ዊኪፒድያ tigwiki https://tig.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A0%E1%8C%8D%E1%8B%B3_%E1%8C%88%E1%8C%BD MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter ሜድያ ፍንቱይ ህድግ መትነፈዓይ ህድግ መትነፈዓይ ዊኪፒድያ ህድግ ዊኪፒድያ ፋይል ህድግ ፋይል ሜድያዊኪ ህድግ ሜድያዊኪ ሞደል ህድግ ሞደል ሰዳየት ህድግ ሰዳየት ከረርም ህድግ ከረርም TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 79 10081 10016 2026-11-11T19:27:22Z Mohammed Wed Nakfa 2062 /* ብዕድ መዳይን ወ ደገጊት */ 10081 wikitext text/x-wiki [[ፋይል:Asmara_banner.jpg|frameless|upright=10|center]] [[ፋይል:Massawa_banner.jpg|frameless|upright=10|center]] [[ፋይል:Keren_banner.jpg|frameless|upright=10|center]] {| class="wikitable" |----- !colspan="6" | መደይን እርትርየ |----- !rowspan="2" | ደረጀት !! rowspan="2" | መዲነት !! colspan="2" | ብዝሔ ሸዐብ !! rowspan="2" | አቅሊም |----- ! እት1984 ዐለቦት ሸዐብ !! 2010 ወግም |----- |align=right | 1 || [[አስመረ]]|| align=right | 475,385 || align=right | 649,707 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]] |----- |align=right | 2 || [[ከረን]] || align=right | 126,149 || align=right | 146,483 || [[አቅሊም ዐንሰባ|ዐንሰበ]] |----- |align=right | 3 || [[ስነይ]]|| align=right | 52,531 || align=right | 64,889 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]] |----- |align=right | 4 || [[መንደፈራ]] || align=right | 22,184 || align=right | 63,492 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 5 || [[አቅርደት]] || align=right | 15,948 || align=right | 47,482 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]] |----- |align=right | 6 || [[ዐሰብ]] || align=right | 31,037 || align=right | 39,656 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] |----- |align=right | 7 || [[ባጸዕ]] || align=right | 15,441 || align=right | 36,700 || [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ | ቅብለት በሐር ቀየሕ]] |----- |align=right | 8 || [[ዓዲ ኹዋላ|ዓዲዃላ]] || align=right | 14,465 || align=right | 34,589 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 9 || [[ሰንዓፈ|ሰንዓፌ]]|| align=right | 14,019 || align=right | 31,831 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 10 || [[ደቅምሓረ]]|| align=right | 17,290 || align=right | 31,000 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 11 || [[ሰገነይቲ]] || align=right | 13,328 || align=right | 27,656 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 12 || [[ነቅፈ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 20,222 || [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ| ቅብለት በሐር ቀየሕ]] |----- |align=right | 13 || [[ዓድ ቀየሕ|ዐድ ቀይሕ]]|| align=right | 8,691 || align=right | 19,304 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 14 || [[ባረንቱ]] || align=right | 2,541 || align=right | 15,467 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]] |----- |align=right | 15 || [[በይሉል]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 14,055 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] |----- |align=right | 16 || [[እድ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 12,855 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] |----- |align=right | 17 || [[ግንደዕ]]|| align=right | 7,702 || align=right | 10,523 || [[አቅሊም ቅበልት ቀይሕ በሐር|ቅበልት ቀይሕ በሐር]] |----- |align=right | 18 || [[መርሳ ፋጥማ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 9,542 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] |----- |align=right | 19 || [[ሕምብርቲ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 8,822 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]] |----- |align=right | 20 || [[ነፋሲት]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 8,727 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]] |} == አቃሊም ዐድነ እርትርየ == * [[አቃሊም ዐድነ እርትርየ]] [[File:Eritrean National Anthem in Tigre language - Nashid Watna Eritrea Eb Tigre.jpg|thumb|Eritrean National Anthem lyrics in Tigre language for Tigre Wikipedia]] == አብያት ምህሮ == * [[ቤት-ምህሮ-ዲብ-ሮረ-ሐባብ]] == ብዕድ መዳይን ወ ደገጊት == *[[ዓዲ ተከሌዛን]] * [[አፍዐበት]] * [[ዐረዘ]] * [[አግደ ገጽ/ባድሜ|ባድሜ]] *[[Bisha, Eritrea|ቢሸ]] * [[ዳይሮ ፓውሎስ]] *[[ዴባይሲማ]] * [[ድግሰ]] * [[እምበ ዲርሆ]] *[[አቅሊም ምግብ]] *[[ፍልፍል]] * ጎቋት * [[ሃዘጋ]] * [[ኩዶ-ፈላሲ]] *[[Matara, Eritrea|መጠረ]] * [[ማይ ሚኔ]] *[[ማርሰ ግልቡብ]] *[[Mersa Tek'lay|ማርሰ ቴክላይ]] * [[አግደ ገጽ/እምሐጀር|እምሐጀር]] *[[ጰር ቶካር]] *[[ዃዕቲት]] *[[ረሐይተ]] *[[ሰብደራት]] *[[Tsorona-Zalambessa|ዛላምበሳ]] *[[ጸዓዘጋ]] * [[አግደ ገጽ/ዙለ|ዙለ]] *[[ዛህጊሓር]] *[[ዐድ-አቤቱ]] *[[ኩዶፈላሲ]] *[[ሞልኪ]] *[[ሻምቡቆ]] *[[ገሉጅ]] *[[ጣራ ኤምኒ]] *[[ሻኬያሞ]] *[[ኤምኒ ሓይሊ]] *[[ክናፍና]] *[[ጸሮነ]] *[[ኤንዳ ገርግስ]] *[[ሀይኮተ]] *[[ፎርቶ-ሳዋ]] *[[ሼብ]] *[[እላ በረድ]] *[[Adi Qontsi|አዲ ቆንጺ]] *[[ሜካኢካ]] *[[ሕርጊጎ]] * [[ሮረ]] * [[መሓዝ ለብከ]] * [[በገሰ]] * [[ናሮ]] * [[ጠሐረ]] * [[ናላይ]] * [[አግረዕ]] * [[በቅለ]] [[ከረርም:መደይን እርትርየ]] o47oqybs5ackt2qol72xpvv30zufx36 10088 10081 2026-11-11T19:41:46Z Mohammed Wed Nakfa 2062 /* ብዕድ መዳይን ወ ደገጊት */ 10088 wikitext text/x-wiki [[ፋይል:Asmara_banner.jpg|frameless|upright=10|center]] [[ፋይል:Massawa_banner.jpg|frameless|upright=10|center]] [[ፋይል:Keren_banner.jpg|frameless|upright=10|center]] {| class="wikitable" |----- !colspan="6" | መደይን እርትርየ |----- !rowspan="2" | ደረጀት !! rowspan="2" | መዲነት !! colspan="2" | ብዝሔ ሸዐብ !! rowspan="2" | አቅሊም |----- ! እት1984 ዐለቦት ሸዐብ !! 2010 ወግም |----- |align=right | 1 || [[አስመረ]]|| align=right | 475,385 || align=right | 649,707 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]] |----- |align=right | 2 || [[ከረን]] || align=right | 126,149 || align=right | 146,483 || [[አቅሊም ዐንሰባ|ዐንሰበ]] |----- |align=right | 3 || [[ስነይ]]|| align=right | 52,531 || align=right | 64,889 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]] |----- |align=right | 4 || [[መንደፈራ]] || align=right | 22,184 || align=right | 63,492 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 5 || [[አቅርደት]] || align=right | 15,948 || align=right | 47,482 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]] |----- |align=right | 6 || [[ዐሰብ]] || align=right | 31,037 || align=right | 39,656 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] |----- |align=right | 7 || [[ባጸዕ]] || align=right | 15,441 || align=right | 36,700 || [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ | ቅብለት በሐር ቀየሕ]] |----- |align=right | 8 || [[ዓዲ ኹዋላ|ዓዲዃላ]] || align=right | 14,465 || align=right | 34,589 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 9 || [[ሰንዓፈ|ሰንዓፌ]]|| align=right | 14,019 || align=right | 31,831 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 10 || [[ደቅምሓረ]]|| align=right | 17,290 || align=right | 31,000 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 11 || [[ሰገነይቲ]] || align=right | 13,328 || align=right | 27,656 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 12 || [[ነቅፈ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 20,222 || [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ| ቅብለት በሐር ቀየሕ]] |----- |align=right | 13 || [[ዓድ ቀየሕ|ዐድ ቀይሕ]]|| align=right | 8,691 || align=right | 19,304 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]] |----- |align=right | 14 || [[ባረንቱ]] || align=right | 2,541 || align=right | 15,467 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]] |----- |align=right | 15 || [[በይሉል]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 14,055 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] |----- |align=right | 16 || [[እድ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 12,855 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] |----- |align=right | 17 || [[ግንደዕ]]|| align=right | 7,702 || align=right | 10,523 || [[አቅሊም ቅበልት ቀይሕ በሐር|ቅበልት ቀይሕ በሐር]] |----- |align=right | 18 || [[መርሳ ፋጥማ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 9,542 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] |----- |align=right | 19 || [[ሕምብርቲ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 8,822 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]] |----- |align=right | 20 || [[ነፋሲት]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 8,727 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]] |} == አቃሊም ዐድነ እርትርየ == * [[አቃሊም ዐድነ እርትርየ]] [[File:Eritrean National Anthem in Tigre language - Nashid Watna Eritrea Eb Tigre.jpg|thumb|Eritrean National Anthem lyrics in Tigre language for Tigre Wikipedia]] == አብያት ምህሮ == * [[ቤት-ምህሮ-ዲብ-ሮረ-ሐባብ]] == ብዕድ መዳይን ወ ደገጊት == *[[ዓዲ ተከሌዛን]] * [[አፍዐበት]] * [[ዐረዘ]] * [[አግደ ገጽ/ባድሜ|ባድሜ]] *[[Bisha, Eritrea|ቢሸ]] * [[ዳይሮ ፓውሎስ]] *[[ዴባይሲማ]] * [[ድግሰ]] * [[እምበ ዲርሆ]] *[[አቅሊም ምግብ]] *[[ፍልፍል]] * ጎቋት * [[ሃዘጋ]] * [[ኩዶ-ፈላሲ]] *[[Matara, Eritrea|መጠረ]] * [[ማይ ሚኔ]] *[[ማርሰ ግልቡብ]] *[[Mersa Tek'lay|ማርሰ ቴክላይ]] * [[አግደ ገጽ/እምሐጀር|እምሐጀር]] *[[ጰር ቶካር]] *[[ዃዕቲት]] *[[ረሐይተ]] *[[ሰብደራት]] *[[Tsorona-Zalambessa|ዛላምበሳ]] *[[ጸዓዘጋ]] * [[አግደ ገጽ/ዙለ|ዙለ]] *[[ዛህጊሓር]] *[[ዐድ-አቤቱ]] *[[ኩዶፈላሲ]] *[[ሞልኪ]] *[[ሻምቡቆ]] *[[ገሉጅ]] *[[ጣራ ኤምኒ]] *[[ሻኬያሞ]] *[[ኤምኒ ሓይሊ]] *[[ክናፍና]] *[[ጸሮነ]] *[[ኤንዳ ገርግስ]] *[[ሀይኮተ]] *[[ፎርቶ-ሳዋ]] *[[ሼብ]] *[[እላ በረድ]] *[[Adi Qontsi|አዲ ቆንጺ]] *[[ሜካኢካ]] *[[ሕርጊጎ]] * [[ሮረ]] * [[መሓዝ ለብከ]] * [[በገሰ]] * [[ናሮ]] * [[ጠሐረ]] * [[ናላይ]] * [[አግረዕ]] * [[በቅለ]] * [[ሮረ ሐባብ]] [[ከረርም:መደይን እርትርየ]] 4xik1uzvnrex1xsunbwxljbxvwh0a5r 0 782 10082 9506 2026-11-11T19:32:00Z Mohammed Wed Nakfa 2062 Mohammed Wed Nakfa moved page [[ሮረ]] to [[በቅለ]] 9506 wikitext text/x-wiki =ሮረ ሐባብ= ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት [[ነቅፈ]] ለልትረከብ ወምን [[ነቅፈ]] ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም። ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ። ሮረ ሐባብ እት [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ]] ልትረከብ። ወእብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ። =በቅለ= በቅለ ሐድ 30ኪ. ም. ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት [[ነቅፈ]] እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። በቅለ ምነ ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበይ ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። መዲነት [[ነቅፈ]] ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። =ተዕሊም= ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 5ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ወ5ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት።ምን 6ይ ፈስል አስክ [[ነቅፈ]] (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረሰት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን [[ነቅፈ]] ትነድእ አው ዲብ ቤት ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን ጸብረ) ገይሶ በህለት ቱ። =ዓጩይ= ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ [[ወግሬ]] ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ። =አዝረአት= በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ። እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ እሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ። እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት። ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ። መሐመድ ወድ ነቅፈ g3brum0vq2bcdoqw6x0hhi8rea6ywyl 10084 10082 2026-11-11T19:34:17Z Mohammed Wed Nakfa 2062 አስነዮት 10084 wikitext text/x-wiki =በቅለ= በቅለ ሐድ 30ኪ. ም. ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት [[ነቅፈ]] እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። በቅለ ምነ ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበይ ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። መዲነት [[ነቅፈ]] ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። =ተዕሊም= ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 5ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ወ5ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት።ምን 6ይ ፈስል አስክ [[ነቅፈ]] (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረሰት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን [[ነቅፈ]] ትነድእ አው ዲብ ቤት ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን ጸብረ) ገይሶ በህለት ቱ። =ዓጩይ= ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ [[ወግሬ]] ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ። =አዝረአት= በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ። እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ እሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ። እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት። ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ። መሐመድ ወድ ነቅፈ nzj9e3gkpf75uylbg3xwfdg6kdqwzbv 0 888 10080 10058 2026-11-11T19:06:03Z Mohammed Wed Nakfa 2062 /* */ 10080 wikitext text/x-wiki ==ሕላየት ትብሊኒ== ቲብሊኒ ገብእ የዐልኪ እምበሌከ ይእነበር አነ፧ ትብሊኒ ገብእ የዐልኪ እምበሌከ ይእነበር አነ፧ ኢንጣለም እንዴ እንቤ እግል ሕድ እምሕል ከምስል የዐልነ። ዮም ሚ ትረከበት ጀዲደት ከእት ክልኦት መስከብ አምሴነ፧ ስኒን ብዞሕ አነ ስኒን ብዞሕ እት ረመጭ ፍቲ ሄረርኮ። እምበል እስእን ያ! አክል ምድር ጸቤሕ እብል ዐልኮ። ጸኔሕ ግል ሕዋሌ ኢገሜት። ግል ትላ ወስን ረሐመት ጸብረት። በዐል ሸምዬ ልባ ጸንዓ ከም እብን። አምዕል ኢኮን በኪተት አምዕል ለእግላ አመርኮኪ። አመነትኪ የሀሌት እት ልብዬ ምዶል ጠለምኮኪ። ምኬን በሐር ሰይፍ ሐረጥኮ ከእበ ጸበርኮኪ። ቀዳሚቼ ሐዜኮ ቀደምቼ ሐዜኮ ለሃጁክ ጥዑም ወሕሳን። አነዲ እሊ ሸማትኪ አብሸሌኒ እት እሳት። ዕለመት ሸምኪ ባክዬ በሌ ከም መሼደል ወትክሰት። ዐለት ገልበበቱ ለመላቴሕ ሽብር ስገዳ ምን ተዐበረ ገብኣ ክልኦት ምትር። ገሮባ ቀጥፈት ሐምደ ለማይ ቀጥር። እታሌኪ አነ እታሌኪ አነ እታሌኪ አነ አስክ እትዋሌ እብ እብር። ሰር ወዴተኒ እላ ፍቲ ረቢ ልትሓሰበ። እለ ፍቲ ረቢ ልትሓሰበ እት አሰርዬ ቤተ ነድቀት ወዴተኒ መስከበ። ሰቦዕ ሰነት ወዴት ዲብዬ ወአስክ አዜ ሰአዮብ አለበ። ዕስም ከምሰል እመተ ምን ሮይ አደም ትትሐሬ። ለእደይ ሐቆ በድራ እብ የሐይሳ ትትቀሌ። ጸበርኮኪ አፍ ሐሊብ ጸበርኮኪ ናጽፈት ኢትትሐለብ። እብ ግርመት ኢርኤኮ ስራይ ልትዓደለ። ሰነት ትትበርበረ ወሰነት ትትገደለ። ሰለም ኢትቦለ ሰላም ኢትቦላ አዴካይን ለኢልብለ መሸአለህ። እብ ግርመት ኢርኤኮ ስራይ ልትዓደለ። ሰነት ትትበርበረ ወሰነት ትትገደለ። ሰላም ኢትቦለ ሰላም ኢትቦለ አዴከይን ለኢልብለ መሸአለህ (4)። ==ሔልየይ== መ/ድ ኣድም (ወድ ጋሽ) ==ዔማታት== Song: ሕላየት ትብሊኒ Artist / Poet: መ/ድ ኣድም (ወድ ጋሽ) English: Mohammed Adam (Wed Gash) Arabic: محمد آدم (ود قاش) 3lsyawpyj05zpx3653ru9bsj10gxc5u 0 896 10078 2026-11-11T18:29:32Z Mohammed Wed Nakfa 2062 /* */ 10078 wikitext text/x-wiki ==አግረዕ== አግረዕ ለትትበሀል ዐድ (ቀርየት) ዲብ ደዋይሕ መዲነት [[ነቅፈ]] ትትረከበ። በህለት አግረዕ ምዴርየት ነቅፋ ተ አው ሐቴ ምን እዳረት ደዋይሕ [[ነቅፈ]] (እም ብሩድ) ተ። አግረዕ ምን መዲነት [[ነቅፈ]] ሐመልማል ዲብ እንክር ቅብለት ሐድ 30ኪ. ም. ራይመት ትትረከብ። ምን መዲነት [[ነቅፈ]] (እም ንዳል) እብ ለትፈናተ አግቡይ ዲብ አግረዕ እግል ንትከሬ እንቀድር አው 3 ገበይ ምን እ'ለን እግል ንስሜ። ምን ሱግ መዲነት [[ነቅፈ]] አስክ ቅብለት ሐቆ ገነጥነ፥ አዶብሐታት ለትገይስ ገበይ (እም ባልቆ) ድገለብ እንዴ ሀብነ፡ ሼከ (ሼከ በረስሌ) ሐቆ እምበይእ፡ አስክ አፖሎ ለትትበሀል ለትነሰአነ ገበይመ፡ ድገለብ ሐቆ ሐደግነ፡ ሕመድ ደቤለ ለትትበሀል ገበይ ዲብ አግረዕ ተረብ ተአብለነ። ዮም ሸዐብ ነቅፈ ሕመድ ደቤለ እንዴ ቤለው ሰምወ ለህለው ገበይ፡ አዳም ለምደየ እትኢኮን ለስሜት "እትመት ደቤለ" ተ ልብሎ ምኤምረት ታሪክ ወ ምናድሊን። እ'ለ ገበይ እለ ዲብ ሰውረት ለትሸቄት ምንማ ተ አስክ አዜ አዳም፡ ንዋይ፡ መጥዕን ወ መካይን ክሉ ልግዕድ እበ ህለ። ሐት-ሐቴ ዶል ዲብ ወቅት ከረም እብ ሰበብ ዘለይም ከርበት ምንገቢእ፡ ሰብ መካይን ሕምብልኮ ነስኦ። ሕምብልኮ ለትትበሀል ገበይ ምን [[ነቅፈ]] ዲብ እንክር ቅብለት ለህሌት ወዲብ አግረዕ ለትከሬነ ገበይ ተ። እ'ለ ገበይ እ'ለ ዲብ እንክር ማን ዲብ ትጸብጥ በህለት ድገለብነ ከረ ሰረጥ ወ ሕመድ ደቤለ ወ ድማን ህዬ እትጀህ ሖጣት ወምን ረዪም [[ናሮ]] እት እንክር ማንነ ነአተቅብሎ። ሕምብልኮ ሰኒ ልዉሊት፡ ረያም፡ ወሕቡልክት ሰበት ገብአት ሕምብልኮ ትሰሜት ልብሎ ምኤምረት (ሰብ መቅደረት) ታሪክ። ሐቆ ብዙሕ ሄራር ወ ለዋሊቶ ህዬ ዲብ ጋድም አግረዕ ትከሬነ በህለት ቱ። እምበል እሊመ ሰብ ገበይ በህለት (አገር) እብ ፍንጌ ሕመድ ደቤለ ወ ሕምብልኮ፡ ሰረጥ ለትትበሀል ገበይ ህሌት ወእብ እገር ሌጠ ትትነሰእ። ከምሰልሁመ እብ መጥዐን ጦሩ ቀሊል ሐቆ ገብአ እብ አድ'ከ እግል ትንሰኣ ትቀድር። ሰረጥ ክም ስሜተ ስራጥ ተ ወአጻድፍ ብዲበ። ሰበት እሊ ሰብ እንሰ ወ መካይን ኢነስእወ። እብለን እት ለዐል ለትሰመየ አግቡይ ምን [[ነቅፈ]] አስክ አግረዕ እግል ንትከሬ አው ሰፈርነ እግል ንጫርም እንቀድር። ሰብ አግረዕ እብ ርዕዮ ንዋይ ወሐርስ ልትናበሮ። አግረዕ ጋድሞታት ምንማተ እብ ምፍጋር ጸሐይ፡ ምውዳቅ ጸሓይ ወእብ ግብለተ በህለት እብ እንክር [[ነቅፈ]] እብ አድብር ክልት ተ። እብ እንክር ቅብለተ ላቱ ፍትሕት ተ። "ፈልከት'' ለልትበሀል ሰኒ ረዪም ፡ፋይሕ ወዕሙር እብ ጀራዲን ወዓጩይ ለግብአ ሕሊል፡ ምን እለ ዐድ ልትበገስ። ሕሊል ፈልከት አግረዕ ሐቆ ሐለፍነ ተንክር ወማዩ ብዙሕ እትኢኮን ዲብ አግረዕ ማይ አለቡ። ሰበቡ፧ ምብጋሱ አው ምን አግረዕ ሰበት ቀንጽ ቱ። እሊ ሕሊል እሊ ሐቆ ረዪም ግያስ፡ እብ ጀፈር ማይመት አስክ በሐር ለአቴ። አግረዕ ብዙሕ ናኣይሽ አካናት አው ዐዶታት በአ። ገሌ ምነን ህዬ ክም ዔለ ጸላም፡ አንቀር ጸዕደ ወአንቀር ጸላም እግል ንስሜ እንቀድር። ከምሰልሁመ ለሱግ መንበር ሀረድብ ልትበሀል አው ዲብ አግረዕ አካንለ ሱግ ወለ መዳርስ መንበር ሀረድብ ልቡሉ። ==ርዝቅ ማይ== አግረዕ መብዝሖ ዶል አጻምእ ተ። እሙር ምጥዕን አው ዔማት ማይ አለቦም። ዐወሊ ደሎ ወረዪም እንዴ ሰድረው ንዋይ ለአሰቱ ወኖሶም ሰቱ። ሰብ አግረዕ ሰብ አጠለታት ወ እንሳ ቶም። እብ ገመሎም ረዪም እንዴ ጌሰው ማይ እግል አጣሎም እግል ለአምጽኦ ቀድሮ። ምናተ ሐቴ ሰኔት ለብኦምተ፥ ከረም ምስል ነቅፈ ወ ሮረ ዘልሞ ወአውል ምስል ስሕል ዘልሞ። አውል ሰኒ ቀድረ ምንገቢእ እግል አግረዕ ልሽእገ። ልሽእገ ሌጠ እንዴ ኢገቢእ አውል ሐቆ ረሸ አግረዕ በጸሐ ወእግል ነቅፈ ልሽእግ ከረ ሖጣት ዘልመ እቡ። ምናተ እት አከይ ስኒን ወእት ወቅት በደ ድላም አግረዕ ሕዲነ ማይ ብኦም። ወእብሊቱ ህዬ "አግረዕ ሰብኡ ልክረዕ" እት ልቡሎም ወፋል እት ወድዎም ለእንሰምዕ። ==ሐርስ== አግረዕ እግል ሐርስ ትርበተ ሕሪት ተ። አግረዕ ክም ከረ ረወሪት ሽዒር ወ ሽንራይ እግል ትትሐረስ ኢትቀድር። ምስል አርድ ሕፉን ሰበት ትትሐሰብ ኣካል ዐበዪ ትዘረእ። ዲብ ወቅት ከረም ክሎም እዳራት ደዋይሕ [ነቅፈ]] ዎሮካን እድንያሁ ወ ገርሀቱ ምንመ ትከርዖ፡ እት ወቅት አውል ላቱ መብዝሖም አግረዕ ገይሶ እግል ሐርስ። ስሕል ራሽሽ ቱ ወአግረዕ ዘልመት ሐቆ ሰምዖ ሐረስቶት ምን [[ነቅፈ]] ወምን ረወሪት አስክ አግረዕ ልጠባጠቦ እግል ሐርስ። አግረዕ ምንዲ ዘልም፡ ማሸለህ አክያራተ ክሉ ከፌ ወዝላም ምን ተሐግል ህዬ አግረዕ ሰብአ ትክረዕ ልቡለ። ==ጅንስ ዓጩይ== አግረዕ ክም ክሉ አርድ ሕፉን ወ ክመ ክልነ ነአምረ፡ ዲብ መሓፍን ለበቅሎ ዓጩይ ክሎም ህለው ዲበ። እግል መሰል፥ ቅስለ፡ ዐቅበ፡ ሐቅ፡ ዐዳይ፡ ቆግ፡ ሰሮብ፡ ቀዳድ፡ ዖበል.... ወእግሎም ለመስሎ እግል ንስሜ እንቀድር። ==ተዕሊም== አግረዕ ምን ዘመን ቅዱም መአንብተይት ቤት ምህሮ በህለት (ምን 1ይ አስክ 5ይ) ዐለት እግሎም። ምናተ 6ይ ዲብ ነቅፈ ነድኦ ነብረው። ምን ሰነት 2004 ናዮም 2ይት ደረጀት (ምን 6ይ አስክ 8ይ) ወደው። ምን ክሉ ደዋይሕ ነቅፈ እሰልፍ ወቀደም ክሉ 2ይት ደረጀት ለፈትሐው ሸዐብ አግረዕ ቶም። ግራሁም ሰነት 2006 ላበ ወ 2008 በቅለ ናየን መዳርስ ሸቀየ። ብዕዳት እዳራት ደዋይሕ አስክ አዜ ዲብ ነቅፈ እንዴ ነድአየ ለአደርሰ ህለያ። ==ኬትባይ== መ/ድ ወድ ነቅፈ ==ዔማታት== አግረዕ is a village in the Nakfa sub-zone, Northern Red Sea Region, Eritrea. Nakfa is a town in the Northern Red Sea region, and Nakfa Subregion's capital is Nakfa. The Nakfa subzone has 11 administrative villages and 33 villages, the major group is Tigre, and most people are farmers and pastoralists. hd6ng7v826sm1mhyki4kte2z89w4k7t 10079 10078 2026-11-11T18:40:24Z Hdad Tigre 1837 ንኢሽ አስነዮት 10079 wikitext text/x-wiki '''አግረዕ''' አግረዕ ለትትበሀል ዐድ (ቀርየት) ዲብ ደዋይሕ መዲነት [[ነቅፈ]] ትትረከበ። በህለት አግረዕ ምዴርየት ነቅፋ ተ አው ሐቴ ምን እዳረት ደዋይሕ [[ነቅፈ]] (እም ብሩድ) ተ። አግረዕ ምን መዲነት [[ነቅፈ]] ሐመልማል ዲብ እንክር ቅብለት ሐድ 30ኪ. ም. ራይመት ትትረከብ። ምን መዲነት [[ነቅፈ]] (እም ንዳል) እብ ለትፈናተ አግቡይ ዲብ አግረዕ እግል ንትከሬ እንቀድር አው 3 ገበይ ምን እ'ለን እግል ንስሜ። ምን ሱግ መዲነት [[ነቅፈ]] አስክ ቅብለት ሐቆ ገነጥነ፥ አዶብሐታት ለትገይስ ገበይ (እም ባልቆ) ድገለብ እንዴ ሀብነ፡ ሼከ (ሼከ በረስሌ) ሐቆ እምበይእ፡ አስክ አፖሎ ለትትበሀል ለትነሰአነ ገበይመ፡ ድገለብ ሐቆ ሐደግነ፡ ሕመድ ደቤለ ለትትበሀል ገበይ ዲብ አግረዕ ተረብ ተአብለነ። ዮም ሸዐብ ነቅፈ ሕመድ ደቤለ እንዴ ቤለው ሰምወ ለህለው ገበይ፡ አዳም ለምደየ እትኢኮን ለስሜት "እትመት ደቤለ" ተ ልብሎ ምኤምረት ታሪክ ወ ምናድሊን። እ'ለ ገበይ እለ ዲብ ሰውረት ለትሸቄት ምንማ ተ አስክ አዜ አዳም፡ ንዋይ፡ መጥዕን ወ መካይን ክሉ ልግዕድ እበ ህለ። ሐት-ሐቴ ዶል ዲብ ወቅት ከረም እብ ሰበብ ዘለይም ከርበት ምንገቢእ፡ ሰብ መካይን ሕምብልኮ ነስኦ። ሕምብልኮ ለትትበሀል ገበይ ምን [[ነቅፈ]] ዲብ እንክር ቅብለት ለህሌት ወዲብ አግረዕ ለትከሬነ ገበይ ተ። እ'ለ ገበይ እ'ለ ዲብ እንክር ማን ዲብ ትጸብጥ በህለት ድገለብነ ከረ ሰረጥ ወ ሕመድ ደቤለ ወ ድማን ህዬ እትጀህ ሖጣት ወምን ረዪም [[ናሮ]] እት እንክር ማንነ ነአተቅብሎ። ሕምብልኮ ሰኒ ልዉሊት፡ ረያም፡ ወሕቡልክት ሰበት ገብአት ሕምብልኮ ትሰሜት ልብሎ ምኤምረት (ሰብ መቅደረት) ታሪክ። ሐቆ ብዙሕ ሄራር ወ ለዋሊቶ ህዬ ዲብ ጋድም አግረዕ ትከሬነ በህለት ቱ። እምበል እሊመ ሰብ ገበይ በህለት (አገር) እብ ፍንጌ ሕመድ ደቤለ ወ ሕምብልኮ፡ ሰረጥ ለትትበሀል ገበይ ህሌት ወእብ እገር ሌጠ ትትነሰእ። ከምሰልሁመ እብ መጥዐን ጦሩ ቀሊል ሐቆ ገብአ እብ አድ'ከ እግል ትንሰኣ ትቀድር። ሰረጥ ክም ስሜተ ስራጥ ተ ወአጻድፍ ብዲበ። ሰበት እሊ ሰብ እንሰ ወ መካይን ኢነስእወ። እብለን እት ለዐል ለትሰመየ አግቡይ ምን [[ነቅፈ]] አስክ አግረዕ እግል ንትከሬ አው ሰፈርነ እግል ንጫርም እንቀድር። ሰብ አግረዕ እብ ርዕዮ ንዋይ ወሐርስ ልትናበሮ። አግረዕ ጋድሞታት ምንማተ እብ ምፍጋር ጸሐይ፡ ምውዳቅ ጸሓይ ወእብ ግብለተ በህለት እብ እንክር [[ነቅፈ]] እብ አድብር ክልት ተ። እብ እንክር ቅብለተ ላቱ ፍትሕት ተ። "ፈልከት'' ለልትበሀል ሰኒ ረዪም ፡ፋይሕ ወዕሙር እብ ጀራዲን ወዓጩይ ለግብአ ሕሊል፡ ምን እለ ዐድ ልትበገስ። ሕሊል ፈልከት አግረዕ ሐቆ ሐለፍነ ተንክር ወማዩ ብዙሕ እትኢኮን ዲብ አግረዕ ማይ አለቡ። ሰበቡ፧ ምብጋሱ አው ምን አግረዕ ሰበት ቀንጽ ቱ። እሊ ሕሊል እሊ ሐቆ ረዪም ግያስ፡ እብ ጀፈር ማይመት አስክ በሐር ለአቴ። አግረዕ ብዙሕ ናኣይሽ አካናት አው ዐዶታት በአ። ገሌ ምነን ህዬ ክም ዔለ ጸላም፡ አንቀር ጸዕደ ወአንቀር ጸላም እግል ንስሜ እንቀድር። ከምሰልሁመ ለሱግ መንበር ሀረድብ ልትበሀል አው ዲብ አግረዕ አካንለ ሱግ ወለ መዳርስ መንበር ሀረድብ ልቡሉ። ==ርዝቅ ማይ== አግረዕ መብዝሖ ዶል አጻምእ ተ። እሙር ምጥዕን አው ዔማት ማይ አለቦም። ዐወሊ ደሎ ወረዪም እንዴ ሰድረው ንዋይ ለአሰቱ ወኖሶም ሰቱ። ሰብ አግረዕ ሰብ አጠለታት ወ እንሳ ቶም። እብ ገመሎም ረዪም እንዴ ጌሰው ማይ እግል አጣሎም እግል ለአምጽኦ ቀድሮ። ምናተ ሐቴ ሰኔት ለብኦምተ፥ ከረም ምስል ነቅፈ ወ ሮረ ዘልሞ ወአውል ምስል ስሕል ዘልሞ። አውል ሰኒ ቀድረ ምንገቢእ እግል አግረዕ ልሽእገ። ልሽእገ ሌጠ እንዴ ኢገቢእ አውል ሐቆ ረሸ አግረዕ በጸሐ ወእግል ነቅፈ ልሽእግ ከረ ሖጣት ዘልመ እቡ። ምናተ እት አከይ ስኒን ወእት ወቅት በደ ድላም አግረዕ ሕዲነ ማይ ብኦም። ወእብሊቱ ህዬ "አግረዕ ሰብኡ ልክረዕ" እት ልቡሎም ወፋል እት ወድዎም ለእንሰምዕ። ==ሐርስ== አግረዕ እግል ሐርስ ትርበተ ሕሪት ተ። አግረዕ ክም ከረ ረወሪት ሽዒር ወ ሽንራይ እግል ትትሐረስ ኢትቀድር። ምስል አርድ ሕፉን ሰበት ትትሐሰብ ኣካል ዐበዪ ትዘረእ። ዲብ ወቅት ከረም ክሎም እዳራት ደዋይሕ [ነቅፈ]] ዎሮካን እድንያሁ ወ ገርሀቱ ምንመ ትከርዖ፡ እት ወቅት አውል ላቱ መብዝሖም አግረዕ ገይሶ እግል ሐርስ። ስሕል ራሽሽ ቱ ወአግረዕ ዘልመት ሐቆ ሰምዖ ሐረስቶት ምን [[ነቅፈ]] ወምን ረወሪት አስክ አግረዕ ልጠባጠቦ እግል ሐርስ። አግረዕ ምንዲ ዘልም፡ ማሸለህ አክያራተ ክሉ ከፌ ወዝላም ምን ተሐግል ህዬ አግረዕ ሰብአ ትክረዕ ልቡለ። ==ጅንስ ዓጩይ== አግረዕ ክም ክሉ አርድ ሕፉን ወ ክመ ክልነ ነአምረ፡ ዲብ መሓፍን ለበቅሎ ዓጩይ ክሎም ህለው ዲበ። እግል መሰል፥ ቅስለ፡ ዐቅበ፡ ሐቅ፡ ዐዳይ፡ ቆግ፡ ሰሮብ፡ ቀዳድ፡ ዖበል.... ወእግሎም ለመስሎ እግል ንስሜ እንቀድር። ==ተዕሊም== አግረዕ ምን ዘመን ቅዱም መአንብተይት ቤት ምህሮ በህለት (ምን 1ይ አስክ 5ይ) ዐለት እግሎም። ምናተ 6ይ ዲብ ነቅፈ ነድኦ ነብረው። ምን ሰነት 2004 ናዮም 2ይት ደረጀት (ምን 6ይ አስክ 8ይ) ወደው። ምን ክሉ ደዋይሕ ነቅፈ እሰልፍ ወቀደም ክሉ 2ይት ደረጀት ለፈትሐው ሸዐብ አግረዕ ቶም። ግራሁም ሰነት 2006 ላበ ወ 2008 በቅለ ናየን መዳርስ ሸቀየ። ብዕዳት እዳራት ደዋይሕ አስክ አዜ ዲብ ነቅፈ እንዴ ነድአየ ለአደርሰ ህለያ። ==ኬትባይ== መ/ድ ወድ ነቅፈ ==ዔማታት== አግረዕ is a village in the Nakfa sub-zone, Northern Red Sea Region, Eritrea. Nakfa is a town in the Northern Red Sea region, and Nakfa Subregion's capital is Nakfa. The Nakfa subzone has 11 administrative villages and 33 villages, the major group is Tigre, and most people are farmers and pastoralists. hi3h4bgtquc7odlcun16v4wou1lxgvl 0 897 10083 2026-11-11T19:32:00Z Mohammed Wed Nakfa 2062 Mohammed Wed Nakfa moved page [[ሮረ]] to [[በቅለ]] 10083 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[በቅለ]] 38oq8cwgbgsv0nowru3ek7h6txujkz7 0 898 10085 2026-11-11T19:39:39Z Mohammed Wed Nakfa 2062 /* */ 10085 wikitext text/x-wiki =ሮረ ሐባብ= ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት [[ነቅፈ]] ለልትረከብ ወምን [[ነቅፈ]] ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት [[ነቅፈ]] እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም። ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ። ሮረ ሐባብ እት [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ]] ልትረከብ። ወእብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ [[በቅለ]] ንንሰእ እግል አዜ [[በቅለ]]። lhuo2n7q6q6aa21c3nqck7krd6a0jlc 10086 10085 2026-11-11T19:39:59Z Mohammed Wed Nakfa 2062 Mohammed Wed Nakfa moved page [[ሮረ-ሐባብ]] to [[ሮረ ሐባብ]] 10085 wikitext text/x-wiki =ሮረ ሐባብ= ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት [[ነቅፈ]] ለልትረከብ ወምን [[ነቅፈ]] ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት [[ነቅፈ]] እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም። ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ። ሮረ ሐባብ እት [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ]] ልትረከብ። ወእብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ [[በቅለ]] ንንሰእ እግል አዜ [[በቅለ]]። lhuo2n7q6q6aa21c3nqck7krd6a0jlc 0 899 10087 2026-11-11T19:39:59Z Mohammed Wed Nakfa 2062 Mohammed Wed Nakfa moved page [[ሮረ-ሐባብ]] to [[ሮረ ሐባብ]] 10087 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ሮረ ሐባብ]] 9n1nqofzerbm5xgw9n3yan0l8r9h5tl