ''avons'', ''avez'', ''ont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''avais'', ''avais'', ''avait'', ''avions'', ''aviez'', ''avaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''eus'', ''eus'', ''eut'', ''eûmes'', ''eûtes'', ''eurent''
** '''อนาคตกาล''': ''aurai'', ''auras'', ''aura'', ''aurons'', ''aurez'', ''auront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''aurais'', ''aurais'', ''aurait'', ''aurions'', ''auriez'', ''auraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aie'', ''ais'', ''ait'', ''ayons'', ''ayez'', ''aient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''eusse'', ''eusses'', ''eût'', ''eussions'', ''eussiez'', ''eussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''aie''
** '''รูป ''nous''''': ''ayons''
** '''รูป ''vous''''': ''ayez''
==== ''faire'' ====
{{m|fr|faire|Faire|ทำ}} เป็นคำกริยาที่พบได้บ่อยเป็นอันดับสองในภาษาฝรั่งเศส (รองจาก {{m|fr|être}}) และมีความไม่ปรกติอย่างเห็นได้ชัด
พึงสังเกตว่า ''fais-'' ที่มีส่วนลงท้ายตามมา จะออกเสียงด้วยเสียงสระ ''e'' ที่ไม่ออกเสียงตามปรกติ ({{IPAchar|/fəz/}}) ในคำกริยานี้เสมอ
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''fait''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''faisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fais'', ''fais'', ''fait'', ''faisons'' {{IPAchar|/fəzɔ̃/}}, ''faites'', ''font''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''faisais'' {{IPAchar|/fəzɛ/}}, ''faisais'', ''faisait'', ''faisions'', ''faisiez'', ''faisaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fis'', ''fis'', ''fit'', ''fîmes'', ''fîtes'', ''firent''
** '''อนาคตกาล''': ''ferai'', ''feras'', ''fera'', ''ferons'', ''ferez'', ''feront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ferais'', ''ferais'', ''ferait'', ''ferions'', ''feriez'', ''feraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fasse'', ''fasses'', ''fasse'', ''fassions'', ''fassiez'', ''fassent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fisse'', ''fisses'', ''fît'', ''fissions'', ''fissiez'', ''fissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''fais''
** '''รูป ''nous''''': ''faisons''
** '''รูป ''vous''''': ''faites''
==== ''aller'' ====
เป็นไปได้ว่า {{m|fr|aller}} คือคำกริยาที่มีความไม่ปรกติมากที่สุดในภาษาฝรั่งเศส การผันรูปของคำนี้เกี่ยวข้องกับรากศัพท์ที่แตกต่างกันไม่น้อยกว่าสามชุดซึ่งมาจากรากศัพท์ภาษาละตินที่มีความหมายเหมือนกัน ได้แก่: ''all-''/''aill-'' (จากภาษาละตินยุคปลาย {{m|la|alare}} ซึ่งมาจากภาษาละติน {{m|la|ambulare}}), ''v-'' (จาก {{m|la|vadere}}) และ ''ir-'' (จากภาษาละติน {{m|la|ire}}) นอกเหนือจากนี้ ส่วนลงท้ายส่วนใหญ่จะเป็นไปตามคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (''-er'')
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''allé''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''allant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''vais'', ''vas'', ''va'', ''allons'', ''allez'', ''vont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allais'', ''allais'', ''allait'', ''allions'', ''alliez'', ''allaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''allai'', ''allas'', ''alla'', ''allâmes'', ''allâtes'', ''allèrent''
** '''อนาคตกาล''': ''irai'', ''iras'', ''ira'', ''irons'', ''irez'', ''iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''irais'', ''irais'', ''irait'', ''irions'', ''iriez'', ''iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aille'', ''ailles'', ''aille'', ''allions'', ''alliez'', ''aillent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allasse'', ''allasses'', ''allât'', ''allassions'', ''allassiez'', ''allassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''va'' (แต่เป็น ''vas-[[y#French|y]]'')
** '''รูป ''nous''''': ''allons''
** '''รูป ''vous''''': ''allez''
=== Rendre และ prendre ===
คำกริยาส่วนใหญ่ที่ลงท้ายด้วย -dre จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} (ข้อยกเว้นสำคัญคือกลุ่มที่ลงท้ายด้วย ''-indre'' และ ''-oudre'') อย่างไรก็ดี {{m|fr|prendre|Prendre}} และคำประสมของคำนี้ มีการผันรูปที่แตกต่างกันอย่างมาก โดยจะคงรูปตัว ''d'' ไว้เฉพาะในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]เท่านั้น
; Rendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''rendu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rendant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rends'', ''rends'', ''rend'', ''rendons'', ''rendez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''rendis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''rendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rende'', ''rendes'', ''rende'', ''rendions'', ''rendiez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''rends''
** '''รูป ''nous''''': ''rendons''
** '''รูป ''vous''''': ''rendez''
; Prendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''pris''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prends'', ''prends'', ''prend'', ''prenons'', ''prenez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''pris'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''prendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenne'', ''prennes'', ''prenne'', ''prenions'', ''preniez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''prends''
** '''รูป ''nous''''': ''prenons''
** '''รูป ''vous''''': ''prenez''
=== Tenir และ venir ===
คำกริยาที่สืบมาจาก {{m|fr|tenir}} และ {{m|fr|venir}} รวมกันเป็นกลุ่มคำกริยาหลักที่มีลักษณะเฉพาะคล้ายกับคำกริยาภาษาสเปนหลายคำ เช่น {{m|es|poner}} โดยจะมีตัว ''d'' เพิ่มขึ้นมาในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] คำกริยากลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่มีเสียงสระขึ้นจมูกในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; Tenir
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''tenu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tiens'', ''tiens'', ''tient'', ''tenons'', ''tenez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''tins'', ''tins'', ''tint'', ''tînmes'', ''tîntes'', ''tinrent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''tiendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tienne'', ''tiennes'', ''tienne'', ''tenions'', ''teniez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tinsse'', ''tinsses'', ''tînt'', ''tinssions'', ''tinssiez'', ''tinssent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''tiens''
** '''รูป ''nous''''': ''tenons''
** '''รูป ''vous''''': ''tenez''
=== Battre และ mettre ===
ในแง่การใช้งานทั่วไปยกเว้นการสะกดคำ {{m|fr|battre}} และคำกริยาอนุพันธ์จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ข้อแตกต่างเพียงอย่างเดียวคือการสะกดคำ เนื่องจากคำดั้งเดิมของภาษาฝรั่งเศสจะไม่ลงท้ายด้วย ''tt'' หรือ ''tts'' ดังนั้นในปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่าสำหรับคำกริยาเหล่านี้จึงเป็น ''bats, bats, bat'' ส่วน {{m|fr|mettre|Mettre}} และกลุ่มคำของคำนี้ก็แสดงการเปลี่ยนแปลงเช่นเดียวกันนี้ แต่จะมีจุดเพิ่มขึ้นมาคือมีรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ที่ขึ้นต้นด้วย ''mi-'':
; Battre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''battu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''battant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''bats'', ''bats'', ''bat'', ''battons'', ''battez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''battis'', ''battis'', ''battit'', ''battîmes'', ''battîtes'', ''battirent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''battrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''batte'', ''battes'', ''batte'', ''battions'', ''battiez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battisse'', ''battisses'', ''battît'', ''battissions'', ''battissiez'', ''battissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''bats''
** '''รูป ''nous''''': ''battons''
** '''รูป ''vous''''': ''battez''
; Mettre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''mis''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mettant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mets'', ''mets'', ''met'', ''mettons'', ''mettez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mettais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''mettrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mette'', ''mettes'', ''mette'', ''mettions'', ''mettiez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''misse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''mets''
** '''รูป ''nous''''': ''mettons''
** '''รูป ''vous''''': ''mettez''
=== Cuire ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-uire'' เช่น {{m|fr|cuire}}, {{m|fr|conduire}} และ {{m|fr|détruire}} มีการผันรูปดังนี้ โดยมีข้อยกเว้นเพียง {{m|fr|luire}}, {{m|fr|reluire}} และ {{m|fr|nuire}} ซึ่งมีรูปที่เป็นไปได้สองรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และไม่มี ''t'' ในรูปกริยาขยายอดีตกาล และ {{m|fr|bruire}} ซึ่งผันรูปตามคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ ยกเว้นใน[[รูปกริยากลาง]]
; Cuire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''cuit''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuis'', ''cuis'', ''cuit'', ''cuisons'', ''cuisez'', ''cuisent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''cuisis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cuirai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuise'', ''cuises'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cuis''
** '''รูป ''nous''''': ''cuisons''
** '''รูป ''vous''''': ''cuisez''
; Luire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''lui''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''luisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''luis'' ฯลฯ
{{m|fr||Cuire}} มักผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ตามแบบเดียวกันนี้โดยเทียบเคียง โดยเฉพาะรูปบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''*cuirent'' ซึ่งค่อนข้างพบได้บ่อย
== ต้นกำเนิด ==
ตัวอย่างด้านล่างนี้มาจากคำกริยา {{m|fr|faire||ทำ}} ส่วนลงท้ายบางส่วนในกาลรูปเอกพจน์มีตัว ''-s'' ที่คลาดเคลื่อนตามหลักนิรุกติศาสตร์ ซึ่งไม่เคยปรากฏทั้งในภาษาฝรั่งเศสเก่าหรือภาษาละตินมาก่อน ทว่ามีส่วนลงท้ายเพียงไม่กี่ส่วนที่ไม่คลาดเคลื่อน เช่น ''-is'' (บุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ปัจจุบันกาลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ) ซึ่งมาจากภาษาละตินสามัญ ''*-isciō'' แต่ไม่รวมกรณีของคำกริยาไม่ปรกติอย่าง {{m|fr|mentir}} เนื่องจากตัว -s ในคำว่า ''mens'' ค่อนข้างคลาดเคลื่อน โดยส่วนหนึ่งเกิดจากการรวมกระบวนแบบเข้าด้วยกันภายใต้อิทธิพลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ
* [[รูปกริยากลาง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน
:: {{m|la|facere}} → ''faire''
* [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของรูปกริยาเป็นนาม (accusative gerund) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายอนาคตกาล กรรมวาจก
:: {{m|la|faciendum}} → ''faisant''
* [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของสุพินัม (accusative supine) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายสมบูรณ์กาล กรรมวาจก
:: {{m|la|factum}} → ''fait''
* ปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciō}} → ''fais''
:: {{m|la|facis}} → ''fais''
:: {{m|la|facit}} → ''fait''
:: {{m|la|facimus}} → ''faisons''<sup>1</sup>
:: {{m|la|facitis}} → ''faites''
:: {{m|la|faciunt}} → ''font''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciēbam}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbās}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbat}} → ''faisait''
:: {{m|la|faciēbāmus}} → ''faisions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbātis}} → ''faisiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbant}} → ''faisaient''
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ มีต้นกำเนิดมาจากรูปสมบูรณ์กาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcistī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcit}} → ''fit''
:: {{m|la|fēcimus}} → ''fîmes''
:: {{m|la|fēcistis}} → ''fîtes''
:: {{m|la|fēcērunt}} → ''firent''
* รูปอนาคตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|habeō}} → ''ferai''
::::: + {{m|la|habēs}} → ''feras''
::::: + {{m|la|habet}} → ''fera''
::::: + {{m|la|habēmus}} → ''ferons''<sup>1</sup><sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habētis}} → ''ferez''<sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habent}} → ''feront''
* [[มาลาเงื่อนไข]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับส่วนลงท้ายที่มีลักษณะคล้ายอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า ซึ่งสืบทอดการใช้งานแบบเดิมที่ใช้ร่วมกับรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup><sup>4</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|-ēbam}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbās}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbat}} → ''ferait''
::::: + {{m|la|-ēbāmus}} → ''ferions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbātis}} → ''feriez''<sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbant}} → ''feraient''
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciam}} → ''fasse''
:: {{m|la|facias}} → ''fasses''
:: {{m|la|faciat}} → ''fasse''
:: {{m|la|faciāmus}} → ''fassions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciātis}} → ''fassiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciant}} → ''fassent''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcissem}} → ''fisse''
:: {{m|la|fēcissēs}} → ''fisses''
:: {{m|la|fēcisset}} → ''fît''
:: {{m|la|fēcissēmus}} → ''fissions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissētis}} → ''fissiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissent}} → ''fissent''
* [[มาลาสั่ง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสั่ง กรรตุวาจก ในภาษาละติน ส่วนรูปที่ขาดหายไป (บุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) ได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า หรือรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติในคำกริยาบางคำ (ดูเพิ่มเติมที่ [[#หมายเหตุทั่วไป|§ หมายเหตุทั่วไป]])
:: {{m|la|face}} → ''fais''
'''หมายเหตุ:'''
# ส่วนลงท้ายบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ {{m|fr|-ons}} มีแนวโน้มว่ามาจากปัจจัยภาษาแฟรงก์ ({{w|th:ภาษาแฟรงก์|Frankish}}) ''*-ōmês'', ''*-umês''
# ปัจจัย ''-ions'' และ ''-iez'' มีต้นกำเนิดมาจากภาษาแฟรงก์ ''*-ōmês'' และภาษาละติน ''-ātis'' ซึ่งเติมเข้ากับปัจจัยฐาน e (e-stem suffixes) โดยตรง (เช่น ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ) หรือเกิดจากการนำกระบวนแบบของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-iō'' มาใช้ตามนัยของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์
# รากศัพท์รูปอนาคตกาลอาจเกิดจากการเทียบเคียงกับรูปอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าในภาษาละติน (''vêneram hábeō'' → ภาษาฝรั่งเศสเก่า ''vendrai'' → {{m|fr|viendrai}}) ยกเว้นในกรณีที่รากศัพท์ของอดีตกาลอภิสมบูรณ์มี ''-x-'' หรือ ''-s-'' จะใช้รากศัพท์รูปกริยากลางเสมอ กาลอดีตอภิสมบูรณ์เคยได้รับการสืบทอดมาเป็นอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าในช่วงต้นของภาษาฝรั่งเศสเก่า
# ส่วนลงท้ายทั้งหมดของมาลาเงื่อนไข รวมถึงส่วนลงท้ายรูปอนาคตกาลของบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ (ไม่นับรวมรากศัพท์ที่มี ''-r-'') ล้วนมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกันตามลำดับ หรือเกิดจากการกร่อนเสียงของรูปที่เก่ากว่าอย่าง ''*feravais'', ''*feravais'', ''*feravait'', ... (มาลาเงื่อนไข) และ ''*feravons'', ''*feravez'' (อนาคตกาล) ซึ่งในทั้งสองกรณี ส่วนลงท้ายจะมีความคล้ายคลึงกับส่วนลงท้ายที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้เสมอ
== ความลังเลและความแปรผัน ==
:''สำหรับความลังเลอื่น ๆ ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]''
* ในการปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 มีคำแนะนำให้เขียนคำกริยา {{m|fr|receler}} และ {{m|fr|assener}} โดยใส่เครื่องหมายกำกับเสียงเป็น {{m|fr|recéler}} และ {{m|fr|asséner}} ซึ่งอาจส่งผลต่อการผันรูปของคำกริยาเหล่านี้
* คำกริยา {{m|fr|faillir}} ตามประเพณีนิยมแต่เดิมมีการผันรูปคล้ายกับ {{m|fr|falloir}} (ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นรูปแปรของคำนี้) ในปัจจุบัน โดยทั่วไปมักผันรูปเหมือน {{m|fr|finir}} หรือ {{m|fr||[[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Assaillir and related verbs|assaillir]]}} แม้ว่าการใช้งานในวรรณกรรมจะยังคงพบรูปเดิมอยู่บ้างเป็นครั้งคราว:
** ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า: je faus, tu faus, il faut
** อนาคตกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า: ''faudr-'' + ส่วนลงท้ายของการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง
* {{l|fr|chauvir|''Chauvir''}} เป็นคำกริยาที่ไม่ค่อยพบบ่อย ซึ่งการใช้งานมีความลังเลระหว่างการผันรูปตาม {{m|fr||finir}} (ซึ่งผู้รู้สายอนุรักษนิยมปฏิเสธ) กับการผันรูปตาม {{m|fr|offrir}} (ยกเว้น[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่ลงท้ายด้วย ''-i'' เสมอ)
* ไวยากรณ์ตามประเพณีนิยมถือว่า การผันรูปของ {{m|fr|saillir}} จะผันรูปตามคำกริยากลุ่มที่สองหรือผันตาม {{m|fr|assaillir}} นั้นขึ้นอยู่กับความหมาย แต่ในทางปฏิบัตินั้นมีความลังเลและมีแนวโน้มที่จะใช้การผันรูปตามแบบ {{m|fr||assaillir}} เสมอ
r2t01d4wmc1e4qp3138wjauu9j4c6wp
5776131
5776130
2026-10-30T04:38:15Z
Octahedron80
267
5776131
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''รูปกริยาขยาย''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดย[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
== การผันรูปกลุ่มที่สอง ==
คำกริยาต้นแบบของการผันรูปกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|finir}} การผันรูปนี้มีจุดเด่นคือสระ ''i'' และอาคมสอดแทรก -iss- ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กลุ่มนี้มีคำกริยาไม่ปรกติเพียงคำเดียว และมีอีกหนึ่งคำที่สามารถผันรูปทางเลือกได้
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-ir''
* '''[[รูปกริยาขยาย]]''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-i''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-issant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-issons'', ''-issez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-issais'', ''-issais'', ''-issait'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-îmes'', ''-îtes'', ''-irent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-irai'', ''-iras'', ''-ira'', ''-irons'', ''-irez'', ''-iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-irais'', ''-irais'', ''-irait'', ''-irions'', ''-iriez'', ''-iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-isse'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-ît'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-is''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-issons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-issez''
=== กลุ่มคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ที่ไม่ปรกติ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' โดยทั่วไปถือเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม (ด้านล่าง)
* คำกริยาบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-rir'' (เช่น ''offrir'', ''ouvrir'') จะผันรูปในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ราวกับว่าเป็นคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (กล่าวคือ เสมือนเป็น "''offrer''", "''ouvrer''" ฯลฯ):
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrons'', ''offrez'', ''offrent''
*** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''offrais'', ''offrais'', ''offrait'', ''offrions'', ''offriez'', ''offraient''
** '''มาลาสมมุติ'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrions'', ''offriez'', ''offrent''
=== คำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' รูปแบบพิเศษ ===
* คำกริยา {{m|fr|fleurir}} ในบางครั้งสามารถผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|florir}} เมื่อมีความหมายว่า “เจริญรุ่งเรือง” ซึ่งปรากฏเป็นระบบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า (''je florissais'' ฯลฯ) และรูปกริยาขยายปัจจุบันกาล ({{m|fr|florissant}}) และแม้ว่าจะพบได้น้อยกว่ามาก ก็ยังพบได้ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมด รวมถึงในตัวรูปกริยากลางเองด้วย
* คำกริยา {{m|fr|haïr}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ทุกประการ แต่ยังคงเครื่องหมายไดเอเรซิสไว้ตลอดการผันรูป ยกเว้นในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ซึ่งเขียนโดยไม่มีเครื่องหมายดังกล่าว (''je hais'', ''tu hais'', ''il hait'') และออกเสียงตามนั้นเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ai/}} คำกริยานี้เคยสะกดว่า {{m|fr|hayir}} ในอดีต และรูปมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกัน (haïs, haïs, haït) ยังคงมีการใช้ในระดับภูมิภาค (เช่น ใน[[ภาษาฝรั่งเศสแบบแคนาดา]])
* แม้ว่าคำกริยา {{m|fr|maudire}} จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ในรูปอื่น ๆ ทั้งหมด แต่ก็จัดเป็นคำกริยากลุ่มที่สาม เนื่องจากมีรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|maudit}}) ที่ไม่เป็นไปตามกฎ คำกริยากลุ่มที่สามอีกคำหนึ่งที่มักผันรูปตามการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|bruire}}
== การผันรูปกลุ่มที่สาม ==
{{mainapp|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาในกลุ่มที่สามมีรูปแบบที่หลากหลายและแตกต่างกันอย่างยิ่ง โดยหลายคำมีรูปการผันที่ไม่ครบ, ไม่แน่นอน หรือผันได้หลายแบบ คำกริยากลุ่มนี้สามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ได้ดังนี้:
* คำกริยา {{m|fr|aller}}
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'' ซึ่งมีรากศัพท์แปรผัน หรือสูญเสียพยางค์ไปในบางกาล
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' (''-ore'', ''-oire'', ''-ire'', ''-ure'') และ ''-oir''
โดยรวมแล้ว คำกริยาเหล่านี้มีจำนวนไม่ถึงสี่ร้อยคำ แต่มีรูปแบบการผันที่แตกต่างกันมากกว่าเจ็ดสิบรูปแบบ ในที่นี้จึงแสดงและอธิบายเฉพาะรูปแบบการผันที่พบบ่อยและสำคัญที่สุดบางส่วนเท่านั้น
=== คำกริยาพิเศษ ===
==== ''être'' ====
เนื่องจากมีประวัติความเป็นมาจากการผสมผสานระหว่างคำกริยา[[ภาษาฝรั่งเศสเก่า]]สองคำที่มีความไม่ปรกติสูง ({{m|fro|estre}} และ {{m|fro|ester}}) คำกริยา {{m|fr|être||เป็น, อยู่, คือ}} จึงมีรูปที่หลากหลาย แปลกแยก และไม่อาจคาดเดาได้
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''été''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''étant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''suis'', ''es'', ''est'', ''sommes'', ''êtes'', ''sont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''étais'', ''étais'', ''était'', ''étions'', ''étiez'', ''étaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fus'', ''fus'', ''fut'', ''fûmes'', ''fûtes'', ''furent''
** '''อนาคตกาล''': ''serai'', ''seras'', ''sera'', ''serons'', ''serez'', ''seront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''serais'', ''serais'', ''serait'', ''serions'', ''seriez'', ''seraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''sois'', ''sois'', ''soit'', ''soyons'', ''soyez'', ''soient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fusse'', ''fusses'', ''fût'', ''fussions'', ''fussiez'', ''fussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''sois''
** '''รูป ''nous''''': ''soyons''
** '''รูป ''vous''''': ''soyez''
==== ''avoir'' ====
{{m|fr|avoir|Avoir|มี}} เป็นคำกริยานุเคราะห์อีกคำหนึ่งที่มีความไม่ปรกติสูงมาก รูปแบบต่าง ๆ ได้กร่อนลงจากการใช้งานบ่อยครั้ง จนกลายมาเป็นรูปปัจจุบัน
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''eu'' (สังเกตการออกเสียงเป็น {{IPAchar|/y/}})
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ayant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ai'', ''as'', ''a'', ''avons'', ''avez'', ''ont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''avais'', ''avais'', ''avait'', ''avions'', ''aviez'', ''avaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''eus'', ''eus'', ''eut'', ''eûmes'', ''eûtes'', ''eurent''
** '''อนาคตกาล''': ''aurai'', ''auras'', ''aura'', ''aurons'', ''aurez'', ''auront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''aurais'', ''aurais'', ''aurait'', ''aurions'', ''auriez'', ''auraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aie'', ''ais'', ''ait'', ''ayons'', ''ayez'', ''aient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''eusse'', ''eusses'', ''eût'', ''eussions'', ''eussiez'', ''eussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''aie''
** '''รูป ''nous''''': ''ayons''
** '''รูป ''vous''''': ''ayez''
==== ''faire'' ====
{{m|fr|faire|Faire|ทำ}} เป็นคำกริยาที่พบได้บ่อยเป็นอันดับสองในภาษาฝรั่งเศส (รองจาก {{m|fr|être}}) และมีความไม่ปรกติอย่างเห็นได้ชัด
พึงสังเกตว่า ''fais-'' ที่มีส่วนลงท้ายตามมา จะออกเสียงด้วยเสียงสระ ''e'' ที่ไม่ออกเสียงตามปรกติ ({{IPAchar|/fəz/}}) ในคำกริยานี้เสมอ
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''fait''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''faisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fais'', ''fais'', ''fait'', ''faisons'' {{IPAchar|/fəzɔ̃/}}, ''faites'', ''font''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''faisais'' {{IPAchar|/fəzɛ/}}, ''faisais'', ''faisait'', ''faisions'', ''faisiez'', ''faisaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fis'', ''fis'', ''fit'', ''fîmes'', ''fîtes'', ''firent''
** '''อนาคตกาล''': ''ferai'', ''feras'', ''fera'', ''ferons'', ''ferez'', ''feront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ferais'', ''ferais'', ''ferait'', ''ferions'', ''feriez'', ''feraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fasse'', ''fasses'', ''fasse'', ''fassions'', ''fassiez'', ''fassent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fisse'', ''fisses'', ''fît'', ''fissions'', ''fissiez'', ''fissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''fais''
** '''รูป ''nous''''': ''faisons''
** '''รูป ''vous''''': ''faites''
==== ''aller'' ====
เป็นไปได้ว่า {{m|fr|aller}} คือคำกริยาที่มีความไม่ปรกติมากที่สุดในภาษาฝรั่งเศส การผันรูปของคำนี้เกี่ยวข้องกับรากศัพท์ที่แตกต่างกันไม่น้อยกว่าสามชุดซึ่งมาจากรากศัพท์ภาษาละตินที่มีความหมายเหมือนกัน ได้แก่: ''all-''/''aill-'' (จากภาษาละตินยุคปลาย {{m|la|alare}} ซึ่งมาจากภาษาละติน {{m|la|ambulare}}), ''v-'' (จาก {{m|la|vadere}}) และ ''ir-'' (จากภาษาละติน {{m|la|ire}}) นอกเหนือจากนี้ ส่วนลงท้ายส่วนใหญ่จะเป็นไปตามคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (''-er'')
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''allé''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''allant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''vais'', ''vas'', ''va'', ''allons'', ''allez'', ''vont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allais'', ''allais'', ''allait'', ''allions'', ''alliez'', ''allaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''allai'', ''allas'', ''alla'', ''allâmes'', ''allâtes'', ''allèrent''
** '''อนาคตกาล''': ''irai'', ''iras'', ''ira'', ''irons'', ''irez'', ''iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''irais'', ''irais'', ''irait'', ''irions'', ''iriez'', ''iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aille'', ''ailles'', ''aille'', ''allions'', ''alliez'', ''aillent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allasse'', ''allasses'', ''allât'', ''allassions'', ''allassiez'', ''allassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''va'' (แต่เป็น ''vas-[[y#French|y]]'')
** '''รูป ''nous''''': ''allons''
** '''รูป ''vous''''': ''allez''
=== Rendre และ prendre ===
คำกริยาส่วนใหญ่ที่ลงท้ายด้วย -dre จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} (ข้อยกเว้นสำคัญคือกลุ่มที่ลงท้ายด้วย ''-indre'' และ ''-oudre'') อย่างไรก็ดี {{m|fr|prendre|Prendre}} และคำประสมของคำนี้ มีการผันรูปที่แตกต่างกันอย่างมาก โดยจะคงรูปตัว ''d'' ไว้เฉพาะในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]เท่านั้น
; Rendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''rendu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rendant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rends'', ''rends'', ''rend'', ''rendons'', ''rendez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''rendis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''rendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rende'', ''rendes'', ''rende'', ''rendions'', ''rendiez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''rends''
** '''รูป ''nous''''': ''rendons''
** '''รูป ''vous''''': ''rendez''
; Prendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''pris''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prends'', ''prends'', ''prend'', ''prenons'', ''prenez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''pris'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''prendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenne'', ''prennes'', ''prenne'', ''prenions'', ''preniez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''prends''
** '''รูป ''nous''''': ''prenons''
** '''รูป ''vous''''': ''prenez''
=== Tenir และ venir ===
คำกริยาที่สืบมาจาก {{m|fr|tenir}} และ {{m|fr|venir}} รวมกันเป็นกลุ่มคำกริยาหลักที่มีลักษณะเฉพาะคล้ายกับคำกริยาภาษาสเปนหลายคำ เช่น {{m|es|poner}} โดยจะมีตัว ''d'' เพิ่มขึ้นมาในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] คำกริยากลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่มีเสียงสระขึ้นจมูกในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; Tenir
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''tenu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tiens'', ''tiens'', ''tient'', ''tenons'', ''tenez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''tins'', ''tins'', ''tint'', ''tînmes'', ''tîntes'', ''tinrent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''tiendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tienne'', ''tiennes'', ''tienne'', ''tenions'', ''teniez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tinsse'', ''tinsses'', ''tînt'', ''tinssions'', ''tinssiez'', ''tinssent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''tiens''
** '''รูป ''nous''''': ''tenons''
** '''รูป ''vous''''': ''tenez''
=== Battre และ mettre ===
ในแง่การใช้งานทั่วไปยกเว้นการสะกดคำ {{m|fr|battre}} และคำกริยาอนุพันธ์จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ข้อแตกต่างเพียงอย่างเดียวคือการสะกดคำ เนื่องจากคำดั้งเดิมของภาษาฝรั่งเศสจะไม่ลงท้ายด้วย ''tt'' หรือ ''tts'' ดังนั้นในปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่าสำหรับคำกริยาเหล่านี้จึงเป็น ''bats, bats, bat'' ส่วน {{m|fr|mettre|Mettre}} และกลุ่มคำของคำนี้ก็แสดงการเปลี่ยนแปลงเช่นเดียวกันนี้ แต่จะมีจุดเพิ่มขึ้นมาคือมีรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ที่ขึ้นต้นด้วย ''mi-'':
; Battre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''battu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''battant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''bats'', ''bats'', ''bat'', ''battons'', ''battez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''battis'', ''battis'', ''battit'', ''battîmes'', ''battîtes'', ''battirent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''battrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''batte'', ''battes'', ''batte'', ''battions'', ''battiez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battisse'', ''battisses'', ''battît'', ''battissions'', ''battissiez'', ''battissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''bats''
** '''รูป ''nous''''': ''battons''
** '''รูป ''vous''''': ''battez''
; Mettre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''mis''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mettant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mets'', ''mets'', ''met'', ''mettons'', ''mettez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mettais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''mettrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mette'', ''mettes'', ''mette'', ''mettions'', ''mettiez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''misse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''mets''
** '''รูป ''nous''''': ''mettons''
** '''รูป ''vous''''': ''mettez''
=== Cuire ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-uire'' เช่น {{m|fr|cuire}}, {{m|fr|conduire}} และ {{m|fr|détruire}} มีการผันรูปดังนี้ โดยมีข้อยกเว้นเพียง {{m|fr|luire}}, {{m|fr|reluire}} และ {{m|fr|nuire}} ซึ่งมีรูปที่เป็นไปได้สองรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และไม่มี ''t'' ในรูปกริยาขยายอดีตกาล และ {{m|fr|bruire}} ซึ่งผันรูปตามคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ ยกเว้นใน[[รูปกริยากลาง]]
; Cuire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''cuit''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuis'', ''cuis'', ''cuit'', ''cuisons'', ''cuisez'', ''cuisent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''cuisis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cuirai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuise'', ''cuises'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cuis''
** '''รูป ''nous''''': ''cuisons''
** '''รูป ''vous''''': ''cuisez''
; Luire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''lui''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''luisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''luis'' ฯลฯ
{{m|fr||Cuire}} มักผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ตามแบบเดียวกันนี้โดยเทียบเคียง โดยเฉพาะรูปบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''*cuirent'' ซึ่งค่อนข้างพบได้บ่อย
== ต้นกำเนิด ==
ตัวอย่างด้านล่างนี้มาจากคำกริยา {{m|fr|faire||ทำ}} ส่วนลงท้ายบางส่วนในกาลรูปเอกพจน์มีตัว ''-s'' ที่คลาดเคลื่อนตามหลักนิรุกติศาสตร์ ซึ่งไม่เคยปรากฏทั้งในภาษาฝรั่งเศสเก่าหรือภาษาละตินมาก่อน ทว่ามีส่วนลงท้ายเพียงไม่กี่ส่วนที่ไม่คลาดเคลื่อน เช่น ''-is'' (บุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ปัจจุบันกาลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ) ซึ่งมาจากภาษาละตินสามัญ ''*-isciō'' แต่ไม่รวมกรณีของคำกริยาไม่ปรกติอย่าง {{m|fr|mentir}} เนื่องจากตัว -s ในคำว่า ''mens'' ค่อนข้างคลาดเคลื่อน โดยส่วนหนึ่งเกิดจากการรวมกระบวนแบบเข้าด้วยกันภายใต้อิทธิพลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ
* [[รูปกริยากลาง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน
:: {{m|la|facere}} → ''faire''
* [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของรูปกริยาเป็นนาม (accusative gerund) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายอนาคตกาล กรรมวาจก
:: {{m|la|faciendum}} → ''faisant''
* [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของสุพินัม (accusative supine) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายสมบูรณ์กาล กรรมวาจก
:: {{m|la|factum}} → ''fait''
* ปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciō}} → ''fais''
:: {{m|la|facis}} → ''fais''
:: {{m|la|facit}} → ''fait''
:: {{m|la|facimus}} → ''faisons''<sup>1</sup>
:: {{m|la|facitis}} → ''faites''
:: {{m|la|faciunt}} → ''font''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciēbam}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbās}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbat}} → ''faisait''
:: {{m|la|faciēbāmus}} → ''faisions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbātis}} → ''faisiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbant}} → ''faisaient''
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ มีต้นกำเนิดมาจากรูปสมบูรณ์กาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcistī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcit}} → ''fit''
:: {{m|la|fēcimus}} → ''fîmes''
:: {{m|la|fēcistis}} → ''fîtes''
:: {{m|la|fēcērunt}} → ''firent''
* รูปอนาคตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|habeō}} → ''ferai''
::::: + {{m|la|habēs}} → ''feras''
::::: + {{m|la|habet}} → ''fera''
::::: + {{m|la|habēmus}} → ''ferons''<sup>1</sup><sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habētis}} → ''ferez''<sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habent}} → ''feront''
* [[มาลาเงื่อนไข]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับส่วนลงท้ายที่มีลักษณะคล้ายอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า ซึ่งสืบทอดการใช้งานแบบเดิมที่ใช้ร่วมกับรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup><sup>4</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|-ēbam}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbās}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbat}} → ''ferait''
::::: + {{m|la|-ēbāmus}} → ''ferions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbātis}} → ''feriez''<sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbant}} → ''feraient''
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciam}} → ''fasse''
:: {{m|la|facias}} → ''fasses''
:: {{m|la|faciat}} → ''fasse''
:: {{m|la|faciāmus}} → ''fassions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciātis}} → ''fassiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciant}} → ''fassent''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcissem}} → ''fisse''
:: {{m|la|fēcissēs}} → ''fisses''
:: {{m|la|fēcisset}} → ''fît''
:: {{m|la|fēcissēmus}} → ''fissions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissētis}} → ''fissiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissent}} → ''fissent''
* [[มาลาสั่ง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสั่ง กรรตุวาจก ในภาษาละติน ส่วนรูปที่ขาดหายไป (บุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) ได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า หรือรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติในคำกริยาบางคำ (ดูเพิ่มเติมที่ [[#หมายเหตุทั่วไป|§ หมายเหตุทั่วไป]])
:: {{m|la|face}} → ''fais''
'''หมายเหตุ:'''
# ส่วนลงท้ายบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ {{m|fr|-ons}} มีแนวโน้มว่ามาจากปัจจัยภาษาแฟรงก์ ({{w|th:ภาษาแฟรงก์|Frankish}}) ''*-ōmês'', ''*-umês''
# ปัจจัย ''-ions'' และ ''-iez'' มีต้นกำเนิดมาจากภาษาแฟรงก์ ''*-ōmês'' และภาษาละติน ''-ātis'' ซึ่งเติมเข้ากับปัจจัยฐาน e (e-stem suffixes) โดยตรง (เช่น ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ) หรือเกิดจากการนำกระบวนแบบของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-iō'' มาใช้ตามนัยของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์
# รากศัพท์รูปอนาคตกาลอาจเกิดจากการเทียบเคียงกับรูปอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าในภาษาละติน (''vêneram hábeō'' → ภาษาฝรั่งเศสเก่า ''vendrai'' → {{m|fr|viendrai}}) ยกเว้นในกรณีที่รากศัพท์ของอดีตกาลอภิสมบูรณ์มี ''-x-'' หรือ ''-s-'' จะใช้รากศัพท์รูปกริยากลางเสมอ กาลอดีตอภิสมบูรณ์เคยได้รับการสืบทอดมาเป็นอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าในช่วงต้นของภาษาฝรั่งเศสเก่า
# ส่วนลงท้ายทั้งหมดของมาลาเงื่อนไข รวมถึงส่วนลงท้ายรูปอนาคตกาลของบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ (ไม่นับรวมรากศัพท์ที่มี ''-r-'') ล้วนมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกันตามลำดับ หรือเกิดจากการกร่อนเสียงของรูปที่เก่ากว่าอย่าง ''*feravais'', ''*feravais'', ''*feravait'', ... (มาลาเงื่อนไข) และ ''*feravons'', ''*feravez'' (อนาคตกาล) ซึ่งในทั้งสองกรณี ส่วนลงท้ายจะมีความคล้ายคลึงกับส่วนลงท้ายที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้เสมอ
== ความลังเลและความแปรผัน ==
:''สำหรับความลังเลอื่น ๆ ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]''
* ในการปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 มีคำแนะนำให้เขียนคำกริยา {{m|fr|receler}} และ {{m|fr|assener}} โดยใส่เครื่องหมายกำกับเสียงเป็น {{m|fr|recéler}} และ {{m|fr|asséner}} ซึ่งอาจส่งผลต่อการผันรูปของคำกริยาเหล่านี้
* คำกริยา {{m|fr|faillir}} ตามประเพณีนิยมแต่เดิมมีการผันรูปคล้ายกับ {{m|fr|falloir}} (ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นรูปแปรของคำนี้) ในปัจจุบัน โดยทั่วไปมักผันรูปเหมือน {{m|fr|finir}} หรือ {{m|fr||[[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Assaillir and related verbs|assaillir]]}} แม้ว่าการใช้งานในวรรณกรรมจะยังคงพบรูปเดิมอยู่บ้างเป็นครั้งคราว:
** ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า: je faus, tu faus, il faut
** อนาคตกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า: ''faudr-'' + ส่วนลงท้ายของการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง
* {{l|fr|chauvir|''Chauvir''}} เป็นคำกริยาที่ไม่ค่อยพบบ่อย ซึ่งการใช้งานมีความลังเลระหว่างการผันรูปตาม {{m|fr||finir}} (ซึ่งผู้รู้สายอนุรักษนิยมปฏิเสธ) กับการผันรูปตาม {{m|fr|offrir}} (ยกเว้น[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่ลงท้ายด้วย ''-i'' เสมอ)
* ไวยากรณ์ตามประเพณีนิยมถือว่า การผันรูปของ {{m|fr|saillir}} จะผันรูปตามคำกริยากลุ่มที่สองหรือผันตาม {{m|fr|assaillir}} นั้นขึ้นอยู่กับความหมาย แต่ในทางปฏิบัตินั้นมีความลังเลและมีแนวโน้มที่จะใช้การผันรูปตามแบบ {{m|fr||assaillir}} เสมอ
== คำกริยาช่วย ==
{{mainapp|คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาส่วนใหญ่ในภาษาฝรั่งเศสจะผันรูปโดยใช้คำกริยาช่วย {{m|fr||avoir}} กฎตามประเพณีนิยมเพื่อระบุว่าคำกริยาใดใช้ {{m|fr||être}} นั้นระบุไว้ว่าเป็น "คำกริยาในรูปสรรพนาม (pronominal form), คำกริยาแสดงการเคลื่อนไหว และคำกริยาแสดงความเปลี่ยนแปลง" อย่างไรก็ตาม เกณฑ์ข้อที่สองและสาม แม้ว่าจะครอบคลุมคำกริยาส่วนใหญ่ที่ใช้ {{m|fr||être}} โดยสิ้นเชิงหรือบ่อยที่สุด แต่ก็ไม่สามารถใช้ได้กับคำกริยาอื่น ๆ อีกหลายคำที่มีเพียง {{m|fr||avoir}} เท่านั้นเป็นคำกริยาช่วยที่ใช้ได้หรือนิยมใช้ นอกจากนี้ ความหมายที่เจาะจงอาจส่งผลต่อการเลือกใช้คำกริยาช่วย กล่าวคือ คำกริยาที่ใช้เป็น[[สกรรมกริยา|สกรรม]]จะไม่ใช้ {{m|fr||être}}
คำกริยาต่อไปนี้จะใช้ {{m|fr|être}} เสมอเมื่อใช้เป็นอกรรม:
* {{l|fr|advenir}}
* {{l|fr|aller}}
* {{l|fr|arriver}}
* {{l|fr|décéder}}
* {{l|fr|devenir}} (และ {{m|fr|redevenir}})
* {{l|fr|échoir}}
* {{l|fr|entrer}} (และ {{m|fr|rentrer}})
* {{l|fr|intervenir}}
* {{l|fr|mourir}}
* {{l|fr|naître}} (และ {{m|fr|renaître}})
* {{l|fr|partir}} (และ {{m|fr|repartir}})
* {{l|fr|parvenir}}
* {{l|fr|provenir}}
* {{l|fr|retourner}}
* {{l|fr|sortir}} (และ {{m|fr|ressortir}})
* {{l|fr|survenir}}
* {{l|fr|tomber}} (และ {{m|fr|retomber}})
* {{l|fr|venir}} (และ {{m|fr|revenir}})
นอกจากนี้ คำกริยาต่อไปนี้โดยปรกติจะผันรูปโดยใช้ {{m|fr|être}} แต่จะใช้ {{m|fr|avoir}} เมื่อใช้เป็นสกรรม:
* {{l|fr|descendre}} (และ {{m|fr|redescendre}})
* {{l|fr|monter}} (และ {{m|fr|remonter}})
* {{l|fr|passer}} (และ {{m|fr|repasser}})
* {{l|fr|sortir}} (และ {{m|fr|ressortir}})
elt5wgmgaaum43xgw37y5zk27cpdapt
5776132
5776131
2026-10-30T04:39:29Z
Octahedron80
267
5776132
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:French verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''รูปกริยาขยาย''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดย[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
== การผันรูปกลุ่มที่สอง ==
คำกริยาต้นแบบของการผันรูปกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|finir}} การผันรูปนี้มีจุดเด่นคือสระ ''i'' และอาคมสอดแทรก -iss- ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กลุ่มนี้มีคำกริยาไม่ปรกติเพียงคำเดียว และมีอีกหนึ่งคำที่สามารถผันรูปทางเลือกได้
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-ir''
* '''[[รูปกริยาขยาย]]''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-i''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-issant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-issons'', ''-issez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-issais'', ''-issais'', ''-issait'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-îmes'', ''-îtes'', ''-irent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-irai'', ''-iras'', ''-ira'', ''-irons'', ''-irez'', ''-iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-irais'', ''-irais'', ''-irait'', ''-irions'', ''-iriez'', ''-iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-isse'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-ît'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-is''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-issons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-issez''
=== กลุ่มคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ที่ไม่ปรกติ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' โดยทั่วไปถือเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม (ด้านล่าง)
* คำกริยาบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-rir'' (เช่น ''offrir'', ''ouvrir'') จะผันรูปในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ราวกับว่าเป็นคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (กล่าวคือ เสมือนเป็น "''offrer''", "''ouvrer''" ฯลฯ):
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrons'', ''offrez'', ''offrent''
*** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''offrais'', ''offrais'', ''offrait'', ''offrions'', ''offriez'', ''offraient''
** '''มาลาสมมุติ'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrions'', ''offriez'', ''offrent''
=== คำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' รูปแบบพิเศษ ===
* คำกริยา {{m|fr|fleurir}} ในบางครั้งสามารถผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|florir}} เมื่อมีความหมายว่า “เจริญรุ่งเรือง” ซึ่งปรากฏเป็นระบบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า (''je florissais'' ฯลฯ) และรูปกริยาขยายปัจจุบันกาล ({{m|fr|florissant}}) และแม้ว่าจะพบได้น้อยกว่ามาก ก็ยังพบได้ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมด รวมถึงในตัวรูปกริยากลางเองด้วย
* คำกริยา {{m|fr|haïr}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ทุกประการ แต่ยังคงเครื่องหมายไดเอเรซิสไว้ตลอดการผันรูป ยกเว้นในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ซึ่งเขียนโดยไม่มีเครื่องหมายดังกล่าว (''je hais'', ''tu hais'', ''il hait'') และออกเสียงตามนั้นเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ai/}} คำกริยานี้เคยสะกดว่า {{m|fr|hayir}} ในอดีต และรูปมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกัน (haïs, haïs, haït) ยังคงมีการใช้ในระดับภูมิภาค (เช่น ใน[[ภาษาฝรั่งเศสแบบแคนาดา]])
* แม้ว่าคำกริยา {{m|fr|maudire}} จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ในรูปอื่น ๆ ทั้งหมด แต่ก็จัดเป็นคำกริยากลุ่มที่สาม เนื่องจากมีรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|maudit}}) ที่ไม่เป็นไปตามกฎ คำกริยากลุ่มที่สามอีกคำหนึ่งที่มักผันรูปตามการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|bruire}}
== การผันรูปกลุ่มที่สาม ==
{{mainapp|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาในกลุ่มที่สามมีรูปแบบที่หลากหลายและแตกต่างกันอย่างยิ่ง โดยหลายคำมีรูปการผันที่ไม่ครบ, ไม่แน่นอน หรือผันได้หลายแบบ คำกริยากลุ่มนี้สามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ได้ดังนี้:
* คำกริยา {{m|fr|aller}}
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'' ซึ่งมีรากศัพท์แปรผัน หรือสูญเสียพยางค์ไปในบางกาล
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' (''-ore'', ''-oire'', ''-ire'', ''-ure'') และ ''-oir''
โดยรวมแล้ว คำกริยาเหล่านี้มีจำนวนไม่ถึงสี่ร้อยคำ แต่มีรูปแบบการผันที่แตกต่างกันมากกว่าเจ็ดสิบรูปแบบ ในที่นี้จึงแสดงและอธิบายเฉพาะรูปแบบการผันที่พบบ่อยและสำคัญที่สุดบางส่วนเท่านั้น
=== คำกริยาพิเศษ ===
==== ''être'' ====
เนื่องจากมีประวัติความเป็นมาจากการผสมผสานระหว่างคำกริยา[[ภาษาฝรั่งเศสเก่า]]สองคำที่มีความไม่ปรกติสูง ({{m|fro|estre}} และ {{m|fro|ester}}) คำกริยา {{m|fr|être||เป็น, อยู่, คือ}} จึงมีรูปที่หลากหลาย แปลกแยก และไม่อาจคาดเดาได้
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''été''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''étant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''suis'', ''es'', ''est'', ''sommes'', ''êtes'', ''sont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''étais'', ''étais'', ''était'', ''étions'', ''étiez'', ''étaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fus'', ''fus'', ''fut'', ''fûmes'', ''fûtes'', ''furent''
** '''อนาคตกาล''': ''serai'', ''seras'', ''sera'', ''serons'', ''serez'', ''seront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''serais'', ''serais'', ''serait'', ''serions'', ''seriez'', ''seraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''sois'', ''sois'', ''soit'', ''soyons'', ''soyez'', ''soient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fusse'', ''fusses'', ''fût'', ''fussions'', ''fussiez'', ''fussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''sois''
** '''รูป ''nous''''': ''soyons''
** '''รูป ''vous''''': ''soyez''
==== ''avoir'' ====
{{m|fr|avoir|Avoir|มี}} เป็นคำกริยานุเคราะห์อีกคำหนึ่งที่มีความไม่ปรกติสูงมาก รูปแบบต่าง ๆ ได้กร่อนลงจากการใช้งานบ่อยครั้ง จนกลายมาเป็นรูปปัจจุบัน
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''eu'' (สังเกตการออกเสียงเป็น {{IPAchar|/y/}})
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ayant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ai'', ''as'', ''a'', ''avons'', ''avez'', ''ont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''avais'', ''avais'', ''avait'', ''avions'', ''aviez'', ''avaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''eus'', ''eus'', ''eut'', ''eûmes'', ''eûtes'', ''eurent''
** '''อนาคตกาล''': ''aurai'', ''auras'', ''aura'', ''aurons'', ''aurez'', ''auront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''aurais'', ''aurais'', ''aurait'', ''aurions'', ''auriez'', ''auraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aie'', ''ais'', ''ait'', ''ayons'', ''ayez'', ''aient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''eusse'', ''eusses'', ''eût'', ''eussions'', ''eussiez'', ''eussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''aie''
** '''รูป ''nous''''': ''ayons''
** '''รูป ''vous''''': ''ayez''
==== ''faire'' ====
{{m|fr|faire|Faire|ทำ}} เป็นคำกริยาที่พบได้บ่อยเป็นอันดับสองในภาษาฝรั่งเศส (รองจาก {{m|fr|être}}) และมีความไม่ปรกติอย่างเห็นได้ชัด
พึงสังเกตว่า ''fais-'' ที่มีส่วนลงท้ายตามมา จะออกเสียงด้วยเสียงสระ ''e'' ที่ไม่ออกเสียงตามปรกติ ({{IPAchar|/fəz/}}) ในคำกริยานี้เสมอ
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''fait''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''faisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fais'', ''fais'', ''fait'', ''faisons'' {{IPAchar|/fəzɔ̃/}}, ''faites'', ''font''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''faisais'' {{IPAchar|/fəzɛ/}}, ''faisais'', ''faisait'', ''faisions'', ''faisiez'', ''faisaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fis'', ''fis'', ''fit'', ''fîmes'', ''fîtes'', ''firent''
** '''อนาคตกาล''': ''ferai'', ''feras'', ''fera'', ''ferons'', ''ferez'', ''feront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ferais'', ''ferais'', ''ferait'', ''ferions'', ''feriez'', ''feraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fasse'', ''fasses'', ''fasse'', ''fassions'', ''fassiez'', ''fassent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fisse'', ''fisses'', ''fît'', ''fissions'', ''fissiez'', ''fissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''fais''
** '''รูป ''nous''''': ''faisons''
** '''รูป ''vous''''': ''faites''
==== ''aller'' ====
เป็นไปได้ว่า {{m|fr|aller}} คือคำกริยาที่มีความไม่ปรกติมากที่สุดในภาษาฝรั่งเศส การผันรูปของคำนี้เกี่ยวข้องกับรากศัพท์ที่แตกต่างกันไม่น้อยกว่าสามชุดซึ่งมาจากรากศัพท์ภาษาละตินที่มีความหมายเหมือนกัน ได้แก่: ''all-''/''aill-'' (จากภาษาละตินยุคปลาย {{m|la|alare}} ซึ่งมาจากภาษาละติน {{m|la|ambulare}}), ''v-'' (จาก {{m|la|vadere}}) และ ''ir-'' (จากภาษาละติน {{m|la|ire}}) นอกเหนือจากนี้ ส่วนลงท้ายส่วนใหญ่จะเป็นไปตามคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (''-er'')
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''allé''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''allant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''vais'', ''vas'', ''va'', ''allons'', ''allez'', ''vont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allais'', ''allais'', ''allait'', ''allions'', ''alliez'', ''allaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''allai'', ''allas'', ''alla'', ''allâmes'', ''allâtes'', ''allèrent''
** '''อนาคตกาล''': ''irai'', ''iras'', ''ira'', ''irons'', ''irez'', ''iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''irais'', ''irais'', ''irait'', ''irions'', ''iriez'', ''iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aille'', ''ailles'', ''aille'', ''allions'', ''alliez'', ''aillent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allasse'', ''allasses'', ''allât'', ''allassions'', ''allassiez'', ''allassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''va'' (แต่เป็น ''vas-[[y#French|y]]'')
** '''รูป ''nous''''': ''allons''
** '''รูป ''vous''''': ''allez''
=== Rendre และ prendre ===
คำกริยาส่วนใหญ่ที่ลงท้ายด้วย -dre จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} (ข้อยกเว้นสำคัญคือกลุ่มที่ลงท้ายด้วย ''-indre'' และ ''-oudre'') อย่างไรก็ดี {{m|fr|prendre|Prendre}} และคำประสมของคำนี้ มีการผันรูปที่แตกต่างกันอย่างมาก โดยจะคงรูปตัว ''d'' ไว้เฉพาะในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]เท่านั้น
; Rendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''rendu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rendant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rends'', ''rends'', ''rend'', ''rendons'', ''rendez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''rendis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''rendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rende'', ''rendes'', ''rende'', ''rendions'', ''rendiez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''rends''
** '''รูป ''nous''''': ''rendons''
** '''รูป ''vous''''': ''rendez''
; Prendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''pris''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prends'', ''prends'', ''prend'', ''prenons'', ''prenez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''pris'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''prendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenne'', ''prennes'', ''prenne'', ''prenions'', ''preniez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''prends''
** '''รูป ''nous''''': ''prenons''
** '''รูป ''vous''''': ''prenez''
=== Tenir และ venir ===
คำกริยาที่สืบมาจาก {{m|fr|tenir}} และ {{m|fr|venir}} รวมกันเป็นกลุ่มคำกริยาหลักที่มีลักษณะเฉพาะคล้ายกับคำกริยาภาษาสเปนหลายคำ เช่น {{m|es|poner}} โดยจะมีตัว ''d'' เพิ่มขึ้นมาในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] คำกริยากลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่มีเสียงสระขึ้นจมูกในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; Tenir
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''tenu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tiens'', ''tiens'', ''tient'', ''tenons'', ''tenez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''tins'', ''tins'', ''tint'', ''tînmes'', ''tîntes'', ''tinrent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''tiendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tienne'', ''tiennes'', ''tienne'', ''tenions'', ''teniez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tinsse'', ''tinsses'', ''tînt'', ''tinssions'', ''tinssiez'', ''tinssent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''tiens''
** '''รูป ''nous''''': ''tenons''
** '''รูป ''vous''''': ''tenez''
=== Battre และ mettre ===
ในแง่การใช้งานทั่วไปยกเว้นการสะกดคำ {{m|fr|battre}} และคำกริยาอนุพันธ์จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ข้อแตกต่างเพียงอย่างเดียวคือการสะกดคำ เนื่องจากคำดั้งเดิมของภาษาฝรั่งเศสจะไม่ลงท้ายด้วย ''tt'' หรือ ''tts'' ดังนั้นในปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่าสำหรับคำกริยาเหล่านี้จึงเป็น ''bats, bats, bat'' ส่วน {{m|fr|mettre|Mettre}} และกลุ่มคำของคำนี้ก็แสดงการเปลี่ยนแปลงเช่นเดียวกันนี้ แต่จะมีจุดเพิ่มขึ้นมาคือมีรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ที่ขึ้นต้นด้วย ''mi-'':
; Battre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''battu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''battant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''bats'', ''bats'', ''bat'', ''battons'', ''battez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''battis'', ''battis'', ''battit'', ''battîmes'', ''battîtes'', ''battirent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''battrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''batte'', ''battes'', ''batte'', ''battions'', ''battiez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battisse'', ''battisses'', ''battît'', ''battissions'', ''battissiez'', ''battissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''bats''
** '''รูป ''nous''''': ''battons''
** '''รูป ''vous''''': ''battez''
; Mettre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''mis''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mettant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mets'', ''mets'', ''met'', ''mettons'', ''mettez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mettais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''mettrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mette'', ''mettes'', ''mette'', ''mettions'', ''mettiez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''misse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''mets''
** '''รูป ''nous''''': ''mettons''
** '''รูป ''vous''''': ''mettez''
=== Cuire ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-uire'' เช่น {{m|fr|cuire}}, {{m|fr|conduire}} และ {{m|fr|détruire}} มีการผันรูปดังนี้ โดยมีข้อยกเว้นเพียง {{m|fr|luire}}, {{m|fr|reluire}} และ {{m|fr|nuire}} ซึ่งมีรูปที่เป็นไปได้สองรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และไม่มี ''t'' ในรูปกริยาขยายอดีตกาล และ {{m|fr|bruire}} ซึ่งผันรูปตามคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ ยกเว้นใน[[รูปกริยากลาง]]
; Cuire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''cuit''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuis'', ''cuis'', ''cuit'', ''cuisons'', ''cuisez'', ''cuisent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''cuisis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cuirai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuise'', ''cuises'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cuis''
** '''รูป ''nous''''': ''cuisons''
** '''รูป ''vous''''': ''cuisez''
; Luire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''lui''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''luisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''luis'' ฯลฯ
{{m|fr||Cuire}} มักผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ตามแบบเดียวกันนี้โดยเทียบเคียง โดยเฉพาะรูปบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''*cuirent'' ซึ่งค่อนข้างพบได้บ่อย
== ต้นกำเนิด ==
ตัวอย่างด้านล่างนี้มาจากคำกริยา {{m|fr|faire||ทำ}} ส่วนลงท้ายบางส่วนในกาลรูปเอกพจน์มีตัว ''-s'' ที่คลาดเคลื่อนตามหลักนิรุกติศาสตร์ ซึ่งไม่เคยปรากฏทั้งในภาษาฝรั่งเศสเก่าหรือภาษาละตินมาก่อน ทว่ามีส่วนลงท้ายเพียงไม่กี่ส่วนที่ไม่คลาดเคลื่อน เช่น ''-is'' (บุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ปัจจุบันกาลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ) ซึ่งมาจากภาษาละตินสามัญ ''*-isciō'' แต่ไม่รวมกรณีของคำกริยาไม่ปรกติอย่าง {{m|fr|mentir}} เนื่องจากตัว -s ในคำว่า ''mens'' ค่อนข้างคลาดเคลื่อน โดยส่วนหนึ่งเกิดจากการรวมกระบวนแบบเข้าด้วยกันภายใต้อิทธิพลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ
* [[รูปกริยากลาง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน
:: {{m|la|facere}} → ''faire''
* [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของรูปกริยาเป็นนาม (accusative gerund) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายอนาคตกาล กรรมวาจก
:: {{m|la|faciendum}} → ''faisant''
* [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของสุพินัม (accusative supine) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายสมบูรณ์กาล กรรมวาจก
:: {{m|la|factum}} → ''fait''
* ปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciō}} → ''fais''
:: {{m|la|facis}} → ''fais''
:: {{m|la|facit}} → ''fait''
:: {{m|la|facimus}} → ''faisons''<sup>1</sup>
:: {{m|la|facitis}} → ''faites''
:: {{m|la|faciunt}} → ''font''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciēbam}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbās}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbat}} → ''faisait''
:: {{m|la|faciēbāmus}} → ''faisions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbātis}} → ''faisiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbant}} → ''faisaient''
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ มีต้นกำเนิดมาจากรูปสมบูรณ์กาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcistī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcit}} → ''fit''
:: {{m|la|fēcimus}} → ''fîmes''
:: {{m|la|fēcistis}} → ''fîtes''
:: {{m|la|fēcērunt}} → ''firent''
* รูปอนาคตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|habeō}} → ''ferai''
::::: + {{m|la|habēs}} → ''feras''
::::: + {{m|la|habet}} → ''fera''
::::: + {{m|la|habēmus}} → ''ferons''<sup>1</sup><sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habētis}} → ''ferez''<sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habent}} → ''feront''
* [[มาลาเงื่อนไข]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับส่วนลงท้ายที่มีลักษณะคล้ายอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า ซึ่งสืบทอดการใช้งานแบบเดิมที่ใช้ร่วมกับรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup><sup>4</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|-ēbam}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbās}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbat}} → ''ferait''
::::: + {{m|la|-ēbāmus}} → ''ferions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbātis}} → ''feriez''<sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbant}} → ''feraient''
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciam}} → ''fasse''
:: {{m|la|facias}} → ''fasses''
:: {{m|la|faciat}} → ''fasse''
:: {{m|la|faciāmus}} → ''fassions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciātis}} → ''fassiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciant}} → ''fassent''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcissem}} → ''fisse''
:: {{m|la|fēcissēs}} → ''fisses''
:: {{m|la|fēcisset}} → ''fît''
:: {{m|la|fēcissēmus}} → ''fissions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissētis}} → ''fissiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissent}} → ''fissent''
* [[มาลาสั่ง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสั่ง กรรตุวาจก ในภาษาละติน ส่วนรูปที่ขาดหายไป (บุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) ได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า หรือรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติในคำกริยาบางคำ (ดูเพิ่มเติมที่ [[#หมายเหตุทั่วไป|§ หมายเหตุทั่วไป]])
:: {{m|la|face}} → ''fais''
'''หมายเหตุ:'''
# ส่วนลงท้ายบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ {{m|fr|-ons}} มีแนวโน้มว่ามาจากปัจจัยภาษาแฟรงก์ ({{w|th:ภาษาแฟรงก์|Frankish}}) ''*-ōmês'', ''*-umês''
# ปัจจัย ''-ions'' และ ''-iez'' มีต้นกำเนิดมาจากภาษาแฟรงก์ ''*-ōmês'' และภาษาละติน ''-ātis'' ซึ่งเติมเข้ากับปัจจัยฐาน e (e-stem suffixes) โดยตรง (เช่น ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ) หรือเกิดจากการนำกระบวนแบบของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-iō'' มาใช้ตามนัยของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์
# รากศัพท์รูปอนาคตกาลอาจเกิดจากการเทียบเคียงกับรูปอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าในภาษาละติน (''vêneram hábeō'' → ภาษาฝรั่งเศสเก่า ''vendrai'' → {{m|fr|viendrai}}) ยกเว้นในกรณีที่รากศัพท์ของอดีตกาลอภิสมบูรณ์มี ''-x-'' หรือ ''-s-'' จะใช้รากศัพท์รูปกริยากลางเสมอ กาลอดีตอภิสมบูรณ์เคยได้รับการสืบทอดมาเป็นอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าในช่วงต้นของภาษาฝรั่งเศสเก่า
# ส่วนลงท้ายทั้งหมดของมาลาเงื่อนไข รวมถึงส่วนลงท้ายรูปอนาคตกาลของบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ (ไม่นับรวมรากศัพท์ที่มี ''-r-'') ล้วนมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกันตามลำดับ หรือเกิดจากการกร่อนเสียงของรูปที่เก่ากว่าอย่าง ''*feravais'', ''*feravais'', ''*feravait'', ... (มาลาเงื่อนไข) และ ''*feravons'', ''*feravez'' (อนาคตกาล) ซึ่งในทั้งสองกรณี ส่วนลงท้ายจะมีความคล้ายคลึงกับส่วนลงท้ายที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้เสมอ
== ความลังเลและความแปรผัน ==
:''สำหรับความลังเลอื่น ๆ ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]''
* ในการปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 มีคำแนะนำให้เขียนคำกริยา {{m|fr|receler}} และ {{m|fr|assener}} โดยใส่เครื่องหมายกำกับเสียงเป็น {{m|fr|recéler}} และ {{m|fr|asséner}} ซึ่งอาจส่งผลต่อการผันรูปของคำกริยาเหล่านี้
* คำกริยา {{m|fr|faillir}} ตามประเพณีนิยมแต่เดิมมีการผันรูปคล้ายกับ {{m|fr|falloir}} (ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นรูปแปรของคำนี้) ในปัจจุบัน โดยทั่วไปมักผันรูปเหมือน {{m|fr|finir}} หรือ {{m|fr||[[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Assaillir and related verbs|assaillir]]}} แม้ว่าการใช้งานในวรรณกรรมจะยังคงพบรูปเดิมอยู่บ้างเป็นครั้งคราว:
** ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า: je faus, tu faus, il faut
** อนาคตกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า: ''faudr-'' + ส่วนลงท้ายของการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง
* {{l|fr|chauvir|''Chauvir''}} เป็นคำกริยาที่ไม่ค่อยพบบ่อย ซึ่งการใช้งานมีความลังเลระหว่างการผันรูปตาม {{m|fr||finir}} (ซึ่งผู้รู้สายอนุรักษนิยมปฏิเสธ) กับการผันรูปตาม {{m|fr|offrir}} (ยกเว้น[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่ลงท้ายด้วย ''-i'' เสมอ)
* ไวยากรณ์ตามประเพณีนิยมถือว่า การผันรูปของ {{m|fr|saillir}} จะผันรูปตามคำกริยากลุ่มที่สองหรือผันตาม {{m|fr|assaillir}} นั้นขึ้นอยู่กับความหมาย แต่ในทางปฏิบัตินั้นมีความลังเลและมีแนวโน้มที่จะใช้การผันรูปตามแบบ {{m|fr||assaillir}} เสมอ
== คำกริยาช่วย ==
{{mainapp|คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาส่วนใหญ่ในภาษาฝรั่งเศสจะผันรูปโดยใช้คำกริยาช่วย {{m|fr||avoir}} กฎตามประเพณีนิยมเพื่อระบุว่าคำกริยาใดใช้ {{m|fr||être}} นั้นระบุไว้ว่าเป็น "คำกริยาในรูปสรรพนาม (pronominal form), คำกริยาแสดงการเคลื่อนไหว และคำกริยาแสดงความเปลี่ยนแปลง" อย่างไรก็ตาม เกณฑ์ข้อที่สองและสาม แม้ว่าจะครอบคลุมคำกริยาส่วนใหญ่ที่ใช้ {{m|fr||être}} โดยสิ้นเชิงหรือบ่อยที่สุด แต่ก็ไม่สามารถใช้ได้กับคำกริยาอื่น ๆ อีกหลายคำที่มีเพียง {{m|fr||avoir}} เท่านั้นเป็นคำกริยาช่วยที่ใช้ได้หรือนิยมใช้ นอกจากนี้ ความหมายที่เจาะจงอาจส่งผลต่อการเลือกใช้คำกริยาช่วย กล่าวคือ คำกริยาที่ใช้เป็น[[สกรรมกริยา|สกรรม]]จะไม่ใช้ {{m|fr||être}}
คำกริยาต่อไปนี้จะใช้ {{m|fr|être}} เสมอเมื่อใช้เป็นอกรรม:
* {{l|fr|advenir}}
* {{l|fr|aller}}
* {{l|fr|arriver}}
* {{l|fr|décéder}}
* {{l|fr|devenir}} (และ {{m|fr|redevenir}})
* {{l|fr|échoir}}
* {{l|fr|entrer}} (และ {{m|fr|rentrer}})
* {{l|fr|intervenir}}
* {{l|fr|mourir}}
* {{l|fr|naître}} (และ {{m|fr|renaître}})
* {{l|fr|partir}} (และ {{m|fr|repartir}})
* {{l|fr|parvenir}}
* {{l|fr|provenir}}
* {{l|fr|retourner}}
* {{l|fr|sortir}} (และ {{m|fr|ressortir}})
* {{l|fr|survenir}}
* {{l|fr|tomber}} (และ {{m|fr|retomber}})
* {{l|fr|venir}} (และ {{m|fr|revenir}})
นอกจากนี้ คำกริยาต่อไปนี้โดยปรกติจะผันรูปโดยใช้ {{m|fr|être}} แต่จะใช้ {{m|fr|avoir}} เมื่อใช้เป็นสกรรม:
* {{l|fr|descendre}} (และ {{m|fr|redescendre}})
* {{l|fr|monter}} (และ {{m|fr|remonter}})
* {{l|fr|passer}} (และ {{m|fr|repasser}})
* {{l|fr|sortir}} (และ {{m|fr|ressortir}})
== ดูเพิ่ม ==
* [[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้มาลาสมมุติ]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยา]]
[[หมวดหมู่:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส| ]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส]]
imli2a7k7s2np4pi8hlx7dxnl0e4908
5776133
5776132
2026-10-30T04:39:55Z
Octahedron80
267
/* */
5776133
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศสจำแนกตามประเพณีนิยมออกเป็น 3 กลุ่ม โดยพิจารณาจากส่วนลงท้ายและการผันรูป กลุ่มหนึ่งในจำนวนนี้แท้จริงแล้วเป็นกลุ่ม "เศษเหลือ" ที่รวมคำกริยาใด ๆ ก็ตามที่ไม่ได้ผันรูปเหมือนกับคำกริยาในสองกลุ่มแรก ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงข้อยกเว้นของการผันรูปกลุ่มที่สามที่ไม่เป็นไปตามกฎ การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาอิตาลี (''-are'', ''-ere'', ''-ire''), ภาษาสเปน/โปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== การผันรูปทั้งสามกลุ่ม ==
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -er''' (''verbes en -er'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง''' และตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-āre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer||รัก}}
* '''คำกริยาลงท้ายด้วย -ir''' (''verbes en -ir'') จัดเป็น'''การผันรูปกลุ่มที่สอง''' ซึ่งเป็นการเรียกชื่อที่คลาดเคลื่อนไปเล็กน้อย เนื่องจากกลุ่มนี้รวมเฉพาะคำกริยาที่ใช้ปัจจัยสอดแทรก ''-iss-'' (สืบทอดมาจากอาคมเริ่มกระทำ ''-esc-'' ในภาษาละติน) ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของประโยคบอกเล่า และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ โดยตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēre'' และ ''-īre'' โดยประมาณ คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|finir||เสร็จ, สิ้นสุด}}
* คำกริยาของ'''การผันรูปกลุ่มที่สาม''' ตรงกับคำกริยาภาษาละตินที่หลากหลายซึ่งลงท้ายด้วย ''-īre'', ''-ere'' หรือ ''-ēre'' ซึ่งการผันรูปของคำเหล่านี้ได้วิวัฒนาการไปในรูปแบบที่ทำให้มีส่วนลงท้ายไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ กลุ่มคำกริยานี้จึงมีความไม่สม่ำเสมออย่างยิ่ง โดยรวมถึงคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'', ''-oir'' และ ''-re'' ตลอดจนคำกริยาข้อยกเว้นบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-er''
* ตามประเพณีนิยมแต่เดิม การผันรูปกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' และ'''การผันรูปกลุ่มที่สี่'''ประกอบด้วยคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' อย่างไรก็ตาม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้ได้เลิกใช้ไปแล้ว
== หมายเหตุทั่วไป ==
=== การออกเสียง ===
* ส่วนลงท้ายการผันรูปบางส่วนมีการออกเสียงที่ไม่เป็นไปตามกฎเมื่อเทียบกับการสะกดคำ โดยมีหลายกรณีที่แสดงไว้อย่างครอบคลุมใน {{tl|fr-conj-auto}}
** ปัจจัยบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''-ent'' ไม่ออกเสียง เช่นเดียวกับ "e" ท้ายคำ ยกเว้นในกวีนิพนธ์ที่อาจออกเสียงเป็นเสียงไม่เน้น /ə/
** ส่วนลงท้าย ''-ai'' ของบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์ (ในกรณีของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-er'') และรูปอนาคตกาล ออกเสียงเป็น /e/ ไม่ใช่ /ɛ/
** ปัจจัยบุรุษที่สอง พหูพจน์ ''-ez'' ออกเสียงเป็น /e/ เช่นกัน ไม่ใช่ /ɛ/
** เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''-t'' ส่วนลงท้าย ''-ions'' จะออกเสียงเป็น /tjɔ̃/ แทนที่จะเป็น /sjɔ̃/ (เช่น {{m|fr|portions}})
=== ส่วนลงท้าย ===
* '''บุรุษที่สอง เอกพจน์''' ลงท้ายด้วย ''-s'' เสมอ ยกเว้นใน[[มาลาสั่ง]]ของกลุ่มที่หนึ่ง และคำกริยาไม่กี่คำที่ลงท้ายด้วย ''-eux'' (ซึ่งเดิมที ''-x'' เป็นตัวย่อของอาลักษณ์สำหรับ ''-us'')
* '''ส่วนลงท้ายพหูพจน์''' เกือบทั้งหมดลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' และ ''-ent'' (หรือ ''-ont'') ในกาลอื่น ๆ นอกเหนือจากอดีตกาลประวัติศาสตร์
** ใน'''อดีตกาลประวัติศาสตร์''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-mes'' และ ''-tes'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าจะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่ (ยกเว้น {{m|fr|haïr}} ซึ่งมีเครื่องหมายไดเอเรซิสกำกับไว้แทน)
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ''' บุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สอง พหูพจน์ จะลงท้ายด้วย ''-ions'' และ ''-iez'' เสมอ ยกเว้นคำกริยานุเคราะห์ {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}} ซึ่งทั้งสองคำใช้ ''-ons'' และ ''-ez'' ตามลำดับ (''ayons'', ''ayez''; ''soyons'', ''soyez'') โดยที่ตัว ''y'' ทำหน้าที่เสมือนเป็น ''i'' สองตัว (เช่น ''ai-ions'')
** ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' ในบุรุษที่สอง พหูพจน์ ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|dire}}, {{m|fr|redire}}, {{m|fr|faire}} และคำอนุพันธ์ของ {{m|fr||faire}}
** นอกจากนี้ใน'''รูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า''' คำกริยาบางคำลงท้ายด้วย ''-ont'' แทนที่จะเป็น ''-ent'' นอกเหนือจากในรูปอนาคตกาล ได้แก่ {{m|fr|être}}, {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|aller}} และ {{m|fr|faire}}
** คำกริยา {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่ไม่มี ''-ons'' ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า (โดยใช้รูป ''nous sommes'')
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า''' ลงท้ายด้วย ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient'' เสมอ
* '''รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ''' ลงท้ายด้วย ''-sse'', ''-sses'', ''-t'', ''-ssions'', ''-ssiez'', ''-ssent'' เสมอ โดยสระของพยางค์ที่อยู่ข้างหน้าในบุรุษที่สาม เอกพจน์ จะมีเครื่องหมายเซอร์คัมเฟลกซ์กำกับอยู่
* '''[[มาลาเงื่อนไข]]''' สร้างขึ้นเสมอโดยการเติมส่วนลงท้ายของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า เข้ากับรากศัพท์รูปอนาคตกาล ซึ่งรากศัพท์ดังกล่าวจะมีรูปเหมือนกับ[[รูปกริยากลาง]] (infinitive) ในการผันรูปสองกลุ่มแรก
* รูปที่ขาดหายไปของ'''มาลาสั่ง''' (รูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) โดยหลักแล้วจะนำรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้แทน
** คำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}}, {{m|fr|savoir}} และ {{m|fr|vouloir}} เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่นำรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติมาแทนที่รูปมาลาสั่งที่ขาดหายไป โดยที่ {{m|fr|savoir}} ยังเป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปมาลาสั่งให้เลือกใช้สองรูปแบบที่แตกต่างกัน ซึ่งอีกรูปแบบหนึ่งได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า
== การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง ==
การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งมีคำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|aimer}} โดยครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er ทั้งหมด ยกเว้น {{m|fr|aller}} รวมถึง {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ของคำดังกล่าว คำกริยาในกลุ่มที่หนึ่งบางคำใช้ส่วนลงท้ายตามปกติ แต่มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดคำที่รากศัพท์กริยา ซึ่งมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเดิมไว้ หรือเกิดจากการเลื่อนตำแหน่งของการลงเสียงหนัก
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-er''
* '''รูปกริยาขยาย''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-é''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-ant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ons'', ''-ez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-ais'', ''-ais'', ''-ait'', ''-ions'', ''-iez'', ''-aient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-ai'', ''-as'', ''-a'', ''-âmes'', ''-âtes'', ''-èrent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-erai'', ''-eras'', ''-era'', ''-erons'', ''-erez'', ''-eront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-erais'', ''-erais'', ''-erait'', ''-erions'', ''-eriez'', ''-eraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-e'', ''-es'', ''-e'', ''-ions'', ''-iez'', ''-ent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-asse'', ''-asses'', ''-ât'', ''-assions'', ''-assiez'', ''-assent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-e''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-ons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-ez''
=== ความแปรผันของการสะกด: คำกริยาลงท้ายด้วย ''-cer'' และ ''-ger'' ===
==== ''-cer'' ====
ในภาษาฝรั่งเศส ตัวอักษร ''c'' จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/s/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' หรือเมื่อมีเครื่องหมายเซดิลยา (ç) แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/k/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ดังนั้น เมื่อรากศัพท์กริยาลงท้ายด้วย ''c'' จะเปลี่ยนเป็น ''ç'' เมื่ออยู่หน้าส่วนลงท้ายที่ขึ้นต้นด้วย ''a'' หรือ ''o'' เพื่อรักษาเสียงอ่านเดิมของรากศัพท์ไว้
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|placer||วาง, ตั้ง}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''plaçons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçais'', ''plaçais'', ''plaçait'', ''placions'', ''placiez'', ''plaçaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''plaçai'', ''plaças'', ''plaça'', ''plaçâmes'', ''plaçâtes'', ''placèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''plaçasse'', ''plaçasses'', ''plaçât'', ''plaçassions'', ''plaçassiez'', ''plaçassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''plaçons''
==== ''-ger'' ====
ในทำนองเดียวกับการออกเสียงของตัวอักษร ''c'' ที่เปลี่ยนไปตามตัวอักษรที่ตามหลัง เสียงของตัวอักษร ''g'' ก็เช่นเดียวกัน โดยจะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ʒ/}} เมื่ออยู่หน้า ''e'', ''i'' และ ''y'' แต่จะออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɡ/}} เมื่ออยู่หน้า ''a'', ''o'' และ ''u'' ซึ่งทำให้เกิดประเด็นกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ger'' ดังที่อธิบายไว้ข้างต้น คำกริยาเหล่านี้จึงเปลี่ยนการสะกดคำด้วยเช่นกัน โดยเปลี่ยนจาก ''g'' เป็น ''ge'' เมื่ออยู่หน้า ''a'' และ ''o''
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มนี้คือ {{m|fr|manger||กิน}} ซึ่งผันรูปดังนี้:
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''' (รูป ''nous''): ''mangeons''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeais'', ''mangeais'', ''mangeait'', ''mangions'', ''mangiez'', ''mangeaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mangeai'', ''mangeas'', ''mangea'', ''mangeâmes'', ''mangeâtes'', ''mangèrent''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mangeasse'', ''mangeasses'', ''mangeât'', ''mangeassions'', ''mangeassiez'', ''mangeassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''nous''''': ''mangeons''
การเปลี่ยนแปลงการสะกดเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับความแปรผันของสระตามที่จะกล่าวถึงในหัวข้อถัดไป เช่น ในคำกริยาอย่าง {{m|fr|dépecer}}, {{m|fr|rapiécer}} และ {{m|fr|protéger}} (ทั้งนี้ไม่มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eger'')
=== ความแปรผันของการออกเสียง ===
การออกเสียงของคำกริยาบางคำจะเปลี่ยนไปเมื่อส่วนลงท้ายขึ้นต้นด้วย ''e'' ที่ไม่ออกเสียง (ได้แก่ ''-e'', ''-es'', ''-ent'' และส่วนลงท้ายของอนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]) โดยทั่วไปเป็นเพราะสระเหล่านี้ ({{IPAchar|/ə/}} และ {{IPAchar|/e/}}) ไม่ได้รับอนุญาตตามหลัก[[w:th:วิทยาหน่วยเสียง|สวรสัทศาสตร์]]ให้อยู่ใน[[พยางค์ปิด]]ที่ลงเสียงหนัก
==== คำกริยาที่มีการสับเปลี่ยนสระ ====
คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/e/}} (''é'') เช่น {{m|fr|rép<u>é</u>ter}} หรือเป็น {{IPAchar|/ə/}} เช่น {{m|fr|ach<u>e</u>ter}} จะเปลี่ยนสระตัวสุดท้ายของรากศัพท์เป็น ''è'' ({{IPAchar|/ɛ/}}) หากสระตัวแรกของส่วนลงท้ายคือ {{IPAchar|/ə/}}
คำกริยาต้นแบบของกลุ่มเหล่านี้คือ {{m|fr|lever}} และ {{m|fr|céder}}:
; ''lever''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''lève'', ''lèves'', ''lève'', (''levons'', ''levez''), ''lèvent''
** '''อนาคตกาล''': ''lèverai'', ''lèveras'', ''lèvera'', ''lèverons'', ''lèverez'', ''lèveront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''lèverais'', ''lèverais'', ''lèverait'', ''lèverions'', ''lèveriez'', ''lèveraient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''lève''
; ''céder''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cède'', ''cèdes'', ''cède'', (''cédons'', ''cédez''), ''cèdent''
** '''อนาคตกาล''': ''cèderai'', ''cèderas'', ''cèdera'', ''cèderons'', ''cèderez'', ''cèderont''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cèderais'', ''cèderais'', ''cèderait'', ''cèderions'', ''cèderiez'', ''cèderaient''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cède''
===== ข้อยกเว้น =====
* แทนที่จะใส่เครื่องหมายกำกับเสียงบนสระที่ลงเสียงหนัก คำกริยา {{m|fr|appeler}}, {{m|fr|interpeler}}, {{m|fr|jeter}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ จะใช้วิธีซ้ำพยัญชนะ ''l'' หรือ ''t'':
*; ''appeler''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''appelle'', ''appelles'', ''appelle'', (''appelons'', ''appelez''), ''appellent''
*** '''อนาคตกาล''': ''appellerai'', ''appelleras'', ''appellera'', ''appellerons'', ''appellerez'', ''appelleront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''appellerais'', ''appellerais'', ''appellerait'', ''appellerions'', ''appelleriez'', ''appelleraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''appelle''
*; ''jeter''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''jette'', ''jettes'', ''jette'', (''jetons'', ''jetez''), ''jettent''
*** '''อนาคตกาล''': ''jetterai'', ''jetteras'', ''jettera'', ''jetterons'', ''jetterez'', ''jetteront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''jetterais'', ''jetterais'', ''jetterait'', ''jetterions'', ''jetteriez'', ''jetteraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''jette''
* คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} อาจคงการสะกดแบบเดิมด้วย ''é'' และออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ของตัว ''e'' ท้ายรากศัพท์ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] ซึ่งสะท้อนถึงการออกเสียงที่ไม่มีการละเสียงชวา ในกรณีดังกล่าว คำเหล่านี้จะสะกดด้วยเครื่องหมายอักซ็องเตกี (acute accent) ในสองกาลนี้:
*; ''céder'' (การผันรูปทางเลือก)
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''อนาคตกาล''': ''céderai'', ''céderas'', ''cédera'', ''céderons'', ''céderez'', ''céderont''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''céderais'', ''céderais'', ''céderait'', ''céderions'', ''céderiez'', ''céderaient''
* คำกริยาที่มีสระในพยางค์รองสุดท้ายเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} เช่น {{m|fr|paresser}} จะผันรูปตามปกติเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' เช่น {{m|fr|créer}} และ ''-eyer'' เช่น {{m|fr|grasseyer}} ส่วนคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eller'' หรือ ''-etter'' บางคำซึ่งเป็นรูปสะกดทางเลือกของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' ก็ไม่มีความแปรผันเช่นกัน
===== การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 =====
ก่อน ค.ศ. 1990 การสะกดรูปต่าง ๆ ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-eler'' และ ''-eter'' มีความซับซ้อนมาก บางคำใช้วิธีซ้ำพยัญชนะเสมอ บางคำผันรูปเหมือน {{m|fr||lever}} และบางคำสามารถใช้ได้ทั้งสองแบบ พจนานุกรมมักจะให้ข้อมูลขัดแย้งกันเองหรือแม้กระทั่งขัดแย้งภายในเล่มเดียวกันเมื่อแสดงการผันรูป ในปัจจุบันจึงมีคำแนะนำให้คำกริยาเหล่านี้ทั้งหมดผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||lever}} ยกเว้นคำที่พบบ่อยที่สุด ({{m|fr|appeler}} และ {{m|fr|jeter}})
ในขณะเดียวกัน มีคำแนะนำให้คำกริยาเช่น {{m|fr||céder}} ผันรูปในลักษณะเดียวกับ {{m|fr||lever}} ในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] เนื่องจากสำหรับหลายคนแล้ว การออกเสียงในยุคปัจจุบันไม่ตรงกับรูปสะกดเดิม
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -yer ====
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oyer'' และ ''-uyer'' (นอกเหนือจาก {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}) จะแทนที่ ''y'' ด้วย ''i'' เมื่ออยู่หน้า ''e'' ที่ไม่ออกเสียง ทำให้พยางค์ข้างหน้ากลายเป็นสระประสม คำกริยาต้นแบบคือ {{m|fr|noyer}} และ {{m|fr|ennuyer}} ดังนี้:
*; ''noyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''noie'', ''noies'', ''noie'', (''noyons'', ''noyez''), ''noient''
*** '''อนาคตกาล''': ''noierai'', ''noieras'', ''noiera'', ''noierons'', ''noierez'', ''noieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''noierais'', ''noierais'', ''noierait'', ''noierions'', ''noieriez'', ''noieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''noie''
*; ''ennuyer''
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''ennuie'', ''ennuies'', ''ennuie'', (''ennuyons'', ''ennuyez''), ''ennuient''
*** '''อนาคตกาล''': ''ennuierai'', ''ennuieras'', ''ennuiera'', ''ennuierons'', ''ennuierez'', ''ennuieront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ennuierais'', ''ennuierais'', ''ennuierait'', ''ennuierions'', ''ennuieriez'', ''ennuieraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''ennuie''
* อย่างไรก็ตาม คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ayer'' อาจผันรูปได้โดยการเปลี่ยน ''y'' เป็น ''i'' ดังเช่นข้างต้น หรือโดยการคงรูป ''y'' ไว้และใช้การผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||aimer}} ทุกประการ (ตัวอย่างต้นแบบคือ {{m|fr|payer}}):
*; payer
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''paie'', ''paies'', ''paie'', (''payons'', ''payez''), ''paient'' '''—หรือ—''' ''paye'', ''payes'', ''paye'', (''payons'', ''payez''), ''payent''
*** '''อนาคตกาล''': ''paierai'', ''paieras'', ''paiera'', ''paierons'', ''paierez'', ''paieront'' '''—หรือ—''' ''payerai'', ''payeras'', ''payera'', ''payerons'', ''payerez'', ''payeront''
*** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''paierais'', ''paierais'', ''paierait'', ''paierions'', ''paieriez'', ''paieraient'' '''—หรือ—''' ''payerais'', ''payerais'', ''payerait'', ''payerions'', ''payeriez'', ''payeraient''
** '''[[มาลาสั่ง]]'''
*** '''รูป ''tu''''': ''paie'' '''—หรือ—''' ''paye''
=== คำกริยาไม่ปรกติ: ''envoyer'' ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} มีการเปลี่ยนแปลงรากศัพท์อย่างไม่เป็นไปตามกฎในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] โดยรากศัพท์รูปอนาคตกาลของคำกริยานี้คือ ''enverr-'' ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr|voir}} มากกว่า ''envoyer'' ส่งผลให้ได้รูปอนาคตกาลเป็น ''j'enverrai'', ''tu enverras'' ฯลฯ และรูป[[มาลาเงื่อนไข]]เป็น ''j'enverrais'', ''tu enverrais'' ฯลฯ
=== คำกริยาปรกติที่มีการสะกดแบบเฉพาะ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-éer'' (ส่วนใหญ่ได้แก่ {{m|fr|créer}}, {{m|fr|recréer}}, {{m|fr|agréer}} และ {{m|fr|béer}}) มีการเรียงลำดับของอักษร "e" หลายตัวที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป โดย[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลเพศหญิงของ {{m|fr||créer}} และ {{m|fr||agréer}} ถือเป็นหนึ่งในคำเพียงไม่กี่คำในภาษาฝรั่งเศสที่มีการเรียงตัวของอักษร "e" ติดกันสามตัว (créée, agréée)
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ier'' มีการออกเสียงตามปกติ (กล่าวคือ สัมผัสคล้องจองกับคำที่ลงท้ายด้วย ''-ie'' เช่น {{m|fr|manie}}) และคงลำดับอักษร "i" สองตัวติดกันที่พบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และมาลาสมมุติ (ซึ่งโดยทั่วไปพบได้น้อยมาก) เอาไว้: ''(que) nous copiions, (que) vous copiiez''
== การผันรูปกลุ่มที่สอง ==
คำกริยาต้นแบบของการผันรูปกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|finir}} การผันรูปนี้มีจุดเด่นคือสระ ''i'' และอาคมสอดแทรก -iss- ในรูปปัจจุบันกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กลุ่มนี้มีคำกริยาไม่ปรกติเพียงคำเดียว และมีอีกหนึ่งคำที่สามารถผันรูปทางเลือกได้
=== การผันรูปพื้นฐาน ===
* '''[[รูปกริยากลาง]]''': รากศัพท์ + ''-ir''
* '''[[รูปกริยาขยาย]]''' (participle)
** '''อดีตกาล''': รากศัพท์ + ''-i''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-issant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-issons'', ''-issez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-issais'', ''-issais'', ''-issait'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': รากศัพท์ + ''-is'', ''-is'', ''-it'', ''-îmes'', ''-îtes'', ''-irent''
** '''อนาคตกาล''': รากศัพท์ + ''-irai'', ''-iras'', ''-ira'', ''-irons'', ''-irez'', ''-iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': รากศัพท์ + ''-irais'', ''-irais'', ''-irait'', ''-irions'', ''-iriez'', ''-iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-isse'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': รากศัพท์ + ''-isse'', ''-isses'', ''-ît'', ''-issions'', ''-issiez'', ''-issent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': รากศัพท์ + ''-is''
** '''รูป ''nous''''': รากศัพท์ + ''-issons''
** '''รูป ''vous''''': รากศัพท์ + ''-issez''
=== กลุ่มคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ที่ไม่ปรกติ ===
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-oir'' โดยทั่วไปถือเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม (ด้านล่าง)
* คำกริยาบางคำที่ลงท้ายด้วย ''-rir'' (เช่น ''offrir'', ''ouvrir'') จะผันรูปในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ราวกับว่าเป็นคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (กล่าวคือ เสมือนเป็น "''offrer''", "''ouvrer''" ฯลฯ):
** '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrons'', ''offrez'', ''offrent''
*** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''offrais'', ''offrais'', ''offrait'', ''offrions'', ''offriez'', ''offraient''
** '''มาลาสมมุติ'''
*** '''ปัจจุบันกาล''': ''offre'', ''offres'', ''offre'', ''offrions'', ''offriez'', ''offrent''
=== คำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' รูปแบบพิเศษ ===
* คำกริยา {{m|fr|fleurir}} ในบางครั้งสามารถผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|florir}} เมื่อมีความหมายว่า “เจริญรุ่งเรือง” ซึ่งปรากฏเป็นระบบในรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า (''je florissais'' ฯลฯ) และรูปกริยาขยายปัจจุบันกาล ({{m|fr|florissant}}) และแม้ว่าจะพบได้น้อยกว่ามาก ก็ยังพบได้ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมด รวมถึงในตัวรูปกริยากลางเองด้วย
* คำกริยา {{m|fr|haïr}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ทุกประการ แต่ยังคงเครื่องหมายไดเอเรซิสไว้ตลอดการผันรูป ยกเว้นในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ซึ่งเขียนโดยไม่มีเครื่องหมายดังกล่าว (''je hais'', ''tu hais'', ''il hait'') และออกเสียงตามนั้นเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ai/}} คำกริยานี้เคยสะกดว่า {{m|fr|hayir}} ในอดีต และรูปมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกัน (haïs, haïs, haït) ยังคงมีการใช้ในระดับภูมิภาค (เช่น ใน[[ภาษาฝรั่งเศสแบบแคนาดา]])
* แม้ว่าคำกริยา {{m|fr|maudire}} จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||finir}} ในรูปอื่น ๆ ทั้งหมด แต่ก็จัดเป็นคำกริยากลุ่มที่สาม เนื่องจากมีรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|maudit}}) ที่ไม่เป็นไปตามกฎ คำกริยากลุ่มที่สามอีกคำหนึ่งที่มักผันรูปตามการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองคือ {{m|fr|bruire}}
== การผันรูปกลุ่มที่สาม ==
{{mainapp|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาในกลุ่มที่สามมีรูปแบบที่หลากหลายและแตกต่างกันอย่างยิ่ง โดยหลายคำมีรูปการผันที่ไม่ครบ, ไม่แน่นอน หรือผันได้หลายแบบ คำกริยากลุ่มนี้สามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ได้ดังนี้:
* คำกริยา {{m|fr|aller}}
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ir'' ซึ่งมีรากศัพท์แปรผัน หรือสูญเสียพยางค์ไปในบางกาล
* คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-re'' (''-ore'', ''-oire'', ''-ire'', ''-ure'') และ ''-oir''
โดยรวมแล้ว คำกริยาเหล่านี้มีจำนวนไม่ถึงสี่ร้อยคำ แต่มีรูปแบบการผันที่แตกต่างกันมากกว่าเจ็ดสิบรูปแบบ ในที่นี้จึงแสดงและอธิบายเฉพาะรูปแบบการผันที่พบบ่อยและสำคัญที่สุดบางส่วนเท่านั้น
=== คำกริยาพิเศษ ===
==== ''être'' ====
เนื่องจากมีประวัติความเป็นมาจากการผสมผสานระหว่างคำกริยา[[ภาษาฝรั่งเศสเก่า]]สองคำที่มีความไม่ปรกติสูง ({{m|fro|estre}} และ {{m|fro|ester}}) คำกริยา {{m|fr|être||เป็น, อยู่, คือ}} จึงมีรูปที่หลากหลาย แปลกแยก และไม่อาจคาดเดาได้
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''été''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''étant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''suis'', ''es'', ''est'', ''sommes'', ''êtes'', ''sont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''étais'', ''étais'', ''était'', ''étions'', ''étiez'', ''étaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fus'', ''fus'', ''fut'', ''fûmes'', ''fûtes'', ''furent''
** '''อนาคตกาล''': ''serai'', ''seras'', ''sera'', ''serons'', ''serez'', ''seront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''serais'', ''serais'', ''serait'', ''serions'', ''seriez'', ''seraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''sois'', ''sois'', ''soit'', ''soyons'', ''soyez'', ''soient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fusse'', ''fusses'', ''fût'', ''fussions'', ''fussiez'', ''fussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''sois''
** '''รูป ''nous''''': ''soyons''
** '''รูป ''vous''''': ''soyez''
==== ''avoir'' ====
{{m|fr|avoir|Avoir|มี}} เป็นคำกริยานุเคราะห์อีกคำหนึ่งที่มีความไม่ปรกติสูงมาก รูปแบบต่าง ๆ ได้กร่อนลงจากการใช้งานบ่อยครั้ง จนกลายมาเป็นรูปปัจจุบัน
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''eu'' (สังเกตการออกเสียงเป็น {{IPAchar|/y/}})
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ayant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''ai'', ''as'', ''a'', ''avons'', ''avez'', ''ont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''avais'', ''avais'', ''avait'', ''avions'', ''aviez'', ''avaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''eus'', ''eus'', ''eut'', ''eûmes'', ''eûtes'', ''eurent''
** '''อนาคตกาล''': ''aurai'', ''auras'', ''aura'', ''aurons'', ''aurez'', ''auront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''aurais'', ''aurais'', ''aurait'', ''aurions'', ''auriez'', ''auraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aie'', ''ais'', ''ait'', ''ayons'', ''ayez'', ''aient''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''eusse'', ''eusses'', ''eût'', ''eussions'', ''eussiez'', ''eussent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''aie''
** '''รูป ''nous''''': ''ayons''
** '''รูป ''vous''''': ''ayez''
==== ''faire'' ====
{{m|fr|faire|Faire|ทำ}} เป็นคำกริยาที่พบได้บ่อยเป็นอันดับสองในภาษาฝรั่งเศส (รองจาก {{m|fr|être}}) และมีความไม่ปรกติอย่างเห็นได้ชัด
พึงสังเกตว่า ''fais-'' ที่มีส่วนลงท้ายตามมา จะออกเสียงด้วยเสียงสระ ''e'' ที่ไม่ออกเสียงตามปรกติ ({{IPAchar|/fəz/}}) ในคำกริยานี้เสมอ
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''fait''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''faisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fais'', ''fais'', ''fait'', ''faisons'' {{IPAchar|/fəzɔ̃/}}, ''faites'', ''font''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''faisais'' {{IPAchar|/fəzɛ/}}, ''faisais'', ''faisait'', ''faisions'', ''faisiez'', ''faisaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''fis'', ''fis'', ''fit'', ''fîmes'', ''fîtes'', ''firent''
** '''อนาคตกาล''': ''ferai'', ''feras'', ''fera'', ''ferons'', ''ferez'', ''feront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''ferais'', ''ferais'', ''ferait'', ''ferions'', ''feriez'', ''feraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''fasse'', ''fasses'', ''fasse'', ''fassions'', ''fassiez'', ''fassent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''fisse'', ''fisses'', ''fît'', ''fissions'', ''fissiez'', ''fissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''fais''
** '''รูป ''nous''''': ''faisons''
** '''รูป ''vous''''': ''faites''
==== ''aller'' ====
เป็นไปได้ว่า {{m|fr|aller}} คือคำกริยาที่มีความไม่ปรกติมากที่สุดในภาษาฝรั่งเศส การผันรูปของคำนี้เกี่ยวข้องกับรากศัพท์ที่แตกต่างกันไม่น้อยกว่าสามชุดซึ่งมาจากรากศัพท์ภาษาละตินที่มีความหมายเหมือนกัน ได้แก่: ''all-''/''aill-'' (จากภาษาละตินยุคปลาย {{m|la|alare}} ซึ่งมาจากภาษาละติน {{m|la|ambulare}}), ''v-'' (จาก {{m|la|vadere}}) และ ''ir-'' (จากภาษาละติน {{m|la|ire}}) นอกเหนือจากนี้ ส่วนลงท้ายส่วนใหญ่จะเป็นไปตามคำกริยาในการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง (''-er'')
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''allé''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''allant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''vais'', ''vas'', ''va'', ''allons'', ''allez'', ''vont''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allais'', ''allais'', ''allait'', ''allions'', ''alliez'', ''allaient''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''allai'', ''allas'', ''alla'', ''allâmes'', ''allâtes'', ''allèrent''
** '''อนาคตกาล''': ''irai'', ''iras'', ''ira'', ''irons'', ''irez'', ''iront''
** '''[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''irais'', ''irais'', ''irait'', ''irions'', ''iriez'', ''iraient''
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''aille'', ''ailles'', ''aille'', ''allions'', ''alliez'', ''aillent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''allasse'', ''allasses'', ''allât'', ''allassions'', ''allassiez'', ''allassent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''va'' (แต่เป็น ''vas-[[y#French|y]]'')
** '''รูป ''nous''''': ''allons''
** '''รูป ''vous''''': ''allez''
=== Rendre และ prendre ===
คำกริยาส่วนใหญ่ที่ลงท้ายด้วย -dre จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} (ข้อยกเว้นสำคัญคือกลุ่มที่ลงท้ายด้วย ''-indre'' และ ''-oudre'') อย่างไรก็ดี {{m|fr|prendre|Prendre}} และคำประสมของคำนี้ มีการผันรูปที่แตกต่างกันอย่างมาก โดยจะคงรูปตัว ''d'' ไว้เฉพาะในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]เท่านั้น
; Rendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''rendu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rendant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rends'', ''rends'', ''rend'', ''rendons'', ''rendez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''rendis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''rendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''rende'', ''rendes'', ''rende'', ''rendions'', ''rendiez'', ''rendent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''rendisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''rends''
** '''รูป ''nous''''': ''rendons''
** '''รูป ''vous''''': ''rendez''
; Prendre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''pris''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prends'', ''prends'', ''prend'', ''prenons'', ''prenez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''pris'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''prendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''prenne'', ''prennes'', ''prenne'', ''prenions'', ''preniez'', ''prennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''prisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''prends''
** '''รูป ''nous''''': ''prenons''
** '''รูป ''vous''''': ''prenez''
=== Tenir และ venir ===
คำกริยาที่สืบมาจาก {{m|fr|tenir}} และ {{m|fr|venir}} รวมกันเป็นกลุ่มคำกริยาหลักที่มีลักษณะเฉพาะคล้ายกับคำกริยาภาษาสเปนหลายคำ เช่น {{m|es|poner}} โดยจะมีตัว ''d'' เพิ่มขึ้นมาในรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]] คำกริยากลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่มีเสียงสระขึ้นจมูกในรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; Tenir
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''tenu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tenant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tiens'', ''tiens'', ''tient'', ''tenons'', ''tenez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tenais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''tins'', ''tins'', ''tint'', ''tînmes'', ''tîntes'', ''tinrent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''tiendrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''tienne'', ''tiennes'', ''tienne'', ''tenions'', ''teniez'', ''tiennent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''tinsse'', ''tinsses'', ''tînt'', ''tinssions'', ''tinssiez'', ''tinssent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''tiens''
** '''รูป ''nous''''': ''tenons''
** '''รูป ''vous''''': ''tenez''
=== Battre และ mettre ===
ในแง่การใช้งานทั่วไปยกเว้นการสะกดคำ {{m|fr|battre}} และคำกริยาอนุพันธ์จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ข้อแตกต่างเพียงอย่างเดียวคือการสะกดคำ เนื่องจากคำดั้งเดิมของภาษาฝรั่งเศสจะไม่ลงท้ายด้วย ''tt'' หรือ ''tts'' ดังนั้นในปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่าสำหรับคำกริยาเหล่านี้จึงเป็น ''bats, bats, bat'' ส่วน {{m|fr|mettre|Mettre}} และกลุ่มคำของคำนี้ก็แสดงการเปลี่ยนแปลงเช่นเดียวกันนี้ แต่จะมีจุดเพิ่มขึ้นมาคือมีรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ที่ขึ้นต้นด้วย ''mi-'':
; Battre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''battu''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''battant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''bats'', ''bats'', ''bat'', ''battons'', ''battez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''battis'', ''battis'', ''battit'', ''battîmes'', ''battîtes'', ''battirent''
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''battrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''batte'', ''battes'', ''batte'', ''battions'', ''battiez'', ''battent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''battisse'', ''battisses'', ''battît'', ''battissions'', ''battissiez'', ''battissent''
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''bats''
** '''รูป ''nous''''': ''battons''
** '''รูป ''vous''''': ''battez''
; Mettre
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''mis''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mettant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mets'', ''mets'', ''met'', ''mettons'', ''mettez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''mettais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''mis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''mettrai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''mette'', ''mettes'', ''mette'', ''mettions'', ''mettiez'', ''mettent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''misse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''mets''
** '''รูป ''nous''''': ''mettons''
** '''รูป ''vous''''': ''mettez''
=== Cuire ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-uire'' เช่น {{m|fr|cuire}}, {{m|fr|conduire}} และ {{m|fr|détruire}} มีการผันรูปดังนี้ โดยมีข้อยกเว้นเพียง {{m|fr|luire}}, {{m|fr|reluire}} และ {{m|fr|nuire}} ซึ่งมีรูปที่เป็นไปได้สองรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และไม่มี ''t'' ในรูปกริยาขยายอดีตกาล และ {{m|fr|bruire}} ซึ่งผันรูปตามคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ ยกเว้นใน[[รูปกริยากลาง]]
; Cuire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''cuit''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuis'', ''cuis'', ''cuit'', ''cuisons'', ''cuisez'', ''cuisent''
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisais'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''cuisis'' ฯลฯ
** '''อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]''': ''cuirai'' ฯลฯ
* '''มาลาสมมุติ'''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''cuise'', ''cuises'' ฯลฯ
** '''อดีตกาลไม่สมบูรณ์''': ''cuisse'' ฯลฯ
* '''[[มาลาสั่ง]]'''
** '''รูป ''tu''''': ''cuis''
** '''รูป ''nous''''': ''cuisons''
** '''รูป ''vous''''': ''cuisez''
; Luire
* '''[[รูปกริยาขยาย]]'''
** '''อดีตกาล''': ''lui''
** '''ปัจจุบันกาล''': ''luisant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** '''อดีตกาลประวัติศาสตร์''': ''luis'' ฯลฯ
{{m|fr||Cuire}} มักผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์ตามแบบเดียวกันนี้โดยเทียบเคียง โดยเฉพาะรูปบุรุษที่สาม พหูพจน์ ''*cuirent'' ซึ่งค่อนข้างพบได้บ่อย
== ต้นกำเนิด ==
ตัวอย่างด้านล่างนี้มาจากคำกริยา {{m|fr|faire||ทำ}} ส่วนลงท้ายบางส่วนในกาลรูปเอกพจน์มีตัว ''-s'' ที่คลาดเคลื่อนตามหลักนิรุกติศาสตร์ ซึ่งไม่เคยปรากฏทั้งในภาษาฝรั่งเศสเก่าหรือภาษาละตินมาก่อน ทว่ามีส่วนลงท้ายเพียงไม่กี่ส่วนที่ไม่คลาดเคลื่อน เช่น ''-is'' (บุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ปัจจุบันกาลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ) ซึ่งมาจากภาษาละตินสามัญ ''*-isciō'' แต่ไม่รวมกรณีของคำกริยาไม่ปรกติอย่าง {{m|fr|mentir}} เนื่องจากตัว -s ในคำว่า ''mens'' ค่อนข้างคลาดเคลื่อน โดยส่วนหนึ่งเกิดจากการรวมกระบวนแบบเข้าด้วยกันภายใต้อิทธิพลของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติ
* [[รูปกริยากลาง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน
:: {{m|la|facere}} → ''faire''
* [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของรูปกริยาเป็นนาม (accusative gerund) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายอนาคตกาล กรรมวาจก
:: {{m|la|faciendum}} → ''faisant''
* [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกรรมการกของสุพินัม (accusative supine) ในภาษาละติน ซึ่งมาจากรูปกริยาขยายสมบูรณ์กาล กรรมวาจก
:: {{m|la|factum}} → ''fait''
* ปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciō}} → ''fais''
:: {{m|la|facis}} → ''fais''
:: {{m|la|facit}} → ''fait''
:: {{m|la|facimus}} → ''faisons''<sup>1</sup>
:: {{m|la|facitis}} → ''faites''
:: {{m|la|faciunt}} → ''font''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciēbam}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbās}} → ''faisais''
:: {{m|la|faciēbat}} → ''faisait''
:: {{m|la|faciēbāmus}} → ''faisions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbātis}} → ''faisiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciēbant}} → ''faisaient''
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ มีต้นกำเนิดมาจากรูปสมบูรณ์กาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcistī}} → ''fis''
:: {{m|la|fēcit}} → ''fit''
:: {{m|la|fēcimus}} → ''fîmes''
:: {{m|la|fēcistis}} → ''fîtes''
:: {{m|la|fēcērunt}} → ''firent''
* รูปอนาคตกาล มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า กรรตุวาจก ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|habeō}} → ''ferai''
::::: + {{m|la|habēs}} → ''feras''
::::: + {{m|la|habet}} → ''fera''
::::: + {{m|la|habēmus}} → ''ferons''<sup>1</sup><sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habētis}} → ''ferez''<sup>4</sup>
::::: + {{m|la|habent}} → ''feront''
* [[มาลาเงื่อนไข]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปกริยากลางปัจจุบันกาล กรรตุวาจก ของภาษาละติน รวมกับส่วนลงท้ายที่มีลักษณะคล้ายอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า ซึ่งสืบทอดการใช้งานแบบเดิมที่ใช้ร่วมกับรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ {{m|la|habeō}}<sup>3</sup><sup>4</sup>
:: {{m|la|facere}} + {{m|la|-ēbam}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbās}} → ''ferais''
::::: + {{m|la|-ēbat}} → ''ferait''
::::: + {{m|la|-ēbāmus}} → ''ferions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbātis}} → ''feriez''<sup>2</sup>
::::: + {{m|la|-ēbant}} → ''feraient''
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|faciam}} → ''fasse''
:: {{m|la|facias}} → ''fasses''
:: {{m|la|faciat}} → ''fasse''
:: {{m|la|faciāmus}} → ''fassions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|faciātis}} → ''fassiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|faciant}} → ''fassent''
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ มีต้นกำเนิดมาจากรูปอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาสมมุติ กรรตุวาจก ในภาษาละติน
:: {{m|la|fēcissem}} → ''fisse''
:: {{m|la|fēcissēs}} → ''fisses''
:: {{m|la|fēcisset}} → ''fît''
:: {{m|la|fēcissēmus}} → ''fissions''<sup>1</sup><sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissētis}} → ''fissiez''<sup>2</sup>
:: {{m|la|fēcissent}} → ''fissent''
* [[มาลาสั่ง]] มีต้นกำเนิดมาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาสั่ง กรรตุวาจก ในภาษาละติน ส่วนรูปที่ขาดหายไป (บุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ และบุรุษที่สอง พหูพจน์) ได้มาจากรูปปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า หรือรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติในคำกริยาบางคำ (ดูเพิ่มเติมที่ [[#หมายเหตุทั่วไป|§ หมายเหตุทั่วไป]])
:: {{m|la|face}} → ''fais''
'''หมายเหตุ:'''
# ส่วนลงท้ายบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ {{m|fr|-ons}} มีแนวโน้มว่ามาจากปัจจัยภาษาแฟรงก์ ({{w|th:ภาษาแฟรงก์|Frankish}}) ''*-ōmês'', ''*-umês''
# ปัจจัย ''-ions'' และ ''-iez'' มีต้นกำเนิดมาจากภาษาแฟรงก์ ''*-ōmês'' และภาษาละติน ''-ātis'' ซึ่งเติมเข้ากับปัจจัยฐาน e (e-stem suffixes) โดยตรง (เช่น ในรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ) หรือเกิดจากการนำกระบวนแบบของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-iō'' มาใช้ตามนัยของรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์
# รากศัพท์รูปอนาคตกาลอาจเกิดจากการเทียบเคียงกับรูปอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าในภาษาละติน (''vêneram hábeō'' → ภาษาฝรั่งเศสเก่า ''vendrai'' → {{m|fr|viendrai}}) ยกเว้นในกรณีที่รากศัพท์ของอดีตกาลอภิสมบูรณ์มี ''-x-'' หรือ ''-s-'' จะใช้รากศัพท์รูปกริยากลางเสมอ กาลอดีตอภิสมบูรณ์เคยได้รับการสืบทอดมาเป็นอดีตกาลอภิสมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าในช่วงต้นของภาษาฝรั่งเศสเก่า
# ส่วนลงท้ายทั้งหมดของมาลาเงื่อนไข รวมถึงส่วนลงท้ายรูปอนาคตกาลของบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ (ไม่นับรวมรากศัพท์ที่มี ''-r-'') ล้วนมาจากรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าที่สอดคล้องกันตามลำดับ หรือเกิดจากการกร่อนเสียงของรูปที่เก่ากว่าอย่าง ''*feravais'', ''*feravais'', ''*feravait'', ... (มาลาเงื่อนไข) และ ''*feravons'', ''*feravez'' (อนาคตกาล) ซึ่งในทั้งสองกรณี ส่วนลงท้ายจะมีความคล้ายคลึงกับส่วนลงท้ายที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้เสมอ
== ความลังเลและความแปรผัน ==
:''สำหรับความลังเลอื่น ๆ ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]''
* ในการปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 มีคำแนะนำให้เขียนคำกริยา {{m|fr|receler}} และ {{m|fr|assener}} โดยใส่เครื่องหมายกำกับเสียงเป็น {{m|fr|recéler}} และ {{m|fr|asséner}} ซึ่งอาจส่งผลต่อการผันรูปของคำกริยาเหล่านี้
* คำกริยา {{m|fr|faillir}} ตามประเพณีนิยมแต่เดิมมีการผันรูปคล้ายกับ {{m|fr|falloir}} (ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นรูปแปรของคำนี้) ในปัจจุบัน โดยทั่วไปมักผันรูปเหมือน {{m|fr|finir}} หรือ {{m|fr||[[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Assaillir and related verbs|assaillir]]}} แม้ว่าการใช้งานในวรรณกรรมจะยังคงพบรูปเดิมอยู่บ้างเป็นครั้งคราว:
** ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า: je faus, tu faus, il faut
** อนาคตกาลและอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า: ''faudr-'' + ส่วนลงท้ายของการผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง
* {{l|fr|chauvir|''Chauvir''}} เป็นคำกริยาที่ไม่ค่อยพบบ่อย ซึ่งการใช้งานมีความลังเลระหว่างการผันรูปตาม {{m|fr||finir}} (ซึ่งผู้รู้สายอนุรักษนิยมปฏิเสธ) กับการผันรูปตาม {{m|fr|offrir}} (ยกเว้น[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่ลงท้ายด้วย ''-i'' เสมอ)
* ไวยากรณ์ตามประเพณีนิยมถือว่า การผันรูปของ {{m|fr|saillir}} จะผันรูปตามคำกริยากลุ่มที่สองหรือผันตาม {{m|fr|assaillir}} นั้นขึ้นอยู่กับความหมาย แต่ในทางปฏิบัตินั้นมีความลังเลและมีแนวโน้มที่จะใช้การผันรูปตามแบบ {{m|fr||assaillir}} เสมอ
== คำกริยาช่วย ==
{{mainapp|คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาส่วนใหญ่ในภาษาฝรั่งเศสจะผันรูปโดยใช้คำกริยาช่วย {{m|fr||avoir}} กฎตามประเพณีนิยมเพื่อระบุว่าคำกริยาใดใช้ {{m|fr||être}} นั้นระบุไว้ว่าเป็น "คำกริยาในรูปสรรพนาม (pronominal form), คำกริยาแสดงการเคลื่อนไหว และคำกริยาแสดงความเปลี่ยนแปลง" อย่างไรก็ตาม เกณฑ์ข้อที่สองและสาม แม้ว่าจะครอบคลุมคำกริยาส่วนใหญ่ที่ใช้ {{m|fr||être}} โดยสิ้นเชิงหรือบ่อยที่สุด แต่ก็ไม่สามารถใช้ได้กับคำกริยาอื่น ๆ อีกหลายคำที่มีเพียง {{m|fr||avoir}} เท่านั้นเป็นคำกริยาช่วยที่ใช้ได้หรือนิยมใช้ นอกจากนี้ ความหมายที่เจาะจงอาจส่งผลต่อการเลือกใช้คำกริยาช่วย กล่าวคือ คำกริยาที่ใช้เป็น[[สกรรมกริยา|สกรรม]]จะไม่ใช้ {{m|fr||être}}
คำกริยาต่อไปนี้จะใช้ {{m|fr|être}} เสมอเมื่อใช้เป็นอกรรม:
* {{l|fr|advenir}}
* {{l|fr|aller}}
* {{l|fr|arriver}}
* {{l|fr|décéder}}
* {{l|fr|devenir}} (และ {{m|fr|redevenir}})
* {{l|fr|échoir}}
* {{l|fr|entrer}} (และ {{m|fr|rentrer}})
* {{l|fr|intervenir}}
* {{l|fr|mourir}}
* {{l|fr|naître}} (และ {{m|fr|renaître}})
* {{l|fr|partir}} (และ {{m|fr|repartir}})
* {{l|fr|parvenir}}
* {{l|fr|provenir}}
* {{l|fr|retourner}}
* {{l|fr|sortir}} (และ {{m|fr|ressortir}})
* {{l|fr|survenir}}
* {{l|fr|tomber}} (และ {{m|fr|retomber}})
* {{l|fr|venir}} (และ {{m|fr|revenir}})
นอกจากนี้ คำกริยาต่อไปนี้โดยปรกติจะผันรูปโดยใช้ {{m|fr|être}} แต่จะใช้ {{m|fr|avoir}} เมื่อใช้เป็นสกรรม:
* {{l|fr|descendre}} (และ {{m|fr|redescendre}})
* {{l|fr|monter}} (และ {{m|fr|remonter}})
* {{l|fr|passer}} (และ {{m|fr|repasser}})
* {{l|fr|sortir}} (และ {{m|fr|ressortir}})
== ดูเพิ่ม ==
* [[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้มาลาสมมุติ]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยา]]
[[หมวดหมู่:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส| ]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส]]
lsnneh0as96vplybw9jqq5u3phi1a80
คุยกับผู้ใช้:Estoppel
3
1083642
5776094
2764195
2026-10-29T17:12:33Z
Neriah
12116
Neriah ย้ายหน้า [[คุยกับผู้ใช้:Bruhpedia]] ไปยัง [[คุยกับผู้ใช้:Estoppel]]: ย้ายหน้าอัตโนมัติขณะเปลี่ยนชื่อผู้ใช้ "[[Special:CentralAuth/Bruhpedia|Bruhpedia]]" เป็น "[[Special:CentralAuth/Estoppel|Estoppel]]"
2764195
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|realName=|name=Bruhpedia}}
-- [[ผู้ใช้:New user message|New user message]] ([[คุยกับผู้ใช้:New user message|คุย]]) 06:09, 28 กุมภาพันธ์ 2568 (+07)
fj4y8o635n5dc7dzvcopo9v510kyczk
fixed phrase
0
1993764
5776144
5134771
2026-10-30T05:18:01Z
Octahedron80
267
/* ภาษาอังกฤษ */
5776144
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
=== คำนาม ===
{{en-noun}}
# {{synonym of|en|set phrase}}
h65l0nrvqw00d85dza9nlbynayb5u8t
酸素
0
2296523
5776171
5629761
2026-10-30T11:53:05Z
InternetArchiveBot
12208
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
5776171
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาจีน ==
{{zh-forms}}
=== การออกเสียง ===
{{zh-pron
|m=suānsù
|mn=tw:sng-sò͘/twv:sàng-sò͘/twv:sàng-soh
|mn_note=sàng-sò͘ & sàng-soh - derived from Japanese reading, referring to oxygen masks
|cat=n
}}
=== คำนาม ===
{{head|zh|คำนาม}}
# {{lb|zh|dated|หรือ|Taiwanese Hokkien}} [[ออกซิเจน]]
#* {{zh-x|酸素 和 水素 造成 的 純一---無-雜 的 水,這樣 的 東西{xi},如果 是 有 生命 的 自然界 中,是 不存在 的。||MSC|ref='''1924''', {{lang|zh|出了象牙之塔}}, original title {{lang|ja|象牙の塔を出て}} (''Depart from the Ivory Tower''), by {{w|Kuriyagawa Hakuson|{{smallcaps|Kuriyagawa}} Hakuson}}, transl. {{w|Lu Xun}}}}
#* {{zh-x|卵白{pe̍h}質,伊 ê 成分 是 炭{Thàn}素,^水素,'''^酸素''',窒{Chek}素,伊 ê 路用 是 會{ōe} hō͘ 人 ê 身軀 得{tit}著[着] 勢{sè}力{le̍k},也 是 hō͘ 細胞 加{ke}添 新 %ê。|Protein: its composition is carbon, hydrogen, '''oxygen''' and nitrogen; it is used to give energy to the human body and to regenerate cells.|TW|ref='''1926''', {{lang|zh|張基全}} (Tiuⁿ Ki-chôan), [http://210.240.194.97/nmtl/dadwt/thak.asp?id=513&kw=%B2%BF%AF%C0 {{lang|zh|酒佮健康}} (Chiú kap Kiān-khong)]}}
# {{lb|zh|Taiwanese Hokkien}} [[หน้ากากออกซิเจน]]
#* {{zh-x|方{Png} 耀{Iāu}~乾[乾]{khiân} 看~著 病房 內底 鬥 '''sàng-sòo''' 的 阿母{bú},想~著 伊 細漢 時 的 願望,一{it}定 有{ū} 真 濟{chē} 感觸;……|While looking at his mother wearing an '''oxygen mask''' in the hospital room, [[:w:zh:方耀乾|Png Iau-khian]] (Fang Yaoqian) thought of her childhood dreams, and he must have had so many feelings; ...|ref='''2008''', 陳佩如, [http://paperupload.nttu.edu.tw/download.php?sn=1031 方耀乾台語詩研究:1997-2008]|MN}}
==== คำพ้องความ ====
* {{s|ออกซิเจน}} {{zh-l|氧}}
=== อ้างอิง ===
* {{R:nan:tdj|54913|v=1|p=773}}
{{C|zh|ธาตุเคมี}}
== ภาษาญี่ปุ่น ==
{{ja-kanjitab|さん|そ|yomi=on}}
{{elements|ja|O|{{ja-r|窒%素|ちっ%そ}}|N|{{ja-r|フッ素|フッそ}}|F|sort=すいそ}}
{{swp|lang=ja}}
=== รากศัพท์ ===
จาก{{affix|ja|sort=さんそ|酸|素|tr1=san|t1=[[กรด]]|tr2=so|t2=[[ธาตุ]]}}, {{cal|ja|nl|nocap=1|zuurstof|lit=[[sourstuff]]}}; เทียบ{{cog|de|Sauerstoff}}, {{cog|lb|Sauerstoff}}, {{cog|id|zat asam}}; {{coinage|ja|alt=อูดางาวะ โยอัน|อูดางาวะ โยอัน|in=1834|nat=ญี่ปุ่น|occ=นักวิทยาศาสตร์}} ในหนังสือของเขา [https://web.archive.org/web/20250213030807/https://www.wul.waseda.ac.jp/kotenseki/html/ya09/ya09_00857_0037/index.html 遠西医方名物考補遺] ([http://archive.wul.waseda.ac.jp/kosho/ya09/ya09_00857/ya09_00857_0043/ya09_00857_0043_p0023.jpg “酸素”])
=== การออกเสียง ===
{{ja-pron|acc=1|さんそ}}
=== คำนาม ===
{{ja-noun|さんそ}}
# [[ออกซิเจน]] {{gl|ธาตุ}}
# ออกซิเจน {{gl|โมเลกุล}}
==== ลูกคำ ====
{{col2|ja
|{{ja-r|酸%素%気|さん%そ%き|oxygen [[gas]]}}
|{{ja-r|酸%素 を 送り込む|さん%そ を おくりこむ|[[oxygenate]]}}
|{{ja-r|酸%素%酸|さん%そ%さん|oxoacid}}
|{{ja-r|酸%素 吸%入|さん%そ きゅう%にゅう|oxygen inhalation}}
|{{ja-r|酸%素 供%給|さん%そ きょう%きゅう|oxygen supply}}
|{{ja-r|酸%素 欠%乏|さん%そ けつ%ぼう|oxygen deficiency}}
|{{ja-r|酸%素 テント|さん%そ テント|oxygen tent}}
|{{ja-r|酸%素 マスク|さん%そ マスク|oxygen mask}}
|{{ja-r|酸%素 添%加 酵%素|さん%そ てん%か こう%そ|oxygenase}}
|{{ja-r|酸%素アセチレン炎|さん%そ-アセチレン-えん|oxyacetylene flame}}
|{{ja-r|重%酸%素|じゅう%さん%そ|heavy oxygen}}
|{{ja-r|低%酸%素%脳%症|てい%さん%そ%-のう%しょう|hypoxic encephalopathy}}
|{{ja-r|圧%縮 酸%素|あっ%しゅく さん%そ|compressed oxygen}}
|{{ja-r|液%体 酸%素|えき%たい さん%そ|liquid oxygen}}
|{{ja-r|活%性 酸%素|かっ%せい さん%そ|reactive oxygen}}
|{{ja-r|溶%存 酸%素|よう%ぞん さん%そ|dissolved oxygen}}
|{{ja-r|高%圧 酸%素 室|こう%あつ さん%そ しつ|hyperbaric oxygen chamber}}
|{{ja-r|高%圧 酸%素 療%法|こう%あつ さん%そ りょう%ほう|hyperbaric oxygen therapy}}
|{{ja-r|化%学%的 酸%素 要%求%量|か%がく%てき さん%そ よう%きゅう%りょう|chemical oxygen demand}}
|{{ja-r|生%物%化%学%的 酸%素 要%求%量|せい%ぶつ%-か%がく%てき さん%そ よう%きゅう%りょう|biochemical oxygen demand}}
}}
==== คำสืบทอด ====
* {{desc|bor=y|ko|산소}}
* {{desc|bor=y|nan|酸素|tr=sng-sò͘}}
=== ดูเพิ่ม ===
* {{ja-r|酸%化|さん%か|gloss=[[ออกซิเดชัน]]}}
=== อ้างอิง ===
* {{R:Kanjipedia Kotoba|0002668000}}
9f30w34vgncmszf9el3mk08u7y4svdp
ภาคผนวก:คำกริยาภาษาอิตาลี
100
2359085
5776162
5771026
2026-10-30T11:04:18Z
Octahedron80
267
5776162
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:Italian verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาอิตาลี}}
[[การผันรูป]][[คำกริยา]]ภาษาอิตาลีเป็นหนึ่งในขอบข่ายไวยากรณ์ภาษาอิตาลีที่มีความซับซ้อนมากที่สุดสำหรับผู้พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ อันเนื่องมาจากระดับ[[การผันคำ]]ที่ค่อนข้างสูง
การผันรูปคำกริยาภาษาอิตาลีแบ่งออกเป็นสี่มาลาจำกัด (finite mood) ได้แก่ [[มาลาบอกเล่า]], [[มาลาเงื่อนไข]], [[มาลาสมมุติ]] และ[[มาลาสั่ง]] ร่วมกับรูปไม่จำกัด (non-finite form) อีกจำนวนหนึ่ง
การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาโปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir''), ภาษาฝรั่งเศส (''-er'', ''-ir'', ''-re''), ภาษาสเปน (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== รูปไม่จำกัด ==
คำกริยาแต่ละคำจะมี[[รูปกริยากลาง]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยากลางอดีตกาล, [[รูปกริยาเป็นนาม]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล (ซึ่งหน้าที่ค่อนข้างแตกต่างอย่างมากจากกริยานามในไวยากรณ์ภาษาอังกฤษ), [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล และรูปกริยาขยายอดีตกาล ซึ่งสามารถผันรูปตามพจน์และเพศต่อไปได้อีก
* รูปกริยากลางปัจจุบันกาล: {{m|it|parlare||พูด}}
* รูปกริยากลางอดีตกาล: {{m|it||avere parlato|ได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล: {{m|it|parlando||การพูด; ขณะที่/โดยการพูด}}
* รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล: {{m|it||avendo parlato|การได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล: {{m|it|parlante||ที่กำลังพูด; ซึ่งพูด}}
* รูปกริยาขยายอดีตกาล: {{m|it|parlato||ที่ถูกพูด; ที่ได้พูดแล้ว}}
== รูปจำกัด ==
รูปจำกัดจัดกลุ่มออกเป็น "กาลสามัญ" ที่แตกต่างกันเจ็ดกาล (ในความหมายทั่วไปของ "[[กาล]]" ที่สื่อถึงเวลาเฉพาะและมาลาเฉพาะ แม้ว่าตำราไวยากรณ์สมัยใหม่ส่วนใหญ่จะถือว่ารูปเหล่านี้จำนวนมากเป็นผลลัพธ์ร่วมกันของกาลและการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ ([[aspect]])) และ "กาลสมบูรณ์" อีกเจ็ดกาล
กาลสมบูรณ์ใช้[[คำกริยาช่วย]] {{m|it|avere}} หรือ {{m|it|essere}} ร่วมกับรูปกริยาขยายอดีตกาล
รูปประสมอื่น ๆ เช่น กาลต่อเนื่อง (progressive tenses) ไม่ถือว่าเป็นกาลในการผันรูปคำกริยาอย่างเป็นทางการ แต่จัดเป็น {{m|it|perifrasi|t=[[โครงสร้างคำขยาย]]}} (periphrasis)
=== คำสรรพนาม ===
แต่ละ "กาล" จำกัดจะผันรูปตาม[[บุรุษ]]และ[[พจน์]]ของประธาน
รูปกรรตุการกของคำสรรพนามภาษาอิตาลีมักทำหน้าที่เป็น[[ประธาน]]ของคำกริยาเหล่านั้น
อย่างไรก็ดี บ่อยครั้งที่รูปของคำกริยาจะแสดงบุรุษและพจน์ของประธานอย่างชัดเจนอยู่แล้ว
ดังนั้น จึงมักละคำสรรพนามประธานออกไปโดยสิ้นเชิง ยกเว้นเมื่อใช้เพื่อความกระจ่าง ชัดแจ้ง เพื่อการเน้นย้ำ หรือเพื่อการแสดงความตรงกันข้าม:
* ละไว้ในฐานที่เข้าใจ: {{m|it||Sono italiano.|[ฉัน]เป็นคนอิตาลี}}
* แสดงความกระจ่างหรือเน้นย้ำ: {{m|it||'''Lui''' è portoghese, mentre '''io''' sono italiano.|'''เขา'''เป็นคนโปรตุเกส ในขณะที่'''ฉัน'''เป็นคนอิตาลี}}
สำหรับเจ้าของภาษาโดยส่วนใหญ่แล้ว การใช้คำสรรพนามเหล่านี้โดยไม่จำเป็นมักฟังดูเหมือนภาษาต่างชาติอย่างยิ่ง ดังนั้น ประโยคอย่าง "Io mi svegliai, io mi lavai i denti ed io mi vestii" (ฉันตื่นนอน ฉันแปรงฟัน และฉันแต่งตัว) จึงฟังดูแปลกประหลาดมากในสำเนียงถิ่นส่วนใหญ่ ซึ่งคำว่า "io" คำแรกน่าจะถูกละไว้ในกรณีส่วนใหญ่ และอีกสองคำที่เหลือนั้นแทบจะไม่เคยใช้เลยเว้นแต่จะเจตนาให้เกิดผลในเชิงขบขัน
อย่างไรก็ตาม มีบางกรณีที่มีการเปรียบเทียบความตรงกันข้ามซึ่งทำให้จำเป็นต้องมีคำสรรพนามอย่างยิ่ง
ตัวอย่างเช่น เมื่อแจกแจงหรือแนะนำบุคคลหลายคน แต่ละคนต้องใช้คำสรรพนาม (หรือคำชี้เฉพาะอื่น) เพื่อแยกบุคคลนั้นออกจากคนอื่น ๆ
ดังนั้น ในประโยคอย่าง "Lei si chiama Maria; io (mi chiamo) Giuseppe" (เธอชื่อมาเรีย ส่วนฉัน (ชื่อ) จูเซปเป) คำว่า "io" นั้นไม่สามารถละได้เว้นแต่จะมีการเปลี่ยนหัวข้อสนทนาอย่างกะทันหัน
โดยปรกติแล้วไม่สามารถละคำสรรพนามได้ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลหรืออดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ เนื่องจากคำกริยาจำนวนมากผันรูปเหมือนกัน
=== มาลาบอกเล่า ===
มาลาบอกเล่ามีทั้งรูปกาลสามัญ รวมถึงรูปกาลสมบูรณ์และกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกัน เช่นเดียวกับในภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลเหล่านั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
==== กาลสามัญ ====
มาลาบอกเล่าในภาษาอิตาลีมี "กาลสามัญ" สี่กาล
ซึ่งต่างจากภาษาอังกฤษที่มีรูปอดีตกาลเพียงรูปเดียว ภาษาอิตาลีจะแยกความแตกต่างระหว่างลักษณะอาการไม่สมบูรณ์ (imperfect aspect) และลักษณะอาการอดีต (past aspect)
กาลไม่สมบูรณ์ใช้อธิบายเหตุการณ์ในอดีต ในขณะที่อดีตกาลประวัติศาสตร์ (past historic) ใช้อธิบายบริบทหรือเหตุการณ์ในอดีตอันยาวนาน
ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะถือว่ารูปกาลไม่สมบูรณ์และรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์เป็นคนละกาลกัน โดยมีลักษณะอาการที่ควบคุมโดยคำกริยาช่วย
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|[[indicativo presente|presente]]}}) เช่น: {{m|it|parlo||ฉันพูด, ฉันกำลังพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลต่อเนื่อง หรือ อดีตกาล ({{m|it|[[indicativo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: {{m|it|parlavo||ฉันพูดแล้ว, ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ หรือ อดีตกาลไกล ({{m|it|passato remoto}}) เช่น: {{m|it|parlai||ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตอันยาวนาน)}}
* อนาคตกาล ({{m|it|futuro semplice}}) เช่น: {{m|it|parlerò||ฉันจะพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
กาลสมบูรณ์ในภาษาอิตาลีสร้างขึ้นเสมอด้วย {{m|it|avere||(คำกริยาช่วย) มี/ได้...}} ตามด้วยรูปเพศชายเอกพจน์ของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม หรือ {{m|it|essere||(คำกริยาช่วย) เป็น/อยู่/คือ}} ตามด้วยรูปใดรูปหนึ่งของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม:
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์ หรือ อดีตกาลใกล้ ({{m|it|passato prossimo}}) เช่น: {{m|it||ho parlato|ฉันได้พูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์ หรือ กาลอดีตกาลอภิสมบูรณ์ ({{m|it|trapassato prossimo}} หรือ {{m|it|piuccheperfetto}}) เช่น: {{m|it||avevo parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตก่อนอีกเหตุการณ์หนึ่ง)}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลก่อนหน้า ({{m|it|trapassato remoto}}) เช่น: {{m|it||ebbi parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ก่อนหรือหลังอีกเหตุการณ์หนึ่งเพียงเล็กน้อย)}}
* อนาคตกาลสมบูรณ์ ({{m|it|futuro anteriore}}) เช่น: {{m|it||avrò parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
คล้ายกับภาษาอังกฤษ ภาษาอิตาลีใช้คำกริยาเชื่อม (copula)—{{m|it|stare||อยู่}}—หรือ—{{m|it|essere||เป็น/อยู่/คือ}}—ร่วมกับรูปกริยาเป็นนามเพื่อแสดงการกระทำที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง:
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่อง ({{m|it|presente progressivo}}) เช่น: {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|passato progressivo}}) เช่น: {{m|it||stavo parlando|ฉันกำลังพูดอยู่ (ในอดีต)}}
* อนาคตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|futuro progressivo}}) เช่น: {{m|it||starò parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
หมายเหตุ: ในรูปกาลต่อเนื่อง กาลไม่สมบูรณ์และกาลอดีตจะถูกหลอมรวมเข้าเป็นกาลเดียว
การจำแนกระหว่างการกระทำที่เป็นนิสัยกับการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบันมีความเข้มงวดน้อยกว่าในภาษาอังกฤษ:
* {{m|it|parlo||ฉันพูด}} (การกระทำที่เป็นนิสัยหรือการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
* {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}} (เน้นย้ำถึงการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
=== มาลาเงื่อนไข ===
มาลาเงื่อนไขมีเพียงรูปกาลสามัญ รูปกาลสมบูรณ์ และรูปกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกันเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลนั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|condizionale presente}}) เช่น: {{m|it|parlerei||ฉันน่าจะพูด/ฉันคงจะพูด}}
* กาลสมบูรณ์ ({{m|it|condizionale passato}}) เช่น: {{m|it||avrei parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
* กาลต่อเนื่อง ({{m|it|[[presente progressivo|condizionale progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||starei parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
=== มาลาสมมุติ ===
มาลาสมมุติมักใช้บ่อยที่สุดเพื่อแสดงความเห็น ความปรารถนา ความสงสัย อารมณ์ความรู้สึก หรือการประเมินของผู้พูด (หรือผู้เขียน) เกี่ยวกับความไม่น่าจะเป็นไปได้ของเหตุการณ์สมมุติ
อย่างไรก็ตาม ยังมีสถานการณ์อื่น ๆ อีกมากมายที่มีการใช้มาลานี้
==== กาลสามัญ ====
* ปัจจุบันกาลสมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo presente|presente]]}}) เช่น: ''Loro vogliono che io'' {{m|it|parli||พวกเขาต้องการให้ฉันพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: ''Se io'' {{m|it|parlassi||ถ้าหากฉันพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo passato|passato]]}}) เช่น: {{m|it||Penso che lui abbia parlato|ฉันคิดว่าเขาพูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo trapassato|trapassato]]}}) เช่น: {{m|it||Se io avessi parlato|ถ้าหากฉันได้พูดไปแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่องสมมุติ ({{m|it|[[presente progressivo|congiuntivo presente progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||Credo stia parlando|ฉันคิดว่าเขากำลังพูดอยู่}}; {{m|it||Gli raccomanderei che stia partendo adesso|ฉันจะแนะนำเขาว่าเขาควรจะกำลังออกเดินทางได้แล้วในตอนนี้}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ต่อเนื่องสมมุติ (''congiuntivo passato progressivo'') เช่น: {{m|it||Se io stessi parlando|ถ้าหากฉันกำลังพูดอยู่}}
=== มาลาสั่ง ===
หากกล่าวตามหลักไวยากรณ์อย่างเคร่งครัดแล้ว ภาษาอิตาลีมีรูปมาลาสั่งเฉพาะสำหรับบุรุษที่สอง (ทั้งเอกพจน์และพหูพจน์) เท่านั้น สำหรับบุรุษอื่น ๆ ทั้งหมด จะใช้รูปมาลาสมมุติที่สอดคล้องกันแทน มาลาสั่งครอบคลุม 5 บุรุษ ได้แก่:
# บุรุษที่สอง เอกพจน์
#:* รูปเชิงบวก (ยืนยัน): คำกริยากลุ่ม {{m|it|-are}}: เหมือนกับบุรุษที่สามเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า; คำกริยากลุ่ม {{m|it|-ere}} หรือ {{m|it|-ire}}: เหมือนกับบุรุษที่สองเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
#:* รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ): {{m|it|non}} + รูปกริยากลาง
# บุรุษที่สอง พหูพจน์: เหมือนกับบุรุษที่สองพหูพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
==== รูปเชิงบวก (ยืนยัน) ====
* ''Parla!'' — “จงพูด!” (เอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Parli!'' — “จงพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Parliamo!'' — “พวกเราพูดกันเถอะ!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Parlate!'' — “พวกเจ้าจงพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Parlino!'' — “พวกท่านจงพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''elli, elle, essi, esse''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
==== รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ) ====
* ''Non parlare!'' — “อย่าพูด!” (รูปกริยากลางเชิงปฏิเสธ ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Non parli!'' — “กรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Non parliamo!'' — “พวกเราอย่าพูดกันเลย!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Non parlate!'' — “พวกเจ้าอย่าพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Non parlino!'' — “พวกท่านกรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ elli, elle, essi, esse; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองพหูพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
== คำสรรพนามกรรม ==
[[แม่แบบ:คำบุรุษสรรพนามภาษาอิตาลี|คำสรรพนามกรรม]]สามารถวางไว้หลังรูปกริยากลาง รูปกริยาเป็นนาม และมาลาสั่งบุรุษที่สองเอกพจน์ (สำหรับคำกริยาบางคำ มาลาสั่งที่อยู่หลังคำกริยาจะกลายเป็นรูปปัจจัยท้ายแนบหรือเอ็นคลิติก (enclitic) ซึ่งเป็นชนิดหนึ่งของปัจจัย อย่างไรก็ตาม ผู้พูดภาษาอิตาลีไม่ได้มองว่ารูปเอ็นคลิติกเป็นปัจจัยทุกคน) หรือวางไว้หน้ารูปใด ๆ ก็ได้
มีข้อยกเว้นในทางกวีนิพนธ์เพื่อการฉันทลักษณ์
คำสรรพนามมีลักษณะแบบ[[ภาษาคำติดต่อ|คำติดต่อ]] โดยมีการเปลี่ยนแปลงทางสัทศาสตร์ดังต่อไปนี้:
*ถ้า {{m|it|mi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|me}}
*ถ้า {{m|it|ti}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|te}}
*ถ้า {{m|it|gli}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|loro}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะรวมเข้าด้วยกันกลายเป็น {{m|it|glielo}}, {{m|it|gliela}} ฯลฯ
*ถ้า {{m|it|ci}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ce}}
*ถ้า {{m|it|vi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ve}}
*ถ้า {{m|it|si}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|se}}
8stgnomsjtgs5z4tuqzoggrcq8migbf
5776163
5776162
2026-10-30T11:08:07Z
Octahedron80
267
5776163
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:Italian verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาอิตาลี}}
[[การผันรูป]][[คำกริยา]]ภาษาอิตาลีเป็นหนึ่งในขอบข่ายไวยากรณ์ภาษาอิตาลีที่มีความซับซ้อนมากที่สุดสำหรับผู้พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ อันเนื่องมาจากระดับ[[การผันคำ]]ที่ค่อนข้างสูง
การผันรูปคำกริยาภาษาอิตาลีแบ่งออกเป็นสี่มาลาจำกัด (finite mood) ได้แก่ [[มาลาบอกเล่า]], [[มาลาเงื่อนไข]], [[มาลาสมมุติ]] และ[[มาลาสั่ง]] ร่วมกับรูปไม่จำกัด (non-finite form) อีกจำนวนหนึ่ง
การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาโปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir''), ภาษาฝรั่งเศส (''-er'', ''-ir'', ''-re''), ภาษาสเปน (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== รูปไม่จำกัด ==
คำกริยาแต่ละคำจะมี[[รูปกริยากลาง]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยากลางอดีตกาล, [[รูปกริยาเป็นนาม]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล (ซึ่งหน้าที่ค่อนข้างแตกต่างอย่างมากจากกริยานามในไวยากรณ์ภาษาอังกฤษ), [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล และรูปกริยาขยายอดีตกาล ซึ่งสามารถผันรูปตามพจน์และเพศต่อไปได้อีก
* รูปกริยากลางปัจจุบันกาล: {{m|it|parlare||พูด}}
* รูปกริยากลางอดีตกาล: {{m|it||avere parlato|ได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล: {{m|it|parlando||การพูด; ขณะที่/โดยการพูด}}
* รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล: {{m|it||avendo parlato|การได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล: {{m|it|parlante||ที่กำลังพูด; ซึ่งพูด}}
* รูปกริยาขยายอดีตกาล: {{m|it|parlato||ที่ถูกพูด; ที่ได้พูดแล้ว}}
== รูปจำกัด ==
รูปจำกัดจัดกลุ่มออกเป็น "กาลสามัญ" ที่แตกต่างกันเจ็ดกาล (ในความหมายทั่วไปของ "[[กาล]]" ที่สื่อถึงเวลาเฉพาะและมาลาเฉพาะ แม้ว่าตำราไวยากรณ์สมัยใหม่ส่วนใหญ่จะถือว่ารูปเหล่านี้จำนวนมากเป็นผลลัพธ์ร่วมกันของกาลและการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ ([[aspect]])) และ "กาลสมบูรณ์" อีกเจ็ดกาล
กาลสมบูรณ์ใช้[[คำกริยาช่วย]] {{m|it|avere}} หรือ {{m|it|essere}} ร่วมกับรูปกริยาขยายอดีตกาล
รูปประสมอื่น ๆ เช่น กาลต่อเนื่อง (progressive tenses) ไม่ถือว่าเป็นกาลในการผันรูปคำกริยาอย่างเป็นทางการ แต่จัดเป็น {{m|it|perifrasi|t=[[โครงสร้างคำขยาย]]}} (periphrasis)
=== คำสรรพนาม ===
แต่ละ "กาล" จำกัดจะผันรูปตาม[[บุรุษ]]และ[[พจน์]]ของประธาน
รูปกรรตุการกของคำสรรพนามภาษาอิตาลีมักทำหน้าที่เป็น[[ประธาน]]ของคำกริยาเหล่านั้น
อย่างไรก็ดี บ่อยครั้งที่รูปของคำกริยาจะแสดงบุรุษและพจน์ของประธานอย่างชัดเจนอยู่แล้ว
ดังนั้น จึงมักละคำสรรพนามประธานออกไปโดยสิ้นเชิง ยกเว้นเมื่อใช้เพื่อความกระจ่าง ชัดแจ้ง เพื่อการเน้นย้ำ หรือเพื่อการแสดงความตรงกันข้าม:
* ละไว้ในฐานที่เข้าใจ: {{m|it||Sono italiano.|[ฉัน]เป็นคนอิตาลี}}
* แสดงความกระจ่างหรือเน้นย้ำ: {{m|it||'''Lui''' è portoghese, mentre '''io''' sono italiano.|'''เขา'''เป็นคนโปรตุเกส ในขณะที่'''ฉัน'''เป็นคนอิตาลี}}
สำหรับเจ้าของภาษาโดยส่วนใหญ่แล้ว การใช้คำสรรพนามเหล่านี้โดยไม่จำเป็นมักฟังดูเหมือนภาษาต่างชาติอย่างยิ่ง ดังนั้น ประโยคอย่าง "Io mi svegliai, io mi lavai i denti ed io mi vestii" (ฉันตื่นนอน ฉันแปรงฟัน และฉันแต่งตัว) จึงฟังดูแปลกประหลาดมากในสำเนียงถิ่นส่วนใหญ่ ซึ่งคำว่า "io" คำแรกน่าจะถูกละไว้ในกรณีส่วนใหญ่ และอีกสองคำที่เหลือนั้นแทบจะไม่เคยใช้เลยเว้นแต่จะเจตนาให้เกิดผลในเชิงขบขัน
อย่างไรก็ตาม มีบางกรณีที่มีการเปรียบเทียบความตรงกันข้ามซึ่งทำให้จำเป็นต้องมีคำสรรพนามอย่างยิ่ง
ตัวอย่างเช่น เมื่อแจกแจงหรือแนะนำบุคคลหลายคน แต่ละคนต้องใช้คำสรรพนาม (หรือคำชี้เฉพาะอื่น) เพื่อแยกบุคคลนั้นออกจากคนอื่น ๆ
ดังนั้น ในประโยคอย่าง "Lei si chiama Maria; io (mi chiamo) Giuseppe" (เธอชื่อมาเรีย ส่วนฉัน (ชื่อ) จูเซปเป) คำว่า "io" นั้นไม่สามารถละได้เว้นแต่จะมีการเปลี่ยนหัวข้อสนทนาอย่างกะทันหัน
โดยปรกติแล้วไม่สามารถละคำสรรพนามได้ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลหรืออดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ เนื่องจากคำกริยาจำนวนมากผันรูปเหมือนกัน
=== มาลาบอกเล่า ===
มาลาบอกเล่ามีทั้งรูปกาลสามัญ รวมถึงรูปกาลสมบูรณ์และกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกัน เช่นเดียวกับในภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลเหล่านั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
==== กาลสามัญ ====
มาลาบอกเล่าในภาษาอิตาลีมี "กาลสามัญ" สี่กาล
ซึ่งต่างจากภาษาอังกฤษที่มีรูปอดีตกาลเพียงรูปเดียว ภาษาอิตาลีจะแยกความแตกต่างระหว่างลักษณะอาการไม่สมบูรณ์ (imperfect aspect) และลักษณะอาการอดีต (past aspect)
กาลไม่สมบูรณ์ใช้อธิบายเหตุการณ์ในอดีต ในขณะที่อดีตกาลประวัติศาสตร์ (past historic) ใช้อธิบายบริบทหรือเหตุการณ์ในอดีตอันยาวนาน
ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะถือว่ารูปกาลไม่สมบูรณ์และรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์เป็นคนละกาลกัน โดยมีลักษณะอาการที่ควบคุมโดยคำกริยาช่วย
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|[[indicativo presente|presente]]}}) เช่น: {{m|it|parlo||ฉันพูด, ฉันกำลังพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลต่อเนื่อง หรือ อดีตกาล ({{m|it|[[indicativo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: {{m|it|parlavo||ฉันพูดแล้ว, ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ หรือ อดีตกาลไกล ({{m|it|passato remoto}}) เช่น: {{m|it|parlai||ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตอันยาวนาน)}}
* อนาคตกาล ({{m|it|futuro semplice}}) เช่น: {{m|it|parlerò||ฉันจะพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
กาลสมบูรณ์ในภาษาอิตาลีสร้างขึ้นเสมอด้วย {{m|it|avere||(คำกริยาช่วย) มี/ได้...}} ตามด้วยรูปเพศชายเอกพจน์ของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม หรือ {{m|it|essere||(คำกริยาช่วย) เป็น/อยู่/คือ}} ตามด้วยรูปใดรูปหนึ่งของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม:
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์ หรือ อดีตกาลใกล้ ({{m|it|passato prossimo}}) เช่น: {{m|it||ho parlato|ฉันได้พูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์ หรือ กาลอดีตกาลอภิสมบูรณ์ ({{m|it|trapassato prossimo}} หรือ {{m|it|piuccheperfetto}}) เช่น: {{m|it||avevo parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตก่อนอีกเหตุการณ์หนึ่ง)}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลก่อนหน้า ({{m|it|trapassato remoto}}) เช่น: {{m|it||ebbi parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ก่อนหรือหลังอีกเหตุการณ์หนึ่งเพียงเล็กน้อย)}}
* อนาคตกาลสมบูรณ์ ({{m|it|futuro anteriore}}) เช่น: {{m|it||avrò parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
คล้ายกับภาษาอังกฤษ ภาษาอิตาลีใช้คำกริยาเชื่อม (copula)—{{m|it|stare||อยู่}}—หรือ—{{m|it|essere||เป็น/อยู่/คือ}}—ร่วมกับรูปกริยาเป็นนามเพื่อแสดงการกระทำที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง:
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่อง ({{m|it|presente progressivo}}) เช่น: {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|passato progressivo}}) เช่น: {{m|it||stavo parlando|ฉันกำลังพูดอยู่ (ในอดีต)}}
* อนาคตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|futuro progressivo}}) เช่น: {{m|it||starò parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
หมายเหตุ: ในรูปกาลต่อเนื่อง กาลไม่สมบูรณ์และกาลอดีตจะถูกหลอมรวมเข้าเป็นกาลเดียว
การจำแนกระหว่างการกระทำที่เป็นนิสัยกับการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบันมีความเข้มงวดน้อยกว่าในภาษาอังกฤษ:
* {{m|it|parlo||ฉันพูด}} (การกระทำที่เป็นนิสัยหรือการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
* {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}} (เน้นย้ำถึงการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
=== มาลาเงื่อนไข ===
มาลาเงื่อนไขมีเพียงรูปกาลสามัญ รูปกาลสมบูรณ์ และรูปกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกันเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลนั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|condizionale presente}}) เช่น: {{m|it|parlerei||ฉันน่าจะพูด/ฉันคงจะพูด}}
* กาลสมบูรณ์ ({{m|it|condizionale passato}}) เช่น: {{m|it||avrei parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
* กาลต่อเนื่อง ({{m|it|[[presente progressivo|condizionale progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||starei parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
=== มาลาสมมุติ ===
มาลาสมมุติมักใช้บ่อยที่สุดเพื่อแสดงความเห็น ความปรารถนา ความสงสัย อารมณ์ความรู้สึก หรือการประเมินของผู้พูด (หรือผู้เขียน) เกี่ยวกับความไม่น่าจะเป็นไปได้ของเหตุการณ์สมมุติ
อย่างไรก็ตาม ยังมีสถานการณ์อื่น ๆ อีกมากมายที่มีการใช้มาลานี้
==== กาลสามัญ ====
* ปัจจุบันกาลสมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo presente|presente]]}}) เช่น: ''Loro vogliono che io'' {{m|it|parli||พวกเขาต้องการให้ฉันพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: ''Se io'' {{m|it|parlassi||ถ้าหากฉันพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo passato|passato]]}}) เช่น: {{m|it||Penso che lui abbia parlato|ฉันคิดว่าเขาพูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo trapassato|trapassato]]}}) เช่น: {{m|it||Se io avessi parlato|ถ้าหากฉันได้พูดไปแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่องสมมุติ ({{m|it|[[presente progressivo|congiuntivo presente progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||Credo stia parlando|ฉันคิดว่าเขากำลังพูดอยู่}}; {{m|it||Gli raccomanderei che stia partendo adesso|ฉันจะแนะนำเขาว่าเขาควรจะกำลังออกเดินทางได้แล้วในตอนนี้}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ต่อเนื่องสมมุติ (''congiuntivo passato progressivo'') เช่น: {{m|it||Se io stessi parlando|ถ้าหากฉันกำลังพูดอยู่}}
=== มาลาสั่ง ===
หากกล่าวตามหลักไวยากรณ์อย่างเคร่งครัดแล้ว ภาษาอิตาลีมีรูปมาลาสั่งเฉพาะสำหรับบุรุษที่สอง (ทั้งเอกพจน์และพหูพจน์) เท่านั้น สำหรับบุรุษอื่น ๆ ทั้งหมด จะใช้รูปมาลาสมมุติที่สอดคล้องกันแทน มาลาสั่งครอบคลุม 5 บุรุษ ได้แก่:
# บุรุษที่สอง เอกพจน์
#:* รูปเชิงบวก (ยืนยัน): คำกริยากลุ่ม {{m|it|-are}}: เหมือนกับบุรุษที่สามเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า; คำกริยากลุ่ม {{m|it|-ere}} หรือ {{m|it|-ire}}: เหมือนกับบุรุษที่สองเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
#:* รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ): {{m|it|non}} + รูปกริยากลาง
# บุรุษที่สอง พหูพจน์: เหมือนกับบุรุษที่สองพหูพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
==== รูปเชิงบวก (ยืนยัน) ====
* ''Parla!'' — “จงพูด!” (เอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Parli!'' — “จงพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Parliamo!'' — “พวกเราพูดกันเถอะ!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Parlate!'' — “พวกเจ้าจงพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Parlino!'' — “พวกท่านจงพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''elli, elle, essi, esse''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
==== รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ) ====
* ''Non parlare!'' — “อย่าพูด!” (รูปกริยากลางเชิงปฏิเสธ ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Non parli!'' — “กรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Non parliamo!'' — “พวกเราอย่าพูดกันเลย!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Non parlate!'' — “พวกเจ้าอย่าพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Non parlino!'' — “พวกท่านกรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ elli, elle, essi, esse; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองพหูพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
== คำสรรพนามกรรม ==
[[แม่แบบ:คำบุรุษสรรพนามภาษาอิตาลี|คำสรรพนามกรรม]]สามารถวางไว้หลังรูปกริยากลาง รูปกริยาเป็นนาม และมาลาสั่งบุรุษที่สองเอกพจน์ (สำหรับคำกริยาบางคำ มาลาสั่งที่อยู่หลังคำกริยาจะกลายเป็นรูปปัจจัยท้ายแนบหรือเอ็นคลิติก (enclitic) ซึ่งเป็นชนิดหนึ่งของปัจจัย อย่างไรก็ตาม ผู้พูดภาษาอิตาลีไม่ได้มองว่ารูปเอ็นคลิติกเป็นปัจจัยทุกคน) หรือวางไว้หน้ารูปใด ๆ ก็ได้
มีข้อยกเว้นในทางกวีนิพนธ์เพื่อการฉันทลักษณ์
คำสรรพนามมีลักษณะแบบ[[ภาษาคำติดต่อ|คำติดต่อ]] โดยมีการเปลี่ยนแปลงทางสัทศาสตร์ดังต่อไปนี้:
*ถ้า {{m|it|mi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|me}}
*ถ้า {{m|it|ti}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|te}}
*ถ้า {{m|it|gli}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|loro}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะรวมเข้าด้วยกันกลายเป็น {{m|it|glielo}}, {{m|it|gliela}} ฯลฯ
*ถ้า {{m|it|ci}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ce}}
*ถ้า {{m|it|vi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ve}}
*ถ้า {{m|it|si}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|se}}
== ตัวอย่าง ==
คำกริยาภาษาอิตาลีส่วนใหญ่จัดอยู่ในกลุ่มการผันรูปปรกติกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งในสามกลุ่ม โดยพิจารณาจากสระรองสุดท้ายของรูป[[รูปกริยากลาง|กริยากลาง]] ซึ่งลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' (การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง), ''[[-ere]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สอง) หรือ ''[[-ire]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สาม) เสมอ
การผันรูปของคำกริยาไม่ปรกติบางคำอาจจัดอยู่ในกลุ่มที่เหนือความคาดหมายด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ อันเนื่องมาจากส่วนลงท้ายของคำภาษาละตินที่[[สืบทอด]]หรือ[[รับ]]มา (เช่น คำกริยา {{m|it|fare}} ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' แต่ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สองเนื่องจากมาจากภาษาละติน {{m|la|facere}}) นอกจากนี้ยังมีกลุ่มย่อยสามกลุ่ม (ที่มีรากศัพท์ร่วมกัน) ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''[[-arre]]'' (เช่น {{m|it|trarre}}, ราก: "''tr(a)-''"), ''[[-orre]]'' (เช่น {{m|it|porre}}, ราก: "''p(on)-''") หรือ ''[[-urre]]'' (เช่น {{m|it|tradurre}}, ราก: "''d(uc)-''") ซึ่งด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สอง เนื่องจากมาจากคำกริยาภาษาละตินที่มีรูปกริยากลางปัจจุบันกาลประธานทำเองลงท้ายด้วย {{m|la|-ere}}
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย -ere หรือ -ire มีรูปแบบการผันรูปที่เป็นไปตามแบบแผนเดียวกัน และคำกริยากลุ่ม -ere นั้นพบได้บ่อยกว่ามาก
เช่นเดียวกับภาษาอังกฤษ คำกริยาที่ใช้บ่อยที่สุดบางคำเป็นคำกริยาไม่ปรกติ (เช่น ''{{m|it|porre}}'' "วาง, จัดวาง") แต่ส่วนใหญ่สามารถคาดเดาได้
คำกริยา {{m|it|avere|t=มี}} และ {{m|it|essere|t=เป็น/อยู่/คือ}} ซึ่งเป็นคำกริยาช่วย ถือว่าอยู่ใน "การผันรูปเฉพาะตัว" (proper conjugation) อย่างเป็นทางการ แม้ว่าจะมีแบบแผนร่วมกันของคำกริยาไม่ปรกติกลุ่ม ''-ere'' ก็ตาม
ตารางการผันรูปทั้งสามกลุ่มต่อไปนี้แสดงให้เห็นถึงแบบแผนที่ใช้โดยคำกริยาปรกติในภาษาอิตาลี
คำกริยาภาษาอิตาลีที่ไม่ค่อยพบเห็นบางคำเป็นคำกริยาบกพร่อง (กล่าวคือ คำกริยา {{m|it|ire}} {{q|ภาษาหนังสือ}} และ {{m|it|gire}} ซึ่งทั้งสองคำเป็นคำพ้องความหมายที่พ้นสมัย และปัจจุบันใช้เฉพาะถิ่น ของคำกริยา {{m|it|andare|t=ไป}})
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' ===
<!--{{it-conj-are|parl|avere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาอกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-are}} คือ {{m|it|parlare||พูด}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปของ ''{{l|it|parlare}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlare}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere parlato}} หรือ {{l|it|aver parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlando}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlante}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|parlato}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei,<ref name="formal second person">บุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์ {{l|it|lei}}, บุรุษที่สองพหูพจน์ {{l|it|voi}} และ {{q|พบน้อย}} บุรุษที่สามพหูพจน์ {{l|it|loro}} ใช้ในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเอกพจน์ได้เช่นกัน</ref> esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlo}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parla}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlavo}} || {{l|it|parlavi}} || {{l|it|parlava}} || {{l|it|parlavamo}} || {{l|it|parlavate}} || {{l|it|parlavano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|parlai}} || {{l|it|parlasti}} || {{l|it|parlò}} || {{l|it|parlammo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlarono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|parlerò}} || {{l|it|parlerai}} || {{l|it|parlerà}} || {{l|it|parleremo}} || {{l|it|parlerete}} || {{l|it|parleranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho parlato}} || {{l|it|hai parlato}} || {{l|it|ha parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|avete parlato}} || {{l|it|hanno parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo parlato}} || {{l|it|avevi parlato}} || {{l|it|aveva parlato}} || {{l|it|avevamo parlato}} || {{l|it|avevate parlato}} || {{l|it|avevano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi parlato}} || {{l|it|avesti parlato}} || {{l|it|ebbe parlato}} || {{l|it|avemmo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|ebbero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò parlato}} || {{l|it|avrai parlato}} || {{l|it|avrà parlato}} || {{l|it|avremo parlato}} || {{l|it|avrete parlato}} || {{l|it|avranno parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlerei}} || {{l|it|parleresti}} || {{l|it|parlerebbe}} || {{l|it|parleremmo}} || {{l|it|parlereste}} || {{l|it|parlerebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei parlato}} || {{l|it|avresti parlato}} || {{l|it|avrebbe parlato}} || {{l|it|avremmo parlato}} || {{l|it|avreste parlato}} || {{l|it|avrebbero parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parliate}} || {{l|it|parlino}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlasse}} || {{l|it|parlassimo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlassero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|abbiate parlato}} || {{l|it|abbiano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avesse parlato}} || {{l|it|avessimo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|avessero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|parla}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlino}}
|}
</div></div>
018jvz4z8aeaf3attbwn7f0jmr0rzua
5776164
5776163
2026-10-30T11:10:55Z
Octahedron80
267
5776164
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:Italian verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาอิตาลี}}
[[การผันรูป]][[คำกริยา]]ภาษาอิตาลีเป็นหนึ่งในขอบข่ายไวยากรณ์ภาษาอิตาลีที่มีความซับซ้อนมากที่สุดสำหรับผู้พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ อันเนื่องมาจากระดับ[[การผันคำ]]ที่ค่อนข้างสูง
การผันรูปคำกริยาภาษาอิตาลีแบ่งออกเป็นสี่มาลาจำกัด (finite mood) ได้แก่ [[มาลาบอกเล่า]], [[มาลาเงื่อนไข]], [[มาลาสมมุติ]] และ[[มาลาสั่ง]] ร่วมกับรูปไม่จำกัด (non-finite form) อีกจำนวนหนึ่ง
การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาโปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir''), ภาษาฝรั่งเศส (''-er'', ''-ir'', ''-re''), ภาษาสเปน (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== รูปไม่จำกัด ==
คำกริยาแต่ละคำจะมี[[รูปกริยากลาง]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยากลางอดีตกาล, [[รูปกริยาเป็นนาม]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล (ซึ่งหน้าที่ค่อนข้างแตกต่างอย่างมากจากกริยานามในไวยากรณ์ภาษาอังกฤษ), [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล และรูปกริยาขยายอดีตกาล ซึ่งสามารถผันรูปตามพจน์และเพศต่อไปได้อีก
* รูปกริยากลางปัจจุบันกาล: {{m|it|parlare||พูด}}
* รูปกริยากลางอดีตกาล: {{m|it||avere parlato|ได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล: {{m|it|parlando||การพูด; ขณะที่/โดยการพูด}}
* รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล: {{m|it||avendo parlato|การได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล: {{m|it|parlante||ที่กำลังพูด; ซึ่งพูด}}
* รูปกริยาขยายอดีตกาล: {{m|it|parlato||ที่ถูกพูด; ที่ได้พูดแล้ว}}
== รูปจำกัด ==
รูปจำกัดจัดกลุ่มออกเป็น "กาลสามัญ" ที่แตกต่างกันเจ็ดกาล (ในความหมายทั่วไปของ "[[กาล]]" ที่สื่อถึงเวลาเฉพาะและมาลาเฉพาะ แม้ว่าตำราไวยากรณ์สมัยใหม่ส่วนใหญ่จะถือว่ารูปเหล่านี้จำนวนมากเป็นผลลัพธ์ร่วมกันของกาลและการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ ([[aspect]])) และ "กาลสมบูรณ์" อีกเจ็ดกาล
กาลสมบูรณ์ใช้[[คำกริยาช่วย]] {{m|it|avere}} หรือ {{m|it|essere}} ร่วมกับรูปกริยาขยายอดีตกาล
รูปประสมอื่น ๆ เช่น กาลต่อเนื่อง (progressive tenses) ไม่ถือว่าเป็นกาลในการผันรูปคำกริยาอย่างเป็นทางการ แต่จัดเป็น {{m|it|perifrasi|t=[[โครงสร้างคำขยาย]]}} (periphrasis)
=== คำสรรพนาม ===
แต่ละ "กาล" จำกัดจะผันรูปตาม[[บุรุษ]]และ[[พจน์]]ของประธาน
รูปกรรตุการกของคำสรรพนามภาษาอิตาลีมักทำหน้าที่เป็น[[ประธาน]]ของคำกริยาเหล่านั้น
อย่างไรก็ดี บ่อยครั้งที่รูปของคำกริยาจะแสดงบุรุษและพจน์ของประธานอย่างชัดเจนอยู่แล้ว
ดังนั้น จึงมักละคำสรรพนามประธานออกไปโดยสิ้นเชิง ยกเว้นเมื่อใช้เพื่อความกระจ่าง ชัดแจ้ง เพื่อการเน้นย้ำ หรือเพื่อการแสดงความตรงกันข้าม:
* ละไว้ในฐานที่เข้าใจ: {{m|it||Sono italiano.|[ฉัน]เป็นคนอิตาลี}}
* แสดงความกระจ่างหรือเน้นย้ำ: {{m|it||'''Lui''' è portoghese, mentre '''io''' sono italiano.|'''เขา'''เป็นคนโปรตุเกส ในขณะที่'''ฉัน'''เป็นคนอิตาลี}}
สำหรับเจ้าของภาษาโดยส่วนใหญ่แล้ว การใช้คำสรรพนามเหล่านี้โดยไม่จำเป็นมักฟังดูเหมือนภาษาต่างชาติอย่างยิ่ง ดังนั้น ประโยคอย่าง "Io mi svegliai, io mi lavai i denti ed io mi vestii" (ฉันตื่นนอน ฉันแปรงฟัน และฉันแต่งตัว) จึงฟังดูแปลกประหลาดมากในสำเนียงถิ่นส่วนใหญ่ ซึ่งคำว่า "io" คำแรกน่าจะถูกละไว้ในกรณีส่วนใหญ่ และอีกสองคำที่เหลือนั้นแทบจะไม่เคยใช้เลยเว้นแต่จะเจตนาให้เกิดผลในเชิงขบขัน
อย่างไรก็ตาม มีบางกรณีที่มีการเปรียบเทียบความตรงกันข้ามซึ่งทำให้จำเป็นต้องมีคำสรรพนามอย่างยิ่ง
ตัวอย่างเช่น เมื่อแจกแจงหรือแนะนำบุคคลหลายคน แต่ละคนต้องใช้คำสรรพนาม (หรือคำชี้เฉพาะอื่น) เพื่อแยกบุคคลนั้นออกจากคนอื่น ๆ
ดังนั้น ในประโยคอย่าง "Lei si chiama Maria; io (mi chiamo) Giuseppe" (เธอชื่อมาเรีย ส่วนฉัน (ชื่อ) จูเซปเป) คำว่า "io" นั้นไม่สามารถละได้เว้นแต่จะมีการเปลี่ยนหัวข้อสนทนาอย่างกะทันหัน
โดยปรกติแล้วไม่สามารถละคำสรรพนามได้ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลหรืออดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ เนื่องจากคำกริยาจำนวนมากผันรูปเหมือนกัน
=== มาลาบอกเล่า ===
มาลาบอกเล่ามีทั้งรูปกาลสามัญ รวมถึงรูปกาลสมบูรณ์และกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกัน เช่นเดียวกับในภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลเหล่านั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
==== กาลสามัญ ====
มาลาบอกเล่าในภาษาอิตาลีมี "กาลสามัญ" สี่กาล
ซึ่งต่างจากภาษาอังกฤษที่มีรูปอดีตกาลเพียงรูปเดียว ภาษาอิตาลีจะแยกความแตกต่างระหว่างลักษณะอาการไม่สมบูรณ์ (imperfect aspect) และลักษณะอาการอดีต (past aspect)
กาลไม่สมบูรณ์ใช้อธิบายเหตุการณ์ในอดีต ในขณะที่อดีตกาลประวัติศาสตร์ (past historic) ใช้อธิบายบริบทหรือเหตุการณ์ในอดีตอันยาวนาน
ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะถือว่ารูปกาลไม่สมบูรณ์และรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์เป็นคนละกาลกัน โดยมีลักษณะอาการที่ควบคุมโดยคำกริยาช่วย
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|[[indicativo presente|presente]]}}) เช่น: {{m|it|parlo||ฉันพูด, ฉันกำลังพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลต่อเนื่อง หรือ อดีตกาล ({{m|it|[[indicativo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: {{m|it|parlavo||ฉันพูดแล้ว, ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ หรือ อดีตกาลไกล ({{m|it|passato remoto}}) เช่น: {{m|it|parlai||ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตอันยาวนาน)}}
* อนาคตกาล ({{m|it|futuro semplice}}) เช่น: {{m|it|parlerò||ฉันจะพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
กาลสมบูรณ์ในภาษาอิตาลีสร้างขึ้นเสมอด้วย {{m|it|avere||(คำกริยาช่วย) มี/ได้...}} ตามด้วยรูปเพศชายเอกพจน์ของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม หรือ {{m|it|essere||(คำกริยาช่วย) เป็น/อยู่/คือ}} ตามด้วยรูปใดรูปหนึ่งของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม:
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์ หรือ อดีตกาลใกล้ ({{m|it|passato prossimo}}) เช่น: {{m|it||ho parlato|ฉันได้พูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์ หรือ กาลอดีตกาลอภิสมบูรณ์ ({{m|it|trapassato prossimo}} หรือ {{m|it|piuccheperfetto}}) เช่น: {{m|it||avevo parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตก่อนอีกเหตุการณ์หนึ่ง)}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลก่อนหน้า ({{m|it|trapassato remoto}}) เช่น: {{m|it||ebbi parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ก่อนหรือหลังอีกเหตุการณ์หนึ่งเพียงเล็กน้อย)}}
* อนาคตกาลสมบูรณ์ ({{m|it|futuro anteriore}}) เช่น: {{m|it||avrò parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
คล้ายกับภาษาอังกฤษ ภาษาอิตาลีใช้คำกริยาเชื่อม (copula)—{{m|it|stare||อยู่}}—หรือ—{{m|it|essere||เป็น/อยู่/คือ}}—ร่วมกับรูปกริยาเป็นนามเพื่อแสดงการกระทำที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง:
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่อง ({{m|it|presente progressivo}}) เช่น: {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|passato progressivo}}) เช่น: {{m|it||stavo parlando|ฉันกำลังพูดอยู่ (ในอดีต)}}
* อนาคตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|futuro progressivo}}) เช่น: {{m|it||starò parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
หมายเหตุ: ในรูปกาลต่อเนื่อง กาลไม่สมบูรณ์และกาลอดีตจะถูกหลอมรวมเข้าเป็นกาลเดียว
การจำแนกระหว่างการกระทำที่เป็นนิสัยกับการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบันมีความเข้มงวดน้อยกว่าในภาษาอังกฤษ:
* {{m|it|parlo||ฉันพูด}} (การกระทำที่เป็นนิสัยหรือการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
* {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}} (เน้นย้ำถึงการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
=== มาลาเงื่อนไข ===
มาลาเงื่อนไขมีเพียงรูปกาลสามัญ รูปกาลสมบูรณ์ และรูปกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกันเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลนั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|condizionale presente}}) เช่น: {{m|it|parlerei||ฉันน่าจะพูด/ฉันคงจะพูด}}
* กาลสมบูรณ์ ({{m|it|condizionale passato}}) เช่น: {{m|it||avrei parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
* กาลต่อเนื่อง ({{m|it|[[presente progressivo|condizionale progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||starei parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
=== มาลาสมมุติ ===
มาลาสมมุติมักใช้บ่อยที่สุดเพื่อแสดงความเห็น ความปรารถนา ความสงสัย อารมณ์ความรู้สึก หรือการประเมินของผู้พูด (หรือผู้เขียน) เกี่ยวกับความไม่น่าจะเป็นไปได้ของเหตุการณ์สมมุติ
อย่างไรก็ตาม ยังมีสถานการณ์อื่น ๆ อีกมากมายที่มีการใช้มาลานี้
==== กาลสามัญ ====
* ปัจจุบันกาลสมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo presente|presente]]}}) เช่น: ''Loro vogliono che io'' {{m|it|parli||พวกเขาต้องการให้ฉันพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: ''Se io'' {{m|it|parlassi||ถ้าหากฉันพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo passato|passato]]}}) เช่น: {{m|it||Penso che lui abbia parlato|ฉันคิดว่าเขาพูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo trapassato|trapassato]]}}) เช่น: {{m|it||Se io avessi parlato|ถ้าหากฉันได้พูดไปแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่องสมมุติ ({{m|it|[[presente progressivo|congiuntivo presente progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||Credo stia parlando|ฉันคิดว่าเขากำลังพูดอยู่}}; {{m|it||Gli raccomanderei che stia partendo adesso|ฉันจะแนะนำเขาว่าเขาควรจะกำลังออกเดินทางได้แล้วในตอนนี้}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ต่อเนื่องสมมุติ (''congiuntivo passato progressivo'') เช่น: {{m|it||Se io stessi parlando|ถ้าหากฉันกำลังพูดอยู่}}
=== มาลาสั่ง ===
หากกล่าวตามหลักไวยากรณ์อย่างเคร่งครัดแล้ว ภาษาอิตาลีมีรูปมาลาสั่งเฉพาะสำหรับบุรุษที่สอง (ทั้งเอกพจน์และพหูพจน์) เท่านั้น สำหรับบุรุษอื่น ๆ ทั้งหมด จะใช้รูปมาลาสมมุติที่สอดคล้องกันแทน มาลาสั่งครอบคลุม 5 บุรุษ ได้แก่:
# บุรุษที่สอง เอกพจน์
#:* รูปเชิงบวก (ยืนยัน): คำกริยากลุ่ม {{m|it|-are}}: เหมือนกับบุรุษที่สามเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า; คำกริยากลุ่ม {{m|it|-ere}} หรือ {{m|it|-ire}}: เหมือนกับบุรุษที่สองเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
#:* รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ): {{m|it|non}} + รูปกริยากลาง
# บุรุษที่สอง พหูพจน์: เหมือนกับบุรุษที่สองพหูพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
==== รูปเชิงบวก (ยืนยัน) ====
* ''Parla!'' — “จงพูด!” (เอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Parli!'' — “จงพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Parliamo!'' — “พวกเราพูดกันเถอะ!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Parlate!'' — “พวกเจ้าจงพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Parlino!'' — “พวกท่านจงพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''elli, elle, essi, esse''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
==== รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ) ====
* ''Non parlare!'' — “อย่าพูด!” (รูปกริยากลางเชิงปฏิเสธ ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Non parli!'' — “กรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Non parliamo!'' — “พวกเราอย่าพูดกันเลย!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Non parlate!'' — “พวกเจ้าอย่าพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Non parlino!'' — “พวกท่านกรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ elli, elle, essi, esse; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองพหูพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
== คำสรรพนามกรรม ==
[[แม่แบบ:คำบุรุษสรรพนามภาษาอิตาลี|คำสรรพนามกรรม]]สามารถวางไว้หลังรูปกริยากลาง รูปกริยาเป็นนาม และมาลาสั่งบุรุษที่สองเอกพจน์ (สำหรับคำกริยาบางคำ มาลาสั่งที่อยู่หลังคำกริยาจะกลายเป็นรูปปัจจัยท้ายแนบหรือเอ็นคลิติก (enclitic) ซึ่งเป็นชนิดหนึ่งของปัจจัย อย่างไรก็ตาม ผู้พูดภาษาอิตาลีไม่ได้มองว่ารูปเอ็นคลิติกเป็นปัจจัยทุกคน) หรือวางไว้หน้ารูปใด ๆ ก็ได้
มีข้อยกเว้นในทางกวีนิพนธ์เพื่อการฉันทลักษณ์
คำสรรพนามมีลักษณะแบบ[[ภาษาคำติดต่อ|คำติดต่อ]] โดยมีการเปลี่ยนแปลงทางสัทศาสตร์ดังต่อไปนี้:
*ถ้า {{m|it|mi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|me}}
*ถ้า {{m|it|ti}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|te}}
*ถ้า {{m|it|gli}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|loro}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะรวมเข้าด้วยกันกลายเป็น {{m|it|glielo}}, {{m|it|gliela}} ฯลฯ
*ถ้า {{m|it|ci}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ce}}
*ถ้า {{m|it|vi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ve}}
*ถ้า {{m|it|si}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|se}}
== ตัวอย่าง ==
คำกริยาภาษาอิตาลีส่วนใหญ่จัดอยู่ในกลุ่มการผันรูปปรกติกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งในสามกลุ่ม โดยพิจารณาจากสระรองสุดท้ายของรูป[[รูปกริยากลาง|กริยากลาง]] ซึ่งลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' (การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง), ''[[-ere]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สอง) หรือ ''[[-ire]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สาม) เสมอ
การผันรูปของคำกริยาไม่ปรกติบางคำอาจจัดอยู่ในกลุ่มที่เหนือความคาดหมายด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ อันเนื่องมาจากส่วนลงท้ายของคำภาษาละตินที่[[สืบทอด]]หรือ[[รับ]]มา (เช่น คำกริยา {{m|it|fare}} ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' แต่ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สองเนื่องจากมาจากภาษาละติน {{m|la|facere}}) นอกจากนี้ยังมีกลุ่มย่อยสามกลุ่ม (ที่มีรากศัพท์ร่วมกัน) ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''[[-arre]]'' (เช่น {{m|it|trarre}}, ราก: "''tr(a)-''"), ''[[-orre]]'' (เช่น {{m|it|porre}}, ราก: "''p(on)-''") หรือ ''[[-urre]]'' (เช่น {{m|it|tradurre}}, ราก: "''d(uc)-''") ซึ่งด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สอง เนื่องจากมาจากคำกริยาภาษาละตินที่มีรูปกริยากลางปัจจุบันกาลประธานทำเองลงท้ายด้วย {{m|la|-ere}}
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย -ere หรือ -ire มีรูปแบบการผันรูปที่เป็นไปตามแบบแผนเดียวกัน และคำกริยากลุ่ม -ere นั้นพบได้บ่อยกว่ามาก
เช่นเดียวกับภาษาอังกฤษ คำกริยาที่ใช้บ่อยที่สุดบางคำเป็นคำกริยาไม่ปรกติ (เช่น ''{{m|it|porre}}'' "วาง, จัดวาง") แต่ส่วนใหญ่สามารถคาดเดาได้
คำกริยา {{m|it|avere|t=มี}} และ {{m|it|essere|t=เป็น/อยู่/คือ}} ซึ่งเป็นคำกริยาช่วย ถือว่าอยู่ใน "การผันรูปเฉพาะตัว" (proper conjugation) อย่างเป็นทางการ แม้ว่าจะมีแบบแผนร่วมกันของคำกริยาไม่ปรกติกลุ่ม ''-ere'' ก็ตาม
ตารางการผันรูปทั้งสามกลุ่มต่อไปนี้แสดงให้เห็นถึงแบบแผนที่ใช้โดยคำกริยาปรกติในภาษาอิตาลี
คำกริยาภาษาอิตาลีที่ไม่ค่อยพบเห็นบางคำเป็นคำกริยาบกพร่อง (กล่าวคือ คำกริยา {{m|it|ire}} {{q|ภาษาหนังสือ}} และ {{m|it|gire}} ซึ่งทั้งสองคำเป็นคำพ้องความหมายที่พ้นสมัย และปัจจุบันใช้เฉพาะถิ่น ของคำกริยา {{m|it|andare|t=ไป}})
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' ===
<!--{{it-conj-are|parl|avere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาอกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-are}} คือ {{m|it|parlare||พูด}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปของ ''{{l|it|parlare}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlare}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere parlato}} หรือ {{l|it|aver parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlando}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlante}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|parlato}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei,<ref name="formal second person">บุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์ {{l|it|lei}}, บุรุษที่สองพหูพจน์ {{l|it|voi}} และ {{q|พบน้อย}} บุรุษที่สามพหูพจน์ {{l|it|loro}} ใช้ในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเอกพจน์ได้เช่นกัน</ref> esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlo}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parla}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlavo}} || {{l|it|parlavi}} || {{l|it|parlava}} || {{l|it|parlavamo}} || {{l|it|parlavate}} || {{l|it|parlavano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|parlai}} || {{l|it|parlasti}} || {{l|it|parlò}} || {{l|it|parlammo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlarono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|parlerò}} || {{l|it|parlerai}} || {{l|it|parlerà}} || {{l|it|parleremo}} || {{l|it|parlerete}} || {{l|it|parleranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho parlato}} || {{l|it|hai parlato}} || {{l|it|ha parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|avete parlato}} || {{l|it|hanno parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo parlato}} || {{l|it|avevi parlato}} || {{l|it|aveva parlato}} || {{l|it|avevamo parlato}} || {{l|it|avevate parlato}} || {{l|it|avevano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi parlato}} || {{l|it|avesti parlato}} || {{l|it|ebbe parlato}} || {{l|it|avemmo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|ebbero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò parlato}} || {{l|it|avrai parlato}} || {{l|it|avrà parlato}} || {{l|it|avremo parlato}} || {{l|it|avrete parlato}} || {{l|it|avranno parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlerei}} || {{l|it|parleresti}} || {{l|it|parlerebbe}} || {{l|it|parleremmo}} || {{l|it|parlereste}} || {{l|it|parlerebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei parlato}} || {{l|it|avresti parlato}} || {{l|it|avrebbe parlato}} || {{l|it|avremmo parlato}} || {{l|it|avreste parlato}} || {{l|it|avrebbero parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parliate}} || {{l|it|parlino}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlasse}} || {{l|it|parlassimo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlassero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|abbiate parlato}} || {{l|it|abbiano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avesse parlato}} || {{l|it|avessimo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|avessero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|parla}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlino}}
|}
</div></div>
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-ere]]'' ===
<!--{{it-conj-ere|ricev|avere}}
{{it-conj-ere|ricev|essere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาสกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-ere}} คือ {{m|it|ricevere||รับ}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปกรรตุวาจกของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevere}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere ricevuto}}, {{l|it|aver ricevuto|t=ได้รับแล้ว}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevendo}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo ricevuto}}
|-
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)"| รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล !! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เอกพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|ricevente}}
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล !! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuta}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | พหูพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|riceventi}}
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevute}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevo}} || {{l|it|ricevi}} || {{l|it|riceve}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|ricevete}} || {{l|it|ricevono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ricevevo}} || {{l|it|ricevevi}} || {{l|it|riceveva}} || {{l|it|ricevevamo}} || {{l|it|ricevevate}} || {{l|it|ricevevano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|ricevei}}, {{l|it|ricevetti}} || {{l|it|ricevesti}} || {{l|it|ricevé}}, {{l|it|ricevette}} || {{l|it|ricevemmo}} || {{l|it|riceveste}} || {{l|it|riceverono}}, {{l|it|ricevettero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|riceverò}} || {{l|it|riceverai}} || {{l|it|riceverà}} || {{l|it|riceveremo}} || {{l|it|riceverete}} || {{l|it|riceveranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho ricevuto}} || {{l|it|hai ricevuto}} || {{l|it|ha ricevuto}} || {{l|it|abbiamo ricevuto}} || {{l|it|avete ricevuto}} || {{l|it|hanno ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo ricevuto}} || {{l|it|avevi recibido}} || {{l|it|aveva ricevuto}} || {{l|it|avevamo ricevuto}} || {{l|it|avevate ricevuto}} || {{l|it|avevano ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi ricevuto}} || {{l|it|avesti ricevuto}} || {{l|it|ebbe ricevuto}} || {{l|it|avemmo ricevuto}} || {{l|it|aveste ricevuto}} || {{l|it|ebbero ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò ricevuto}} || {{l|it|avrai ricevuto}} || {{l|it|avrà ricevuto}} || {{l|it|avremo ricevuto}} || {{l|it|avrete ricevuto}} || {{l|it|avranno ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|riceverei}} || {{l|it|riceveresti}} || {{l|it|riceverebbe}} || {{l|it|riceveremmo}} || {{l|it|ricevereste}} || {{l|it|riceverebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei ricevuto}} || {{l|it|avresti ricevuto}} || {{l|it|avrebbe ricevuto}} || {{l|it|avremmo ricevuto}} || {{l|it|avreste ricevuto}} || {{l|it|avrebbero ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|riceviate}} || {{l|it|ricevano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ricevessi}} || {{l|it|ricevessi}} || {{l|it|ricevesse}} || {{l|it|ricevessimo}} || {{l|it|riceveste}} || {{l|it|ricevessero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbiamo ricevuto}} || {{l|it|abbiate ricevuto}} || {{l|it|abbiano ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi ricevuto}} || {{l|it|avessi ricevuto}} || {{l|it|avesse ricevuto}} || {{l|it|avessimo ricevuto}} || {{l|it|aveste recibido}} || {{l|it|avessero ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|ricevi}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|ricevete}} || {{l|it|ricevano}}
|}
</div></div>
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปกรรมวาจกของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}} หรือ {{l|it|essere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|essere ricevuto|t=ถูกรับ}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|essere stato ricevuto}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|essendo ricevuto}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|essendo stato ricevuto}}
|-
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)"| รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล !! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เอกพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|essente ricevuto}}
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล !! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stato ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stata ricevuta}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | พหูพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|essenti ricevuti}}
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|state ricevute}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sono ricevuto}} || {{l|it|sei ricevuto}} || {{l|it|è ricevuto}} || {{l|it|siamo ricevuti}} || {{l|it|siete ricevuti}} || {{l|it|sono ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ero ricevuto}} || {{l|it|eri ricevuto}} || {{l|it|era ricevuto}} || {{l|it|eravamo ricevuti}} || {{l|it|eravate ricevuti}} || {{l|it|erano ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|fui recibido}} || {{l|it|fosti ricevuto}} || {{l|it|fu ricevuto}} || {{l|it|fummo ricevuti}} || {{l|it|foste ricevuti}} || {{l|it|furono ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|sarò ricevuto}} || {{l|it|sarai ricevuto}} || {{l|it|sarà ricevuto}} || {{l|it|saremo ricevuti}} || {{l|it|sarete ricevuti}} || {{l|it|saranno ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sono stato ricevuto}} || {{l|it|sei stato ricevuto}} || {{l|it|è stato ricevuto}} || {{l|it|siamo stati ricevuti}} || {{l|it|siete stati ricevuti}} || {{l|it|sono stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ero stato ricevuto}} || {{l|it|eri stato ricevuto}} || {{l|it|era stato ricevuto}} || {{l|it|eravamo stati ricevuti}} || {{l|it|eravate stati ricevuti}} || {{l|it|erano stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|fui stato ricevuto}} || {{l|it|fosti stato ricevuto}} || {{l|it|fu stato ricevuto}} || {{l|it|fummo stati ricevuti}} || {{l|it|foste stati ricevuti}} || {{l|it|furono stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sarò stato recibido}} || {{l|it|sarai stato ricevuto}} || {{l|it|sarà stato ricevuto}} || {{l|it|saremo stati ricevuti}} || {{l|it|sarete stati ricevuti}} || {{l|it|saranno stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sarei ricevuto}} || {{l|it|saresti ricevuto}} || {{l|it|sarebbe ricevuto}} || {{l|it|saremmo ricevuti}} || {{l|it|sareste ricevuti}} || {{l|it|sarebbero ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|sarei stato ricevuto}} || {{l|it|saresti stato ricevuto}} || {{l|it|sarebbe stato recibido}} || {{l|it|saremmo stati ricevuti}} || {{l|it|sareste stati ricevuti}} || {{l|it|sarebbero stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|siamo ricevuti}} || {{l|it|siate ricevuti}} || {{l|it|siano ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|fossi ricevuto}} || {{l|it|fossi recibido}} || {{l|it|fosse ricevuto}} || {{l|it|fossimo ricevuti}} || {{l|it|foste ricevuti}} || {{l|it|fossero ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|siamo stati ricevuti}} || {{l|it|siate stati ricevuti}} || {{l|it|siano stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|fossi stato ricevuto}} || {{l|it|fossi stato ricevuto}} || {{l|it|fosse stato recibido}} || {{l|it|fossimo stati ricevuti}} || {{l|it|foste stati ricevuti}} || {{l|it|fossero stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | — || — || — || — || — || —
|}
</div></div>
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปสะท้อนของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| colspan="4" | {{l|it|essere}} {{q|กาลสมบูรณ์บุรุษไม่ชี้เฉพาะและบุรุษสะท้อน}}, {{l|it|avere}} {{q|กาลสมบูรณ์บุรุษซึ่งการก}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevermi|t=รับฉัน/ตัวเอง}},<br/><br/>...,
! colspan="2" rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avermi ricevuto}} {{q|ฉัน}}, {{l|it|essermi ricevuto}} {{q|ตัวเอง}},<br/>...,<br/>{{l|it|averlo ricevuto}} {{q|เขา}}, {{l|it|essersi ricevuto}} {{q|ตัวเอง}},<br/>{{l|it|averla ricevuta}} {{q|เธอ}}, {{l|it|essersi ricevuta}} {{q|ตัวเอง}},<br/>...,
|-
| colspan="2" | {{l|it|riceversi|t=รับคนใดคนหนึ่ง/ตัวเอง/คนเหล่านั้น/ตนเองทั้งหลาย}} || colspan="2" | {{l|it|essersi ricevuti}} {{q|ตนเองทั้งหลาย}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevendomi}},<br/>...,<br/>{{l|it|ricevendosi}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendomi ricevuto}},<br/>...,<br/>{{l|it|essendosi ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| colspan="2" | —
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevutomi|t=รับฉัน}},<br/>...,<br/>{{l|it|avendomi ricevutosi}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| mi ricevo,<br/>ti recevo,<br/>... || mi ricevi,<br/>ti ricevi,<br/>... || ...,<br/>si riceve,<br/>lo/la riceve,<br/>... || ...,ci riceviamo,... || ...,vi ricevete,... || ...,<br/>si ricevono,<br/>li/le ricevono
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| mi ricevevo, ... || ..., ti ricevevi, ... || ..., si riceveva, ... || ..., ci ricevevamo, ... || ..., vi ricevevate, ... || ..., si ricevevano, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| mi ricevei,<br/>mi ricevetti,<br/>... || ..., ti ricevesti, ... || ...,<br/>si ricevé,<br/>si ricevette,<br/>... || ..., ci ricevemmo, ... || ..., vi riceveste, ... || ...,<br/>si riceverono,<br/>si ricevettero,<br/>...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| mi riceverò, ... || ..., ti riceverai, ... || ..., si riceverà, ... || ..., ci riceveremo, ... || ..., vi riceverete, ... || ..., si riceveranno, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| mi sono ricevuto,<br/>ti ho ricevuto,<br/>lo ho ricevuto,<br/>la ho ricevuta,<br/>—,<br/>vi ho ricevuto,<br/>li ho ricevuti,<br/>le ho ricevute || mi hai ricevuto,<br/>ti sei ricevuto,<br/>lo hai ricevuto,<br/>la hai ricevuta,<br/>mi hai ricevuto<br/>—,<br/>li hai ricevuti,<br/>le hai ricevute || mi ha ricevuto,<br/>ti ha ricevuto,<br/>si è ricevuto,<br/>lo ha ricevuto,<br/>ci ha ricevuti,<br/>vi ha ricevuti,<br/>li ha ricevuti,<br/>le ha ricevute || —,<br/>ti abbiamo ricevuto,<br/>lo abbiamo ricevuto,<br/>la abbiamo ricevuta,<br/>ci siamo ricevuti,<br/>vi abbiamo ricevuti,<br/>li abbiamo ricevuti,<br/>le abbiamo ricevute || mi avete ricevuto,<br/>—,<br/>lo avete ricevuto,<br/>la avete ricevuta,<br/>ci avete ricevuti,<br/>vi siete ricevuti,<br/>li avete ricevuti,<br/>le avete ricevute || mi hanno ricevuto,<br/>ti hanno ricevuto,<br/>lo hanno ricevuto,<br/>la hanno ricevuto,<br/>ci hanno ricevuti,<br/>vi hanno ricevuti,<br/>si sono ricevuti,<br/>si sono ricevuti
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| mi ero ricevuto, ... || ..., ti eri ricevuto, ... || ..., si era ricevuto, ... || ..., ci eravamo ricevuto, ... || ..., vi eravate ricevuto, ... || ..., si erano ricevuto, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| mi fui ricevuto, ... || ..., ti fosti ricevuto, ... || ..., si fosse ricevuto, ... || ..., ci fossimmo ricevuti, ... || ..., vi foste ricevuti, ... || ..., si fossero ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| mi sarò ricevuto, ... || ..., ti sarai ricevuto, ... || ..., si sarà recibido, ... || ..., ci saremo ricevuti, ... || ..., vi sarete ricevuti, ... || ..., si saranno ricevuti, ...
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|mi riceverei}}, ... || ..., {{l|it|ti riceveresti}}, ... || ..., {{l|it|si riceverebbe}}, ... || ..., {{l|it|ci riceveremmo}}, ... || ..., {{l|it|vi ricevereste}}, ... || ..., {{l|it|si riceverebbero}}, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|mi sarei ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|ti saresti ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|si sarebbe ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|ci saremmo ricevuti}}, ... || ..., {{l|it|vi sareste ricevuti}}, ... || ..., {{l|it|si sarebbero ricevuti}}, ...
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| mi riceva, ... || ..., ti riceva, ... || ..., si riceva, ... || ..., ci riceviamo, ... || ..., vi riceviate, ... || ..., si ricevano, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| mi ricevessi, ... || ..., ti ricevessi, ... || ..., si ricevesse, ... || ..., ci ricevessimo, ... || ..., vi riceveste, ... || ..., si ricevessero, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| mi sia ricevuto, ... || ..., ti sia ricevuto, ... || ..., si sia ricevuto, ... || ..., ci siamo ricevuti, ... || ..., vi siate ricevuti, ... || ..., si siano ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| mi fossi ricevuto, ... || ..., ti fossi ricevuto, ... || ..., si fosse ricevuto, ... || ..., ci fossimo ricevuti, ... || ..., vi foste ricevuto, ... || ..., si fossero ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|ricevimi}},<br/>{{l|it|riceviti}},<br/>{{l|it|ricevilo}},<br/>{{l|it|ricevila}},<br/>{{l|it|ricevimi}},<br/>—,<br/>{{l|it|ricevili}}<br/>{{l|it|ricevile}} || mi riceva,<br/>ti riceva,<br/>si riceva,<br/>lo/la riceva,<br/>ci riceva,<br/>—,<br/>li riceva,<br/>le riceva || —,<br/>—,<br/>{{l|it|riceviamolo}},<br/>{{l|it|riceviamola}},<br/>{{l|it|riceviamoci}}<br/>—,<br/>{{l|it|riceviamoli}},<br/>{{l|it|riceviamole}} || {{l|it|ricevetemi}},<br/>—,<br/>{{l|it|ricevetelo}},<br/>{{l|it|ricevetela}},<br/>{{l|it|riceveteci}},<br/>{{l|it|ricevetevi}},<br/>{{l|it|riceveteli}},<br/>{{l|it|ricevetele}} || mi ricevano,<br/>—<!--มาลาสั่งบุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์และมาลาสั่งบุรุษที่สามพหูพจน์ใช้เฉพาะในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเท่านั้น--><br/>lo ricevano,<br/>la ricevano,<br/>ci ricevano,<br/>vi ricevano,<br/>si ricevano,<br/>li/le ricevano
|}
</div></div>
rsly0mrofid8ultjn3lfslkaaf1sw2w
5776165
5776164
2026-10-30T11:13:56Z
Octahedron80
267
5776165
wikitext
text/x-wiki
{{softredirect|en:Appendix:Italian verbs}}
{{maincat|คำกริยาภาษาอิตาลี}}
[[การผันรูป]][[คำกริยา]]ภาษาอิตาลีเป็นหนึ่งในขอบข่ายไวยากรณ์ภาษาอิตาลีที่มีความซับซ้อนมากที่สุดสำหรับผู้พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ อันเนื่องมาจากระดับ[[การผันคำ]]ที่ค่อนข้างสูง
การผันรูปคำกริยาภาษาอิตาลีแบ่งออกเป็นสี่มาลาจำกัด (finite mood) ได้แก่ [[มาลาบอกเล่า]], [[มาลาเงื่อนไข]], [[มาลาสมมุติ]] และ[[มาลาสั่ง]] ร่วมกับรูปไม่จำกัด (non-finite form) อีกจำนวนหนึ่ง
การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาโปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir''), ภาษาฝรั่งเศส (''-er'', ''-ir'', ''-re''), ภาษาสเปน (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== รูปไม่จำกัด ==
คำกริยาแต่ละคำจะมี[[รูปกริยากลาง]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยากลางอดีตกาล, [[รูปกริยาเป็นนาม]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล (ซึ่งหน้าที่ค่อนข้างแตกต่างอย่างมากจากกริยานามในไวยากรณ์ภาษาอังกฤษ), [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล และรูปกริยาขยายอดีตกาล ซึ่งสามารถผันรูปตามพจน์และเพศต่อไปได้อีก
* รูปกริยากลางปัจจุบันกาล: {{m|it|parlare||พูด}}
* รูปกริยากลางอดีตกาล: {{m|it||avere parlato|ได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล: {{m|it|parlando||การพูด; ขณะที่/โดยการพูด}}
* รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล: {{m|it||avendo parlato|การได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล: {{m|it|parlante||ที่กำลังพูด; ซึ่งพูด}}
* รูปกริยาขยายอดีตกาล: {{m|it|parlato||ที่ถูกพูด; ที่ได้พูดแล้ว}}
== รูปจำกัด ==
รูปจำกัดจัดกลุ่มออกเป็น "กาลสามัญ" ที่แตกต่างกันเจ็ดกาล (ในความหมายทั่วไปของ "[[กาล]]" ที่สื่อถึงเวลาเฉพาะและมาลาเฉพาะ แม้ว่าตำราไวยากรณ์สมัยใหม่ส่วนใหญ่จะถือว่ารูปเหล่านี้จำนวนมากเป็นผลลัพธ์ร่วมกันของกาลและการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ ([[aspect]])) และ "กาลสมบูรณ์" อีกเจ็ดกาล
กาลสมบูรณ์ใช้[[คำกริยาช่วย]] {{m|it|avere}} หรือ {{m|it|essere}} ร่วมกับรูปกริยาขยายอดีตกาล
รูปประสมอื่น ๆ เช่น กาลต่อเนื่อง (progressive tenses) ไม่ถือว่าเป็นกาลในการผันรูปคำกริยาอย่างเป็นทางการ แต่จัดเป็น {{m|it|perifrasi|t=[[โครงสร้างคำขยาย]]}} (periphrasis)
=== คำสรรพนาม ===
แต่ละ "กาล" จำกัดจะผันรูปตาม[[บุรุษ]]และ[[พจน์]]ของประธาน
รูปกรรตุการกของคำสรรพนามภาษาอิตาลีมักทำหน้าที่เป็น[[ประธาน]]ของคำกริยาเหล่านั้น
อย่างไรก็ดี บ่อยครั้งที่รูปของคำกริยาจะแสดงบุรุษและพจน์ของประธานอย่างชัดเจนอยู่แล้ว
ดังนั้น จึงมักละคำสรรพนามประธานออกไปโดยสิ้นเชิง ยกเว้นเมื่อใช้เพื่อความกระจ่าง ชัดแจ้ง เพื่อการเน้นย้ำ หรือเพื่อการแสดงความตรงกันข้าม:
* ละไว้ในฐานที่เข้าใจ: {{m|it||Sono italiano.|[ฉัน]เป็นคนอิตาลี}}
* แสดงความกระจ่างหรือเน้นย้ำ: {{m|it||'''Lui''' è portoghese, mentre '''io''' sono italiano.|'''เขา'''เป็นคนโปรตุเกส ในขณะที่'''ฉัน'''เป็นคนอิตาลี}}
สำหรับเจ้าของภาษาโดยส่วนใหญ่แล้ว การใช้คำสรรพนามเหล่านี้โดยไม่จำเป็นมักฟังดูเหมือนภาษาต่างชาติอย่างยิ่ง ดังนั้น ประโยคอย่าง "Io mi svegliai, io mi lavai i denti ed io mi vestii" (ฉันตื่นนอน ฉันแปรงฟัน และฉันแต่งตัว) จึงฟังดูแปลกประหลาดมากในสำเนียงถิ่นส่วนใหญ่ ซึ่งคำว่า "io" คำแรกน่าจะถูกละไว้ในกรณีส่วนใหญ่ และอีกสองคำที่เหลือนั้นแทบจะไม่เคยใช้เลยเว้นแต่จะเจตนาให้เกิดผลในเชิงขบขัน
อย่างไรก็ตาม มีบางกรณีที่มีการเปรียบเทียบความตรงกันข้ามซึ่งทำให้จำเป็นต้องมีคำสรรพนามอย่างยิ่ง
ตัวอย่างเช่น เมื่อแจกแจงหรือแนะนำบุคคลหลายคน แต่ละคนต้องใช้คำสรรพนาม (หรือคำชี้เฉพาะอื่น) เพื่อแยกบุคคลนั้นออกจากคนอื่น ๆ
ดังนั้น ในประโยคอย่าง "Lei si chiama Maria; io (mi chiamo) Giuseppe" (เธอชื่อมาเรีย ส่วนฉัน (ชื่อ) จูเซปเป) คำว่า "io" นั้นไม่สามารถละได้เว้นแต่จะมีการเปลี่ยนหัวข้อสนทนาอย่างกะทันหัน
โดยปรกติแล้วไม่สามารถละคำสรรพนามได้ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลหรืออดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ เนื่องจากคำกริยาจำนวนมากผันรูปเหมือนกัน
=== มาลาบอกเล่า ===
มาลาบอกเล่ามีทั้งรูปกาลสามัญ รวมถึงรูปกาลสมบูรณ์และกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกัน เช่นเดียวกับในภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลเหล่านั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
==== กาลสามัญ ====
มาลาบอกเล่าในภาษาอิตาลีมี "กาลสามัญ" สี่กาล
ซึ่งต่างจากภาษาอังกฤษที่มีรูปอดีตกาลเพียงรูปเดียว ภาษาอิตาลีจะแยกความแตกต่างระหว่างลักษณะอาการไม่สมบูรณ์ (imperfect aspect) และลักษณะอาการอดีต (past aspect)
กาลไม่สมบูรณ์ใช้อธิบายเหตุการณ์ในอดีต ในขณะที่อดีตกาลประวัติศาสตร์ (past historic) ใช้อธิบายบริบทหรือเหตุการณ์ในอดีตอันยาวนาน
ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะถือว่ารูปกาลไม่สมบูรณ์และรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์เป็นคนละกาลกัน โดยมีลักษณะอาการที่ควบคุมโดยคำกริยาช่วย
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|[[indicativo presente|presente]]}}) เช่น: {{m|it|parlo||ฉันพูด, ฉันกำลังพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลต่อเนื่อง หรือ อดีตกาล ({{m|it|[[indicativo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: {{m|it|parlavo||ฉันพูดแล้ว, ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ หรือ อดีตกาลไกล ({{m|it|passato remoto}}) เช่น: {{m|it|parlai||ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตอันยาวนาน)}}
* อนาคตกาล ({{m|it|futuro semplice}}) เช่น: {{m|it|parlerò||ฉันจะพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
กาลสมบูรณ์ในภาษาอิตาลีสร้างขึ้นเสมอด้วย {{m|it|avere||(คำกริยาช่วย) มี/ได้...}} ตามด้วยรูปเพศชายเอกพจน์ของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม หรือ {{m|it|essere||(คำกริยาช่วย) เป็น/อยู่/คือ}} ตามด้วยรูปใดรูปหนึ่งของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม:
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์ หรือ อดีตกาลใกล้ ({{m|it|passato prossimo}}) เช่น: {{m|it||ho parlato|ฉันได้พูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์ หรือ กาลอดีตกาลอภิสมบูรณ์ ({{m|it|trapassato prossimo}} หรือ {{m|it|piuccheperfetto}}) เช่น: {{m|it||avevo parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตก่อนอีกเหตุการณ์หนึ่ง)}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลก่อนหน้า ({{m|it|trapassato remoto}}) เช่น: {{m|it||ebbi parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ก่อนหรือหลังอีกเหตุการณ์หนึ่งเพียงเล็กน้อย)}}
* อนาคตกาลสมบูรณ์ ({{m|it|futuro anteriore}}) เช่น: {{m|it||avrò parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
คล้ายกับภาษาอังกฤษ ภาษาอิตาลีใช้คำกริยาเชื่อม (copula)—{{m|it|stare||อยู่}}—หรือ—{{m|it|essere||เป็น/อยู่/คือ}}—ร่วมกับรูปกริยาเป็นนามเพื่อแสดงการกระทำที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง:
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่อง ({{m|it|presente progressivo}}) เช่น: {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|passato progressivo}}) เช่น: {{m|it||stavo parlando|ฉันกำลังพูดอยู่ (ในอดีต)}}
* อนาคตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|futuro progressivo}}) เช่น: {{m|it||starò parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
หมายเหตุ: ในรูปกาลต่อเนื่อง กาลไม่สมบูรณ์และกาลอดีตจะถูกหลอมรวมเข้าเป็นกาลเดียว
การจำแนกระหว่างการกระทำที่เป็นนิสัยกับการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบันมีความเข้มงวดน้อยกว่าในภาษาอังกฤษ:
* {{m|it|parlo||ฉันพูด}} (การกระทำที่เป็นนิสัยหรือการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
* {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}} (เน้นย้ำถึงการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
=== มาลาเงื่อนไข ===
มาลาเงื่อนไขมีเพียงรูปกาลสามัญ รูปกาลสมบูรณ์ และรูปกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกันเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลนั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|condizionale presente}}) เช่น: {{m|it|parlerei||ฉันน่าจะพูด/ฉันคงจะพูด}}
* กาลสมบูรณ์ ({{m|it|condizionale passato}}) เช่น: {{m|it||avrei parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
* กาลต่อเนื่อง ({{m|it|[[presente progressivo|condizionale progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||starei parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
=== มาลาสมมุติ ===
มาลาสมมุติมักใช้บ่อยที่สุดเพื่อแสดงความเห็น ความปรารถนา ความสงสัย อารมณ์ความรู้สึก หรือการประเมินของผู้พูด (หรือผู้เขียน) เกี่ยวกับความไม่น่าจะเป็นไปได้ของเหตุการณ์สมมุติ
อย่างไรก็ตาม ยังมีสถานการณ์อื่น ๆ อีกมากมายที่มีการใช้มาลานี้
==== กาลสามัญ ====
* ปัจจุบันกาลสมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo presente|presente]]}}) เช่น: ''Loro vogliono che io'' {{m|it|parli||พวกเขาต้องการให้ฉันพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: ''Se io'' {{m|it|parlassi||ถ้าหากฉันพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo passato|passato]]}}) เช่น: {{m|it||Penso che lui abbia parlato|ฉันคิดว่าเขาพูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo trapassato|trapassato]]}}) เช่น: {{m|it||Se io avessi parlato|ถ้าหากฉันได้พูดไปแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่องสมมุติ ({{m|it|[[presente progressivo|congiuntivo presente progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||Credo stia parlando|ฉันคิดว่าเขากำลังพูดอยู่}}; {{m|it||Gli raccomanderei che stia partendo adesso|ฉันจะแนะนำเขาว่าเขาควรจะกำลังออกเดินทางได้แล้วในตอนนี้}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ต่อเนื่องสมมุติ (''congiuntivo passato progressivo'') เช่น: {{m|it||Se io stessi parlando|ถ้าหากฉันกำลังพูดอยู่}}
=== มาลาสั่ง ===
หากกล่าวตามหลักไวยากรณ์อย่างเคร่งครัดแล้ว ภาษาอิตาลีมีรูปมาลาสั่งเฉพาะสำหรับบุรุษที่สอง (ทั้งเอกพจน์และพหูพจน์) เท่านั้น สำหรับบุรุษอื่น ๆ ทั้งหมด จะใช้รูปมาลาสมมุติที่สอดคล้องกันแทน มาลาสั่งครอบคลุม 5 บุรุษ ได้แก่:
# บุรุษที่สอง เอกพจน์
#:* รูปเชิงบวก (ยืนยัน): คำกริยากลุ่ม {{m|it|-are}}: เหมือนกับบุรุษที่สามเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า; คำกริยากลุ่ม {{m|it|-ere}} หรือ {{m|it|-ire}}: เหมือนกับบุรุษที่สองเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
#:* รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ): {{m|it|non}} + รูปกริยากลาง
# บุรุษที่สอง พหูพจน์: เหมือนกับบุรุษที่สองพหูพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
==== รูปเชิงบวก (ยืนยัน) ====
* ''Parla!'' — “จงพูด!” (เอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Parli!'' — “จงพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Parliamo!'' — “พวกเราพูดกันเถอะ!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Parlate!'' — “พวกเจ้าจงพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Parlino!'' — “พวกท่านจงพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''elli, elle, essi, esse''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
==== รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ) ====
* ''Non parlare!'' — “อย่าพูด!” (รูปกริยากลางเชิงปฏิเสธ ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Non parli!'' — “กรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Non parliamo!'' — “พวกเราอย่าพูดกันเลย!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Non parlate!'' — “พวกเจ้าอย่าพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Non parlino!'' — “พวกท่านกรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ elli, elle, essi, esse; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองพหูพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
== คำสรรพนามกรรม ==
[[แม่แบบ:คำบุรุษสรรพนามภาษาอิตาลี|คำสรรพนามกรรม]]สามารถวางไว้หลังรูปกริยากลาง รูปกริยาเป็นนาม และมาลาสั่งบุรุษที่สองเอกพจน์ (สำหรับคำกริยาบางคำ มาลาสั่งที่อยู่หลังคำกริยาจะกลายเป็นรูปปัจจัยท้ายแนบหรือเอ็นคลิติก (enclitic) ซึ่งเป็นชนิดหนึ่งของปัจจัย อย่างไรก็ตาม ผู้พูดภาษาอิตาลีไม่ได้มองว่ารูปเอ็นคลิติกเป็นปัจจัยทุกคน) หรือวางไว้หน้ารูปใด ๆ ก็ได้
มีข้อยกเว้นในทางกวีนิพนธ์เพื่อการฉันทลักษณ์
คำสรรพนามมีลักษณะแบบ[[ภาษาคำติดต่อ|คำติดต่อ]] โดยมีการเปลี่ยนแปลงทางสัทศาสตร์ดังต่อไปนี้:
*ถ้า {{m|it|mi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|me}}
*ถ้า {{m|it|ti}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|te}}
*ถ้า {{m|it|gli}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|loro}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะรวมเข้าด้วยกันกลายเป็น {{m|it|glielo}}, {{m|it|gliela}} ฯลฯ
*ถ้า {{m|it|ci}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ce}}
*ถ้า {{m|it|vi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ve}}
*ถ้า {{m|it|si}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|se}}
== ตัวอย่าง ==
คำกริยาภาษาอิตาลีส่วนใหญ่จัดอยู่ในกลุ่มการผันรูปปรกติกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งในสามกลุ่ม โดยพิจารณาจากสระรองสุดท้ายของรูป[[รูปกริยากลาง|กริยากลาง]] ซึ่งลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' (การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง), ''[[-ere]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สอง) หรือ ''[[-ire]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สาม) เสมอ
การผันรูปของคำกริยาไม่ปรกติบางคำอาจจัดอยู่ในกลุ่มที่เหนือความคาดหมายด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ อันเนื่องมาจากส่วนลงท้ายของคำภาษาละตินที่[[สืบทอด]]หรือ[[รับ]]มา (เช่น คำกริยา {{m|it|fare}} ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' แต่ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สองเนื่องจากมาจากภาษาละติน {{m|la|facere}}) นอกจากนี้ยังมีกลุ่มย่อยสามกลุ่ม (ที่มีรากศัพท์ร่วมกัน) ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''[[-arre]]'' (เช่น {{m|it|trarre}}, ราก: "''tr(a)-''"), ''[[-orre]]'' (เช่น {{m|it|porre}}, ราก: "''p(on)-''") หรือ ''[[-urre]]'' (เช่น {{m|it|tradurre}}, ราก: "''d(uc)-''") ซึ่งด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สอง เนื่องจากมาจากคำกริยาภาษาละตินที่มีรูปกริยากลางปัจจุบันกาลประธานทำเองลงท้ายด้วย {{m|la|-ere}}
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย -ere หรือ -ire มีรูปแบบการผันรูปที่เป็นไปตามแบบแผนเดียวกัน และคำกริยากลุ่ม -ere นั้นพบได้บ่อยกว่ามาก
เช่นเดียวกับภาษาอังกฤษ คำกริยาที่ใช้บ่อยที่สุดบางคำเป็นคำกริยาไม่ปรกติ (เช่น ''{{m|it|porre}}'' "วาง, จัดวาง") แต่ส่วนใหญ่สามารถคาดเดาได้
คำกริยา {{m|it|avere|t=มี}} และ {{m|it|essere|t=เป็น/อยู่/คือ}} ซึ่งเป็นคำกริยาช่วย ถือว่าอยู่ใน "การผันรูปเฉพาะตัว" (proper conjugation) อย่างเป็นทางการ แม้ว่าจะมีแบบแผนร่วมกันของคำกริยาไม่ปรกติกลุ่ม ''-ere'' ก็ตาม
ตารางการผันรูปทั้งสามกลุ่มต่อไปนี้แสดงให้เห็นถึงแบบแผนที่ใช้โดยคำกริยาปรกติในภาษาอิตาลี
คำกริยาภาษาอิตาลีที่ไม่ค่อยพบเห็นบางคำเป็นคำกริยาบกพร่อง (กล่าวคือ คำกริยา {{m|it|ire}} {{q|ภาษาหนังสือ}} และ {{m|it|gire}} ซึ่งทั้งสองคำเป็นคำพ้องความหมายที่พ้นสมัย และปัจจุบันใช้เฉพาะถิ่น ของคำกริยา {{m|it|andare|t=ไป}})
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' ===
<!--{{it-conj-are|parl|avere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาอกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-are}} คือ {{m|it|parlare||พูด}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปของ ''{{l|it|parlare}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlare}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere parlato}} หรือ {{l|it|aver parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlando}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlante}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|parlato}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei,<ref name="formal second person">บุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์ {{l|it|lei}}, บุรุษที่สองพหูพจน์ {{l|it|voi}} และ {{q|พบน้อย}} บุรุษที่สามพหูพจน์ {{l|it|loro}} ใช้ในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเอกพจน์ได้เช่นกัน</ref> esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlo}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parla}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlavo}} || {{l|it|parlavi}} || {{l|it|parlava}} || {{l|it|parlavamo}} || {{l|it|parlavate}} || {{l|it|parlavano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|parlai}} || {{l|it|parlasti}} || {{l|it|parlò}} || {{l|it|parlammo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlarono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|parlerò}} || {{l|it|parlerai}} || {{l|it|parlerà}} || {{l|it|parleremo}} || {{l|it|parlerete}} || {{l|it|parleranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho parlato}} || {{l|it|hai parlato}} || {{l|it|ha parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|avete parlato}} || {{l|it|hanno parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo parlato}} || {{l|it|avevi parlato}} || {{l|it|aveva parlato}} || {{l|it|avevamo parlato}} || {{l|it|avevate parlato}} || {{l|it|avevano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi parlato}} || {{l|it|avesti parlato}} || {{l|it|ebbe parlato}} || {{l|it|avemmo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|ebbero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò parlato}} || {{l|it|avrai parlato}} || {{l|it|avrà parlato}} || {{l|it|avremo parlato}} || {{l|it|avrete parlato}} || {{l|it|avranno parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlerei}} || {{l|it|parleresti}} || {{l|it|parlerebbe}} || {{l|it|parleremmo}} || {{l|it|parlereste}} || {{l|it|parlerebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei parlato}} || {{l|it|avresti parlato}} || {{l|it|avrebbe parlato}} || {{l|it|avremmo parlato}} || {{l|it|avreste parlato}} || {{l|it|avrebbero parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parliate}} || {{l|it|parlino}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlasse}} || {{l|it|parlassimo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlassero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|abbiate parlato}} || {{l|it|abbiano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avesse parlato}} || {{l|it|avessimo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|avessero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|parla}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlino}}
|}
</div></div>
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-ere]]'' ===
<!--{{it-conj-ere|ricev|avere}}
{{it-conj-ere|ricev|essere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาสกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-ere}} คือ {{m|it|ricevere||รับ}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปกรรตุวาจกของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevere}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere ricevuto}}, {{l|it|aver ricevuto|t=ได้รับแล้ว}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevendo}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo ricevuto}}
|-
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)"| รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล !! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เอกพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|ricevente}}
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล !! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuta}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | พหูพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|riceventi}}
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevute}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevo}} || {{l|it|ricevi}} || {{l|it|riceve}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|ricevete}} || {{l|it|ricevono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ricevevo}} || {{l|it|ricevevi}} || {{l|it|riceveva}} || {{l|it|ricevevamo}} || {{l|it|ricevevate}} || {{l|it|ricevevano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|ricevei}}, {{l|it|ricevetti}} || {{l|it|ricevesti}} || {{l|it|ricevé}}, {{l|it|ricevette}} || {{l|it|ricevemmo}} || {{l|it|riceveste}} || {{l|it|riceverono}}, {{l|it|ricevettero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|riceverò}} || {{l|it|riceverai}} || {{l|it|riceverà}} || {{l|it|riceveremo}} || {{l|it|riceverete}} || {{l|it|riceveranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho ricevuto}} || {{l|it|hai ricevuto}} || {{l|it|ha ricevuto}} || {{l|it|abbiamo ricevuto}} || {{l|it|avete ricevuto}} || {{l|it|hanno ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo ricevuto}} || {{l|it|avevi recibido}} || {{l|it|aveva ricevuto}} || {{l|it|avevamo ricevuto}} || {{l|it|avevate ricevuto}} || {{l|it|avevano ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi ricevuto}} || {{l|it|avesti ricevuto}} || {{l|it|ebbe ricevuto}} || {{l|it|avemmo ricevuto}} || {{l|it|aveste ricevuto}} || {{l|it|ebbero ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò ricevuto}} || {{l|it|avrai ricevuto}} || {{l|it|avrà ricevuto}} || {{l|it|avremo ricevuto}} || {{l|it|avrete ricevuto}} || {{l|it|avranno ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|riceverei}} || {{l|it|riceveresti}} || {{l|it|riceverebbe}} || {{l|it|riceveremmo}} || {{l|it|ricevereste}} || {{l|it|riceverebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei ricevuto}} || {{l|it|avresti ricevuto}} || {{l|it|avrebbe ricevuto}} || {{l|it|avremmo ricevuto}} || {{l|it|avreste ricevuto}} || {{l|it|avrebbero ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|riceviate}} || {{l|it|ricevano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ricevessi}} || {{l|it|ricevessi}} || {{l|it|ricevesse}} || {{l|it|ricevessimo}} || {{l|it|riceveste}} || {{l|it|ricevessero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbiamo ricevuto}} || {{l|it|abbiate ricevuto}} || {{l|it|abbiano ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi ricevuto}} || {{l|it|avessi ricevuto}} || {{l|it|avesse ricevuto}} || {{l|it|avessimo ricevuto}} || {{l|it|aveste recibido}} || {{l|it|avessero ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|ricevi}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|ricevete}} || {{l|it|ricevano}}
|}
</div></div>
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปกรรมวาจกของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}} หรือ {{l|it|essere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|essere ricevuto|t=ถูกรับ}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|essere stato ricevuto}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|essendo ricevuto}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|essendo stato ricevuto}}
|-
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)"| รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล !! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เอกพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|essente ricevuto}}
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล !! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stato ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stata ricevuta}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | พหูพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|essenti ricevuti}}
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|state ricevute}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sono ricevuto}} || {{l|it|sei ricevuto}} || {{l|it|è ricevuto}} || {{l|it|siamo ricevuti}} || {{l|it|siete ricevuti}} || {{l|it|sono ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ero ricevuto}} || {{l|it|eri ricevuto}} || {{l|it|era ricevuto}} || {{l|it|eravamo ricevuti}} || {{l|it|eravate ricevuti}} || {{l|it|erano ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|fui recibido}} || {{l|it|fosti ricevuto}} || {{l|it|fu ricevuto}} || {{l|it|fummo ricevuti}} || {{l|it|foste ricevuti}} || {{l|it|furono ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|sarò ricevuto}} || {{l|it|sarai ricevuto}} || {{l|it|sarà ricevuto}} || {{l|it|saremo ricevuti}} || {{l|it|sarete ricevuti}} || {{l|it|saranno ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sono stato ricevuto}} || {{l|it|sei stato ricevuto}} || {{l|it|è stato ricevuto}} || {{l|it|siamo stati ricevuti}} || {{l|it|siete stati ricevuti}} || {{l|it|sono stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ero stato ricevuto}} || {{l|it|eri stato ricevuto}} || {{l|it|era stato ricevuto}} || {{l|it|eravamo stati ricevuti}} || {{l|it|eravate stati ricevuti}} || {{l|it|erano stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|fui stato ricevuto}} || {{l|it|fosti stato ricevuto}} || {{l|it|fu stato ricevuto}} || {{l|it|fummo stati ricevuti}} || {{l|it|foste stati ricevuti}} || {{l|it|furono stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sarò stato recibido}} || {{l|it|sarai stato ricevuto}} || {{l|it|sarà stato ricevuto}} || {{l|it|saremo stati ricevuti}} || {{l|it|sarete stati ricevuti}} || {{l|it|saranno stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sarei ricevuto}} || {{l|it|saresti ricevuto}} || {{l|it|sarebbe ricevuto}} || {{l|it|saremmo ricevuti}} || {{l|it|sareste ricevuti}} || {{l|it|sarebbero ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|sarei stato ricevuto}} || {{l|it|saresti stato ricevuto}} || {{l|it|sarebbe stato recibido}} || {{l|it|saremmo stati ricevuti}} || {{l|it|sareste stati ricevuti}} || {{l|it|sarebbero stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|siamo ricevuti}} || {{l|it|siate ricevuti}} || {{l|it|siano ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|fossi ricevuto}} || {{l|it|fossi recibido}} || {{l|it|fosse ricevuto}} || {{l|it|fossimo ricevuti}} || {{l|it|foste ricevuti}} || {{l|it|fossero ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|siamo stati ricevuti}} || {{l|it|siate stati ricevuti}} || {{l|it|siano stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|fossi stato ricevuto}} || {{l|it|fossi stato ricevuto}} || {{l|it|fosse stato recibido}} || {{l|it|fossimo stati ricevuti}} || {{l|it|foste stati ricevuti}} || {{l|it|fossero stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | — || — || — || — || — || —
|}
</div></div>
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปสะท้อนของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| colspan="4" | {{l|it|essere}} {{q|กาลสมบูรณ์บุรุษไม่ชี้เฉพาะและบุรุษสะท้อน}}, {{l|it|avere}} {{q|กาลสมบูรณ์บุรุษซึ่งการก}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevermi|t=รับฉัน/ตัวเอง}},<br/><br/>...,
! colspan="2" rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avermi ricevuto}} {{q|ฉัน}}, {{l|it|essermi ricevuto}} {{q|ตัวเอง}},<br/>...,<br/>{{l|it|averlo ricevuto}} {{q|เขา}}, {{l|it|essersi ricevuto}} {{q|ตัวเอง}},<br/>{{l|it|averla ricevuta}} {{q|เธอ}}, {{l|it|essersi ricevuta}} {{q|ตัวเอง}},<br/>...,
|-
| colspan="2" | {{l|it|riceversi|t=รับคนใดคนหนึ่ง/ตัวเอง/คนเหล่านั้น/ตนเองทั้งหลาย}} || colspan="2" | {{l|it|essersi ricevuti}} {{q|ตนเองทั้งหลาย}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevendomi}},<br/>...,<br/>{{l|it|ricevendosi}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendomi ricevuto}},<br/>...,<br/>{{l|it|essendosi ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| colspan="2" | —
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevutomi|t=รับฉัน}},<br/>...,<br/>{{l|it|avendomi ricevutosi}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| mi ricevo,<br/>ti recevo,<br/>... || mi ricevi,<br/>ti ricevi,<br/>... || ...,<br/>si riceve,<br/>lo/la riceve,<br/>... || ...,ci riceviamo,... || ...,vi ricevete,... || ...,<br/>si ricevono,<br/>li/le ricevono
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| mi ricevevo, ... || ..., ti ricevevi, ... || ..., si riceveva, ... || ..., ci ricevevamo, ... || ..., vi ricevevate, ... || ..., si ricevevano, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| mi ricevei,<br/>mi ricevetti,<br/>... || ..., ti ricevesti, ... || ...,<br/>si ricevé,<br/>si ricevette,<br/>... || ..., ci ricevemmo, ... || ..., vi riceveste, ... || ...,<br/>si riceverono,<br/>si ricevettero,<br/>...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| mi riceverò, ... || ..., ti riceverai, ... || ..., si riceverà, ... || ..., ci riceveremo, ... || ..., vi riceverete, ... || ..., si riceveranno, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| mi sono ricevuto,<br/>ti ho ricevuto,<br/>lo ho ricevuto,<br/>la ho ricevuta,<br/>—,<br/>vi ho ricevuto,<br/>li ho ricevuti,<br/>le ho ricevute || mi hai ricevuto,<br/>ti sei ricevuto,<br/>lo hai ricevuto,<br/>la hai ricevuta,<br/>mi hai ricevuto<br/>—,<br/>li hai ricevuti,<br/>le hai ricevute || mi ha ricevuto,<br/>ti ha ricevuto,<br/>si è ricevuto,<br/>lo ha ricevuto,<br/>ci ha ricevuti,<br/>vi ha ricevuti,<br/>li ha ricevuti,<br/>le ha ricevute || —,<br/>ti abbiamo ricevuto,<br/>lo abbiamo ricevuto,<br/>la abbiamo ricevuta,<br/>ci siamo ricevuti,<br/>vi abbiamo ricevuti,<br/>li abbiamo ricevuti,<br/>le abbiamo ricevute || mi avete ricevuto,<br/>—,<br/>lo avete ricevuto,<br/>la avete ricevuta,<br/>ci avete ricevuti,<br/>vi siete ricevuti,<br/>li avete ricevuti,<br/>le avete ricevute || mi hanno ricevuto,<br/>ti hanno ricevuto,<br/>lo hanno ricevuto,<br/>la hanno ricevuto,<br/>ci hanno ricevuti,<br/>vi hanno ricevuti,<br/>si sono ricevuti,<br/>si sono ricevuti
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| mi ero ricevuto, ... || ..., ti eri ricevuto, ... || ..., si era ricevuto, ... || ..., ci eravamo ricevuto, ... || ..., vi eravate ricevuto, ... || ..., si erano ricevuto, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| mi fui ricevuto, ... || ..., ti fosti ricevuto, ... || ..., si fosse ricevuto, ... || ..., ci fossimmo ricevuti, ... || ..., vi foste ricevuti, ... || ..., si fossero ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| mi sarò ricevuto, ... || ..., ti sarai ricevuto, ... || ..., si sarà recibido, ... || ..., ci saremo ricevuti, ... || ..., vi sarete ricevuti, ... || ..., si saranno ricevuti, ...
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|mi riceverei}}, ... || ..., {{l|it|ti riceveresti}}, ... || ..., {{l|it|si riceverebbe}}, ... || ..., {{l|it|ci riceveremmo}}, ... || ..., {{l|it|vi ricevereste}}, ... || ..., {{l|it|si riceverebbero}}, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|mi sarei ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|ti saresti ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|si sarebbe ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|ci saremmo ricevuti}}, ... || ..., {{l|it|vi sareste ricevuti}}, ... || ..., {{l|it|si sarebbero ricevuti}}, ...
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| mi riceva, ... || ..., ti riceva, ... || ..., si riceva, ... || ..., ci riceviamo, ... || ..., vi riceviate, ... || ..., si ricevano, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| mi ricevessi, ... || ..., ti ricevessi, ... || ..., si ricevesse, ... || ..., ci ricevessimo, ... || ..., vi riceveste, ... || ..., si ricevessero, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| mi sia ricevuto, ... || ..., ti sia ricevuto, ... || ..., si sia ricevuto, ... || ..., ci siamo ricevuti, ... || ..., vi siate ricevuti, ... || ..., si siano ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| mi fossi ricevuto, ... || ..., ti fossi ricevuto, ... || ..., si fosse ricevuto, ... || ..., ci fossimo ricevuti, ... || ..., vi foste ricevuto, ... || ..., si fossero ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|ricevimi}},<br/>{{l|it|riceviti}},<br/>{{l|it|ricevilo}},<br/>{{l|it|ricevila}},<br/>{{l|it|ricevimi}},<br/>—,<br/>{{l|it|ricevili}}<br/>{{l|it|ricevile}} || mi riceva,<br/>ti riceva,<br/>si riceva,<br/>lo/la riceva,<br/>ci riceva,<br/>—,<br/>li riceva,<br/>le riceva || —,<br/>—,<br/>{{l|it|riceviamolo}},<br/>{{l|it|riceviamola}},<br/>{{l|it|riceviamoci}}<br/>—,<br/>{{l|it|riceviamoli}},<br/>{{l|it|riceviamole}} || {{l|it|ricevetemi}},<br/>—,<br/>{{l|it|ricevetelo}},<br/>{{l|it|ricevetela}},<br/>{{l|it|riceveteci}},<br/>{{l|it|ricevetevi}},<br/>{{l|it|riceveteli}},<br/>{{l|it|ricevetele}} || mi ricevano,<br/>—<!--มาลาสั่งบุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์และมาลาสั่งบุรุษที่สามพหูพจน์ใช้เฉพาะในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเท่านั้น--><br/>lo ricevano,<br/>la ricevano,<br/>ci ricevano,<br/>vi ricevano,<br/>si ricevano,<br/>li/le ricevano
|}
</div></div>
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-ire]]'' ===
<!--{{it-conj-ire|dorm|avere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาอกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-ire}} คือ {{m|it|dormire||นอนหลับ}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปของ ''{{l|it|dormire}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormire}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere dormito}} หรือ {{l|it|aver dormito}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormendo}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo dormito}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormente}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|dormito}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormo}} || {{l|it|dormi}} || {{l|it|dorme}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormite}} || {{l|it|dormono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|dormivo}} || {{l|it|dormivi}} || {{l|it|dormiva}} || {{l|it|dormivamo}} || {{l|it|dormivate}} || {{l|it|dormivano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|dormii}} || {{l|it|dormisti}} || {{l|it|dormì}} || {{l|it|dormimmo}} || {{l|it|dormiste}} || {{l|it|dormirono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|dormirò}} || {{l|it|dormirai}} || {{l|it|dormirà}} || {{l|it|dormiremo}} || {{l|it|dormirete}} || {{l|it|dormiranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho dormito}} || {{l|it|hai dormito}} || {{l|it|ha dormito}} || {{l|it|abbiamo dormito}} || {{l|it|avete dormito}} || {{l|it|hanno dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo dormito}} || {{l|it|avevi dormito}} || {{l|it|aveva dormito}} || {{l|it|avevamo dormito}} || {{l|it|avevate dormito}} || {{l|it|avevano dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi dormito}} || {{l|it|avesti dormito}} || {{l|it|ebbe dormito}} || {{l|it|avemmo dormito}} || {{l|it|aveste dormito}} || {{l|it|ebbero dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò dormito}} || {{l|it|avrai dormito}} || {{l|it|avrà dormito}} || {{l|it|avremo dormito}} || {{l|it|avrete dormito}} || {{l|it|avranno dormito}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormirei}} || {{l|it|dormiresti}} || {{l|it|dormirebbe}} || {{l|it|dormiremmo}} || {{l|it|dormireste}} || {{l|it|dormirebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei dormito}} || {{l|it|avresti dormito}} || {{l|it|avrebbe dormito}} || {{l|it|avremmo dormito}} || {{l|it|avreste dormito}} || {{l|it|avrebbero dormito}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dorma}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormiate}} || {{l|it|dormano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|dormissi}} || {{l|it|dormissi}} || {{l|it|dormisse}} || {{l|it|dormissimo}} || {{l|it|dormiste}} || {{l|it|dormissero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbiamo dormito}} || {{l|it|abbiate dormito}} || {{l|it|abbiano dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi dormito}} || {{l|it|avessi dormito}} || {{l|it|avesse dormito}} || {{l|it|avessimo dormito}} || {{l|it|aveste dormito}} || {{l|it|avessero dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|dormi}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormite}} || {{l|it|dormano}}
|}
</div></div>
== หมายเหตุ ==
<references/>
[[หมวดหมู่:คำกริยาภาษาอิตาลี|*]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาอิตาลี|คำกริยา]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|อิตาลี]]
7ehmbw330p9ldsp8eztc0rx8iv2fqkl
5776166
5776165
2026-10-30T11:14:21Z
Octahedron80
267
/* */
5776166
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาภาษาอิตาลี}}
[[การผันรูป]][[คำกริยา]]ภาษาอิตาลีเป็นหนึ่งในขอบข่ายไวยากรณ์ภาษาอิตาลีที่มีความซับซ้อนมากที่สุดสำหรับผู้พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ อันเนื่องมาจากระดับ[[การผันคำ]]ที่ค่อนข้างสูง
การผันรูปคำกริยาภาษาอิตาลีแบ่งออกเป็นสี่มาลาจำกัด (finite mood) ได้แก่ [[มาลาบอกเล่า]], [[มาลาเงื่อนไข]], [[มาลาสมมุติ]] และ[[มาลาสั่ง]] ร่วมกับรูปไม่จำกัด (non-finite form) อีกจำนวนหนึ่ง
การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาโปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir''), ภาษาฝรั่งเศส (''-er'', ''-ir'', ''-re''), ภาษาสเปน (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== รูปไม่จำกัด ==
คำกริยาแต่ละคำจะมี[[รูปกริยากลาง]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยากลางอดีตกาล, [[รูปกริยาเป็นนาม]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล (ซึ่งหน้าที่ค่อนข้างแตกต่างอย่างมากจากกริยานามในไวยากรณ์ภาษาอังกฤษ), [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล และรูปกริยาขยายอดีตกาล ซึ่งสามารถผันรูปตามพจน์และเพศต่อไปได้อีก
* รูปกริยากลางปัจจุบันกาล: {{m|it|parlare||พูด}}
* รูปกริยากลางอดีตกาล: {{m|it||avere parlato|ได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล: {{m|it|parlando||การพูด; ขณะที่/โดยการพูด}}
* รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล: {{m|it||avendo parlato|การได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล: {{m|it|parlante||ที่กำลังพูด; ซึ่งพูด}}
* รูปกริยาขยายอดีตกาล: {{m|it|parlato||ที่ถูกพูด; ที่ได้พูดแล้ว}}
== รูปจำกัด ==
รูปจำกัดจัดกลุ่มออกเป็น "กาลสามัญ" ที่แตกต่างกันเจ็ดกาล (ในความหมายทั่วไปของ "[[กาล]]" ที่สื่อถึงเวลาเฉพาะและมาลาเฉพาะ แม้ว่าตำราไวยากรณ์สมัยใหม่ส่วนใหญ่จะถือว่ารูปเหล่านี้จำนวนมากเป็นผลลัพธ์ร่วมกันของกาลและการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ ([[aspect]])) และ "กาลสมบูรณ์" อีกเจ็ดกาล
กาลสมบูรณ์ใช้[[คำกริยาช่วย]] {{m|it|avere}} หรือ {{m|it|essere}} ร่วมกับรูปกริยาขยายอดีตกาล
รูปประสมอื่น ๆ เช่น กาลต่อเนื่อง (progressive tenses) ไม่ถือว่าเป็นกาลในการผันรูปคำกริยาอย่างเป็นทางการ แต่จัดเป็น {{m|it|perifrasi|t=[[โครงสร้างคำขยาย]]}} (periphrasis)
=== คำสรรพนาม ===
แต่ละ "กาล" จำกัดจะผันรูปตาม[[บุรุษ]]และ[[พจน์]]ของประธาน
รูปกรรตุการกของคำสรรพนามภาษาอิตาลีมักทำหน้าที่เป็น[[ประธาน]]ของคำกริยาเหล่านั้น
อย่างไรก็ดี บ่อยครั้งที่รูปของคำกริยาจะแสดงบุรุษและพจน์ของประธานอย่างชัดเจนอยู่แล้ว
ดังนั้น จึงมักละคำสรรพนามประธานออกไปโดยสิ้นเชิง ยกเว้นเมื่อใช้เพื่อความกระจ่าง ชัดแจ้ง เพื่อการเน้นย้ำ หรือเพื่อการแสดงความตรงกันข้าม:
* ละไว้ในฐานที่เข้าใจ: {{m|it||Sono italiano.|[ฉัน]เป็นคนอิตาลี}}
* แสดงความกระจ่างหรือเน้นย้ำ: {{m|it||'''Lui''' è portoghese, mentre '''io''' sono italiano.|'''เขา'''เป็นคนโปรตุเกส ในขณะที่'''ฉัน'''เป็นคนอิตาลี}}
สำหรับเจ้าของภาษาโดยส่วนใหญ่แล้ว การใช้คำสรรพนามเหล่านี้โดยไม่จำเป็นมักฟังดูเหมือนภาษาต่างชาติอย่างยิ่ง ดังนั้น ประโยคอย่าง "Io mi svegliai, io mi lavai i denti ed io mi vestii" (ฉันตื่นนอน ฉันแปรงฟัน และฉันแต่งตัว) จึงฟังดูแปลกประหลาดมากในสำเนียงถิ่นส่วนใหญ่ ซึ่งคำว่า "io" คำแรกน่าจะถูกละไว้ในกรณีส่วนใหญ่ และอีกสองคำที่เหลือนั้นแทบจะไม่เคยใช้เลยเว้นแต่จะเจตนาให้เกิดผลในเชิงขบขัน
อย่างไรก็ตาม มีบางกรณีที่มีการเปรียบเทียบความตรงกันข้ามซึ่งทำให้จำเป็นต้องมีคำสรรพนามอย่างยิ่ง
ตัวอย่างเช่น เมื่อแจกแจงหรือแนะนำบุคคลหลายคน แต่ละคนต้องใช้คำสรรพนาม (หรือคำชี้เฉพาะอื่น) เพื่อแยกบุคคลนั้นออกจากคนอื่น ๆ
ดังนั้น ในประโยคอย่าง "Lei si chiama Maria; io (mi chiamo) Giuseppe" (เธอชื่อมาเรีย ส่วนฉัน (ชื่อ) จูเซปเป) คำว่า "io" นั้นไม่สามารถละได้เว้นแต่จะมีการเปลี่ยนหัวข้อสนทนาอย่างกะทันหัน
โดยปรกติแล้วไม่สามารถละคำสรรพนามได้ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลหรืออดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ เนื่องจากคำกริยาจำนวนมากผันรูปเหมือนกัน
=== มาลาบอกเล่า ===
มาลาบอกเล่ามีทั้งรูปกาลสามัญ รวมถึงรูปกาลสมบูรณ์และกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกัน เช่นเดียวกับในภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลเหล่านั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
==== กาลสามัญ ====
มาลาบอกเล่าในภาษาอิตาลีมี "กาลสามัญ" สี่กาล
ซึ่งต่างจากภาษาอังกฤษที่มีรูปอดีตกาลเพียงรูปเดียว ภาษาอิตาลีจะแยกความแตกต่างระหว่างลักษณะอาการไม่สมบูรณ์ (imperfect aspect) และลักษณะอาการอดีต (past aspect)
กาลไม่สมบูรณ์ใช้อธิบายเหตุการณ์ในอดีต ในขณะที่อดีตกาลประวัติศาสตร์ (past historic) ใช้อธิบายบริบทหรือเหตุการณ์ในอดีตอันยาวนาน
ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะถือว่ารูปกาลไม่สมบูรณ์และรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์เป็นคนละกาลกัน โดยมีลักษณะอาการที่ควบคุมโดยคำกริยาช่วย
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|[[indicativo presente|presente]]}}) เช่น: {{m|it|parlo||ฉันพูด, ฉันกำลังพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลต่อเนื่อง หรือ อดีตกาล ({{m|it|[[indicativo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: {{m|it|parlavo||ฉันพูดแล้ว, ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ หรือ อดีตกาลไกล ({{m|it|passato remoto}}) เช่น: {{m|it|parlai||ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตอันยาวนาน)}}
* อนาคตกาล ({{m|it|futuro semplice}}) เช่น: {{m|it|parlerò||ฉันจะพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
กาลสมบูรณ์ในภาษาอิตาลีสร้างขึ้นเสมอด้วย {{m|it|avere||(คำกริยาช่วย) มี/ได้...}} ตามด้วยรูปเพศชายเอกพจน์ของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม หรือ {{m|it|essere||(คำกริยาช่วย) เป็น/อยู่/คือ}} ตามด้วยรูปใดรูปหนึ่งของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม:
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์ หรือ อดีตกาลใกล้ ({{m|it|passato prossimo}}) เช่น: {{m|it||ho parlato|ฉันได้พูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์ หรือ กาลอดีตกาลอภิสมบูรณ์ ({{m|it|trapassato prossimo}} หรือ {{m|it|piuccheperfetto}}) เช่น: {{m|it||avevo parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตก่อนอีกเหตุการณ์หนึ่ง)}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลก่อนหน้า ({{m|it|trapassato remoto}}) เช่น: {{m|it||ebbi parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ก่อนหรือหลังอีกเหตุการณ์หนึ่งเพียงเล็กน้อย)}}
* อนาคตกาลสมบูรณ์ ({{m|it|futuro anteriore}}) เช่น: {{m|it||avrò parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
คล้ายกับภาษาอังกฤษ ภาษาอิตาลีใช้คำกริยาเชื่อม (copula)—{{m|it|stare||อยู่}}—หรือ—{{m|it|essere||เป็น/อยู่/คือ}}—ร่วมกับรูปกริยาเป็นนามเพื่อแสดงการกระทำที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง:
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่อง ({{m|it|presente progressivo}}) เช่น: {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|passato progressivo}}) เช่น: {{m|it||stavo parlando|ฉันกำลังพูดอยู่ (ในอดีต)}}
* อนาคตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|futuro progressivo}}) เช่น: {{m|it||starò parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
หมายเหตุ: ในรูปกาลต่อเนื่อง กาลไม่สมบูรณ์และกาลอดีตจะถูกหลอมรวมเข้าเป็นกาลเดียว
การจำแนกระหว่างการกระทำที่เป็นนิสัยกับการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบันมีความเข้มงวดน้อยกว่าในภาษาอังกฤษ:
* {{m|it|parlo||ฉันพูด}} (การกระทำที่เป็นนิสัยหรือการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
* {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}} (เน้นย้ำถึงการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
=== มาลาเงื่อนไข ===
มาลาเงื่อนไขมีเพียงรูปกาลสามัญ รูปกาลสมบูรณ์ และรูปกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกันเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลนั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|condizionale presente}}) เช่น: {{m|it|parlerei||ฉันน่าจะพูด/ฉันคงจะพูด}}
* กาลสมบูรณ์ ({{m|it|condizionale passato}}) เช่น: {{m|it||avrei parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
* กาลต่อเนื่อง ({{m|it|[[presente progressivo|condizionale progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||starei parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
=== มาลาสมมุติ ===
มาลาสมมุติมักใช้บ่อยที่สุดเพื่อแสดงความเห็น ความปรารถนา ความสงสัย อารมณ์ความรู้สึก หรือการประเมินของผู้พูด (หรือผู้เขียน) เกี่ยวกับความไม่น่าจะเป็นไปได้ของเหตุการณ์สมมุติ
อย่างไรก็ตาม ยังมีสถานการณ์อื่น ๆ อีกมากมายที่มีการใช้มาลานี้
==== กาลสามัญ ====
* ปัจจุบันกาลสมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo presente|presente]]}}) เช่น: ''Loro vogliono che io'' {{m|it|parli||พวกเขาต้องการให้ฉันพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: ''Se io'' {{m|it|parlassi||ถ้าหากฉันพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo passato|passato]]}}) เช่น: {{m|it||Penso che lui abbia parlato|ฉันคิดว่าเขาพูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo trapassato|trapassato]]}}) เช่น: {{m|it||Se io avessi parlato|ถ้าหากฉันได้พูดไปแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่องสมมุติ ({{m|it|[[presente progressivo|congiuntivo presente progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||Credo stia parlando|ฉันคิดว่าเขากำลังพูดอยู่}}; {{m|it||Gli raccomanderei che stia partendo adesso|ฉันจะแนะนำเขาว่าเขาควรจะกำลังออกเดินทางได้แล้วในตอนนี้}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ต่อเนื่องสมมุติ (''congiuntivo passato progressivo'') เช่น: {{m|it||Se io stessi parlando|ถ้าหากฉันกำลังพูดอยู่}}
=== มาลาสั่ง ===
หากกล่าวตามหลักไวยากรณ์อย่างเคร่งครัดแล้ว ภาษาอิตาลีมีรูปมาลาสั่งเฉพาะสำหรับบุรุษที่สอง (ทั้งเอกพจน์และพหูพจน์) เท่านั้น สำหรับบุรุษอื่น ๆ ทั้งหมด จะใช้รูปมาลาสมมุติที่สอดคล้องกันแทน มาลาสั่งครอบคลุม 5 บุรุษ ได้แก่:
# บุรุษที่สอง เอกพจน์
#:* รูปเชิงบวก (ยืนยัน): คำกริยากลุ่ม {{m|it|-are}}: เหมือนกับบุรุษที่สามเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า; คำกริยากลุ่ม {{m|it|-ere}} หรือ {{m|it|-ire}}: เหมือนกับบุรุษที่สองเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
#:* รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ): {{m|it|non}} + รูปกริยากลาง
# บุรุษที่สอง พหูพจน์: เหมือนกับบุรุษที่สองพหูพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
==== รูปเชิงบวก (ยืนยัน) ====
* ''Parla!'' — “จงพูด!” (เอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Parli!'' — “จงพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Parliamo!'' — “พวกเราพูดกันเถอะ!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Parlate!'' — “พวกเจ้าจงพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Parlino!'' — “พวกท่านจงพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''elli, elle, essi, esse''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
==== รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ) ====
* ''Non parlare!'' — “อย่าพูด!” (รูปกริยากลางเชิงปฏิเสธ ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Non parli!'' — “กรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Non parliamo!'' — “พวกเราอย่าพูดกันเลย!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Non parlate!'' — “พวกเจ้าอย่าพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Non parlino!'' — “พวกท่านกรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ elli, elle, essi, esse; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองพหูพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
== คำสรรพนามกรรม ==
[[แม่แบบ:คำบุรุษสรรพนามภาษาอิตาลี|คำสรรพนามกรรม]]สามารถวางไว้หลังรูปกริยากลาง รูปกริยาเป็นนาม และมาลาสั่งบุรุษที่สองเอกพจน์ (สำหรับคำกริยาบางคำ มาลาสั่งที่อยู่หลังคำกริยาจะกลายเป็นรูปปัจจัยท้ายแนบหรือเอ็นคลิติก (enclitic) ซึ่งเป็นชนิดหนึ่งของปัจจัย อย่างไรก็ตาม ผู้พูดภาษาอิตาลีไม่ได้มองว่ารูปเอ็นคลิติกเป็นปัจจัยทุกคน) หรือวางไว้หน้ารูปใด ๆ ก็ได้
มีข้อยกเว้นในทางกวีนิพนธ์เพื่อการฉันทลักษณ์
คำสรรพนามมีลักษณะแบบ[[ภาษาคำติดต่อ|คำติดต่อ]] โดยมีการเปลี่ยนแปลงทางสัทศาสตร์ดังต่อไปนี้:
*ถ้า {{m|it|mi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|me}}
*ถ้า {{m|it|ti}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|te}}
*ถ้า {{m|it|gli}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|loro}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะรวมเข้าด้วยกันกลายเป็น {{m|it|glielo}}, {{m|it|gliela}} ฯลฯ
*ถ้า {{m|it|ci}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ce}}
*ถ้า {{m|it|vi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ve}}
*ถ้า {{m|it|si}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|se}}
== ตัวอย่าง ==
คำกริยาภาษาอิตาลีส่วนใหญ่จัดอยู่ในกลุ่มการผันรูปปรกติกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งในสามกลุ่ม โดยพิจารณาจากสระรองสุดท้ายของรูป[[รูปกริยากลาง|กริยากลาง]] ซึ่งลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' (การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง), ''[[-ere]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สอง) หรือ ''[[-ire]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สาม) เสมอ
การผันรูปของคำกริยาไม่ปรกติบางคำอาจจัดอยู่ในกลุ่มที่เหนือความคาดหมายด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ อันเนื่องมาจากส่วนลงท้ายของคำภาษาละตินที่[[สืบทอด]]หรือ[[รับ]]มา (เช่น คำกริยา {{m|it|fare}} ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' แต่ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สองเนื่องจากมาจากภาษาละติน {{m|la|facere}}) นอกจากนี้ยังมีกลุ่มย่อยสามกลุ่ม (ที่มีรากศัพท์ร่วมกัน) ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''[[-arre]]'' (เช่น {{m|it|trarre}}, ราก: "''tr(a)-''"), ''[[-orre]]'' (เช่น {{m|it|porre}}, ราก: "''p(on)-''") หรือ ''[[-urre]]'' (เช่น {{m|it|tradurre}}, ราก: "''d(uc)-''") ซึ่งด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สอง เนื่องจากมาจากคำกริยาภาษาละตินที่มีรูปกริยากลางปัจจุบันกาลประธานทำเองลงท้ายด้วย {{m|la|-ere}}
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย -ere หรือ -ire มีรูปแบบการผันรูปที่เป็นไปตามแบบแผนเดียวกัน และคำกริยากลุ่ม -ere นั้นพบได้บ่อยกว่ามาก
เช่นเดียวกับภาษาอังกฤษ คำกริยาที่ใช้บ่อยที่สุดบางคำเป็นคำกริยาไม่ปรกติ (เช่น ''{{m|it|porre}}'' "วาง, จัดวาง") แต่ส่วนใหญ่สามารถคาดเดาได้
คำกริยา {{m|it|avere|t=มี}} และ {{m|it|essere|t=เป็น/อยู่/คือ}} ซึ่งเป็นคำกริยาช่วย ถือว่าอยู่ใน "การผันรูปเฉพาะตัว" (proper conjugation) อย่างเป็นทางการ แม้ว่าจะมีแบบแผนร่วมกันของคำกริยาไม่ปรกติกลุ่ม ''-ere'' ก็ตาม
ตารางการผันรูปทั้งสามกลุ่มต่อไปนี้แสดงให้เห็นถึงแบบแผนที่ใช้โดยคำกริยาปรกติในภาษาอิตาลี
คำกริยาภาษาอิตาลีที่ไม่ค่อยพบเห็นบางคำเป็นคำกริยาบกพร่อง (กล่าวคือ คำกริยา {{m|it|ire}} {{q|ภาษาหนังสือ}} และ {{m|it|gire}} ซึ่งทั้งสองคำเป็นคำพ้องความหมายที่พ้นสมัย และปัจจุบันใช้เฉพาะถิ่น ของคำกริยา {{m|it|andare|t=ไป}})
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' ===
<!--{{it-conj-are|parl|avere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาอกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-are}} คือ {{m|it|parlare||พูด}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปของ ''{{l|it|parlare}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlare}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere parlato}} หรือ {{l|it|aver parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlando}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlante}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|parlato}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei,<ref name="formal second person">บุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์ {{l|it|lei}}, บุรุษที่สองพหูพจน์ {{l|it|voi}} และ {{q|พบน้อย}} บุรุษที่สามพหูพจน์ {{l|it|loro}} ใช้ในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเอกพจน์ได้เช่นกัน</ref> esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlo}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parla}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlavo}} || {{l|it|parlavi}} || {{l|it|parlava}} || {{l|it|parlavamo}} || {{l|it|parlavate}} || {{l|it|parlavano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|parlai}} || {{l|it|parlasti}} || {{l|it|parlò}} || {{l|it|parlammo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlarono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|parlerò}} || {{l|it|parlerai}} || {{l|it|parlerà}} || {{l|it|parleremo}} || {{l|it|parlerete}} || {{l|it|parleranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho parlato}} || {{l|it|hai parlato}} || {{l|it|ha parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|avete parlato}} || {{l|it|hanno parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo parlato}} || {{l|it|avevi parlato}} || {{l|it|aveva parlato}} || {{l|it|avevamo parlato}} || {{l|it|avevate parlato}} || {{l|it|avevano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi parlato}} || {{l|it|avesti parlato}} || {{l|it|ebbe parlato}} || {{l|it|avemmo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|ebbero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò parlato}} || {{l|it|avrai parlato}} || {{l|it|avrà parlato}} || {{l|it|avremo parlato}} || {{l|it|avrete parlato}} || {{l|it|avranno parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlerei}} || {{l|it|parleresti}} || {{l|it|parlerebbe}} || {{l|it|parleremmo}} || {{l|it|parlereste}} || {{l|it|parlerebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei parlato}} || {{l|it|avresti parlato}} || {{l|it|avrebbe parlato}} || {{l|it|avremmo parlato}} || {{l|it|avreste parlato}} || {{l|it|avrebbero parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parliate}} || {{l|it|parlino}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlasse}} || {{l|it|parlassimo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlassero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|abbiate parlato}} || {{l|it|abbiano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avesse parlato}} || {{l|it|avessimo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|avessero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|parla}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlino}}
|}
</div></div>
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-ere]]'' ===
<!--{{it-conj-ere|ricev|avere}}
{{it-conj-ere|ricev|essere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาสกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-ere}} คือ {{m|it|ricevere||รับ}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปกรรตุวาจกของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevere}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere ricevuto}}, {{l|it|aver ricevuto|t=ได้รับแล้ว}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevendo}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo ricevuto}}
|-
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)"| รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล !! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เอกพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|ricevente}}
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล !! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuta}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | พหูพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|riceventi}}
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevute}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevo}} || {{l|it|ricevi}} || {{l|it|riceve}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|ricevete}} || {{l|it|ricevono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ricevevo}} || {{l|it|ricevevi}} || {{l|it|riceveva}} || {{l|it|ricevevamo}} || {{l|it|ricevevate}} || {{l|it|ricevevano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|ricevei}}, {{l|it|ricevetti}} || {{l|it|ricevesti}} || {{l|it|ricevé}}, {{l|it|ricevette}} || {{l|it|ricevemmo}} || {{l|it|riceveste}} || {{l|it|riceverono}}, {{l|it|ricevettero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|riceverò}} || {{l|it|riceverai}} || {{l|it|riceverà}} || {{l|it|riceveremo}} || {{l|it|riceverete}} || {{l|it|riceveranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho ricevuto}} || {{l|it|hai ricevuto}} || {{l|it|ha ricevuto}} || {{l|it|abbiamo ricevuto}} || {{l|it|avete ricevuto}} || {{l|it|hanno ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo ricevuto}} || {{l|it|avevi recibido}} || {{l|it|aveva ricevuto}} || {{l|it|avevamo ricevuto}} || {{l|it|avevate ricevuto}} || {{l|it|avevano ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi ricevuto}} || {{l|it|avesti ricevuto}} || {{l|it|ebbe ricevuto}} || {{l|it|avemmo ricevuto}} || {{l|it|aveste ricevuto}} || {{l|it|ebbero ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò ricevuto}} || {{l|it|avrai ricevuto}} || {{l|it|avrà ricevuto}} || {{l|it|avremo ricevuto}} || {{l|it|avrete ricevuto}} || {{l|it|avranno ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|riceverei}} || {{l|it|riceveresti}} || {{l|it|riceverebbe}} || {{l|it|riceveremmo}} || {{l|it|ricevereste}} || {{l|it|riceverebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei ricevuto}} || {{l|it|avresti ricevuto}} || {{l|it|avrebbe ricevuto}} || {{l|it|avremmo ricevuto}} || {{l|it|avreste ricevuto}} || {{l|it|avrebbero ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|riceviate}} || {{l|it|ricevano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ricevessi}} || {{l|it|ricevessi}} || {{l|it|ricevesse}} || {{l|it|ricevessimo}} || {{l|it|riceveste}} || {{l|it|ricevessero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbiamo ricevuto}} || {{l|it|abbiate ricevuto}} || {{l|it|abbiano ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi ricevuto}} || {{l|it|avessi ricevuto}} || {{l|it|avesse ricevuto}} || {{l|it|avessimo ricevuto}} || {{l|it|aveste recibido}} || {{l|it|avessero ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|ricevi}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|ricevete}} || {{l|it|ricevano}}
|}
</div></div>
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปกรรมวาจกของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}} หรือ {{l|it|essere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|essere ricevuto|t=ถูกรับ}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|essere stato ricevuto}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|essendo ricevuto}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|essendo stato ricevuto}}
|-
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)"| รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล !! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เอกพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|essente ricevuto}}
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล !! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stato ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stata ricevuta}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | พหูพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|essenti ricevuti}}
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|state ricevute}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sono ricevuto}} || {{l|it|sei ricevuto}} || {{l|it|è ricevuto}} || {{l|it|siamo ricevuti}} || {{l|it|siete ricevuti}} || {{l|it|sono ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ero ricevuto}} || {{l|it|eri ricevuto}} || {{l|it|era ricevuto}} || {{l|it|eravamo ricevuti}} || {{l|it|eravate ricevuti}} || {{l|it|erano ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|fui recibido}} || {{l|it|fosti ricevuto}} || {{l|it|fu ricevuto}} || {{l|it|fummo ricevuti}} || {{l|it|foste ricevuti}} || {{l|it|furono ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|sarò ricevuto}} || {{l|it|sarai ricevuto}} || {{l|it|sarà ricevuto}} || {{l|it|saremo ricevuti}} || {{l|it|sarete ricevuti}} || {{l|it|saranno ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sono stato ricevuto}} || {{l|it|sei stato ricevuto}} || {{l|it|è stato ricevuto}} || {{l|it|siamo stati ricevuti}} || {{l|it|siete stati ricevuti}} || {{l|it|sono stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ero stato ricevuto}} || {{l|it|eri stato ricevuto}} || {{l|it|era stato ricevuto}} || {{l|it|eravamo stati ricevuti}} || {{l|it|eravate stati ricevuti}} || {{l|it|erano stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|fui stato ricevuto}} || {{l|it|fosti stato ricevuto}} || {{l|it|fu stato ricevuto}} || {{l|it|fummo stati ricevuti}} || {{l|it|foste stati ricevuti}} || {{l|it|furono stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sarò stato recibido}} || {{l|it|sarai stato ricevuto}} || {{l|it|sarà stato ricevuto}} || {{l|it|saremo stati ricevuti}} || {{l|it|sarete stati ricevuti}} || {{l|it|saranno stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sarei ricevuto}} || {{l|it|saresti ricevuto}} || {{l|it|sarebbe ricevuto}} || {{l|it|saremmo ricevuti}} || {{l|it|sareste ricevuti}} || {{l|it|sarebbero ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|sarei stato ricevuto}} || {{l|it|saresti stato ricevuto}} || {{l|it|sarebbe stato recibido}} || {{l|it|saremmo stati ricevuti}} || {{l|it|sareste stati ricevuti}} || {{l|it|sarebbero stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|siamo ricevuti}} || {{l|it|siate ricevuti}} || {{l|it|siano ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|fossi ricevuto}} || {{l|it|fossi recibido}} || {{l|it|fosse ricevuto}} || {{l|it|fossimo ricevuti}} || {{l|it|foste ricevuti}} || {{l|it|fossero ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|siamo stati ricevuti}} || {{l|it|siate stati ricevuti}} || {{l|it|siano stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|fossi stato ricevuto}} || {{l|it|fossi stato ricevuto}} || {{l|it|fosse stato recibido}} || {{l|it|fossimo stati ricevuti}} || {{l|it|foste stati ricevuti}} || {{l|it|fossero stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | — || — || — || — || — || —
|}
</div></div>
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปสะท้อนของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| colspan="4" | {{l|it|essere}} {{q|กาลสมบูรณ์บุรุษไม่ชี้เฉพาะและบุรุษสะท้อน}}, {{l|it|avere}} {{q|กาลสมบูรณ์บุรุษซึ่งการก}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevermi|t=รับฉัน/ตัวเอง}},<br/><br/>...,
! colspan="2" rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avermi ricevuto}} {{q|ฉัน}}, {{l|it|essermi ricevuto}} {{q|ตัวเอง}},<br/>...,<br/>{{l|it|averlo ricevuto}} {{q|เขา}}, {{l|it|essersi ricevuto}} {{q|ตัวเอง}},<br/>{{l|it|averla ricevuta}} {{q|เธอ}}, {{l|it|essersi ricevuta}} {{q|ตัวเอง}},<br/>...,
|-
| colspan="2" | {{l|it|riceversi|t=รับคนใดคนหนึ่ง/ตัวเอง/คนเหล่านั้น/ตนเองทั้งหลาย}} || colspan="2" | {{l|it|essersi ricevuti}} {{q|ตนเองทั้งหลาย}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevendomi}},<br/>...,<br/>{{l|it|ricevendosi}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendomi ricevuto}},<br/>...,<br/>{{l|it|essendosi ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| colspan="2" | —
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevutomi|t=รับฉัน}},<br/>...,<br/>{{l|it|avendomi ricevutosi}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| mi ricevo,<br/>ti recevo,<br/>... || mi ricevi,<br/>ti ricevi,<br/>... || ...,<br/>si riceve,<br/>lo/la riceve,<br/>... || ...,ci riceviamo,... || ...,vi ricevete,... || ...,<br/>si ricevono,<br/>li/le ricevono
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| mi ricevevo, ... || ..., ti ricevevi, ... || ..., si riceveva, ... || ..., ci ricevevamo, ... || ..., vi ricevevate, ... || ..., si ricevevano, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| mi ricevei,<br/>mi ricevetti,<br/>... || ..., ti ricevesti, ... || ...,<br/>si ricevé,<br/>si ricevette,<br/>... || ..., ci ricevemmo, ... || ..., vi riceveste, ... || ...,<br/>si riceverono,<br/>si ricevettero,<br/>...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| mi riceverò, ... || ..., ti riceverai, ... || ..., si riceverà, ... || ..., ci riceveremo, ... || ..., vi riceverete, ... || ..., si riceveranno, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| mi sono ricevuto,<br/>ti ho ricevuto,<br/>lo ho ricevuto,<br/>la ho ricevuta,<br/>—,<br/>vi ho ricevuto,<br/>li ho ricevuti,<br/>le ho ricevute || mi hai ricevuto,<br/>ti sei ricevuto,<br/>lo hai ricevuto,<br/>la hai ricevuta,<br/>mi hai ricevuto<br/>—,<br/>li hai ricevuti,<br/>le hai ricevute || mi ha ricevuto,<br/>ti ha ricevuto,<br/>si è ricevuto,<br/>lo ha ricevuto,<br/>ci ha ricevuti,<br/>vi ha ricevuti,<br/>li ha ricevuti,<br/>le ha ricevute || —,<br/>ti abbiamo ricevuto,<br/>lo abbiamo ricevuto,<br/>la abbiamo ricevuta,<br/>ci siamo ricevuti,<br/>vi abbiamo ricevuti,<br/>li abbiamo ricevuti,<br/>le abbiamo ricevute || mi avete ricevuto,<br/>—,<br/>lo avete ricevuto,<br/>la avete ricevuta,<br/>ci avete ricevuti,<br/>vi siete ricevuti,<br/>li avete ricevuti,<br/>le avete ricevute || mi hanno ricevuto,<br/>ti hanno ricevuto,<br/>lo hanno ricevuto,<br/>la hanno ricevuto,<br/>ci hanno ricevuti,<br/>vi hanno ricevuti,<br/>si sono ricevuti,<br/>si sono ricevuti
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| mi ero ricevuto, ... || ..., ti eri ricevuto, ... || ..., si era ricevuto, ... || ..., ci eravamo ricevuto, ... || ..., vi eravate ricevuto, ... || ..., si erano ricevuto, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| mi fui ricevuto, ... || ..., ti fosti ricevuto, ... || ..., si fosse ricevuto, ... || ..., ci fossimmo ricevuti, ... || ..., vi foste ricevuti, ... || ..., si fossero ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| mi sarò ricevuto, ... || ..., ti sarai ricevuto, ... || ..., si sarà recibido, ... || ..., ci saremo ricevuti, ... || ..., vi sarete ricevuti, ... || ..., si saranno ricevuti, ...
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|mi riceverei}}, ... || ..., {{l|it|ti riceveresti}}, ... || ..., {{l|it|si riceverebbe}}, ... || ..., {{l|it|ci riceveremmo}}, ... || ..., {{l|it|vi ricevereste}}, ... || ..., {{l|it|si riceverebbero}}, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|mi sarei ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|ti saresti ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|si sarebbe ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|ci saremmo ricevuti}}, ... || ..., {{l|it|vi sareste ricevuti}}, ... || ..., {{l|it|si sarebbero ricevuti}}, ...
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| mi riceva, ... || ..., ti riceva, ... || ..., si riceva, ... || ..., ci riceviamo, ... || ..., vi riceviate, ... || ..., si ricevano, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| mi ricevessi, ... || ..., ti ricevessi, ... || ..., si ricevesse, ... || ..., ci ricevessimo, ... || ..., vi riceveste, ... || ..., si ricevessero, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| mi sia ricevuto, ... || ..., ti sia ricevuto, ... || ..., si sia ricevuto, ... || ..., ci siamo ricevuti, ... || ..., vi siate ricevuti, ... || ..., si siano ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| mi fossi ricevuto, ... || ..., ti fossi ricevuto, ... || ..., si fosse ricevuto, ... || ..., ci fossimo ricevuti, ... || ..., vi foste ricevuto, ... || ..., si fossero ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|ricevimi}},<br/>{{l|it|riceviti}},<br/>{{l|it|ricevilo}},<br/>{{l|it|ricevila}},<br/>{{l|it|ricevimi}},<br/>—,<br/>{{l|it|ricevili}}<br/>{{l|it|ricevile}} || mi riceva,<br/>ti riceva,<br/>si riceva,<br/>lo/la riceva,<br/>ci riceva,<br/>—,<br/>li riceva,<br/>le riceva || —,<br/>—,<br/>{{l|it|riceviamolo}},<br/>{{l|it|riceviamola}},<br/>{{l|it|riceviamoci}}<br/>—,<br/>{{l|it|riceviamoli}},<br/>{{l|it|riceviamole}} || {{l|it|ricevetemi}},<br/>—,<br/>{{l|it|ricevetelo}},<br/>{{l|it|ricevetela}},<br/>{{l|it|riceveteci}},<br/>{{l|it|ricevetevi}},<br/>{{l|it|riceveteli}},<br/>{{l|it|ricevetele}} || mi ricevano,<br/>—<!--มาลาสั่งบุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์และมาลาสั่งบุรุษที่สามพหูพจน์ใช้เฉพาะในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเท่านั้น--><br/>lo ricevano,<br/>la ricevano,<br/>ci ricevano,<br/>vi ricevano,<br/>si ricevano,<br/>li/le ricevano
|}
</div></div>
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-ire]]'' ===
<!--{{it-conj-ire|dorm|avere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาอกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-ire}} คือ {{m|it|dormire||นอนหลับ}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปของ ''{{l|it|dormire}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormire}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere dormito}} หรือ {{l|it|aver dormito}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormendo}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo dormito}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormente}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|dormito}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormo}} || {{l|it|dormi}} || {{l|it|dorme}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormite}} || {{l|it|dormono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|dormivo}} || {{l|it|dormivi}} || {{l|it|dormiva}} || {{l|it|dormivamo}} || {{l|it|dormivate}} || {{l|it|dormivano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|dormii}} || {{l|it|dormisti}} || {{l|it|dormì}} || {{l|it|dormimmo}} || {{l|it|dormiste}} || {{l|it|dormirono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|dormirò}} || {{l|it|dormirai}} || {{l|it|dormirà}} || {{l|it|dormiremo}} || {{l|it|dormirete}} || {{l|it|dormiranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho dormito}} || {{l|it|hai dormito}} || {{l|it|ha dormito}} || {{l|it|abbiamo dormito}} || {{l|it|avete dormito}} || {{l|it|hanno dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo dormito}} || {{l|it|avevi dormito}} || {{l|it|aveva dormito}} || {{l|it|avevamo dormito}} || {{l|it|avevate dormito}} || {{l|it|avevano dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi dormito}} || {{l|it|avesti dormito}} || {{l|it|ebbe dormito}} || {{l|it|avemmo dormito}} || {{l|it|aveste dormito}} || {{l|it|ebbero dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò dormito}} || {{l|it|avrai dormito}} || {{l|it|avrà dormito}} || {{l|it|avremo dormito}} || {{l|it|avrete dormito}} || {{l|it|avranno dormito}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormirei}} || {{l|it|dormiresti}} || {{l|it|dormirebbe}} || {{l|it|dormiremmo}} || {{l|it|dormireste}} || {{l|it|dormirebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei dormito}} || {{l|it|avresti dormito}} || {{l|it|avrebbe dormito}} || {{l|it|avremmo dormito}} || {{l|it|avreste dormito}} || {{l|it|avrebbero dormito}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dorma}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormiate}} || {{l|it|dormano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|dormissi}} || {{l|it|dormissi}} || {{l|it|dormisse}} || {{l|it|dormissimo}} || {{l|it|dormiste}} || {{l|it|dormissero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbiamo dormito}} || {{l|it|abbiate dormito}} || {{l|it|abbiano dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi dormito}} || {{l|it|avessi dormito}} || {{l|it|avesse dormito}} || {{l|it|avessimo dormito}} || {{l|it|aveste dormito}} || {{l|it|avessero dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|dormi}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormite}} || {{l|it|dormano}}
|}
</div></div>
== หมายเหตุ ==
<references/>
[[หมวดหมู่:คำกริยาภาษาอิตาลี|*]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาอิตาลี|คำกริยา]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|อิตาลี]]
htydiiijjftpcbm8xe3byphjrs5i44r
5776167
5776166
2026-10-30T11:16:14Z
Octahedron80
267
5776167
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาภาษาอิตาลี}}
[[การผันรูป]][[คำกริยา]]ภาษาอิตาลีเป็นหนึ่งในขอบข่ายไวยากรณ์ภาษาอิตาลีที่มีความซับซ้อนมากที่สุดสำหรับผู้พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ อันเนื่องมาจากระดับ[[การผันคำ]]ที่ค่อนข้างสูง
การผันรูปคำกริยาภาษาอิตาลีแบ่งออกเป็นสี่มาลาจำกัด (finite mood) ได้แก่ [[มาลาบอกเล่า]], [[มาลาเงื่อนไข]], [[มาลาสมมุติ]] และ[[มาลาสั่ง]] ร่วมกับรูปไม่จำกัด (non-finite form) อีกจำนวนหนึ่ง
การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาโปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir''), ภาษาฝรั่งเศส (''-er'', ''-ir'', ''-re''), ภาษาสเปน (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== รูปไม่จำกัด ==
คำกริยาแต่ละคำจะมี[[รูปกริยากลาง]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยากลางอดีตกาล, [[รูปกริยาเป็นนาม]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล (ซึ่งหน้าที่ค่อนข้างแตกต่างอย่างมากจากรูปกริยาเป็นนามในไวยากรณ์ภาษาอังกฤษ), [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล และรูปกริยาขยายอดีตกาล ซึ่งสามารถผันรูปตามพจน์และเพศต่อไปได้อีก
* รูปกริยากลางปัจจุบันกาล: {{m|it|parlare||พูด}}
* รูปกริยากลางอดีตกาล: {{m|it||avere parlato|ได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล: {{m|it|parlando||การพูด; ขณะที่/โดยการพูด}}
* รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล: {{m|it||avendo parlato|การได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล: {{m|it|parlante||ที่กำลังพูด; ซึ่งพูด}}
* รูปกริยาขยายอดีตกาล: {{m|it|parlato||ที่ถูกพูด; ที่ได้พูดแล้ว}}
== รูปจำกัด ==
รูปจำกัดจัดกลุ่มออกเป็น "กาลสามัญ" ที่แตกต่างกันเจ็ดกาล (ในความหมายทั่วไปของ "[[กาล]]" ที่สื่อถึงเวลาเฉพาะและมาลาเฉพาะ แม้ว่าตำราไวยากรณ์สมัยใหม่ส่วนใหญ่จะถือว่ารูปเหล่านี้จำนวนมากเป็นผลลัพธ์ร่วมกันของกาลและการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ ([[aspect]])) และ "กาลสมบูรณ์" อีกเจ็ดกาล
กาลสมบูรณ์ใช้[[คำกริยาช่วย]] {{m|it|avere}} หรือ {{m|it|essere}} ร่วมกับรูปกริยาขยายอดีตกาล
รูปประสมอื่น ๆ เช่น กาลต่อเนื่อง (progressive tenses) ไม่ถือว่าเป็นกาลในการผันรูปคำกริยาอย่างเป็นทางการ แต่จัดเป็น {{m|it|perifrasi|t=[[โครงสร้างคำขยาย]]}} (periphrasis)
=== คำสรรพนาม ===
แต่ละ "กาล" จำกัดจะผันรูปตาม[[บุรุษ]]และ[[พจน์]]ของประธาน
รูปกรรตุการกของคำสรรพนามภาษาอิตาลีมักทำหน้าที่เป็น[[ประธาน]]ของคำกริยาเหล่านั้น
อย่างไรก็ดี บ่อยครั้งที่รูปของคำกริยาจะแสดงบุรุษและพจน์ของประธานอย่างชัดเจนอยู่แล้ว
ดังนั้น จึงมักละคำสรรพนามประธานออกไปโดยสิ้นเชิง ยกเว้นเมื่อใช้เพื่อความกระจ่าง ชัดแจ้ง เพื่อการเน้นย้ำ หรือเพื่อการแสดงความตรงกันข้าม:
* ละไว้ในฐานที่เข้าใจ: {{m|it||Sono italiano.|[ฉัน]เป็นคนอิตาลี}}
* แสดงความกระจ่างหรือเน้นย้ำ: {{m|it||'''Lui''' è portoghese, mentre '''io''' sono italiano.|'''เขา'''เป็นคนโปรตุเกส ในขณะที่'''ฉัน'''เป็นคนอิตาลี}}
สำหรับเจ้าของภาษาโดยส่วนใหญ่แล้ว การใช้คำสรรพนามเหล่านี้โดยไม่จำเป็นมักฟังดูเหมือนภาษาต่างชาติอย่างยิ่ง ดังนั้น ประโยคอย่าง "Io mi svegliai, io mi lavai i denti ed io mi vestii" (ฉันตื่นนอน ฉันแปรงฟัน และฉันแต่งตัว) จึงฟังดูแปลกประหลาดมากในสำเนียงถิ่นส่วนใหญ่ ซึ่งคำว่า "io" คำแรกน่าจะถูกละไว้ในกรณีส่วนใหญ่ และอีกสองคำที่เหลือนั้นแทบจะไม่เคยใช้เลยเว้นแต่จะเจตนาให้เกิดผลในเชิงขบขัน
อย่างไรก็ตาม มีบางกรณีที่มีการเปรียบเทียบความตรงกันข้ามซึ่งทำให้จำเป็นต้องมีคำสรรพนามอย่างยิ่ง
ตัวอย่างเช่น เมื่อแจกแจงหรือแนะนำบุคคลหลายคน แต่ละคนต้องใช้คำสรรพนาม (หรือคำชี้เฉพาะอื่น) เพื่อแยกบุคคลนั้นออกจากคนอื่น ๆ
ดังนั้น ในประโยคอย่าง "Lei si chiama Maria; io (mi chiamo) Giuseppe" (เธอชื่อมาเรีย ส่วนฉัน (ชื่อ) จูเซปเป) คำว่า "io" นั้นไม่สามารถละได้เว้นแต่จะมีการเปลี่ยนหัวข้อสนทนาอย่างกะทันหัน
โดยปรกติแล้วไม่สามารถละคำสรรพนามได้ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลหรืออดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ เนื่องจากคำกริยาจำนวนมากผันรูปเหมือนกัน
=== มาลาบอกเล่า ===
มาลาบอกเล่ามีทั้งรูปกาลสามัญ รวมถึงรูปกาลสมบูรณ์และกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกัน เช่นเดียวกับในภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลเหล่านั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
==== กาลสามัญ ====
มาลาบอกเล่าในภาษาอิตาลีมี "กาลสามัญ" สี่กาล
ซึ่งต่างจากภาษาอังกฤษที่มีรูปอดีตกาลเพียงรูปเดียว ภาษาอิตาลีจะแยกความแตกต่างระหว่างลักษณะอาการไม่สมบูรณ์ (imperfect aspect) และลักษณะอาการอดีต (past aspect)
กาลไม่สมบูรณ์ใช้อธิบายเหตุการณ์ในอดีต ในขณะที่อดีตกาลประวัติศาสตร์ (past historic) ใช้อธิบายบริบทหรือเหตุการณ์ในอดีตอันยาวนาน
ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะถือว่ารูปกาลไม่สมบูรณ์และรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์เป็นคนละกาลกัน โดยมีลักษณะอาการที่ควบคุมโดยคำกริยาช่วย
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|[[indicativo presente|presente]]}}) เช่น: {{m|it|parlo||ฉันพูด, ฉันกำลังพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลต่อเนื่อง หรือ อดีตกาล ({{m|it|[[indicativo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: {{m|it|parlavo||ฉันพูดแล้ว, ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ หรือ อดีตกาลไกล ({{m|it|passato remoto}}) เช่น: {{m|it|parlai||ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตอันยาวนาน)}}
* อนาคตกาล ({{m|it|futuro semplice}}) เช่น: {{m|it|parlerò||ฉันจะพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
กาลสมบูรณ์ในภาษาอิตาลีสร้างขึ้นเสมอด้วย {{m|it|avere||(คำกริยาช่วย) มี/ได้...}} ตามด้วยรูปเพศชายเอกพจน์ของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม หรือ {{m|it|essere||(คำกริยาช่วย) เป็น/อยู่/คือ}} ตามด้วยรูปใดรูปหนึ่งของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม:
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์ หรือ อดีตกาลใกล้ ({{m|it|passato prossimo}}) เช่น: {{m|it||ho parlato|ฉันได้พูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์ หรือ กาลอดีตกาลอภิสมบูรณ์ ({{m|it|trapassato prossimo}} หรือ {{m|it|piuccheperfetto}}) เช่น: {{m|it||avevo parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตก่อนอีกเหตุการณ์หนึ่ง)}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลก่อนหน้า ({{m|it|trapassato remoto}}) เช่น: {{m|it||ebbi parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ก่อนหรือหลังอีกเหตุการณ์หนึ่งเพียงเล็กน้อย)}}
* อนาคตกาลสมบูรณ์ ({{m|it|futuro anteriore}}) เช่น: {{m|it||avrò parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
คล้ายกับภาษาอังกฤษ ภาษาอิตาลีใช้คำกริยาเชื่อม (copula)—{{m|it|stare||อยู่}}—หรือ—{{m|it|essere||เป็น/อยู่/คือ}}—ร่วมกับรูปกริยาเป็นนามเพื่อแสดงการกระทำที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง:
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่อง ({{m|it|presente progressivo}}) เช่น: {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|passato progressivo}}) เช่น: {{m|it||stavo parlando|ฉันกำลังพูดอยู่ (ในอดีต)}}
* อนาคตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|futuro progressivo}}) เช่น: {{m|it||starò parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
หมายเหตุ: ในรูปกาลต่อเนื่อง กาลไม่สมบูรณ์และกาลอดีตจะถูกหลอมรวมเข้าเป็นกาลเดียว
การจำแนกระหว่างการกระทำที่เป็นนิสัยกับการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบันมีความเข้มงวดน้อยกว่าในภาษาอังกฤษ:
* {{m|it|parlo||ฉันพูด}} (การกระทำที่เป็นนิสัยหรือการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
* {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}} (เน้นย้ำถึงการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
=== มาลาเงื่อนไข ===
มาลาเงื่อนไขมีเพียงรูปกาลสามัญ รูปกาลสมบูรณ์ และรูปกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกันเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลนั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|condizionale presente}}) เช่น: {{m|it|parlerei||ฉันน่าจะพูด/ฉันคงจะพูด}}
* กาลสมบูรณ์ ({{m|it|condizionale passato}}) เช่น: {{m|it||avrei parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
* กาลต่อเนื่อง ({{m|it|[[presente progressivo|condizionale progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||starei parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
=== มาลาสมมุติ ===
มาลาสมมุติมักใช้บ่อยที่สุดเพื่อแสดงความเห็น ความปรารถนา ความสงสัย อารมณ์ความรู้สึก หรือการประเมินของผู้พูด (หรือผู้เขียน) เกี่ยวกับความไม่น่าจะเป็นไปได้ของเหตุการณ์สมมุติ
อย่างไรก็ตาม ยังมีสถานการณ์อื่น ๆ อีกมากมายที่มีการใช้มาลานี้
==== กาลสามัญ ====
* ปัจจุบันกาลสมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo presente|presente]]}}) เช่น: ''Loro vogliono che io'' {{m|it|parli||พวกเขาต้องการให้ฉันพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: ''Se io'' {{m|it|parlassi||ถ้าหากฉันพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo passato|passato]]}}) เช่น: {{m|it||Penso che lui abbia parlato|ฉันคิดว่าเขาพูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo trapassato|trapassato]]}}) เช่น: {{m|it||Se io avessi parlato|ถ้าหากฉันได้พูดไปแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่องสมมุติ ({{m|it|[[presente progressivo|congiuntivo presente progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||Credo stia parlando|ฉันคิดว่าเขากำลังพูดอยู่}}; {{m|it||Gli raccomanderei che stia partendo adesso|ฉันจะแนะนำเขาว่าเขาควรจะกำลังออกเดินทางได้แล้วในตอนนี้}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ต่อเนื่องสมมุติ (''congiuntivo passato progressivo'') เช่น: {{m|it||Se io stessi parlando|ถ้าหากฉันกำลังพูดอยู่}}
=== มาลาสั่ง ===
หากกล่าวตามหลักไวยากรณ์อย่างเคร่งครัดแล้ว ภาษาอิตาลีมีรูปมาลาสั่งเฉพาะสำหรับบุรุษที่สอง (ทั้งเอกพจน์และพหูพจน์) เท่านั้น สำหรับบุรุษอื่น ๆ ทั้งหมด จะใช้รูปมาลาสมมุติที่สอดคล้องกันแทน มาลาสั่งครอบคลุม 5 บุรุษ ได้แก่:
# บุรุษที่สอง เอกพจน์
#:* รูปเชิงบวก (ยืนยัน): คำกริยากลุ่ม {{m|it|-are}}: เหมือนกับบุรุษที่สามเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า; คำกริยากลุ่ม {{m|it|-ere}} หรือ {{m|it|-ire}}: เหมือนกับบุรุษที่สองเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
#:* รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ): {{m|it|non}} + รูปกริยากลาง
# บุรุษที่สอง พหูพจน์: เหมือนกับบุรุษที่สองพหูพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
==== รูปเชิงบวก (ยืนยัน) ====
* ''Parla!'' — “จงพูด!” (เอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Parli!'' — “จงพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Parliamo!'' — “พวกเราพูดกันเถอะ!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Parlate!'' — “พวกเจ้าจงพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Parlino!'' — “พวกท่านจงพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''elli, elle, essi, esse''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
==== รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ) ====
* ''Non parlare!'' — “อย่าพูด!” (รูปกริยากลางเชิงปฏิเสธ ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Non parli!'' — “กรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Non parliamo!'' — “พวกเราอย่าพูดกันเลย!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Non parlate!'' — “พวกเจ้าอย่าพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Non parlino!'' — “พวกท่านกรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ elli, elle, essi, esse; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองพหูพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
== คำสรรพนามกรรม ==
[[แม่แบบ:คำบุรุษสรรพนามภาษาอิตาลี|คำสรรพนามกรรม]]สามารถวางไว้หลังรูปกริยากลาง รูปกริยาเป็นนาม และมาลาสั่งบุรุษที่สองเอกพจน์ (สำหรับคำกริยาบางคำ มาลาสั่งที่อยู่หลังคำกริยาจะกลายเป็นรูปปัจจัยท้ายแนบหรือเอ็นคลิติก (enclitic) ซึ่งเป็นชนิดหนึ่งของปัจจัย อย่างไรก็ตาม ผู้พูดภาษาอิตาลีไม่ได้มองว่ารูปเอ็นคลิติกเป็นปัจจัยทุกคน) หรือวางไว้หน้ารูปใด ๆ ก็ได้
มีข้อยกเว้นในทางกวีนิพนธ์เพื่อการฉันทลักษณ์
คำสรรพนามมีลักษณะแบบ[[ภาษาคำติดต่อ|คำติดต่อ]] โดยมีการเปลี่ยนแปลงทางสัทศาสตร์ดังต่อไปนี้:
*ถ้า {{m|it|mi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|me}}
*ถ้า {{m|it|ti}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|te}}
*ถ้า {{m|it|gli}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|loro}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะรวมเข้าด้วยกันกลายเป็น {{m|it|glielo}}, {{m|it|gliela}} ฯลฯ
*ถ้า {{m|it|ci}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ce}}
*ถ้า {{m|it|vi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ve}}
*ถ้า {{m|it|si}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|se}}
== ตัวอย่าง ==
คำกริยาภาษาอิตาลีส่วนใหญ่จัดอยู่ในกลุ่มการผันรูปปรกติกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งในสามกลุ่ม โดยพิจารณาจากสระรองสุดท้ายของรูป[[รูปกริยากลาง|กริยากลาง]] ซึ่งลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' (การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง), ''[[-ere]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สอง) หรือ ''[[-ire]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สาม) เสมอ
การผันรูปของคำกริยาไม่ปรกติบางคำอาจจัดอยู่ในกลุ่มที่เหนือความคาดหมายด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ อันเนื่องมาจากส่วนลงท้ายของคำภาษาละตินที่[[สืบทอด]]หรือ[[รับ]]มา (เช่น คำกริยา {{m|it|fare}} ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' แต่ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สองเนื่องจากมาจากภาษาละติน {{m|la|facere}}) นอกจากนี้ยังมีกลุ่มย่อยสามกลุ่ม (ที่มีรากศัพท์ร่วมกัน) ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''[[-arre]]'' (เช่น {{m|it|trarre}}, ราก: "''tr(a)-''"), ''[[-orre]]'' (เช่น {{m|it|porre}}, ราก: "''p(on)-''") หรือ ''[[-urre]]'' (เช่น {{m|it|tradurre}}, ราก: "''d(uc)-''") ซึ่งด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สอง เนื่องจากมาจากคำกริยาภาษาละตินที่มีรูปกริยากลางปัจจุบันกาลประธานทำเองลงท้ายด้วย {{m|la|-ere}}
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย -ere หรือ -ire มีรูปแบบการผันรูปที่เป็นไปตามแบบแผนเดียวกัน และคำกริยากลุ่ม -ere นั้นพบได้บ่อยกว่ามาก
เช่นเดียวกับภาษาอังกฤษ คำกริยาที่ใช้บ่อยที่สุดบางคำเป็นคำกริยาไม่ปรกติ (เช่น ''{{m|it|porre}}'' "วาง, จัดวาง") แต่ส่วนใหญ่สามารถคาดเดาได้
คำกริยา {{m|it|avere|t=มี}} และ {{m|it|essere|t=เป็น/อยู่/คือ}} ซึ่งเป็นคำกริยาช่วย ถือว่าอยู่ใน "การผันรูปเฉพาะตัว" (proper conjugation) อย่างเป็นทางการ แม้ว่าจะมีแบบแผนร่วมกันของคำกริยาไม่ปรกติกลุ่ม ''-ere'' ก็ตาม
ตารางการผันรูปทั้งสามกลุ่มต่อไปนี้แสดงให้เห็นถึงแบบแผนที่ใช้โดยคำกริยาปรกติในภาษาอิตาลี
คำกริยาภาษาอิตาลีที่ไม่ค่อยพบเห็นบางคำเป็นคำกริยาบกพร่อง (กล่าวคือ คำกริยา {{m|it|ire}} {{q|ภาษาหนังสือ}} และ {{m|it|gire}} ซึ่งทั้งสองคำเป็นคำพ้องความหมายที่พ้นสมัย และปัจจุบันใช้เฉพาะถิ่น ของคำกริยา {{m|it|andare|t=ไป}})
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' ===
<!--{{it-conj-are|parl|avere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาอกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-are}} คือ {{m|it|parlare||พูด}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปของ ''{{l|it|parlare}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlare}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere parlato}} หรือ {{l|it|aver parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlando}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlante}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|parlato}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei,<ref name="formal second person">บุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์ {{l|it|lei}}, บุรุษที่สองพหูพจน์ {{l|it|voi}} และ {{q|พบน้อย}} บุรุษที่สามพหูพจน์ {{l|it|loro}} ใช้ในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเอกพจน์ได้เช่นกัน</ref> esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlo}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parla}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlavo}} || {{l|it|parlavi}} || {{l|it|parlava}} || {{l|it|parlavamo}} || {{l|it|parlavate}} || {{l|it|parlavano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|parlai}} || {{l|it|parlasti}} || {{l|it|parlò}} || {{l|it|parlammo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlarono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|parlerò}} || {{l|it|parlerai}} || {{l|it|parlerà}} || {{l|it|parleremo}} || {{l|it|parlerete}} || {{l|it|parleranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho parlato}} || {{l|it|hai parlato}} || {{l|it|ha parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|avete parlato}} || {{l|it|hanno parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo parlato}} || {{l|it|avevi parlato}} || {{l|it|aveva parlato}} || {{l|it|avevamo parlato}} || {{l|it|avevate parlato}} || {{l|it|avevano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi parlato}} || {{l|it|avesti parlato}} || {{l|it|ebbe parlato}} || {{l|it|avemmo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|ebbero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò parlato}} || {{l|it|avrai parlato}} || {{l|it|avrà parlato}} || {{l|it|avremo parlato}} || {{l|it|avrete parlato}} || {{l|it|avranno parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlerei}} || {{l|it|parleresti}} || {{l|it|parlerebbe}} || {{l|it|parleremmo}} || {{l|it|parlereste}} || {{l|it|parlerebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei parlato}} || {{l|it|avresti parlato}} || {{l|it|avrebbe parlato}} || {{l|it|avremmo parlato}} || {{l|it|avreste parlato}} || {{l|it|avrebbero parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parliate}} || {{l|it|parlino}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlasse}} || {{l|it|parlassimo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlassero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|abbiate parlato}} || {{l|it|abbiano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avesse parlato}} || {{l|it|avessimo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|avessero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|parla}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlino}}
|}
</div></div>
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-ere]]'' ===
<!--{{it-conj-ere|ricev|avere}}
{{it-conj-ere|ricev|essere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาสกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-ere}} คือ {{m|it|ricevere||รับ}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปกรรตุวาจกของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevere}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere ricevuto}}, {{l|it|aver ricevuto|t=ได้รับแล้ว}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevendo}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo ricevuto}}
|-
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)"| รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล !! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เอกพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|ricevente}}
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล !! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuta}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | พหูพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|riceventi}}
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevute}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevo}} || {{l|it|ricevi}} || {{l|it|riceve}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|ricevete}} || {{l|it|ricevono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ricevevo}} || {{l|it|ricevevi}} || {{l|it|riceveva}} || {{l|it|ricevevamo}} || {{l|it|ricevevate}} || {{l|it|ricevevano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|ricevei}}, {{l|it|ricevetti}} || {{l|it|ricevesti}} || {{l|it|ricevé}}, {{l|it|ricevette}} || {{l|it|ricevemmo}} || {{l|it|riceveste}} || {{l|it|riceverono}}, {{l|it|ricevettero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|riceverò}} || {{l|it|riceverai}} || {{l|it|riceverà}} || {{l|it|riceveremo}} || {{l|it|riceverete}} || {{l|it|riceveranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho ricevuto}} || {{l|it|hai ricevuto}} || {{l|it|ha ricevuto}} || {{l|it|abbiamo ricevuto}} || {{l|it|avete ricevuto}} || {{l|it|hanno ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo ricevuto}} || {{l|it|avevi recibido}} || {{l|it|aveva ricevuto}} || {{l|it|avevamo ricevuto}} || {{l|it|avevate ricevuto}} || {{l|it|avevano ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi ricevuto}} || {{l|it|avesti ricevuto}} || {{l|it|ebbe ricevuto}} || {{l|it|avemmo ricevuto}} || {{l|it|aveste ricevuto}} || {{l|it|ebbero ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò ricevuto}} || {{l|it|avrai ricevuto}} || {{l|it|avrà ricevuto}} || {{l|it|avremo ricevuto}} || {{l|it|avrete ricevuto}} || {{l|it|avranno ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|riceverei}} || {{l|it|riceveresti}} || {{l|it|riceverebbe}} || {{l|it|riceveremmo}} || {{l|it|ricevereste}} || {{l|it|riceverebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei ricevuto}} || {{l|it|avresti ricevuto}} || {{l|it|avrebbe ricevuto}} || {{l|it|avremmo ricevuto}} || {{l|it|avreste ricevuto}} || {{l|it|avrebbero ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|riceviate}} || {{l|it|ricevano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ricevessi}} || {{l|it|ricevessi}} || {{l|it|ricevesse}} || {{l|it|ricevessimo}} || {{l|it|riceveste}} || {{l|it|ricevessero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbiamo ricevuto}} || {{l|it|abbiate ricevuto}} || {{l|it|abbiano ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi ricevuto}} || {{l|it|avessi ricevuto}} || {{l|it|avesse ricevuto}} || {{l|it|avessimo ricevuto}} || {{l|it|aveste recibido}} || {{l|it|avessero ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|ricevi}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|ricevete}} || {{l|it|ricevano}}
|}
</div></div>
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปกรรมวาจกของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}} หรือ {{l|it|essere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|essere ricevuto|t=ถูกรับ}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|essere stato ricevuto}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|essendo ricevuto}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|essendo stato ricevuto}}
|-
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)"| รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล !! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เอกพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|essente ricevuto}}
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล !! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stato ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stata ricevuta}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | พหูพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|essenti ricevuti}}
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|state ricevute}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sono ricevuto}} || {{l|it|sei ricevuto}} || {{l|it|è ricevuto}} || {{l|it|siamo ricevuti}} || {{l|it|siete ricevuti}} || {{l|it|sono ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ero ricevuto}} || {{l|it|eri ricevuto}} || {{l|it|era ricevuto}} || {{l|it|eravamo ricevuti}} || {{l|it|eravate ricevuti}} || {{l|it|erano ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|fui recibido}} || {{l|it|fosti ricevuto}} || {{l|it|fu ricevuto}} || {{l|it|fummo ricevuti}} || {{l|it|foste ricevuti}} || {{l|it|furono ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|sarò ricevuto}} || {{l|it|sarai ricevuto}} || {{l|it|sarà ricevuto}} || {{l|it|saremo ricevuti}} || {{l|it|sarete ricevuti}} || {{l|it|saranno ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sono stato ricevuto}} || {{l|it|sei stato ricevuto}} || {{l|it|è stato ricevuto}} || {{l|it|siamo stati ricevuti}} || {{l|it|siete stati ricevuti}} || {{l|it|sono stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ero stato ricevuto}} || {{l|it|eri stato ricevuto}} || {{l|it|era stato ricevuto}} || {{l|it|eravamo stati ricevuti}} || {{l|it|eravate stati ricevuti}} || {{l|it|erano stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|fui stato ricevuto}} || {{l|it|fosti stato ricevuto}} || {{l|it|fu stato ricevuto}} || {{l|it|fummo stati ricevuti}} || {{l|it|foste stati ricevuti}} || {{l|it|furono stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sarò stato recibido}} || {{l|it|sarai stato ricevuto}} || {{l|it|sarà stato ricevuto}} || {{l|it|saremo stati ricevuti}} || {{l|it|sarete stati ricevuti}} || {{l|it|saranno stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sarei ricevuto}} || {{l|it|saresti ricevuto}} || {{l|it|sarebbe ricevuto}} || {{l|it|saremmo ricevuti}} || {{l|it|sareste ricevuti}} || {{l|it|sarebbero ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|sarei stato ricevuto}} || {{l|it|saresti stato ricevuto}} || {{l|it|sarebbe stato recibido}} || {{l|it|saremmo stati ricevuti}} || {{l|it|sareste stati ricevuti}} || {{l|it|sarebbero stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|siamo ricevuti}} || {{l|it|siate ricevuti}} || {{l|it|siano ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|fossi ricevuto}} || {{l|it|fossi recibido}} || {{l|it|fosse ricevuto}} || {{l|it|fossimo ricevuti}} || {{l|it|foste ricevuti}} || {{l|it|fossero ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|siamo stati ricevuti}} || {{l|it|siate stati ricevuti}} || {{l|it|siano stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|fossi stato ricevuto}} || {{l|it|fossi stato ricevuto}} || {{l|it|fosse stato recibido}} || {{l|it|fossimo stati ricevuti}} || {{l|it|foste stati ricevuti}} || {{l|it|fossero stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | — || — || — || — || — || —
|}
</div></div>
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปสะท้อนของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| colspan="4" | {{l|it|essere}} {{q|กาลสมบูรณ์บุรุษไม่ชี้เฉพาะและบุรุษสะท้อน}}, {{l|it|avere}} {{q|กาลสมบูรณ์บุรุษซึ่งการก}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevermi|t=รับฉัน/ตัวเอง}},<br/><br/>...,
! colspan="2" rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avermi ricevuto}} {{q|ฉัน}}, {{l|it|essermi ricevuto}} {{q|ตัวเอง}},<br/>...,<br/>{{l|it|averlo ricevuto}} {{q|เขา}}, {{l|it|essersi ricevuto}} {{q|ตัวเอง}},<br/>{{l|it|averla ricevuta}} {{q|เธอ}}, {{l|it|essersi ricevuta}} {{q|ตัวเอง}},<br/>...,
|-
| colspan="2" | {{l|it|riceversi|t=รับคนใดคนหนึ่ง/ตัวเอง/คนเหล่านั้น/ตนเองทั้งหลาย}} || colspan="2" | {{l|it|essersi ricevuti}} {{q|ตนเองทั้งหลาย}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevendomi}},<br/>...,<br/>{{l|it|ricevendosi}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendomi ricevuto}},<br/>...,<br/>{{l|it|essendosi ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| colspan="2" | —
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevutomi|t=รับฉัน}},<br/>...,<br/>{{l|it|avendomi ricevutosi}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| mi ricevo,<br/>ti recevo,<br/>... || mi ricevi,<br/>ti ricevi,<br/>... || ...,<br/>si riceve,<br/>lo/la riceve,<br/>... || ...,ci riceviamo,... || ...,vi ricevete,... || ...,<br/>si ricevono,<br/>li/le ricevono
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| mi ricevevo, ... || ..., ti ricevevi, ... || ..., si riceveva, ... || ..., ci ricevevamo, ... || ..., vi ricevevate, ... || ..., si ricevevano, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| mi ricevei,<br/>mi ricevetti,<br/>... || ..., ti ricevesti, ... || ...,<br/>si ricevé,<br/>si ricevette,<br/>... || ..., ci ricevemmo, ... || ..., vi riceveste, ... || ...,<br/>si riceverono,<br/>si ricevettero,<br/>...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| mi riceverò, ... || ..., ti riceverai, ... || ..., si riceverà, ... || ..., ci riceveremo, ... || ..., vi riceverete, ... || ..., si riceveranno, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| mi sono ricevuto,<br/>ti ho ricevuto,<br/>lo ho ricevuto,<br/>la ho ricevuta,<br/>—,<br/>vi ho ricevuto,<br/>li ho ricevuti,<br/>le ho ricevute || mi hai ricevuto,<br/>ti sei ricevuto,<br/>lo hai ricevuto,<br/>la hai ricevuta,<br/>mi hai ricevuto<br/>—,<br/>li hai ricevuti,<br/>le hai ricevute || mi ha ricevuto,<br/>ti ha ricevuto,<br/>si è ricevuto,<br/>lo ha ricevuto,<br/>ci ha ricevuti,<br/>vi ha ricevuti,<br/>li ha ricevuti,<br/>le ha ricevute || —,<br/>ti abbiamo ricevuto,<br/>lo abbiamo ricevuto,<br/>la abbiamo ricevuta,<br/>ci siamo ricevuti,<br/>vi abbiamo ricevuti,<br/>li abbiamo ricevuti,<br/>le abbiamo ricevute || mi avete ricevuto,<br/>—,<br/>lo avete ricevuto,<br/>la avete ricevuta,<br/>ci avete ricevuti,<br/>vi siete ricevuti,<br/>li avete ricevuti,<br/>le avete ricevute || mi hanno ricevuto,<br/>ti hanno ricevuto,<br/>lo hanno ricevuto,<br/>la hanno ricevuto,<br/>ci hanno ricevuti,<br/>vi hanno ricevuti,<br/>si sono ricevuti,<br/>si sono ricevuti
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| mi ero ricevuto, ... || ..., ti eri ricevuto, ... || ..., si era ricevuto, ... || ..., ci eravamo ricevuto, ... || ..., vi eravate ricevuto, ... || ..., si erano ricevuto, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| mi fui ricevuto, ... || ..., ti fosti ricevuto, ... || ..., si fosse ricevuto, ... || ..., ci fossimmo ricevuti, ... || ..., vi foste ricevuti, ... || ..., si fossero ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| mi sarò ricevuto, ... || ..., ti sarai ricevuto, ... || ..., si sarà recibido, ... || ..., ci saremo ricevuti, ... || ..., vi sarete ricevuti, ... || ..., si saranno ricevuti, ...
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|mi riceverei}}, ... || ..., {{l|it|ti riceveresti}}, ... || ..., {{l|it|si riceverebbe}}, ... || ..., {{l|it|ci riceveremmo}}, ... || ..., {{l|it|vi ricevereste}}, ... || ..., {{l|it|si riceverebbero}}, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|mi sarei ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|ti saresti ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|si sarebbe ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|ci saremmo ricevuti}}, ... || ..., {{l|it|vi sareste ricevuti}}, ... || ..., {{l|it|si sarebbero ricevuti}}, ...
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| mi riceva, ... || ..., ti riceva, ... || ..., si riceva, ... || ..., ci riceviamo, ... || ..., vi riceviate, ... || ..., si ricevano, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| mi ricevessi, ... || ..., ti ricevessi, ... || ..., si ricevesse, ... || ..., ci ricevessimo, ... || ..., vi riceveste, ... || ..., si ricevessero, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| mi sia ricevuto, ... || ..., ti sia ricevuto, ... || ..., si sia ricevuto, ... || ..., ci siamo ricevuti, ... || ..., vi siate ricevuti, ... || ..., si siano ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| mi fossi ricevuto, ... || ..., ti fossi ricevuto, ... || ..., si fosse ricevuto, ... || ..., ci fossimo ricevuti, ... || ..., vi foste ricevuto, ... || ..., si fossero ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|ricevimi}},<br/>{{l|it|riceviti}},<br/>{{l|it|ricevilo}},<br/>{{l|it|ricevila}},<br/>{{l|it|ricevimi}},<br/>—,<br/>{{l|it|ricevili}}<br/>{{l|it|ricevile}} || mi riceva,<br/>ti riceva,<br/>si riceva,<br/>lo/la riceva,<br/>ci riceva,<br/>—,<br/>li riceva,<br/>le riceva || —,<br/>—,<br/>{{l|it|riceviamolo}},<br/>{{l|it|riceviamola}},<br/>{{l|it|riceviamoci}}<br/>—,<br/>{{l|it|riceviamoli}},<br/>{{l|it|riceviamole}} || {{l|it|ricevetemi}},<br/>—,<br/>{{l|it|ricevetelo}},<br/>{{l|it|ricevetela}},<br/>{{l|it|riceveteci}},<br/>{{l|it|ricevetevi}},<br/>{{l|it|riceveteli}},<br/>{{l|it|ricevetele}} || mi ricevano,<br/>—<!--มาลาสั่งบุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์และมาลาสั่งบุรุษที่สามพหูพจน์ใช้เฉพาะในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเท่านั้น--><br/>lo ricevano,<br/>la ricevano,<br/>ci ricevano,<br/>vi ricevano,<br/>si ricevano,<br/>li/le ricevano
|}
</div></div>
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-ire]]'' ===
<!--{{it-conj-ire|dorm|avere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาอกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-ire}} คือ {{m|it|dormire||นอนหลับ}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปของ ''{{l|it|dormire}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormire}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere dormito}} หรือ {{l|it|aver dormito}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormendo}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo dormito}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormente}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|dormito}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormo}} || {{l|it|dormi}} || {{l|it|dorme}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormite}} || {{l|it|dormono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|dormivo}} || {{l|it|dormivi}} || {{l|it|dormiva}} || {{l|it|dormivamo}} || {{l|it|dormivate}} || {{l|it|dormivano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|dormii}} || {{l|it|dormisti}} || {{l|it|dormì}} || {{l|it|dormimmo}} || {{l|it|dormiste}} || {{l|it|dormirono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|dormirò}} || {{l|it|dormirai}} || {{l|it|dormirà}} || {{l|it|dormiremo}} || {{l|it|dormirete}} || {{l|it|dormiranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho dormito}} || {{l|it|hai dormito}} || {{l|it|ha dormito}} || {{l|it|abbiamo dormito}} || {{l|it|avete dormito}} || {{l|it|hanno dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo dormito}} || {{l|it|avevi dormito}} || {{l|it|aveva dormito}} || {{l|it|avevamo dormito}} || {{l|it|avevate dormito}} || {{l|it|avevano dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi dormito}} || {{l|it|avesti dormito}} || {{l|it|ebbe dormito}} || {{l|it|avemmo dormito}} || {{l|it|aveste dormito}} || {{l|it|ebbero dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò dormito}} || {{l|it|avrai dormito}} || {{l|it|avrà dormito}} || {{l|it|avremo dormito}} || {{l|it|avrete dormito}} || {{l|it|avranno dormito}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormirei}} || {{l|it|dormiresti}} || {{l|it|dormirebbe}} || {{l|it|dormiremmo}} || {{l|it|dormireste}} || {{l|it|dormirebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei dormito}} || {{l|it|avresti dormito}} || {{l|it|avrebbe dormito}} || {{l|it|avremmo dormito}} || {{l|it|avreste dormito}} || {{l|it|avrebbero dormito}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dorma}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormiate}} || {{l|it|dormano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|dormissi}} || {{l|it|dormissi}} || {{l|it|dormisse}} || {{l|it|dormissimo}} || {{l|it|dormiste}} || {{l|it|dormissero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbiamo dormito}} || {{l|it|abbiate dormito}} || {{l|it|abbiano dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi dormito}} || {{l|it|avessi dormito}} || {{l|it|avesse dormito}} || {{l|it|avessimo dormito}} || {{l|it|aveste dormito}} || {{l|it|avessero dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|dormi}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormite}} || {{l|it|dormano}}
|}
</div></div>
== หมายเหตุ ==
<references/>
[[หมวดหมู่:คำกริยาภาษาอิตาลี|*]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาอิตาลี|คำกริยา]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|อิตาลี]]
ansir242m1380ytk6nub55qsp9hl5c0
5776170
5776167
2026-10-30T11:30:17Z
Octahedron80
267
/* รูปจำกัด */
5776170
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาภาษาอิตาลี}}
[[การผันรูป]][[คำกริยา]]ภาษาอิตาลีเป็นหนึ่งในขอบข่ายไวยากรณ์ภาษาอิตาลีที่มีความซับซ้อนมากที่สุดสำหรับผู้พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ อันเนื่องมาจากระดับ[[การผันคำ]]ที่ค่อนข้างสูง
การผันรูปคำกริยาภาษาอิตาลีแบ่งออกเป็นสี่มาลาจำกัด (finite mood) ได้แก่ [[มาลาบอกเล่า]], [[มาลาเงื่อนไข]], [[มาลาสมมุติ]] และ[[มาลาสั่ง]] ร่วมกับรูปไม่จำกัด (non-finite form) อีกจำนวนหนึ่ง
การจัดกลุ่มเหล่านี้มีความคล้ายคลึงกับระบบสามกลุ่มที่พบในภาษาโปรตุเกส (''-ar'', ''-er'', ''-ir''), ภาษาฝรั่งเศส (''-er'', ''-ir'', ''-re''), ภาษาสเปน (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') และภาษาโรมานซ์อื่น ๆ
== รูปไม่จำกัด ==
คำกริยาแต่ละคำจะมี[[รูปกริยากลาง]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยากลางอดีตกาล, [[รูปกริยาเป็นนาม]]ปัจจุบันกาล, รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล (ซึ่งหน้าที่ค่อนข้างแตกต่างอย่างมากจากรูปกริยาเป็นนามในไวยากรณ์ภาษาอังกฤษ), [[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาล และรูปกริยาขยายอดีตกาล ซึ่งสามารถผันรูปตามพจน์และเพศต่อไปได้อีก
* รูปกริยากลางปัจจุบันกาล: {{m|it|parlare||พูด}}
* รูปกริยากลางอดีตกาล: {{m|it||avere parlato|ได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล: {{m|it|parlando||การพูด; ขณะที่/โดยการพูด}}
* รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล: {{m|it||avendo parlato|การได้พูดแล้ว}}
* รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล: {{m|it|parlante||ที่กำลังพูด; ซึ่งพูด}}
* รูปกริยาขยายอดีตกาล: {{m|it|parlato||ที่ถูกพูด; ที่ได้พูดแล้ว}}
== รูปจำกัด ==
รูปจำกัดจัดกลุ่มออกเป็น "กาลสามัญ" ที่แตกต่างกันเจ็ดกาล (ในความหมายทั่วไปของ "[[กาล]]" ที่สื่อถึงเวลาเฉพาะและมาลาเฉพาะ แม้ว่าตำราไวยากรณ์สมัยใหม่ส่วนใหญ่จะถือว่ารูปเหล่านี้จำนวนมากเป็นผลลัพธ์ร่วมกันของกาลและการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ ([[aspect]])) และ "กาลสมบูรณ์" อีกเจ็ดกาล
กาลสมบูรณ์ใช้[[คำกริยาช่วย]] {{m|it|avere}} หรือ {{m|it|essere}} ร่วมกับรูปกริยาขยายอดีตกาล
รูปประสมอื่น ๆ เช่น กาลต่อเนื่อง (progressive tenses) ไม่ถือว่าเป็นกาลในการผันรูปคำกริยาอย่างเป็นทางการ แต่จัดเป็น {{m|it|perifrasi|t=[[สำนวนอ้อมค้อม]]}} (periphrasis)
=== คำสรรพนาม ===
แต่ละ "กาล" จำกัดจะผันรูปตาม[[บุรุษ]]และ[[พจน์]]ของประธาน
รูปกรรตุการกของคำสรรพนามภาษาอิตาลีมักทำหน้าที่เป็น[[ประธาน]]ของคำกริยาเหล่านั้น
อย่างไรก็ดี บ่อยครั้งที่รูปของคำกริยาจะแสดงบุรุษและพจน์ของประธานอย่างชัดเจนอยู่แล้ว
ดังนั้น จึงมักละคำสรรพนามประธานออกไปโดยสิ้นเชิง ยกเว้นเมื่อใช้เพื่อความกระจ่าง ชัดแจ้ง เพื่อการเน้นย้ำ หรือเพื่อการแสดงความตรงกันข้าม:
* ละไว้ในฐานที่เข้าใจ: {{m|it||Sono italiano.|[ฉัน]เป็นคนอิตาลี}}
* แสดงความกระจ่างหรือเน้นย้ำ: {{m|it||'''Lui''' è portoghese, mentre '''io''' sono italiano.|'''เขา'''เป็นคนโปรตุเกส ในขณะที่'''ฉัน'''เป็นคนอิตาลี}}
สำหรับเจ้าของภาษาโดยส่วนใหญ่แล้ว การใช้คำสรรพนามเหล่านี้โดยไม่จำเป็นมักฟังดูเหมือนภาษาต่างชาติอย่างยิ่ง ดังนั้น ประโยคอย่าง "Io mi svegliai, io mi lavai i denti ed io mi vestii" (ฉันตื่นนอน ฉันแปรงฟัน และฉันแต่งตัว) จึงฟังดูแปลกประหลาดมากในสำเนียงถิ่นส่วนใหญ่ ซึ่งคำว่า "io" คำแรกน่าจะถูกละไว้ในกรณีส่วนใหญ่ และอีกสองคำที่เหลือนั้นแทบจะไม่เคยใช้เลยเว้นแต่จะเจตนาให้เกิดผลในเชิงขบขัน
อย่างไรก็ตาม มีบางกรณีที่มีการเปรียบเทียบความตรงกันข้ามซึ่งทำให้จำเป็นต้องมีคำสรรพนามอย่างยิ่ง
ตัวอย่างเช่น เมื่อแจกแจงหรือแนะนำบุคคลหลายคน แต่ละคนต้องใช้คำสรรพนาม (หรือคำชี้เฉพาะอื่น) เพื่อแยกบุคคลนั้นออกจากคนอื่น ๆ
ดังนั้น ในประโยคอย่าง "Lei si chiama Maria; io (mi chiamo) Giuseppe" (เธอชื่อมาเรีย ส่วนฉัน (ชื่อ) จูเซปเป) คำว่า "io" นั้นไม่สามารถละได้เว้นแต่จะมีการเปลี่ยนหัวข้อสนทนาอย่างกะทันหัน
โดยปรกติแล้วไม่สามารถละคำสรรพนามได้ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลหรืออดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ เนื่องจากคำกริยาจำนวนมากผันรูปเหมือนกัน
=== มาลาบอกเล่า ===
มาลาบอกเล่ามีทั้งรูปกาลสามัญ รวมถึงรูปกาลสมบูรณ์และกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกัน เช่นเดียวกับในภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลเหล่านั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
==== กาลสามัญ ====
มาลาบอกเล่าในภาษาอิตาลีมี "กาลสามัญ" สี่กาล
ซึ่งต่างจากภาษาอังกฤษที่มีรูปอดีตกาลเพียงรูปเดียว ภาษาอิตาลีจะแยกความแตกต่างระหว่างลักษณะอาการไม่สมบูรณ์ (imperfect aspect) และลักษณะอาการอดีต (past aspect)
กาลไม่สมบูรณ์ใช้อธิบายเหตุการณ์ในอดีต ในขณะที่อดีตกาลประวัติศาสตร์ (past historic) ใช้อธิบายบริบทหรือเหตุการณ์ในอดีตอันยาวนาน
ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะถือว่ารูปกาลไม่สมบูรณ์และรูปอดีตกาลประวัติศาสตร์เป็นคนละกาลกัน โดยมีลักษณะอาการที่ควบคุมโดยคำกริยาช่วย
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|[[indicativo presente|presente]]}}) เช่น: {{m|it|parlo||ฉันพูด, ฉันกำลังพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลต่อเนื่อง หรือ อดีตกาล ({{m|it|[[indicativo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: {{m|it|parlavo||ฉันพูดแล้ว, ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์ หรือ อดีตกาลไกล ({{m|it|passato remoto}}) เช่น: {{m|it|parlai||ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตอันยาวนาน)}}
* อนาคตกาล ({{m|it|futuro semplice}}) เช่น: {{m|it|parlerò||ฉันจะพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
กาลสมบูรณ์ในภาษาอิตาลีสร้างขึ้นเสมอด้วย {{m|it|avere||(คำกริยาช่วย) มี/ได้...}} ตามด้วยรูปเพศชายเอกพจน์ของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม หรือ {{m|it|essere||(คำกริยาช่วย) เป็น/อยู่/คือ}} ตามด้วยรูปใดรูปหนึ่งของรูปกริยาขยายอดีตกาลแบบกรรม:
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์ หรือ อดีตกาลใกล้ ({{m|it|passato prossimo}}) เช่น: {{m|it||ho parlato|ฉันได้พูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์ หรือ กาลอดีตกาลอภิสมบูรณ์ ({{m|it|trapassato prossimo}} หรือ {{m|it|piuccheperfetto}}) เช่น: {{m|it||avevo parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ในอดีตก่อนอีกเหตุการณ์หนึ่ง)}}
* อดีตกาลประวัติศาสตร์สมบูรณ์ หรือ อดีตกาลก่อนหน้า ({{m|it|trapassato remoto}}) เช่น: {{m|it||ebbi parlato|ฉันได้พูดแล้ว (ก่อนหรือหลังอีกเหตุการณ์หนึ่งเพียงเล็กน้อย)}}
* อนาคตกาลสมบูรณ์ ({{m|it|futuro anteriore}}) เช่น: {{m|it||avrò parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
คล้ายกับภาษาอังกฤษ ภาษาอิตาลีใช้คำกริยาเชื่อม (copula)—{{m|it|stare||อยู่}}—หรือ—{{m|it|essere||เป็น/อยู่/คือ}}—ร่วมกับรูปกริยาเป็นนามเพื่อแสดงการกระทำที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง:
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่อง ({{m|it|presente progressivo}}) เช่น: {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}}
* อดีตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|passato progressivo}}) เช่น: {{m|it||stavo parlando|ฉันกำลังพูดอยู่ (ในอดีต)}}
* อนาคตกาลต่อเนื่อง ({{m|it|futuro progressivo}}) เช่น: {{m|it||starò parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
หมายเหตุ: ในรูปกาลต่อเนื่อง กาลไม่สมบูรณ์และกาลอดีตจะถูกหลอมรวมเข้าเป็นกาลเดียว
การจำแนกระหว่างการกระทำที่เป็นนิสัยกับการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบันมีความเข้มงวดน้อยกว่าในภาษาอังกฤษ:
* {{m|it|parlo||ฉันพูด}} (การกระทำที่เป็นนิสัยหรือการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
* {{m|it||sto parlando|ฉันกำลังพูดอยู่}} (เน้นย้ำถึงการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน)
=== มาลาเงื่อนไข ===
มาลาเงื่อนไขมีเพียงรูปกาลสามัญ รูปกาลสมบูรณ์ และรูปกาลต่อเนื่องที่สอดคล้องกันเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ในทางไวยากรณ์ภาษาอิตาลีตามประเพณีนิยม จะไม่นับรวมรูปกาลต่อเนื่อง โดยจะถือว่าเฉพาะกาลสามัญและรูปกาลสมบูรณ์ของกาลนั้นเท่านั้นที่เป็นกาล
* ปัจจุบันกาล ({{m|it|condizionale presente}}) เช่น: {{m|it|parlerei||ฉันน่าจะพูด/ฉันคงจะพูด}}
* กาลสมบูรณ์ ({{m|it|condizionale passato}}) เช่น: {{m|it||avrei parlato|ฉันคงจะได้พูดแล้ว}}
* กาลต่อเนื่อง ({{m|it|[[presente progressivo|condizionale progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||starei parlando|ฉันคงกำลังจะพูดอยู่}}
=== มาลาสมมุติ ===
มาลาสมมุติมักใช้บ่อยที่สุดเพื่อแสดงความเห็น ความปรารถนา ความสงสัย อารมณ์ความรู้สึก หรือการประเมินของผู้พูด (หรือผู้เขียน) เกี่ยวกับความไม่น่าจะเป็นไปได้ของเหตุการณ์สมมุติ
อย่างไรก็ตาม ยังมีสถานการณ์อื่น ๆ อีกมากมายที่มีการใช้มาลานี้
==== กาลสามัญ ====
* ปัจจุบันกาลสมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo presente|presente]]}}) เช่น: ''Loro vogliono che io'' {{m|it|parli||พวกเขาต้องการให้ฉันพูด}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo imperfetto|imperfetto]]}}) เช่น: ''Se io'' {{m|it|parlassi||ถ้าหากฉันพูด}}
==== รูปกาลสมบูรณ์ ====
* ปัจจุบันกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo passato|passato]]}}) เช่น: {{m|it||Penso che lui abbia parlato|ฉันคิดว่าเขาพูดแล้ว}}
* อดีตกาลสมบูรณ์สมมุติ ({{m|it|[[congiuntivo trapassato|trapassato]]}}) เช่น: {{m|it||Se io avessi parlato|ถ้าหากฉันได้พูดไปแล้ว}}
==== รูปกาลต่อเนื่อง ====
* ปัจจุบันกาลต่อเนื่องสมมุติ ({{m|it|[[presente progressivo|congiuntivo presente progressivo]]}}) เช่น: {{m|it||Credo stia parlando|ฉันคิดว่าเขากำลังพูดอยู่}}; {{m|it||Gli raccomanderei che stia partendo adesso|ฉันจะแนะนำเขาว่าเขาควรจะกำลังออกเดินทางได้แล้วในตอนนี้}}
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ต่อเนื่องสมมุติ (''congiuntivo passato progressivo'') เช่น: {{m|it||Se io stessi parlando|ถ้าหากฉันกำลังพูดอยู่}}
=== มาลาสั่ง ===
หากกล่าวตามหลักไวยากรณ์อย่างเคร่งครัดแล้ว ภาษาอิตาลีมีรูปมาลาสั่งเฉพาะสำหรับบุรุษที่สอง (ทั้งเอกพจน์และพหูพจน์) เท่านั้น สำหรับบุรุษอื่น ๆ ทั้งหมด จะใช้รูปมาลาสมมุติที่สอดคล้องกันแทน มาลาสั่งครอบคลุม 5 บุรุษ ได้แก่:
# บุรุษที่สอง เอกพจน์
#:* รูปเชิงบวก (ยืนยัน): คำกริยากลุ่ม {{m|it|-are}}: เหมือนกับบุรุษที่สามเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า; คำกริยากลุ่ม {{m|it|-ere}} หรือ {{m|it|-ire}}: เหมือนกับบุรุษที่สองเอกพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
#:* รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ): {{m|it|non}} + รูปกริยากลาง
# บุรุษที่สอง พหูพจน์: เหมือนกับบุรุษที่สองพหูพจน์ของปัจจุบันกาลบอกเล่า
==== รูปเชิงบวก (ยืนยัน) ====
* ''Parla!'' — “จงพูด!” (เอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Parli!'' — “จงพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Parliamo!'' — “พวกเราพูดกันเถอะ!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Parlate!'' — “พวกเจ้าจงพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Parlino!'' — “พวกท่านจงพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''elli, elle, essi, esse''; ใช้เป็นรูปสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
==== รูปเชิงลบ (ปฏิเสธ) ====
* ''Non parlare!'' — “อย่าพูด!” (รูปกริยากลางเชิงปฏิเสธ ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบเป็นกันเอง สอดคล้องกับ {{m|it|tu}})
* ''Non parli!'' — “กรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามเอกพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ ''egli, ella, esso, essa''; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองเอกพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|lei}})
* ''Non parliamo!'' — “พวกเราอย่าพูดกันเลย!” (บุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ {{m|it|noi}})
* ''Non parlate!'' — “พวกเจ้าอย่าพูด!” (บุรุษที่สองพหูพจน์ สอดคล้องกับ {{m|it|voi}})
* ''Non parlino!'' — “พวกท่านกรุณาอย่าพูด!” (บุรุษที่สามพหูพจน์ของมาลาสมมุติ สอดคล้องกับ elli, elle, essi, esse; ใช้เป็นรูปบุรุษที่สองพหูพจน์แบบสุภาพด้วยเช่นกัน โดยสอดคล้องกับ {{m|it|loro}})
== คำสรรพนามกรรม ==
[[แม่แบบ:คำบุรุษสรรพนามภาษาอิตาลี|คำสรรพนามกรรม]]สามารถวางไว้หลังรูปกริยากลาง รูปกริยาเป็นนาม และมาลาสั่งบุรุษที่สองเอกพจน์ (สำหรับคำกริยาบางคำ มาลาสั่งที่อยู่หลังคำกริยาจะกลายเป็นรูปปัจจัยท้ายแนบหรือเอ็นคลิติก (enclitic) ซึ่งเป็นชนิดหนึ่งของปัจจัย อย่างไรก็ตาม ผู้พูดภาษาอิตาลีไม่ได้มองว่ารูปเอ็นคลิติกเป็นปัจจัยทุกคน) หรือวางไว้หน้ารูปใด ๆ ก็ได้
มีข้อยกเว้นในทางกวีนิพนธ์เพื่อการฉันทลักษณ์
คำสรรพนามมีลักษณะแบบ[[ภาษาคำติดต่อ|คำติดต่อ]] โดยมีการเปลี่ยนแปลงทางสัทศาสตร์ดังต่อไปนี้:
*ถ้า {{m|it|mi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|me}}
*ถ้า {{m|it|ti}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|te}}
*ถ้า {{m|it|gli}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|loro}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะรวมเข้าด้วยกันกลายเป็น {{m|it|glielo}}, {{m|it|gliela}} ฯลฯ
*ถ้า {{m|it|ci}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ce}}
*ถ้า {{m|it|vi}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|ve}}
*ถ้า {{m|it|si}} อยู่หน้า {{m|it|lo}}, {{m|it|la}}, {{m|it|li}}, {{m|it|le}} หรือ {{m|it|ne}} จะเปลี่ยนเป็น {{m|it|se}}
== ตัวอย่าง ==
คำกริยาภาษาอิตาลีส่วนใหญ่จัดอยู่ในกลุ่มการผันรูปปรกติกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งในสามกลุ่ม โดยพิจารณาจากสระรองสุดท้ายของรูป[[รูปกริยากลาง|กริยากลาง]] ซึ่งลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' (การผันรูปกลุ่มที่หนึ่ง), ''[[-ere]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สอง) หรือ ''[[-ire]]'' (การผันรูปกลุ่มที่สาม) เสมอ
การผันรูปของคำกริยาไม่ปรกติบางคำอาจจัดอยู่ในกลุ่มที่เหนือความคาดหมายด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ อันเนื่องมาจากส่วนลงท้ายของคำภาษาละตินที่[[สืบทอด]]หรือ[[รับ]]มา (เช่น คำกริยา {{m|it|fare}} ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' แต่ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สองเนื่องจากมาจากภาษาละติน {{m|la|facere}}) นอกจากนี้ยังมีกลุ่มย่อยสามกลุ่ม (ที่มีรากศัพท์ร่วมกัน) ของคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''[[-arre]]'' (เช่น {{m|it|trarre}}, ราก: "''tr(a)-''"), ''[[-orre]]'' (เช่น {{m|it|porre}}, ราก: "''p(on)-''") หรือ ''[[-urre]]'' (เช่น {{m|it|tradurre}}, ราก: "''d(uc)-''") ซึ่งด้วยเหตุผลทางนิรุกติศาสตร์ถือว่าอยู่ในการผันรูปไม่ปรกติกลุ่มที่สอง เนื่องจากมาจากคำกริยาภาษาละตินที่มีรูปกริยากลางปัจจุบันกาลประธานทำเองลงท้ายด้วย {{m|la|-ere}}
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย -ere หรือ -ire มีรูปแบบการผันรูปที่เป็นไปตามแบบแผนเดียวกัน และคำกริยากลุ่ม -ere นั้นพบได้บ่อยกว่ามาก
เช่นเดียวกับภาษาอังกฤษ คำกริยาที่ใช้บ่อยที่สุดบางคำเป็นคำกริยาไม่ปรกติ (เช่น ''{{m|it|porre}}'' "วาง, จัดวาง") แต่ส่วนใหญ่สามารถคาดเดาได้
คำกริยา {{m|it|avere|t=มี}} และ {{m|it|essere|t=เป็น/อยู่/คือ}} ซึ่งเป็นคำกริยาช่วย ถือว่าอยู่ใน "การผันรูปเฉพาะตัว" (proper conjugation) อย่างเป็นทางการ แม้ว่าจะมีแบบแผนร่วมกันของคำกริยาไม่ปรกติกลุ่ม ''-ere'' ก็ตาม
ตารางการผันรูปทั้งสามกลุ่มต่อไปนี้แสดงให้เห็นถึงแบบแผนที่ใช้โดยคำกริยาปรกติในภาษาอิตาลี
คำกริยาภาษาอิตาลีที่ไม่ค่อยพบเห็นบางคำเป็นคำกริยาบกพร่อง (กล่าวคือ คำกริยา {{m|it|ire}} {{q|ภาษาหนังสือ}} และ {{m|it|gire}} ซึ่งทั้งสองคำเป็นคำพ้องความหมายที่พ้นสมัย และปัจจุบันใช้เฉพาะถิ่น ของคำกริยา {{m|it|andare|t=ไป}})
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-are]]'' ===
<!--{{it-conj-are|parl|avere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาอกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-are}} คือ {{m|it|parlare||พูด}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปของ ''{{l|it|parlare}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlare}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere parlato}} หรือ {{l|it|aver parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlando}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo parlato}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlante}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|parlato}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei,<ref name="formal second person">บุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์ {{l|it|lei}}, บุรุษที่สองพหูพจน์ {{l|it|voi}} และ {{q|พบน้อย}} บุรุษที่สามพหูพจน์ {{l|it|loro}} ใช้ในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเอกพจน์ได้เช่นกัน</ref> esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlo}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parla}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlavo}} || {{l|it|parlavi}} || {{l|it|parlava}} || {{l|it|parlavamo}} || {{l|it|parlavate}} || {{l|it|parlavano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|parlai}} || {{l|it|parlasti}} || {{l|it|parlò}} || {{l|it|parlammo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlarono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|parlerò}} || {{l|it|parlerai}} || {{l|it|parlerà}} || {{l|it|parleremo}} || {{l|it|parlerete}} || {{l|it|parleranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho parlato}} || {{l|it|hai parlato}} || {{l|it|ha parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|avete parlato}} || {{l|it|hanno parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo parlato}} || {{l|it|avevi parlato}} || {{l|it|aveva parlato}} || {{l|it|avevamo parlato}} || {{l|it|avevate parlato}} || {{l|it|avevano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi parlato}} || {{l|it|avesti parlato}} || {{l|it|ebbe parlato}} || {{l|it|avemmo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|ebbero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò parlato}} || {{l|it|avrai parlato}} || {{l|it|avrà parlato}} || {{l|it|avremo parlato}} || {{l|it|avrete parlato}} || {{l|it|avranno parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parlerei}} || {{l|it|parleresti}} || {{l|it|parlerebbe}} || {{l|it|parleremmo}} || {{l|it|parlereste}} || {{l|it|parlerebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei parlato}} || {{l|it|avresti parlato}} || {{l|it|avrebbe parlato}} || {{l|it|avremmo parlato}} || {{l|it|avreste parlato}} || {{l|it|avrebbero parlato}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parliate}} || {{l|it|parlino}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlassi}} || {{l|it|parlasse}} || {{l|it|parlassimo}} || {{l|it|parlaste}} || {{l|it|parlassero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbia parlato}} || {{l|it|abbiamo parlato}} || {{l|it|abbiate parlato}} || {{l|it|abbiano parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avessi parlato}} || {{l|it|avesse parlato}} || {{l|it|avessimo parlato}} || {{l|it|aveste parlato}} || {{l|it|avessero parlato}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|parla}} || {{l|it|parli}} || {{l|it|parliamo}} || {{l|it|parlate}} || {{l|it|parlino}}
|}
</div></div>
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-ere]]'' ===
<!--{{it-conj-ere|ricev|avere}}
{{it-conj-ere|ricev|essere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาสกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-ere}} คือ {{m|it|ricevere||รับ}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปกรรตุวาจกของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevere}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere ricevuto}}, {{l|it|aver ricevuto|t=ได้รับแล้ว}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevendo}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo ricevuto}}
|-
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)"| รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล !! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เอกพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|ricevente}}
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล !! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuta}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | พหูพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|riceventi}}
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|ricevute}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|ricevo}} || {{l|it|ricevi}} || {{l|it|riceve}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|ricevete}} || {{l|it|ricevono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ricevevo}} || {{l|it|ricevevi}} || {{l|it|riceveva}} || {{l|it|ricevevamo}} || {{l|it|ricevevate}} || {{l|it|ricevevano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|ricevei}}, {{l|it|ricevetti}} || {{l|it|ricevesti}} || {{l|it|ricevé}}, {{l|it|ricevette}} || {{l|it|ricevemmo}} || {{l|it|riceveste}} || {{l|it|riceverono}}, {{l|it|ricevettero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|riceverò}} || {{l|it|riceverai}} || {{l|it|riceverà}} || {{l|it|riceveremo}} || {{l|it|riceverete}} || {{l|it|riceveranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho ricevuto}} || {{l|it|hai ricevuto}} || {{l|it|ha ricevuto}} || {{l|it|abbiamo ricevuto}} || {{l|it|avete ricevuto}} || {{l|it|hanno ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo ricevuto}} || {{l|it|avevi recibido}} || {{l|it|aveva ricevuto}} || {{l|it|avevamo ricevuto}} || {{l|it|avevate ricevuto}} || {{l|it|avevano ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi ricevuto}} || {{l|it|avesti ricevuto}} || {{l|it|ebbe ricevuto}} || {{l|it|avemmo ricevuto}} || {{l|it|aveste ricevuto}} || {{l|it|ebbero ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò ricevuto}} || {{l|it|avrai ricevuto}} || {{l|it|avrà ricevuto}} || {{l|it|avremo ricevuto}} || {{l|it|avrete ricevuto}} || {{l|it|avranno ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|riceverei}} || {{l|it|riceveresti}} || {{l|it|riceverebbe}} || {{l|it|riceveremmo}} || {{l|it|ricevereste}} || {{l|it|riceverebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei ricevuto}} || {{l|it|avresti ricevuto}} || {{l|it|avrebbe ricevuto}} || {{l|it|avremmo ricevuto}} || {{l|it|avreste ricevuto}} || {{l|it|avrebbero ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|riceviate}} || {{l|it|ricevano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ricevessi}} || {{l|it|ricevessi}} || {{l|it|ricevesse}} || {{l|it|ricevessimo}} || {{l|it|riceveste}} || {{l|it|ricevessero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbia ricevuto}} || {{l|it|abbiamo ricevuto}} || {{l|it|abbiate ricevuto}} || {{l|it|abbiano ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi ricevuto}} || {{l|it|avessi ricevuto}} || {{l|it|avesse ricevuto}} || {{l|it|avessimo ricevuto}} || {{l|it|aveste recibido}} || {{l|it|avessero ricevuto}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|ricevi}} || {{l|it|riceva}} || {{l|it|riceviamo}} || {{l|it|ricevete}} || {{l|it|ricevano}}
|}
</div></div>
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปกรรมวาจกของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}} หรือ {{l|it|essere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|essere ricevuto|t=ถูกรับ}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|essere stato ricevuto}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|essendo ricevuto}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|essendo stato ricevuto}}
|-
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)"| รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล !! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เอกพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|essente ricevuto}}
! rowspan="4" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล !! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stato ricevuto}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงเอกพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stata ricevuta}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | พหูพจน์
| rowspan="2" | {{l|it|essenti ricevuti}}
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศชายพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | เพศหญิงพหูพจน์
| colspan="2" | {{l|it|state ricevute}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sono ricevuto}} || {{l|it|sei ricevuto}} || {{l|it|è ricevuto}} || {{l|it|siamo ricevuti}} || {{l|it|siete ricevuti}} || {{l|it|sono ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|ero ricevuto}} || {{l|it|eri ricevuto}} || {{l|it|era ricevuto}} || {{l|it|eravamo ricevuti}} || {{l|it|eravate ricevuti}} || {{l|it|erano ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|fui recibido}} || {{l|it|fosti ricevuto}} || {{l|it|fu ricevuto}} || {{l|it|fummo ricevuti}} || {{l|it|foste ricevuti}} || {{l|it|furono ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|sarò ricevuto}} || {{l|it|sarai ricevuto}} || {{l|it|sarà ricevuto}} || {{l|it|saremo ricevuti}} || {{l|it|sarete ricevuti}} || {{l|it|saranno ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sono stato ricevuto}} || {{l|it|sei stato ricevuto}} || {{l|it|è stato ricevuto}} || {{l|it|siamo stati ricevuti}} || {{l|it|siete stati ricevuti}} || {{l|it|sono stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ero stato ricevuto}} || {{l|it|eri stato ricevuto}} || {{l|it|era stato ricevuto}} || {{l|it|eravamo stati ricevuti}} || {{l|it|eravate stati ricevuti}} || {{l|it|erano stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|fui stato ricevuto}} || {{l|it|fosti stato ricevuto}} || {{l|it|fu stato ricevuto}} || {{l|it|fummo stati ricevuti}} || {{l|it|foste stati ricevuti}} || {{l|it|furono stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sarò stato recibido}} || {{l|it|sarai stato ricevuto}} || {{l|it|sarà stato ricevuto}} || {{l|it|saremo stati ricevuti}} || {{l|it|sarete stati ricevuti}} || {{l|it|saranno stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sarei ricevuto}} || {{l|it|saresti ricevuto}} || {{l|it|sarebbe ricevuto}} || {{l|it|saremmo ricevuti}} || {{l|it|sareste ricevuti}} || {{l|it|sarebbero ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|sarei stato ricevuto}} || {{l|it|saresti stato ricevuto}} || {{l|it|sarebbe stato recibido}} || {{l|it|saremmo stati ricevuti}} || {{l|it|sareste stati ricevuti}} || {{l|it|sarebbero stati ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|sia ricevuto}} || {{l|it|siamo ricevuti}} || {{l|it|siate ricevuti}} || {{l|it|siano ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|fossi ricevuto}} || {{l|it|fossi recibido}} || {{l|it|fosse ricevuto}} || {{l|it|fossimo ricevuti}} || {{l|it|foste ricevuti}} || {{l|it|fossero ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|sia stato ricevuto}} || {{l|it|siamo stati ricevuti}} || {{l|it|siate stati ricevuti}} || {{l|it|siano stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|fossi stato ricevuto}} || {{l|it|fossi stato ricevuto}} || {{l|it|fosse stato recibido}} || {{l|it|fossimo stati ricevuti}} || {{l|it|foste stati ricevuti}} || {{l|it|fossero stati ricevuti}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | — || — || — || — || — || —
|}
</div></div>
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปสะท้อนของ ''{{l|it|ricevere}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| colspan="4" | {{l|it|essere}} {{q|กาลสมบูรณ์บุรุษไม่ชี้เฉพาะและบุรุษสะท้อน}}, {{l|it|avere}} {{q|กาลสมบูรณ์บุรุษซึ่งการก}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevermi|t=รับฉัน/ตัวเอง}},<br/><br/>...,
! colspan="2" rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avermi ricevuto}} {{q|ฉัน}}, {{l|it|essermi ricevuto}} {{q|ตัวเอง}},<br/>...,<br/>{{l|it|averlo ricevuto}} {{q|เขา}}, {{l|it|essersi ricevuto}} {{q|ตัวเอง}},<br/>{{l|it|averla ricevuta}} {{q|เธอ}}, {{l|it|essersi ricevuta}} {{q|ตัวเอง}},<br/>...,
|-
| colspan="2" | {{l|it|riceversi|t=รับคนใดคนหนึ่ง/ตัวเอง/คนเหล่านั้น/ตนเองทั้งหลาย}} || colspan="2" | {{l|it|essersi ricevuti}} {{q|ตนเองทั้งหลาย}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevendomi}},<br/>...,<br/>{{l|it|ricevendosi}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendomi ricevuto}},<br/>...,<br/>{{l|it|essendosi ricevuti}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| colspan="2" | —
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|ricevutomi|t=รับฉัน}},<br/>...,<br/>{{l|it|avendomi ricevutosi}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| mi ricevo,<br/>ti recevo,<br/>... || mi ricevi,<br/>ti ricevi,<br/>... || ...,<br/>si riceve,<br/>lo/la riceve,<br/>... || ...,ci riceviamo,... || ...,vi ricevete,... || ...,<br/>si ricevono,<br/>li/le ricevono
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| mi ricevevo, ... || ..., ti ricevevi, ... || ..., si riceveva, ... || ..., ci ricevevamo, ... || ..., vi ricevevate, ... || ..., si ricevevano, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| mi ricevei,<br/>mi ricevetti,<br/>... || ..., ti ricevesti, ... || ...,<br/>si ricevé,<br/>si ricevette,<br/>... || ..., ci ricevemmo, ... || ..., vi riceveste, ... || ...,<br/>si riceverono,<br/>si ricevettero,<br/>...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| mi riceverò, ... || ..., ti riceverai, ... || ..., si riceverà, ... || ..., ci riceveremo, ... || ..., vi riceverete, ... || ..., si riceveranno, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| mi sono ricevuto,<br/>ti ho ricevuto,<br/>lo ho ricevuto,<br/>la ho ricevuta,<br/>—,<br/>vi ho ricevuto,<br/>li ho ricevuti,<br/>le ho ricevute || mi hai ricevuto,<br/>ti sei ricevuto,<br/>lo hai ricevuto,<br/>la hai ricevuta,<br/>mi hai ricevuto<br/>—,<br/>li hai ricevuti,<br/>le hai ricevute || mi ha ricevuto,<br/>ti ha ricevuto,<br/>si è ricevuto,<br/>lo ha ricevuto,<br/>ci ha ricevuti,<br/>vi ha ricevuti,<br/>li ha ricevuti,<br/>le ha ricevute || —,<br/>ti abbiamo ricevuto,<br/>lo abbiamo ricevuto,<br/>la abbiamo ricevuta,<br/>ci siamo ricevuti,<br/>vi abbiamo ricevuti,<br/>li abbiamo ricevuti,<br/>le abbiamo ricevute || mi avete ricevuto,<br/>—,<br/>lo avete ricevuto,<br/>la avete ricevuta,<br/>ci avete ricevuti,<br/>vi siete ricevuti,<br/>li avete ricevuti,<br/>le avete ricevute || mi hanno ricevuto,<br/>ti hanno ricevuto,<br/>lo hanno ricevuto,<br/>la hanno ricevuto,<br/>ci hanno ricevuti,<br/>vi hanno ricevuti,<br/>si sono ricevuti,<br/>si sono ricevuti
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| mi ero ricevuto, ... || ..., ti eri ricevuto, ... || ..., si era ricevuto, ... || ..., ci eravamo ricevuto, ... || ..., vi eravate ricevuto, ... || ..., si erano ricevuto, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| mi fui ricevuto, ... || ..., ti fosti ricevuto, ... || ..., si fosse ricevuto, ... || ..., ci fossimmo ricevuti, ... || ..., vi foste ricevuti, ... || ..., si fossero ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| mi sarò ricevuto, ... || ..., ti sarai ricevuto, ... || ..., si sarà recibido, ... || ..., ci saremo ricevuti, ... || ..., vi sarete ricevuti, ... || ..., si saranno ricevuti, ...
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|mi riceverei}}, ... || ..., {{l|it|ti riceveresti}}, ... || ..., {{l|it|si riceverebbe}}, ... || ..., {{l|it|ci riceveremmo}}, ... || ..., {{l|it|vi ricevereste}}, ... || ..., {{l|it|si riceverebbero}}, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|mi sarei ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|ti saresti ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|si sarebbe ricevuto}}, ... || ..., {{l|it|ci saremmo ricevuti}}, ... || ..., {{l|it|vi sareste ricevuti}}, ... || ..., {{l|it|si sarebbero ricevuti}}, ...
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| mi riceva, ... || ..., ti riceva, ... || ..., si riceva, ... || ..., ci riceviamo, ... || ..., vi riceviate, ... || ..., si ricevano, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| mi ricevessi, ... || ..., ti ricevessi, ... || ..., si ricevesse, ... || ..., ci ricevessimo, ... || ..., vi riceveste, ... || ..., si ricevessero, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| mi sia ricevuto, ... || ..., ti sia ricevuto, ... || ..., si sia ricevuto, ... || ..., ci siamo ricevuti, ... || ..., vi siate ricevuti, ... || ..., si siano ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| mi fossi ricevuto, ... || ..., ti fossi ricevuto, ... || ..., si fosse ricevuto, ... || ..., ci fossimo ricevuti, ... || ..., vi foste ricevuto, ... || ..., si fossero ricevuti, ...
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|ricevimi}},<br/>{{l|it|riceviti}},<br/>{{l|it|ricevilo}},<br/>{{l|it|ricevila}},<br/>{{l|it|ricevimi}},<br/>—,<br/>{{l|it|ricevili}}<br/>{{l|it|ricevile}} || mi riceva,<br/>ti riceva,<br/>si riceva,<br/>lo/la riceva,<br/>ci riceva,<br/>—,<br/>li riceva,<br/>le riceva || —,<br/>—,<br/>{{l|it|riceviamolo}},<br/>{{l|it|riceviamola}},<br/>{{l|it|riceviamoci}}<br/>—,<br/>{{l|it|riceviamoli}},<br/>{{l|it|riceviamole}} || {{l|it|ricevetemi}},<br/>—,<br/>{{l|it|ricevetelo}},<br/>{{l|it|ricevetela}},<br/>{{l|it|riceveteci}},<br/>{{l|it|ricevetevi}},<br/>{{l|it|riceveteli}},<br/>{{l|it|ricevetele}} || mi ricevano,<br/>—<!--มาลาสั่งบุรุษที่สามเพศหญิงเอกพจน์และมาลาสั่งบุรุษที่สามพหูพจน์ใช้เฉพาะในการพูดอย่างสุภาพโดยหมายถึงประธานบุรุษที่สองเท่านั้น--><br/>lo ricevano,<br/>la ricevano,<br/>ci ricevano,<br/>vi ricevano,<br/>si ricevano,<br/>li/le ricevano
|}
</div></div>
=== คำกริยาปรกติที่ลงท้ายด้วย ''[[-ire]]'' ===
<!--{{it-conj-ire|dorm|avere}}-->
ต่อไปนี้คือการผันรูปของคำกริยาอกรรมปรกติที่ลงท้ายด้วย {{m|it|-ire}} คือ {{m|it|dormire||นอนหลับ}}:
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead"> การผันรูปของ ''{{l|it|dormire}}''</div>
<div class="NavContent">
{| style="background:var(--wikt-palette-grey-1,#F0F0F0);border-collapse:separate;border-spacing:2px;width:100%" class="inflection-table""
|-
! style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | คำกริยาช่วย
| {{l|it|avere}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormire}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยากลางอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avere dormito}} หรือ {{l|it|aver dormito}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormendo}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาเป็นนามอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|avendo dormito}}
|-
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormente}}
! colspan="2" style="background:var(--wikt-palette-lime-3,#e2e4c0)" | รูปกริยาขยายอดีตกาล
| colspan="2" | {{l|it|dormito}}
|-
! rowspan="2" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | บุรุษ
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | เอกพจน์
! colspan="3" style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0)" | พหูพจน์
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่หนึ่ง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สอง
! style="background:var(--wikt-palette-grey-3,#C0C0C0);width:12.5%" | ที่สาม
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | มาลาบอกเล่า
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormo}} || {{l|it|dormi}} || {{l|it|dorme}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormite}} || {{l|it|dormono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|dormivo}} || {{l|it|dormivi}} || {{l|it|dormiva}} || {{l|it|dormivamo}} || {{l|it|dormivate}} || {{l|it|dormivano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลประวัติศาสตร์
| {{l|it|dormii}} || {{l|it|dormisti}} || {{l|it|dormì}} || {{l|it|dormimmo}} || {{l|it|dormiste}} || {{l|it|dormirono}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาล
| {{l|it|dormirò}} || {{l|it|dormirai}} || {{l|it|dormirà}} || {{l|it|dormiremo}} || {{l|it|dormirete}} || {{l|it|dormiranno}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|ho dormito}} || {{l|it|hai dormito}} || {{l|it|ha dormito}} || {{l|it|abbiamo dormito}} || {{l|it|avete dormito}} || {{l|it|hanno dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avevo dormito}} || {{l|it|avevi dormito}} || {{l|it|aveva dormito}} || {{l|it|avevamo dormito}} || {{l|it|avevate dormito}} || {{l|it|avevano dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อดีตกาลก่อนหน้า
| {{l|it|ebbi dormito}} || {{l|it|avesti dormito}} || {{l|it|ebbe dormito}} || {{l|it|avemmo dormito}} || {{l|it|aveste dormito}} || {{l|it|ebbero dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-blue-3,#c0cfe4)" | อนาคตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrò dormito}} || {{l|it|avrai dormito}} || {{l|it|avrà dormito}} || {{l|it|avremo dormito}} || {{l|it|avrete dormito}} || {{l|it|avranno dormito}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | มาลาเงื่อนไข
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dormirei}} || {{l|it|dormiresti}} || {{l|it|dormirebbe}} || {{l|it|dormiremmo}} || {{l|it|dormireste}} || {{l|it|dormirebbero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-grey-cyan-3,#c0d8e4)" | กาลสมบูรณ์
| {{l|it|avrei dormito}} || {{l|it|avresti dormito}} || {{l|it|avrebbe dormito}} || {{l|it|avremmo dormito}} || {{l|it|avreste dormito}} || {{l|it|avrebbero dormito}}
|-
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | มาลาสมมุติ
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | io
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาล
| {{l|it|dorma}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormiate}} || {{l|it|dormano}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลไม่สมบูรณ์
| {{l|it|dormissi}} || {{l|it|dormissi}} || {{l|it|dormisse}} || {{l|it|dormissimo}} || {{l|it|dormiste}} || {{l|it|dormissero}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | ปัจจุบันกาลสมบูรณ์
| {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbia dormito}} || {{l|it|abbiamo dormito}} || {{l|it|abbiate dormito}} || {{l|it|abbiano dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-teal-3,#c0e4c0)" | อดีตกาลสมบูรณ์
| {{l|it|avessi dormito}} || {{l|it|avessi dormito}} || {{l|it|avesse dormito}} || {{l|it|avessimo dormito}} || {{l|it|aveste dormito}} || {{l|it|avessero dormito}}
|-
! style="height:3em;background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | มาลาสั่ง
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | —
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | tu
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | egli/ella {{q|สุภาพ}}, lui/lei<ref name="formal second person"/>, esso/essa
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | noi
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | voi<ref name="formal second person"/>
! style="background:var(--wikt-palette-brown-3,#e4d4c0)" | loro<ref name="formal second person"/>, essi/esse
|-
! ปัจจุบันกาล
| align=center | —
| {{l|it|dormi}} || {{l|it|dorma}} || {{l|it|dormiamo}} || {{l|it|dormite}} || {{l|it|dormano}}
|}
</div></div>
== หมายเหตุ ==
<references/>
[[หมวดหมู่:คำกริยาภาษาอิตาลี|*]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาอิตาลี|คำกริยา]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|อิตาลี]]
h2gds6hugmtfnyovxr1v0yig3723hkf
คุยกับผู้ใช้:Bruhpedia
3
2359425
5776095
2026-10-29T17:12:33Z
Neriah
12116
Neriah ย้ายหน้า [[คุยกับผู้ใช้:Bruhpedia]] ไปยัง [[คุยกับผู้ใช้:Estoppel]]: ย้ายหน้าอัตโนมัติขณะเปลี่ยนชื่อผู้ใช้ "[[Special:CentralAuth/Bruhpedia|Bruhpedia]]" เป็น "[[Special:CentralAuth/Estoppel|Estoppel]]"
5776095
wikitext
text/x-wiki
#เปลี่ยนทาง [[คุยกับผู้ใช้:Estoppel]]
7ncfahoeti58zzw95ldya31oihzalgp
häpeä
0
2359426
5776104
2026-10-30T01:36:52Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776104
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาฟินแลนด์ ==
=== รากศัพท์ 1 ===
{{etymon|fi|:inh|urj-fin-pro:*häpedä}}
จาก{{inh|fi|urj-fin-pro|*häpedä}} (เทียบ{{cog|et|häbe}}, {{cog|vot|äppiä}}), ยืมมาจาก{{der|fi|gem-pro|*hawiþą}} (เทียบ{{cog|non|háð||การเยาะเย้ย}})<ref>{{R:Hakkinen 2004}}</ref>
==== การออกเสียง ====
{{fi-pronunciation}}
==== คำนาม ====
{{fi-noun}}
# {{lb|fi|นับไม่ได้}} [[ความอับอาย]], [[ความละอาย]] {{gloss|ความรู้สึกอึดอัดหรือไม่สบายใจ; สิ่งที่น่าเสียใจ; การถูกตำหนิติเตียนที่ได้รับหรือต้องเผชิญ; ความเสื่อมเสียเกียรติ; ความอัปยศอดสู; การเยาะเย้ยถากถาง; สาเหตุหรือเหตุผลแห่งความละอาย}}
# [[สิ่ง]]ที่[[น่าอับอาย]], [[ความอัปยศ]]
===== การผันรูป =====
{{fi-decl-korkea|häpe|ä}}
===== ลูกคำ =====
{{col|fi|title=คำคุณศัพท์
|häpeällinen
}}
{{col|fi|title=คำนาม
|häpy
}}
{{col|fi|title=คำกริยา
|häpeillä
|häpäistä
|hävetä
|häväistä
}}
{{col|fi|title=คำประสม
|häpeämerkki
|häpeäntunne
|häpeäpaalu
|häpeäpenkki
|häpeäpilkku
|häpeäpuu
|häpeärangaistus
|häpeätahra
|lentohäpeä
|myötähäpeä
}}
===== คำเกี่ยวข้อง =====
* {{l|fi|häpy}}
==== อ่านเพิ่ม ====
* {{R:fi:KTSK|accessdate=2023-07-01}}
=== รากศัพท์ 2 ===
==== การออกเสียง ====
{{fi-p|*}}
==== คำกริยา ====
{{head|fi|รูปกริยา}}
# {{inflection of|fi|hävetä||pres|actv|indc|conn|;|2|s|impr|;|2|s|impr|conn}}
=== อ้างอิง ===
{{reflist}}
=== คำสลับอักษร ===
* {{anagrams|fi|a=ehpää|päheä}}
{{C|fi|Emotions}}
tfzpe2bzewgc15ey8rkxsa4qiqa0q8n
hävetä
0
2359427
5776106
2026-10-30T01:42:40Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776106
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาฟินแลนด์ ==
=== การออกเสียง ===
{{fi-pronunciation|*}}
=== รากศัพท์ 1 ===
{{suffix|fi|häpeä|alt1=häve-|ta|alt2=tä|id2=translative|t1=ความอับอาย}}
==== คำกริยา ====
{{fi-verb}} {{tlb|fi|intransitive|transitive|usually|atelic}}
# [[ละอาย]] (ต่อ), [[อับอาย]] (ต่อ) {{+obj|fi|inf1<การกระทำ>}}, [[รู้สึก]]ละอาย
#: {{ux|fi|Aina sinua saa '''hävetä'''!|t=เธอทำให้ฉัน/พวกเราต้อง'''อับอาย'''อยู่เรื่อย!}}
===== การผันรูป =====
{{fi-conj-katketa|hä|v|p|e|ä}}
===== คำพ้องความ =====
* {{l|fi|kainostella}}
===== ลูกคำ =====
{{col|fi|title=คำคุณศัพท์
|häpeämätön
}}
{{col|fi|title=คำนาม
|häpeäminen
}}
{{col|fi|title=คำกริยา
|häpeillä
|hävettää
}}
===== คำเกี่ยวข้อง =====
* {{l|fi|häpeä}}
==== อ่านเพิ่ม ====
* {{R:fi:KTSK|accessdate=2023-07-01}}
=== รากศัพท์ 2 ===
==== คำกริยา ====
{{head|fi|รูปกริยา}}
# {{inflection of|fi|hävettää||pres|act|ind|conn|;|2|s|pres|imp|;|2|s|pres|act|imp|conn}}
=== คำสลับอักษร ===
* {{anagrams|fi|a=ehtvää|vähetä}}
== ภาษาอิงเกรีย ==
=== รากศัพท์ ===
จาก{{suffix|izh|häppiä|t1=ความอับอาย|-ta|alt2=-tä}}; ร่วมเชื้อสายกับ{{cog|fi|hävetä}}
=== การออกเสียง ===
* {{izh-p}}
=== คำกริยา ===
{{head|izh|คำกริยา}}
# {{lb|izh|อกรรม}} [[ละอาย]], [[อับอาย]], [[รู้สึก]]ละอาย
==== การผันรูป ====
{{izh-conj/hävetä|v|p}}
=== อ้างอิง ===
* {{R:izh:Nirvi:1971|page=82}}
frhni6av3wz4o90idcawxbyygjhtoh1
vähetä
0
2359428
5776107
2026-10-30T01:43:59Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776107
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาฟินแลนด์ ==
=== รากศัพท์ ===
จาก{{affix|fi|vähä|-eta|alt2=-etä}}
=== การออกเสียง ===
{{fi-pronunciation|*}}
=== คำกริยา ===
{{fi-verb}}
{{tlb|fi|intransitive}}
# [[ลดลง]] {{q|เชิงจำนวนหรือปริมาณ}}
#: {{coi|fi|'''vähetä''' puoleen|t='''ลดลง'''เหลือครึ่งหนึ่ง}}
# {{lb|fi|ดาราศาสตร์}} [[แหว่ง]] (ดวงจันทร์ข้างแรม), [[ค่อย ๆ]] [[ลับ]][[ไป]]
==== การผันรูป ====
{{fi-conj-vanheta|väh|||e|ä}}
==== คำพ้องความ ====
* {{l|fi|vähentyä}}
==== ลูกคำ ====
{{col|fi
|väheneminen
|vähenemä
}}
==== คำเกี่ยวข้อง ====
* {{l|fi|vähentää}}
* {{l|fi|vähä}}
=== อ่านเพิ่ม ===
* {{R:fi:KTSK|accessdate=2023-07-04}}
=== คำสลับอักษร ===
* {{anagrams|fi|a=ehtvää|hävetä}}
0bfxl2j8mi8g3di8ko05fx66osuk3si
hävettää
0
2359429
5776108
2026-10-30T01:45:29Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776108
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาฟินแลนด์ ==
=== รากศัพท์ ===
{{suffix|fi|hävetä|ttaa|alt2=ttää}}; กริยาการิต (causative verb)
=== การออกเสียง ===
{{fi-pronunciation|*}}
=== คำกริยา ===
{{fi-verb}}
# {{lb|fi|impersonal|+partitive}} [[ละอาย]] {{+obj|fi|inf1<ที่จะทำ>}}, [[รู้สึก]]ละอาย {{+obj|fi|inf1<ที่ได้ทำ>}}
#: {{ux|fi|Minua '''hävettää''', että menin tekemään noin.|t=ฉัน'''รู้สึกละอายใจ'''ที่ดันไปทำเรื่องแบบนั้นลงไป}}
#: {{ux|fi|Eikö sinua '''hävetä''' tulla tänne tuon näköisenä?|t=เธอไม่'''รู้สึกอาย'''บ้างหรือที่มาที่นี่ด้วยสภาพแบบนั้น?}}
==== การผันรูป ====
{{fi-conj-muistaa|häve|tt|t|ä}}
==== คำเกี่ยวข้อง ====
* {{l|fi|häpeä}}
* {{l|fi|häpäistä}}
* {{l|fi|hävetä}}
==== ดูเพิ่ม ====
* {{l|fi|saattaa häpeään}}
=== อ่านเพิ่ม ===
* {{R:fi:KTSK|accessdate=2023-07-02}}
=== คำสลับอักษร ===
* {{anagrams|fi|a=ehttväää|tehtävää}}
c5denyt844ajvofgb81x521zp6y1d1a
5776109
5776108
2026-10-30T01:47:18Z
Octahedron80
267
/* คำกริยา */
5776109
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาฟินแลนด์ ==
=== รากศัพท์ ===
{{suffix|fi|hävetä|ttaa|alt2=ttää}}; กริยาการิต (causative verb)
=== การออกเสียง ===
{{fi-pronunciation|*}}
=== คำกริยา ===
{{fi-verb}}
# {{lb|fi|impersonal|+ภาคยการก}} [[ละอาย]] {{+obj|fi|inf1<ที่จะทำ>}}, [[รู้สึก]]ละอาย {{+obj|fi|inf1<ที่ได้ทำ>}}
#: {{ux|fi|Minua '''hävettää''', että menin tekemään noin.|t=ฉัน'''รู้สึกละอายใจ'''ที่ดันไปทำเรื่องแบบนั้นลงไป}}
#: {{ux|fi|Eikö sinua '''hävetä''' tulla tänne tuon näköisenä?|t=เธอไม่'''รู้สึกอาย'''บ้างหรือที่มาที่นี่ด้วยสภาพแบบนั้น?}}
==== การผันรูป ====
{{fi-conj-muistaa|häve|tt|t|ä}}
==== คำเกี่ยวข้อง ====
* {{l|fi|häpeä}}
* {{l|fi|häpäistä}}
* {{l|fi|hävetä}}
==== ดูเพิ่ม ====
* {{l|fi|saattaa häpeään}}
=== อ่านเพิ่ม ===
* {{R:fi:KTSK|accessdate=2023-07-02}}
=== คำสลับอักษร ===
* {{anagrams|fi|a=ehttväää|tehtävää}}
das95yv0k867ery8l8v8jmqd68pbvkc
häpäistä
0
2359430
5776110
2026-10-30T01:54:51Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776110
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาฟินแลนด์ ==
=== การออกเสียง ===
{{fi-p|*}}
=== คำกริยา ===
{{fi-verb}}
# {{alternative form of|fi|häväistä}}
==== การผันรูป ====
{{fi-conj-rohkaista|häp|||äi|ä}}
=== อ่านเพิ่ม ===
* {{R:fi:KTSK|accessdate=2023-07-02}}
5wo61hxitshpzhskobnxnbpl841aiwl
häväistä
0
2359431
5776111
2026-10-30T01:55:47Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776111
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาฟินแลนด์ ==
=== รูปแบบอื่น ===
* {{alter|fi|häpäistä}}
=== รากศัพท์ ===
{{suffix|fi|häpeä|t1=shame|aista|alt2=äistä}}
=== การออกเสียง ===
{{fi-p|*}}
=== คำกริยา ===
{{fi-verb|cat=momentane}}
# {{lb|fi|สกรรม}} ทำให้[[อัปยศ]], ทำให้[[เสีย]][[เกียรติ]], ทำให้เสีย[[ชื่อเสียง]]
# {{lb|fi|สกรรม}} [[หมิ่นประมาท]], [[ลบหลู่]], [[ล่วงละเมิด]], [[ทำลาย]][[ความศักดิ์สิทธิ์]]
==== การผันรูป ====
{{fi-conj-rohkaista|hä|v|p|äi|ä}}
{{fi-conj-rohkaista|häv|||äi|ä}}
==== ลูกคำ ====
{{col|fi|title=คำนาม
|häpäisijä
|häpäisy
|häväiseminen
|häväistys
}}
=== อ่านเพิ่ม ===
* {{R:fi:KTSK|accessdate=2023-07-02}}
fc15vd76wlsvfx8zg9uud6kgtjxa575
5776112
5776111
2026-10-30T01:56:01Z
Octahedron80
267
/* รากศัพท์ */
5776112
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาฟินแลนด์ ==
=== รูปแบบอื่น ===
* {{alter|fi|häpäistä}}
=== รากศัพท์ ===
{{suffix|fi|häpeä|t1=ความอับอาย|aista|alt2=äistä}}
=== การออกเสียง ===
{{fi-p|*}}
=== คำกริยา ===
{{fi-verb|cat=momentane}}
# {{lb|fi|สกรรม}} ทำให้[[อัปยศ]], ทำให้[[เสีย]][[เกียรติ]], ทำให้เสีย[[ชื่อเสียง]]
# {{lb|fi|สกรรม}} [[หมิ่นประมาท]], [[ลบหลู่]], [[ล่วงละเมิด]], [[ทำลาย]][[ความศักดิ์สิทธิ์]]
==== การผันรูป ====
{{fi-conj-rohkaista|hä|v|p|äi|ä}}
{{fi-conj-rohkaista|häv|||äi|ä}}
==== ลูกคำ ====
{{col|fi|title=คำนาม
|häpäisijä
|häpäisy
|häväiseminen
|häväistys
}}
=== อ่านเพิ่ม ===
* {{R:fi:KTSK|accessdate=2023-07-02}}
rqwom5znrunh2pwx0u4am5873o6zcxj
racler
0
2359432
5776113
2026-10-30T02:05:05Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776113
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาฝรั่งเศส ==
=== รูปแบบอื่น ===
* {{alt|fr|râcler}}
=== รากศัพท์ ===
{{bor+|fr|oc|rasclar}}, จาก{{der|fr|la-vul||*rasclare}}, จาก{{der|fr|la|rasculum}}, จาก{{m|la|rasus||มีดโกน}}; {{doublet|fr|râler}}; เทียบเพิ่มเติม {{cog|it|raschiare}}
=== การออกเสียง ===
* {{fr-IPA|râcler}}
* {{audio|fr|LL-Q150 (fra)-Lyokoï-racler.wav|a=<<France>> (<<Lyon>>)}}
* {{audio|fr|LL-Q150 (fra)-Poslovitch-racler.wav|a=<<France>> (<<Vosges>>)}}
* {{audio|fr|LL-Q150 (fra)-Jérémy-Günther-Heinz Jähnick-racler.wav|a=<<France>> (<<Somain>>)}}
=== คำกริยา ===
{{fr-verb}}
# [[ขูด]] (ออก), [[ครูด]], [[ข่วน]]
==== การผันรูป ====
{{fr-conj-auto|pron=râcler}}
==== ลูกคำ ====
* {{l|fr|racler les fonds de tiroirs}}
==== คำเกี่ยวข้อง ====
* {{l|fr|raclette}}
* {{l|fr|raclement}}
* {{l|fr|râler}}
=== อ่านเพิ่ม ===
* {{R:fr:TLFi}}
8g6fx38xrxax59rnvq7qrlx6tfvwreg
râler
0
2359433
5776114
2026-10-30T02:07:44Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776114
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาฝรั่งเศส ==
=== รากศัพท์ ===
จากคำที่มีมาก่อน {{m|fr|raller}}, จาก{{inh|fr|frm|rasler|t=ต่อรองราคา}}; {{doublet|fr|racler}}
=== การออกเสียง ===
* {{fr-IPA}}
* {{audio|fr|Fr-râler.ogg}}
* {{audio|fr|LL-Q150 (fra)-Mecanautes-râler.wav|a=France}}
* {{audio|fr|LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-râler.wav|a=<<France>> (<<Lyon>>)}}
* {{audio|fr|LL-Q150 (fra)-Jérémy-Günther-Heinz Jähnick-râler.wav|a=<<France>> (<<Somain>>)}}
=== คำกริยา ===
{{fr-verb}}
# [[คราง]], [[ครวญคราง]]
# [[บ่น]], [[พึมพำ]]อย่างไม่พอใจ
==== การผันรูป ====
{{fr-conj-auto}}
=== อ่านเพิ่ม ===
* {{R:fr:TLFi}}
ofo4jwugpi54iva1ynvdpljk9tu9oep
คุยกับผู้ใช้:Mr. T SARDRAT
3
2359434
5776115
2026-10-30T03:03:30Z
New user message
2698
เพิ่ม[[Template:Welcome|สารต้อนรับ]]ในหน้าคุยของผู้ใช้ใหม่
5776115
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|name=Mr. T SARDRAT}}
-- [[ผู้ใช้:New user message|New user message]] ([[คุยกับผู้ใช้:New user message|คุย]]) 10:03, 30 ตุลาคม 2569 (+07)
2gnz7z2phxeglx3dsukw0dooz8iokt4
แม่แบบ:maincat
10
2359435
5776117
2026-10-30T04:09:10Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt
5776117
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:checkparams|error}}<!-- Validate template parameters
--><includeonly><div <!--
This css class "disambig-see-also2" is required for two-item lists. Any other solution also must work with all combinations of "serial comma" visibility and "serial and" visibility for single-item lists, two-item lists, and 3+-item lists:
|comma |and |comma+and
1 item|1 |1 |1
2 item|1, 2 |1 and 2 |1 and 2
3+item|1, 2, 3|1, 2 and 3|1, 2, and 3
-->class="disambig-see-also{{#if:{{{3|}}}||-2}}">{{hatnote|{{#if:{{{2|}}}|หมวดหมู่หลัก:|หมวดหมู่หลัก:}} <!--
// Show the first parameter
-->'''[[:Category:{{{1}}}|{{{alt1|{{{1}}}}}}]]'''<!--
// If there's a 2nd parameter
-->{{#if:{{{2|}}}|<!--
// Show ","/"[,] [and]" + 2nd parameter +...
-->{{#if:{{{3|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[:Category:{{{2}}}|{{{2}}}]]'''<!--
// If there's a 3rd parameter
-->{{#if:{{{3|}}}|<!--
// Show ","/"[,] [and]" + 3rd parameter +...
-->{{#if:{{{4|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[:Category:{{{3}}}|{{{3}}}]]'''<!--
// If there's a 4th parameter,
-->{{#if:{{{4|}}}|<!--
// Show ","/"[,] [and]" + 4th parameter +...
-->{{#if:{{{5|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[:Category:{{{4}}}|{{{4}}}]]'''<!--
// etc.
-->{{#if:{{{5|}}}|<!--
-->{{#if:{{{6|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[:Category:{{{5}}}|{{{5}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{6|}}}|<!--
-->{{#if:{{{7|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[:Category:{{{6}}}|{{{6}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{7|}}}|<!--
-->{{#if:{{{8|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[:Category:{{{7}}}|{{{7}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{8|}}}|<!--
-->{{#if:{{{9|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[:Category:{{{8}}}|{{{8}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{9|}}}|<!--
-->{{#if:{{{10|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[:Category:{{{9}}}|{{{9}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{10|}}}|<!--
--><span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''<!--
--> '''[[:Category:{{{10}}}|{{{10}}}]]'''[[Category:Limit of template reached]]<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
--></div></includeonly><!--
--><noinclude>{{rfc|und|Massive wikitext cleanup needed.}}{{documentation}}</noinclude>
hqmv2vleeankyikzgvzpn6dsuvoe5s0
แม่แบบ:mainapp
10
2359436
5776126
2026-10-30T04:27:20Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt
5776126
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:checkparams|error}}<!-- Validate template parameters
--><noinclude>
[[Category:Limit of template reached| mainapp]]
</noinclude><includeonly><div <!--
This css class "disambig-see-also2" is required for two-item lists. Any other solution also must work with all combinations of "serial comma" visibility and "serial and" visibility for single-item lists, two-item lists, and 3+-item lists:
|comma |and |comma+and
1 item|1 |1 |1
2 item|1, 2 |1 and 2 |1 and 2
3+item|1, 2, 3|1, 2 and 3|1, 2, and 3
-->class="disambig-see-also{{#if:{{{3|}}}||-2}}">{{#if:{{{2|}}}|''ภาคผนวกหลัก:''|''ภาคผนวกหลัก:''}} <!--
// Show the first parameter
-->'''[[Appendix:{{{1}}}|{{{1}}}]]'''<!--
// If there's a 2nd parameter
-->{{#if:{{{2|}}}|<!--
// Show ","/"[,] [and]" + 2nd parameter +...
-->{{#if:{{{3|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[Appendix:{{{2}}}|{{{2}}}]]'''<!--
// If there's a 3rd parameter
-->{{#if:{{{3|}}}|<!--
// Show ","/"[,] [and]" + 3rd parameter +...
-->{{#if:{{{4|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[Appendix:{{{3}}}|{{{3}}}]]'''<!--
// If there's a 4th parameter,
-->{{#if:{{{4|}}}|<!--
// Show ","/"[,] [and]" + 4th parameter +...
-->{{#if:{{{5|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[Appendix:{{{4}}}|{{{4}}}]]'''<!--
// etc.
-->{{#if:{{{5|}}}|<!--
-->{{#if:{{{6|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[Appendix:{{{5}}}|{{{5}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{6|}}}|<!--
-->{{#if:{{{7|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[Appendix:{{{6}}}|{{{6}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{7|}}}|<!--
-->{{#if:{{{8|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[Appendix:{{{7}}}|{{{7}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{8|}}}|<!--
-->{{#if:{{{9|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[Appendix:{{{8}}}|{{{8}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{9|}}}|<!--
-->{{#if:{{{10|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[Appendix:{{{9}}}|{{{9}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{10|}}}|<!--
--><span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''<!--
--> '''[[Appendix:{{{10}}}|{{{10}}}]]'''[[Category:Limit of template reached]]<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
--></div></includeonly><!--
--><noinclude>{{documentation}}</noinclude>
njjhsywv7ckndkq7yebxocwcslwbhrk
5776151
5776126
2026-10-30T05:39:18Z
Octahedron80
267
5776151
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:checkparams|error}}<!-- Validate template parameters
--><noinclude>
[[Category:Limit of template reached| mainapp]]
</noinclude><includeonly><div <!--
This css class "disambig-see-also2" is required for two-item lists. Any other solution also must work with all combinations of "serial comma" visibility and "serial and" visibility for single-item lists, two-item lists, and 3+-item lists:
|comma |and |comma+and
1 item|1 |1 |1
2 item|1, 2 |1 and 2 |1 and 2
3+item|1, 2, 3|1, 2 and 3|1, 2, and 3
-->class="disambig-see-also{{#if:{{{3|}}}||-2}}">{{#if:{{{2|}}}|''ภาคผนวกหลัก:''|''ภาคผนวกหลัก:''}} <!--
// Show the first parameter
-->'''[[ภาคผนวก:{{{1}}}|{{{1}}}]]'''<!--
// If there's a 2nd parameter
-->{{#if:{{{2|}}}|<!--
// Show ","/"[,] [and]" + 2nd parameter +...
-->{{#if:{{{3|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[ภาคผนวก:{{{2}}}|{{{2}}}]]'''<!--
// If there's a 3rd parameter
-->{{#if:{{{3|}}}|<!--
// Show ","/"[,] [and]" + 3rd parameter +...
-->{{#if:{{{4|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[ภาคผนวก:{{{3}}}|{{{3}}}]]'''<!--
// If there's a 4th parameter,
-->{{#if:{{{4|}}}|<!--
// Show ","/"[,] [and]" + 4th parameter +...
-->{{#if:{{{5|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[ภาคผนวก:{{{4}}}|{{{4}}}]]'''<!--
// etc.
-->{{#if:{{{5|}}}|<!--
-->{{#if:{{{6|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[ภาคผนวก:{{{5}}}|{{{5}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{6|}}}|<!--
-->{{#if:{{{7|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[ภาคผนวก:{{{6}}}|{{{6}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{7|}}}|<!--
-->{{#if:{{{8|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[ภาคผนวก:{{{7}}}|{{{7}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{8|}}}|<!--
-->{{#if:{{{9|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[ภาคผนวก:{{{8}}}|{{{8}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{9|}}}|<!--
-->{{#if:{{{10|}}}|,|<span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''}}<!--
--> '''[[ภาคผนวก:{{{9}}}|{{{9}}}]]'''<!--
-->{{#if:{{{10|}}}|<!--
--><span class="serial-comma">,</span> ''<span class="serial-and"> and</span>''<!--
--> '''[[ภาคผนวก:{{{10}}}|{{{10}}}]]'''[[Category:Limit of template reached]]<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
--></div></includeonly><!--
--><noinclude>{{documentation}}</noinclude>
ch4n9z6yi1fg22dui1daghq9wuie6jp
ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส
100
2359437
5776134
2026-10-30T04:48:49Z
Octahedron80
267
สร้างหน้าด้วย "คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส คือคำกริยาที่ขาดรูปการผันรูปบางส่วนไปโดยสิ้นเชิง == นิยามและสาเหตุของความบกพร่อง == มีสาเหตุหลายประการที่ทำให้คำกริยาขาดบางรูปไป ไ..."
5776134
wikitext
text/x-wiki
คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส คือคำกริยาที่ขาดรูปการผันรูปบางส่วนไปโดยสิ้นเชิง
== นิยามและสาเหตุของความบกพร่อง ==
มีสาเหตุหลายประการที่ทำให้คำกริยาขาดบางรูปไป ไวยากรณ์ส่วนใหญ่ถือว่าคำกริยาบกพร่องหมายถึงเฉพาะคำกริยาที่บางรูปดูแปลกประหลาดหรือไม่สมเหตุผลที่จะมีอยู่ (กล่าวคือ คำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะแท้จริง เช่น {{m|fr|pleuvoir||ฝนตก}} หรือ {{m|fr|grêler||ลูกเห็บตก}}) และคำกริยาที่บางรูปไม่มีอยู่อีกต่อไปแล้ว โดยมักเกิดจากการพ้องเสียง (เช่น {{m|fr|choir||รูปโบราณ: ตก, ร่วง}} ซึ่งพ้องเสียงกับ {{m|fr|choyer}}) โดยทั่วไปนิยามนี้มักไม่รวมคำกริยาอีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งแม้ว่าจะสามารถ "เติมเต็ม" การผันรูปได้อย่างง่ายดาย และไม่ได้เป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะ แต่ในทางปฏิบัติมักใช้เฉพาะในบุรุษที่สาม เอกพจน์หรือพหูพจน์เท่านั้น ตลอดจนคำกริยาสะท้อนซึ่งกันและกันหลายคำที่ไม่สามารถใช้ในรูปเอกพจน์ได้
สาเหตุที่ทำให้คำกริยามีความบกพร่องอย่างแท้จริงนั้นมีความหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นความหมายของคำกริยาที่ขัดขวางการใช้งานในบางกาล, คำกริยานั้นอาจหลงเหลืออยู่เฉพาะใน[[วลีติดปาก]]หรือ[[สำนวน]], หรืออาจถูกแทนที่ในการใช้งานส่วนใหญ่ด้วยคำกริยาที่มีรูปปรกติมากกว่า ส่งผลให้บางรูปเลิกใช้ไปในที่สุด นอกจากนี้ คำคุณศัพท์บางคำที่เคยเป็น[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลของคำกริยาที่มีการผันรูปครบถ้วน ก็มักถูกนำมาใช้ในรูปกาลประสม
ยิ่งไปกว่านั้น คำกริยาบางคำมักถูกระบุว่าเป็นคำกริยาบกพร่องในบางกาล (พบบ่อยที่สุดในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ) ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วยังคงมีการใช้งานในรูปเหล่านี้อยู่ แม้ว่าจะพบได้ไม่บ่อยนักก็ตาม
== คำกริยาที่บกพร่องตามหน้าที่ ==
นี่คือรายการบางส่วนของคำกริยาหรือความหมายของคำกริยาที่เกือบจะใช้เฉพาะในบุรุษที่สามเท่านั้น หรือในทางปฏิบัติขาดบางกาลโดยเฉพาะไป
; คำกริยาที่ขาดบางกาลแต่ไม่ถือเป็นคำกริยาบกพร่อง
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[accoutumer]] (พ้นสมัยในกาลเดี่ยว)
*[[bouillir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[devoir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[naître]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[pouvoir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[provenir]] (กาลประสม)
*[[renaître]] (กาลประสม)
*[[valoir]] ([[มาลาสั่ง]])
</div>
; คำกริยาที่ใช้เฉพาะหรือส่วนใหญ่ในบุรุษที่สาม
คำกริยาที่มีความบกพร่องเพิ่มเติมจะแสดงเป็นตัวหนา
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[advenir]]
*[[agneler]]
*[[amuïr]]
*[[barrir]]
*'''[[braire]]'''
*[[bruire]]
*[[béer]]
*[[chauvir]]
*[[concerner]]
*[[découler]]
*[[dégénérer]]
*[[échoir]]
*[[éclore]]
*[[émaner]]
*[[ensuivre]]
*[[falloir]]
*[[importer]]<ref>เฉพาะในความหมายว่า "สำคัญ, มีความหมาย"</ref>
*[[luire]]
*'''[[messeoir]]'''
*[[poindre]]
*[[pulluler]]
*'''[[raire]]'''
*[[rassir]]
*[[reluire]]
*[[résulter]]
*[[sinuer]]
*[[sourdre]]
*[[transir]]
*[[urger]]
*[[vêler]]
</div>
; คำกริยาที่บางครั้งสร้างขึ้นใหม่จากรูปกริยาขยายที่ยังหลงเหลืออยู่
คำกริยาที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มนี้มักได้รับการระบุรูปกริยากลางไว้ในพจนานุกรม แต่ในการใช้ภาษาสมัยใหม่นั้นพบได้น้อยมากจนถือได้ว่าบกพร่องตามหน้าที่ เนื่องจากมักใช้ในรูปกาลประสมเป็นส่วนใหญ่ ส่วนคำที่สืบทอดมาจากคำกริยาที่มีการผันรูปครบถ้วนอาจถือว่าเป็นเพียงรูปโบราณหรือคำพ้นสมัยเท่านั้น
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[contrire]] ([[contrit]])
*[[contondre]] ([[contondant]], [[contus]])<ref>ยังคงมีการใช้ในรูปกริยากลางแทน {{m|fr|contusionner}} ในคริสต์ศตวรรษที่ 19</ref>
*[[controuver]] ([[controuvé]])
*[[dénuer]] ([[dénué]])
*[[désemparer]] ([[désemparé]])
*[[dévoloir]] ([[dévolu]])<ref>เมื่อเทียบเคียงกับคำกริยาอื่นที่มีรูปกริยาขยายลงท้ายด้วย -''olu'' อาจคาดหมายได้ว่าควรเป็น ''*dévoudre''</ref>
*[[douer]] ([[doué]])
*[[écloper]] ([[éclopé]])
*[[éperdre]] ([[éperdu]])
*[[interdire]] ([[interdit]])<ref>ในความหมายว่า "ทำให้อึ้งจนพูดไม่ออกด้วยความประหลาดใจ"</ref>
*[[issir]] ([[issu]], [[issant]])
*[[méfaire]] ([[méfait]])
*[[parfaire]] ([[parfait]])
*[[perclure]] ([[perclus]])<ref>คำคุณศัพท์นี้ยืมมาจากภาษาละตินโดยตรง การใช้ ''perclure'' จึงเป็นการสร้างขึ้นใหม่โดยการเทียบเคียงเสมอ</ref>
*[[reclure]] ([[reclus]])
*[[stupéfaire]] ([[stupéfait]])
*[[tître]] ([[tissu]])<ref>การใช้เป็นคำคุณศัพท์เองนั้นไม่เป็นมาตรฐานนอกสำนวน {{m|fr|tissu de}} โดยคำคุณศัพท์ตามปรกติคือ {{m|fr|tissé}}</ref>
*[[usiter]] ([[usité]])
*[[vermoudre]] หรือ [[vermouler]] ([[vermoulu]])
</div>
== คำกริยาที่พบเฉพาะในบางวลีติดปาก ==
; [[accroire]]
: [[รูปกริยากลาง]]ของคำกริยานี้หลงเหลืออยู่เฉพาะในสำนวน {{m|fr|faire accroire||ทำให้เชื่อ}} และสำนวนที่พบน้อยกว่าอย่าง {{m|fr|laisser accroire||ปล่อยให้เชื่อ}} ซึ่งสำนวนหลังนี้ส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วยรูปสะกดที่เข้าใจผิดตามการได้ยิน ([[eggcorn]]) เป็น {{m|fr|laisser à croire}} ในขณะที่สำนวนแรกก็ถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|faire à croire}} เช่นกัน การใช้ดังกล่าวถูกวิพากษ์วิจารณ์มาตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 และยังคงถือว่าเป็นข้อผิดพลาด โครงสร้างที่เกี่ยวข้องซึ่งใช้ร่วมกับ {{m|fr|savoir}} ซึ่งสืบทอดมาจากภาษาฝรั่งเศสเก่าได้เลิกใช้ไปแล้ว
; [[apparoir]]
: {{m|fr|il appert|Il appert|ดูเหมือนว่า}} เป็นร่องรอยหลักที่หลงเหลืออยู่ของคำกริยาทางกฎหมายนี้ แม้แต่ในสำนวนดังกล่าวก็ยังถูกลดทอนความนิยมลงโดย {{m|fr|apparaître}}
; [[bienvenir]]
: คำกริยานี้พบในรูปสรรพนามคือ {{m|fr|faire bienvenir|se faire bienvenir|ได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่น}} และเช่นเดียวกับรูปคำคุณศัพท์ที่พบบ่อยของคำนี้คือ {{m|fr|bienvenu}} ผู้เขียนมักแยกเขียนเป็นสองคำ
; [[chaloir]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "สำคัญต่อ" จัดเป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะอย่างแท้จริง และพบในรูปแปรต่าง ๆ ของสำนวนทางการอย่าง {{m|fr|peu lui en chaut||เขาไม่สนใจไยดีแม้แต่น้อย}} รูปปัจจุบันกาลเป็นรูปที่พบได้บ่อยที่สุด แต่ก็ยังพบรูปกริยากลาง, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] ({{m|fr|chalait}}), [[มาลาเงื่อนไข]] ({{m|fr|chaudrait}}) และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ({{m|fr|chaille}}) ได้เช่นกัน
; [[comparoir]]
: คำกริยานี้เป็นสำนวนทางกฎหมายที่ล้าสมัย มีความหมายว่า "มาปรากฏตัวต่อศาล" และใช้เฉพาะในรูปกริยากลางและ[[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาลเท่านั้น ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมดจะใช้ {{m|fr|comparaître}} (ซึ่งสร้างขึ้นใหม่โดยเทียบเคียงกับคำกริยาที่พบบ่อยกว่า) และคำดังกล่าวก็กำลังเข้ามาแทนที่คำนี้ในทั้งสองรูปนี้ด้วยเช่นกัน
; [[férir]]
: การใช้งานทั่วไปเพียงอย่างเดียวที่ยังคงหลงเหลืออยู่ของคำกริยานี้คือสำนวน {{m|fr|sans coup férir||โดยไม่มีการต่อต้านขัดขืนใด ๆ}}
; [[partir]] (กลุ่มที่สอง)
: คำกริยานี้ไม่พึงสับสนกับคำว่า {{m|fr|partir||ออกไป}} มีการใช้ในสำนวน {{m|fr|avoir maille à partir||มีปากเสียงกับ}} และใช้ในรูปกริยาขยายที่มีความหมายว่า "แบ่งออกเป็นสองสี" ซึ่งมีที่มาจากวิชาการผูกตราสัญลักษณ์ (heraldry)
== คำกริยาที่ขาดรูปบางส่วนในการผันรูป ==
; [[ardre]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "เผา" ส่วนใหญ่เลิกใช้ไปในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และ 18 โดยหลงเหลือเพียงรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์, มาลาสมมุติ และ[[รูปกริยากลาง]]เท่านั้นที่ยังพอมีชีวิตชีวาอยู่บ้าง คำกริยา {{m|fr|arder}} ซึ่งใช้ในวรรณกรรมและพบได้ยากเช่นเดียวกัน ได้รับการสร้างขึ้นใหม่จากรูปเหล่านี้และมีรูปการผันที่สมบูรณ์ นอกจากนี้ยังเคยมีรูป {{m|fr|ardoir}} อยู่ด้วย ส่วนคำที่พบบ่อยกว่าอย่าง {{m|fr|ardeur}} และ {{m|fr|ardant}} ล้วนเป็นคำที่เกี่ยวข้อง
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]]: ''ard'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ: ''ard'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[braire]]
: เช่นเดียวกับคำกริยาจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับเสียงร้องของสัตว์ (มีความหมายว่า "ร้องอย่างลา") คำกริยานี้แม้ว่ามักจะนำมาใช้กับคน (ในความหมายว่า "ตะโกนโหวกเหวก") แต่โดยหลักแล้วใช้ในบุรุษที่สาม ซึ่งมีการผันรูปตาม {{m|fr|traire}} อย่างไรก็ตาม กาลที่พบได้ทั่วไปมีเพียงรูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์, อนาคตกาล และ[[มาลาเงื่อนไข]]
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: brait, braient (พบน้อย: brais, brais, brayons, brayez)
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''brair'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[choir]]
: แม้ว่าอาจพบบ่อยที่สุดในบุรุษที่สาม แต่รูปอื่น ๆ ของกาลที่ยังใช้งานอยู่นั้นก็ไม่ใช่ว่าจะไม่ปรากฏ การใช้งานในรูปอนาคตกาลที่รู้จักกันดีที่สุด (ซึ่งโดยปรกติถือเป็นกรณีพิเศษอย่างยิ่ง) ปรากฏในนิทานหนูน้อยหมวกแดงฉบับดั้งเดิมของ [[w:th:ชาร์ล แปโร|Charles Perrault]]: "''[[w:fr:Tire la chevillette, la bobinette cherra|Tire la chevillette, [et] la bobinette '''cherra''']].''" กาลสำคัญที่พบได้แก่ [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล, รูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และอดีตกาลประวัติศาสตร์ สันนิษฐานได้ว่าสามารถเติมเต็มรูปที่ขาดหายไปได้ง่ายโดยเทียบเคียงจากรูปที่สมบูรณ์กว่าอย่าง {{m|fr|déchoir}} หรือ {{m|fr|échoir}} (แม้ว่าหากพูดอย่างเคร่งครัด คำกริยานี้น่าจะผันรูปเหมือน {{m|fr|asseoir}} ซึ่งเป็นสาเหตุของความแปรผันในรูปอนาคตกาล) แต่โดยทั่วไปก็ไม่นิยมทำเช่นนั้น
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: chois, chois, choit, choyons, choyez, choient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: chus, chus, chut, chûmes, chûtes, churent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข (พบน้อย): ''cherr''/''choir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[clore]] และคำกริยาอนุพันธ์
: ''Clore'' พบบ่อยเฉพาะในรูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และรูปกริยาขยายอดีตกาล แม้ว่าตำราไวยากรณ์โดยทั่วไปมักระบุว่ามีเพียงอดีตกาลประวัติศาสตร์ รวมถึงอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าและมาลาสมมุติเท่านั้นที่ไม่ได้ใช้งาน คำกริยาอนุพันธ์ของคำนี้นอกเหนือจาก {{m|fr|éclore}} และ {{m|fr|enclore}} (กล่าวคือ {{m|fr|déclore}} และ {{m|fr|reclore}}) ก็มีช่องว่างของการผันรูปในลักษณะเดียวกัน (ดู [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Verbs_in_-ore]])
* [[รูปกริยาขยาย]]: clos, closant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: clos, clos, clôt, closons (ไม่ใช้งาน), closiez (ไม่ใช้งาน), closent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข (พบน้อย): ''clor'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล (พบน้อย): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]] (พบน้อย): clos, closons, closiez
; [[échoir]]
: คำกริยานี้ไม่เคยใช้งานนอกเหนือจากบุรุษที่สาม และไม่มีรูปมาลาสั่ง นอกจากนี้ยังมีรูปทางเลือกหลายรูป มักถูกระบุว่าขาดอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าและมาลาสมมุติ แต่ข้อสรุปนี้น่าจะเกิดจากการลดทอนความซับซ้อนเกินไปโดยอิงจากข้อเท็จจริงที่ว่ากาลเหล่านี้ขาดหายไปใน {{m|fr|choir}}
* [[รูปกริยาขยาย]]: échu, échéant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: échoit (ภาษาทางกฎหมาย, โบราณ: échet), échoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''éché'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือก: ''échoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: échut, échurent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''échoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือกที่พบน้อย: ''écherr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: échoie, échoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: échût, échussent
; [[forclore]]
: คำกริยานี้ใช้เฉพาะในรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาลเท่านั้น: {{m|fr|forclos}}
; [[frire]]
: แม้ว่าการผันรูปของคำกริยานี้อาจเป็นไปได้ว่าจะเทียบเคียงตาม {{m|fr|rire}} แต่ในการผันรูปส่วนใหญ่ถูกแทนที่มานานแล้วด้วยโครงสร้างกริยาแสดงเหตุ (causative periphrasis): {{m|fr||[[faire]] frire}} เนื่องจากเป็นคำกริยาประเภท[[อกรรมอการก|อกรรมไร้กรรมตรง (unaccusative verb)]] กาลที่พบมีเพียงปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่า, อนาคตกาล, มาลาเงื่อนไข และกาลประสมซึ่งพบได้น้อยกว่ามาก
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fris, fris, frit
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''frir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[messeoir]]
: มีความหมายว่า "ไม่เหมาะสม" คำกริยานี้ผันรูปตาม {{m|fr|seoir}} (ดูด้านล่าง) แต่ส่วนใหญ่จำกัดอยู่เฉพาะบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ({{m|fr||il [[messied]]}}) โดยรูปอื่น ๆ พบได้น้อยกว่ามาก
; [[occire]]
: คำกริยาโบราณนี้ส่วนใหญ่จำกัดอยู่เฉพาะรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|occis}}) แต่สามารถเติมเต็มการผันรูปได้อย่างพร้อมสรรพตามแบบ {{m|fr|circoncire}} และนักประพันธ์ที่ได้รับการยอมรับบางท่านก็ได้เคยนำรูปเหล่านี้บางรูปไปใช้
; [[ouïr]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "ได้ยิน, ฟัง" พบได้ยากมากนอกเหนือจากรูปกริยากลางและกาลประสม ในการใช้ภาษาสมัยใหม่มีแนวโน้มที่จะสร้างรูปอื่น ๆ ขึ้นใหม่ตามแบบคำกริยากลุ่มที่สอง รูปมาลาสั่งบุรุษที่สอง {{m|fr|oyez}} ซึ่งใช้ในการประกาศต่อสาธารณะในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ น่าจะเป็นรูปที่รู้จักกันดีที่สุด การผันรูปดั้งเดิมที่พ้นสมัยไปแล้วนั้นแทบไม่มีใครนำกลับมาใช้อีก และแสดงไว้ด้านล่างนี้:
* [[รูปกริยาขยาย]]: ouï, oyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: oie, oies, oie, oyons, oyez, oient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: oyais, oyais, oyait, oyions, oyiez, oyaient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ouïs, ouïs, ouït, ouïmes, ouïtes, ouïrent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''orr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: oie, oies, oie, oyions, oyiez, oient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ouïsse, ouïsses, ouït, ouïssions, ouïssiez, ouïssent
; [[paître]]
: คำกริยานี้ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|connaître}} แต่ไม่เหมือนกับ {{m|fr|croître}} ตรงที่ไม่ได้ใช้งานในกาลที่มี[[คำพ้องรูป|รูปสะกดพ้อง]]กับ {{m|fr|pouvoir}} ได้แก่ กาลประสมและรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; [[quérir]]
: ถือเป็นกรณีพิเศษอย่างยิ่งที่จะพบคำกริยานี้นอกเหนือจากรูปกริยากลาง หากพบกรณีดังกล่าว จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|acquérir}}
; [[raire]]
: ใช้บรรยายเสียงร้องของกวางตัวผู้ คำกริยานี้มีการผันรูปเช่นเดียวกับ {{m|fr|braire}} ข้างต้น แต่พบได้ยากกว่าเนื่องจากส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|réer}} และ {{m|fr|bramer}} ไปแล้ว
; [[semondre]]
: คำกริยานี้ยังคงพบการใช้อยู่บ้างแต่น้อยมากในรูปกริยากลางหรือปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|semoncer}} ไปแล้ว
; [[seoir]]
: นี่คือตัวอย่างที่หาได้ยากของคำกริยาที่รูปกริยากลางเป็นหนึ่งในรูปที่แทบไม่เคยใช้งานเลย ใช้เฉพาะในบุรุษที่สามและส่วนใหญ่ใช้ในความหมายว่า "เหมาะสม" ส่วนรูปกริยาขยายอย่าง {{m|fr|sis||ตั้งอยู่}}, {{m|fr|séant||กฎหมาย: กำลังนั่งพิจารณา}} และ {{m|fr|seyant||เหมาะเจาะ, เข้ากัน}} ได้พัฒนาความหมายเฉพาะตัวแยกออกไปต่างหาก
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: sied, siéent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: seyait, seyaient
** อนาคตกาล: siéra, siéront
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล (พบน้อย): siée, siéent
; [[traire]]
: สำหรับการอภิปรายเกี่ยวกับสถานะของคำกริยานี้และคำอนุพันธ์ ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Verbs_in_-traire]]
== หมายเหตุ ==
<references/>
== ดูเพิ่ม ==
* [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาบกพร่อง]]
[[หมวดหมู่:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส| 3]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, บกพร่อง]]
ftserv007keu0vbj5o9hmrisu22stsg
5776135
5776134
2026-10-30T04:49:53Z
Octahedron80
267
5776135
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส คือคำกริยาที่ขาดรูปการผันรูปบางส่วนไปโดยสิ้นเชิง
== นิยามและสาเหตุของความบกพร่อง ==
มีสาเหตุหลายประการที่ทำให้คำกริยาขาดบางรูปไป ไวยากรณ์ส่วนใหญ่ถือว่าคำกริยาบกพร่องหมายถึงเฉพาะคำกริยาที่บางรูปดูแปลกประหลาดหรือไม่สมเหตุผลที่จะมีอยู่ (กล่าวคือ คำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะแท้จริง เช่น {{m|fr|pleuvoir||ฝนตก}} หรือ {{m|fr|grêler||ลูกเห็บตก}}) และคำกริยาที่บางรูปไม่มีอยู่อีกต่อไปแล้ว โดยมักเกิดจากการพ้องเสียง (เช่น {{m|fr|choir||รูปโบราณ: ตก, ร่วง}} ซึ่งพ้องเสียงกับ {{m|fr|choyer}}) โดยทั่วไปนิยามนี้มักไม่รวมคำกริยาอีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งแม้ว่าจะสามารถ "เติมเต็ม" การผันรูปได้อย่างง่ายดาย และไม่ได้เป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะ แต่ในทางปฏิบัติมักใช้เฉพาะในบุรุษที่สาม เอกพจน์หรือพหูพจน์เท่านั้น ตลอดจนคำกริยาสะท้อนซึ่งกันและกันหลายคำที่ไม่สามารถใช้ในรูปเอกพจน์ได้
สาเหตุที่ทำให้คำกริยามีความบกพร่องอย่างแท้จริงนั้นมีความหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นความหมายของคำกริยาที่ขัดขวางการใช้งานในบางกาล, คำกริยานั้นอาจหลงเหลืออยู่เฉพาะใน[[วลีติดปาก]]หรือ[[สำนวน]], หรืออาจถูกแทนที่ในการใช้งานส่วนใหญ่ด้วยคำกริยาที่มีรูปปรกติมากกว่า ส่งผลให้บางรูปเลิกใช้ไปในที่สุด นอกจากนี้ คำคุณศัพท์บางคำที่เคยเป็น[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลของคำกริยาที่มีการผันรูปครบถ้วน ก็มักถูกนำมาใช้ในรูปกาลประสม
ยิ่งไปกว่านั้น คำกริยาบางคำมักถูกระบุว่าเป็นคำกริยาบกพร่องในบางกาล (พบบ่อยที่สุดในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ) ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วยังคงมีการใช้งานในรูปเหล่านี้อยู่ แม้ว่าจะพบได้ไม่บ่อยนักก็ตาม
== คำกริยาที่บกพร่องตามหน้าที่ ==
นี่คือรายการบางส่วนของคำกริยาหรือความหมายของคำกริยาที่เกือบจะใช้เฉพาะในบุรุษที่สามเท่านั้น หรือในทางปฏิบัติขาดบางกาลโดยเฉพาะไป
; คำกริยาที่ขาดบางกาลแต่ไม่ถือเป็นคำกริยาบกพร่อง
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[accoutumer]] (พ้นสมัยในกาลเดี่ยว)
*[[bouillir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[devoir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[naître]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[pouvoir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[provenir]] (กาลประสม)
*[[renaître]] (กาลประสม)
*[[valoir]] ([[มาลาสั่ง]])
</div>
; คำกริยาที่ใช้เฉพาะหรือส่วนใหญ่ในบุรุษที่สาม
คำกริยาที่มีความบกพร่องเพิ่มเติมจะแสดงเป็นตัวหนา
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[advenir]]
*[[agneler]]
*[[amuïr]]
*[[barrir]]
*'''[[braire]]'''
*[[bruire]]
*[[béer]]
*[[chauvir]]
*[[concerner]]
*[[découler]]
*[[dégénérer]]
*[[échoir]]
*[[éclore]]
*[[émaner]]
*[[ensuivre]]
*[[falloir]]
*[[importer]]<ref>เฉพาะในความหมายว่า "สำคัญ, มีความหมาย"</ref>
*[[luire]]
*'''[[messeoir]]'''
*[[poindre]]
*[[pulluler]]
*'''[[raire]]'''
*[[rassir]]
*[[reluire]]
*[[résulter]]
*[[sinuer]]
*[[sourdre]]
*[[transir]]
*[[urger]]
*[[vêler]]
</div>
; คำกริยาที่บางครั้งสร้างขึ้นใหม่จากรูปกริยาขยายที่ยังหลงเหลืออยู่
คำกริยาที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มนี้มักได้รับการระบุรูปกริยากลางไว้ในพจนานุกรม แต่ในการใช้ภาษาสมัยใหม่นั้นพบได้น้อยมากจนถือได้ว่าบกพร่องตามหน้าที่ เนื่องจากมักใช้ในรูปกาลประสมเป็นส่วนใหญ่ ส่วนคำที่สืบทอดมาจากคำกริยาที่มีการผันรูปครบถ้วนอาจถือว่าเป็นเพียงรูปโบราณหรือคำพ้นสมัยเท่านั้น
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[contrire]] ([[contrit]])
*[[contondre]] ([[contondant]], [[contus]])<ref>ยังคงมีการใช้ในรูปกริยากลางแทน {{m|fr|contusionner}} ในคริสต์ศตวรรษที่ 19</ref>
*[[controuver]] ([[controuvé]])
*[[dénuer]] ([[dénué]])
*[[désemparer]] ([[désemparé]])
*[[dévoloir]] ([[dévolu]])<ref>เมื่อเทียบเคียงกับคำกริยาอื่นที่มีรูปกริยาขยายลงท้ายด้วย -''olu'' อาจคาดหมายได้ว่าควรเป็น ''*dévoudre''</ref>
*[[douer]] ([[doué]])
*[[écloper]] ([[éclopé]])
*[[éperdre]] ([[éperdu]])
*[[interdire]] ([[interdit]])<ref>ในความหมายว่า "ทำให้อึ้งจนพูดไม่ออกด้วยความประหลาดใจ"</ref>
*[[issir]] ([[issu]], [[issant]])
*[[méfaire]] ([[méfait]])
*[[parfaire]] ([[parfait]])
*[[perclure]] ([[perclus]])<ref>คำคุณศัพท์นี้ยืมมาจากภาษาละตินโดยตรง การใช้ ''perclure'' จึงเป็นการสร้างขึ้นใหม่โดยการเทียบเคียงเสมอ</ref>
*[[reclure]] ([[reclus]])
*[[stupéfaire]] ([[stupéfait]])
*[[tître]] ([[tissu]])<ref>การใช้เป็นคำคุณศัพท์เองนั้นไม่เป็นมาตรฐานนอกสำนวน {{m|fr|tissu de}} โดยคำคุณศัพท์ตามปรกติคือ {{m|fr|tissé}}</ref>
*[[usiter]] ([[usité]])
*[[vermoudre]] หรือ [[vermouler]] ([[vermoulu]])
</div>
== คำกริยาที่พบเฉพาะในบางวลีติดปาก ==
; [[accroire]]
: [[รูปกริยากลาง]]ของคำกริยานี้หลงเหลืออยู่เฉพาะในสำนวน {{m|fr|faire accroire||ทำให้เชื่อ}} และสำนวนที่พบน้อยกว่าอย่าง {{m|fr|laisser accroire||ปล่อยให้เชื่อ}} ซึ่งสำนวนหลังนี้ส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วยรูปสะกดที่เข้าใจผิดตามการได้ยิน ([[eggcorn]]) เป็น {{m|fr|laisser à croire}} ในขณะที่สำนวนแรกก็ถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|faire à croire}} เช่นกัน การใช้ดังกล่าวถูกวิพากษ์วิจารณ์มาตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 และยังคงถือว่าเป็นข้อผิดพลาด โครงสร้างที่เกี่ยวข้องซึ่งใช้ร่วมกับ {{m|fr|savoir}} ซึ่งสืบทอดมาจากภาษาฝรั่งเศสเก่าได้เลิกใช้ไปแล้ว
; [[apparoir]]
: {{m|fr|il appert|Il appert|ดูเหมือนว่า}} เป็นร่องรอยหลักที่หลงเหลืออยู่ของคำกริยาทางกฎหมายนี้ แม้แต่ในสำนวนดังกล่าวก็ยังถูกลดทอนความนิยมลงโดย {{m|fr|apparaître}}
; [[bienvenir]]
: คำกริยานี้พบในรูปสรรพนามคือ {{m|fr|faire bienvenir|se faire bienvenir|ได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่น}} และเช่นเดียวกับรูปคำคุณศัพท์ที่พบบ่อยของคำนี้คือ {{m|fr|bienvenu}} ผู้เขียนมักแยกเขียนเป็นสองคำ
; [[chaloir]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "สำคัญต่อ" จัดเป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะอย่างแท้จริง และพบในรูปแปรต่าง ๆ ของสำนวนทางการอย่าง {{m|fr|peu lui en chaut||เขาไม่สนใจไยดีแม้แต่น้อย}} รูปปัจจุบันกาลเป็นรูปที่พบได้บ่อยที่สุด แต่ก็ยังพบรูปกริยากลาง, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] ({{m|fr|chalait}}), [[มาลาเงื่อนไข]] ({{m|fr|chaudrait}}) และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ({{m|fr|chaille}}) ได้เช่นกัน
; [[comparoir]]
: คำกริยานี้เป็นสำนวนทางกฎหมายที่ล้าสมัย มีความหมายว่า "มาปรากฏตัวต่อศาล" และใช้เฉพาะในรูปกริยากลางและ[[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาลเท่านั้น ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมดจะใช้ {{m|fr|comparaître}} (ซึ่งสร้างขึ้นใหม่โดยเทียบเคียงกับคำกริยาที่พบบ่อยกว่า) และคำดังกล่าวก็กำลังเข้ามาแทนที่คำนี้ในทั้งสองรูปนี้ด้วยเช่นกัน
; [[férir]]
: การใช้งานทั่วไปเพียงอย่างเดียวที่ยังคงหลงเหลืออยู่ของคำกริยานี้คือสำนวน {{m|fr|sans coup férir||โดยไม่มีการต่อต้านขัดขืนใด ๆ}}
; [[partir]] (กลุ่มที่สอง)
: คำกริยานี้ไม่พึงสับสนกับคำว่า {{m|fr|partir||ออกไป}} มีการใช้ในสำนวน {{m|fr|avoir maille à partir||มีปากเสียงกับ}} และใช้ในรูปกริยาขยายที่มีความหมายว่า "แบ่งออกเป็นสองสี" ซึ่งมีที่มาจากวิชาการผูกตราสัญลักษณ์ (heraldry)
== คำกริยาที่ขาดรูปบางส่วนในการผันรูป ==
; [[ardre]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "เผา" ส่วนใหญ่เลิกใช้ไปในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และ 18 โดยหลงเหลือเพียงรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์, มาลาสมมุติ และ[[รูปกริยากลาง]]เท่านั้นที่ยังพอมีชีวิตชีวาอยู่บ้าง คำกริยา {{m|fr|arder}} ซึ่งใช้ในวรรณกรรมและพบได้ยากเช่นเดียวกัน ได้รับการสร้างขึ้นใหม่จากรูปเหล่านี้และมีรูปการผันที่สมบูรณ์ นอกจากนี้ยังเคยมีรูป {{m|fr|ardoir}} อยู่ด้วย ส่วนคำที่พบบ่อยกว่าอย่าง {{m|fr|ardeur}} และ {{m|fr|ardant}} ล้วนเป็นคำที่เกี่ยวข้อง
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]]: ''ard'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ: ''ard'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[braire]]
: เช่นเดียวกับคำกริยาจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับเสียงร้องของสัตว์ (มีความหมายว่า "ร้องอย่างลา") คำกริยานี้แม้ว่ามักจะนำมาใช้กับคน (ในความหมายว่า "ตะโกนโหวกเหวก") แต่โดยหลักแล้วใช้ในบุรุษที่สาม ซึ่งมีการผันรูปตาม {{m|fr|traire}} อย่างไรก็ตาม กาลที่พบได้ทั่วไปมีเพียงรูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์, อนาคตกาล และ[[มาลาเงื่อนไข]]
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: brait, braient (พบน้อย: brais, brais, brayons, brayez)
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''brair'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[choir]]
: แม้ว่าอาจพบบ่อยที่สุดในบุรุษที่สาม แต่รูปอื่น ๆ ของกาลที่ยังใช้งานอยู่นั้นก็ไม่ใช่ว่าจะไม่ปรากฏ การใช้งานในรูปอนาคตกาลที่รู้จักกันดีที่สุด (ซึ่งโดยปรกติถือเป็นกรณีพิเศษอย่างยิ่ง) ปรากฏในนิทานหนูน้อยหมวกแดงฉบับดั้งเดิมของ [[w:th:ชาร์ล แปโร|Charles Perrault]]: "''[[w:fr:Tire la chevillette, la bobinette cherra|Tire la chevillette, [et] la bobinette '''cherra''']].''" กาลสำคัญที่พบได้แก่ [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล, รูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และอดีตกาลประวัติศาสตร์ สันนิษฐานได้ว่าสามารถเติมเต็มรูปที่ขาดหายไปได้ง่ายโดยเทียบเคียงจากรูปที่สมบูรณ์กว่าอย่าง {{m|fr|déchoir}} หรือ {{m|fr|échoir}} (แม้ว่าหากพูดอย่างเคร่งครัด คำกริยานี้น่าจะผันรูปเหมือน {{m|fr|asseoir}} ซึ่งเป็นสาเหตุของความแปรผันในรูปอนาคตกาล) แต่โดยทั่วไปก็ไม่นิยมทำเช่นนั้น
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: chois, chois, choit, choyons, choyez, choient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: chus, chus, chut, chûmes, chûtes, churent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข (พบน้อย): ''cherr''/''choir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[clore]] และคำกริยาอนุพันธ์
: ''Clore'' พบบ่อยเฉพาะในรูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และรูปกริยาขยายอดีตกาล แม้ว่าตำราไวยากรณ์โดยทั่วไปมักระบุว่ามีเพียงอดีตกาลประวัติศาสตร์ รวมถึงอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าและมาลาสมมุติเท่านั้นที่ไม่ได้ใช้งาน คำกริยาอนุพันธ์ของคำนี้นอกเหนือจาก {{m|fr|éclore}} และ {{m|fr|enclore}} (กล่าวคือ {{m|fr|déclore}} และ {{m|fr|reclore}}) ก็มีช่องว่างของการผันรูปในลักษณะเดียวกัน (ดู [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Verbs_in_-ore]])
* [[รูปกริยาขยาย]]: clos, closant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: clos, clos, clôt, closons (ไม่ใช้งาน), closiez (ไม่ใช้งาน), closent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข (พบน้อย): ''clor'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล (พบน้อย): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]] (พบน้อย): clos, closons, closiez
; [[échoir]]
: คำกริยานี้ไม่เคยใช้งานนอกเหนือจากบุรุษที่สาม และไม่มีรูปมาลาสั่ง นอกจากนี้ยังมีรูปทางเลือกหลายรูป มักถูกระบุว่าขาดอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าและมาลาสมมุติ แต่ข้อสรุปนี้น่าจะเกิดจากการลดทอนความซับซ้อนเกินไปโดยอิงจากข้อเท็จจริงที่ว่ากาลเหล่านี้ขาดหายไปใน {{m|fr|choir}}
* [[รูปกริยาขยาย]]: échu, échéant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: échoit (ภาษาทางกฎหมาย, โบราณ: échet), échoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''éché'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือก: ''échoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: échut, échurent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''échoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือกที่พบน้อย: ''écherr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: échoie, échoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: échût, échussent
; [[forclore]]
: คำกริยานี้ใช้เฉพาะในรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาลเท่านั้น: {{m|fr|forclos}}
; [[frire]]
: แม้ว่าการผันรูปของคำกริยานี้อาจเป็นไปได้ว่าจะเทียบเคียงตาม {{m|fr|rire}} แต่ในการผันรูปส่วนใหญ่ถูกแทนที่มานานแล้วด้วยโครงสร้างกริยาแสดงเหตุ (causative periphrasis): {{m|fr||[[faire]] frire}} เนื่องจากเป็นคำกริยาประเภท[[อกรรมอการก|อกรรมไร้กรรมตรง (unaccusative verb)]] กาลที่พบมีเพียงปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่า, อนาคตกาล, มาลาเงื่อนไข และกาลประสมซึ่งพบได้น้อยกว่ามาก
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fris, fris, frit
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''frir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[messeoir]]
: มีความหมายว่า "ไม่เหมาะสม" คำกริยานี้ผันรูปตาม {{m|fr|seoir}} (ดูด้านล่าง) แต่ส่วนใหญ่จำกัดอยู่เฉพาะบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ({{m|fr||il [[messied]]}}) โดยรูปอื่น ๆ พบได้น้อยกว่ามาก
; [[occire]]
: คำกริยาโบราณนี้ส่วนใหญ่จำกัดอยู่เฉพาะรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|occis}}) แต่สามารถเติมเต็มการผันรูปได้อย่างพร้อมสรรพตามแบบ {{m|fr|circoncire}} และนักประพันธ์ที่ได้รับการยอมรับบางท่านก็ได้เคยนำรูปเหล่านี้บางรูปไปใช้
; [[ouïr]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "ได้ยิน, ฟัง" พบได้ยากมากนอกเหนือจากรูปกริยากลางและกาลประสม ในการใช้ภาษาสมัยใหม่มีแนวโน้มที่จะสร้างรูปอื่น ๆ ขึ้นใหม่ตามแบบคำกริยากลุ่มที่สอง รูปมาลาสั่งบุรุษที่สอง {{m|fr|oyez}} ซึ่งใช้ในการประกาศต่อสาธารณะในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ น่าจะเป็นรูปที่รู้จักกันดีที่สุด การผันรูปดั้งเดิมที่พ้นสมัยไปแล้วนั้นแทบไม่มีใครนำกลับมาใช้อีก และแสดงไว้ด้านล่างนี้:
* [[รูปกริยาขยาย]]: ouï, oyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: oie, oies, oie, oyons, oyez, oient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: oyais, oyais, oyait, oyions, oyiez, oyaient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ouïs, ouïs, ouït, ouïmes, ouïtes, ouïrent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''orr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: oie, oies, oie, oyions, oyiez, oient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ouïsse, ouïsses, ouït, ouïssions, ouïssiez, ouïssent
; [[paître]]
: คำกริยานี้ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|connaître}} แต่ไม่เหมือนกับ {{m|fr|croître}} ตรงที่ไม่ได้ใช้งานในกาลที่มี[[คำพ้องรูป|รูปสะกดพ้อง]]กับ {{m|fr|pouvoir}} ได้แก่ กาลประสมและรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; [[quérir]]
: ถือเป็นกรณีพิเศษอย่างยิ่งที่จะพบคำกริยานี้นอกเหนือจากรูปกริยากลาง หากพบกรณีดังกล่าว จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|acquérir}}
; [[raire]]
: ใช้บรรยายเสียงร้องของกวางตัวผู้ คำกริยานี้มีการผันรูปเช่นเดียวกับ {{m|fr|braire}} ข้างต้น แต่พบได้ยากกว่าเนื่องจากส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|réer}} และ {{m|fr|bramer}} ไปแล้ว
; [[semondre]]
: คำกริยานี้ยังคงพบการใช้อยู่บ้างแต่น้อยมากในรูปกริยากลางหรือปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|semoncer}} ไปแล้ว
; [[seoir]]
: นี่คือตัวอย่างที่หาได้ยากของคำกริยาที่รูปกริยากลางเป็นหนึ่งในรูปที่แทบไม่เคยใช้งานเลย ใช้เฉพาะในบุรุษที่สามและส่วนใหญ่ใช้ในความหมายว่า "เหมาะสม" ส่วนรูปกริยาขยายอย่าง {{m|fr|sis||ตั้งอยู่}}, {{m|fr|séant||กฎหมาย: กำลังนั่งพิจารณา}} และ {{m|fr|seyant||เหมาะเจาะ, เข้ากัน}} ได้พัฒนาความหมายเฉพาะตัวแยกออกไปต่างหาก
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: sied, siéent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: seyait, seyaient
** อนาคตกาล: siéra, siéront
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล (พบน้อย): siée, siéent
; [[traire]]
: สำหรับการอภิปรายเกี่ยวกับสถานะของคำกริยานี้และคำอนุพันธ์ ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Verbs_in_-traire]]
== หมายเหตุ ==
<references/>
== ดูเพิ่ม ==
* [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาบกพร่อง]]
[[หมวดหมู่:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส| 3]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, บกพร่อง]]
syjnlypckopklzhzkw4nuxswh1it7m3
5776139
5776135
2026-10-30T05:08:03Z
Octahedron80
267
5776139
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส คือคำกริยาที่ขาดรูปการผันรูปบางส่วนไปโดยสิ้นเชิง
== นิยามและสาเหตุของความบกพร่อง ==
มีสาเหตุหลายประการที่ทำให้คำกริยาขาดบางรูปไป ไวยากรณ์ส่วนใหญ่ถือว่าคำกริยาบกพร่องหมายถึงเฉพาะคำกริยาที่บางรูปดูแปลกประหลาดหรือไม่สมเหตุผลที่จะมีอยู่ (กล่าวคือ คำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะแท้จริง เช่น {{m|fr|pleuvoir||ฝนตก}} หรือ {{m|fr|grêler||ลูกเห็บตก}}) และคำกริยาที่บางรูปไม่มีอยู่อีกต่อไปแล้ว โดยมักเกิดจากการพ้องเสียง (เช่น {{m|fr|choir||รูปโบราณ: ตก, ร่วง}} ซึ่งพ้องเสียงกับ {{m|fr|choyer}}) โดยทั่วไปนิยามนี้มักไม่รวมคำกริยาอีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งแม้ว่าจะสามารถ "เติมเต็ม" การผันรูปได้อย่างง่ายดาย และไม่ได้เป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะ แต่ในทางปฏิบัติมักใช้เฉพาะในบุรุษที่สาม เอกพจน์หรือพหูพจน์เท่านั้น ตลอดจนคำกริยาสะท้อนซึ่งกันและกันหลายคำที่ไม่สามารถใช้ในรูปเอกพจน์ได้
สาเหตุที่ทำให้คำกริยามีความบกพร่องอย่างแท้จริงนั้นมีความหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นความหมายของคำกริยาที่ขัดขวางการใช้งานในบางกาล, คำกริยานั้นอาจหลงเหลืออยู่เฉพาะใน[[วลีติดปาก]]หรือ[[สำนวน]], หรืออาจถูกแทนที่ในการใช้งานส่วนใหญ่ด้วยคำกริยาที่มีรูปปรกติมากกว่า ส่งผลให้บางรูปเลิกใช้ไปในที่สุด นอกจากนี้ คำคุณศัพท์บางคำที่เคยเป็น[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลของคำกริยาที่มีการผันรูปครบถ้วน ก็มักถูกนำมาใช้ในรูปกาลประสม
ยิ่งไปกว่านั้น คำกริยาบางคำมักถูกระบุว่าเป็นคำกริยาบกพร่องในบางกาล (พบบ่อยที่สุดในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ) ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วยังคงมีการใช้งานในรูปเหล่านี้อยู่ แม้ว่าจะพบได้ไม่บ่อยนักก็ตาม
== คำกริยาที่บกพร่องตามหน้าที่ ==
นี่คือรายการบางส่วนของคำกริยาหรือความหมายของคำกริยาที่เกือบจะใช้เฉพาะในบุรุษที่สามเท่านั้น หรือในทางปฏิบัติขาดบางกาลโดยเฉพาะไป
; คำกริยาที่ขาดบางกาลแต่ไม่ถือเป็นคำกริยาบกพร่อง
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[accoutumer]] (พ้นสมัยในกาลเดี่ยว)
*[[bouillir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[devoir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[naître]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[pouvoir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[provenir]] (กาลประสม)
*[[renaître]] (กาลประสม)
*[[valoir]] ([[มาลาสั่ง]])
</div>
; คำกริยาที่ใช้เฉพาะหรือส่วนใหญ่ในบุรุษที่สาม
คำกริยาที่มีความบกพร่องเพิ่มเติมจะแสดงเป็นตัวหนา
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[advenir]]
*[[agneler]]
*[[amuïr]]
*[[barrir]]
*'''[[braire]]'''
*[[bruire]]
*[[béer]]
*[[chauvir]]
*[[concerner]]
*[[découler]]
*[[dégénérer]]
*[[échoir]]
*[[éclore]]
*[[émaner]]
*[[ensuivre]]
*[[falloir]]
*[[importer]]<ref>เฉพาะในความหมายว่า "สำคัญ, มีความหมาย"</ref>
*[[luire]]
*'''[[messeoir]]'''
*[[poindre]]
*[[pulluler]]
*'''[[raire]]'''
*[[rassir]]
*[[reluire]]
*[[résulter]]
*[[sinuer]]
*[[sourdre]]
*[[transir]]
*[[urger]]
*[[vêler]]
</div>
; คำกริยาที่บางครั้งสร้างขึ้นใหม่จากรูปกริยาขยายที่ยังหลงเหลืออยู่
คำกริยาที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มนี้มักได้รับการระบุรูปกริยากลางไว้ในพจนานุกรม แต่ในการใช้ภาษาสมัยใหม่นั้นพบได้น้อยมากจนถือได้ว่าบกพร่องตามหน้าที่ เนื่องจากมักใช้ในรูปกาลประสมเป็นส่วนใหญ่ ส่วนคำที่สืบทอดมาจากคำกริยาที่มีการผันรูปครบถ้วนอาจถือว่าเป็นเพียงรูปโบราณหรือคำพ้นสมัยเท่านั้น
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[contrire]] ([[contrit]])
*[[contondre]] ([[contondant]], [[contus]])<ref>ยังคงมีการใช้ในรูปกริยากลางแทน {{m|fr|contusionner}} ในคริสต์ศตวรรษที่ 19</ref>
*[[controuver]] ([[controuvé]])
*[[dénuer]] ([[dénué]])
*[[désemparer]] ([[désemparé]])
*[[dévoloir]] ([[dévolu]])<ref>เมื่อเทียบเคียงกับคำกริยาอื่นที่มีรูปกริยาขยายลงท้ายด้วย -''olu'' อาจคาดหมายได้ว่าควรเป็น ''*dévoudre''</ref>
*[[douer]] ([[doué]])
*[[écloper]] ([[éclopé]])
*[[éperdre]] ([[éperdu]])
*[[interdire]] ([[interdit]])<ref>ในความหมายว่า "ทำให้อึ้งจนพูดไม่ออกด้วยความประหลาดใจ"</ref>
*[[issir]] ([[issu]], [[issant]])
*[[méfaire]] ([[méfait]])
*[[parfaire]] ([[parfait]])
*[[perclure]] ([[perclus]])<ref>คำคุณศัพท์นี้ยืมมาจากภาษาละตินโดยตรง การใช้ ''perclure'' จึงเป็นการสร้างขึ้นใหม่โดยการเทียบเคียงเสมอ</ref>
*[[reclure]] ([[reclus]])
*[[stupéfaire]] ([[stupéfait]])
*[[tître]] ([[tissu]])<ref>การใช้เป็นคำคุณศัพท์เองนั้นไม่เป็นมาตรฐานนอกสำนวน {{m|fr|tissu de}} โดยคำคุณศัพท์ตามปรกติคือ {{m|fr|tissé}}</ref>
*[[usiter]] ([[usité]])
*[[vermoudre]] หรือ [[vermouler]] ([[vermoulu]])
</div>
== คำกริยาที่พบเฉพาะในบางวลีติดปาก ==
; [[accroire]]
: [[รูปกริยากลาง]]ของคำกริยานี้หลงเหลืออยู่เฉพาะในสำนวน {{m|fr|faire accroire||ทำให้เชื่อ}} และสำนวนที่พบน้อยกว่าอย่าง {{m|fr|laisser accroire||ปล่อยให้เชื่อ}} ซึ่งสำนวนหลังนี้ส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วยรูปสะกดที่เข้าใจผิดตามการได้ยิน ([[eggcorn]]) เป็น {{m|fr|laisser à croire}} ในขณะที่สำนวนแรกก็ถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|faire à croire}} เช่นกัน การใช้ดังกล่าวถูกวิพากษ์วิจารณ์มาตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 และยังคงถือว่าเป็นข้อผิดพลาด โครงสร้างที่เกี่ยวข้องซึ่งใช้ร่วมกับ {{m|fr|savoir}} ซึ่งสืบทอดมาจากภาษาฝรั่งเศสเก่าได้เลิกใช้ไปแล้ว
; [[apparoir]]
: {{m|fr|il appert|Il appert|ดูเหมือนว่า}} เป็นร่องรอยหลักที่หลงเหลืออยู่ของคำกริยาทางกฎหมายนี้ แม้แต่ในสำนวนดังกล่าวก็ยังถูกลดทอนความนิยมลงโดย {{m|fr|apparaître}}
; [[bienvenir]]
: คำกริยานี้พบในรูปสรรพนามคือ {{m|fr|faire bienvenir|se faire bienvenir|ได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่น}} และเช่นเดียวกับรูปคำคุณศัพท์ที่พบบ่อยของคำนี้คือ {{m|fr|bienvenu}} ผู้เขียนมักแยกเขียนเป็นสองคำ
; [[chaloir]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "สำคัญต่อ" จัดเป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะอย่างแท้จริง และพบในรูปแปรต่าง ๆ ของสำนวนทางการอย่าง {{m|fr|peu lui en chaut||เขาไม่สนใจไยดีแม้แต่น้อย}} รูปปัจจุบันกาลเป็นรูปที่พบได้บ่อยที่สุด แต่ก็ยังพบรูปกริยากลาง, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] ({{m|fr|chalait}}), [[มาลาเงื่อนไข]] ({{m|fr|chaudrait}}) และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ({{m|fr|chaille}}) ได้เช่นกัน
; [[comparoir]]
: คำกริยานี้เป็นสำนวนทางกฎหมายที่ล้าสมัย มีความหมายว่า "มาปรากฏตัวต่อศาล" และใช้เฉพาะในรูปกริยากลางและ[[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาลเท่านั้น ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมดจะใช้ {{m|fr|comparaître}} (ซึ่งสร้างขึ้นใหม่โดยเทียบเคียงกับคำกริยาที่พบบ่อยกว่า) และคำดังกล่าวก็กำลังเข้ามาแทนที่คำนี้ในทั้งสองรูปนี้ด้วยเช่นกัน
; [[férir]]
: การใช้งานทั่วไปเพียงอย่างเดียวที่ยังคงหลงเหลืออยู่ของคำกริยานี้คือสำนวน {{m|fr|sans coup férir||โดยไม่มีการต่อต้านขัดขืนใด ๆ}}
; [[partir]] (กลุ่มที่สอง)
: คำกริยานี้ไม่พึงสับสนกับคำว่า {{m|fr|partir||ออกไป}} มีการใช้ในสำนวน {{m|fr|avoir maille à partir||มีปากเสียงกับ}} และใช้ในรูปกริยาขยายที่มีความหมายว่า "แบ่งออกเป็นสองสี" ซึ่งมีที่มาจากวิชาการผูกตราสัญลักษณ์ (heraldry)
== คำกริยาที่ขาดรูปบางส่วนในการผันรูป ==
; [[ardre]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "เผา" ส่วนใหญ่เลิกใช้ไปในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และ 18 โดยหลงเหลือเพียงรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์, มาลาสมมุติ และ[[รูปกริยากลาง]]เท่านั้นที่ยังพอมีชีวิตชีวาอยู่บ้าง คำกริยา {{m|fr|arder}} ซึ่งใช้ในวรรณกรรมและพบได้ยากเช่นเดียวกัน ได้รับการสร้างขึ้นใหม่จากรูปเหล่านี้และมีรูปการผันที่สมบูรณ์ นอกจากนี้ยังเคยมีรูป {{m|fr|ardoir}} อยู่ด้วย ส่วนคำที่พบบ่อยกว่าอย่าง {{m|fr|ardeur}} และ {{m|fr|ardant}} ล้วนเป็นคำที่เกี่ยวข้อง
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]]: ''ard'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ: ''ard'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[braire]]
: เช่นเดียวกับคำกริยาจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับเสียงร้องของสัตว์ (มีความหมายว่า "ร้องอย่างลา") คำกริยานี้แม้ว่ามักจะนำมาใช้กับคน (ในความหมายว่า "ตะโกนโหวกเหวก") แต่โดยหลักแล้วใช้ในบุรุษที่สาม ซึ่งมีการผันรูปตาม {{m|fr|traire}} อย่างไรก็ตาม กาลที่พบได้ทั่วไปมีเพียงรูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์, อนาคตกาล และ[[มาลาเงื่อนไข]]
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: brait, braient (พบน้อย: brais, brais, brayons, brayez)
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''brair'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[choir]]
: แม้ว่าอาจพบบ่อยที่สุดในบุรุษที่สาม แต่รูปอื่น ๆ ของกาลที่ยังใช้งานอยู่นั้นก็ไม่ใช่ว่าจะไม่ปรากฏ การใช้งานในรูปอนาคตกาลที่รู้จักกันดีที่สุด (ซึ่งโดยปรกติถือเป็นกรณีพิเศษอย่างยิ่ง) ปรากฏในนิทานหนูน้อยหมวกแดงฉบับดั้งเดิมของ [[w:th:ชาร์ล แปโร|Charles Perrault]]: "''[[w:fr:Tire la chevillette, la bobinette cherra|Tire la chevillette, [et] la bobinette '''cherra''']].''" กาลสำคัญที่พบได้แก่ [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล, รูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และอดีตกาลประวัติศาสตร์ สันนิษฐานได้ว่าสามารถเติมเต็มรูปที่ขาดหายไปได้ง่ายโดยเทียบเคียงจากรูปที่สมบูรณ์กว่าอย่าง {{m|fr|déchoir}} หรือ {{m|fr|échoir}} (แม้ว่าหากพูดอย่างเคร่งครัด คำกริยานี้น่าจะผันรูปเหมือน {{m|fr|asseoir}} ซึ่งเป็นสาเหตุของความแปรผันในรูปอนาคตกาล) แต่โดยทั่วไปก็ไม่นิยมทำเช่นนั้น
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: chois, chois, choit, choyons, choyez, choient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: chus, chus, chut, chûmes, chûtes, churent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข (พบน้อย): ''cherr''/''choir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[clore]] และคำกริยาอนุพันธ์
: ''Clore'' พบบ่อยเฉพาะในรูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และรูปกริยาขยายอดีตกาล แม้ว่าตำราไวยากรณ์โดยทั่วไปมักระบุว่ามีเพียงอดีตกาลประวัติศาสตร์ รวมถึงอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าและมาลาสมมุติเท่านั้นที่ไม่ได้ใช้งาน คำกริยาอนุพันธ์ของคำนี้นอกเหนือจาก {{m|fr|éclore}} และ {{m|fr|enclore}} (กล่าวคือ {{m|fr|déclore}} และ {{m|fr|reclore}}) ก็มีช่องว่างของการผันรูปในลักษณะเดียวกัน (ดู [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Verbs_in_-ore]])
* [[รูปกริยาขยาย]]: clos, closant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: clos, clos, clôt, closons (ไม่ใช้งาน), closiez (ไม่ใช้งาน), closent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข (พบน้อย): ''clor'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล (พบน้อย): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]] (พบน้อย): clos, closons, closiez
; [[échoir]]
: คำกริยานี้ไม่เคยใช้งานนอกเหนือจากบุรุษที่สาม และไม่มีรูปมาลาสั่ง นอกจากนี้ยังมีรูปทางเลือกหลายรูป มักถูกระบุว่าขาดอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าและมาลาสมมุติ แต่ข้อสรุปนี้น่าจะเกิดจากการลดทอนความซับซ้อนเกินไปโดยอิงจากข้อเท็จจริงที่ว่ากาลเหล่านี้ขาดหายไปใน {{m|fr|choir}}
* [[รูปกริยาขยาย]]: échu, échéant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: échoit (ภาษาทางกฎหมาย, โบราณ: échet), échoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''éché'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือก: ''échoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: échut, échurent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''échoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือกที่พบน้อย: ''écherr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: échoie, échoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: échût, échussent
; [[forclore]]
: คำกริยานี้ใช้เฉพาะในรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาลเท่านั้น: {{m|fr|forclos}}
; [[frire]]
: แม้ว่าการผันรูปของคำกริยานี้อาจเป็นไปได้ว่าจะเทียบเคียงตาม {{m|fr|rire}} แต่ในการผันรูปส่วนใหญ่ถูกแทนที่มานานแล้วด้วยโครงสร้างกริยาแสดงเหตุ (causative periphrasis): {{m|fr||[[faire]] frire}} เนื่องจากเป็นคำกริยาประเภท[[อกรรมอการก|อกรรมไร้กรรมตรง (unaccusative verb)]] กาลที่พบมีเพียงปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่า, อนาคตกาล, มาลาเงื่อนไข และกาลประสมซึ่งพบได้น้อยกว่ามาก
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fris, fris, frit
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''frir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[messeoir]]
: มีความหมายว่า "ไม่เหมาะสม" คำกริยานี้ผันรูปตาม {{m|fr|seoir}} (ดูด้านล่าง) แต่ส่วนใหญ่จำกัดอยู่เฉพาะบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ({{m|fr||il [[messied]]}}) โดยรูปอื่น ๆ พบได้น้อยกว่ามาก
; [[occire]]
: คำกริยาโบราณนี้ส่วนใหญ่จำกัดอยู่เฉพาะรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|occis}}) แต่สามารถเติมเต็มการผันรูปได้อย่างพร้อมสรรพตามแบบ {{m|fr|circoncire}} และนักประพันธ์ที่ได้รับการยอมรับบางท่านก็ได้เคยนำรูปเหล่านี้บางรูปไปใช้
; [[ouïr]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "ได้ยิน, ฟัง" พบได้ยากมากนอกเหนือจากรูปกริยากลางและกาลประสม ในการใช้ภาษาสมัยใหม่มีแนวโน้มที่จะสร้างรูปอื่น ๆ ขึ้นใหม่ตามแบบคำกริยากลุ่มที่สอง รูปมาลาสั่งบุรุษที่สอง {{m|fr|oyez}} ซึ่งใช้ในการประกาศต่อสาธารณะในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ น่าจะเป็นรูปที่รู้จักกันดีที่สุด การผันรูปดั้งเดิมที่พ้นสมัยไปแล้วนั้นแทบไม่มีใครนำกลับมาใช้อีก และแสดงไว้ด้านล่างนี้:
* [[รูปกริยาขยาย]]: ouï, oyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: oie, oies, oie, oyons, oyez, oient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: oyais, oyais, oyait, oyions, oyiez, oyaient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ouïs, ouïs, ouït, ouïmes, ouïtes, ouïrent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''orr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: oie, oies, oie, oyions, oyiez, oient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ouïsse, ouïsses, ouït, ouïssions, ouïssiez, ouïssent
; [[paître]]
: คำกริยานี้ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|connaître}} แต่ไม่เหมือนกับ {{m|fr|croître}} ตรงที่ไม่ได้ใช้งานในกาลที่มี[[คำพ้องรูป|รูปสะกดพ้อง]]กับ {{m|fr|pouvoir}} ได้แก่ กาลประสมและรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; [[quérir]]
: ถือเป็นกรณีพิเศษอย่างยิ่งที่จะพบคำกริยานี้นอกเหนือจากรูปกริยากลาง หากพบกรณีดังกล่าว จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|acquérir}}
; [[raire]]
: ใช้บรรยายเสียงร้องของกวางตัวผู้ คำกริยานี้มีการผันรูปเช่นเดียวกับ {{m|fr|braire}} ข้างต้น แต่พบได้ยากกว่าเนื่องจากส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|réer}} และ {{m|fr|bramer}} ไปแล้ว
; [[semondre]]
: คำกริยานี้ยังคงพบการใช้อยู่บ้างแต่น้อยมากในรูปกริยากลางหรือปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|semoncer}} ไปแล้ว
; [[seoir]]
: นี่คือตัวอย่างที่หาได้ยากของคำกริยาที่รูปกริยากลางเป็นหนึ่งในรูปที่แทบไม่เคยใช้งานเลย ใช้เฉพาะในบุรุษที่สามและส่วนใหญ่ใช้ในความหมายว่า "เหมาะสม" ส่วนรูปกริยาขยายอย่าง {{m|fr|sis||ตั้งอยู่}}, {{m|fr|séant||กฎหมาย: กำลังนั่งพิจารณา}} และ {{m|fr|seyant||เหมาะเจาะ, เข้ากัน}} ได้พัฒนาความหมายเฉพาะตัวแยกออกไปต่างหาก
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: sied, siéent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: seyait, seyaient
** อนาคตกาล: siéra, siéront
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล (พบน้อย): siée, siéent
; [[traire]]
: สำหรับการอภิปรายเกี่ยวกับสถานะของคำกริยานี้และคำอนุพันธ์ ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#คำกริยาลงท้ายด้วย -traire]]
== หมายเหตุ ==
<references/>
== ดูเพิ่ม ==
* [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาบกพร่อง]]
[[หมวดหมู่:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส| 3]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, บกพร่อง]]
elfzzzrrzg20jubwyfosbzu8e5i0f6t
5776140
5776139
2026-10-30T05:09:06Z
Octahedron80
267
5776140
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส คือคำกริยาที่ขาดรูปการผันรูปบางส่วนไปโดยสิ้นเชิง
== นิยามและสาเหตุของความบกพร่อง ==
มีสาเหตุหลายประการที่ทำให้คำกริยาขาดบางรูปไป ไวยากรณ์ส่วนใหญ่ถือว่าคำกริยาบกพร่องหมายถึงเฉพาะคำกริยาที่บางรูปดูแปลกประหลาดหรือไม่สมเหตุผลที่จะมีอยู่ (กล่าวคือ คำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะแท้จริง เช่น {{m|fr|pleuvoir||ฝนตก}} หรือ {{m|fr|grêler||ลูกเห็บตก}}) และคำกริยาที่บางรูปไม่มีอยู่อีกต่อไปแล้ว โดยมักเกิดจากการพ้องเสียง (เช่น {{m|fr|choir||รูปโบราณ: ตก, ร่วง}} ซึ่งพ้องเสียงกับ {{m|fr|choyer}}) โดยทั่วไปนิยามนี้มักไม่รวมคำกริยาอีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งแม้ว่าจะสามารถ "เติมเต็ม" การผันรูปได้อย่างง่ายดาย และไม่ได้เป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะ แต่ในทางปฏิบัติมักใช้เฉพาะในบุรุษที่สาม เอกพจน์หรือพหูพจน์เท่านั้น ตลอดจนคำกริยาสะท้อนซึ่งกันและกันหลายคำที่ไม่สามารถใช้ในรูปเอกพจน์ได้
สาเหตุที่ทำให้คำกริยามีความบกพร่องอย่างแท้จริงนั้นมีความหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นความหมายของคำกริยาที่ขัดขวางการใช้งานในบางกาล, คำกริยานั้นอาจหลงเหลืออยู่เฉพาะใน[[วลีติดปาก]]หรือ[[สำนวน]], หรืออาจถูกแทนที่ในการใช้งานส่วนใหญ่ด้วยคำกริยาที่มีรูปปรกติมากกว่า ส่งผลให้บางรูปเลิกใช้ไปในที่สุด นอกจากนี้ คำคุณศัพท์บางคำที่เคยเป็น[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลของคำกริยาที่มีการผันรูปครบถ้วน ก็มักถูกนำมาใช้ในรูปกาลประสม
ยิ่งไปกว่านั้น คำกริยาบางคำมักถูกระบุว่าเป็นคำกริยาบกพร่องในบางกาล (พบบ่อยที่สุดในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ) ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วยังคงมีการใช้งานในรูปเหล่านี้อยู่ แม้ว่าจะพบได้ไม่บ่อยนักก็ตาม
== คำกริยาที่บกพร่องตามหน้าที่ ==
นี่คือรายการบางส่วนของคำกริยาหรือความหมายของคำกริยาที่เกือบจะใช้เฉพาะในบุรุษที่สามเท่านั้น หรือในทางปฏิบัติขาดบางกาลโดยเฉพาะไป
; คำกริยาที่ขาดบางกาลแต่ไม่ถือเป็นคำกริยาบกพร่อง
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[accoutumer]] (พ้นสมัยในกาลเดี่ยว)
*[[bouillir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[devoir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[naître]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[pouvoir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[provenir]] (กาลประสม)
*[[renaître]] (กาลประสม)
*[[valoir]] ([[มาลาสั่ง]])
</div>
; คำกริยาที่ใช้เฉพาะหรือส่วนใหญ่ในบุรุษที่สาม
คำกริยาที่มีความบกพร่องเพิ่มเติมจะแสดงเป็นตัวหนา
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[advenir]]
*[[agneler]]
*[[amuïr]]
*[[barrir]]
*'''[[braire]]'''
*[[bruire]]
*[[béer]]
*[[chauvir]]
*[[concerner]]
*[[découler]]
*[[dégénérer]]
*[[échoir]]
*[[éclore]]
*[[émaner]]
*[[ensuivre]]
*[[falloir]]
*[[importer]]<ref>เฉพาะในความหมายว่า "สำคัญ, มีความหมาย"</ref>
*[[luire]]
*'''[[messeoir]]'''
*[[poindre]]
*[[pulluler]]
*'''[[raire]]'''
*[[rassir]]
*[[reluire]]
*[[résulter]]
*[[sinuer]]
*[[sourdre]]
*[[transir]]
*[[urger]]
*[[vêler]]
</div>
; คำกริยาที่บางครั้งสร้างขึ้นใหม่จากรูปกริยาขยายที่ยังหลงเหลืออยู่
คำกริยาที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มนี้มักได้รับการระบุรูปกริยากลางไว้ในพจนานุกรม แต่ในการใช้ภาษาสมัยใหม่นั้นพบได้น้อยมากจนถือได้ว่าบกพร่องตามหน้าที่ เนื่องจากมักใช้ในรูปกาลประสมเป็นส่วนใหญ่ ส่วนคำที่สืบทอดมาจากคำกริยาที่มีการผันรูปครบถ้วนอาจถือว่าเป็นเพียงรูปโบราณหรือคำพ้นสมัยเท่านั้น
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[contrire]] ([[contrit]])
*[[contondre]] ([[contondant]], [[contus]])<ref>ยังคงมีการใช้ในรูปกริยากลางแทน {{m|fr|contusionner}} ในคริสต์ศตวรรษที่ 19</ref>
*[[controuver]] ([[controuvé]])
*[[dénuer]] ([[dénué]])
*[[désemparer]] ([[désemparé]])
*[[dévoloir]] ([[dévolu]])<ref>เมื่อเทียบเคียงกับคำกริยาอื่นที่มีรูปกริยาขยายลงท้ายด้วย -''olu'' อาจคาดหมายได้ว่าควรเป็น ''*dévoudre''</ref>
*[[douer]] ([[doué]])
*[[écloper]] ([[éclopé]])
*[[éperdre]] ([[éperdu]])
*[[interdire]] ([[interdit]])<ref>ในความหมายว่า "ทำให้อึ้งจนพูดไม่ออกด้วยความประหลาดใจ"</ref>
*[[issir]] ([[issu]], [[issant]])
*[[méfaire]] ([[méfait]])
*[[parfaire]] ([[parfait]])
*[[perclure]] ([[perclus]])<ref>คำคุณศัพท์นี้ยืมมาจากภาษาละตินโดยตรง การใช้ ''perclure'' จึงเป็นการสร้างขึ้นใหม่โดยการเทียบเคียงเสมอ</ref>
*[[reclure]] ([[reclus]])
*[[stupéfaire]] ([[stupéfait]])
*[[tître]] ([[tissu]])<ref>การใช้เป็นคำคุณศัพท์เองนั้นไม่เป็นมาตรฐานนอกสำนวน {{m|fr|tissu de}} โดยคำคุณศัพท์ตามปรกติคือ {{m|fr|tissé}}</ref>
*[[usiter]] ([[usité]])
*[[vermoudre]] หรือ [[vermouler]] ([[vermoulu]])
</div>
== คำกริยาที่พบเฉพาะในบางวลีติดปาก ==
; [[accroire]]
: [[รูปกริยากลาง]]ของคำกริยานี้หลงเหลืออยู่เฉพาะในสำนวน {{m|fr|faire accroire||ทำให้เชื่อ}} และสำนวนที่พบน้อยกว่าอย่าง {{m|fr|laisser accroire||ปล่อยให้เชื่อ}} ซึ่งสำนวนหลังนี้ส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วยรูปสะกดที่เข้าใจผิดตามการได้ยิน ([[eggcorn]]) เป็น {{m|fr|laisser à croire}} ในขณะที่สำนวนแรกก็ถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|faire à croire}} เช่นกัน การใช้ดังกล่าวถูกวิพากษ์วิจารณ์มาตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 และยังคงถือว่าเป็นข้อผิดพลาด โครงสร้างที่เกี่ยวข้องซึ่งใช้ร่วมกับ {{m|fr|savoir}} ซึ่งสืบทอดมาจากภาษาฝรั่งเศสเก่าได้เลิกใช้ไปแล้ว
; [[apparoir]]
: {{m|fr|il appert|Il appert|ดูเหมือนว่า}} เป็นร่องรอยหลักที่หลงเหลืออยู่ของคำกริยาทางกฎหมายนี้ แม้แต่ในสำนวนดังกล่าวก็ยังถูกลดทอนความนิยมลงโดย {{m|fr|apparaître}}
; [[bienvenir]]
: คำกริยานี้พบในรูปสรรพนามคือ {{m|fr|faire bienvenir|se faire bienvenir|ได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่น}} และเช่นเดียวกับรูปคำคุณศัพท์ที่พบบ่อยของคำนี้คือ {{m|fr|bienvenu}} ผู้เขียนมักแยกเขียนเป็นสองคำ
; [[chaloir]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "สำคัญต่อ" จัดเป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะอย่างแท้จริง และพบในรูปแปรต่าง ๆ ของสำนวนทางการอย่าง {{m|fr|peu lui en chaut||เขาไม่สนใจไยดีแม้แต่น้อย}} รูปปัจจุบันกาลเป็นรูปที่พบได้บ่อยที่สุด แต่ก็ยังพบรูปกริยากลาง, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] ({{m|fr|chalait}}), [[มาลาเงื่อนไข]] ({{m|fr|chaudrait}}) และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ({{m|fr|chaille}}) ได้เช่นกัน
; [[comparoir]]
: คำกริยานี้เป็นสำนวนทางกฎหมายที่ล้าสมัย มีความหมายว่า "มาปรากฏตัวต่อศาล" และใช้เฉพาะในรูปกริยากลางและ[[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาลเท่านั้น ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมดจะใช้ {{m|fr|comparaître}} (ซึ่งสร้างขึ้นใหม่โดยเทียบเคียงกับคำกริยาที่พบบ่อยกว่า) และคำดังกล่าวก็กำลังเข้ามาแทนที่คำนี้ในทั้งสองรูปนี้ด้วยเช่นกัน
; [[férir]]
: การใช้งานทั่วไปเพียงอย่างเดียวที่ยังคงหลงเหลืออยู่ของคำกริยานี้คือสำนวน {{m|fr|sans coup férir||โดยไม่มีการต่อต้านขัดขืนใด ๆ}}
; [[partir]] (กลุ่มที่สอง)
: คำกริยานี้ไม่พึงสับสนกับคำว่า {{m|fr|partir||ออกไป}} มีการใช้ในสำนวน {{m|fr|avoir maille à partir||มีปากเสียงกับ}} และใช้ในรูปกริยาขยายที่มีความหมายว่า "แบ่งออกเป็นสองสี" ซึ่งมีที่มาจากวิชาการผูกตราสัญลักษณ์ (heraldry)
== คำกริยาที่ขาดรูปบางส่วนในการผันรูป ==
; [[ardre]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "เผา" ส่วนใหญ่เลิกใช้ไปในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และ 18 โดยหลงเหลือเพียงรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์, มาลาสมมุติ และ[[รูปกริยากลาง]]เท่านั้นที่ยังพอมีชีวิตชีวาอยู่บ้าง คำกริยา {{m|fr|arder}} ซึ่งใช้ในวรรณกรรมและพบได้ยากเช่นเดียวกัน ได้รับการสร้างขึ้นใหม่จากรูปเหล่านี้และมีรูปการผันที่สมบูรณ์ นอกจากนี้ยังเคยมีรูป {{m|fr|ardoir}} อยู่ด้วย ส่วนคำที่พบบ่อยกว่าอย่าง {{m|fr|ardeur}} และ {{m|fr|ardant}} ล้วนเป็นคำที่เกี่ยวข้อง
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]]: ''ard'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ: ''ard'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[braire]]
: เช่นเดียวกับคำกริยาจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับเสียงร้องของสัตว์ (มีความหมายว่า "ร้องอย่างลา") คำกริยานี้แม้ว่ามักจะนำมาใช้กับคน (ในความหมายว่า "ตะโกนโหวกเหวก") แต่โดยหลักแล้วใช้ในบุรุษที่สาม ซึ่งมีการผันรูปตาม {{m|fr|traire}} อย่างไรก็ตาม กาลที่พบได้ทั่วไปมีเพียงรูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์, อนาคตกาล และ[[มาลาเงื่อนไข]]
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: brait, braient (พบน้อย: brais, brais, brayons, brayez)
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''brair'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[choir]]
: แม้ว่าอาจพบบ่อยที่สุดในบุรุษที่สาม แต่รูปอื่น ๆ ของกาลที่ยังใช้งานอยู่นั้นก็ไม่ใช่ว่าจะไม่ปรากฏ การใช้งานในรูปอนาคตกาลที่รู้จักกันดีที่สุด (ซึ่งโดยปรกติถือเป็นกรณีพิเศษอย่างยิ่ง) ปรากฏในนิทานหนูน้อยหมวกแดงฉบับดั้งเดิมของ [[w:th:ชาร์ล แปโร|Charles Perrault]]: "''[[w:fr:Tire la chevillette, la bobinette cherra|Tire la chevillette, [et] la bobinette '''cherra''']].''" กาลสำคัญที่พบได้แก่ [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล, รูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และอดีตกาลประวัติศาสตร์ สันนิษฐานได้ว่าสามารถเติมเต็มรูปที่ขาดหายไปได้ง่ายโดยเทียบเคียงจากรูปที่สมบูรณ์กว่าอย่าง {{m|fr|déchoir}} หรือ {{m|fr|échoir}} (แม้ว่าหากพูดอย่างเคร่งครัด คำกริยานี้น่าจะผันรูปเหมือน {{m|fr|asseoir}} ซึ่งเป็นสาเหตุของความแปรผันในรูปอนาคตกาล) แต่โดยทั่วไปก็ไม่นิยมทำเช่นนั้น
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: chois, chois, choit, choyons, choyez, choient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: chus, chus, chut, chûmes, chûtes, churent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข (พบน้อย): ''cherr''/''choir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[clore]] และคำกริยาอนุพันธ์
: ''Clore'' พบบ่อยเฉพาะในรูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และรูปกริยาขยายอดีตกาล แม้ว่าตำราไวยากรณ์โดยทั่วไปมักระบุว่ามีเพียงอดีตกาลประวัติศาสตร์ รวมถึงอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าและมาลาสมมุติเท่านั้นที่ไม่ได้ใช้งาน คำกริยาอนุพันธ์ของคำนี้นอกเหนือจาก {{m|fr|éclore}} และ {{m|fr|enclore}} (กล่าวคือ {{m|fr|déclore}} และ {{m|fr|reclore}}) ก็มีช่องว่างของการผันรูปในลักษณะเดียวกัน (ดู [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Verbs_in_-ore]])
* [[รูปกริยาขยาย]]: clos, closant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: clos, clos, clôt, closons (ไม่ใช้งาน), closiez (ไม่ใช้งาน), closent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข (พบน้อย): ''clor'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล (พบน้อย): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]] (พบน้อย): clos, closons, closiez
; [[échoir]]
: คำกริยานี้ไม่เคยใช้งานนอกเหนือจากบุรุษที่สาม และไม่มีรูปมาลาสั่ง นอกจากนี้ยังมีรูปทางเลือกหลายรูป มักถูกระบุว่าขาดอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าและมาลาสมมุติ แต่ข้อสรุปนี้น่าจะเกิดจากการลดทอนความซับซ้อนเกินไปโดยอิงจากข้อเท็จจริงที่ว่ากาลเหล่านี้ขาดหายไปใน {{m|fr|choir}}
* [[รูปกริยาขยาย]]: échu, échéant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: échoit (ภาษาทางกฎหมาย, โบราณ: échet), échoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''éché'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือก: ''échoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: échut, échurent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''échoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือกที่พบน้อย: ''écherr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: échoie, échoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: échût, échussent
; [[forclore]]
: คำกริยานี้ใช้เฉพาะในรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาลเท่านั้น: {{m|fr|forclos}}
; [[frire]]
: แม้ว่าการผันรูปของคำกริยานี้อาจเป็นไปได้ว่าจะเทียบเคียงตาม {{m|fr|rire}} แต่ในการผันรูปส่วนใหญ่ถูกแทนที่มานานแล้วด้วยโครงสร้างกริยาแสดงเหตุ (causative periphrasis): {{m|fr||[[faire]] frire}} เนื่องจากเป็นคำกริยาประเภท[[อกรรมอการก|อกรรมไร้กรรมตรง (unaccusative verb)]] กาลที่พบมีเพียงปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่า, อนาคตกาล, มาลาเงื่อนไข และกาลประสมซึ่งพบได้น้อยกว่ามาก
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fris, fris, frit
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''frir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[messeoir]]
: มีความหมายว่า "ไม่เหมาะสม" คำกริยานี้ผันรูปตาม {{m|fr|seoir}} (ดูด้านล่าง) แต่ส่วนใหญ่จำกัดอยู่เฉพาะบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ({{m|fr||il [[messied]]}}) โดยรูปอื่น ๆ พบได้น้อยกว่ามาก
; [[occire]]
: คำกริยาโบราณนี้ส่วนใหญ่จำกัดอยู่เฉพาะรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|occis}}) แต่สามารถเติมเต็มการผันรูปได้อย่างพร้อมสรรพตามแบบ {{m|fr|circoncire}} และนักประพันธ์ที่ได้รับการยอมรับบางท่านก็ได้เคยนำรูปเหล่านี้บางรูปไปใช้
; [[ouïr]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "ได้ยิน, ฟัง" พบได้ยากมากนอกเหนือจากรูปกริยากลางและกาลประสม ในการใช้ภาษาสมัยใหม่มีแนวโน้มที่จะสร้างรูปอื่น ๆ ขึ้นใหม่ตามแบบคำกริยากลุ่มที่สอง รูปมาลาสั่งบุรุษที่สอง {{m|fr|oyez}} ซึ่งใช้ในการประกาศต่อสาธารณะในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ น่าจะเป็นรูปที่รู้จักกันดีที่สุด การผันรูปดั้งเดิมที่พ้นสมัยไปแล้วนั้นแทบไม่มีใครนำกลับมาใช้อีก และแสดงไว้ด้านล่างนี้:
* [[รูปกริยาขยาย]]: ouï, oyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: oie, oies, oie, oyons, oyez, oient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: oyais, oyais, oyait, oyions, oyiez, oyaient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ouïs, ouïs, ouït, ouïmes, ouïtes, ouïrent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''orr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: oie, oies, oie, oyions, oyiez, oient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ouïsse, ouïsses, ouït, ouïssions, ouïssiez, ouïssent
; [[paître]]
: คำกริยานี้ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|connaître}} แต่ไม่เหมือนกับ {{m|fr|croître}} ตรงที่ไม่ได้ใช้งานในกาลที่มี[[คำพ้องรูป|รูปสะกดพ้อง]]กับ {{m|fr|pouvoir}} ได้แก่ กาลประสมและรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; [[quérir]]
: ถือเป็นกรณีพิเศษอย่างยิ่งที่จะพบคำกริยานี้นอกเหนือจากรูปกริยากลาง หากพบกรณีดังกล่าว จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|acquérir}}
; [[raire]]
: ใช้บรรยายเสียงร้องของกวางตัวผู้ คำกริยานี้มีการผันรูปเช่นเดียวกับ {{m|fr|braire}} ข้างต้น แต่พบได้ยากกว่าเนื่องจากส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|réer}} และ {{m|fr|bramer}} ไปแล้ว
; [[semondre]]
: คำกริยานี้ยังคงพบการใช้อยู่บ้างแต่น้อยมากในรูปกริยากลางหรือปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|semoncer}} ไปแล้ว
; [[seoir]]
: นี่คือตัวอย่างที่หาได้ยากของคำกริยาที่รูปกริยากลางเป็นหนึ่งในรูปที่แทบไม่เคยใช้งานเลย ใช้เฉพาะในบุรุษที่สามและส่วนใหญ่ใช้ในความหมายว่า "เหมาะสม" ส่วนรูปกริยาขยายอย่าง {{m|fr|sis||ตั้งอยู่}}, {{m|fr|séant||กฎหมาย: กำลังนั่งพิจารณา}} และ {{m|fr|seyant||เหมาะเจาะ, เข้ากัน}} ได้พัฒนาความหมายเฉพาะตัวแยกออกไปต่างหาก
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: sied, siéent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: seyait, seyaient
** อนาคตกาล: siéra, siéront
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล (พบน้อย): siée, siéent
; [[traire]]
: สำหรับการอภิปรายเกี่ยวกับสถานะของคำกริยานี้และคำอนุพันธ์ ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#คำกริยาลงท้ายด้วย -traire]]
== หมายเหตุ ==
<references/>
== ดูเพิ่ม ==
* [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาบกพร่อง]]
[[หมวดหมู่:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส| ]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, บกพร่อง]]
d8jdljghqmz8wssfjc17nyjgoyjfdua
5776142
5776140
2026-10-30T05:17:07Z
Octahedron80
267
5776142
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส คือคำกริยาที่ขาดรูปการผันรูปบางส่วนไปโดยสิ้นเชิง
== นิยามและสาเหตุของความบกพร่อง ==
มีสาเหตุหลายประการที่ทำให้คำกริยาขาดบางรูปไป ไวยากรณ์ส่วนใหญ่ถือว่าคำกริยาบกพร่องหมายถึงเฉพาะคำกริยาที่บางรูปดูแปลกประหลาดหรือไม่สมเหตุผลที่จะมีอยู่ (กล่าวคือ คำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะแท้จริง เช่น {{m|fr|pleuvoir||ฝนตก}} หรือ {{m|fr|grêler||ลูกเห็บตก}}) และคำกริยาที่บางรูปไม่มีอยู่อีกต่อไปแล้ว โดยมักเกิดจากการพ้องเสียง (เช่น {{m|fr|choir||รูปโบราณ: ตก, ร่วง}} ซึ่งพ้องเสียงกับ {{m|fr|choyer}}) โดยทั่วไปนิยามนี้มักไม่รวมคำกริยาอีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งแม้ว่าจะสามารถ "เติมเต็ม" การผันรูปได้อย่างง่ายดาย และไม่ได้เป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะ แต่ในทางปฏิบัติมักใช้เฉพาะในบุรุษที่สาม เอกพจน์หรือพหูพจน์เท่านั้น ตลอดจนคำกริยาสะท้อนซึ่งกันและกันหลายคำที่ไม่สามารถใช้ในรูปเอกพจน์ได้
สาเหตุที่ทำให้คำกริยามีความบกพร่องอย่างแท้จริงนั้นมีความหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นความหมายของคำกริยาที่ขัดขวางการใช้งานในบางกาล, คำกริยานั้นอาจหลงเหลืออยู่เฉพาะใน[[วลีชุด]]หรือ[[สำนวน]], หรืออาจถูกแทนที่ในการใช้งานส่วนใหญ่ด้วยคำกริยาที่มีรูปปรกติมากกว่า ส่งผลให้บางรูปเลิกใช้ไปในที่สุด นอกจากนี้ คำคุณศัพท์บางคำที่เคยเป็น[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลของคำกริยาที่มีการผันรูปครบถ้วน ก็มักถูกนำมาใช้ในรูปกาลประสม
ยิ่งไปกว่านั้น คำกริยาบางคำมักถูกระบุว่าเป็นคำกริยาบกพร่องในบางกาล (พบบ่อยที่สุดในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ) ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วยังคงมีการใช้งานในรูปเหล่านี้อยู่ แม้ว่าจะพบได้ไม่บ่อยนักก็ตาม
== คำกริยาที่บกพร่องตามหน้าที่ ==
นี่คือรายการบางส่วนของคำกริยาหรือความหมายของคำกริยาที่เกือบจะใช้เฉพาะในบุรุษที่สามเท่านั้น หรือในทางปฏิบัติขาดบางกาลโดยเฉพาะไป
; คำกริยาที่ขาดบางกาลแต่ไม่ถือเป็นคำกริยาบกพร่อง
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[accoutumer]] (พ้นสมัยในกาลเดี่ยว)
*[[bouillir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[devoir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[naître]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[pouvoir]] ([[มาลาสั่ง]])
*[[provenir]] (กาลประสม)
*[[renaître]] (กาลประสม)
*[[valoir]] ([[มาลาสั่ง]])
</div>
; คำกริยาที่ใช้เฉพาะหรือส่วนใหญ่ในบุรุษที่สาม
คำกริยาที่มีความบกพร่องเพิ่มเติมจะแสดงเป็นตัวหนา
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[advenir]]
*[[agneler]]
*[[amuïr]]
*[[barrir]]
*'''[[braire]]'''
*[[bruire]]
*[[béer]]
*[[chauvir]]
*[[concerner]]
*[[découler]]
*[[dégénérer]]
*[[échoir]]
*[[éclore]]
*[[émaner]]
*[[ensuivre]]
*[[falloir]]
*[[importer]]<ref>เฉพาะในความหมายว่า "สำคัญ, มีความหมาย"</ref>
*[[luire]]
*'''[[messeoir]]'''
*[[poindre]]
*[[pulluler]]
*'''[[raire]]'''
*[[rassir]]
*[[reluire]]
*[[résulter]]
*[[sinuer]]
*[[sourdre]]
*[[transir]]
*[[urger]]
*[[vêler]]
</div>
; คำกริยาที่บางครั้งสร้างขึ้นใหม่จากรูปกริยาขยายที่ยังหลงเหลืออยู่
คำกริยาที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มนี้มักได้รับการระบุรูปกริยากลางไว้ในพจนานุกรม แต่ในการใช้ภาษาสมัยใหม่นั้นพบได้น้อยมากจนถือได้ว่าบกพร่องตามหน้าที่ เนื่องจากมักใช้ในรูปกาลประสมเป็นส่วนใหญ่ ส่วนคำที่สืบทอดมาจากคำกริยาที่มีการผันรูปครบถ้วนอาจถือว่าเป็นเพียงรูปโบราณหรือคำพ้นสมัยเท่านั้น
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
*[[contrire]] ([[contrit]])
*[[contondre]] ([[contondant]], [[contus]])<ref>ยังคงมีการใช้ในรูปกริยากลางแทน {{m|fr|contusionner}} ในคริสต์ศตวรรษที่ 19</ref>
*[[controuver]] ([[controuvé]])
*[[dénuer]] ([[dénué]])
*[[désemparer]] ([[désemparé]])
*[[dévoloir]] ([[dévolu]])<ref>เมื่อเทียบเคียงกับคำกริยาอื่นที่มีรูปกริยาขยายลงท้ายด้วย -''olu'' อาจคาดหมายได้ว่าควรเป็น ''*dévoudre''</ref>
*[[douer]] ([[doué]])
*[[écloper]] ([[éclopé]])
*[[éperdre]] ([[éperdu]])
*[[interdire]] ([[interdit]])<ref>ในความหมายว่า "ทำให้อึ้งจนพูดไม่ออกด้วยความประหลาดใจ"</ref>
*[[issir]] ([[issu]], [[issant]])
*[[méfaire]] ([[méfait]])
*[[parfaire]] ([[parfait]])
*[[perclure]] ([[perclus]])<ref>คำคุณศัพท์นี้ยืมมาจากภาษาละตินโดยตรง การใช้ ''perclure'' จึงเป็นการสร้างขึ้นใหม่โดยการเทียบเคียงเสมอ</ref>
*[[reclure]] ([[reclus]])
*[[stupéfaire]] ([[stupéfait]])
*[[tître]] ([[tissu]])<ref>การใช้เป็นคำคุณศัพท์เองนั้นไม่เป็นมาตรฐานนอกสำนวน {{m|fr|tissu de}} โดยคำคุณศัพท์ตามปรกติคือ {{m|fr|tissé}}</ref>
*[[usiter]] ([[usité]])
*[[vermoudre]] หรือ [[vermouler]] ([[vermoulu]])
</div>
== คำกริยาที่พบเฉพาะในบางวลีชุด ==
; [[accroire]]
: [[รูปกริยากลาง]]ของคำกริยานี้หลงเหลืออยู่เฉพาะในสำนวน {{m|fr|faire accroire||ทำให้เชื่อ}} และสำนวนที่พบน้อยกว่าอย่าง {{m|fr|laisser accroire||ปล่อยให้เชื่อ}} ซึ่งสำนวนหลังนี้ส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วยรูปสะกดที่เข้าใจผิดตามการได้ยิน ([[eggcorn]]) เป็น {{m|fr|laisser à croire}} ในขณะที่สำนวนแรกก็ถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|faire à croire}} เช่นกัน การใช้ดังกล่าวถูกวิพากษ์วิจารณ์มาตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 และยังคงถือว่าเป็นข้อผิดพลาด โครงสร้างที่เกี่ยวข้องซึ่งใช้ร่วมกับ {{m|fr|savoir}} ซึ่งสืบทอดมาจากภาษาฝรั่งเศสเก่าได้เลิกใช้ไปแล้ว
; [[apparoir]]
: {{m|fr|il appert|Il appert|ดูเหมือนว่า}} เป็นร่องรอยหลักที่หลงเหลืออยู่ของคำกริยาทางกฎหมายนี้ แม้แต่ในสำนวนดังกล่าวก็ยังถูกลดทอนความนิยมลงโดย {{m|fr|apparaître}}
; [[bienvenir]]
: คำกริยานี้พบในรูปสรรพนามคือ {{m|fr|faire bienvenir|se faire bienvenir|ได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่น}} และเช่นเดียวกับรูปคำคุณศัพท์ที่พบบ่อยของคำนี้คือ {{m|fr|bienvenu}} ผู้เขียนมักแยกเขียนเป็นสองคำ
; [[chaloir]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "สำคัญต่อ" จัดเป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะอย่างแท้จริง และพบในรูปแปรต่าง ๆ ของสำนวนทางการอย่าง {{m|fr|peu lui en chaut||เขาไม่สนใจไยดีแม้แต่น้อย}} รูปปัจจุบันกาลเป็นรูปที่พบได้บ่อยที่สุด แต่ก็ยังพบรูปกริยากลาง, อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]] ({{m|fr|chalait}}), [[มาลาเงื่อนไข]] ({{m|fr|chaudrait}}) และปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ({{m|fr|chaille}}) ได้เช่นกัน
; [[comparoir]]
: คำกริยานี้เป็นสำนวนทางกฎหมายที่ล้าสมัย มีความหมายว่า "มาปรากฏตัวต่อศาล" และใช้เฉพาะในรูปกริยากลางและ[[รูปกริยาขยาย]]ปัจจุบันกาลเท่านั้น ในกาลอื่น ๆ ทั้งหมดจะใช้ {{m|fr|comparaître}} (ซึ่งสร้างขึ้นใหม่โดยเทียบเคียงกับคำกริยาที่พบบ่อยกว่า) และคำดังกล่าวก็กำลังเข้ามาแทนที่คำนี้ในทั้งสองรูปนี้ด้วยเช่นกัน
; [[férir]]
: การใช้งานทั่วไปเพียงอย่างเดียวที่ยังคงหลงเหลืออยู่ของคำกริยานี้คือสำนวน {{m|fr|sans coup férir||โดยไม่มีการต่อต้านขัดขืนใด ๆ}}
; [[partir]] (กลุ่มที่สอง)
: คำกริยานี้ไม่พึงสับสนกับคำว่า {{m|fr|partir||ออกไป}} มีการใช้ในสำนวน {{m|fr|avoir maille à partir||มีปากเสียงกับ}} และใช้ในรูปกริยาขยายที่มีความหมายว่า "แบ่งออกเป็นสองสี" ซึ่งมีที่มาจากวิชาการผูกตราสัญลักษณ์ (heraldry)
== คำกริยาที่ขาดรูปบางส่วนในการผันรูป ==
; [[ardre]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "เผา" ส่วนใหญ่เลิกใช้ไปในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และ 18 โดยหลงเหลือเพียงรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์, มาลาสมมุติ และ[[รูปกริยากลาง]]เท่านั้นที่ยังพอมีชีวิตชีวาอยู่บ้าง คำกริยา {{m|fr|arder}} ซึ่งใช้ในวรรณกรรมและพบได้ยากเช่นเดียวกัน ได้รับการสร้างขึ้นใหม่จากรูปเหล่านี้และมีรูปการผันที่สมบูรณ์ นอกจากนี้ยังเคยมีรูป {{m|fr|ardoir}} อยู่ด้วย ส่วนคำที่พบบ่อยกว่าอย่าง {{m|fr|ardeur}} และ {{m|fr|ardant}} ล้วนเป็นคำที่เกี่ยวข้อง
* อดีตกาลไม่สมบูรณ์ของ[[มาลาบอกเล่า]]: ''ard'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* ปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ: ''ard'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[braire]]
: เช่นเดียวกับคำกริยาจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับเสียงร้องของสัตว์ (มีความหมายว่า "ร้องอย่างลา") คำกริยานี้แม้ว่ามักจะนำมาใช้กับคน (ในความหมายว่า "ตะโกนโหวกเหวก") แต่โดยหลักแล้วใช้ในบุรุษที่สาม ซึ่งมีการผันรูปตาม {{m|fr|traire}} อย่างไรก็ตาม กาลที่พบได้ทั่วไปมีเพียงรูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า, อดีตกาลไม่สมบูรณ์, อนาคตกาล และ[[มาลาเงื่อนไข]]
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: brait, braient (พบน้อย: brais, brais, brayons, brayez)
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''brair'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[choir]]
: แม้ว่าอาจพบบ่อยที่สุดในบุรุษที่สาม แต่รูปอื่น ๆ ของกาลที่ยังใช้งานอยู่นั้นก็ไม่ใช่ว่าจะไม่ปรากฏ การใช้งานในรูปอนาคตกาลที่รู้จักกันดีที่สุด (ซึ่งโดยปรกติถือเป็นกรณีพิเศษอย่างยิ่ง) ปรากฏในนิทานหนูน้อยหมวกแดงฉบับดั้งเดิมของ [[w:th:ชาร์ล แปโร|Charles Perrault]]: "''[[w:fr:Tire la chevillette, la bobinette cherra|Tire la chevillette, [et] la bobinette '''cherra''']].''" กาลสำคัญที่พบได้แก่ [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล, รูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และอดีตกาลประวัติศาสตร์ สันนิษฐานได้ว่าสามารถเติมเต็มรูปที่ขาดหายไปได้ง่ายโดยเทียบเคียงจากรูปที่สมบูรณ์กว่าอย่าง {{m|fr|déchoir}} หรือ {{m|fr|échoir}} (แม้ว่าหากพูดอย่างเคร่งครัด คำกริยานี้น่าจะผันรูปเหมือน {{m|fr|asseoir}} ซึ่งเป็นสาเหตุของความแปรผันในรูปอนาคตกาล) แต่โดยทั่วไปก็ไม่นิยมทำเช่นนั้น
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: chois, chois, choit, choyons, choyez, choient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: chus, chus, chut, chûmes, chûtes, churent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข (พบน้อย): ''cherr''/''choir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[clore]] และคำกริยาอนุพันธ์
: ''Clore'' พบบ่อยเฉพาะในรูปกริยากลาง, ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และรูปกริยาขยายอดีตกาล แม้ว่าตำราไวยากรณ์โดยทั่วไปมักระบุว่ามีเพียงอดีตกาลประวัติศาสตร์ รวมถึงอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าและมาลาสมมุติเท่านั้นที่ไม่ได้ใช้งาน คำกริยาอนุพันธ์ของคำนี้นอกเหนือจาก {{m|fr|éclore}} และ {{m|fr|enclore}} (กล่าวคือ {{m|fr|déclore}} และ {{m|fr|reclore}}) ก็มีช่องว่างของการผันรูปในลักษณะเดียวกัน (ดู [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#Verbs_in_-ore]])
* [[รูปกริยาขยาย]]: clos, closant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: clos, clos, clôt, closons (ไม่ใช้งาน), closiez (ไม่ใช้งาน), closent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข (พบน้อย): ''clor'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล (พบน้อย): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์ (ไม่ใช้งาน): ''clos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]] (พบน้อย): clos, closons, closiez
; [[échoir]]
: คำกริยานี้ไม่เคยใช้งานนอกเหนือจากบุรุษที่สาม และไม่มีรูปมาลาสั่ง นอกจากนี้ยังมีรูปทางเลือกหลายรูป มักถูกระบุว่าขาดอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าและมาลาสมมุติ แต่ข้อสรุปนี้น่าจะเกิดจากการลดทอนความซับซ้อนเกินไปโดยอิงจากข้อเท็จจริงที่ว่ากาลเหล่านี้ขาดหายไปใน {{m|fr|choir}}
* [[รูปกริยาขยาย]]: échu, échéant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: échoit (ภาษาทางกฎหมาย, โบราณ: échet), échoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''éché'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือก: ''échoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: échut, échurent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''échoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือกที่พบน้อย: ''écherr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: échoie, échoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: échût, échussent
; [[forclore]]
: คำกริยานี้ใช้เฉพาะในรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาลเท่านั้น: {{m|fr|forclos}}
; [[frire]]
: แม้ว่าการผันรูปของคำกริยานี้อาจเป็นไปได้ว่าจะเทียบเคียงตาม {{m|fr|rire}} แต่ในการผันรูปส่วนใหญ่ถูกแทนที่มานานแล้วด้วยโครงสร้างกริยาแสดงเหตุ (causative periphrasis): {{m|fr||[[faire]] frire}} เนื่องจากเป็นคำกริยาประเภท[[อกรรมอการก|อกรรมไร้กรรมตรง (unaccusative verb)]] กาลที่พบมีเพียงปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของมาลาบอกเล่า, อนาคตกาล, มาลาเงื่อนไข และกาลประสมซึ่งพบได้น้อยกว่ามาก
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fris, fris, frit
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''frir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; [[messeoir]]
: มีความหมายว่า "ไม่เหมาะสม" คำกริยานี้ผันรูปตาม {{m|fr|seoir}} (ดูด้านล่าง) แต่ส่วนใหญ่จำกัดอยู่เฉพาะบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ({{m|fr||il [[messied]]}}) โดยรูปอื่น ๆ พบได้น้อยกว่ามาก
; [[occire]]
: คำกริยาโบราณนี้ส่วนใหญ่จำกัดอยู่เฉพาะรูปกริยากลางและรูปกริยาขยายอดีตกาล ({{m|fr|occis}}) แต่สามารถเติมเต็มการผันรูปได้อย่างพร้อมสรรพตามแบบ {{m|fr|circoncire}} และนักประพันธ์ที่ได้รับการยอมรับบางท่านก็ได้เคยนำรูปเหล่านี้บางรูปไปใช้
; [[ouïr]]
: คำกริยานี้มีความหมายว่า "ได้ยิน, ฟัง" พบได้ยากมากนอกเหนือจากรูปกริยากลางและกาลประสม ในการใช้ภาษาสมัยใหม่มีแนวโน้มที่จะสร้างรูปอื่น ๆ ขึ้นใหม่ตามแบบคำกริยากลุ่มที่สอง รูปมาลาสั่งบุรุษที่สอง {{m|fr|oyez}} ซึ่งใช้ในการประกาศต่อสาธารณะในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ น่าจะเป็นรูปที่รู้จักกันดีที่สุด การผันรูปดั้งเดิมที่พ้นสมัยไปแล้วนั้นแทบไม่มีใครนำกลับมาใช้อีก และแสดงไว้ด้านล่างนี้:
* [[รูปกริยาขยาย]]: ouï, oyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: oie, oies, oie, oyons, oyez, oient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: oyais, oyais, oyait, oyions, oyiez, oyaient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ouïs, ouïs, ouït, ouïmes, ouïtes, ouïrent
** อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไข: ''orr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: oie, oies, oie, oyions, oyiez, oient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ouïsse, ouïsses, ouït, ouïssions, ouïssiez, ouïssent
; [[paître]]
: คำกริยานี้ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|connaître}} แต่ไม่เหมือนกับ {{m|fr|croître}} ตรงที่ไม่ได้ใช้งานในกาลที่มี[[คำพ้องรูป|รูปสะกดพ้อง]]กับ {{m|fr|pouvoir}} ได้แก่ กาลประสมและรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ
; [[quérir]]
: ถือเป็นกรณีพิเศษอย่างยิ่งที่จะพบคำกริยานี้นอกเหนือจากรูปกริยากลาง หากพบกรณีดังกล่าว จะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|acquérir}}
; [[raire]]
: ใช้บรรยายเสียงร้องของกวางตัวผู้ คำกริยานี้มีการผันรูปเช่นเดียวกับ {{m|fr|braire}} ข้างต้น แต่พบได้ยากกว่าเนื่องจากส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|réer}} และ {{m|fr|bramer}} ไปแล้ว
; [[semondre]]
: คำกริยานี้ยังคงพบการใช้อยู่บ้างแต่น้อยมากในรูปกริยากลางหรือปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|rendre}} ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า และถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|semoncer}} ไปแล้ว
; [[seoir]]
: นี่คือตัวอย่างที่หาได้ยากของคำกริยาที่รูปกริยากลางเป็นหนึ่งในรูปที่แทบไม่เคยใช้งานเลย ใช้เฉพาะในบุรุษที่สามและส่วนใหญ่ใช้ในความหมายว่า "เหมาะสม" ส่วนรูปกริยาขยายอย่าง {{m|fr|sis||ตั้งอยู่}}, {{m|fr|séant||กฎหมาย: กำลังนั่งพิจารณา}} และ {{m|fr|seyant||เหมาะเจาะ, เข้ากัน}} ได้พัฒนาความหมายเฉพาะตัวแยกออกไปต่างหาก
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: sied, siéent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: seyait, seyaient
** อนาคตกาล: siéra, siéront
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล (พบน้อย): siée, siéent
; [[traire]]
: สำหรับการอภิปรายเกี่ยวกับสถานะของคำกริยานี้และคำอนุพันธ์ ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส#คำกริยาลงท้ายด้วย -traire]]
== หมายเหตุ ==
<references/>
== ดูเพิ่ม ==
* [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาบกพร่อง]]
[[หมวดหมู่:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส| ]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, บกพร่อง]]
shubc9cy5qj7dg9zugh0hr12i2jrass
ภาคผนวก:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส
100
2359438
5776136
2026-10-30T04:56:31Z
Octahedron80
267
สร้างหน้าด้วย "{{maincat|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}} มีคำกริยาไม่ปรกติประมาณ 350 คำที่ไม่ได้ผันรูปตาม[[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส|การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งหรือกลุ่มที่สอง]] เพื่อความ..."
5776136
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}}
มีคำกริยาไม่ปรกติประมาณ 350 คำที่ไม่ได้ผันรูปตาม[[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส|การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งหรือกลุ่มที่สอง]] เพื่อความสะดวกในการจัดหมวดหมู่ ตามประเพณีนิยมจึงมัก "เหมารวม" คำกริยาที่มีความแปรผันสูงเหล่านี้ไว้ในกลุ่มที่สาม รูปแบบการผันรูปที่มีอยู่ทั้งหมดซึ่งไม่บกพร่องได้รับการแจกแจงและอธิบายไว้ในหน้านี้ โดยบางคำในจำนวนนี้เคยเป็นคำกริยาบกพร่อง, คำกริยาไม่มีประธานจำเพาะ หรือคำกริยาที่พบน้อย
สำหรับคำกริยาบกพร่อง สามารถดูรายละเอียดได้ใน [[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส]]
<div class="toclimit-2">__TOC__</div>
== การจำแนกประเภทคำกริยาไม่ปรกติ ==
คำกริยาในกลุ่มที่สามสามารถจำแนกออกเป็นกลุ่มย่อยได้ดังต่อไปนี้:<ref>การจำแนกประเภทนี้อิงตามแนวทางอย่างกว้างของ Grevisse 2008 §831</ref>
* {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}}
* [[#คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -er|คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -er]]: {{m|fr|aller}}, {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}
* [[#คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -ir|คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -ir]]:
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ir ซึ่งการผันรูปดูเหมือนจะผสมผสานระหว่างการผันรูปกลุ่มที่หนึ่งและกลุ่มที่สอง คำกริยาเกือบทั้งหมดที่ลงท้ายด้วย -llir, -vrir และ -frir ล้วนจัดอยู่ในกลุ่มนี้
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ir ซึ่งการผันรูปในปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของ[[มาลาบอกเล่า]]ลงท้ายด้วยเสียงพยัญชนะ แต่นอกเหนือจากนั้นจะผันรูปเหมือนกับประเภทก่อนหน้า คำกริยาเหล่านี้ส่วนใหญ่ลงท้ายด้วย -tir
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ir ที่มีรากศัพท์แปรผัน ส่วนใหญ่เป็นคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -enir (ได้แก่ {{m|fr|tenir}}, {{m|fr|venir}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้)
* [[#คำกริยาลงท้ายด้วย -oir|คำกริยาลงท้ายด้วย -oir]]
* [[#คำกริยาลงท้ายด้วยพยัญชนะ+re|คำกริยาลงท้ายด้วยพยัญชนะ+re]]
** คำกริยาลงท้ายด้วย -dre, -pre, -ttre และ -cre
** คำกริยาลงท้ายด้วย -dre และ -tre ซึ่งรากศัพท์มีความแปรผัน ไม่ว่าจะเกิดจากการแทนที่สระของรากศัพท์ หรือการแทนที่เสียง {{IPAchar|/d t/}}
** คำกริยาลงท้ายด้วย -vre
** คำกริยาลงท้ายด้วย -aître และ -oître
* [[#คำกริยาลงท้ายด้วยสระ+re|คำกริยาลงท้ายด้วยสระ+re]]
** คำกริยาลงท้ายด้วย -uire
** คำกริยาลงท้ายด้วย -oire
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ure
** คำกริยาลงท้ายด้วย -aire
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ore
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ire
== คำกริยาช่วย: être และ avoir ==
คำกริยาช่วย {{m|fr|être}} และ {{m|fr|avoir}} ต่างเป็นคำกริยาที่ไม่ปรกติอย่างยิ่ง เนื่องจากสระตัวแรกเป็นเสียง {{IPAchar|/ɛ/}} คำกริยา {{m|fr||être}} จึงแสดงการสับเปลี่ยนสระบางประการเช่นเดียวกับที่พบในคำกริยากลุ่มที่หนึ่ง คำนี้เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ ลงท้ายด้วย ''-mes'' แทนที่จะเป็น ''-ons'' นอกเหนือจากในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และเป็นหนึ่งในคำกริยาเพียงสามคำที่มีรูปบุรุษที่สอง พหูพจน์ ลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' (ร่วมกับ {{m|fr|dire}} และ {{m|fr|faire}}) นอกจากนี้ คำกริยาช่วยทั้งสองยังเป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่มีรูปบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' แทนที่จะเป็น ''-ions'', ''-iez'' (เปรียบเทียบระหว่าง {{m|fr|soyons}} กับ {{m|fr|croyions}}) ซึ่งมักนำไปสู่ข้อผิดพลาดในการสะกดคำทั้งสองทิศทาง คำกริยาทั้งสองคำนี้ใช้รูปมาลาสมมุติเป็นรูป[[มาลาสั่ง]] (เปรียบเทียบกับภาษาโรแมนซ์ส่วนใหญ่ที่ชดเชยรูปที่ขาดหายไปของมาลาสั่งด้วยรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ)
การออกเสียงที่ไม่ปรกติของคำกริยาเหล่านี้ ได้แก่ {{m|fr||il est}} (ออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ɛt/}} หรือ {{IPAchar|/ɛst/}}) และ ''eu-'' ซึ่งออกเสียงเป็น {{IPAchar|/y/}} ในการผันรูปทั้งหมดของ {{m|fr||avoir}} พึงสังเกตรูปต้นแบบ {{m|fr|ai}} ด้วยว่าออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ɛ/}}
=== Être ===
{{m|fr||Être}} มีรากศัพท์ที่แตกต่างกันสี่ชุด ได้แก่: ''(e)s-'', ''fu-'' (ทั้งสองมาจากภาษาละติน {{m|la|sum||เป็น, อยู่, คือ}} รูปสมบูรณ์ {{m|la|fuī}} คำกริยานี้ยังเป็นรูปแทนรากศัพท์ต่างรูป (suppletive)), ''ét-'' (จาก {{m|la|stō||ยืน}}) และ ''soy-'' (จากการหลอมรวมรูปมาลาสมมุติของ {{m|la|sum}} เข้ากับ {{m|la|sedeō||นั่ง}} ซึ่งเป็นที่มาของ {{m|fr||asseoir}} ด้วยเช่นกัน) ดูเพิ่มเติมในบทความวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเรื่อง {{w|Romance copula}}
; Être
* [[รูปกริยาขยาย]]: été, étant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: suis, es, est, sommes, êtes, sont
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ét'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: fus, fus, fut, fûmes, fûtes, furent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''ser'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: sois, sois, soit, soyons, soyez, soient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: fusse, fusses, fût, fussions, fussiez, fussent
* [[มาลาสั่ง]]: sois, soyons, soyez
=== Avoir ===
; Avoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: eu, ayant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ai, as, a, avons, avez, ont
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''av'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: eus, eus, eut, eûmes, eûtes, eurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''aur'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: aie, aies, ait, ayons, ayez, aient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: eusse, eusses, eût, eussions, eussiez, eussent
* [[มาลาสั่ง]]: aie, ayons, ayez
== คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -er ==
มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er เพียงสามคำเท่านั้นที่จัดเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม ได้แก่ {{m|fr|aller}}, {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}
=== Aller ===
การผันรูปของ {{m|fr|aller}} เกี่ยวข้องกับรากศัพท์ที่แตกต่างกันไม่น้อยกว่าสี่ชุดซึ่งมีต้นกำเนิดแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง ได้แก่: ''all-/aill-'' (จากภาษาละตินยุคปลาย {{m|la|alar}}), ''v-'' (จาก {{m|la|vadere}}) และ ''ir-'' (จาก {{m|la|ire}}) นอกเหนือจากนี้ ส่วนลงท้ายส่วนใหญ่จะเป็นไปตามคำกริยากลุ่มที่หนึ่ง:
; Aller
* [[รูปกริยาขยาย]]: ''all-'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vais, vas, va, allons, allez, vont
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''all'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''all'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''ir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: aille, ailles, aille, allions, alliez, aillent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''all'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาสั่ง]]: va, allons, allez
ในอดีต บุรุษที่หนึ่ง ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า เคยเป็น {{m|fr|vas}} (ซึ่งเป็นที่มาของรูปมาลาสั่ง) ทว่าในปัจจุบันจำกัดอยู่เฉพาะในภาษาถิ่นหรือวรรณกรรมโบราณ แต่ยังคงนำมาใช้เมื่อเติม {{m|fr|y}} เข้าไปข้างหลังรูปมาลาสั่ง (''vas-y'') แทนที่จะเป็นรูป ''*va-y'' ทั้งนี้ {{m|fr||Aller}} ใช้ {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาช่วยเสมอ
=== Envoyer และ renvoyer ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ {{m|fr|renvoyer}} มีการผันรูปส่วนใหญ่[[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส#Verbs in -yer|เหมือนกับคำกริยาลงท้ายด้วย -yer อื่น ๆ]] ยกเว้นในรูปอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไข หากคำเหล่านี้เป็นคำกริยาปรกติ (ดังเช่นที่เคยเป็นในภาษาฝรั่งเศสเก่า) ก็จะดูเหมือนเป็นการผันรูปที่ไม่ถูกต้องของคำว่า {{m|fr|voir}} การเทียบเคียงนี้ส่งผลให้กาลดังกล่าวมีรูปเหมือนกันกับกาลของคำกริยานั้น:
; Envoyer
* [[รูปกริยาขยาย]]: envoyé, envoyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: envoie, envoies, envoie, envoyons, envoyez, envoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''envoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''envoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''enverr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: envoie, envoies, envoie, envoyions, envoyiez, envoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''envoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาสั่ง]]: ''envoie'', ''envoyons'', ''envoyez''
== คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -ir ==
=== คำกริยาที่รวมส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่งและกลุ่มที่สองเข้าด้วยกัน ===
ความไม่ปรกติในปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]เกิดจากแนวโน้มที่จะตัดเสียง /i/ ออกจากลำดับเสียง /ji/ และการเพิ่มเสียงสระชวา /ə/ ในอดีตเมื่อเกิดกลุ่มพยัญชนะที่ไม่ได้รับอนุญาตตามหลักสัทศาสตร์
==== Cueillir และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง ====
คำกริยา {{m|fr|cueillir}}, {{m|fr|accueillir}} และ {{m|fr|recueillir}} ผันรูปราวกับว่าเป็นคำกริยากลุ่มที่หนึ่ง ยกเว้นในอดีตกาลประวัติศาสตร์, [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ซึ่งใช้ส่วนลงท้ายของคำกริยากลุ่มที่สอง:
; Cueillir
* [[รูปกริยาขยาย]]: cueilli, cueillant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''cueiller'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
==== Assaillir และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง ====
คำกริยาเหล่านี้ ({{m|fr|assaillir}}, {{m|fr|tressaillir}}, {{m|fr|saillir}}, {{m|fr|défaillir}}) ผันรูปเหมือนกับคำกริยาข้างต้น แต่การผันรูปตามปรกติในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]จะเป็นไปตามคำกริยากลุ่มที่สอง ทั้งนี้ยังมีความลังเลในการใช้งานอยู่มากและมักจะผันรูปเหมือน {{m|fr|cueillir}} แทน สาเหตุเป็นเพราะเสียงท้าย {{IPAchar|/i/}} ของพยางค์ {{IPAchar|/ji/}} มีแนวโน้มที่จะกร่อนเสียงกลายเป็น[[สระชวา]]ในการออกเสียง หรือถูกตัดทิ้งไปโดยสิ้นเชิงในอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไข ส่งผลให้รูปเหล่านั้นออกเสียงพ้องกับรูปของคำกริยาประเภท {{m|fr|cueillir}} (ซึ่งมีรากศัพท์อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไขตามกลุ่มที่หนึ่ง)
; Assaillir
* [[รูปกริยาขยาย]]: assailli, assaillant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''assaillir''/''assailler'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* ตามทัศนะของนักไวยากรณ์สายอนุรักษนิยม {{m|fr||saillir}} จะผันรูปเหมือนคำกริยากลุ่มที่สองในบางความหมาย อย่างไรก็ตาม ความหมายเหล่านี้อาจแยกแยะได้ยาก และยังคงมีความลังเลในการใช้งานทั้งสองทิศทาง
* {{m|fr||Défaillir}} มีการผันรูปทางเลือกแบบโบราณ (ซึ่งเหมือนกับรูปโบราณของ {{m|fr|faillir}} อย่างไม่น่าแปลกใจ โดยปัจจุบันคำหลังนี้ผันรูปเป็นคำกริยากลุ่มที่สอง) ซึ่งอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขจะใช้รากศัพท์ ''défaudr''- และรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลคือ {{m|fr||je [[défaus]]}}, {{m|fr||tu défaus}}, {{m|fr||il [[défaut]]}}
==== Offrir, ouvrir, souffrir และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง ====
คำกริยา {{m|fr|offrir}}, {{m|fr|souffrir}}, {{m|fr|ouvrir}} และคำอนุพันธ์ของคำหลังนี้ ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|assaillir}} ยกเว้นรูปอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขที่ลงท้ายด้วย ''-er'' ซึ่งพบได้น้อยกว่ามาก และมี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลลงท้ายด้วย ''-ert''
; Souffrir
* [[รูปกริยาขยาย]]: souffert, souffrant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''souffrir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
=== คำกริยาที่มีรูปเอกพจน์ของมาลาบอกเล่าสั้นกว่ารูปพหูพจน์ ===
คำกริยาเหล่านี้แสดงถึงแบบแผนดั้งเดิมที่สืบทอดมาจากคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-īre'' ในขณะที่คำกริยาที่มีอาคมสอดแทรก ''-iss-'' พัฒนามาจากคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēscere'' แต่เดิมทั้งสองแบบแผนเคยปรากฏควบคู่กัน (เช่นใน[[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาอิตาลี|ภาษาอิตาลี]]) แต่เมื่อเวลาผ่านไป คำกริยาส่วนใหญ่ได้เปลี่ยนไปใช้แบบแผน ''-iss-'' ส่งผลให้แบบแผนดังกล่าวได้รับการยอมรับว่าเป็นแบบ "ปรกติ" และแบบแผนรูปสั้นกลายเป็นแบบ "ไม่ปรกติ"
==== Mentir ====
ชุดคำกริยา ({{m|fr|mentir}}, {{m|fr|dormir}}, {{m|fr|servir}}, {{m|fr|partir}}, {{m|fr|sortir}}, {{m|fr|sentir}}) สูญเสียพยางค์สุดท้ายทั้งหมดในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]] อันเนื่องมาจากการสูญเสียงสระที่ไม่เน้นในอดีตตามด้วยการกลมกลืนเสียงพยัญชนะ เปรียบเทียบกับคำกริยาภาษาฝรั่งเศสเก่า {{m|fro|mentir}} — ''ment'', ''menz'', ''ment''; {{m|fro|dormir}} — ''dorm'', ''dors'', ''dort''; และ {{m|fro|servir}} — ''serf'', ''sers'', ''sert'' ในขณะที่คำกริยาปรกติของภาษาฝรั่งเศสเก่า {{m|fro|fenir}} — ''fenis'', ''fenis'', ''fenist'' (ยังคงรักษาอาคมสอดแทรก ''-iss-'' ไว้ ซึ่งต่อมา ''-ist'' ได้สูญเสียง ''-s-'' ไป)
; Mentir
* [[รูปกริยาขยาย]]: menti, mentant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: mens, mens, ment, mentons, mentez, mentent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''mentir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: mens, mentons, mentez
* คำกริยา {{m|fr|assortir}} มาจาก {{m|fr|sorte}} และเป็นคำกริยากลุ่มที่สอง
* มีคำกริยา {{m|fr|ressortir}} อยู่สองคำ คำแรกหมายถึง "ออกไปอีกครั้ง" หรือ "โดดเด่น" ซึ่งผันรูปตาม {{m|fr|sortir}} ส่วนอีกคำหนึ่งหมายถึง "อยู่ในขอบเขต อำนาจศาล หรือดุลยพินิจ" และเป็นคำกริยากลุ่มที่สอง คำทั้งสองนี้มักเกิดความสับสนบ่อยครั้ง
* มีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนการผันรูปของ {{m|fr|départir}} ไปสู่การผันรูปตามกลุ่มที่สองแทนที่จะเป็นกลุ่มที่สาม
==== Chauvir ====
{{m|fr|chauvir|Chauvir}} ผันรูปคล้ายกับ {{m|fr|mentir}} แต่ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าจะไม่สูญเสียตัวอักษรสุดท้ายของรากศัพท์ และยังคงรักษากระบวนแบบของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติเอาไว้ การผันรูปนี้ถือว่าล้าสมัยแล้วในการใช้งาน และคำกริยานี้มีรูปการผันทางเลือกที่ใช้อาคมสอดแทรก ''-iss-'' ซึ่งเหมือนกับการผันรูปปรกติของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ทุกประการ โดยพบได้บ่อยกว่าในยุคปัจจุบันแม้จะถือว่าไม่ถูกต้องก็ตาม
; Chauvir
* [[รูปกริยาขยาย]]: chauvi, chauvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: chauvis, chauvis, chauvit, chauvons, chauvez, chauvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''chauvir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: chauvis, chauvons, chauvez
==== Bouillir ====
{{m|fr|bouillir|Bouillir}} มีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr||mentir}} เป็นอย่างมาก แต่สูญเสียตัวอักษรมากกว่าอันเนื่องมาจากการสะกดคำ (เสียงพยัญชนะที่สูญหายไปคือ {{IPAchar|/j/}} ซึ่งสะกดด้วย ''-ill-'') รูปอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขมักปรากฏเป็นรูป ''-er-'' แต่พบน้อยกว่ากรณีของ {{m|fr|assaillir}} และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ คำกริยานี้ยังมักผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|bouer}} และรูปเอกพจน์ในปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติเคยผันรูปเป็น ''boue, boues, boue'' แทนที่จะเป็น {{m|fr|bouille}}
; Bouillir
* [[รูปกริยาขยาย]]: bouilli, bouillant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bous, bous, bout, bouillons, bouillez, bouillent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''bouillir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: bous, bouillons, bouillez
==== Vêtir และ courir ====
คำกริยาเหล่านี้มี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลลงท้ายด้วย ''-u'' โดยคำว่า {{m|fr|vêtir|Vêtir}} (ต่างจาก {{m|fr|mentir}}) ยังคงตัว -t ไว้ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า เช่นเดียวกับในยุคก่อน ๆ การใช้ในวรรณกรรมมักผันรูปคำนี้ตามแบบคำกริยากลุ่มที่สอง ความลังเลในการใช้งานนี้ย้อนกลับไปได้ถึงยุคแรกเริ่มของภาษาฝรั่งเศส แม้ว่าการผันรูปที่ระบุไว้ที่นี้จะเป็นรูปเด่นในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม ในการใช้งานทั่วไป ตัวคำกริยานี้และคำอนุพันธ์ได้ถูกแทนที่อย่างสมบูรณ์ด้วย {{m|fr|habiller}} แล้ว
การผันรูปของ {{m|fr|courir}} เป็นการผสมผสานระหว่าง {{m|fr|rendre}} และ {{m|fr|mourir}} ซึ่งไม่น่าแปลกใจเนื่องจากรูปกริยากลางดั้งเดิมของคำนี้คือ {{m|fr|courre}} (ซึ่งยังคงใช้เป็นรากศัพท์ของอนาคตกาล) และต่อมาได้รับการปรับเปลี่ยนเพื่อให้มีความคล้ายคลึงกับคำกริยาหลังมากขึ้น คำว่า {{m|fr||Courre}} ในฐานะอาการนามยังคงเป็นส่วนหนึ่งของคลังคำศัพท์ในการล่าสัตว์ด้วยสุนัข: {{m|fr|chasse à courre}}
; Vêtir
* [[รูปกริยาขยาย]]: vêtu, vêtant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vêts, vêts, vêt, vêtons, vêtez, vêtent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''vêtir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: vêts, vêtons, vêtez
; Courir
* [[รูปกริยาขยาย]]: couru, courant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: cours, cours, court, courons, courez, courent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cour'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: courus, courus, courut, courûmes, courûtes, coururent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''courr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''cour'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: courusse, courusses, courût, courussions, courussiez, courussent
* [[มาลาสั่ง]]: cours, courons, courez
=== คำกริยาที่มีรากศัพท์แปรผัน ===
คำกริยาเหล่านี้แสดงความแปรผันของรากศัพท์ในตำแหน่งเดียวกันกับคำกริยาอย่าง {{m|fr|lever}} (อนาคตกาล, [[มาลาเงื่อนไข]], ปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]และมาลาสมมุติ) โดยมีอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติเพิ่มเข้ามาด้วย (ยกเว้น {{m|fr|mourir}})
==== คำประสมของ {{m|fr||quérir}} ====
ตัวคำกริยา {{m|fr|quérir}} เองนั้นเลิกใช้ไปแล้ว โดยถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|quêter}} และ {{m|fr|chercher}} แต่คำประสมของคำนี้ ({{m|fr|acquérir}}, {{m|fr|conquérir}}, {{m|fr|enquérir}}, {{m|fr|requérir}}) ยังคงมีการใช้งานอยู่
; Acquérir
* [[รูปกริยาขยาย]]: acquis, acquérant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: acquiers, acquiers, acquiert, acquérons, acquérez, acquièrent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''acquér'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''acqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''acquerr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: acquière, acquières, acquière, acquérions, acquériez, acquièrent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''acqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: acquiers, acquérons, acquérez
==== Tenir และ venir ====
คำกริยาสองคำนี้ผันรูปในลักษณะเดียวกัน เช่นเดียวกับคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ คำกริยากลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่ส่วนลงท้ายแบบ "สมบูรณ์" (ของอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ) ใช้เสียงสระขึ้นจมูกแทนเสียงสระช่องปาก พึงสังเกตการปรากฏของ ''-ss-'' ที่ผิดปรกติหลังพยัญชนะในอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ และ ''-î-'' หน้าพยัญชนะสองตัว
; Venir
* [[รูปกริยาขยาย]]: venu, venant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: viens, viens, vient, venons, venez, viennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ven'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: vins, vins, vint, vînmes, vîntes, vinrent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''viendr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: vienne, viennes, vienne, venions, veniez, viennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: vinsse, vinsses, vînt, vinssions, vinssiez, vinssent
* [[มาลาสั่ง]]: viens, venons, venez
; Tenir
* [[รูปกริยาขยาย]]: tenu, tenant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: tiens, tiens, tient, tenons, tenez, tiennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ten'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: tins, tins, tint, tînmes, tîntes, tinrent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''tiendr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: tienne, tiennes, tienne, tenions, teniez, tiennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: tinsse, tinsses, tînt, tinssions, tinssiez, tinssent
* [[มาลาสั่ง]]: tiens, tenons, tenez
==== Mourir ====
การผันรูปของ {{m|fr|mourir}} คล้ายคลึงกับของ {{m|fr||courir}} แต่มีการแปรผันของเสียงสระและมี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่แตกต่างกันอย่างมาก
; Mourir
* [[รูปกริยาขยาย]]: mort, mourant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: meurs, meurs, meurt, mourons, mourez, meurent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''mour'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: mourus, mourus, mourut, mourûmes, mourûtes, moururent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''mourr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: meure, meures, meure, mourions, mouriez, meurent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: mourusse, mourusses, mourût, mourussions, mourussiez, mourussent
* [[มาลาสั่ง]]: meurs, mourons, mourez
==== Fuir ====
การผันรูปของ {{m|fr|fuir}} และ {{m|fr|enfuir}} มีความพิเศษตรงที่มีรากศัพท์ทางเลือกในอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า:
; Fuir
* [[รูปกริยาขยาย]]: fui, fuyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fuis, fuis, fuit, fuyons, fuyez, fuient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''fuy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''fu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''fuir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: fuie, fuies, fuie, fuyions, fuyiez, fuient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''fu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: fuis, fuyons, fuyez
{{m|fr|bruire|Bruire}} เคยผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||fuir}} มาก่อน (อันเป็นที่มาของคำคุณศัพท์ {{m|fr|bruyant}}) โดยมี[[รูปกริยากลาง]]เป็น {{m|fr|bruir}} ({{IPAchar|/bʁɥiʁ/}}, ปัจจุบันออกเสียง {{IPAchar|/bʁy.iʁ/}}) แต่การผันรูปนี้ส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วยการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองไปแล้ว
ggsbpvpj2haxmaut14i8ed8s7ibwggt
5776137
5776136
2026-10-30T05:03:59Z
Octahedron80
267
5776137
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}}
มีคำกริยาไม่ปรกติประมาณ 350 คำที่ไม่ได้ผันรูปตาม[[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส|การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งหรือกลุ่มที่สอง]] เพื่อความสะดวกในการจัดหมวดหมู่ ตามประเพณีนิยมจึงมัก "เหมารวม" คำกริยาที่มีความแปรผันสูงเหล่านี้ไว้ในกลุ่มที่สาม รูปแบบการผันรูปที่มีอยู่ทั้งหมดซึ่งไม่บกพร่องได้รับการแจกแจงและอธิบายไว้ในหน้านี้ โดยบางคำในจำนวนนี้เคยเป็นคำกริยาบกพร่อง, คำกริยาไม่มีประธานจำเพาะ หรือคำกริยาที่พบน้อย
สำหรับคำกริยาบกพร่อง สามารถดูรายละเอียดได้ใน [[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส]]
<div class="toclimit-2">__TOC__</div>
== การจำแนกประเภทคำกริยาไม่ปรกติ ==
คำกริยาในกลุ่มที่สามสามารถจำแนกออกเป็นกลุ่มย่อยได้ดังต่อไปนี้:<ref>การจำแนกประเภทนี้อิงตามแนวทางอย่างกว้างของ Grevisse 2008 §831</ref>
* {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}}
* [[#คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -er|คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -er]]: {{m|fr|aller}}, {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}
* [[#คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -ir|คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -ir]]:
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ir ซึ่งการผันรูปดูเหมือนจะผสมผสานระหว่างการผันรูปกลุ่มที่หนึ่งและกลุ่มที่สอง คำกริยาเกือบทั้งหมดที่ลงท้ายด้วย -llir, -vrir และ -frir ล้วนจัดอยู่ในกลุ่มนี้
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ir ซึ่งการผันรูปในปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของ[[มาลาบอกเล่า]]ลงท้ายด้วยเสียงพยัญชนะ แต่นอกเหนือจากนั้นจะผันรูปเหมือนกับประเภทก่อนหน้า คำกริยาเหล่านี้ส่วนใหญ่ลงท้ายด้วย -tir
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ir ที่มีรากศัพท์แปรผัน ส่วนใหญ่เป็นคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -enir (ได้แก่ {{m|fr|tenir}}, {{m|fr|venir}} และคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้)
* [[#คำกริยาลงท้ายด้วย -oir|คำกริยาลงท้ายด้วย -oir]]
* [[#คำกริยาลงท้ายด้วยพยัญชนะ+re|คำกริยาลงท้ายด้วยพยัญชนะ+re]]
** คำกริยาลงท้ายด้วย -dre, -pre, -ttre และ -cre
** คำกริยาลงท้ายด้วย -dre และ -tre ซึ่งรากศัพท์มีความแปรผัน ไม่ว่าจะเกิดจากการแทนที่สระของรากศัพท์ หรือการแทนที่เสียง {{IPAchar|/d t/}}
** คำกริยาลงท้ายด้วย -vre
** คำกริยาลงท้ายด้วย -aître และ -oître
* [[#คำกริยาลงท้ายด้วยสระ+re|คำกริยาลงท้ายด้วยสระ+re]]
** คำกริยาลงท้ายด้วย -uire
** คำกริยาลงท้ายด้วย -oire
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ure
** คำกริยาลงท้ายด้วย -aire
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ore
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ire
== คำกริยาช่วย: être และ avoir ==
คำกริยาช่วย {{m|fr|être}} และ {{m|fr|avoir}} ต่างเป็นคำกริยาที่ไม่ปรกติอย่างยิ่ง เนื่องจากสระตัวแรกเป็นเสียง {{IPAchar|/ɛ/}} คำกริยา {{m|fr||être}} จึงแสดงการสับเปลี่ยนสระบางประการเช่นเดียวกับที่พบในคำกริยากลุ่มที่หนึ่ง คำนี้เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ ลงท้ายด้วย ''-mes'' แทนที่จะเป็น ''-ons'' นอกเหนือจากในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และเป็นหนึ่งในคำกริยาเพียงสามคำที่มีรูปบุรุษที่สอง พหูพจน์ ลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' (ร่วมกับ {{m|fr|dire}} และ {{m|fr|faire}}) นอกจากนี้ คำกริยาช่วยทั้งสองยังเป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่มีรูปบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' แทนที่จะเป็น ''-ions'', ''-iez'' (เปรียบเทียบระหว่าง {{m|fr|soyons}} กับ {{m|fr|croyions}}) ซึ่งมักนำไปสู่ข้อผิดพลาดในการสะกดคำทั้งสองทิศทาง คำกริยาทั้งสองคำนี้ใช้รูปมาลาสมมุติเป็นรูป[[มาลาสั่ง]] (เปรียบเทียบกับภาษาโรแมนซ์ส่วนใหญ่ที่ชดเชยรูปที่ขาดหายไปของมาลาสั่งด้วยรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ)
การออกเสียงที่ไม่ปรกติของคำกริยาเหล่านี้ ได้แก่ {{m|fr||il est}} (ออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ɛt/}} หรือ {{IPAchar|/ɛst/}}) และ ''eu-'' ซึ่งออกเสียงเป็น {{IPAchar|/y/}} ในการผันรูปทั้งหมดของ {{m|fr||avoir}} พึงสังเกตรูปต้นแบบ {{m|fr|ai}} ด้วยว่าออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ɛ/}}
=== Être ===
{{m|fr||Être}} มีรากศัพท์ที่แตกต่างกันสี่ชุด ได้แก่: ''(e)s-'', ''fu-'' (ทั้งสองมาจากภาษาละติน {{m|la|sum||เป็น, อยู่, คือ}} รูปสมบูรณ์ {{m|la|fuī}} คำกริยานี้ยังเป็นรูปแทนรากศัพท์ต่างรูป (suppletive)), ''ét-'' (จาก {{m|la|stō||ยืน}}) และ ''soy-'' (จากการหลอมรวมรูปมาลาสมมุติของ {{m|la|sum}} เข้ากับ {{m|la|sedeō||นั่ง}} ซึ่งเป็นที่มาของ {{m|fr||asseoir}} ด้วยเช่นกัน) ดูเพิ่มเติมในบทความวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเรื่อง {{w|Romance copula}}
; Être
* [[รูปกริยาขยาย]]: été, étant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: suis, es, est, sommes, êtes, sont
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ét'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: fus, fus, fut, fûmes, fûtes, furent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''ser'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: sois, sois, soit, soyons, soyez, soient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: fusse, fusses, fût, fussions, fussiez, fussent
* [[มาลาสั่ง]]: sois, soyons, soyez
=== Avoir ===
; Avoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: eu, ayant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ai, as, a, avons, avez, ont
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''av'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: eus, eus, eut, eûmes, eûtes, eurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''aur'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: aie, aies, ait, ayons, ayez, aient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: eusse, eusses, eût, eussions, eussiez, eussent
* [[มาลาสั่ง]]: aie, ayons, ayez
== คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -er ==
มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er เพียงสามคำเท่านั้นที่จัดเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม ได้แก่ {{m|fr|aller}}, {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}
=== Aller ===
การผันรูปของ {{m|fr|aller}} เกี่ยวข้องกับรากศัพท์ที่แตกต่างกันไม่น้อยกว่าสี่ชุดซึ่งมีต้นกำเนิดแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง ได้แก่: ''all-/aill-'' (จากภาษาละตินยุคปลาย {{m|la|alar}}), ''v-'' (จาก {{m|la|vadere}}) และ ''ir-'' (จาก {{m|la|ire}}) นอกเหนือจากนี้ ส่วนลงท้ายส่วนใหญ่จะเป็นไปตามคำกริยากลุ่มที่หนึ่ง:
; Aller
* [[รูปกริยาขยาย]]: ''all-'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vais, vas, va, allons, allez, vont
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''all'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''all'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''ir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: aille, ailles, aille, allions, alliez, aillent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''all'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาสั่ง]]: va, allons, allez
ในอดีต บุรุษที่หนึ่ง ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า เคยเป็น {{m|fr|vas}} (ซึ่งเป็นที่มาของรูปมาลาสั่ง) ทว่าในปัจจุบันจำกัดอยู่เฉพาะในภาษาถิ่นหรือวรรณกรรมโบราณ แต่ยังคงนำมาใช้เมื่อเติม {{m|fr|y}} เข้าไปข้างหลังรูปมาลาสั่ง (''vas-y'') แทนที่จะเป็นรูป ''*va-y'' ทั้งนี้ {{m|fr||Aller}} ใช้ {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาช่วยเสมอ
=== Envoyer และ renvoyer ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} และคำอนุพันธ์ {{m|fr|renvoyer}} มีการผันรูปส่วนใหญ่[[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส#Verbs in -yer|เหมือนกับคำกริยาลงท้ายด้วย -yer อื่น ๆ]] ยกเว้นในรูปอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไข หากคำเหล่านี้เป็นคำกริยาปรกติ (ดังเช่นที่เคยเป็นในภาษาฝรั่งเศสเก่า) ก็จะดูเหมือนเป็นการผันรูปที่ไม่ถูกต้องของคำว่า {{m|fr|voir}} การเทียบเคียงนี้ส่งผลให้กาลดังกล่าวมีรูปเหมือนกันกับกาลของคำกริยานั้น:
; Envoyer
* [[รูปกริยาขยาย]]: envoyé, envoyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: envoie, envoies, envoie, envoyons, envoyez, envoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''envoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''envoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''enverr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: envoie, envoies, envoie, envoyions, envoyiez, envoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''envoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาสั่ง]]: ''envoie'', ''envoyons'', ''envoyez''
== คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -ir ==
=== คำกริยาที่รวมส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่งและกลุ่มที่สองเข้าด้วยกัน ===
ความไม่ปรกติในปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]เกิดจากแนวโน้มที่จะตัดเสียง /i/ ออกจากลำดับเสียง /ji/ และการเพิ่มเสียงสระชวา /ə/ ในอดีตเมื่อเกิดกลุ่มพยัญชนะที่ไม่ได้รับอนุญาตตามหลักสัทศาสตร์
==== Cueillir และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง ====
คำกริยา {{m|fr|cueillir}}, {{m|fr|accueillir}} และ {{m|fr|recueillir}} ผันรูปราวกับว่าเป็นคำกริยากลุ่มที่หนึ่ง ยกเว้นในอดีตกาลประวัติศาสตร์, [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ซึ่งใช้ส่วนลงท้ายของคำกริยากลุ่มที่สอง:
; Cueillir
* [[รูปกริยาขยาย]]: cueilli, cueillant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''cueiller'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
==== Assaillir และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง ====
คำกริยาเหล่านี้ ({{m|fr|assaillir}}, {{m|fr|tressaillir}}, {{m|fr|saillir}}, {{m|fr|défaillir}}) ผันรูปเหมือนกับคำกริยาข้างต้น แต่การผันรูปตามปรกติในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]จะเป็นไปตามคำกริยากลุ่มที่สอง ทั้งนี้ยังมีความลังเลในการใช้งานอยู่มากและมักจะผันรูปเหมือน {{m|fr|cueillir}} แทน สาเหตุเป็นเพราะเสียงท้าย {{IPAchar|/i/}} ของพยางค์ {{IPAchar|/ji/}} มีแนวโน้มที่จะกร่อนเสียงกลายเป็น[[สระชวา]]ในการออกเสียง หรือถูกตัดทิ้งไปโดยสิ้นเชิงในอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไข ส่งผลให้รูปเหล่านั้นออกเสียงพ้องกับรูปของคำกริยาประเภท {{m|fr|cueillir}} (ซึ่งมีรากศัพท์อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไขตามกลุ่มที่หนึ่ง)
; Assaillir
* [[รูปกริยาขยาย]]: assailli, assaillant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''assaillir''/''assailler'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* ตามทัศนะของนักไวยากรณ์สายอนุรักษนิยม {{m|fr||saillir}} จะผันรูปเหมือนคำกริยากลุ่มที่สองในบางความหมาย อย่างไรก็ตาม ความหมายเหล่านี้อาจแยกแยะได้ยาก และยังคงมีความลังเลในการใช้งานทั้งสองทิศทาง
* {{m|fr||Défaillir}} มีการผันรูปทางเลือกแบบโบราณ (ซึ่งเหมือนกับรูปโบราณของ {{m|fr|faillir}} อย่างไม่น่าแปลกใจ โดยปัจจุบันคำหลังนี้ผันรูปเป็นคำกริยากลุ่มที่สอง) ซึ่งอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขจะใช้รากศัพท์ ''défaudr''- และรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลคือ {{m|fr||je [[défaus]]}}, {{m|fr||tu défaus}}, {{m|fr||il [[défaut]]}}
==== Offrir, ouvrir, souffrir และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง ====
คำกริยา {{m|fr|offrir}}, {{m|fr|souffrir}}, {{m|fr|ouvrir}} และคำอนุพันธ์ของคำหลังนี้ ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|assaillir}} ยกเว้นรูปอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขที่ลงท้ายด้วย ''-er'' ซึ่งพบได้น้อยกว่ามาก และมี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลลงท้ายด้วย ''-ert''
; Souffrir
* [[รูปกริยาขยาย]]: souffert, souffrant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''souffrir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
=== คำกริยาที่มีรูปเอกพจน์ของมาลาบอกเล่าสั้นกว่ารูปพหูพจน์ ===
คำกริยาเหล่านี้แสดงถึงแบบแผนดั้งเดิมที่สืบทอดมาจากคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-īre'' ในขณะที่คำกริยาที่มีอาคมสอดแทรก ''-iss-'' พัฒนามาจากคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēscere'' แต่เดิมทั้งสองแบบแผนเคยปรากฏควบคู่กัน (เช่นใน[[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาอิตาลี|ภาษาอิตาลี]]) แต่เมื่อเวลาผ่านไป คำกริยาส่วนใหญ่ได้เปลี่ยนไปใช้แบบแผน ''-iss-'' ส่งผลให้แบบแผนดังกล่าวได้รับการยอมรับว่าเป็นแบบ "ปรกติ" และแบบแผนรูปสั้นกลายเป็นแบบ "ไม่ปรกติ"
==== Mentir ====
ชุดคำกริยา ({{m|fr|mentir}}, {{m|fr|dormir}}, {{m|fr|servir}}, {{m|fr|partir}}, {{m|fr|sortir}}, {{m|fr|sentir}}) สูญเสียพยางค์สุดท้ายทั้งหมดในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]] อันเนื่องมาจากการสูญเสียงสระที่ไม่เน้นในอดีตตามด้วยการกลมกลืนเสียงพยัญชนะ เปรียบเทียบกับคำกริยาภาษาฝรั่งเศสเก่า {{m|fro|mentir}} — ''ment'', ''menz'', ''ment''; {{m|fro|dormir}} — ''dorm'', ''dors'', ''dort''; และ {{m|fro|servir}} — ''serf'', ''sers'', ''sert'' ในขณะที่คำกริยาปรกติของภาษาฝรั่งเศสเก่า {{m|fro|fenir}} — ''fenis'', ''fenis'', ''fenist'' (ยังคงรักษาอาคมสอดแทรก ''-iss-'' ไว้ ซึ่งต่อมา ''-ist'' ได้สูญเสียง ''-s-'' ไป)
; Mentir
* [[รูปกริยาขยาย]]: menti, mentant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: mens, mens, ment, mentons, mentez, mentent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''mentir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: mens, mentons, mentez
* คำกริยา {{m|fr|assortir}} มาจาก {{m|fr|sorte}} และเป็นคำกริยากลุ่มที่สอง
* มีคำกริยา {{m|fr|ressortir}} อยู่สองคำ คำแรกหมายถึง "ออกไปอีกครั้ง" หรือ "โดดเด่น" ซึ่งผันรูปตาม {{m|fr|sortir}} ส่วนอีกคำหนึ่งหมายถึง "อยู่ในขอบเขต อำนาจศาล หรือดุลยพินิจ" และเป็นคำกริยากลุ่มที่สอง คำทั้งสองนี้มักเกิดความสับสนบ่อยครั้ง
* มีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนการผันรูปของ {{m|fr|départir}} ไปสู่การผันรูปตามกลุ่มที่สองแทนที่จะเป็นกลุ่มที่สาม
==== Chauvir ====
{{m|fr|chauvir|Chauvir}} ผันรูปคล้ายกับ {{m|fr|mentir}} แต่ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าจะไม่สูญเสียตัวอักษรสุดท้ายของรากศัพท์ และยังคงรักษากระบวนแบบของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติเอาไว้ การผันรูปนี้ถือว่าล้าสมัยแล้วในการใช้งาน และคำกริยานี้มีรูปการผันทางเลือกที่ใช้อาคมสอดแทรก ''-iss-'' ซึ่งเหมือนกับการผันรูปปรกติของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ทุกประการ โดยพบได้บ่อยกว่าในยุคปัจจุบันแม้จะถือว่าไม่ถูกต้องก็ตาม
; Chauvir
* [[รูปกริยาขยาย]]: chauvi, chauvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: chauvis, chauvis, chauvit, chauvons, chauvez, chauvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''chauvir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: chauvis, chauvons, chauvez
==== Bouillir ====
{{m|fr|bouillir|Bouillir}} มีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr||mentir}} เป็นอย่างมาก แต่สูญเสียตัวอักษรมากกว่าอันเนื่องมาจากการสะกดคำ (เสียงพยัญชนะที่สูญหายไปคือ {{IPAchar|/j/}} ซึ่งสะกดด้วย ''-ill-'') รูปอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขมักปรากฏเป็นรูป ''-er-'' แต่พบน้อยกว่ากรณีของ {{m|fr|assaillir}} และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ คำกริยานี้ยังมักผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|bouer}} และรูปเอกพจน์ในปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติเคยผันรูปเป็น ''boue, boues, boue'' แทนที่จะเป็น {{m|fr|bouille}}
; Bouillir
* [[รูปกริยาขยาย]]: bouilli, bouillant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bous, bous, bout, bouillons, bouillez, bouillent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''bouillir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: bous, bouillons, bouillez
==== Vêtir และ courir ====
คำกริยาเหล่านี้มี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลลงท้ายด้วย ''-u'' โดยคำว่า {{m|fr|vêtir|Vêtir}} (ต่างจาก {{m|fr|mentir}}) ยังคงตัว -t ไว้ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า เช่นเดียวกับในยุคก่อน ๆ การใช้ในวรรณกรรมมักผันรูปคำนี้ตามแบบคำกริยากลุ่มที่สอง ความลังเลในการใช้งานนี้ย้อนกลับไปได้ถึงยุคแรกเริ่มของภาษาฝรั่งเศส แม้ว่าการผันรูปที่ระบุไว้ที่นี้จะเป็นรูปเด่นในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม ในการใช้งานทั่วไป ตัวคำกริยานี้และคำอนุพันธ์ได้ถูกแทนที่อย่างสมบูรณ์ด้วย {{m|fr|habiller}} แล้ว
การผันรูปของ {{m|fr|courir}} เป็นการผสมผสานระหว่าง {{m|fr|rendre}} และ {{m|fr|mourir}} ซึ่งไม่น่าแปลกใจเนื่องจากรูปกริยากลางดั้งเดิมของคำนี้คือ {{m|fr|courre}} (ซึ่งยังคงใช้เป็นรากศัพท์ของอนาคตกาล) และต่อมาได้รับการปรับเปลี่ยนเพื่อให้มีความคล้ายคลึงกับคำกริยาหลังมากขึ้น คำว่า {{m|fr||Courre}} ในฐานะอาการนามยังคงเป็นส่วนหนึ่งของคลังคำศัพท์ในการล่าสัตว์ด้วยสุนัข: {{m|fr|chasse à courre}}
; Vêtir
* [[รูปกริยาขยาย]]: vêtu, vêtant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vêts, vêts, vêt, vêtons, vêtez, vêtent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''vêtir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: vêts, vêtons, vêtez
; Courir
* [[รูปกริยาขยาย]]: couru, courant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: cours, cours, court, courons, courez, courent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cour'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: courus, courus, courut, courûmes, courûtes, coururent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''courr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''cour'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: courusse, courusses, courût, courussions, courussiez, courussent
* [[มาลาสั่ง]]: cours, courons, courez
=== คำกริยาที่มีรากศัพท์แปรผัน ===
คำกริยาเหล่านี้แสดงความแปรผันของรากศัพท์ในตำแหน่งเดียวกันกับคำกริยาอย่าง {{m|fr|lever}} (อนาคตกาล, [[มาลาเงื่อนไข]], ปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]และมาลาสมมุติ) โดยมีอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติเพิ่มเข้ามาด้วย (ยกเว้น {{m|fr|mourir}})
==== คำประสมของ {{m|fr||quérir}} ====
ตัวคำกริยา {{m|fr|quérir}} เองนั้นเลิกใช้ไปแล้ว โดยถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|quêter}} และ {{m|fr|chercher}} แต่คำประสมของคำนี้ ({{m|fr|acquérir}}, {{m|fr|conquérir}}, {{m|fr|enquérir}}, {{m|fr|requérir}}) ยังคงมีการใช้งานอยู่
; Acquérir
* [[รูปกริยาขยาย]]: acquis, acquérant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: acquiers, acquiers, acquiert, acquérons, acquérez, acquièrent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''acquér'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''acqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''acquerr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: acquière, acquières, acquière, acquérions, acquériez, acquièrent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''acqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: acquiers, acquérons, acquérez
==== Tenir และ venir ====
คำกริยาสองคำนี้ผันรูปในลักษณะเดียวกัน เช่นเดียวกับคำอนุพันธ์ของคำเหล่านี้ คำกริยากลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่ส่วนลงท้ายแบบ "สมบูรณ์" (ของอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ) ใช้เสียงสระขึ้นจมูกแทนเสียงสระช่องปาก พึงสังเกตการปรากฏของ ''-ss-'' ที่ผิดปรกติหลังพยัญชนะในอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ และ ''-î-'' หน้าพยัญชนะสองตัว
; Venir
* [[รูปกริยาขยาย]]: venu, venant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: viens, viens, vient, venons, venez, viennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ven'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: vins, vins, vint, vînmes, vîntes, vinrent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''viendr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: vienne, viennes, vienne, venions, veniez, viennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: vinsse, vinsses, vînt, vinssions, vinssiez, vinssent
* [[มาลาสั่ง]]: viens, venons, venez
; Tenir
* [[รูปกริยาขยาย]]: tenu, tenant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: tiens, tiens, tient, tenons, tenez, tiennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ten'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: tins, tins, tint, tînmes, tîntes, tinrent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''tiendr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: tienne, tiennes, tienne, tenions, teniez, tiennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: tinsse, tinsses, tînt, tinssions, tinssiez, tinssent
* [[มาลาสั่ง]]: tiens, tenons, tenez
==== Mourir ====
การผันรูปของ {{m|fr|mourir}} คล้ายคลึงกับของ {{m|fr||courir}} แต่มีการแปรผันของเสียงสระและมี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่แตกต่างกันอย่างมาก
; Mourir
* [[รูปกริยาขยาย]]: mort, mourant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: meurs, meurs, meurt, mourons, mourez, meurent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''mour'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: mourus, mourus, mourut, mourûmes, mourûtes, moururent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''mourr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: meure, meures, meure, mourions, mouriez, meurent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: mourusse, mourusses, mourût, mourussions, mourussiez, mourussent
* [[มาลาสั่ง]]: meurs, mourons, mourez
==== Fuir ====
การผันรูปของ {{m|fr|fuir}} และ {{m|fr|enfuir}} มีความพิเศษตรงที่มีรากศัพท์ทางเลือกในอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า:
; Fuir
* [[รูปกริยาขยาย]]: fui, fuyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fuis, fuis, fuit, fuyons, fuyez, fuient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''fuy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''fu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''fuir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: fuie, fuies, fuie, fuyions, fuyiez, fuient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''fu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: fuis, fuyons, fuyez
{{m|fr|bruire|Bruire}} เคยผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||fuir}} มาก่อน (อันเป็นที่มาของคำคุณศัพท์ {{m|fr|bruyant}}) โดยมี[[รูปกริยากลาง]]เป็น {{m|fr|bruir}} ({{IPAchar|/bʁɥiʁ/}}, ปัจจุบันออกเสียง {{IPAchar|/bʁy.iʁ/}}) แต่การผันรูปนี้ส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วยการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองไปแล้ว
== คำกริยาลงท้ายด้วย -oir ==
คำกริยาเหล่านี้มีต้นกำเนิดมาจากการผันรูปกลุ่มที่สองของภาษาละติน ซึ่งมี[[รูปกริยากลาง]]ลงท้ายด้วย ''-ēre'' สระ ''-ē-'' ได้เปลี่ยนไปเป็น ''-oi-'' ตามปรกติเมื่อมีการเน้นเสียงในภาษาฝรั่งเศส
=== คำกริยาที่มีรูปเอกพจน์ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าเป็น "-eu-" ===
คำกริยาเหล่านี้มีรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]ที่ไม่ปรกติร่วมกัน และมีรูปเอกพจน์ของ[[มาลาบอกเล่า]]เป็นคำพยางค์เดียวที่ใช้เสียงสระ {{IPAchar|/œ/}}~{{IPAchar|/ø/}} โดยมีรูปการผันที่เหมือนกันในหลายกาล ''Vouloir'' และ ''pouvoir'' เป็นสองคำกริยาในบรรดาไม่กี่คำที่รูปบุรุษที่สอง เอกพจน์ ไม่ได้ลงท้ายด้วย -s เสมอไป (ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าจะลงท้ายด้วย -x)
==== Pouvoir ====
{{m|fr|pouvoir|Pouvoir}} มีการผันรูปที่เป็นไปได้สองแบบในบุรุษที่หนึ่ง ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า รูปทางการอย่างยิ่งคือ {{m|fr|puis}} ซึ่งเป็นรูปดั้งเดิม แต่ถูกแทนที่ในการใช้งานทั่วไปในชีวิตประจำวันช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17 โดย {{m|fr|peux}} ซึ่งสร้างขึ้นใหม่เทียบเคียงตามรูปบุรุษที่สองและสาม ทั้งนี้ {{m|fr||Puis}} ยังคงถือเป็นรูปเดียวที่ใช้ได้ในโครงสร้างคำถามแบบสลับตำแหน่งประธาน-กริยา: {{m|fr||Puis-je vous aider?|มีอะไรให้ฉันช่วยไหม}} ตัวคำกริยานี้โดยความหมายในตัวเองแล้วจึงไม่มีการใช้งานใน[[มาลาสั่ง]]
* [[รูปกริยาขยาย]]: pu, pouvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: peux (puis), peux, peut, pouvons, pouvez, peuvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''pouv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: pus, pus, put, pûmes, pûtes, purent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''pourr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: puisse, puisses, puisse, puissions, puissiez, puissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: pusse, pusses, pût, pussions, pussiez, pussent
* [[มาลาสั่ง]]: ''ไม่มี''
==== Vouloir ====
การนำรูปมาลาสมมุติมาใช้ในมาลาสั่ง และการนำรูปบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้ในมาลาสมมุติ เป็นนวัตกรรมทางภาษาในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ในมาลาสั่งนั้นมีความแตกต่างทางความหมายอย่างมีนัยสำคัญระหว่างรูปทั้งสองชุด ส่วนในมาลาสมมุตินั้นยังคงพบการใช้รูปดั้งเดิมอยู่บ้างในวรรณกรรม รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล {{m|fr|veuillant}} มีการใช้งานอยู่เป็นครั้งคราว โดยเฉพาะในภาษาฝรั่งเศสยุคกลาง ทั้งนี้ยังไม่ชัดเจนนักว่ารูปทางเลือกในมาลาสมมุติอย่าง {{m|fr|veuillions}} และ {{m|fr|veuilliez}} ควรสกดส่วนลงท้ายด้วย -iez/-ions หรือ -ez/-ons เนื่องจากรูปเหล่านี้เข้ามาแทนที่ในช่วงเวลาที่การสะกดคำยังมีความแปรปรวนอยู่มาก การสะกดโดยเพิ่มตัว ''i'' ที่ระบุไว้ที่นี้เป็นไปเพื่อให้สอดคล้องกับคำกริยาส่วนใหญ่
* [[รูปกริยาขยาย]]: voulu, voulant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: veux, veux, veut, voulons, voulez, veulent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''voul'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: voulus, voulus, voulut, voulûmes, voulûtes, voulurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''voudr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: veuille, veuilles, veuille, voulions/veuillions, vouliez/veuilliez, veuillent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: voulusse, voulusses, voulût, voulussions, voulussiez, voulussent
* [[มาลาสั่ง]]: veuille, veuillons, veuillez หรือ veux, voulons, voulez
* คำกริยาสะท้อนที่พ้นสมัยไปแล้วอย่าง {{m|fr|douloir}} มีการผันรูปเกือบจะเหมือนกับ ''vouloir'' ทุกประการ เว้นแต่การผันรูปจะมีความสม่ำเสมอมากกว่า กล่าวคือ รูปบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติจะใช้ส่วนลงท้ายชุดแรก (''doulions'', ''douliez'') และรูปมาลาสั่งจะใช้ส่วนลงท้ายชุดที่สอง (''deux'', ''doulons'', ''doulez'')
==== Mouvoir และ pleuvoir ====
เมื่อไม่นับข้อเท็จจริงที่ว่า {{m|fr|pleuvoir||ฝนตก}} เป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะ จึงแทบไม่มีการใช้นอกเหนือจากบุรุษที่สาม เอกพจน์หรือพหูพจน์ (เสรีภาพทางวรรณกรรมอาจมีการใช้บ้างแต่น้อยมาก) และคำว่า {{m|fr|mouvoir}} ตามประเพณีนิยมแต่เดิมเคยมีเครื่องหมายหมวก (accent circonflexe) กำกับบนรูปกริยาขยายอดีตกาล เพศชาย เอกพจน์ (ดูด้านล่าง) คำกริยาเหล่านี้แท้จริงแล้วผันรูปเหมือนกันทุกประการ:
; Mouvoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: mu/mû, mouvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: meus, meus, meut, mouvons, mouvez, meuvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''mouv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: mus, mus, mut, mûmes, mûtes, murent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''mouvr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: meuve, meuves, meuve, mouvions, mouviez, meuvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: musse, musses, mût, mussions, mussiez, mussent
* [[มาลาสั่ง]]: meus, mouvons, mouvez
; Pleuvoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: plu, pleuvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: pleut, pleuvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: pleuvait, pleuvaient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: plut, plurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''pleuvr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: pleuve, pleuvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: plût, plussent
* [[มาลาสั่ง]]: ''ไม่ใช้งาน''
ตามประเพณีนิยม รูปเพศชาย เอกพจน์ ของรูปกริยาขยายอดีตกาลของ ''mouvoir'' เคยเขียนโดยใส่เครื่องหมายหมวกกำกับ (แต่ไม่ใส่ในคำอนุพันธ์ เช่น {{m|fr|émouvoir}}) ราชบัณฑิตยสภาฝรั่งเศส (Académie Française) ได้แนะนำให้ยกเลิกเครื่องหมายเสริมสัทอักษรนี้ใน ค.ศ. 1990 แม้ว่าการใช้งานจริงยังคงมีปะปนกันทั้งสองแบบ
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -evoir ===
การผันรูปนี้ครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-cevoir'' เช่น {{m|fr|recevoir}} และ {{m|fr|concevoir}} ตลอดจน {{m|fr|devoir}} และ {{m|fr|redevoir}} (โดยตัดเครื่องหมายเซดิลลาที่มีอยู่ในการผันรูปของคำกริยาอื่นออก) คำว่า ''Devoir'' มีความแตกต่างเล็กน้อยตรงที่[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล เพศชาย เอกพจน์ มีเครื่องหมายหมวกกำกับ เพื่อแยกแยะความแตกต่างจากคำบุพบทที่มี[[คำพ้องรูป|รูปสะกดพ้อง]]กันคือ {{m|fr|du}} มีคำแนะนำใน ค.ศ. 1990 ให้ยกเลิกเครื่องหมายกำกับเสียงแบบเดียวกันนี้บนรูปกริยาขยายอดีตกาลของ ''redevoir'' ทว่าการใช้งานจริงยังไม่ได้ข้อยุติในประเด็นนี้ (ซึ่งตรวจสอบได้ยากเนื่องจาก ''redevoir'' มีการใช้น้อยมาก)
; Recevoir และ devoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: reçu, recevant // dû, devant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: reçois, reçois, reçoit, recevons, recevez, reçoivent // dois, dois, doit, devons, devez, doivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''recev'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง // ''dev'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: reçus, reçus, reçut, reçûmes, reçûtes, reçurent // dus, dus, dut, dûmes, dûtes, durent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''recevr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง // ''devr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: reçoive, reçoives, reçoive, recevions, receviez, reçoivent // doive, doives, doive, devions, deviez, doivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: reçusse, reçusses, reçût, reçussions, reçussiez, reçussent // dusse, dusses, dût, dussions, dussiez, dussent
* [[มาลาสั่ง]]: reçois, recevons, recevez // dois, devons, devez
=== คำกริยาอื่น ๆ ===
==== Savoir ====
รูปกริยาขยายปัจจุบันกาลดั้งเดิมของ {{m|fr|savoir}} คือ {{m|fr|savant}} ซึ่งปัจจุบันกลายเป็นคำนาม ("นักวิทยาศาสตร์") รูปบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าออกเสียงว่า {{IPAchar|/se/}} หรือ {{IPAchar|/sɛ/}} เช่นเดียวกับคำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}} และ {{m|fr|vouloir}} คำนี้เป็นคำกริยาสุดท้ายที่มีรูปมาลาสั่งไม่ปรกติ (แตกต่างจากรูปปัจจุบันกาล) โดยนำรูปมาลาสมมุติมาใช้ ส่วนรูป ''-ch-'' เป็นพัฒนาการตามปรกติของเสียงในภาษาละตินจาก {{IPAchar|/pi/}} > {{IPAchar|/pj/}}
; Savoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: su, sachant (รูปโบราณ savant)
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: sais, sais, sait, savons, savez, savent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''sav'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: sus, sus, sut, sûmes, sûtes, surent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''saur'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: sache, saches, sache, sachions, sachiez, sachent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: susse, susses, sût, sussions, sussiez, sussent
* [[มาลาสั่ง]]: sache, sachons, sachez
==== Voir และคำอนุพันธ์ รวมถึง pourvoir ====
{{m|fr|voir|Voir}}, {{m|fr|revoir}} และ {{m|fr|entrevoir}} มีเสียงเชื่อมสละสลวย {{IPAchar|/j/}} ในหลายรูป (เช่นเดียวกับคำกริยาลงท้ายด้วย ''-oyer'' เสียงพยัญชนะนี้มักขยายไปสู่รูปผันทั้งหมดที่เป็นเสียง {{IPAchar|/wa/}}) และเป็นคำกริยาลงท้ายด้วย -oir เพียงกลุ่มเดียวที่มีอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติเป็นสระ ''i'' แทนที่จะเป็น ''u'' ส่วน {{m|fr|prévoir|Prévoir}} และ {{m|fr|pourvoir}} มีรูปอนาคตกาลลงท้ายด้วย ''-oira'' โดยที่ ''pourvoir'' ยังผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติเหมือนกับคำกริยาลงท้ายด้วย -oir คำอื่น ๆ อีกด้วย
; Voir
* [[รูปกริยาขยาย]]: vu, voyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vois, vois, voit, voyons, voyez, voient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''voy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''v'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''verr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: voie, voies, voie, voyions, voyiez, voient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''v'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: vois, voyons, voyez
; Prévoir
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''prévoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; Pourvoir
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: pourvus, pourvus, pourvut, pourvûmes, pourvûtes, pourvurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''pourvoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: pourvusse, pourvusse, pourvût, pourvussions, pourvussiez, pourvussent
==== Avoir ====
:''ดูที่ [[#คำกริยาช่วย: être และ avoir]]''
==== Falloir ====
คำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะนี้ เดิมเป็นรูปแปรของ {{m|fr|faillir}} ใช้เฉพาะในบุรุษที่สาม เอกพจน์ เท่านั้น จึงไม่มีรูปมาลาสั่ง แม้ว่าจะเคยมีรูปกริยาขยายปัจจุบันกาลคือ {{m|fr|fallant}} แต่รูปนี้ก็ได้เลิกใช้ไปโดยสิ้นเชิงแล้ว
* [[รูปกริยาขยาย]]: fallu, fallant (''รูปกริยาขยายปัจจุบันกาลไม่ใช้งาน'')
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: faut
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: fallait
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: fallut
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: faudra/faudrait
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: faille
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: fallût
* [[มาลาสั่ง]]: ''ไม่ใช้งาน''
==== Valoir ====
คำกริยาในกลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวนอกเหนือจาก ''pouvoir'' และ ''vouloir'' ที่มี -x ในบุรุษที่สอง เอกพจน์ ส่วน {{m|fr|prévaloir|Prévaloir}} ยังคงรักษาอีกรูปหนึ่งของมาลาสมมุติแบบโบราณของ {{m|fr|valoir}} เอาไว้
; Valoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: valu, valant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vaux, vaux, vaut, valons, valez, valent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''val'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: valus, valus, valut, valûmes, valûtes, valurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''vaudr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: vaille, vailles, vaille, valions, valiez, vaillent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: valusse, valusses, valût, valussions, valussiez, valussent
* [[มาลาสั่ง]]: vaux, valons, valez
; Prévaloir
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: prévale, prévales, prévale, prévalions, prévaliez, prévalent
มักพบการปรับรูปมาลาสมมุติให้เป็นรูปปรกติในทั้งสามทิศทาง ได้แก่: {{m|fr||vaillons, vaillez}}; {{m|fr||vale, vales, valent}} และ {{m|fr||prévaille}} เป็นต้น
==== Asseoir และคำอนุพันธ์ ====
{{m|fr|asseoir|Asseoir}} มีประวัติศาสตร์การผันรูปที่ซับซ้อนยาวนานย้อนไปได้ถึงภาษาฝรั่งเศสเก่า ซึ่งพบว่ามีความแปรผันในคำว่า {{m|fr|seoir}} (ปัจจุบันเป็นคำกริยาบกพร่องและพบน้อย) มาตั้งแต่ยุคนั้นแล้ว ในการใช้งานสมัยใหม่ คำนี้มีการผันรูปที่ยอมรับกันโดยทั่วไปสองแบบ (เรียกว่าการผันรูปตามแบบ "oi" และแบบ "e") และมีรูปผันทางเลือกหนึ่งแบบในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]ที่ค่อนข้างล้าสมัยอย่างเห็นได้ชัด (เรียกว่าการผันรูปตามแบบ "eye") นอกจากนี้ ยังมีการผันรูปนอกแบบแผนมาตรฐานอีกแบบหนึ่ง (ใช้ "i") ซึ่งส่วนใหญ่ใช้ในภาษาปากและย้อนกลับไปถึงต้นกำเนิดของคำกริยานี้ แต่ยังไม่ชัดเจนนักว่า[[รูปกริยากลาง]]ควรเป็น {{m|fr||asseoir}} หรือ {{m|fr||[[assir]]/[[assire]]}}
การผันรูปตามแบบ ''-oi-'' เป็นรูปเด่นที่นิยมใช้มากที่สุดในภาษาพูดและภาษาปาก โดยรูปตามแบบ ''-e-'' ได้รับการมองว่าเป็นภาษาวรรณกรรมมากกว่าในพื้นที่ส่วนใหญ่ (ยกเว้นเบลเยียม) ส่วนรูปตามแบบ ''-eye-'' ยิ่งมีความเป็นภาษาเฉพาะกลุ่มเด่นชัดกว่า และปัจจุบันพบได้ยาก ในขณะที่รูปตามแบบ ''-i-'' ถูกจำกัดอยู่เฉพาะในภาษาถิ่นหรือภาษาปากที่มีลักษณะเฉพาะ และพบได้บ่อยในอเมริกาเหนือมากกว่ายุโรป (ซึ่งมักพบบ่อยที่สุดในปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]) การผันรูปตามแบบ ''-i-'' นี้ แท้จริงแล้วเหมือนกับการผันรูปของ {{m|fr|circoncire}} (ดู[[#Suffire,_confire_and_circoncire|ด้านล่าง]]) ซึ่งเป็นรูปแปรของการผันรูปตาม {{m|fr|dire}}
แม้ว่า {{m|fr|rasseoir}} จะมีปัญหาเรื่องการผันรูปเช่นเดียวกับ {{m|fr||asseoir}} แต่ {{m|fr|surseoir}} จะใช้เฉพาะรูปตามแบบ -oi- เท่านั้น อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปมักมีธรรมเนียมการใช้ ''-e-'' ในรูปอนาคตกาลซึ่งไม่ปรากฏใน {{m|fr||asseoir}} ส่วน {{m|fr|seoir}} และ {{m|fr|messeoir}} เป็น[[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาบกพร่อง]]และใช้รูปตามแบบ ''-e-'' การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 แนะนำให้ตัดตัว ''e'' ส่วนเกินทั้งหมดในรูปกริยากลางหรืออนาคตกาลของคำกริยาเหล่านี้ออก แต่การใช้งานจริงยังไม่ได้ข้อยุติที่แน่นอน ทั้งนี้มักมีการนำตัว ''-e-'' กลับมาใช้ตามการเทียบเคียงในรูปปัจจุบันกาลและอนาคตกาลของ ''(r)asseoir'' และ ''surseoir''
; Asseoir (การผันรูปตามแบบ -oi-)
* [[รูปกริยาขยาย]]: assis, assoyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: assois, assois, assoit, assoyons, assoyez, assoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''assoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: assoie, assoies, assoie, assoyions, assoyiez, assoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: assois, assoyons, assoyez
; Asseoir (การผันรูปตามแบบ -e- และ -eye-)
* [[รูปกริยาขยาย]]: assis, asseyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: assieds, assieds, assied, asseyons, asseyez, asseyent (รูปโบราณ ''assiéent'')
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assey'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''assiér''/''asseyer'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: asseye, asseyes, asseye, asseyions, asseyiez, asseyent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: assieds, asseyons, asseyez
; Asseoir/Assire (การผันรูปตามแบบ -i-)
* [[รูปกริยาขยาย]]: assis, assisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: assis, assis, assit, assisons, assisez, assisent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''assir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''assis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: assis, assisons, assisez
==== Déchoir และ échoir ====
หลายรูปของคำกริยาเหล่านี้พบน้อยมาก (รูปฐาน {{m|fr|choir}} พ้นสมัยแล้วในภาษาฝรั่งเศสสมัยใหม่) เนื่องจากความหมายของตัวคำกริยาเอง จึงไม่มีการใช้งานใน[[มาลาสั่ง]]
; Déchoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: déchu, déchéant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: déchois, déchois, déchoit, déchoyons, déchoyez, déchoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''déché'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือก: ''déchoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: déchus, déchus, déchut, déchûmes, déchûtes, déchurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''déchoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: déchoie, déchoies, déchoie, déchoyions, déchoyiez, déchoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: déchusse, déchusses, déchût, déchussions, déchussiez, déchussent
* [[มาลาสั่ง]]: ''ไม่ใช้งาน''
ในงานเขียนยุคเก่า บางครั้งมีการผันรูปโดยเทียบเคียงกับการผันรูปตามแบบ ''e'' ของ {{m|fr|asseoir}}: ''déchets, déchets, déchet, décheyons, décheyez, décheyent/déchiéent''
== คำกริยาลงท้ายด้วยพยัญชนะ+re ==
คำกริยาเหล่านี้มีต้นกำเนิดมาจากการผันรูปกลุ่มที่สามของภาษาละติน ซึ่งมี[[รูปกริยากลาง]]ลงท้ายด้วย ''-ere''
=== คำกริยาทั่วไปที่ลงท้ายด้วยพยัญชนะ +re ===
คำกริยาเหล่านี้ (ลงท้ายด้วย ''-endre'', ''-andre'', ''-ondre'' และ ''-rdre'' ร่วมกับ {{m|fr|battre}}, {{m|fr|foutre}}, {{m|fr|rompre}} และ {{m|fr|vaincre}}) พร้อมทั้งคำแปลงทั้งหมดของคำเหล่านี้ แตกต่างกันเพียงความแปรผันเล็กน้อยของการสะกดคำ โดยมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเอาไว้
==== คำกริยาทั่วไปลงท้ายด้วย -dre, battre, foutre และ rompre ====
ความแปรผันเพียงอย่างเดียวระหว่างคำกริยาสามกลุ่มนี้อยู่ที่การจัดการกับรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]และ[[มาลาสั่ง]] คำกริยาเกือบทั้งหมดที่ลงท้ายด้วย ''-dre'' จะมีรูปเป็น ''-ds'', ''-ds'', ''-d'' แต่คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ttre'' ไม่สามารถมีรูปเป็น ''*-tts'' ได้ จึงมีรูปเป็น ''-ts'', ''-ts'', ''-t'' ในขณะที่ {{m|fr|foutre}} มีรูปเป็น ''-s'', ''-s'', ''-t'' แม้ว่าจะมักพบรูปที่ลงท้ายด้วย ''-ts'' อยู่บ่อยครั้งก็ตาม คำนี้ยังพบน้อยมากในอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติและอดีตกาลประวัติศาสตร์ จนถึงขั้นมักถูกระบุว่าเป็นคำกริยาบกพร่อง ส่วนคำกริยา {{m|fr|rompre}} มีความผิดปรกติตรงที่มีกระบวนแบบเป็น ''-ps'', ''-ps'', ''-pt''
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-dre'' (เช่น ''rendre'') บางครั้งถูกเรียกว่าเป็นคำกริยาลงท้ายด้วย ''-re'' "แบบปรกติ" แม้ว่าจะพบได้ค่อนข้างน้อยก็ตาม ด้วยเหตุผลนี้และเหตุผลอื่น ๆ แม้ว่าคำกริยาดังกล่าวจะรวมอยู่ในหมวดหมู่คำกริยากลุ่มที่สาม แต่ก็ไม่ได้ถูกรวมเข้าไว้ใน[[:หมวดหมู่:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส|หมวดหมู่คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]จนกระทั่งช่วงปลาย ค.ศ. 2022
; Rendre
* [[รูปกริยาขยาย]]
** อดีตกาล: ''rendu''
** ปัจจุบันกาล: ''rendant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** ปัจจุบันกาล: ''rends'', ''rends'', ''rend'', ''rendons'', ''rendez'', ''rendent''
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''rend'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''rend'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''rendr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''rend'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''rend'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]
** รูป ''tu'': ''rends''
** รูป ''nous'': ''rendons''
** รูป ''vous'': ''rendez''
; Battre
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bats, bats, bat, battons, battez, battent
* [[มาลาสั่ง]]: bats, battons, battez
; Foutre
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fous, fous, fout, foutons, foutez, foutent
* [[มาลาสั่ง]]: fous, foutons, foutez
; Rompre
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: romps, romps, rompt, rompons, rompez, rompent
* [[มาลาสั่ง]]: romps, rompons, rompez
==== Vaincre และ convaincre ====
การผันรูปของ {{m|fr|vaincre}} และคำแปลงของคำนี้ มีลักษณะเฉพาะคือการเปลี่ยนตัวอักษรจาก ''c'' เป็น ''qu'' หน้าสระ (สระทุกตัว ต่างจากคำกริยาภาษาสเปนที่ลงท้ายด้วย ''-car'') ยกเว้นใน[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลซึ่งไม่สามารถทำเช่นนี้ได้ รูป ''vainc'' จะเติมเสียงเชื่อมสละสลวย {{m|fr|-t-}} เมื่อสลับตำแหน่งประธาน-กริยา (''Vainc-t-il ?'' {{IPAchar|/vɛ̃.til/}}) ตามการเทียบเคียงกับรูปบุรุษที่สาม เอกพจน์ อื่น ๆ ที่ลงท้ายด้วย ''-t'' และ ''-d'' การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงทางอักขรวิธีเท่านั้น ในด้านการออกเสียงแล้วจะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||rendre}} ทุกประการ:
; Vaincre
* [[รูปกริยาขยาย]]: vaincu, vainquant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vaincs, vaincs, vainc, vainquons, vainquez, vainquent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''vainqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''vainqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''vaincr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''vainqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''vainqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: vaincs, vainquons, vainquez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -dre และ -tre ที่รากศัพท์มีความแปรผัน ===
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -indre ====
คำกริยาเหล่านี้ที่ลงท้ายด้วย ''-aindre'' ({{m|fr|craindre}}, {{m|fr|plaindre}}...), ''-eindre'' ({{m|fr|peindre}}, {{m|fr|teindre}}...) หรือ ''-oindre'' ({{m|fr|joindre}}...) แตกต่างจากการผันรูปที่แพร่หลายกว่าของ {{m|fr|rendre}} ตรงที่มีรูปที่ใช้ ''-gn-'' และมีรูปเอกพจน์ในปัจจุบันกาลลงท้ายด้วย ''-s'' และ ''-t'' แทนที่จะเป็น ''-ds'' และ ''-d''
; Craindre
* [[รูปกริยาขยาย]]: craint, craignant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: crains, crains, craint, craignons, craignez, craignent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''craign'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''craign'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''craindr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''craign'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''craign'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: crains, craignons, craignez
อนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขมักสร้างขึ้นด้วยรากศัพท์ที่ลงท้ายด้วย ''-igner-'' แทนที่จะเป็น ''-indr-''
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -soudre ====
คำกริยา {{m|fr|dissoudre}}, {{m|fr|absoudre}} และ {{m|fr|résoudre}} ล้วนมีที่มาจากคำกริยาที่พ้นสมัยแล้วอย่าง {{m|fr|soudre}} โดยรูปกริยาขยายอดีตกาลตามปรกติดั้งเดิมของ ''dissoudre'' และ ''absoudre'' ได้กลายไปเป็นคำคุณศัพท์ นำไปสู่การเกิดรูปกริยาขยายในยุคปัจจุบัน รูปเพศชายของกริยาขยายเหล่านี้มีความผิดปรกติคือลงท้ายด้วย ''-s'' ในขณะที่เพศหญิงลงท้ายด้วย ''-te'' การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 แนะนำให้ใช้รูปเพศชายที่ลงท้ายด้วย ''-t'' นอกจากนี้ คำเหล่านี้มักถูกระบุว่าไม่มีอดีตกาลประวัติศาสตร์หรืออดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ แม้ว่าทั้งสองรูปนี้จะพบน้อยมาก แต่ก็ยังคงมีการใช้งานและสามารถสร้างขึ้นใหม่ได้โดยเทียบเคียงจากรูปของ {{m|fr|résoudre}} อย่างง่ายดาย
; Résoudre
* [[รูปกริยาขยาย]]: résolu, résolvant (แต่เป็น absous/absoute, absolvant และ dissous/dissoute, dissolvant)
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: résous, résous, résout, résolvons, résolvez, résolvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''résolv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: résolus, résolus, résolut, résolûmes, résolûtes, résolurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''résoudr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: résolve, résolves, résolve, résolvions, résolviez, résolvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: résolusse, résolusses, résolût, résolussions, résolussiez, résolussent
* [[มาลาสั่ง]]: résous, résolvons, résolvez
เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -indre อนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขมักสร้างขึ้นด้วยรากศัพท์ ''-solver-'' แทนที่จะเป็น ''-soudr-''
==== Prendre ====
การผันรูปของ {{m|fr|prendre}} และคำแปลงของคำนี้มีความคล้ายคลึงอย่างผิวเผินกับการผันรูปของ {{m|fr|Appendix:French irregular verbs|rendre}} แต่แตกต่างกันในหลายจุด โดยจุดที่สังเกตได้ชัดเจนที่สุดคือการมีอดีตกาลประวัติศาสตร์และรูปกริยาขยายเป็นคำพยางค์เดียว ตลอดจนการสูญเสียตัว ''d'' ในตำแหน่งอื่น ๆ อีกหลายแห่ง
; Prendre
* [[รูปกริยาขยาย]]: pris, prenant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: prends, prends, prend, prenons, prenez, prennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''pren'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''pr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''prendr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: prenne, prennes, prenne, prenions, preniez, prennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''pr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: prends, prenons, prenez
==== Être ====
''ดูที่ [[#คำกริยาช่วย: être และ avoir]]''
==== Mettre ====
การผันรูปของคำกริยานี้และคำแปลงส่วนใหญ่จะเป็นไปตาม {{m|fr|battre}} ยกเว้นในอดีตกาลประวัติศาสตร์, รูปกริยาขยายอดีตกาล และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ซึ่งจะผันรูปตาม {{m|fr|Appendix:French irregular verbs|prendre}}
; Mettre
* [[รูปกริยาขยาย]]: mis, mettant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: mets, mets, met, mettons, mettez, mettent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''mett'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''m'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''mettr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: mette, mettes, mette, mettions, mettiez, mettent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''m'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: mets, mettons, mettez
==== Coudre ====
คำกริยา {{m|fr|coudre}} และคำแปลงมีรากศัพท์เป็น {{m|fr||cous-}} ในตำแหน่งที่ {{m|fr|prendre}} ใช้รากศัพท์ ''pren(n)-'' หรือ ''pr-''
; Coudre
* [[รูปกริยาขยาย]]: cousu, cousant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: couds, couds, coud, cousons, cousez, cousent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cous'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''cous'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''coudr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''cous'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cous'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: couds, cousons, cousez
==== Moudre ====
การผันรูปของ {{m|fr|moudre}} และ {{m|fr|émoudre}} ซึ่งใช้รากศัพท์ ''moul-'' ในตำแหน่งที่ {{m|fr||prendre}} ใช้ ''pren(n)-'' หรือ ''pr-'' กำลังค่อย ๆ เสื่อมความนิยมลง โดยในภาษาพูดมักใช้โครงสร้างคำขยายเลี่ยงรูปพ้องเสียงกับ {{m|fr|mouler}}
; Moudre
* [[รูปกริยาขยาย]]: moulu, moulant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: mouds, mouds, moud, moulons, moulez, moulent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''moul'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: moulus, moulus, moulut, moulûmes, moulûtes, moulurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''moudr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''moul'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: moulusse, moulusses, moulût, moulussions, moulussiez, moulussent
* [[มาลาสั่ง]]: mouds, moulons, moulez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -vre ===
==== Suivre ====
การผันรูปของคำกริยานี้และคำแปลงใกล้เคียงมีความคล้ายคลึงอย่างยิ่งกับการผันรูปของ {{m|fr|rendre}} ยกเว้นใน[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลและการเปลี่ยนแปลงทางอักขรวิธีในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]:
; Suivre
* [[รูปกริยาขยาย]]: suivi, suivant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: suis, suis, suit, suivons, suivez, suivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''suiv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''suiv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''suivr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''suiv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''suiv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: suis, suivons, suivez
==== Vivre ====
การผันรูปของ {{m|fr|vivre}} เป็นไปตาม ''[[#Suivre|suivre]]'' ยกเว้นในรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติซึ่งเป็นรูป ''vécu-'' (รากศัพท์นี้มีต้นกำเนิดมาจากการสลับตำแหน่งเสียงของรากศัพท์สมบูรณ์ที่ไม่ปรกติในภาษาละตินคือ ''vīx-''):
; Vivre
* [[รูปกริยาขยาย]]: vécu, vivant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vis, vis, vit, vivons, vivez, vivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''viv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: vécus, vécus, vécut, vécûmes, vécûtes, vécurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''vivr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''viv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: vécusse, vécusses, vécût, vécussions, vécussiez, vécussent
* [[มาลาสั่ง]]: vis, vivons, vivez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -aître และ -oître ===
เครื่องหมายหมวก (accent circonflexe) ในคำกริยาเหล่านี้ได้รับการแนะนำให้ยกเลิก ยกเว้นรูปของ {{m|fr|croître}} ที่อาจกลายเป็น[[คำพ้องรูป]]กับ {{m|fr|croire}}
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -aître ====
คำกริยาทั้งหมดที่ลงท้ายด้วย -aître ยกเว้น {{m|fr|naître}} และ {{m|fr|renaître}} จะผันรูปตามแบบนี้ โดยคำกริยาสองคำหลังมีรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติที่แตกต่างออกไป แม้ว่าส่วนลงท้ายบางรูปจะคล้ายคลึงกับของ {{m|fr|finir}} อย่างผิวเผิน แต่ในทางศัพทมูลวิทยานั้นแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง (คำกริยาไม่ปรกติที่ผันรูปเหมือน ''finir'' ได้แก่ {{m|fr|bruire}} และ {{m|fr|maudire}})
; Paraître
* [[รูปกริยาขยาย]]: paru, paraissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: parais, parais, paraît, paraissons, paraissez, paraissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''paraiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: parus, parus, parut, parûmes, parûtes, parurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''paraîtr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''paraiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: parusse, parusses, parût, parussions, parussiez, parussent
* [[มาลาสั่ง]]: parais, paraissons, paraissez
* แม้ว่า {{m|fr|paître}} จะผันรูปตามแบบนี้ แต่ก็เป็น[[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาบกพร่อง]]
; Naître
* [[รูปกริยาขยาย]]: né, naissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''naqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''naqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* {{m|fr||Renaître}} พบน้อยมากในรูปกาลประสม และไม่ค่อยพบในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ส่วน {{m|fr|connaître|Connaître}} นั้นผันรูปตาม {{m|fr||paraître}} (แท้จริงแล้วไม่มีความเกี่ยวข้องกันกับ {{m|fr||naître}})
==== Croître และคำแปลง ====
ในบรรดาคำแปลงของ {{m|fr||croître}} มีเพียง {{m|fr|recroître}} เท่านั้นที่มีรูปกริยาขยายอดีตกาลกำกับด้วยเครื่องหมายหมวก คำเหล่านี้เป็นคำเพียงกลุ่มเดียวที่มีการเพิ่มเครื่องหมายหมวกในการสะกดคำฉบับปรับปรุงใหม่ เนื่องจากรูปของกริยาขยายทั้งหมด (ไม่ใช่เฉพาะเพศชาย เอกพจน์ เท่านั้น) จะได้รับเครื่องหมายหมวกเพื่อแยกความแตกต่างจากรูปของ {{m|fr||croire}} และ {{m|fr|recroire}}
คำกริยา {{m|fr|accroître}} และ {{m|fr|décroître}} มีเครื่องหมายหมวกเฉพาะในอนาคตกาล, มาลาเงื่อนไข และบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าเท่านั้น (เนื่องจากไม่มีคำกริยาอย่าง ''*accroire'' และ ''*décroire'' ให้สับสน) หลังจากการปฏิรูปอักขรวิธี ค.ศ. 1990 คำเหล่านี้จะไม่มีเครื่องหมายหมวกเลย (นอกเหนือจากตำแหน่งบังคับในบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ)
; Croître
* [[รูปกริยาขยาย]]: crû, croissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: croîs, croîs, croît, croissons, croissez, croissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''croiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: crûs, crûs, crût, crûmes, crûtes, crûrent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''croîtr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''croiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: crûsse, crûsses, crût, crûssions, crûssiez, crûssent
* [[มาลาสั่ง]]: croîs, croissons, croissez
; Accroître
* [[รูปกริยาขยาย]]: accru, accroissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: accrois, accrois, accroît, accroissons, accroissez, accroissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''accroiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: accrus, accrus, accrut, accrûmes, accrûtes, accrurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''accroîtr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''accroiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: accrusse, accrusses, accrût, accrussions, accrussiez, accrussent
* [[มาลาสั่ง]]: accrois, accroissons, accroissez
== คำกริยาลงท้ายด้วยสระ+re ==
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -uire ===
การผันรูปของคำกริยาเหล่านี้มีความแปรปรวนอย่างมีนัยสำคัญในอดีตกาลประวัติศาสตร์ สำหรับ {{m|fr|bruire|Bruire}} นั้นผันรูปเหมือนคำกริยากลุ่มที่สอง แม้ว่าการผันรูปดั้งเดิมของคำนี้ที่อิงตาม {{m|fr|fuir}} จะยังคงพบได้บ่อยอยู่ก็ตาม
==== คำกริยาปรกติ ====
ในอดีตกาลประวัติศาสตร์ มักพบรูปที่อิงตามการผันรูปกลุ่มที่สองแบบปรกติเช่นกัน โดยเฉพาะคำกริยาพยางค์เดียวอย่าง {{m|fr|nuire}}, {{m|fr|luire}} และ {{m|fr|cuire}} แท้จริงแล้ว การผันรูปนี้เกือบจะเข้ามาแทนที่การผันรูปดั้งเดิมทั้งหมดในกรณีของ {{m|fr||luire}} และ {{m|fr|reluire}} (จนถึงขั้นที่กาลนี้มักถูกระบุว่าไม่ได้ใช้งานโดยสิ้นเชิง) ทั้ง {{m|fr||Reluire}} และคำกริยาพยางค์เดียวแทบไม่เคยใช้งานในอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ นอกจากนี้ {{m|fr||Nuire}}, {{m|fr||luire}} และ {{m|fr||reluire}} ยังแตกต่างจากคำกริยาลงท้ายด้วย ''-uire'' "แบบปรกติ" ตรงที่มี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลลงท้ายด้วย ''-i'' ไม่ใช่ ''-it''
การใช้รูปนอกแบบแผนมาตรฐานมีความแตกต่างกันไปตามส่วนลงท้าย: คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-duire'' พบในทุกรูป แต่คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-truire'' แทบไม่เคยใช้รูปที่ลงท้ายด้วย ''-uîmes'' และ ''-uîtes'' เลย แม้ว่ารูปที่ลงท้ายด้วย ''-uirent'' จะพบได้ทั่วไปในทั้งสองประเภทก็ตาม
; Produire
* [[รูปกริยาขยาย]]: produit, produisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: produis, produis, produit, produisons, produisez, produisent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''produis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''produis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง (นอกแบบแผนมาตรฐาน: ''produ'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง)
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''produir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''produis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''produis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: produis, produisons, produisez
; Nuire
* [[รูปกริยาขยาย]]: nui, nuisant
; Luire (และ reluire)
* [[รูปกริยาขยาย]]: lui, luisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''lu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง (รูปโบราณ: ''luis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง)
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ไม่ใช้งาน'' (หากมีจะเป็น ''luis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง)
* {{m|fr||Reluire}} ใช้กับสิ่งมีชีวิตเฉพาะในกรณีพิเศษอย่างยิ่งเท่านั้น ดังนั้นจึงพบน้อยมากนอกเหนือจากบุรุษที่สาม
==== Bruire ====
เดิมที Bruire ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||fuir}} ([[#Fuir|ดูด้านบน]]) และสะกดตามแบบแผนนั้นคือ {{m|fr|bruir}} ในปัจจุบันคำนี้ผันรูปเหมือนคำกริยากลุ่มที่สองและพบเฉพาะกรณีพิเศษนอกเหนือจากบุรุษที่สาม แต่รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าแบบโบราณอย่าง {{m|fr|bruyait}}/{{m|fr|bruyaient}} อาจพบได้ในการใช้ทางวรรณกรรม
; Bruire
* [[รูปกริยาขยาย]]: brui, bruissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bruis, bruis, bruit, bruissons, bruissez, bruissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bruiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''bru'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''bruir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''bru'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bru'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: bruis, bruissons, bruissez
; Bruire (การผันรูปแบบโบราณ)
* [[รูปกริยาขยาย]]: brui, bruyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bruis, bruis, bruit, bruyons, bruyez, bruient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bruy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาสั่ง]]: bruis, bruyons, bruyez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -ure ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ure'' แบ่งออกเป็นสองกลุ่ม ได้แก่: {{m|fr|conclure}} และ {{m|fr|exclure}} ซึ่งมีรูปกริยาขยายอดีตกาลลงท้ายด้วย ''-u'', และ {{m|fr|inclure}} ร่วมกับคำที่พบน้อยกว่ามากจนแทบจะถือเป็นคำกริยาบกพร่องอย่าง {{m|fr|perclure}} และ {{m|fr|reclure}} ซึ่งมีรูปกริยาขยายลงท้ายด้วย ''-us'' หากไม่นับรูปกริยาขยายและความบกพร่องแล้ว คำกริยาเหล่านี้มีการผันรูปที่เหมือนกัน เนื่องจากรูปส่วนใหญ่มีความพ้องเสียงกับรูปที่ควรจะเป็นหากมีรูปกริยากลางลงท้ายด้วย ''-uer'' จึงมีแนวโน้มที่จะสร้างอดีตกาลประวัติศาสตร์ขึ้นใหม่บนพื้นฐานดังกล่าว
; Conclure
* [[รูปกริยาขยาย]]: conclu, concluant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: conclus, conclus, conclut, concluons, concluez, concluent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''conclu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: conclus, conclus, conclut, conclûmes, conclûtes, conclurent (นอกแบบแผนมาตรฐาน: ''conclu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง เช่น ''*concluai'', ''*concluas'', ...)
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''conclur'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: conclue, conclues, conclue, concluions, concluiez, concluent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: conclusse, conclusses, conclût, conclussions, conclussiez, conclussent
* [[มาลาสั่ง]]: conclus, concluons, concluez
; Inclure
* [[รูปกริยาขยาย]]: inclus, incluant
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -oire ===
==== Croire ====
คำกริยาทั้งหมดที่แปลงมาจาก {{m|fr|croire}} ล้วนเป็นคำกริยาบกพร่องหรือคำพ้นสมัย
* [[รูปกริยาขยาย]]: cru, croyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: crois, crois, croit, croyons, croyez, croient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''croy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: crus, crus, crut, crûmes, crûtes, crurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''croir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: croie, croies, croyions, croyiez, croient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: crusse, crusses, crût, crussions, crussiez, crussent
* [[มาลาสั่ง]]: crois, croyons, croyez
==== Boire ====
เช่นเดียวกับ {{m|fr|croire}} คำว่า {{m|fr|boire}} ไม่มีคำกริยาแปลงทั่วไปที่มีการผันรูปครบถ้วน การผันรูปคล้ายคลึงกับของ {{m|fr|devoir}} ยกเว้นการใช้รากศัพท์รอง ''buv-'' แทนที่จะเป็น ''*bev-'':
; Boire
* [[รูปกริยาขยาย]]: bu, buvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bois, bois, boit, buvons, buvez, boivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''buv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: bus, bus, but, bûmes, bûtes, burent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''boir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: boive, boives, boive, buvions, buviez, boivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: busse, busses, bût, bussions, bussiez, bussent
* [[มาลาสั่ง]]: bois, buvons, buvez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -aire ===
สำหรับ {{m|fr|raire}} และ {{m|fr|braire}} ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส]]
==== Faire ====
{{m|fr|faire|Faire}} เป็นคำกริยาที่พบบ่อยเป็นอันดับสองในภาษาฝรั่งเศส (รองจาก {{m|fr|être}}) ลักษณะสำคัญสองประการของคำนี้คือการออกเสียงรูปที่สะกดด้วย ''fais'' + สระ เป็นเสียง {{IPAchar|/fəz/}} ตลอดจนการเป็นหนึ่งในคำกริยาไม่กี่คำที่มีรูปบุรุษที่สอง พหูพจน์ ไม่ลงท้ายด้วย ''-ez'' นอกเหนือจากในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และบุรุษที่สาม พหูพจน์ ไม่ลงท้ายด้วย ''-ent'' นอกเหนือจากในอนาคตกาลตามลำดับ ด้วยเหตุนี้ ทั้งการปรับรูปบุรุษที่สอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าตามการเทียบเคียง และการสะกดด้วยสระ ''-e-'' (''*fesant'', ''*fesons'', ...) จึงพบได้ทั่วไปในภาษาพูดและงานเขียนที่ไม่เป็นทางการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฐานะ[[ภาษาเขียนตามสำเนียง|สัทลักษณ์สะกดตามสายตา (eye dialect)]]
เนื่องจากคำแปลงของ {{m|fr||faire}} ยังคงรับเอาส่วนลงท้ายที่ไม่ปรกติของบุรุษที่สองมาด้วย (ต่างจากกรณีของ {{m|fr|dire}}) ผู้พูดจำนวนมากจึงมักหลีกเลี่ยงรูปดังกล่าวโดยสิ้นเชิงเมื่อใช้คำกริยาเหล่านั้น เพราะรู้สึกว่ารูปดังกล่าวแปลกประหลาดไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ารูปที่ลงท้ายด้วย ''-faisez'' เลย
; Faire
* [[รูปกริยาขยาย]]: fait, faisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fais, fais, fait, faisons, faites, font
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''fais'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''f'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''fer'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''fass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''f'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: fais, faisons, faites
==== Plaire และ taire ====
คำกริยาที่แปลงมาจาก {{m|fr|plaire}} แตกต่างจาก {{m|fr|taire}} เพียงอย่างเดียวตรงที่มีเครื่องหมายหมวกที่ผิดปรกติในบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า เช่นเดียวกับเครื่องหมายหมวกอื่น ๆ บนตัว ''i'' ได้มีคำแนะนำให้ตัดทิ้งไปในการปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 คำกริยาทั้งสองคำนี้มีต้นกำเนิดมาจากคำกริยาในภาษาฝรั่งเศสเก่าที่ลงท้ายด้วย ''-aisir'' ซึ่งส่วนลงท้ายนี้ไม่เกี่ยวข้องกับ ''-ir'' ของการผันรูปกลุ่มที่สองแต่อย่างใด หากแต่สืบทอดมาจาก ''-acēre'' ในภาษาละติน กล่าวคือ {{m|la|placeō|placeō, placēre}} > {{IPAchar|/ˈplaːdzʲo/}}, {{IPAchar|/plaˈdzʲeːrɛ/}} > {{IPAchar|/ˈplaːtsʲ/}}, {{IPAchar|/plajˈzir/}} {{m|fro|plaisir|plaz, plaisir}}
; Plaire
* [[รูปกริยาขยาย]]: plu, plaisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: plais, plais, plaît, plaisons, plaisez, plaisent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''plais'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: plus, plus, plut, plûmes, plûtes, plurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''plair'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''plais'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: plusse, plusses, plût, plussions, plussiez, plussent
* [[มาลาสั่ง]]: plais, plaisons, plaisez
; Taire
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: tais, tais, tait, taisons, taisez, taisent
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -traire ====
การใช้งานจริงและไวยากรณ์ตามประเพณีนิยมมีความเห็นไม่ลงรอยกันเกี่ยวกับประเด็นที่ว่า {{m|fr|traire}} และคำแปลงใกล้ชิด ({{m|fr|distraire}}, {{m|fr|retraire}}, {{m|fr|extraire}}, {{m|fr|soustraire}}, {{m|fr|abstraire}}) มีอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติหรือไม่ ใน ค.ศ. 1877 ลิตเทร (Littré) ได้คร่ำครวญถึงการสูญหายไปของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-trayi-'' โดยลำดับเสียงท้ายคำ {{IPAchar|/aji/}} พบได้ยากในภาษาฝรั่งเศส และคำกริยาเหล่านี้เป็นคำกลุ่มเดียวที่จะใช้ลำดับเสียงนี้ อย่างไรก็ตาม รูปดังกล่าวไม่ได้ใช้งานมานานแล้วตั้งแต่ยุคสมัยของลิตเทรเอง (อันที่จริงเขาไม่ได้ให้ตัวอย่างการใช้งานไว้เลย) ส่วนรูปที่ลงท้ายด้วย ''-traisi-'' พบได้ค่อนข้างบ่อยในคริสต์ศตวรรษที่ 19 (ตัวอย่างเช่นในงานเขียนของ [[w:th:มาร์กี เดอ ซาด|เดอ ซาด]] และ [[w:th:สต็องดาล|สต็องดาล]]) แต่แม้ว่า {{m|fr|traire}} จะยังคงเป็นข้อยกเว้นในกาลที่เป็นปัญหานี้ การใช้งานสมัยใหม่สำหรับคำแปลงได้เปลี่ยนไปสู่รูปที่ลงท้ายด้วย ''-traya-'' เมื่อไม่สามารถหลีกเลี่ยงกาลดังกล่าวได้ บดบังรูป ''-trayi-'' ที่ปรากฏเป็นครั้งคราวซึ่งน่าจะได้รับแรงบันดาลใจมาจากลิตเทร สถานการณ์ที่ซับซ้อนนี้ซึ่งไม่มีรูปใดได้รับการรับรอง "อย่างเป็นทางการ" ได้นำไปสู่รูปแปรอื่น ๆ เช่น บุรุษที่สาม พหูพจน์ ที่ลงท้ายด้วย ''-airent'' (สะท้อนตามรูปที่พบในคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-uire'')
; Traire (แบบประเพณีนิยม)
* [[รูปกริยาขยาย]]: trait, trayant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: trais, trais, trait, trayons, trayez, traient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''tray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ไม่ใช้งาน''
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''trair'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: traie, traies, traie, trayions, trayiez, traient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ไม่ใช้งาน''
* [[มาลาสั่ง]]: trais, trayons, trayez
; Traire (แบบ trayi-)
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''tray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''tray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
; Traire (แบบ traisi-)
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''trais'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''trais'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
; Traire (แบบ traya-)
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''tray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''tray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -ore ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ore'' ก่อให้เกิดภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกคล้ายกับตระกูลของ {{m|fr||traire}} สำหรับคำว่า {{m|fr|clore|Clore}} นั้นเลิกใช้ไปโดยสิ้นเชิงแล้วในภาษาพูด และกำลังค่อย ๆ ทยอยหมดไปจากการใช้ในวรรณกรรมเช่นกัน จนทำให้ในทางปฏิบัติคำนี้ขาดรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และอดีตกาลประวัติศาสตร์ของ[[มาลาบอกเล่า]] ตลอดจนอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติจริง ๆ (แม้ว่ามักจะพบการใช้งานในกรณีพิเศษอยู่บ้างก็ตาม) ส่วนสถานะ "ไม่ใช้งาน" ของบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ายังคงเปิดช่องให้ถกเถียงได้มากกว่า อย่างไรก็ตาม คำแปลงอย่าง {{m|fr|éclore}} ยังคงใช้กันทั่วไป และแม้ว่าตำราไวยากรณ์จะระบุไว้อย่างไร คำนี้ก็ยังคงมีการใช้งานอย่างต่อเนื่องในกาลเหล่านี้ ข้อเท็จจริงเดียวกันนี้ยังใช้ได้กับ {{m|fr|enclore}} ด้วยเช่นกัน ลักษณะเฉพาะเด่นของคำกริยากลุ่มนี้คือการปรากฏของเครื่องหมายหมวกในบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า บางท่านได้ขยายการใส่เครื่องหมายหมวกนี้ไปยังอนาคตกาลด้วย แต่ถือว่าเป็นรูปที่ไม่ถูกต้อง
; Éclore
* [[รูปกริยาขยาย]]: éclos, éclosant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: éclos, éclos, éclôt, éclosons, éclosez, éclosent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''éclos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''éclos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''éclor'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''éclos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''éclos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: éclos, éclosons, éclosez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -ire ===
คำกริยาทั้งหมดที่ลงท้ายด้วย -''ire'' เช่นเดียวกับคำที่ลงท้ายด้วย -''uire'' แสดงแนวโน้มที่บุรุษที่สาม พหูพจน์ ของอดีตกาลประวัติศาสตร์จะสร้างขึ้นด้วยส่วนลงท้าย -''irent'' จาก[[รูปกริยากลาง]] ทั้งนี้น่าจะเป็นผลมาจากอิทธิพลของ {{m|fr||dire}} และ {{m|fr||rire}} ซึ่งเป็นคำที่พบบ่อยเป็นพิเศษ
==== Dire และคำแปลง ====
คำกริยา {{m|fr|dire}} และ {{m|fr|redire}} เป็นคำกริยากลุ่มสุดท้ายที่มีรูปบุรุษที่สอง พหูพจน์ ไม่ปรกติ ซึ่งแตกต่างจากกรณีของ {{m|fr|faire}} ตรงที่คำแปลงทั้งหมดของคำนี้มีรูปปรกติที่ลงท้ายด้วย ''-disez'' สิ่งนี้จึงยิ่งเป็นแรงจูงใจให้เกิดการสร้างรูปใหม่ตามการเทียบเคียงของ {{m|fr||dire}} และ {{m|fr||redire}} พึงสังเกตว่า {{m|fr|maudire}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|bruire}} แต่มีรูปกริยาขยายอดีตกาลลงท้ายด้วย ''-it''
; Dire, redire
* [[รูปกริยาขยาย]]: dit, disant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: dis, dis, dit, disons, dites (นอกแบบแผนมาตรฐาน: disez), disent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''dis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''d'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''dir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''dis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''d'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: dis, disons, dites
; Interdire
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: interdis, interdis, interdit, interdisons, interdisez, interdisent
* [[มาลาสั่ง]]: interdis, interdisons, interdisez
; Maudire
* [[รูปกริยาขยาย]]: maudit, maudissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: maudis, maudis, maudit, maudissons, maudissez, maudissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''maudiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: maudisse, maudisses, maudisse, maudissions, maudissiez, maudissent
* [[มาลาสั่ง]]: maudis, maudissons, maudissez
==== Suffire, confire และ circoncire ====
คำกริยาสามคำนี้ผันรูปเหมือนคำกริยาลงท้ายด้วย -dire ที่ "ปรับให้เป็นปรกติ" แล้ว แต่แตกต่างกันที่รูปกริยาขยายอดีตกาล: ของ {{m|fr|suffire}} ลงท้ายด้วย -''i'', ของ {{m|fr|confire}} ลงท้ายด้วย -''it'', ในขณะที่ของ {{m|fr|circoncire}} ลงท้ายด้วย -''is''
; Suffire
* [[รูปกริยาขยาย]]: suffi, suffisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: suffis, suffis, suffit, suffisons, suffisez, suffisent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''suffis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''suff'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''suffir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''suffis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''suff'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: suffis, suffisons, suffisez
; Confire
* [[รูปกริยาขยาย]]: confit, confisant
; Circoncire
* [[รูปกริยาขยาย]]: circoncis, circoncisant
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -crire ====
มักพบรูปอนาคตกาล (และโดยเฉพาะอย่างยิ่งมาลาเงื่อนไข) ที่ขึ้นต้นด้วย ''écriver''- อยู่บ่อยครั้ง
; Écrire
* [[รูปกริยาขยาย]]: écrit, écrivant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: écris, écris, écrit, écrivons, écrivez, écrivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''écriv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''écriv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''écrir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (นอกแบบแผนมาตรฐาน: ''écriver'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''écriv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''écriv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: écris, écrivons, écrivez
==== Lire ====
* [[รูปกริยาขยาย]]: lu, lisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: lis, lis, lit, lisons, lisez, lisent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''lis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: lus, lus, lut, lûmes, lûtes, lurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''lir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''lis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: lusse, lusses, lût, lussions, lussiez, lussent
* [[มาลาสั่ง]]: lis, lisons, lisez
==== Rire และ sourire ====
อันเนื่องมาจากปรากฏการณ์เดียวกันกับที่ส่งผลต่อคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -''ure'' คำว่า {{m|fr|rire}} และ {{m|fr|sourire}} จึงมักผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติราวกับว่าลงท้ายด้วย -''ier''
; Rire
* [[รูปกริยาขยาย]]: ri, riant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ris, ris, rit, rions, riez, rient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ri'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''r'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง (นอกแบบแผนมาตรฐาน: ''ri'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''rir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''ri'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''r'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง (นอกแบบแผนมาตรฐาน: ''ri'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
* [[มาลาสั่ง]]: ris, rions, riez
== หมายเหตุ ==
<references/>
== ดูเพิ่ม ==
* [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาไม่ปรกติ]]
[[หมวดหมู่:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส|*]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, ไม่ปรกติ]]
dhnhsnsa6mr0exlb1r4rfkmti6l37tg
5776138
5776137
2026-10-30T05:05:34Z
Octahedron80
267
5776138
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส}}
มีคำกริยาไม่ปรกติประมาณ 350 คำที่ไม่ได้ผันรูปตาม[[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส|การผันรูปกลุ่มที่หนึ่งหรือกลุ่มที่สอง]] เพื่อความสะดวกในการจัดหมวดหมู่ ตามประเพณีนิยมจึงมัก "เหมารวม" คำกริยาที่มีความแปรผันสูงเหล่านี้ไว้ในกลุ่มที่สาม รูปแบบการผันรูปที่มีอยู่ทั้งหมดซึ่งไม่บกพร่องได้รับการแจกแจงและอธิบายไว้ในหน้านี้ โดยบางคำในจำนวนนี้เคยเป็นคำกริยาบกพร่อง, คำกริยาไม่มีประธานจำเพาะ หรือคำกริยาที่พบน้อย
สำหรับคำกริยาบกพร่อง สามารถดูรายละเอียดได้ใน [[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส]]
<div class="toclimit-2">__TOC__</div>
== การจำแนกประเภทคำกริยาไม่ปรกติ ==
คำกริยาในกลุ่มที่สามสามารถจำแนกออกเป็นกลุ่มย่อยได้ดังต่อไปนี้:<ref>การจำแนกประเภทนี้อิงตามแนวทางอย่างกว้างของ Grevisse 2008 §831</ref>
* {{m|fr|avoir}} และ {{m|fr|être}}
* [[#คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -er|คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -er]]: {{m|fr|aller}}, {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}
* [[#คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -ir|คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -ir]]:
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ir ซึ่งการผันรูปดูเหมือนจะผสมผสานระหว่างการผันรูปกลุ่มที่หนึ่งและกลุ่มที่สอง คำกริยาเกือบทั้งหมดที่ลงท้ายด้วย -llir, -vrir และ -frir ล้วนจัดอยู่ในกลุ่มนี้
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ir ซึ่งการผันรูปในปัจจุบันกาล เอกพจน์ ของ[[มาลาบอกเล่า]]ลงท้ายด้วยเสียงพยัญชนะ แต่นอกเหนือจากนั้นจะผันรูปเหมือนกับประเภทก่อนหน้า คำกริยาเหล่านี้ส่วนใหญ่ลงท้ายด้วย -tir
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ir ที่มีต้นเค้าศัพท์แปรผัน ส่วนใหญ่เป็นคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -enir (ได้แก่ {{m|fr|tenir}}, {{m|fr|venir}} และคำแปลงของคำเหล่านี้)
* [[#คำกริยาลงท้ายด้วย -oir|คำกริยาลงท้ายด้วย -oir]]
* [[#คำกริยาลงท้ายด้วยพยัญชนะ+re|คำกริยาลงท้ายด้วยพยัญชนะ+re]]
** คำกริยาลงท้ายด้วย -dre, -pre, -ttre และ -cre
** คำกริยาลงท้ายด้วย -dre และ -tre ซึ่งต้นเค้าศัพท์มีความแปรผัน ไม่ว่าจะเกิดจากการแทนที่สระของต้นเค้าศัพท์ หรือการแทนที่เสียง {{IPAchar|/d t/}}
** คำกริยาลงท้ายด้วย -vre
** คำกริยาลงท้ายด้วย -aître และ -oître
* [[#คำกริยาลงท้ายด้วยสระ+re|คำกริยาลงท้ายด้วยสระ+re]]
** คำกริยาลงท้ายด้วย -uire
** คำกริยาลงท้ายด้วย -oire
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ure
** คำกริยาลงท้ายด้วย -aire
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ore
** คำกริยาลงท้ายด้วย -ire
== คำกริยาช่วย: être และ avoir ==
คำกริยาช่วย {{m|fr|être}} และ {{m|fr|avoir}} ต่างเป็นคำกริยาที่ไม่ปรกติอย่างยิ่ง เนื่องจากสระตัวแรกเป็นเสียง {{IPAchar|/ɛ/}} คำกริยา {{m|fr||être}} จึงแสดงการสับเปลี่ยนสระบางประการเช่นเดียวกับที่พบในคำกริยากลุ่มที่หนึ่ง คำนี้เป็นคำกริยาเพียงคำเดียวที่มีรูปบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ ลงท้ายด้วย ''-mes'' แทนที่จะเป็น ''-ons'' นอกเหนือจากในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และเป็นหนึ่งในคำกริยาเพียงสามคำที่มีรูปบุรุษที่สอง พหูพจน์ ลงท้ายด้วย ''-tes'' แทนที่จะเป็น ''-ez'' (ร่วมกับ {{m|fr|dire}} และ {{m|fr|faire}}) นอกจากนี้ คำกริยาช่วยทั้งสองยังเป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่มีรูปบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ ลงท้ายด้วย ''-ons'', ''-ez'' แทนที่จะเป็น ''-ions'', ''-iez'' (เปรียบเทียบระหว่าง {{m|fr|soyons}} กับ {{m|fr|croyions}}) ซึ่งมักนำไปสู่ข้อผิดพลาดในการสะกดคำทั้งสองทิศทาง คำกริยาทั้งสองคำนี้ใช้รูปมาลาสมมุติเป็นรูป[[มาลาสั่ง]] (เปรียบเทียบกับภาษาโรแมนซ์ส่วนใหญ่ที่ชดเชยรูปที่ขาดหายไปของมาลาสั่งด้วยรูปปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติ)
การออกเสียงที่ไม่ปรกติของคำกริยาเหล่านี้ ได้แก่ {{m|fr||il est}} (ออกเสียงเป็น {{IPAchar|/ɛ/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ɛt/}} หรือ {{IPAchar|/ɛst/}}) และ ''eu-'' ซึ่งออกเสียงเป็น {{IPAchar|/y/}} ในการผันรูปทั้งหมดของ {{m|fr||avoir}} พึงสังเกตรูปต้นแบบ {{m|fr|ai}} ด้วยว่าออกเสียงเป็น {{IPAchar|/e/}} ไม่ใช่ {{IPAchar|/ɛ/}}
=== Être ===
{{m|fr||Être}} มีต้นเค้าศัพท์ที่แตกต่างกันสี่ชุด ได้แก่: ''(e)s-'', ''fu-'' (ทั้งสองมาจากภาษาละติน {{m|la|sum||เป็น, อยู่, คือ}} รูปสมบูรณ์ {{m|la|fuī}} คำกริยานี้ยังเป็นรูปแทนต้นเค้าศัพท์ต่างรูป (suppletive)), ''ét-'' (จาก {{m|la|stō||ยืน}}) และ ''soy-'' (จากการหลอมรวมรูปมาลาสมมุติของ {{m|la|sum}} เข้ากับ {{m|la|sedeō||นั่ง}} ซึ่งเป็นที่มาของ {{m|fr||asseoir}} ด้วยเช่นกัน) ดูเพิ่มเติมในบทความวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเรื่อง {{w|Romance copula}}
; Être
* [[รูปกริยาขยาย]]: été, étant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: suis, es, est, sommes, êtes, sont
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ét'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: fus, fus, fut, fûmes, fûtes, furent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''ser'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: sois, sois, soit, soyons, soyez, soient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: fusse, fusses, fût, fussions, fussiez, fussent
* [[มาลาสั่ง]]: sois, soyons, soyez
=== Avoir ===
; Avoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: eu, ayant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ai, as, a, avons, avez, ont
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''av'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: eus, eus, eut, eûmes, eûtes, eurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''aur'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: aie, aies, ait, ayons, ayez, aient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: eusse, eusses, eût, eussions, eussiez, eussent
* [[มาลาสั่ง]]: aie, ayons, ayez
== คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -er ==
มีคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -er เพียงสามคำเท่านั้นที่จัดเป็นส่วนหนึ่งของการผันรูปกลุ่มที่สาม ได้แก่ {{m|fr|aller}}, {{m|fr|envoyer}} และ {{m|fr|renvoyer}}
=== Aller ===
การผันรูปของ {{m|fr|aller}} เกี่ยวข้องกับต้นเค้าศัพท์ที่แตกต่างกันไม่น้อยกว่าสี่ชุดซึ่งมีต้นกำเนิดแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง ได้แก่: ''all-/aill-'' (จากภาษาละตินยุคปลาย {{m|la|alar}}), ''v-'' (จาก {{m|la|vadere}}) และ ''ir-'' (จาก {{m|la|ire}}) นอกเหนือจากนี้ ส่วนลงท้ายส่วนใหญ่จะเป็นไปตามคำกริยากลุ่มที่หนึ่ง:
; Aller
* [[รูปกริยาขยาย]]: ''all-'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vais, vas, va, allons, allez, vont
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''all'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''all'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''ir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: aille, ailles, aille, allions, alliez, aillent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''all'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาสั่ง]]: va, allons, allez
ในอดีต บุรุษที่หนึ่ง ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า เคยเป็น {{m|fr|vas}} (ซึ่งเป็นที่มาของรูปมาลาสั่ง) ทว่าในปัจจุบันจำกัดอยู่เฉพาะในภาษาถิ่นหรือวรรณกรรมโบราณ แต่ยังคงนำมาใช้เมื่อเติม {{m|fr|y}} เข้าไปข้างหลังรูปมาลาสั่ง (''vas-y'') แทนที่จะเป็นรูป ''*va-y'' ทั้งนี้ {{m|fr||Aller}} ใช้ {{m|fr||être}} เป็นคำกริยาช่วยเสมอ
=== Envoyer และ renvoyer ===
คำกริยา {{m|fr|envoyer}} และคำแปลง {{m|fr|renvoyer}} มีการผันรูปส่วนใหญ่[[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส#Verbs in -yer|เหมือนกับคำกริยาลงท้ายด้วย -yer อื่น ๆ]] ยกเว้นในรูปอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไข หากคำเหล่านี้เป็นคำกริยาปรกติ (ดังเช่นที่เคยเป็นในภาษาฝรั่งเศสเก่า) ก็จะดูเหมือนเป็นการผันรูปที่ไม่ถูกต้องของคำว่า {{m|fr|voir}} การเทียบเคียงนี้ส่งผลให้กาลดังกล่าวมีรูปเหมือนกันกับกาลของคำกริยานั้น:
; Envoyer
* [[รูปกริยาขยาย]]: envoyé, envoyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: envoie, envoies, envoie, envoyons, envoyez, envoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''envoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''envoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''enverr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: envoie, envoies, envoie, envoyions, envoyiez, envoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''envoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาสั่ง]]: ''envoie'', ''envoyons'', ''envoyez''
== คำกริยาไม่ปรกติลงท้ายด้วย -ir ==
=== คำกริยาที่รวมส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่งและกลุ่มที่สองเข้าด้วยกัน ===
ความไม่ปรกติในปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]เกิดจากแนวโน้มที่จะตัดเสียง /i/ ออกจากลำดับเสียง /ji/ และการเพิ่มเสียงสระชวา /ə/ ในอดีตเมื่อเกิดกลุ่มพยัญชนะที่ไม่ได้รับอนุญาตตามหลักสัทศาสตร์
==== Cueillir และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง ====
คำกริยา {{m|fr|cueillir}}, {{m|fr|accueillir}} และ {{m|fr|recueillir}} ผันรูปราวกับว่าเป็นคำกริยากลุ่มที่หนึ่ง ยกเว้นในอดีตกาลประวัติศาสตร์, [[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ซึ่งใช้ส่วนลงท้ายของคำกริยากลุ่มที่สอง:
; Cueillir
* [[รูปกริยาขยาย]]: cueilli, cueillant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''cueiller'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: ''cueill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
==== Assaillir และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง ====
คำกริยาเหล่านี้ ({{m|fr|assaillir}}, {{m|fr|tressaillir}}, {{m|fr|saillir}}, {{m|fr|défaillir}}) ผันรูปเหมือนกับคำกริยาข้างต้น แต่การผันรูปตามปรกติในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]จะเป็นไปตามคำกริยากลุ่มที่สอง ทั้งนี้ยังมีความลังเลในการใช้งานอยู่มากและมักจะผันรูปเหมือน {{m|fr|cueillir}} แทน สาเหตุเป็นเพราะเสียงท้าย {{IPAchar|/i/}} ของพยางค์ {{IPAchar|/ji/}} มีแนวโน้มที่จะกร่อนเสียงกลายเป็น[[สระชวา]]ในการออกเสียง หรือถูกตัดทิ้งไปโดยสิ้นเชิงในอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไข ส่งผลให้รูปเหล่านั้นออกเสียงพ้องกับรูปของคำกริยาประเภท {{m|fr|cueillir}} (ซึ่งมีต้นเค้าศัพท์อนาคตกาล/มาลาเงื่อนไขตามกลุ่มที่หนึ่ง)
; Assaillir
* [[รูปกริยาขยาย]]: assailli, assaillant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''assaillir''/''assailler'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: ''assaill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* ตามทัศนะของนักไวยากรณ์สายอนุรักษนิยม {{m|fr||saillir}} จะผันรูปเหมือนคำกริยากลุ่มที่สองในบางความหมาย อย่างไรก็ตาม ความหมายเหล่านี้อาจแยกแยะได้ยาก และยังคงมีความลังเลในการใช้งานทั้งสองทิศทาง
* {{m|fr||Défaillir}} มีการผันรูปทางเลือกแบบโบราณ (ซึ่งเหมือนกับรูปโบราณของ {{m|fr|faillir}} อย่างไม่น่าแปลกใจ โดยปัจจุบันคำหลังนี้ผันรูปเป็นคำกริยากลุ่มที่สอง) ซึ่งอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขจะใช้ต้นเค้าศัพท์ ''défaudr''- และรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลคือ {{m|fr||je [[défaus]]}}, {{m|fr||tu défaus}}, {{m|fr||il [[défaut]]}}
==== Offrir, ouvrir, souffrir และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง ====
คำกริยา {{m|fr|offrir}}, {{m|fr|souffrir}}, {{m|fr|ouvrir}} และคำแปลงของคำหลังนี้ ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|assaillir}} ยกเว้นรูปอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขที่ลงท้ายด้วย ''-er'' ซึ่งพบได้น้อยกว่ามาก และมี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลลงท้ายด้วย ''-ert''
; Souffrir
* [[รูปกริยาขยาย]]: souffert, souffrant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''souffrir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: ''souffr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
=== คำกริยาที่มีรูปเอกพจน์ของมาลาบอกเล่าสั้นกว่ารูปพหูพจน์ ===
คำกริยาเหล่านี้แสดงถึงแบบแผนดั้งเดิมที่สืบทอดมาจากคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-īre'' ในขณะที่คำกริยาที่มีอาคมสอดแทรก ''-iss-'' พัฒนามาจากคำกริยาภาษาละตินที่ลงท้ายด้วย ''-ēscere'' แต่เดิมทั้งสองแบบแผนเคยปรากฏควบคู่กัน (เช่นใน[[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาอิตาลี|ภาษาอิตาลี]]) แต่เมื่อเวลาผ่านไป คำกริยาส่วนใหญ่ได้เปลี่ยนไปใช้แบบแผน ''-iss-'' ส่งผลให้แบบแผนดังกล่าวได้รับการยอมรับว่าเป็นแบบ "ปรกติ" และแบบแผนรูปสั้นกลายเป็นแบบ "ไม่ปรกติ"
==== Mentir ====
ชุดคำกริยา ({{m|fr|mentir}}, {{m|fr|dormir}}, {{m|fr|servir}}, {{m|fr|partir}}, {{m|fr|sortir}}, {{m|fr|sentir}}) สูญเสียพยางค์สุดท้ายทั้งหมดในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]] อันเนื่องมาจากการสูญเสียงสระที่ไม่เน้นในอดีตตามด้วยการกลมกลืนเสียงพยัญชนะ เปรียบเทียบกับคำกริยาภาษาฝรั่งเศสเก่า {{m|fro|mentir}} — ''ment'', ''menz'', ''ment''; {{m|fro|dormir}} — ''dorm'', ''dors'', ''dort''; และ {{m|fro|servir}} — ''serf'', ''sers'', ''sert'' ในขณะที่คำกริยาปรกติของภาษาฝรั่งเศสเก่า {{m|fro|fenir}} — ''fenis'', ''fenis'', ''fenist'' (ยังคงรักษาอาคมสอดแทรก ''-iss-'' ไว้ ซึ่งต่อมา ''-ist'' ได้สูญเสียง ''-s-'' ไป)
; Mentir
* [[รูปกริยาขยาย]]: menti, mentant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: mens, mens, ment, mentons, mentez, mentent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''mentir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ment'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: mens, mentons, mentez
* คำกริยา {{m|fr|assortir}} มาจาก {{m|fr|sorte}} และเป็นคำกริยากลุ่มที่สอง
* มีคำกริยา {{m|fr|ressortir}} อยู่สองคำ คำแรกหมายถึง "ออกไปอีกครั้ง" หรือ "โดดเด่น" ซึ่งผันรูปตาม {{m|fr|sortir}} ส่วนอีกคำหนึ่งหมายถึง "อยู่ในขอบเขต อำนาจศาล หรือดุลยพินิจ" และเป็นคำกริยากลุ่มที่สอง คำทั้งสองนี้มักเกิดความสับสนบ่อยครั้ง
* มีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนการผันรูปของ {{m|fr|départir}} ไปสู่การผันรูปตามกลุ่มที่สองแทนที่จะเป็นกลุ่มที่สาม
==== Chauvir ====
{{m|fr|chauvir|Chauvir}} ผันรูปคล้ายกับ {{m|fr|mentir}} แต่ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าจะไม่สูญเสียตัวอักษรสุดท้ายของต้นเค้าศัพท์ และยังคงรักษากระบวนแบบของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' แบบปรกติเอาไว้ การผันรูปนี้ถือว่าล้าสมัยแล้วในการใช้งาน และคำกริยานี้มีรูปการผันทางเลือกที่ใช้อาคมสอดแทรก ''-iss-'' ซึ่งเหมือนกับการผันรูปปรกติของคำกริยาลงท้ายด้วย ''-ir'' ทุกประการ โดยพบได้บ่อยกว่าในยุคปัจจุบันแม้จะถือว่าไม่ถูกต้องก็ตาม
; Chauvir
* [[รูปกริยาขยาย]]: chauvi, chauvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: chauvis, chauvis, chauvit, chauvons, chauvez, chauvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''chauvir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''chauv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: chauvis, chauvons, chauvez
==== Bouillir ====
{{m|fr|bouillir|Bouillir}} มีความคล้ายคลึงกับ {{m|fr||mentir}} เป็นอย่างมาก แต่สูญเสียตัวอักษรมากกว่าอันเนื่องมาจากการสะกดคำ (เสียงพยัญชนะที่สูญหายไปคือ {{IPAchar|/j/}} ซึ่งสะกดด้วย ''-ill-'') รูปอนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขมักปรากฏเป็นรูป ''-er-'' แต่พบน้อยกว่ากรณีของ {{m|fr|assaillir}} และคำกริยาที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ คำกริยานี้ยังมักผันรูปราวกับว่ามีรูปกริยากลางเป็น {{m|fr|bouer}} และรูปเอกพจน์ในปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติเคยผันรูปเป็น ''boue, boues, boue'' แทนที่จะเป็น {{m|fr|bouille}}
; Bouillir
* [[รูปกริยาขยาย]]: bouilli, bouillant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bous, bous, bout, bouillons, bouillez, bouillent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''bouillir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bouill'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: bous, bouillons, bouillez
==== Vêtir และ courir ====
คำกริยาเหล่านี้มี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลลงท้ายด้วย ''-u'' โดยคำว่า {{m|fr|vêtir|Vêtir}} (ต่างจาก {{m|fr|mentir}}) ยังคงตัว -t ไว้ในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า เช่นเดียวกับในยุคก่อน ๆ การใช้ในวรรณกรรมมักผันรูปคำนี้ตามแบบคำกริยากลุ่มที่สอง ความลังเลในการใช้งานนี้ย้อนกลับไปได้ถึงยุคแรกเริ่มของภาษาฝรั่งเศส แม้ว่าการผันรูปที่ระบุไว้ที่นี้จะเป็นรูปเด่นในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม ในการใช้งานทั่วไป ตัวคำกริยานี้และคำแปลงได้ถูกแทนที่อย่างสมบูรณ์ด้วย {{m|fr|habiller}} แล้ว
การผันรูปของ {{m|fr|courir}} เป็นการผสมผสานระหว่าง {{m|fr|rendre}} และ {{m|fr|mourir}} ซึ่งไม่น่าแปลกใจเนื่องจากรูปกริยากลางดั้งเดิมของคำนี้คือ {{m|fr|courre}} (ซึ่งยังคงใช้เป็นต้นเค้าศัพท์ของอนาคตกาล) และต่อมาได้รับการปรับเปลี่ยนเพื่อให้มีความคล้ายคลึงกับคำกริยาหลังมากขึ้น คำว่า {{m|fr||Courre}} ในฐานะอาการนามยังคงเป็นส่วนหนึ่งของคลังคำศัพท์ในการล่าสัตว์ด้วยสุนัข: {{m|fr|chasse à courre}}
; Vêtir
* [[รูปกริยาขยาย]]: vêtu, vêtant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vêts, vêts, vêt, vêtons, vêtez, vêtent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''vêtir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''vêt'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: vêts, vêtons, vêtez
; Courir
* [[รูปกริยาขยาย]]: couru, courant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: cours, cours, court, courons, courez, courent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cour'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: courus, courus, courut, courûmes, courûtes, coururent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''courr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''cour'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: courusse, courusses, courût, courussions, courussiez, courussent
* [[มาลาสั่ง]]: cours, courons, courez
=== คำกริยาที่มีต้นเค้าศัพท์แปรผัน ===
คำกริยาเหล่านี้แสดงความแปรผันของต้นเค้าศัพท์ในตำแหน่งเดียวกันกับคำกริยาอย่าง {{m|fr|lever}} (อนาคตกาล, [[มาลาเงื่อนไข]], ปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]และมาลาสมมุติ) โดยมีอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติเพิ่มเข้ามาด้วย (ยกเว้น {{m|fr|mourir}})
==== คำประสมของ {{m|fr||quérir}} ====
ตัวคำกริยา {{m|fr|quérir}} เองนั้นเลิกใช้ไปแล้ว โดยถูกแทนที่ด้วย {{m|fr|quêter}} และ {{m|fr|chercher}} แต่คำประสมของคำนี้ ({{m|fr|acquérir}}, {{m|fr|conquérir}}, {{m|fr|enquérir}}, {{m|fr|requérir}}) ยังคงมีการใช้งานอยู่
; Acquérir
* [[รูปกริยาขยาย]]: acquis, acquérant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: acquiers, acquiers, acquiert, acquérons, acquérez, acquièrent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''acquér'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''acqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''acquerr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: acquière, acquières, acquière, acquérions, acquériez, acquièrent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''acqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: acquiers, acquérons, acquérez
==== Tenir และ venir ====
คำกริยาสองคำนี้ผันรูปในลักษณะเดียวกัน เช่นเดียวกับคำแปลงของคำเหล่านี้ คำกริยากลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวที่ส่วนลงท้ายแบบ "สมบูรณ์" (ของอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ) ใช้เสียงสระขึ้นจมูกแทนเสียงสระช่องปาก พึงสังเกตการปรากฏของ ''-ss-'' ที่ผิดปรกติหลังพยัญชนะในอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ และ ''-î-'' หน้าพยัญชนะสองตัว
; Venir
* [[รูปกริยาขยาย]]: venu, venant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: viens, viens, vient, venons, venez, viennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ven'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: vins, vins, vint, vînmes, vîntes, vinrent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''viendr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: vienne, viennes, vienne, venions, veniez, viennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: vinsse, vinsses, vînt, vinssions, vinssiez, vinssent
* [[มาลาสั่ง]]: viens, venons, venez
; Tenir
* [[รูปกริยาขยาย]]: tenu, tenant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: tiens, tiens, tient, tenons, tenez, tiennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ten'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: tins, tins, tint, tînmes, tîntes, tinrent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''tiendr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: tienne, tiennes, tienne, tenions, teniez, tiennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: tinsse, tinsses, tînt, tinssions, tinssiez, tinssent
* [[มาลาสั่ง]]: tiens, tenons, tenez
==== Mourir ====
การผันรูปของ {{m|fr|mourir}} คล้ายคลึงกับของ {{m|fr||courir}} แต่มีการแปรผันของเสียงสระและมี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่แตกต่างกันอย่างมาก
; Mourir
* [[รูปกริยาขยาย]]: mort, mourant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: meurs, meurs, meurt, mourons, mourez, meurent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''mour'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: mourus, mourus, mourut, mourûmes, mourûtes, moururent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''mourr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: meure, meures, meure, mourions, mouriez, meurent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: mourusse, mourusses, mourût, mourussions, mourussiez, mourussent
* [[มาลาสั่ง]]: meurs, mourons, mourez
==== Fuir ====
การผันรูปของ {{m|fr|fuir}} และ {{m|fr|enfuir}} มีความพิเศษตรงที่มีต้นเค้าศัพท์ทางเลือกในอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่า:
; Fuir
* [[รูปกริยาขยาย]]: fui, fuyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fuis, fuis, fuit, fuyons, fuyez, fuient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''fuy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''fu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''fuir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: fuie, fuies, fuie, fuyions, fuyiez, fuient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''fu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: fuis, fuyons, fuyez
{{m|fr|bruire|Bruire}} เคยผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||fuir}} มาก่อน (อันเป็นที่มาของคำคุณศัพท์ {{m|fr|bruyant}}) โดยมี[[รูปกริยากลาง]]เป็น {{m|fr|bruir}} ({{IPAchar|/bʁɥiʁ/}}, ปัจจุบันออกเสียง {{IPAchar|/bʁy.iʁ/}}) แต่การผันรูปนี้ส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วยการผันรูปปรกติของกลุ่มที่สองไปแล้ว
== คำกริยาลงท้ายด้วย -oir ==
คำกริยาเหล่านี้มีต้นกำเนิดมาจากการผันรูปกลุ่มที่สองของภาษาละติน ซึ่งมี[[รูปกริยากลาง]]ลงท้ายด้วย ''-ēre'' สระ ''-ē-'' ได้เปลี่ยนไปเป็น ''-oi-'' ตามปรกติเมื่อมีการเน้นเสียงในภาษาฝรั่งเศส
=== คำกริยาที่มีรูปเอกพจน์ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าเป็น "-eu-" ===
คำกริยาเหล่านี้มีรูปอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]ที่ไม่ปรกติร่วมกัน และมีรูปเอกพจน์ของ[[มาลาบอกเล่า]]เป็นคำพยางค์เดียวที่ใช้เสียงสระ {{IPAchar|/œ/}}~{{IPAchar|/ø/}} โดยมีรูปการผันที่เหมือนกันในหลายกาล ''Vouloir'' และ ''pouvoir'' เป็นสองคำกริยาในบรรดาไม่กี่คำที่รูปบุรุษที่สอง เอกพจน์ ไม่ได้ลงท้ายด้วย -s เสมอไป (ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าจะลงท้ายด้วย -x)
==== Pouvoir ====
{{m|fr|pouvoir|Pouvoir}} มีการผันรูปที่เป็นไปได้สองแบบในบุรุษที่หนึ่ง ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า รูปทางการอย่างยิ่งคือ {{m|fr|puis}} ซึ่งเป็นรูปดั้งเดิม แต่ถูกแทนที่ในการใช้งานทั่วไปในชีวิตประจำวันช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17 โดย {{m|fr|peux}} ซึ่งสร้างขึ้นใหม่เทียบเคียงตามรูปบุรุษที่สองและสาม ทั้งนี้ {{m|fr||Puis}} ยังคงถือเป็นรูปเดียวที่ใช้ได้ในโครงสร้างคำถามแบบสลับตำแหน่งประธาน-กริยา: {{m|fr||Puis-je vous aider?|มีอะไรให้ฉันช่วยไหม}} ตัวคำกริยานี้โดยความหมายในตัวเองแล้วจึงไม่มีการใช้งานใน[[มาลาสั่ง]]
* [[รูปกริยาขยาย]]: pu, pouvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: peux (puis), peux, peut, pouvons, pouvez, peuvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''pouv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: pus, pus, put, pûmes, pûtes, purent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''pourr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: puisse, puisses, puisse, puissions, puissiez, puissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: pusse, pusses, pût, pussions, pussiez, pussent
* [[มาลาสั่ง]]: ''ไม่มี''
==== Vouloir ====
การนำรูปมาลาสมมุติมาใช้ในมาลาสั่ง และการนำรูปบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ามาใช้ในมาลาสมมุติ เป็นนวัตกรรมทางภาษาในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ในมาลาสั่งนั้นมีความแตกต่างทางความหมายอย่างมีนัยสำคัญระหว่างรูปทั้งสองชุด ส่วนในมาลาสมมุตินั้นยังคงพบการใช้รูปดั้งเดิมอยู่บ้างในวรรณกรรม รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล {{m|fr|veuillant}} มีการใช้งานอยู่เป็นครั้งคราว โดยเฉพาะในภาษาฝรั่งเศสยุคกลาง ทั้งนี้ยังไม่ชัดเจนนักว่ารูปทางเลือกในมาลาสมมุติอย่าง {{m|fr|veuillions}} และ {{m|fr|veuilliez}} ควรสกดส่วนลงท้ายด้วย -iez/-ions หรือ -ez/-ons เนื่องจากรูปเหล่านี้เข้ามาแทนที่ในช่วงเวลาที่การสะกดคำยังมีความแปรปรวนอยู่มาก การสะกดโดยเพิ่มตัว ''i'' ที่ระบุไว้ที่นี้เป็นไปเพื่อให้สอดคล้องกับคำกริยาส่วนใหญ่
* [[รูปกริยาขยาย]]: voulu, voulant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: veux, veux, veut, voulons, voulez, veulent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''voul'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: voulus, voulus, voulut, voulûmes, voulûtes, voulurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''voudr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: veuille, veuilles, veuille, voulions/veuillions, vouliez/veuilliez, veuillent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: voulusse, voulusses, voulût, voulussions, voulussiez, voulussent
* [[มาลาสั่ง]]: veuille, veuillons, veuillez หรือ veux, voulons, voulez
* คำกริยาสะท้อนที่พ้นสมัยไปแล้วอย่าง {{m|fr|douloir}} มีการผันรูปเกือบจะเหมือนกับ ''vouloir'' ทุกประการ เว้นแต่การผันรูปจะมีความสม่ำเสมอมากกว่า กล่าวคือ รูปบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาสมมุติจะใช้ส่วนลงท้ายชุดแรก (''doulions'', ''douliez'') และรูปมาลาสั่งจะใช้ส่วนลงท้ายชุดที่สอง (''deux'', ''doulons'', ''doulez'')
==== Mouvoir และ pleuvoir ====
เมื่อไม่นับข้อเท็จจริงที่ว่า {{m|fr|pleuvoir||ฝนตก}} เป็นคำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะ จึงแทบไม่มีการใช้นอกเหนือจากบุรุษที่สาม เอกพจน์หรือพหูพจน์ (เสรีภาพทางวรรณกรรมอาจมีการใช้บ้างแต่น้อยมาก) และคำว่า {{m|fr|mouvoir}} ตามประเพณีนิยมแต่เดิมเคยมีเครื่องหมายหมวก (accent circonflexe) กำกับบนรูปกริยาขยายอดีตกาล เพศชาย เอกพจน์ (ดูด้านล่าง) คำกริยาเหล่านี้แท้จริงแล้วผันรูปเหมือนกันทุกประการ:
; Mouvoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: mu/mû, mouvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: meus, meus, meut, mouvons, mouvez, meuvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''mouv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: mus, mus, mut, mûmes, mûtes, murent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''mouvr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: meuve, meuves, meuve, mouvions, mouviez, meuvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: musse, musses, mût, mussions, mussiez, mussent
* [[มาลาสั่ง]]: meus, mouvons, mouvez
; Pleuvoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: plu, pleuvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: pleut, pleuvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: pleuvait, pleuvaient
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: plut, plurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''pleuvr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: pleuve, pleuvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: plût, plussent
* [[มาลาสั่ง]]: ''ไม่ใช้งาน''
ตามประเพณีนิยม รูปเพศชาย เอกพจน์ ของรูปกริยาขยายอดีตกาลของ ''mouvoir'' เคยเขียนโดยใส่เครื่องหมายหมวกกำกับ (แต่ไม่ใส่ในคำแปลง เช่น {{m|fr|émouvoir}}) ราชบัณฑิตยสภาฝรั่งเศส (Académie Française) ได้แนะนำให้ยกเลิกเครื่องหมายเสริมสัทอักษรนี้ใน ค.ศ. 1990 แม้ว่าการใช้งานจริงยังคงมีปะปนกันทั้งสองแบบ
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -evoir ===
การผันรูปนี้ครอบคลุมคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-cevoir'' เช่น {{m|fr|recevoir}} และ {{m|fr|concevoir}} ตลอดจน {{m|fr|devoir}} และ {{m|fr|redevoir}} (โดยตัดเครื่องหมายเซดิลลาที่มีอยู่ในการผันรูปของคำกริยาอื่นออก) คำว่า ''Devoir'' มีความแตกต่างเล็กน้อยตรงที่[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาล เพศชาย เอกพจน์ มีเครื่องหมายหมวกกำกับ เพื่อแยกแยะความแตกต่างจากคำบุพบทที่มี[[คำพ้องรูป|รูปสะกดพ้อง]]กันคือ {{m|fr|du}} มีคำแนะนำใน ค.ศ. 1990 ให้ยกเลิกเครื่องหมายกำกับเสียงแบบเดียวกันนี้บนรูปกริยาขยายอดีตกาลของ ''redevoir'' ทว่าการใช้งานจริงยังไม่ได้ข้อยุติในประเด็นนี้ (ซึ่งตรวจสอบได้ยากเนื่องจาก ''redevoir'' มีการใช้น้อยมาก)
; Recevoir และ devoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: reçu, recevant // dû, devant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: reçois, reçois, reçoit, recevons, recevez, reçoivent // dois, dois, doit, devons, devez, doivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''recev'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง // ''dev'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: reçus, reçus, reçut, reçûmes, reçûtes, reçurent // dus, dus, dut, dûmes, dûtes, durent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''recevr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง // ''devr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: reçoive, reçoives, reçoive, recevions, receviez, reçoivent // doive, doives, doive, devions, deviez, doivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: reçusse, reçusses, reçût, reçussions, reçussiez, reçussent // dusse, dusses, dût, dussions, dussiez, dussent
* [[มาลาสั่ง]]: reçois, recevons, recevez // dois, devons, devez
=== คำกริยาอื่น ๆ ===
==== Savoir ====
รูปกริยาขยายปัจจุบันกาลดั้งเดิมของ {{m|fr|savoir}} คือ {{m|fr|savant}} ซึ่งปัจจุบันกลายเป็นคำนาม ("นักวิทยาศาสตร์") รูปบุรุษที่หนึ่ง เอกพจน์ ปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าออกเสียงว่า {{IPAchar|/se/}} หรือ {{IPAchar|/sɛ/}} เช่นเดียวกับคำกริยา {{m|fr|avoir}}, {{m|fr|être}} และ {{m|fr|vouloir}} คำนี้เป็นคำกริยาสุดท้ายที่มีรูปมาลาสั่งไม่ปรกติ (แตกต่างจากรูปปัจจุบันกาล) โดยนำรูปมาลาสมมุติมาใช้ ส่วนรูป ''-ch-'' เป็นพัฒนาการตามปรกติของเสียงในภาษาละตินจาก {{IPAchar|/pi/}} > {{IPAchar|/pj/}}
; Savoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: su, sachant (รูปโบราณ savant)
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: sais, sais, sait, savons, savez, savent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''sav'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: sus, sus, sut, sûmes, sûtes, surent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''saur'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: sache, saches, sache, sachions, sachiez, sachent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: susse, susses, sût, sussions, sussiez, sussent
* [[มาลาสั่ง]]: sache, sachons, sachez
==== Voir และคำแปลง รวมถึง pourvoir ====
{{m|fr|voir|Voir}}, {{m|fr|revoir}} และ {{m|fr|entrevoir}} มีเสียงเชื่อมสละสลวย {{IPAchar|/j/}} ในหลายรูป (เช่นเดียวกับคำกริยาลงท้ายด้วย ''-oyer'' เสียงพยัญชนะนี้มักขยายไปสู่รูปผันทั้งหมดที่เป็นเสียง {{IPAchar|/wa/}}) และเป็นคำกริยาลงท้ายด้วย -oir เพียงกลุ่มเดียวที่มีอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติเป็นสระ ''i'' แทนที่จะเป็น ''u'' ส่วน {{m|fr|prévoir|Prévoir}} และ {{m|fr|pourvoir}} มีรูปอนาคตกาลลงท้ายด้วย ''-oira'' โดยที่ ''pourvoir'' ยังผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติเหมือนกับคำกริยาลงท้ายด้วย -oir คำอื่น ๆ อีกด้วย
; Voir
* [[รูปกริยาขยาย]]: vu, voyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vois, vois, voit, voyons, voyez, voient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''voy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''v'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''verr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: voie, voies, voie, voyions, voyiez, voient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''v'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: vois, voyons, voyez
; Prévoir
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''prévoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
; Pourvoir
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: pourvus, pourvus, pourvut, pourvûmes, pourvûtes, pourvurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''pourvoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: pourvusse, pourvusse, pourvût, pourvussions, pourvussiez, pourvussent
==== Avoir ====
:''ดูที่ [[#คำกริยาช่วย: être และ avoir]]''
==== Falloir ====
คำกริยาที่ไม่มีประธานจำเพาะนี้ เดิมเป็นรูปแปรของ {{m|fr|faillir}} ใช้เฉพาะในบุรุษที่สาม เอกพจน์ เท่านั้น จึงไม่มีรูปมาลาสั่ง แม้ว่าจะเคยมีรูปกริยาขยายปัจจุบันกาลคือ {{m|fr|fallant}} แต่รูปนี้ก็ได้เลิกใช้ไปโดยสิ้นเชิงแล้ว
* [[รูปกริยาขยาย]]: fallu, fallant (''รูปกริยาขยายปัจจุบันกาลไม่ใช้งาน'')
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: faut
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: fallait
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: fallut
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: faudra/faudrait
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: faille
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: fallût
* [[มาลาสั่ง]]: ''ไม่ใช้งาน''
==== Valoir ====
คำกริยาในกลุ่มนี้เป็นคำกริยาเพียงกลุ่มเดียวนอกเหนือจาก ''pouvoir'' และ ''vouloir'' ที่มี -x ในบุรุษที่สอง เอกพจน์ ส่วน {{m|fr|prévaloir|Prévaloir}} ยังคงรักษาอีกรูปหนึ่งของมาลาสมมุติแบบโบราณของ {{m|fr|valoir}} เอาไว้
; Valoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: valu, valant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vaux, vaux, vaut, valons, valez, valent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''val'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: valus, valus, valut, valûmes, valûtes, valurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''vaudr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: vaille, vailles, vaille, valions, valiez, vaillent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: valusse, valusses, valût, valussions, valussiez, valussent
* [[มาลาสั่ง]]: vaux, valons, valez
; Prévaloir
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: prévale, prévales, prévale, prévalions, prévaliez, prévalent
มักพบการปรับรูปมาลาสมมุติให้เป็นรูปปรกติในทั้งสามทิศทาง ได้แก่: {{m|fr||vaillons, vaillez}}; {{m|fr||vale, vales, valent}} และ {{m|fr||prévaille}} เป็นต้น
==== Asseoir และคำแปลง ====
{{m|fr|asseoir|Asseoir}} มีประวัติศาสตร์การผันรูปที่ซับซ้อนยาวนานย้อนไปได้ถึงภาษาฝรั่งเศสเก่า ซึ่งพบว่ามีความแปรผันในคำว่า {{m|fr|seoir}} (ปัจจุบันเป็นคำกริยาบกพร่องและพบน้อย) มาตั้งแต่ยุคนั้นแล้ว ในการใช้งานสมัยใหม่ คำนี้มีการผันรูปที่ยอมรับกันโดยทั่วไปสองแบบ (เรียกว่าการผันรูปตามแบบ "oi" และแบบ "e") และมีรูปผันทางเลือกหนึ่งแบบในอนาคตกาลและ[[มาลาเงื่อนไข]]ที่ค่อนข้างล้าสมัยอย่างเห็นได้ชัด (เรียกว่าการผันรูปตามแบบ "eye") นอกจากนี้ ยังมีการผันรูปนอกแบบแผนมาตรฐานอีกแบบหนึ่ง (ใช้ "i") ซึ่งส่วนใหญ่ใช้ในภาษาปากและย้อนกลับไปถึงต้นกำเนิดของคำกริยานี้ แต่ยังไม่ชัดเจนนักว่า[[รูปกริยากลาง]]ควรเป็น {{m|fr||asseoir}} หรือ {{m|fr||[[assir]]/[[assire]]}}
การผันรูปตามแบบ ''-oi-'' เป็นรูปเด่นที่นิยมใช้มากที่สุดในภาษาพูดและภาษาปาก โดยรูปตามแบบ ''-e-'' ได้รับการมองว่าเป็นภาษาวรรณกรรมมากกว่าในพื้นที่ส่วนใหญ่ (ยกเว้นเบลเยียม) ส่วนรูปตามแบบ ''-eye-'' ยิ่งมีความเป็นภาษาเฉพาะกลุ่มเด่นชัดกว่า และปัจจุบันพบได้ยาก ในขณะที่รูปตามแบบ ''-i-'' ถูกจำกัดอยู่เฉพาะในภาษาถิ่นหรือภาษาปากที่มีลักษณะเฉพาะ และพบได้บ่อยในอเมริกาเหนือมากกว่ายุโรป (ซึ่งมักพบบ่อยที่สุดในปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]) การผันรูปตามแบบ ''-i-'' นี้ แท้จริงแล้วเหมือนกับการผันรูปของ {{m|fr|circoncire}} (ดู[[#Suffire,_confire_and_circoncire|ด้านล่าง]]) ซึ่งเป็นรูปแปรของการผันรูปตาม {{m|fr|dire}}
แม้ว่า {{m|fr|rasseoir}} จะมีปัญหาเรื่องการผันรูปเช่นเดียวกับ {{m|fr||asseoir}} แต่ {{m|fr|surseoir}} จะใช้เฉพาะรูปตามแบบ -oi- เท่านั้น อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปมักมีธรรมเนียมการใช้ ''-e-'' ในรูปอนาคตกาลซึ่งไม่ปรากฏใน {{m|fr||asseoir}} ส่วน {{m|fr|seoir}} และ {{m|fr|messeoir}} เป็น[[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาบกพร่อง]]และใช้รูปตามแบบ ''-e-'' การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 แนะนำให้ตัดตัว ''e'' ส่วนเกินทั้งหมดในรูปกริยากลางหรืออนาคตกาลของคำกริยาเหล่านี้ออก แต่การใช้งานจริงยังไม่ได้ข้อยุติที่แน่นอน ทั้งนี้มักมีการนำตัว ''-e-'' กลับมาใช้ตามการเทียบเคียงในรูปปัจจุบันกาลและอนาคตกาลของ ''(r)asseoir'' และ ''surseoir''
; Asseoir (การผันรูปตามแบบ -oi-)
* [[รูปกริยาขยาย]]: assis, assoyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: assois, assois, assoit, assoyons, assoyez, assoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''assoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: assoie, assoies, assoie, assoyions, assoyiez, assoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: assois, assoyons, assoyez
; Asseoir (การผันรูปตามแบบ -e- และ -eye-)
* [[รูปกริยาขยาย]]: assis, asseyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: assieds, assieds, assied, asseyons, asseyez, asseyent (รูปโบราณ ''assiéent'')
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assey'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''assiér''/''asseyer'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: asseye, asseyes, asseye, asseyions, asseyiez, asseyent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: assieds, asseyons, asseyez
; Asseoir/Assire (การผันรูปตามแบบ -i-)
* [[รูปกริยาขยาย]]: assis, assisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: assis, assis, assit, assisons, assisez, assisent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''assis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''assir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''assis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: assis, assisons, assisez
==== Déchoir และ échoir ====
หลายรูปของคำกริยาเหล่านี้พบน้อยมาก (รูปฐาน {{m|fr|choir}} พ้นสมัยแล้วในภาษาฝรั่งเศสสมัยใหม่) เนื่องจากความหมายของตัวคำกริยาเอง จึงไม่มีการใช้งานใน[[มาลาสั่ง]]
; Déchoir
* [[รูปกริยาขยาย]]: déchu, déchéant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: déchois, déchois, déchoit, déchoyons, déchoyez, déchoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''déché'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (ทางเลือก: ''déchoy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: déchus, déchus, déchut, déchûmes, déchûtes, déchurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''déchoir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: déchoie, déchoies, déchoie, déchoyions, déchoyiez, déchoient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: déchusse, déchusses, déchût, déchussions, déchussiez, déchussent
* [[มาลาสั่ง]]: ''ไม่ใช้งาน''
ในงานเขียนยุคเก่า บางครั้งมีการผันรูปโดยเทียบเคียงกับการผันรูปตามแบบ ''e'' ของ {{m|fr|asseoir}}: ''déchets, déchets, déchet, décheyons, décheyez, décheyent/déchiéent''
== คำกริยาลงท้ายด้วยพยัญชนะ+re ==
คำกริยาเหล่านี้มีต้นกำเนิดมาจากการผันรูปกลุ่มที่สามของภาษาละติน ซึ่งมี[[รูปกริยากลาง]]ลงท้ายด้วย ''-ere''
=== คำกริยาทั่วไปที่ลงท้ายด้วยพยัญชนะ +re ===
คำกริยาเหล่านี้ (ลงท้ายด้วย ''-endre'', ''-andre'', ''-ondre'' และ ''-rdre'' ร่วมกับ {{m|fr|battre}}, {{m|fr|foutre}}, {{m|fr|rompre}} และ {{m|fr|vaincre}}) พร้อมทั้งคำแปลงทั้งหมดของคำเหล่านี้ แตกต่างกันเพียงความแปรผันเล็กน้อยของการสะกดคำ โดยมักเป็นไปเพื่อรักษาการออกเสียงเอาไว้
==== คำกริยาทั่วไปลงท้ายด้วย -dre, battre, foutre และ rompre ====
ความแปรผันเพียงอย่างเดียวระหว่างคำกริยาสามกลุ่มนี้อยู่ที่การจัดการกับรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]และ[[มาลาสั่ง]] คำกริยาเกือบทั้งหมดที่ลงท้ายด้วย ''-dre'' จะมีรูปเป็น ''-ds'', ''-ds'', ''-d'' แต่คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ttre'' ไม่สามารถมีรูปเป็น ''*-tts'' ได้ จึงมีรูปเป็น ''-ts'', ''-ts'', ''-t'' ในขณะที่ {{m|fr|foutre}} มีรูปเป็น ''-s'', ''-s'', ''-t'' แม้ว่าจะมักพบรูปที่ลงท้ายด้วย ''-ts'' อยู่บ่อยครั้งก็ตาม คำนี้ยังพบน้อยมากในอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติและอดีตกาลประวัติศาสตร์ จนถึงขั้นมักถูกระบุว่าเป็นคำกริยาบกพร่อง ส่วนคำกริยา {{m|fr|rompre}} มีความผิดปรกติตรงที่มีกระบวนแบบเป็น ''-ps'', ''-ps'', ''-pt''
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-dre'' (เช่น ''rendre'') บางครั้งถูกเรียกว่าเป็นคำกริยาลงท้ายด้วย ''-re'' "แบบปรกติ" แม้ว่าจะพบได้ค่อนข้างน้อยก็ตาม ด้วยเหตุผลนี้และเหตุผลอื่น ๆ แม้ว่าคำกริยาดังกล่าวจะรวมอยู่ในหมวดหมู่คำกริยากลุ่มที่สาม แต่ก็ไม่ได้ถูกรวมเข้าไว้ใน[[:หมวดหมู่:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส|หมวดหมู่คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส]]จนกระทั่งช่วงปลาย ค.ศ. 2022
; Rendre
* [[รูปกริยาขยาย]]
** อดีตกาล: ''rendu''
** ปัจจุบันกาล: ''rendant''
* '''[[มาลาบอกเล่า]]'''
** ปัจจุบันกาล: ''rends'', ''rends'', ''rend'', ''rendons'', ''rendez'', ''rendent''
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''rend'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''rend'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''rendr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''rend'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''rend'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]
** รูป ''tu'': ''rends''
** รูป ''nous'': ''rendons''
** รูป ''vous'': ''rendez''
; Battre
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bats, bats, bat, battons, battez, battent
* [[มาลาสั่ง]]: bats, battons, battez
; Foutre
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fous, fous, fout, foutons, foutez, foutent
* [[มาลาสั่ง]]: fous, foutons, foutez
; Rompre
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: romps, romps, rompt, rompons, rompez, rompent
* [[มาลาสั่ง]]: romps, rompons, rompez
==== Vaincre และ convaincre ====
การผันรูปของ {{m|fr|vaincre}} และคำแปลงของคำนี้ มีลักษณะเฉพาะคือการเปลี่ยนตัวอักษรจาก ''c'' เป็น ''qu'' หน้าสระ (สระทุกตัว ต่างจากคำกริยาภาษาสเปนที่ลงท้ายด้วย ''-car'') ยกเว้นใน[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลซึ่งไม่สามารถทำเช่นนี้ได้ รูป ''vainc'' จะเติมเสียงเชื่อมสละสลวย {{m|fr|-t-}} เมื่อสลับตำแหน่งประธาน-กริยา (''Vainc-t-il ?'' {{IPAchar|/vɛ̃.til/}}) ตามการเทียบเคียงกับรูปบุรุษที่สาม เอกพจน์ อื่น ๆ ที่ลงท้ายด้วย ''-t'' และ ''-d'' การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงทางอักขรวิธีเท่านั้น ในด้านการออกเสียงแล้วจะผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||rendre}} ทุกประการ:
; Vaincre
* [[รูปกริยาขยาย]]: vaincu, vainquant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vaincs, vaincs, vainc, vainquons, vainquez, vainquent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''vainqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''vainqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''vaincr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''vainqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''vainqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: vaincs, vainquons, vainquez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -dre และ -tre ที่ต้นเค้าศัพท์มีความแปรผัน ===
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -indre ====
คำกริยาเหล่านี้ที่ลงท้ายด้วย ''-aindre'' ({{m|fr|craindre}}, {{m|fr|plaindre}}...), ''-eindre'' ({{m|fr|peindre}}, {{m|fr|teindre}}...) หรือ ''-oindre'' ({{m|fr|joindre}}...) แตกต่างจากการผันรูปที่แพร่หลายกว่าของ {{m|fr|rendre}} ตรงที่มีรูปที่ใช้ ''-gn-'' และมีรูปเอกพจน์ในปัจจุบันกาลลงท้ายด้วย ''-s'' และ ''-t'' แทนที่จะเป็น ''-ds'' และ ''-d''
; Craindre
* [[รูปกริยาขยาย]]: craint, craignant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: crains, crains, craint, craignons, craignez, craignent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''craign'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''craign'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''craindr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''craign'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''craign'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: crains, craignons, craignez
อนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขมักสร้างขึ้นด้วยต้นเค้าศัพท์ที่ลงท้ายด้วย ''-igner-'' แทนที่จะเป็น ''-indr-''
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -soudre ====
คำกริยา {{m|fr|dissoudre}}, {{m|fr|absoudre}} และ {{m|fr|résoudre}} ล้วนมีที่มาจากคำกริยาที่พ้นสมัยแล้วอย่าง {{m|fr|soudre}} โดยรูปกริยาขยายอดีตกาลตามปรกติดั้งเดิมของ ''dissoudre'' และ ''absoudre'' ได้กลายไปเป็นคำคุณศัพท์ นำไปสู่การเกิดรูปกริยาขยายในยุคปัจจุบัน รูปเพศชายของกริยาขยายเหล่านี้มีความผิดปรกติคือลงท้ายด้วย ''-s'' ในขณะที่เพศหญิงลงท้ายด้วย ''-te'' การปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 แนะนำให้ใช้รูปเพศชายที่ลงท้ายด้วย ''-t'' นอกจากนี้ คำเหล่านี้มักถูกระบุว่าไม่มีอดีตกาลประวัติศาสตร์หรืออดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ แม้ว่าทั้งสองรูปนี้จะพบน้อยมาก แต่ก็ยังคงมีการใช้งานและสามารถสร้างขึ้นใหม่ได้โดยเทียบเคียงจากรูปของ {{m|fr|résoudre}} อย่างง่ายดาย
; Résoudre
* [[รูปกริยาขยาย]]: résolu, résolvant (แต่เป็น absous/absoute, absolvant และ dissous/dissoute, dissolvant)
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: résous, résous, résout, résolvons, résolvez, résolvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''résolv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: résolus, résolus, résolut, résolûmes, résolûtes, résolurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''résoudr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: résolve, résolves, résolve, résolvions, résolviez, résolvent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: résolusse, résolusses, résolût, résolussions, résolussiez, résolussent
* [[มาลาสั่ง]]: résous, résolvons, résolvez
เช่นเดียวกับคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -indre อนาคตกาลและมาลาเงื่อนไขมักสร้างขึ้นด้วยต้นเค้าศัพท์ ''-solver-'' แทนที่จะเป็น ''-soudr-''
==== Prendre ====
การผันรูปของ {{m|fr|prendre}} และคำแปลงของคำนี้มีความคล้ายคลึงอย่างผิวเผินกับการผันรูปของ {{m|fr|Appendix:French irregular verbs|rendre}} แต่แตกต่างกันในหลายจุด โดยจุดที่สังเกตได้ชัดเจนที่สุดคือการมีอดีตกาลประวัติศาสตร์และรูปกริยาขยายเป็นคำพยางค์เดียว ตลอดจนการสูญเสียตัว ''d'' ในตำแหน่งอื่น ๆ อีกหลายแห่ง
; Prendre
* [[รูปกริยาขยาย]]: pris, prenant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: prends, prends, prend, prenons, prenez, prennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''pren'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''pr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''prendr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: prenne, prennes, prenne, prenions, preniez, prennent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''pr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: prends, prenons, prenez
==== Être ====
''ดูที่ [[#คำกริยาช่วย: être และ avoir]]''
==== Mettre ====
การผันรูปของคำกริยานี้และคำแปลงส่วนใหญ่จะเป็นไปตาม {{m|fr|battre}} ยกเว้นในอดีตกาลประวัติศาสตร์, รูปกริยาขยายอดีตกาล และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ซึ่งจะผันรูปตาม {{m|fr|Appendix:French irregular verbs|prendre}}
; Mettre
* [[รูปกริยาขยาย]]: mis, mettant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: mets, mets, met, mettons, mettez, mettent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''mett'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''m'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''mettr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: mette, mettes, mette, mettions, mettiez, mettent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''m'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: mets, mettons, mettez
==== Coudre ====
คำกริยา {{m|fr|coudre}} และคำแปลงมีต้นเค้าศัพท์เป็น {{m|fr||cous-}} ในตำแหน่งที่ {{m|fr|prendre}} ใช้ต้นเค้าศัพท์ ''pren(n)-'' หรือ ''pr-''
; Coudre
* [[รูปกริยาขยาย]]: cousu, cousant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: couds, couds, coud, cousons, cousez, cousent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cous'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''cous'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''coudr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''cous'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''cous'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: couds, cousons, cousez
==== Moudre ====
การผันรูปของ {{m|fr|moudre}} และ {{m|fr|émoudre}} ซึ่งใช้ต้นเค้าศัพท์ ''moul-'' ในตำแหน่งที่ {{m|fr||prendre}} ใช้ ''pren(n)-'' หรือ ''pr-'' กำลังค่อย ๆ เสื่อมความนิยมลง โดยในภาษาพูดมักใช้โครงสร้างคำขยายเลี่ยงรูปพ้องเสียงกับ {{m|fr|mouler}}
; Moudre
* [[รูปกริยาขยาย]]: moulu, moulant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: mouds, mouds, moud, moulons, moulez, moulent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''moul'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: moulus, moulus, moulut, moulûmes, moulûtes, moulurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''moudr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''moul'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: moulusse, moulusses, moulût, moulussions, moulussiez, moulussent
* [[มาลาสั่ง]]: mouds, moulons, moulez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -vre ===
==== Suivre ====
การผันรูปของคำกริยานี้และคำแปลงใกล้เคียงมีความคล้ายคลึงอย่างยิ่งกับการผันรูปของ {{m|fr|rendre}} ยกเว้นใน[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลและการเปลี่ยนแปลงทางอักขรวิธีในรูปเอกพจน์ของปัจจุบันกาลของ[[มาลาบอกเล่า]]:
; Suivre
* [[รูปกริยาขยาย]]: suivi, suivant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: suis, suis, suit, suivons, suivez, suivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''suiv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''suiv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''suivr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''suiv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''suiv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: suis, suivons, suivez
==== Vivre ====
การผันรูปของ {{m|fr|vivre}} เป็นไปตาม ''[[#Suivre|suivre]]'' ยกเว้นในรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติซึ่งเป็นรูป ''vécu-'' (ต้นเค้าศัพท์นี้มีต้นกำเนิดมาจากการสลับตำแหน่งเสียงของต้นเค้าศัพท์สมบูรณ์ที่ไม่ปรกติในภาษาละตินคือ ''vīx-''):
; Vivre
* [[รูปกริยาขยาย]]: vécu, vivant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: vis, vis, vit, vivons, vivez, vivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''viv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: vécus, vécus, vécut, vécûmes, vécûtes, vécurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''vivr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''viv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: vécusse, vécusses, vécût, vécussions, vécussiez, vécussent
* [[มาลาสั่ง]]: vis, vivons, vivez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -aître และ -oître ===
เครื่องหมายหมวก (accent circonflexe) ในคำกริยาเหล่านี้ได้รับการแนะนำให้ยกเลิก ยกเว้นรูปของ {{m|fr|croître}} ที่อาจกลายเป็น[[คำพ้องรูป]]กับ {{m|fr|croire}}
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -aître ====
คำกริยาทั้งหมดที่ลงท้ายด้วย -aître ยกเว้น {{m|fr|naître}} และ {{m|fr|renaître}} จะผันรูปตามแบบนี้ โดยคำกริยาสองคำหลังมีรูปกริยาขยายอดีตกาล, อดีตกาลประวัติศาสตร์ และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติที่แตกต่างออกไป แม้ว่าส่วนลงท้ายบางรูปจะคล้ายคลึงกับของ {{m|fr|finir}} อย่างผิวเผิน แต่ในทางศัพทมูลวิทยานั้นแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง (คำกริยาไม่ปรกติที่ผันรูปเหมือน ''finir'' ได้แก่ {{m|fr|bruire}} และ {{m|fr|maudire}})
; Paraître
* [[รูปกริยาขยาย]]: paru, paraissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: parais, parais, paraît, paraissons, paraissez, paraissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''paraiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: parus, parus, parut, parûmes, parûtes, parurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''paraîtr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''paraiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: parusse, parusses, parût, parussions, parussiez, parussent
* [[มาลาสั่ง]]: parais, paraissons, paraissez
* แม้ว่า {{m|fr|paître}} จะผันรูปตามแบบนี้ แต่ก็เป็น[[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาบกพร่อง]]
; Naître
* [[รูปกริยาขยาย]]: né, naissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''naqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''naqu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* {{m|fr||Renaître}} พบน้อยมากในรูปกาลประสม และไม่ค่อยพบในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ ส่วน {{m|fr|connaître|Connaître}} นั้นผันรูปตาม {{m|fr||paraître}} (แท้จริงแล้วไม่มีความเกี่ยวข้องกันกับ {{m|fr||naître}})
==== Croître และคำแปลง ====
ในบรรดาคำแปลงของ {{m|fr||croître}} มีเพียง {{m|fr|recroître}} เท่านั้นที่มีรูปกริยาขยายอดีตกาลกำกับด้วยเครื่องหมายหมวก คำเหล่านี้เป็นคำเพียงกลุ่มเดียวที่มีการเพิ่มเครื่องหมายหมวกในการสะกดคำฉบับปรับปรุงใหม่ เนื่องจากรูปของกริยาขยายทั้งหมด (ไม่ใช่เฉพาะเพศชาย เอกพจน์ เท่านั้น) จะได้รับเครื่องหมายหมวกเพื่อแยกความแตกต่างจากรูปของ {{m|fr||croire}} และ {{m|fr|recroire}}
คำกริยา {{m|fr|accroître}} และ {{m|fr|décroître}} มีเครื่องหมายหมวกเฉพาะในอนาคตกาล, มาลาเงื่อนไข และบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าเท่านั้น (เนื่องจากไม่มีคำกริยาอย่าง ''*accroire'' และ ''*décroire'' ให้สับสน) หลังจากการปฏิรูปอักขรวิธี ค.ศ. 1990 คำเหล่านี้จะไม่มีเครื่องหมายหมวกเลย (นอกเหนือจากตำแหน่งบังคับในบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ)
; Croître
* [[รูปกริยาขยาย]]: crû, croissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: croîs, croîs, croît, croissons, croissez, croissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''croiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: crûs, crûs, crût, crûmes, crûtes, crûrent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''croîtr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''croiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: crûsse, crûsses, crût, crûssions, crûssiez, crûssent
* [[มาลาสั่ง]]: croîs, croissons, croissez
; Accroître
* [[รูปกริยาขยาย]]: accru, accroissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: accrois, accrois, accroît, accroissons, accroissez, accroissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''accroiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: accrus, accrus, accrut, accrûmes, accrûtes, accrurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''accroîtr'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''accroiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: accrusse, accrusses, accrût, accrussions, accrussiez, accrussent
* [[มาลาสั่ง]]: accrois, accroissons, accroissez
== คำกริยาลงท้ายด้วยสระ+re ==
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -uire ===
การผันรูปของคำกริยาเหล่านี้มีความแปรปรวนอย่างมีนัยสำคัญในอดีตกาลประวัติศาสตร์ สำหรับ {{m|fr|bruire|Bruire}} นั้นผันรูปเหมือนคำกริยากลุ่มที่สอง แม้ว่าการผันรูปดั้งเดิมของคำนี้ที่อิงตาม {{m|fr|fuir}} จะยังคงพบได้บ่อยอยู่ก็ตาม
==== คำกริยาปรกติ ====
ในอดีตกาลประวัติศาสตร์ มักพบรูปที่อิงตามการผันรูปกลุ่มที่สองแบบปรกติเช่นกัน โดยเฉพาะคำกริยาพยางค์เดียวอย่าง {{m|fr|nuire}}, {{m|fr|luire}} และ {{m|fr|cuire}} แท้จริงแล้ว การผันรูปนี้เกือบจะเข้ามาแทนที่การผันรูปดั้งเดิมทั้งหมดในกรณีของ {{m|fr||luire}} และ {{m|fr|reluire}} (จนถึงขั้นที่กาลนี้มักถูกระบุว่าไม่ได้ใช้งานโดยสิ้นเชิง) ทั้ง {{m|fr||Reluire}} และคำกริยาพยางค์เดียวแทบไม่เคยใช้งานในอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติ นอกจากนี้ {{m|fr||Nuire}}, {{m|fr||luire}} และ {{m|fr||reluire}} ยังแตกต่างจากคำกริยาลงท้ายด้วย ''-uire'' "แบบปรกติ" ตรงที่มี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลลงท้ายด้วย ''-i'' ไม่ใช่ ''-it''
การใช้รูปนอกแบบแผนมาตรฐานมีความแตกต่างกันไปตามส่วนลงท้าย: คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-duire'' พบในทุกรูป แต่คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-truire'' แทบไม่เคยใช้รูปที่ลงท้ายด้วย ''-uîmes'' และ ''-uîtes'' เลย แม้ว่ารูปที่ลงท้ายด้วย ''-uirent'' จะพบได้ทั่วไปในทั้งสองประเภทก็ตาม
; Produire
* [[รูปกริยาขยาย]]: produit, produisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: produis, produis, produit, produisons, produisez, produisent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''produis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''produis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง (นอกแบบแผนมาตรฐาน: ''produ'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง)
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''produir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''produis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''produis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: produis, produisons, produisez
; Nuire
* [[รูปกริยาขยาย]]: nui, nuisant
; Luire (และ reluire)
* [[รูปกริยาขยาย]]: lui, luisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''lu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง (รูปโบราณ: ''luis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง)
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ไม่ใช้งาน'' (หากมีจะเป็น ''luis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง)
* {{m|fr||Reluire}} ใช้กับสิ่งมีชีวิตเฉพาะในกรณีพิเศษอย่างยิ่งเท่านั้น ดังนั้นจึงพบน้อยมากนอกเหนือจากบุรุษที่สาม
==== Bruire ====
เดิมที Bruire ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr||fuir}} ([[#Fuir|ดูด้านบน]]) และสะกดตามแบบแผนนั้นคือ {{m|fr|bruir}} ในปัจจุบันคำนี้ผันรูปเหมือนคำกริยากลุ่มที่สองและพบเฉพาะกรณีพิเศษนอกเหนือจากบุรุษที่สาม แต่รูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาบอกเล่าแบบโบราณอย่าง {{m|fr|bruyait}}/{{m|fr|bruyaient}} อาจพบได้ในการใช้ทางวรรณกรรม
; Bruire
* [[รูปกริยาขยาย]]: brui, bruissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bruis, bruis, bruit, bruissons, bruissez, bruissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bruiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''bru'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''bruir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''bru'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bru'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: bruis, bruissons, bruissez
; Bruire (การผันรูปแบบโบราณ)
* [[รูปกริยาขยาย]]: brui, bruyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bruis, bruis, bruit, bruyons, bruyez, bruient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''bruy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* [[มาลาสั่ง]]: bruis, bruyons, bruyez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -ure ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ure'' แบ่งออกเป็นสองกลุ่ม ได้แก่: {{m|fr|conclure}} และ {{m|fr|exclure}} ซึ่งมีรูปกริยาขยายอดีตกาลลงท้ายด้วย ''-u'', และ {{m|fr|inclure}} ร่วมกับคำที่พบน้อยกว่ามากจนแทบจะถือเป็นคำกริยาบกพร่องอย่าง {{m|fr|perclure}} และ {{m|fr|reclure}} ซึ่งมีรูปกริยาขยายลงท้ายด้วย ''-us'' หากไม่นับรูปกริยาขยายและความบกพร่องแล้ว คำกริยาเหล่านี้มีการผันรูปที่เหมือนกัน เนื่องจากรูปส่วนใหญ่มีความพ้องเสียงกับรูปที่ควรจะเป็นหากมีรูปกริยากลางลงท้ายด้วย ''-uer'' จึงมีแนวโน้มที่จะสร้างอดีตกาลประวัติศาสตร์ขึ้นใหม่บนพื้นฐานดังกล่าว
; Conclure
* [[รูปกริยาขยาย]]: conclu, concluant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: conclus, conclus, conclut, concluons, concluez, concluent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''conclu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: conclus, conclus, conclut, conclûmes, conclûtes, conclurent (นอกแบบแผนมาตรฐาน: ''conclu'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง เช่น ''*concluai'', ''*concluas'', ...)
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''conclur'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: conclue, conclues, conclue, concluions, concluiez, concluent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: conclusse, conclusses, conclût, conclussions, conclussiez, conclussent
* [[มาลาสั่ง]]: conclus, concluons, concluez
; Inclure
* [[รูปกริยาขยาย]]: inclus, incluant
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -oire ===
==== Croire ====
คำกริยาทั้งหมดที่แปลงมาจาก {{m|fr|croire}} ล้วนเป็นคำกริยาบกพร่องหรือคำพ้นสมัย
* [[รูปกริยาขยาย]]: cru, croyant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: crois, crois, croit, croyons, croyez, croient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''croy'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: crus, crus, crut, crûmes, crûtes, crurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''croir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: croie, croies, croyions, croyiez, croient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: crusse, crusses, crût, crussions, crussiez, crussent
* [[มาลาสั่ง]]: crois, croyons, croyez
==== Boire ====
เช่นเดียวกับ {{m|fr|croire}} คำว่า {{m|fr|boire}} ไม่มีคำกริยาแปลงทั่วไปที่มีการผันรูปครบถ้วน การผันรูปคล้ายคลึงกับของ {{m|fr|devoir}} ยกเว้นการใช้ต้นเค้าศัพท์รอง ''buv-'' แทนที่จะเป็น ''*bev-'':
; Boire
* [[รูปกริยาขยาย]]: bu, buvant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: bois, bois, boit, buvons, buvez, boivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''buv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: bus, bus, but, bûmes, bûtes, burent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''boir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: boive, boives, boive, buvions, buviez, boivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: busse, busses, bût, bussions, bussiez, bussent
* [[มาลาสั่ง]]: bois, buvons, buvez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -aire ===
สำหรับ {{m|fr|raire}} และ {{m|fr|braire}} ดูที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส]]
==== Faire ====
{{m|fr|faire|Faire}} เป็นคำกริยาที่พบบ่อยเป็นอันดับสองในภาษาฝรั่งเศส (รองจาก {{m|fr|être}}) ลักษณะสำคัญสองประการของคำนี้คือการออกเสียงรูปที่สะกดด้วย ''fais'' + สระ เป็นเสียง {{IPAchar|/fəz/}} ตลอดจนการเป็นหนึ่งในคำกริยาไม่กี่คำที่มีรูปบุรุษที่สอง พหูพจน์ ไม่ลงท้ายด้วย ''-ez'' นอกเหนือจากในอดีตกาลประวัติศาสตร์ และบุรุษที่สาม พหูพจน์ ไม่ลงท้ายด้วย ''-ent'' นอกเหนือจากในอนาคตกาลตามลำดับ ด้วยเหตุนี้ ทั้งการปรับรูปบุรุษที่สอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่าตามการเทียบเคียง และการสะกดด้วยสระ ''-e-'' (''*fesant'', ''*fesons'', ...) จึงพบได้ทั่วไปในภาษาพูดและงานเขียนที่ไม่เป็นทางการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฐานะ[[ภาษาเขียนตามสำเนียง|สัทลักษณ์สะกดตามสายตา (eye dialect)]]
เนื่องจากคำแปลงของ {{m|fr||faire}} ยังคงรับเอาส่วนลงท้ายที่ไม่ปรกติของบุรุษที่สองมาด้วย (ต่างจากกรณีของ {{m|fr|dire}}) ผู้พูดจำนวนมากจึงมักหลีกเลี่ยงรูปดังกล่าวโดยสิ้นเชิงเมื่อใช้คำกริยาเหล่านั้น เพราะรู้สึกว่ารูปดังกล่าวแปลกประหลาดไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ารูปที่ลงท้ายด้วย ''-faisez'' เลย
; Faire
* [[รูปกริยาขยาย]]: fait, faisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: fais, fais, fait, faisons, faites, font
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''fais'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''f'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''fer'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''fass'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''f'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: fais, faisons, faites
==== Plaire และ taire ====
คำกริยาที่แปลงมาจาก {{m|fr|plaire}} แตกต่างจาก {{m|fr|taire}} เพียงอย่างเดียวตรงที่มีเครื่องหมายหมวกที่ผิดปรกติในบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า เช่นเดียวกับเครื่องหมายหมวกอื่น ๆ บนตัว ''i'' ได้มีคำแนะนำให้ตัดทิ้งไปในการปฏิรูปการสะกดคำ ค.ศ. 1990 คำกริยาทั้งสองคำนี้มีต้นกำเนิดมาจากคำกริยาในภาษาฝรั่งเศสเก่าที่ลงท้ายด้วย ''-aisir'' ซึ่งส่วนลงท้ายนี้ไม่เกี่ยวข้องกับ ''-ir'' ของการผันรูปกลุ่มที่สองแต่อย่างใด หากแต่สืบทอดมาจาก ''-acēre'' ในภาษาละติน กล่าวคือ {{m|la|placeō|placeō, placēre}} > {{IPAchar|/ˈplaːdzʲo/}}, {{IPAchar|/plaˈdzʲeːrɛ/}} > {{IPAchar|/ˈplaːtsʲ/}}, {{IPAchar|/plajˈzir/}} {{m|fro|plaisir|plaz, plaisir}}
; Plaire
* [[รูปกริยาขยาย]]: plu, plaisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: plais, plais, plaît, plaisons, plaisez, plaisent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''plais'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: plus, plus, plut, plûmes, plûtes, plurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''plair'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''plais'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: plusse, plusses, plût, plussions, plussiez, plussent
* [[มาลาสั่ง]]: plais, plaisons, plaisez
; Taire
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: tais, tais, tait, taisons, taisez, taisent
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -traire ====
การใช้งานจริงและไวยากรณ์ตามประเพณีนิยมมีความเห็นไม่ลงรอยกันเกี่ยวกับประเด็นที่ว่า {{m|fr|traire}} และคำแปลงใกล้ชิด ({{m|fr|distraire}}, {{m|fr|retraire}}, {{m|fr|extraire}}, {{m|fr|soustraire}}, {{m|fr|abstraire}}) มีอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติหรือไม่ ใน ค.ศ. 1877 ลิตเทร (Littré) ได้คร่ำครวญถึงการสูญหายไปของรูปที่ลงท้ายด้วย ''-trayi-'' โดยลำดับเสียงท้ายคำ {{IPAchar|/aji/}} พบได้ยากในภาษาฝรั่งเศส และคำกริยาเหล่านี้เป็นคำกลุ่มเดียวที่จะใช้ลำดับเสียงนี้ อย่างไรก็ตาม รูปดังกล่าวไม่ได้ใช้งานมานานแล้วตั้งแต่ยุคสมัยของลิตเทรเอง (อันที่จริงเขาไม่ได้ให้ตัวอย่างการใช้งานไว้เลย) ส่วนรูปที่ลงท้ายด้วย ''-traisi-'' พบได้ค่อนข้างบ่อยในคริสต์ศตวรรษที่ 19 (ตัวอย่างเช่นในงานเขียนของ [[w:th:มาร์กี เดอ ซาด|เดอ ซาด]] และ [[w:th:สต็องดาล|สต็องดาล]]) แต่แม้ว่า {{m|fr|traire}} จะยังคงเป็นข้อยกเว้นในกาลที่เป็นปัญหานี้ การใช้งานสมัยใหม่สำหรับคำแปลงได้เปลี่ยนไปสู่รูปที่ลงท้ายด้วย ''-traya-'' เมื่อไม่สามารถหลีกเลี่ยงกาลดังกล่าวได้ บดบังรูป ''-trayi-'' ที่ปรากฏเป็นครั้งคราวซึ่งน่าจะได้รับแรงบันดาลใจมาจากลิตเทร สถานการณ์ที่ซับซ้อนนี้ซึ่งไม่มีรูปใดได้รับการรับรอง "อย่างเป็นทางการ" ได้นำไปสู่รูปแปรอื่น ๆ เช่น บุรุษที่สาม พหูพจน์ ที่ลงท้ายด้วย ''-airent'' (สะท้อนตามรูปที่พบในคำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-uire'')
; Traire (แบบประเพณีนิยม)
* [[รูปกริยาขยาย]]: trait, trayant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: trais, trais, trait, trayons, trayez, traient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''tray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''ไม่ใช้งาน''
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''trair'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: traie, traies, traie, trayions, trayiez, traient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ไม่ใช้งาน''
* [[มาลาสั่ง]]: trais, trayons, trayez
; Traire (แบบ trayi-)
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''tray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''tray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
; Traire (แบบ traisi-)
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''trais'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''trais'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
; Traire (แบบ traya-)
* [[มาลาบอกเล่า]]
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''tray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''tray'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -ore ===
คำกริยาที่ลงท้ายด้วย ''-ore'' ก่อให้เกิดภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกคล้ายกับตระกูลของ {{m|fr||traire}} สำหรับคำว่า {{m|fr|clore|Clore}} นั้นเลิกใช้ไปโดยสิ้นเชิงแล้วในภาษาพูด และกำลังค่อย ๆ ทยอยหมดไปจากการใช้ในวรรณกรรมเช่นกัน จนทำให้ในทางปฏิบัติคำนี้ขาดรูปอดีตกาลไม่สมบูรณ์และอดีตกาลประวัติศาสตร์ของ[[มาลาบอกเล่า]] ตลอดจนอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติจริง ๆ (แม้ว่ามักจะพบการใช้งานในกรณีพิเศษอยู่บ้างก็ตาม) ส่วนสถานะ "ไม่ใช้งาน" ของบุรุษที่หนึ่งและสอง พหูพจน์ ในปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่ายังคงเปิดช่องให้ถกเถียงได้มากกว่า อย่างไรก็ตาม คำแปลงอย่าง {{m|fr|éclore}} ยังคงใช้กันทั่วไป และแม้ว่าตำราไวยากรณ์จะระบุไว้อย่างไร คำนี้ก็ยังคงมีการใช้งานอย่างต่อเนื่องในกาลเหล่านี้ ข้อเท็จจริงเดียวกันนี้ยังใช้ได้กับ {{m|fr|enclore}} ด้วยเช่นกัน ลักษณะเฉพาะเด่นของคำกริยากลุ่มนี้คือการปรากฏของเครื่องหมายหมวกในบุรุษที่สาม เอกพจน์ ของปัจจุบันกาลของมาลาบอกเล่า บางท่านได้ขยายการใส่เครื่องหมายหมวกนี้ไปยังอนาคตกาลด้วย แต่ถือว่าเป็นรูปที่ไม่ถูกต้อง
; Éclore
* [[รูปกริยาขยาย]]: éclos, éclosant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: éclos, éclos, éclôt, éclosons, éclosez, éclosent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''éclos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''éclos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''éclor'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''éclos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''éclos'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: éclos, éclosons, éclosez
=== คำกริยาลงท้ายด้วย -ire ===
คำกริยาทั้งหมดที่ลงท้ายด้วย -''ire'' เช่นเดียวกับคำที่ลงท้ายด้วย -''uire'' แสดงแนวโน้มที่บุรุษที่สาม พหูพจน์ ของอดีตกาลประวัติศาสตร์จะสร้างขึ้นด้วยส่วนลงท้าย -''irent'' จาก[[รูปกริยากลาง]] ทั้งนี้น่าจะเป็นผลมาจากอิทธิพลของ {{m|fr||dire}} และ {{m|fr||rire}} ซึ่งเป็นคำที่พบบ่อยเป็นพิเศษ
==== Dire และคำแปลง ====
คำกริยา {{m|fr|dire}} และ {{m|fr|redire}} เป็นคำกริยากลุ่มสุดท้ายที่มีรูปบุรุษที่สอง พหูพจน์ ไม่ปรกติ ซึ่งแตกต่างจากกรณีของ {{m|fr|faire}} ตรงที่คำแปลงทั้งหมดของคำนี้มีรูปปรกติที่ลงท้ายด้วย ''-disez'' สิ่งนี้จึงยิ่งเป็นแรงจูงใจให้เกิดการสร้างรูปใหม่ตามการเทียบเคียงของ {{m|fr||dire}} และ {{m|fr||redire}} พึงสังเกตว่า {{m|fr|maudire}} ผันรูปเหมือนกับ {{m|fr|bruire}} แต่มีรูปกริยาขยายอดีตกาลลงท้ายด้วย ''-it''
; Dire, redire
* [[รูปกริยาขยาย]]: dit, disant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: dis, dis, dit, disons, dites (นอกแบบแผนมาตรฐาน: disez), disent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''dis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''d'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''dir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''dis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''d'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: dis, disons, dites
; Interdire
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: interdis, interdis, interdit, interdisons, interdisez, interdisent
* [[มาลาสั่ง]]: interdis, interdisons, interdisez
; Maudire
* [[รูปกริยาขยาย]]: maudit, maudissant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: maudis, maudis, maudit, maudissons, maudissez, maudissent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''maudiss'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: maudisse, maudisses, maudisse, maudissions, maudissiez, maudissent
* [[มาลาสั่ง]]: maudis, maudissons, maudissez
==== Suffire, confire และ circoncire ====
คำกริยาสามคำนี้ผันรูปเหมือนคำกริยาลงท้ายด้วย -dire ที่ "ปรับให้เป็นปรกติ" แล้ว แต่แตกต่างกันที่รูปกริยาขยายอดีตกาล: ของ {{m|fr|suffire}} ลงท้ายด้วย -''i'', ของ {{m|fr|confire}} ลงท้ายด้วย -''it'', ในขณะที่ของ {{m|fr|circoncire}} ลงท้ายด้วย -''is''
; Suffire
* [[รูปกริยาขยาย]]: suffi, suffisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: suffis, suffis, suffit, suffisons, suffisez, suffisent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''suffis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''suff'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''suffir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''suffis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''suff'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: suffis, suffisons, suffisez
; Confire
* [[รูปกริยาขยาย]]: confit, confisant
; Circoncire
* [[รูปกริยาขยาย]]: circoncis, circoncisant
==== คำกริยาลงท้ายด้วย -crire ====
มักพบรูปอนาคตกาล (และโดยเฉพาะอย่างยิ่งมาลาเงื่อนไข) ที่ขึ้นต้นด้วย ''écriver''- อยู่บ่อยครั้ง
; Écrire
* [[รูปกริยาขยาย]]: écrit, écrivant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: écris, écris, écrit, écrivons, écrivez, écrivent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''écriv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''écriv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''écrir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง (นอกแบบแผนมาตรฐาน: ''écriver'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''écriv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''écriv'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง
* [[มาลาสั่ง]]: écris, écrivons, écrivez
==== Lire ====
* [[รูปกริยาขยาย]]: lu, lisant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: lis, lis, lit, lisons, lisez, lisent
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''lis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: lus, lus, lut, lûmes, lûtes, lurent
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''lir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''lis'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: lusse, lusses, lût, lussions, lussiez, lussent
* [[มาลาสั่ง]]: lis, lisons, lisez
==== Rire และ sourire ====
อันเนื่องมาจากปรากฏการณ์เดียวกันกับที่ส่งผลต่อคำกริยาที่ลงท้ายด้วย -''ure'' คำว่า {{m|fr|rire}} และ {{m|fr|sourire}} จึงมักผันรูปในอดีตกาลประวัติศาสตร์และอดีตกาลไม่สมบูรณ์ของมาลาสมมุติราวกับว่าลงท้ายด้วย -''ier''
; Rire
* [[รูปกริยาขยาย]]: ri, riant
* [[มาลาบอกเล่า]]
** ปัจจุบันกาล: ris, ris, rit, rions, riez, rient
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''ri'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลประวัติศาสตร์: ''r'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง (นอกแบบแผนมาตรฐาน: ''ri'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
** อนาคตกาล/[[มาลาเงื่อนไข]]: ''rir'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
* มาลาสมมุติ
** ปัจจุบันกาล: ''ri'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง
** อดีตกาลไม่สมบูรณ์: ''r'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่สอง (นอกแบบแผนมาตรฐาน: ''ri'' + ส่วนลงท้ายของกลุ่มที่หนึ่ง)
* [[มาลาสั่ง]]: ris, rions, riez
== หมายเหตุ ==
<references/>
== ดูเพิ่ม ==
* [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส]]
* [[ภาคผนวก:คำกริยาบกพร่องภาษาฝรั่งเศส]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาไม่ปรกติ]]
[[หมวดหมู่:คำกริยาไม่ปรกติภาษาฝรั่งเศส|*]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, ไม่ปรกติ]]
iji0qqqbil3ca0b1kbmh2fi6x4ut7iz
set phrase
0
2359439
5776141
2026-10-30T05:13:57Z
Octahedron80
267
สร้างหน้าด้วย "== ภาษาอังกฤษ == {{wp|en:}} === รากศัพท์ === จาก {{com|en|set|phrase}} === การออกเสียง === * {{audio|en|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-set phrase.wav|a=Southern England}} === คำนาม === {{en-noun}} # {{lb|en|ไวยากรณ์}} [[สำนวน]][[ภาษา]]ที่กำหนดไว้ตายตัว ซึ่งมี[[การเลือก]][[ใช้]]..."
5776141
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
{{wp|en:}}
=== รากศัพท์ ===
จาก {{com|en|set|phrase}}
=== การออกเสียง ===
* {{audio|en|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-set phrase.wav|a=Southern England}}
=== คำนาม ===
{{en-noun}}
# {{lb|en|ไวยากรณ์}} [[สำนวน]][[ภาษา]]ที่กำหนดไว้ตายตัว ซึ่งมี[[การเลือก]][[ใช้]][[คำ]]ที่มี[[ความแปรผัน]]น้อยมากหรือไม่มีเลย และอาจเป็นหรือไม่เป็น[[สำนวน]]ก็ได้
#: {{syn|en|phraseme|fixed expression|fixed term}}
#* {{quote-journal|en|year=1951|author=Gordon M. Messing|title=Structuralism and Literary Tradition|journal=Language|volume=27|issue=1|page=3
|passage=Bally remarks in passing, as Hall does not, that the inversion in ''toujours est-il que'' is part of a '''set phrase''' and hence invariable.}}
#* {{quote-book|en|title=Garner on Language and Writing|page=525|url=https://books.google.com/books?isbn=1604424451|author=Bryan A. Garner|year=2009|passage=American courts sometimes use cherry in place of apple, but the latter fruit vastly predominates. The American version is that rare '''set phrase''' that is not so well set, variations on the phrase being more common than the main phrase itself.}}
# {{lb|en|ไวยากรณ์}} สำนวนภาษาที่มีความหมายเชิงสำนวนโดยทั่วไป
#* '''1992''', Stanislaw Baranczak, "How to Translate Shakespeare's Humor?: (Reflections of a Polish Translator)", in the ''Performing Arts Journal'', volume 14, number 3, page 83:
#*: If it proves clearly unfeasible to make the audience laugh at a thin and far-fetched joke, it is always better to change the way the joke works . . . for instance, a pun based on the speaker's taking literally some '''set phrase''' or metaphor with a pun based on phonetic similarity.
==== หมายเหตุการใช้ ====
* ชนิดเฉพาะของ set phrase อาจรวมถึง: [[idiom|สำนวน]] (idiom) ซึ่งไม่สามารถทราบความหมายได้จากส่วนประกอบย่อย; [[proverb|ภาษิต]] (proverb) ซึ่งสามารถเข้าใจความหมายได้จากส่วนประกอบย่อย ทั้งยังแสดงถึงภูมิปัญญาที่นำไปใช้ได้จริงและมักอยู่ในรูปประโยคที่สมบูรณ์; และ[[catchphrase|วลีติดปาก]] (catchphrase) ซึ่งเป็นวลีตายตัวที่เกี่ยวข้องกับบุคคลหรือกลุ่มบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ อย่างไรก็ตาม สำนวนและภาษิตส่วนใหญ่ไม่ใช่ set phrase เนื่องจากมักมีความแปรผันอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้สำนวนภาษาจำนวนมากไม่ได้รวมตัวเป็นหน่วยเดี่ยว แต่ยอมให้มีคำอื่นแทรกคั่นได้ set phrase มักเป็น[[cliché|ถ้อยคำซ้ำซาก]] (cliché) หรือ[[colloquialism|ภาษาปาก]] (colloquialism) แต่คำเหล่านี้อาจครอบคลุมถึงสำนวนภาษาอื่นที่ไม่ใช่ set phrase ได้เช่นกัน
==== คำพ้องความ ====
* {{l|en|fixed phrase}}
=== ดูเพิ่ม ===
{{col4|en
|catchphrase
|[[cliché]] ([[cliche]])
|collocation
|colloquialism
|idiom
|proverb
|Thesaurus:saying
}}
=== อ้างอิง ===
* "[http://oxforddictionaries.com/definition/english/set%2Bphrase?q=set+phrase set phrase]" on Oxford Dictionaries
* "[http://dictionary.reference.com/search?r=2&q=set%20phrase set phrase]" in the ''Dictionary.com Unabridged, v1.0.1'', Lexico Publishing Group, 2006.
=== คำสลับอักษร ===
* {{anagrams|en|a=aeehprsst|asperseth|spreathes|rapsheets|rap sheets|shapester}}
{{cln|en|autological terms|adjective-noun compound nouns}}
08250s7xkrl0lrhwwak2ykq83mq7adn
5776143
5776141
2026-10-30T05:17:22Z
Octahedron80
267
/* คำนาม */
5776143
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
{{wp|en:}}
=== รากศัพท์ ===
จาก {{com|en|set|phrase}}
=== การออกเสียง ===
* {{audio|en|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-set phrase.wav|a=Southern England}}
=== คำนาม ===
{{en-noun}}
# {{lb|en|ไวยากรณ์}} [[วลีชุด]], [[สำนวน]][[ภาษา]]ที่กำหนดไว้ตายตัว ซึ่งมี[[การเลือก]][[ใช้]][[คำ]]ที่มี[[ความแปรผัน]]น้อยมากหรือไม่มีเลย และอาจเป็นหรือไม่เป็น[[สำนวน]]ก็ได้
#: {{syn|en|phraseme|fixed expression|fixed term}}
#* {{quote-journal|en|year=1951|author=Gordon M. Messing|title=Structuralism and Literary Tradition|journal=Language|volume=27|issue=1|page=3
|passage=Bally remarks in passing, as Hall does not, that the inversion in ''toujours est-il que'' is part of a '''set phrase''' and hence invariable.}}
#* {{quote-book|en|title=Garner on Language and Writing|page=525|url=https://books.google.com/books?isbn=1604424451|author=Bryan A. Garner|year=2009|passage=American courts sometimes use cherry in place of apple, but the latter fruit vastly predominates. The American version is that rare '''set phrase''' that is not so well set, variations on the phrase being more common than the main phrase itself.}}
# {{lb|en|ไวยากรณ์}} สำนวนภาษาที่มีความหมายเชิงสำนวนโดยทั่วไป
#* '''1992''', Stanislaw Baranczak, "How to Translate Shakespeare's Humor?: (Reflections of a Polish Translator)", in the ''Performing Arts Journal'', volume 14, number 3, page 83:
#*: If it proves clearly unfeasible to make the audience laugh at a thin and far-fetched joke, it is always better to change the way the joke works . . . for instance, a pun based on the speaker's taking literally some '''set phrase''' or metaphor with a pun based on phonetic similarity.
==== หมายเหตุการใช้ ====
* ชนิดเฉพาะของ set phrase อาจรวมถึง: [[idiom|สำนวน]] (idiom) ซึ่งไม่สามารถทราบความหมายได้จากส่วนประกอบย่อย; [[proverb|ภาษิต]] (proverb) ซึ่งสามารถเข้าใจความหมายได้จากส่วนประกอบย่อย ทั้งยังแสดงถึงภูมิปัญญาที่นำไปใช้ได้จริงและมักอยู่ในรูปประโยคที่สมบูรณ์; และ[[catchphrase|วลีติดปาก]] (catchphrase) ซึ่งเป็นวลีตายตัวที่เกี่ยวข้องกับบุคคลหรือกลุ่มบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ อย่างไรก็ตาม สำนวนและภาษิตส่วนใหญ่ไม่ใช่ set phrase เนื่องจากมักมีความแปรผันอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้สำนวนภาษาจำนวนมากไม่ได้รวมตัวเป็นหน่วยเดี่ยว แต่ยอมให้มีคำอื่นแทรกคั่นได้ set phrase มักเป็น[[cliché|ถ้อยคำซ้ำซาก]] (cliché) หรือ[[colloquialism|ภาษาปาก]] (colloquialism) แต่คำเหล่านี้อาจครอบคลุมถึงสำนวนภาษาอื่นที่ไม่ใช่ set phrase ได้เช่นกัน
==== คำพ้องความ ====
* {{l|en|fixed phrase}}
=== ดูเพิ่ม ===
{{col4|en
|catchphrase
|[[cliché]] ([[cliche]])
|collocation
|colloquialism
|idiom
|proverb
|Thesaurus:saying
}}
=== อ้างอิง ===
* "[http://oxforddictionaries.com/definition/english/set%2Bphrase?q=set+phrase set phrase]" on Oxford Dictionaries
* "[http://dictionary.reference.com/search?r=2&q=set%20phrase set phrase]" in the ''Dictionary.com Unabridged, v1.0.1'', Lexico Publishing Group, 2006.
=== คำสลับอักษร ===
* {{anagrams|en|a=aeehprsst|asperseth|spreathes|rapsheets|rap sheets|shapester}}
{{cln|en|autological terms|adjective-noun compound nouns}}
8pa6r88el66i15yatjyllofv3bupsox
5776145
5776143
2026-10-30T05:20:16Z
Octahedron80
267
/* คำนาม */
5776145
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
{{wp|en:}}
=== รากศัพท์ ===
จาก {{com|en|set|phrase}}
=== การออกเสียง ===
* {{audio|en|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-set phrase.wav|a=Southern England}}
=== คำนาม ===
{{en-noun}}
# {{lb|en|ไวยากรณ์}} [[วลีชุด]], [[สำนวน]][[ภาษา]]ที่กำหนดไว้ตายตัว ซึ่งมี[[การเลือก]][[ใช้]][[คำ]]ที่มี[[ความแปรผัน]]น้อยมากหรือไม่มีเลย และอาจเป็นหรือไม่เป็น[[สำนวน]]ก็ได้
#: {{syn|en|phraseme|fixed expression|fixed term}}
#* {{quote-journal|en|year=1951|author=Gordon M. Messing|title=Structuralism and Literary Tradition|journal=Language|volume=27|issue=1|page=3
|passage=Bally remarks in passing, as Hall does not, that the inversion in ''toujours est-il que'' is part of a '''set phrase''' and hence invariable.|t=บอลลีกล่าวผ่าน ๆ ซึ่งฮอลล์ไม่ได้กล่าว ว่าการสลับตำแหน่งคำใน ''toujours est-il que'' เป็นส่วนหนึ่งของ'''วลีชุด''' ด้วยเหตุนี้จึงไม่แปรผัน}}
#* {{quote-book|en|title=Garner on Language and Writing|page=525|url=https://books.google.com/books?isbn=1604424451|author=Bryan A. Garner|year=2009|passage=American courts sometimes use cherry in place of apple, but the latter fruit vastly predominates. The American version is that rare '''set phrase''' that is not so well set, variations on the phrase being more common than the main phrase itself.|t=ศาลอเมริกันบางครั้งใช้ cherry แทนที่ apple แต่ผลไม้ชนิดหลังมีบทบาทเด่นกว่ามาก รูปแบบฉบับอเมริกันเป็น'''วลีชุด'''ที่พบน้อยซึ่งไม่ได้กำหนดไว้ตายตัวนัก โดยรูปแปรของวลีกลับพบได้บ่อยกว่าตัววลีหลักเอง}}
# {{lb|en|ไวยากรณ์}} สำนวนภาษาที่มีความหมายเชิงสำนวนโดยทั่วไป
#* '''1992''', Stanislaw Baranczak, "How to Translate Shakespeare's Humor?: (Reflections of a Polish Translator)", in the ''Performing Arts Journal'', volume 14, number 3, page 83:
#*: {{ux|en|If it proves clearly unfeasible to make the audience laugh at a thin and far-fetched joke, it is always better to change the way the joke works . . . for instance, a pun based on the speaker's taking literally some '''set phrase''' or metaphor with a pun based on phonetic similarity.|t=หากปรากฏชัดว่าไม่สามารถทำให้ผู้ชมหัวเราะกับมุกตลกที่ฝืดและเกินจริงได้ ย่อมเป็นการดีกว่าเสมอที่จะเปลี่ยนกลวิธีการเล่นมุก . . . เช่น การเล่นคำที่มีพื้นฐานจากการที่ผู้พูดตีความ'''วลีชุด'''หรืออุปมาตามตัวอักษร ไปเป็นการเล่นคำที่อาศัยความคล้ายคลึงกันของเสียงแทน}}
==== หมายเหตุการใช้ ====
* ชนิดเฉพาะของ set phrase อาจรวมถึง: [[idiom|สำนวน]] (idiom) ซึ่งไม่สามารถทราบความหมายได้จากส่วนประกอบย่อย; [[proverb|ภาษิต]] (proverb) ซึ่งสามารถเข้าใจความหมายได้จากส่วนประกอบย่อย ทั้งยังแสดงถึงภูมิปัญญาที่นำไปใช้ได้จริงและมักอยู่ในรูปประโยคที่สมบูรณ์; และ[[catchphrase|วลีติดปาก]] (catchphrase) ซึ่งเป็นวลีตายตัวที่เกี่ยวข้องกับบุคคลหรือกลุ่มบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ อย่างไรก็ตาม สำนวนและภาษิตส่วนใหญ่ไม่ใช่ set phrase เนื่องจากมักมีความแปรผันอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้สำนวนภาษาจำนวนมากไม่ได้รวมตัวเป็นหน่วยเดี่ยว แต่ยอมให้มีคำอื่นแทรกคั่นได้ set phrase มักเป็น[[cliché|ถ้อยคำซ้ำซาก]] (cliché) หรือ[[colloquialism|ภาษาปาก]] (colloquialism) แต่คำเหล่านี้อาจครอบคลุมถึงสำนวนภาษาอื่นที่ไม่ใช่ set phrase ได้เช่นกัน
==== คำพ้องความ ====
* {{l|en|fixed phrase}}
=== ดูเพิ่ม ===
{{col4|en
|catchphrase
|[[cliché]] ([[cliche]])
|collocation
|colloquialism
|idiom
|proverb
|Thesaurus:saying
}}
=== อ้างอิง ===
* "[http://oxforddictionaries.com/definition/english/set%2Bphrase?q=set+phrase set phrase]" on Oxford Dictionaries
* "[http://dictionary.reference.com/search?r=2&q=set%20phrase set phrase]" in the ''Dictionary.com Unabridged, v1.0.1'', Lexico Publishing Group, 2006.
=== คำสลับอักษร ===
* {{anagrams|en|a=aeehprsst|asperseth|spreathes|rapsheets|rap sheets|shapester}}
{{cln|en|autological terms|adjective-noun compound nouns}}
0n6q4zegng439yrnv6idagrcfuw5eo8
ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส
100
2359440
5776146
2026-10-30T05:26:17Z
Octahedron80
267
สร้างหน้าด้วย "{{maincat|คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส}} [[กริยาช่วย|คำกริยาช่วย]] คือคำกริยาที่ประกอบร่วมกับคำกริยาหลักในอนุประโยค เพื่อแสดงความแตกต่างด้านกาล (tense), มาลา (mood), วาจก (voice) หรือการระ..."
5776146
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส}}
[[กริยาช่วย|คำกริยาช่วย]] คือคำกริยาที่ประกอบร่วมกับคำกริยาหลักในอนุประโยค เพื่อแสดงความแตกต่างด้านกาล (tense), มาลา (mood), วาจก (voice) หรือการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ (aspect)
== คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส ==
=== Avoir ===
* [[avoir|Avoir]] เป็นคำกริยาหลักที่ใช้ในการสร้าง[[กาลสมบูรณ์]] โดยประกอบร่วมกับ[[ภาคผนวก:รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส|รูปกริยาขยายอดีตกาล]] เพื่ออธิบายการกระทำที่เกิดขึ้นแล้ว (โดยปรกติเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว) ในอดีต
*: {{uxi|fr|J''''ai''' mangé les chips|ฉันกินมันฝรั่งทอดแล้ว}}
*: {{uxi|fr|J''''ai''' lu ta lettre|ฉันอ่านจดหมายของคุณแล้ว}}
=== Être ===
* [[être|Être]] ใช้ร่วมกับคำกริยาบางคำที่สืบทอดมาจากคำกริยา[[กริยาประธานกระทำ|รูปกรรมกริยาประธานกระทำ]] (deponent) ในภาษาละตินเพื่อสร้างกาลสมบูรณ์ ดู[[#คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ être|ด้านล่าง]]
*: {{uxi|fr|''Il '''est''' tombé''|เขาหกล้ม}}
* นอกจากนี้ Être ยังใช้ในการสร้าง[[กรรมวาจก]]
*: {{uxi|fr|Il '''est''' poursuivi par la police|เขาถูกตำรวจไล่ตาม}}
* การเปลี่ยนกาลจะเปลี่ยนเฉพาะการผันรูปของ être เท่านั้น
*: {{uxi|fr|Il '''sera''' arrêté demain|เขาจะถูกจับกุมในวันพรุ่งนี้}}
=== Faire ===
[[faire|Faire]] ใช้ในความหมายว่า {{l|en|do|ทำ}} ในเชิง "บังคับ/ผลักดันให้ใครบางคนทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง" ตามด้วย[[รูปกริยากลาง]]เสมอ
:* {{uxi|fr|Il m'a '''fait''' pleurer|เขาทำให้ฉันร้องไห้}}
:* {{ux|fr|J'aime les hommes qui me '''font''' rire|ฉันชอบผู้ชายที่ทำให้ฉันหัวเราะ}}
=== Aller ===
* [[aller|Aller]] นอกจากจะหมายถึง {{l|en|go|ไป}} แล้ว ยังใช้ในการสร้างอนาคตกาลใกล้ (immediate future)
:* {{uxi|fr|Je '''vais''' manger dans une heure|ฉันกำลังจะกินข้าวในอีกหนึ่งชั่วโมง}}
:* {{ux|fr|Nous '''allions''' partir, mais on a oublié de fermer la porte|พวกเรากำลังจะออกไป แต่ลืมปิดประตู}}
=== Rendre ===
[[rendre|Rendre]] มีการใช้งานคล้ายกับ ''faire'' ข้างต้น แต่จะถูกระบุขยายด้วยคำคุณศัพท์เสมอ ไม่ใช่คำกริยา โดยส่วนใหญ่จะเทียบเคียงได้กับการใช้คำกริยาช่วย {{m|en|make}} ในภาษาอังกฤษ
:* {{uxi|fr|Il m'a rendu très triste|เขาทำให้ฉันเศร้ามาก}}
:* {{uxi|fr|Elle me rendra très joyeux|เธอจะทำให้ฉันมีความสุขมาก}}
== คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ être ==
คำกริยาต่อไปนี้ใช้ [[être]] ในการสร้างกาลประสม ([[อดีตสมบูรณ์กาล]] และ [[ปัจจุบันสมบูรณ์กาล]]) คำกริยาเหล่านี้ล้วนเป็น[[อกรรมกริยา]]ในภาษาฝรั่งเศส อย่างไรก็ตาม คำกริยาบางคำจะใช้ [[avoir]] เมื่อนำมาใช้เป็นสกรรมกริยา
* ''[[arrêter]]'' - หยุด
* ''[[monter]]''<ref name="a">ใช้เป็นสกรรมกริยาได้เช่นกัน ซึ่งในกรณีนั้นจะใช้ [[avoir]]</ref> - ปีน/ขึ้น
** (''[[remonter]]''<ref name="a"/> - ขึ้นไปใหม่/กลับขึ้นไป)
* ''[[rester]]'' - พักอยู่/คงอยู่
* ''[[sortir]]''<ref name="a"/> - ออกไป
* ''[[venir]]'' - มา
** (''[[devenir]]'' - กลายเป็น)
** (''[[redevenir]]'' - กลับกลายเป็นอีกครั้ง)
** (''[[revenir]]'' - กลับมา)
** (แต่ ''[[convenir]]'' - เหมาะสม - '''ไม่ใช้''' être)
* ''[[aller]]'' - ไป
* ''[[naître]]/[[naitre]]'' - เกิด
** ''[[renaître]]/[[renaitre]]'' - เกิดใหม่
* ''[[descendre]]''<ref name="a"/> - ลง
** (''[[redescendre]]'' - กลับลงไปใหม่)
* ''[[entrer]]'' - เข้า
** (''[[rentrer]]'' - กลับเข้ามา)
* ''[[retourner]]''<ref name="a"/> - ส่งกลับ / กลับไป
* ''[[tomber]]'' - ตก/ล้ม
** (''[[retomber]]'' - ตกลงไปใหม่)
* ''[[arriver]]'' - มาถึง
* ''[[mourir]]'' - ตาย
* ''[[partir]]'' - ออกเดินทางหรือจากไป
* ''[[passer]]''<ref name="a"/> - ผ่าน / เกิดขึ้น
* ''[[paraître]]'' - ปรากฏ (ว่า)
** (''[[apparaître]]'' - ปรากฏขึ้น)
** (''[[disparaître]]'' - หายไป)
== ดูเพิ่ม ==
* [[:หมวดหมู่:คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ être เป็นคำกริยาช่วย]]
== หมายเหตุ ==
<references/>
[[หมวดหมู่:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส|*]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาช่วย]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, กริยาช่วย]]
305g7rxeuwt8gc7396u87in6khoy87e
5776147
5776146
2026-10-30T05:26:41Z
Octahedron80
267
/* ดูเพิ่ม */
5776147
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส}}
[[กริยาช่วย|คำกริยาช่วย]] คือคำกริยาที่ประกอบร่วมกับคำกริยาหลักในอนุประโยค เพื่อแสดงความแตกต่างด้านกาล (tense), มาลา (mood), วาจก (voice) หรือการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ (aspect)
== คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส ==
=== Avoir ===
* [[avoir|Avoir]] เป็นคำกริยาหลักที่ใช้ในการสร้าง[[กาลสมบูรณ์]] โดยประกอบร่วมกับ[[ภาคผนวก:รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส|รูปกริยาขยายอดีตกาล]] เพื่ออธิบายการกระทำที่เกิดขึ้นแล้ว (โดยปรกติเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว) ในอดีต
*: {{uxi|fr|J''''ai''' mangé les chips|ฉันกินมันฝรั่งทอดแล้ว}}
*: {{uxi|fr|J''''ai''' lu ta lettre|ฉันอ่านจดหมายของคุณแล้ว}}
=== Être ===
* [[être|Être]] ใช้ร่วมกับคำกริยาบางคำที่สืบทอดมาจากคำกริยา[[กริยาประธานกระทำ|รูปกรรมกริยาประธานกระทำ]] (deponent) ในภาษาละตินเพื่อสร้างกาลสมบูรณ์ ดู[[#คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ être|ด้านล่าง]]
*: {{uxi|fr|''Il '''est''' tombé''|เขาหกล้ม}}
* นอกจากนี้ Être ยังใช้ในการสร้าง[[กรรมวาจก]]
*: {{uxi|fr|Il '''est''' poursuivi par la police|เขาถูกตำรวจไล่ตาม}}
* การเปลี่ยนกาลจะเปลี่ยนเฉพาะการผันรูปของ être เท่านั้น
*: {{uxi|fr|Il '''sera''' arrêté demain|เขาจะถูกจับกุมในวันพรุ่งนี้}}
=== Faire ===
[[faire|Faire]] ใช้ในความหมายว่า {{l|en|do|ทำ}} ในเชิง "บังคับ/ผลักดันให้ใครบางคนทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง" ตามด้วย[[รูปกริยากลาง]]เสมอ
:* {{uxi|fr|Il m'a '''fait''' pleurer|เขาทำให้ฉันร้องไห้}}
:* {{ux|fr|J'aime les hommes qui me '''font''' rire|ฉันชอบผู้ชายที่ทำให้ฉันหัวเราะ}}
=== Aller ===
* [[aller|Aller]] นอกจากจะหมายถึง {{l|en|go|ไป}} แล้ว ยังใช้ในการสร้างอนาคตกาลใกล้ (immediate future)
:* {{uxi|fr|Je '''vais''' manger dans une heure|ฉันกำลังจะกินข้าวในอีกหนึ่งชั่วโมง}}
:* {{ux|fr|Nous '''allions''' partir, mais on a oublié de fermer la porte|พวกเรากำลังจะออกไป แต่ลืมปิดประตู}}
=== Rendre ===
[[rendre|Rendre]] มีการใช้งานคล้ายกับ ''faire'' ข้างต้น แต่จะถูกระบุขยายด้วยคำคุณศัพท์เสมอ ไม่ใช่คำกริยา โดยส่วนใหญ่จะเทียบเคียงได้กับการใช้คำกริยาช่วย {{m|en|make}} ในภาษาอังกฤษ
:* {{uxi|fr|Il m'a rendu très triste|เขาทำให้ฉันเศร้ามาก}}
:* {{uxi|fr|Elle me rendra très joyeux|เธอจะทำให้ฉันมีความสุขมาก}}
== คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ être ==
คำกริยาต่อไปนี้ใช้ [[être]] ในการสร้างกาลประสม ([[อดีตสมบูรณ์กาล]] และ [[ปัจจุบันสมบูรณ์กาล]]) คำกริยาเหล่านี้ล้วนเป็น[[อกรรมกริยา]]ในภาษาฝรั่งเศส อย่างไรก็ตาม คำกริยาบางคำจะใช้ [[avoir]] เมื่อนำมาใช้เป็นสกรรมกริยา
* ''[[arrêter]]'' - หยุด
* ''[[monter]]''<ref name="a">ใช้เป็นสกรรมกริยาได้เช่นกัน ซึ่งในกรณีนั้นจะใช้ [[avoir]]</ref> - ปีน/ขึ้น
** (''[[remonter]]''<ref name="a"/> - ขึ้นไปใหม่/กลับขึ้นไป)
* ''[[rester]]'' - พักอยู่/คงอยู่
* ''[[sortir]]''<ref name="a"/> - ออกไป
* ''[[venir]]'' - มา
** (''[[devenir]]'' - กลายเป็น)
** (''[[redevenir]]'' - กลับกลายเป็นอีกครั้ง)
** (''[[revenir]]'' - กลับมา)
** (แต่ ''[[convenir]]'' - เหมาะสม - '''ไม่ใช้''' être)
* ''[[aller]]'' - ไป
* ''[[naître]]/[[naitre]]'' - เกิด
** ''[[renaître]]/[[renaitre]]'' - เกิดใหม่
* ''[[descendre]]''<ref name="a"/> - ลง
** (''[[redescendre]]'' - กลับลงไปใหม่)
* ''[[entrer]]'' - เข้า
** (''[[rentrer]]'' - กลับเข้ามา)
* ''[[retourner]]''<ref name="a"/> - ส่งกลับ / กลับไป
* ''[[tomber]]'' - ตก/ล้ม
** (''[[retomber]]'' - ตกลงไปใหม่)
* ''[[arriver]]'' - มาถึง
* ''[[mourir]]'' - ตาย
* ''[[partir]]'' - ออกเดินทางหรือจากไป
* ''[[passer]]''<ref name="a"/> - ผ่าน / เกิดขึ้น
* ''[[paraître]]'' - ปรากฏ (ว่า)
** (''[[apparaître]]'' - ปรากฏขึ้น)
** (''[[disparaître]]'' - หายไป)
== ดูเพิ่ม ==
* [[:หมวดหมู่:คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้คำกริยาช่วย être]]
== หมายเหตุ ==
<references/>
[[หมวดหมู่:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส|*]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาช่วย]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, กริยาช่วย]]
8q03hu4ib9j9d0te74cngj6vy23y1s2
5776148
5776147
2026-10-30T05:29:37Z
Octahedron80
267
5776148
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส}}
[[กริยาช่วย|คำกริยาช่วย]] คือคำกริยาที่ประกอบร่วมกับคำกริยาหลักในอนุประโยค เพื่อแสดงความแตกต่างด้านกาล (tense), มาลา (mood), วาจก (voice) หรือการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ (aspect)
== คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส ==
=== Avoir ===
* [[avoir|Avoir]] เป็นคำกริยาหลักที่ใช้ในการสร้าง[[กาลสมบูรณ์]] โดยประกอบร่วมกับ[[ภาคผนวก:รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส|รูปกริยาขยายอดีตกาล]] เพื่ออธิบายการกระทำที่เกิดขึ้นแล้ว (โดยปรกติเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว) ในอดีต
*: {{uxi|fr|J''''ai''' mangé les chips|ฉันกินมันฝรั่งทอดแล้ว}}
*: {{uxi|fr|J''''ai''' lu ta lettre|ฉันอ่านจดหมายของคุณแล้ว}}
=== Être ===
* [[être|Être]] ใช้ร่วมกับคำกริยาบางคำที่สืบทอดมาจากคำกริยา[[กริยาประธานกระทำ|รูปกรรมกริยาประธานกระทำ]] (deponent) ในภาษาละตินเพื่อสร้างกาลสมบูรณ์ ดู[[#คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ être|ด้านล่าง]]
*: {{uxi|fr|''Il '''est''' tombé''|เขาหกล้ม}}
* นอกจากนี้ Être ยังใช้ในการสร้าง[[กรรมวาจก]]
*: {{uxi|fr|Il '''est''' poursuivi par la police|เขาถูกตำรวจไล่ตาม}}
* การเปลี่ยนกาลจะเปลี่ยนเฉพาะการผันรูปของ être เท่านั้น
*: {{uxi|fr|Il '''sera''' arrêté demain|เขาจะถูกจับกุมในวันพรุ่งนี้}}
=== Faire ===
[[faire|Faire]] ใช้ในความหมายว่า {{l|en|do||ทำ}} ในเชิง "บังคับ/ผลักดันให้ใครบางคนทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง" ตามด้วย[[รูปกริยากลาง]]เสมอ
:* {{uxi|fr|Il m'a '''fait''' pleurer|เขาทำให้ฉันร้องไห้}}
:* {{ux|fr|J'aime les hommes qui me '''font''' rire|ฉันชอบผู้ชายที่ทำให้ฉันหัวเราะ}}
=== Aller ===
* [[aller|Aller]] นอกจากจะหมายถึง {{l|en|go||ไป}} แล้ว ยังใช้ในการสร้างอนาคตกาลใกล้ (immediate future)
:* {{uxi|fr|Je '''vais''' manger dans une heure|ฉันกำลังจะกินข้าวในอีกหนึ่งชั่วโมง}}
:* {{ux|fr|Nous '''allions''' partir, mais on a oublié de fermer la porte|พวกเรากำลังจะออกไป แต่ลืมปิดประตู}}
=== Rendre ===
[[rendre|Rendre]] มีการใช้งานคล้ายกับ ''faire'' ข้างต้น แต่จะถูกระบุขยายด้วยคำคุณศัพท์เสมอ ไม่ใช่คำกริยา โดยส่วนใหญ่จะเทียบเคียงได้กับการใช้คำกริยาช่วย {{m|en|make||ทำ, สร้าง}} ในภาษาอังกฤษ
:* {{uxi|fr|Il m'a rendu très triste|เขาทำให้ฉันเศร้ามาก}}
:* {{uxi|fr|Elle me rendra très joyeux|เธอจะทำให้ฉันมีความสุขมาก}}
== คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ être ==
คำกริยาต่อไปนี้ใช้ [[être]] ในการสร้างกาลประสม ([[อดีตสมบูรณ์กาล]] และ [[ปัจจุบันสมบูรณ์กาล]]) คำกริยาเหล่านี้ล้วนเป็น[[อกรรมกริยา]]ในภาษาฝรั่งเศส อย่างไรก็ตาม คำกริยาบางคำจะใช้ [[avoir]] เมื่อนำมาใช้เป็นสกรรมกริยา
* ''[[arrêter]]'' - หยุด
* ''[[monter]]''<ref name="a">ใช้เป็นสกรรมกริยาได้เช่นกัน ซึ่งในกรณีนั้นจะใช้ [[avoir]]</ref> - ปีน/ขึ้น
** (''[[remonter]]''<ref name="a"/> - ขึ้นไปใหม่/กลับขึ้นไป)
* ''[[rester]]'' - พักอยู่/คงอยู่
* ''[[sortir]]''<ref name="a"/> - ออกไป
* ''[[venir]]'' - มา
** (''[[devenir]]'' - กลายเป็น)
** (''[[redevenir]]'' - กลับกลายเป็นอีกครั้ง)
** (''[[revenir]]'' - กลับมา)
** (แต่ ''[[convenir]]'' - เหมาะสม - '''ไม่ใช้''' être)
* ''[[aller]]'' - ไป
* ''[[naître]]/[[naitre]]'' - เกิด
** ''[[renaître]]/[[renaitre]]'' - เกิดใหม่
* ''[[descendre]]''<ref name="a"/> - ลง
** (''[[redescendre]]'' - กลับลงไปใหม่)
* ''[[entrer]]'' - เข้า
** (''[[rentrer]]'' - กลับเข้ามา)
* ''[[retourner]]''<ref name="a"/> - ส่งกลับ / กลับไป
* ''[[tomber]]'' - ตก/ล้ม
** (''[[retomber]]'' - ตกลงไปใหม่)
* ''[[arriver]]'' - มาถึง
* ''[[mourir]]'' - ตาย
* ''[[partir]]'' - ออกเดินทางหรือจากไป
* ''[[passer]]''<ref name="a"/> - ผ่าน / เกิดขึ้น
* ''[[paraître]]'' - ปรากฏ (ว่า)
** (''[[apparaître]]'' - ปรากฏขึ้น)
** (''[[disparaître]]'' - หายไป)
== ดูเพิ่ม ==
* [[:หมวดหมู่:คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้คำกริยาช่วย être]]
== หมายเหตุ ==
<references/>
[[หมวดหมู่:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส|*]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาช่วย]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, กริยาช่วย]]
9qb9m7zfdbnewg3p2h4cn0lo7u5izd9
5776149
5776148
2026-10-30T05:30:30Z
Octahedron80
267
/* คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ être */
5776149
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส}}
[[กริยาช่วย|คำกริยาช่วย]] คือคำกริยาที่ประกอบร่วมกับคำกริยาหลักในอนุประโยค เพื่อแสดงความแตกต่างด้านกาล (tense), มาลา (mood), วาจก (voice) หรือการระบุสภาวะ/ลักษณะอาการ (aspect)
== คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส ==
=== Avoir ===
* [[avoir|Avoir]] เป็นคำกริยาหลักที่ใช้ในการสร้าง[[กาลสมบูรณ์]] โดยประกอบร่วมกับ[[ภาคผนวก:รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส|รูปกริยาขยายอดีตกาล]] เพื่ออธิบายการกระทำที่เกิดขึ้นแล้ว (โดยปรกติเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว) ในอดีต
*: {{uxi|fr|J''''ai''' mangé les chips|ฉันกินมันฝรั่งทอดแล้ว}}
*: {{uxi|fr|J''''ai''' lu ta lettre|ฉันอ่านจดหมายของคุณแล้ว}}
=== Être ===
* [[être|Être]] ใช้ร่วมกับคำกริยาบางคำที่สืบทอดมาจากคำกริยา[[กริยาประธานกระทำ|รูปกรรมกริยาประธานกระทำ]] (deponent) ในภาษาละตินเพื่อสร้างกาลสมบูรณ์ ดู[[#คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ être|ด้านล่าง]]
*: {{uxi|fr|''Il '''est''' tombé''|เขาหกล้ม}}
* นอกจากนี้ Être ยังใช้ในการสร้าง[[กรรมวาจก]]
*: {{uxi|fr|Il '''est''' poursuivi par la police|เขาถูกตำรวจไล่ตาม}}
* การเปลี่ยนกาลจะเปลี่ยนเฉพาะการผันรูปของ être เท่านั้น
*: {{uxi|fr|Il '''sera''' arrêté demain|เขาจะถูกจับกุมในวันพรุ่งนี้}}
=== Faire ===
[[faire|Faire]] ใช้ในความหมายว่า {{l|en|do||ทำ}} ในเชิง "บังคับ/ผลักดันให้ใครบางคนทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง" ตามด้วย[[รูปกริยากลาง]]เสมอ
:* {{uxi|fr|Il m'a '''fait''' pleurer|เขาทำให้ฉันร้องไห้}}
:* {{ux|fr|J'aime les hommes qui me '''font''' rire|ฉันชอบผู้ชายที่ทำให้ฉันหัวเราะ}}
=== Aller ===
* [[aller|Aller]] นอกจากจะหมายถึง {{l|en|go||ไป}} แล้ว ยังใช้ในการสร้างอนาคตกาลใกล้ (immediate future)
:* {{uxi|fr|Je '''vais''' manger dans une heure|ฉันกำลังจะกินข้าวในอีกหนึ่งชั่วโมง}}
:* {{ux|fr|Nous '''allions''' partir, mais on a oublié de fermer la porte|พวกเรากำลังจะออกไป แต่ลืมปิดประตู}}
=== Rendre ===
[[rendre|Rendre]] มีการใช้งานคล้ายกับ ''faire'' ข้างต้น แต่จะถูกระบุขยายด้วยคำคุณศัพท์เสมอ ไม่ใช่คำกริยา โดยส่วนใหญ่จะเทียบเคียงได้กับการใช้คำกริยาช่วย {{m|en|make||ทำ, สร้าง}} ในภาษาอังกฤษ
:* {{uxi|fr|Il m'a rendu très triste|เขาทำให้ฉันเศร้ามาก}}
:* {{uxi|fr|Elle me rendra très joyeux|เธอจะทำให้ฉันมีความสุขมาก}}
== คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ être ==
คำกริยาต่อไปนี้ใช้ [[être]] ในการสร้างกาลประสม ([[อดีตกาลสมบูรณ์]] และ [[ปัจจุบันกาลสมบูรณ์]]) คำกริยาเหล่านี้ล้วนเป็น[[อกรรมกริยา]]ในภาษาฝรั่งเศส อย่างไรก็ตาม คำกริยาบางคำจะใช้ [[avoir]] เมื่อนำมาใช้เป็นสกรรมกริยา
* ''[[arrêter]]'' - หยุด
* ''[[monter]]''<ref name="a">ใช้เป็นสกรรมกริยาได้เช่นกัน ซึ่งในกรณีนั้นจะใช้ [[avoir]]</ref> - ปีน/ขึ้น
** (''[[remonter]]''<ref name="a"/> - ขึ้นไปใหม่/กลับขึ้นไป)
* ''[[rester]]'' - พักอยู่/คงอยู่
* ''[[sortir]]''<ref name="a"/> - ออกไป
* ''[[venir]]'' - มา
** (''[[devenir]]'' - กลายเป็น)
** (''[[redevenir]]'' - กลับกลายเป็นอีกครั้ง)
** (''[[revenir]]'' - กลับมา)
** (แต่ ''[[convenir]]'' - เหมาะสม - '''ไม่ใช้''' être)
* ''[[aller]]'' - ไป
* ''[[naître]]/[[naitre]]'' - เกิด
** ''[[renaître]]/[[renaitre]]'' - เกิดใหม่
* ''[[descendre]]''<ref name="a"/> - ลง
** (''[[redescendre]]'' - กลับลงไปใหม่)
* ''[[entrer]]'' - เข้า
** (''[[rentrer]]'' - กลับเข้ามา)
* ''[[retourner]]''<ref name="a"/> - ส่งกลับ / กลับไป
* ''[[tomber]]'' - ตก/ล้ม
** (''[[retomber]]'' - ตกลงไปใหม่)
* ''[[arriver]]'' - มาถึง
* ''[[mourir]]'' - ตาย
* ''[[partir]]'' - ออกเดินทางหรือจากไป
* ''[[passer]]''<ref name="a"/> - ผ่าน / เกิดขึ้น
* ''[[paraître]]'' - ปรากฏ (ว่า)
** (''[[apparaître]]'' - ปรากฏขึ้น)
** (''[[disparaître]]'' - หายไป)
== ดูเพิ่ม ==
* [[:หมวดหมู่:คำกริยาภาษาฝรั่งเศสที่ใช้คำกริยาช่วย être]]
== หมายเหตุ ==
<references/>
[[หมวดหมู่:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส|*]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาช่วย]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, กริยาช่วย]]
pzf3j5iizf9hy5shhpdqa6i2awxffw7
ภาคผนวก:รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส
100
2359441
5776150
2026-10-30T05:38:25Z
Octahedron80
267
สร้างหน้าด้วย "{{maincat|รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส}} คำกริยาภาษาฝรั่งเศส เช่นเดียวกับภาษาโรมานซ์อื่น ๆ มี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่ประกอบร่วมกับภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเ..."
5776150
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศส เช่นเดียวกับภาษาโรมานซ์อื่น ๆ มี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่ประกอบร่วมกับ[[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาช่วย]] เพื่ออธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้ว (โดยปรกติเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว) ใน[[อดีต]]
== การสร้างรูปกริยาขยายอดีตกาล ==
{{mainapp|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยากลุ่มที่หนึ่ง (ลงท้ายด้วย -er) มีรูปกริยาขยายอดีตกาลลงท้ายด้วย -é คำกริยากลุ่มที่สอง (ลงท้ายด้วย -ir) มีรูปกริยาขยายอดีตกาลลงท้ายด้วย -i ส่วนกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาทั้งหมดที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มที่หนึ่งหรือกลุ่มที่สอง ด้วยเหตุนี้จึงไม่มีแบบแผนที่เด่นชัดเพียงแบบเดียวสำหรับรูปกริยาขยายอดีตกาล ตัวอย่างแบบแผนบางประการ ได้แก่:
* ''-re'' → ''-u'' (''[[rendre]]'', ''[[rendu]]'')
* ''-ir'' → ''-u'' (''[[tenir]]'', ''[[tenu]]'')
* ''uire'' → ''-uit'' (''[[conduire]]'', ''[[conduit]]'')
* ''-mettre'' → ''-mis'' (''[[remettre]]'', ''[[remis]]'')
* ''-ir'' → ''ert'' (''[[ouvrir]]'', ''[[ouvert]]'')
คำกริยาอื่น ๆ รวมถึงคำกริยาที่มีความไม่ปรกติสูง คำกริยาบกพร่อง หรือคำกริยาไม่มีประธานจำเพาะ ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส]]
== การใช้งานรูปกริยาขยายอดีตกาลในลักษณะต่าง ๆ ==
* ใช้ในการสร้างกาล ''[[passé composé]]'' (กาลสมบูรณ์) ร่วมกับ ''[[avoir]]'' หรือ ''[[être]]''
*: ''J'ai '''joué''' avec ma fille'' (ฉันเล่นกับลูกสาวของฉันแล้ว)
* ใช้ในโครงสร้าง[[กรรมวาจก]] โดยใช้ ''[[être]]''
*: ''Un garçon a été gravement '''blessé''' par une voiture'' (เด็กผู้ชายคนหนึ่งได้รับบาดเจ็บสาหัสจากรถยนต์)
* ใช้เป็นคำคุณศัพท์
*: ''J'ai adoré son visage '''rougi''''' (ฉันชอบใบหน้าที่แดงระเรื่อของเขามาก)
== การสอดคล้องทางไวยากรณ์ ==
รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศสสามารถสอดคล้องกับ[[ประธาน]]ทางไวยากรณ์ได้ภายใต้เงื่อนไขบางประการ โดยจะมีการสอดคล้องในรูปการเติม -e สำหรับเพศหญิง, -es สำหรับเพศหญิงพหูพจน์ และ -s สำหรับเพศชายพหูพจน์ เมื่อ:
* ใช้ทำหน้าที่เป็นคำคุณศัพท์
*: ''Une époque '''oubliée'''''
* [[กรรมตรง]]ของคำกริยาอยู่ข้างหน้าคำกริยานั้น ไม่ว่าจะเป็นคำนามชัดแจ้งหรือคำสรรพนามก็ตาม
*: ''J'ai bien '''aimé''' la lettre que j'ai '''reçue'''. Je l'ai '''lue''' trois fois'' (ฉันชอบจดหมายที่ได้รับมามาก ฉันอ่านมันไปสามรอบแล้ว)
* พึงสังเกตในตัวอย่างนี้ว่า [[aimé]] ไม่มีการสอดคล้องเนื่องจากอยู่หน้าคำกริยา ในขณะที่ [[reçu]] ([[recevoir]]) และ [[lu]] ([[lire]]) ล้วนอยู่หลังคำกริยา ซึ่งกรณีนี้รวมถึงคำกริยาสะท้อนที่มีประธานทำหน้าที่เป็นกรรมตรง (elle s'est lavée) ด้วย
* คำกริยาใด ๆ ที่ใช้ être เป็นคำกริยาช่วยในการสร้างกาล ''passé composé''
*: ''Elle est venue, elle est arrivée vers 11h'' (เธอมาถึงแล้ว เธอมาถึงราว ๆ 11 นาฬิกา)
จะไม่มีการสอดคล้องทางไวยากรณ์ในกรณีต่อไปนี้
* กรรมตรงอยู่หลังคำกริยา หรือไม่มีกรรมตรง
:* ''J'ai '''aimé''' la lettre''
:* ''J'ai bien '''ri'''''
* คำกริยาสะท้อนที่ใช้เป็นอกรรมกริยา
*: ''Elle se sont '''donné''' des vêtements'' (พวกเธอให้เสื้อผ้าแก่กันและกัน)
* คำกริยาสะท้อนที่มีกรรมตรงตัวที่สอง
* ''Je me suis cassé la cheville'' (ฉันข้อเท้าหัก)
=== ดูเพิ่ม ===
* [[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|รูปกริยาขยายอดีตกาล]]
[[หมวดหมู่:รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส| ]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, รูปกริยาขยายอดีตกาล]]
rz6ztukcxgz2pznj5mau6wdulhsnqww
5776152
5776150
2026-10-30T05:40:38Z
Octahedron80
267
/* การสอดคล้องทางไวยากรณ์ */
5776152
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศส เช่นเดียวกับภาษาโรมานซ์อื่น ๆ มี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่ประกอบร่วมกับ[[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาช่วย]] เพื่ออธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้ว (โดยปรกติเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว) ใน[[อดีต]]
== การสร้างรูปกริยาขยายอดีตกาล ==
{{mainapp|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยากลุ่มที่หนึ่ง (ลงท้ายด้วย -er) มีรูปกริยาขยายอดีตกาลลงท้ายด้วย -é คำกริยากลุ่มที่สอง (ลงท้ายด้วย -ir) มีรูปกริยาขยายอดีตกาลลงท้ายด้วย -i ส่วนกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาทั้งหมดที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มที่หนึ่งหรือกลุ่มที่สอง ด้วยเหตุนี้จึงไม่มีแบบแผนที่เด่นชัดเพียงแบบเดียวสำหรับรูปกริยาขยายอดีตกาล ตัวอย่างแบบแผนบางประการ ได้แก่:
* ''-re'' → ''-u'' (''[[rendre]]'', ''[[rendu]]'')
* ''-ir'' → ''-u'' (''[[tenir]]'', ''[[tenu]]'')
* ''uire'' → ''-uit'' (''[[conduire]]'', ''[[conduit]]'')
* ''-mettre'' → ''-mis'' (''[[remettre]]'', ''[[remis]]'')
* ''-ir'' → ''ert'' (''[[ouvrir]]'', ''[[ouvert]]'')
คำกริยาอื่น ๆ รวมถึงคำกริยาที่มีความไม่ปรกติสูง คำกริยาบกพร่อง หรือคำกริยาไม่มีประธานจำเพาะ ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส]]
== การใช้งานรูปกริยาขยายอดีตกาลในลักษณะต่าง ๆ ==
* ใช้ในการสร้างกาล ''[[passé composé]]'' (กาลสมบูรณ์) ร่วมกับ ''[[avoir]]'' หรือ ''[[être]]''
*: ''J'ai '''joué''' avec ma fille'' (ฉันเล่นกับลูกสาวของฉันแล้ว)
* ใช้ในโครงสร้าง[[กรรมวาจก]] โดยใช้ ''[[être]]''
*: ''Un garçon a été gravement '''blessé''' par une voiture'' (เด็กผู้ชายคนหนึ่งได้รับบาดเจ็บสาหัสจากรถยนต์)
* ใช้เป็นคำคุณศัพท์
*: ''J'ai adoré son visage '''rougi''''' (ฉันชอบใบหน้าที่แดงระเรื่อของเขามาก)
== การสอดคล้องทางไวยากรณ์ ==
รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศสสามารถสอดคล้องกับ[[ประธาน]]ทางไวยากรณ์ได้ภายใต้เงื่อนไขบางประการ โดยจะมีการสอดคล้องในรูปการเติม -e สำหรับเพศหญิง, -es สำหรับเพศหญิงพหูพจน์ และ -s สำหรับเพศชายพหูพจน์ เมื่อ:
* ใช้ทำหน้าที่เป็นคำคุณศัพท์
*: ''Une époque '''oubliée'''''
* [[กรรมตรง]]ของคำกริยาอยู่ข้างหน้าคำกริยานั้น ไม่ว่าจะเป็นคำนามชัดแจ้งหรือคำสรรพนามก็ตาม
*: ''J'ai bien '''aimé''' la lettre que j'ai '''reçue'''. Je l'ai '''lue''' trois fois'' (ฉันชอบจดหมายที่ได้รับมามาก ฉันอ่านมันไปสามรอบแล้ว)
* พึงสังเกตในตัวอย่างนี้ว่า [[aimé]] ไม่มีการสอดคล้องเนื่องจากอยู่หน้าคำกริยา ในขณะที่ [[reçu]] ([[recevoir]]) และ [[lu]] ([[lire]]) ล้วนอยู่หลังคำกริยา ซึ่งกรณีนี้รวมถึงคำกริยาสะท้อนที่มีประธานทำหน้าที่เป็นกรรมตรง (elle s'est lavée) ด้วย
* คำกริยาใด ๆ ที่ใช้ être เป็นคำกริยาช่วยในการสร้างกาล ''passé composé''
*: ''Elle est venue, elle est arrivée vers 11h'' (เธอมาถึงแล้ว เธอมาถึงราว ๆ 11 นาฬิกา)
จะไม่มีการสอดคล้องทางไวยากรณ์ในกรณีต่อไปนี้
* กรรมตรงอยู่หลังคำกริยา หรือไม่มีกรรมตรง
*: ''J'ai '''aimé''' la lettre''
*: ''J'ai bien '''ri'''''
* คำกริยาสะท้อนที่ใช้เป็นอกรรมกริยา
*: ''Elle se sont '''donné''' des vêtements'' (พวกเธอให้เสื้อผ้าแก่กันและกัน)
* คำกริยาสะท้อนที่มีกรรมตรงตัวที่สอง
*: ''Je me suis cassé la cheville'' (ฉันข้อเท้าหัก)
=== ดูเพิ่ม ===
* [[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|รูปกริยาขยายอดีตกาล]]
[[หมวดหมู่:รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส| ]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, รูปกริยาขยายอดีตกาล]]
5x84buervrap8wcpu41x9gkenerq5n1
5776153
5776152
2026-10-30T05:41:42Z
Octahedron80
267
/* การสอดคล้องทางไวยากรณ์ */
5776153
wikitext
text/x-wiki
{{maincat|รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยาภาษาฝรั่งเศส เช่นเดียวกับภาษาโรมานซ์อื่น ๆ มี[[รูปกริยาขยาย]]อดีตกาลที่ประกอบร่วมกับ[[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส|คำกริยาช่วย]] เพื่ออธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้ว (โดยปรกติเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว) ใน[[อดีต]]
== การสร้างรูปกริยาขยายอดีตกาล ==
{{mainapp|คำกริยาภาษาฝรั่งเศส}}
คำกริยากลุ่มที่หนึ่ง (ลงท้ายด้วย -er) มีรูปกริยาขยายอดีตกาลลงท้ายด้วย -é คำกริยากลุ่มที่สอง (ลงท้ายด้วย -ir) มีรูปกริยาขยายอดีตกาลลงท้ายด้วย -i ส่วนกลุ่มที่สามประกอบด้วยคำกริยาทั้งหมดที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มที่หนึ่งหรือกลุ่มที่สอง ด้วยเหตุนี้จึงไม่มีแบบแผนที่เด่นชัดเพียงแบบเดียวสำหรับรูปกริยาขยายอดีตกาล ตัวอย่างแบบแผนบางประการ ได้แก่:
* ''-re'' → ''-u'' (''[[rendre]]'', ''[[rendu]]'')
* ''-ir'' → ''-u'' (''[[tenir]]'', ''[[tenu]]'')
* ''uire'' → ''-uit'' (''[[conduire]]'', ''[[conduit]]'')
* ''-mettre'' → ''-mis'' (''[[remettre]]'', ''[[remis]]'')
* ''-ir'' → ''ert'' (''[[ouvrir]]'', ''[[ouvert]]'')
คำกริยาอื่น ๆ รวมถึงคำกริยาที่มีความไม่ปรกติสูง คำกริยาบกพร่อง หรือคำกริยาไม่มีประธานจำเพาะ ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ [[ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส]]
== การใช้งานรูปกริยาขยายอดีตกาลในลักษณะต่าง ๆ ==
* ใช้ในการสร้างกาล ''[[passé composé]]'' (กาลสมบูรณ์) ร่วมกับ ''[[avoir]]'' หรือ ''[[être]]''
*: ''J'ai '''joué''' avec ma fille'' (ฉันเล่นกับลูกสาวของฉันแล้ว)
* ใช้ในโครงสร้าง[[กรรมวาจก]] โดยใช้ ''[[être]]''
*: ''Un garçon a été gravement '''blessé''' par une voiture'' (เด็กผู้ชายคนหนึ่งได้รับบาดเจ็บสาหัสจากรถยนต์)
* ใช้เป็นคำคุณศัพท์
*: ''J'ai adoré son visage '''rougi''''' (ฉันชอบใบหน้าที่แดงระเรื่อของเขามาก)
== การสอดคล้องทางไวยากรณ์ ==
รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศสสามารถสอดคล้องกับ[[ประธาน]]ทางไวยากรณ์ได้ภายใต้เงื่อนไขบางประการ โดยจะมีการสอดคล้องในรูปการเติม -e สำหรับเพศหญิง, -es สำหรับเพศหญิงพหูพจน์ และ -s สำหรับเพศชายพหูพจน์ เมื่อ:
* ใช้ทำหน้าที่เป็นคำคุณศัพท์
*: ''Une époque '''oubliée'''''
* [[กรรมตรง]]ของคำกริยาอยู่ข้างหน้าคำกริยานั้น ไม่ว่าจะเป็นคำนามชัดแจ้งหรือคำสรรพนามก็ตาม
*: ''J'ai bien '''aimé''' la lettre que j'ai '''reçue'''. Je l'ai '''lue''' trois fois'' (ฉันชอบจดหมายที่ได้รับมามาก ฉันอ่านมันไปสามรอบแล้ว)
** พึงสังเกตในตัวอย่างนี้ว่า [[aimé]] ไม่มีการสอดคล้องเนื่องจากอยู่หน้าคำกริยา ในขณะที่ [[reçu]] ([[recevoir]]) และ [[lu]] ([[lire]]) ล้วนอยู่หลังคำกริยา ซึ่งกรณีนี้รวมถึงคำกริยาสะท้อนที่มีประธานทำหน้าที่เป็นกรรมตรง (elle s'est lavée) ด้วย
* คำกริยาใด ๆ ที่ใช้ être เป็นคำกริยาช่วยในการสร้างกาล ''passé composé''
*: ''Elle est venue, elle est arrivée vers 11h'' (เธอมาถึงแล้ว เธอมาถึงราว ๆ 11 นาฬิกา)
จะไม่มีการสอดคล้องทางไวยากรณ์ในกรณีต่อไปนี้
* กรรมตรงอยู่หลังคำกริยา หรือไม่มีกรรมตรง
*: ''J'ai '''aimé''' la lettre''
*: ''J'ai bien '''ri'''''
* คำกริยาสะท้อนที่ใช้เป็นอกรรมกริยา
*: ''Elle se sont '''donné''' des vêtements'' (พวกเธอให้เสื้อผ้าแก่กันและกัน)
* คำกริยาสะท้อนที่มีกรรมตรงตัวที่สอง
*: ''Je me suis cassé la cheville'' (ฉันข้อเท้าหัก)
=== ดูเพิ่ม ===
* [[ภาคผนวก:คำกริยาช่วยภาษาฝรั่งเศส]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกภาษาฝรั่งเศส|รูปกริยาขยายอดีตกาล]]
[[หมวดหมู่:รูปกริยาขยายอดีตกาลภาษาฝรั่งเศส| ]]
[[หมวดหมู่:ภาคผนวกคำกริยา|ฝรั่งเศส, รูปกริยาขยายอดีตกาล]]
10cqpb772641eqmiffa9yeldl42tahd
fixed term
0
2359442
5776154
2026-10-30T06:22:28Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776154
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
=== คำนาม ===
{{en-noun}}
# {{synonym of|en|set phrase}}
h65l0nrvqw00d85dza9nlbynayb5u8t
fixed terms
0
2359443
5776155
2026-10-30T06:22:37Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776155
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
=== คำนาม ===
{{head|en|รูปนาม}}
# {{plural of|en|fixed term}}
3ve1a0hr6r3b4rqdt8on5593mcu38j5
fixed expression
0
2359444
5776156
2026-10-30T06:22:45Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776156
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
=== คำนาม ===
{{en-noun}}
# {{synonym of|en|set phrase}}
h65l0nrvqw00d85dza9nlbynayb5u8t
fixed expressions
0
2359445
5776157
2026-10-30T06:22:53Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776157
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
=== คำนาม ===
{{head|en|รูปนาม}}
# {{plural of|en|fixed expression}}
5erxzovqrydbdm1i6wsuqyvm8xbyxg1
phraseme
0
2359446
5776158
2026-10-30T06:24:28Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776158
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
{{wp|en:}}
=== รากศัพท์ ===
จาก {{suffix|en|phrase|eme}}
=== การออกเสียง ===
{{rfp|en}}
=== คำนาม ===
{{en-noun}}
# {{lb|en|ภาษาศาสตร์}} [[หน่วยวลี]], [[การเปล่งเสียง]]ที่ประกอบด้วยหลาย[[คำ]]หรือหลาย[[หน่วยคำ]] ซึ่งมี[[ส่วนประกอบ]]อย่างน้อยหนึ่งส่วนที่ถูก[[จำกัด]]หรือจำกัดขอบเขตในการเลือกโดย[[ขนบ]]ทาง[[ภาษาศาสตร์]] จนไม่สามารถเลือกใช้ได้อย่างอิสระ; [[นิพจน์หลายคำ]]ที่กลายเป็น[[หน่วยคำศัพท์]]
#: {{syn|en|set phrase}}
#* {{quote-book|en|year=2000|editor=Elżbieta Mańczak-Wohlfeld|title=Tradition and Postmodernity: English and American Studies and the Challenge of the Future{{...|: Proceedings of the Eighth International Conference on English and American Literature and Language (papers on Language and Culture), Kraków, April 7-9, 1999}}|isbn=9788323313298|page=78|pageurl=https://books.google.com/books?id=Ce0cAQAAIAAJ&q=%22a+phraseme%22&dq=%22a+phraseme%22&hl=&cd=23&source=gbs_api|text=A '''phraseme''' is a linguistic entity, consisting of at least two items, the meaning of which is characterised by semantic irregularity, that is to say, the meaning of a '''phraseme''' is not arrived at by the composition of the meanings of its lexical constituents, but it is understood as semantically independent of these.|footer=[นิยามของหน่วยวลีแบบ ''ไม่อิงผลรวมทางความหมาย (non-compositional)'']|t='''หน่วยวลี''' คือหน่วยทางภาษาศาสตร์ซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบอย่างน้อยสองส่วน โดยมีความหมายที่มีลักษณะเฉพาะคือความไม่ปรกติทางอรรถศาสตร์ กล่าวคือ ความหมายของ'''หน่วยวลี'''มิได้เกิดจากการประกอบรวมกันของความหมายขององค์ประกอบศัพท์ย่อย แต่เข้าใจได้ว่าเป็นอิสระทางอรรถศาสตร์จากองค์ประกอบเหล่านี้}}
#* {{quote-book|en|year=2008|editor=w:Harald Burger|title=Phraseologie / Phraseology|publisher=Walter de Gruyter|isbn=9783110197136|page=110|pageurl=https://books.google.com/books?id=GSCdmKUXkXsC&pg=PA110&dq=%22phrasemes%22&hl=&cd=1&source=gbs_api#v=onepage&q=%22phrasemes%22&f=false|text='''Phrasemes''' are multiword expression which are units of the lexicon.|t='''หน่วยวลี'''คือนิพจน์หลายคำซึ่งเป็นหน่วยของคลังศัพท์}}
==== คำเกี่ยวข้อง ====
* {{l|en|phrasemic}}
f5coww09ea0h60vv7kmyvbwuppe672f
grammeme
0
2359447
5776159
2026-10-30T06:32:28Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776159
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
=== รูปแบบอื่น ===
* {{alter|en|grameme||พ้นสมัย}}
=== รากศัพท์ ===
จาก {{affix|en|grammar|-eme}}, ตามรูปแบบของ {{m|en|morpheme}} และ {{m|en|phoneme}}
=== การออกเสียง ===
* {{IPA|en|/ɡɻæmiːm/|a=US}}
=== คำนาม ===
{{en-noun}}
# {{lb|en|ภาษาศาสตร์}} [[หน่วยไวยากรณ์]], [[หน่วย]]หนึ่งของ[[ไวยากรณ์]]
#* {{quote-book|en|year=1991|editors=Linda R. Waugh; Stephen Rudy|title=New Vistas in Grammar: Invariance and Variation. {{...|Proceedings of the Second International Roman Jakobson Conference, New York University, Nov. 5–8, 1985}}|chapter=Toward a Universal Calculus of Inflectional Categories: On Roman Jakobson's Trail|author=w:Igor Mel'čuk|publisher=John Benjamins|isbn=9789027277978|page=92|pageurl=https://books.google.com/books?id=V_t_4rEqY3QC&pg=PA92&dq=%22grammemes%22&hl=&cd=4&source=gbs_api#v=onepage&q=%22grammemes%22&f=false|text=Much like '''grammemes''', quasi-grammemes oppose lexes of the same lexeme; unlike '''grammemes''', however, they don't enter in categories.|t=เช่นเดียวกับ'''หน่วยไวยากรณ์''' หน่วยกึ่งไวยากรณ์ (quasi-grammeme) ทำหน้าที่ตรงข้ามกับหน่วยรูปศัพท์ (lex) ของหน่วยคำศัพท์ (lexeme) เดียวกัน อย่างไรก็ดี หน่วยเหล่านี้ไม่ถูกจัดเข้าเป็นหมวดหมู่เหมือนอย่าง'''หน่วยไวยากรณ์'''}}
==== คำพ้องความ ====
* {{l|en|tagmeme}} {{q|เข้ามาแทนที่คำว่า {{m-self|en|grammeme}} ในสำนักของ {{w|Kenneth Pike}}}}
==== ลูกคำ ====
{{col|en|grammemic
}}
i1d74w2bcy0g3t5uxssla3req2jjciz
grameme
0
2359448
5776160
2026-10-30T06:33:06Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776160
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอังกฤษ ==
=== คำนาม ===
{{en-noun}}
# {{dated form of|en|grammeme}}
=== คำสลับอักษร ===
* {{anagrams|en|a=aeegmmr|megamer}}
j38wtx4nat5bpamm6apw72g0d7ziq8u
parlato
0
2359449
5776168
2026-10-30T11:23:05Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776168
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอิตาลี ==
=== การออกเสียง ===
{{it-pr}}
=== คำคุณศัพท์ ===
{{it-adj}}
# ที่ถูก[[พูด]]
# {{lb|it|ภาพยนตร์}} ที่มี[[เสียง]] หรือที่มี[[ดนตรีประกอบภาพยนตร์|ดนตรีประกอบ]]
#: {{uxi|it|un film '''parlato'''|ภาพยนตร์'''ที่มีเสียง'''}}
=== คำนาม ===
{{it-noun|m|-}}
# [[ภาษาพูด]]
#: {{ux|it|quella parola si può usare nel '''parlato''', ma non in scrittura academica|คำนั้นสามารถใช้ได้ใน'''ภาษาพูด''' แต่ใช้ไม่ได้ในงานเขียนเชิงวิชาการ}}
# [[บทสนทนา]]
=== รูปกริยาขยาย ===
{{it-pp}}
# {{past participle of|it|parlare}}
=== คำสลับอักษร ===
* {{anagrams|it|a=aaloprt|La Porta|portala}}
kmsiegvxgu4o86e0kkk5irjq61b20zb
perifrasi
0
2359450
5776169
2026-10-30T11:30:00Z
Octahedron80
267
นำเข้าจาก enwikt เก็บกวาด
5776169
wikitext
text/x-wiki
== ภาษาอิตาลี ==
=== รากศัพท์ ===
จาก{{prefix|it|peri|frasi}}, จาก{{bor|it|la|periphrăsis}}, จาก{{der|it|grc|περίφρασις}}, รับมาจาก{{der|it|grc|περιφράζω}}; คำประสมของ {{m|grc|περι-|t=รอบ}} + {{m|grc|φράζω|t=พูด}}
=== การออกเสียง ===
{{it-pr|perìfrasi}}
=== คำนาม ===
{{it-noun|f|#}}
# [[การพูดอ้อมค้อม]], [[การพูดวกวน]], [[สำนวนอ้อมค้อม]]
#: {{syn|it|giro di parole|circonlocuzione|q2=ทางการ}}
==== ลูกคำ ====
* {{l|it|perifrasare}}
==== คำเกี่ยวข้อง ====
* {{l|it|perifrastico}}
4ch21d5r7pcd6an9craadkzg8m8fu4h