Tala ng mga dekada, dantaon, at milenyo

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>tlwiki</dbname>
    <base>https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Midya</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Natatangi</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Usapan</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Tagagamit</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Usapang tagagamit</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Usapang Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Talaksan</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Usapang talaksan</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Usapang MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Padron</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Usapang padron</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Tulong</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Usapang tulong</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorya</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Usapang kategorya</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portada</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Usapang Portada</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Tala ng mga dekada, dantaon, at milenyo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1689</id>
    <revision>
      <id>2206459</id>
      <parentid>2203968</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3350" sha1="sx6w7s1ctmvsc2bkbkzu5sfcy2wi6s0" xml:space="preserve">Ito ang '''tala ng mga dekada, dantaon, at milenyo''' mula 10,000 BC hanggang 10,000 AD.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Dantaon
!colspan=&quot;10&quot; | Mga dekada
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; |ika-10 milenyo BC · 10,000–9001 BC 
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; |ika-9 na milenyo BC · 9000–8001 BC
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; |ika-8 milenyo · 8000–7001 BC
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; |ika-7 milenyo BC · 7000–6001 BC
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; |ika-6 na milenyo BC · 6000–5001 BC
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; |ika-6 milenyo BC · 5000–4001 BC
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; |ika-4 na milenyo BC · 4000–3001 BC
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; |ika-3 milenyo BC · 3000–2001 BC
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; |[[ika-2 milenyo BC]] · 2000–1001 BC
|-
| ika-20 dantaon BC
|-
| ika-19 na dantaon BC
|-
| [[ika-18 dantaon BC]]
| [[Dekada 1790 BC]] || [[Dekada 1780 BC]] || [[Dekada 1770 BC]] || [[Dekada 1760 BC]] || [[Dekada 1750 BC]] || [[Dekada 1740 BC]] || [[Dekada 1730 BC]] || Dekada 1720 BC || Dekada 1710 BC || Dekada 1700 BC
|-
| [[ika-17 dantaon BC]]
|-
| ika-16 na dantaon BC
|-
| ika-15 dantaon BC
|-
| ika-14 na dantaon BC
|-
| ika-13 dantaon BC
|-
| [[ika-12 dantaon BC]]
|-
| [[ika-11 dantaon BC]]
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; | [[ika-1 milenyo BC]] · 1000–1 BC
|-
| [[ika-10 dantaon BC]]
|-
| [[ika-9 na dantaon BC]]
|-
| [[ika-8 dantaon BC]]
|-
| [[ika-7 dantaon BC]]
|-
| [[ika-6 na dantaon BC]]
|-
| [[ika-5 dantaon BC]]
|-
| [[ika-4 na dantaon BC]]
|-
| [[ika-3 dantaon BC]]
|-
| [[ika-2 dantaon BC]]
|-
| [[ika-1 dantaon BC]]
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; | [[Ika-1 milenyo]] · AD 1–1000
|-
| [[Ika-1 dantaon]]
|-
| [[Ika-2 dantaon]]
|-
| [[Ika-3 dantaon]]
|-
| [[Ika-4 na dantaon]]
|-
| [[Ika-5 dantaon]]
|-
| [[Ika-6 na dantaon]]
|-
| [[Ika-7 dantaon]]
|-
| [[Ika-8 dantaon]]
|-
| [[Ika-9 na dantaon]]
|-
| [[Ika-10 dantaon]]
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; | [[Ikalawang milenyo]] · AD 1001–2000
|-
| [[Ika-11 dantaon]]
|-
| [[Ika-12 dantaon]]
|-
| [[Ika-13 dantaon]]
|-
| [[Ika-14 na dantaon]]
|-
| [[Ika-15 dantaon]]
|-
| [[Ika-16 na dantaon]]
|-
| [[Ika-17 dantaon]]
|-
| [[Ika-18 dantaon]]
|-
| [[Ika-19 dantaon]]
|-
| [[Ika-20 dantaon]]
| [[Dekada 1900]] || [[Dekada 1910]] || [[Dekada 1920]] || [[Dekada 1930]] || [[Dekada 1940]]|| Dekada 1950 || Dekada 1960 || [[Dekada 1970]] || [[Dekada 1980]] || [[Dekada 1990]]
|-
!colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center; font-weight:bold;&quot; | [[Ikatlong milenyo]] · AD 2001–3000
|-
| [[Ika-21 dantaon]]
| [[Dekada 2000]] || [[Dekada 2010]] || [[Dekada 2020]] || [[Dekada 2030]] || [[Dekada 2040]] || [[Dekada 2050]] || [[Dekada 2060]] || [[Dekada 2070]] || [[Dekada 2080]] || [[Dekada 2090]]
|-
| [[Ika-22 dantaon]]
|-
| Ika-23 dantaon
|-
| Ika-24 na dantaon
|-
| Ika-25 dantaon
|-
| Ika-26 na dantaon
|-
| Ika-27 dantaon
|-
| Ika-28 dantaon
|-
| Ika-29 na dantaon
|-
| Ika-30 dantaon
|}

==Tingnan din==
* [[Tala ng mga taon]]

[[Kategorya:Milenyo]]
[[Kategorya:Siglo]]</text>
      <sha1>sx6w7s1ctmvsc2bkbkzu5sfcy2wi6s0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Mga hiniling na artikulo</title>
    <ns>4</ns>
    <id>6976</id>
    <revision>
      <id>2206501</id>
      <parentid>2198473</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T00:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robertgadil03</username>
        <id>161555</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ BertGTV isang Content Creator</comment>
      <origin>2206501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13222" sha1="5zsyxoaie3c5w6yahhumhmqvsvbhpyr" xml:space="preserve">‘’‘Robert Gorobat Gadil’’’ (born October 3, 1995), professionally known as ‘’‘BertGTV’’’, ‘’‘BertG TV’’’, or ‘’‘Bert GTV’’’, is a Filipino content creator and vlogger from Barangay Gumamela, Labo. He is known for creating online video content focused on vlogging, technology, local events, and social media entertainment.

== Early life ==
Robert Gorobat Gadil was born on October 3, 1995, and was raised in Purok 3, Barangay Gumamela, Labo.

== Career ==
BertGTV started his journey as a digital content creator and vlogger by sharing videos on social media platforms. His content includes daily life vlogs, technology-related topics, community happenings, and online entertainment. He became known online under the names “BertGTV,” “BertG TV,” and “Bert GTV.”

== Personal life ==
Gadil currently resides in Labo and continues to create content for his online audience.

== Online presence ==

* BertGTV
* Bert GTV
* BertG TV

==0-9==


==A==
* [[Adriano Celentano]] [[:en:Adriano Celentano|(en)]] [[:it:Adriano Celentano|(it)]]
* [[Aiura]] [[:en:Aiura|(en)]]
* [[Adam Silver]] [[:en:Adam Silver|(en)]]
* [[Agham ng pagkain]] [[:en:Food science|(en)]]
* [[Autonomiya]] [[:en:Autonomy|(en)]]
* [[Ayaka Nanase]] [[:en:Ayaka Nanase|(en)]]

==B==
* [[Badakhshan]] [[:en:Badakhshan|(en)]]
* [[Bakuna]] [[:en:Vaccine|(en)]]
* [[Baryon]] [[:en:Baryon|(en)]]
* [[Basilika ng Taal]] ([[:en:Taal Basilica|en]])
* [[The Big Bang Theory (palabas sa television)]] [[:en:The Big Bang Theory|(en)]]
* [[Brittany Snow]] [[:en:Brittany Snow|(en)]]
* [[Brandon Orphiano]]
* [[Black Swan (pelikula)]] [[:en:Black Swan (film)|(en)]] [[:simple:Black Swan (movie)|(simple en)]]
* [[Berkeley Software Distribution]] (BSD) [[:en:Berkeley Software Distribution|(en)]] [[:simple:Berkeley Software Distribution|(simple en)]]
* [[Bulak]] [[:en:Cotton|(en)]]

==C==
* [[Carmine Crocco]] [[:en:Carmine Crocco|(en)]] [[:simple:Carmine Crocco|(simple en)]]
* [[Chhattisgarh]] [[:en:Chhattisgarh|(en)]]
* [[Sulat Tsino]] [[:en:Chinese characters|(en)]]
* [[Cem Kızıltuğ]] [[:en:Cem Kızıltuğ|(en)]] [[:tr:Cem Kızıltuğ|(tr)]]
* [[Center for Jewish-Christian Understanding and Cooperation]] [[:en:Center for Jewish-Christian Understanding and Cooperation|(en)]] [[:he:המרכז להבנה ושיתוף פעולה יהודי-נוצרי|(he)]]
* [[China Southern Airlines]] [[:en:China Southern Airlines|(en)]]
* [[Christchurch, New Zealand]] [[:en:Christchurch, New Zealand|(en)]]
* [[Claremont Colleges]] [[:en:Claremont Colleges|(en)]]
* [[Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure]] [[:en:Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure|(en)]] [[:simple:Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure|(simple en)]]

==D==
* [[Dani Rodrik]] [[:en:Dani Rodrik|(en)]] [[:simple:Dani Rodrik|(simple en)]]
* [[David Ben-Gurion]] [[:en:David Ben-Gurion|(en)]]
* [[Araw Upang Papuri]] (Day to Praise) [[:en:Day to Praise|(en)]]
* [[Daungan ng Hardy]] [[:en:Port Hardy|(en)]]
* [[Dreaming of You (album)]] [[:en:Dreaming of You (album)|(en)]]
* [[Daster (damit)]]
* [[Doctor Who]] [[:en:Doctor Who|(en)]] [[:simple:Doctor Who|(simple en)]]
* [[Donald Sterling]] [[:en:Donald Sterling|(en)]]
* [[Pampaaralang Katolikong Distrito ng Dufferin-Peel]] ([[:en:Dufferin-Peel Catholic District School Board]])
* [[Duwendeng Lemur ng Lavasoa]] [[:en:Lavasoa dwarf lemur|(en)]]
* [[Digmaang Sibil ng Sirya]] [[:en:Syrian civil war|(en)]]
* [[Diskriminasyon]] [[:en:Discrimination|(en)]]
* [[Diyalektika]] [[:en:Dialectic|(en)]]
* [[Distrito ng Raigad]] [[:en:Raigad district|(en)]]
* [[Distrochooser]] [[:de:Distrochooser|(de)]]
* [[Descendants (pelikula noong 2015)]] [[:en:Descendants (2015 film)|(en)]] [[:simple:Descendants|(simple en)]]
* [[Descendants 2]] [[:en:Descendants 2|(en)]] [[:simple:Descendants 2|(simple en)]]
* [[Descendants 3]] [[:en:Descendants 3|(en)]] [[:simple:Descendants 3|(simple en)]]

==E==
* [[Elektrikong field]] [[:en:Electric field|(en)]]
* [[Emil Recometa]]
* [[Enele Sopoaga]] [[:en:Enele Sopoaga|(en)]]
* [[Estado ng Borno]] [[:en:Borno State|(en)]]
* [[Espasyo]] [[:en:Space|(en)]]
* [[Estatwa]] [[:en:Statue|(en)]]
* [[Exergaming]] [[:en:Exergaming|(en)]] [[:simple:Exergaming|(simple en)]]

==F==
* [[Finding Dory]] [[:en:Finding Dory|(en)]] [[:simple:Finding Dory|(simple en)]]
* [[François Quesnay]] [[:en:François Quesnay|(en)]] [[:fr:François Quesnay|(fr)]]
* [[Fun and Fancy Free]] [[:en:Fun and Fancy Free|(en)]] [[:simple:Fun and Fancy Free|(simple en)]]

==G==
* [[Gakuran]]
* [[Gamot]] [[:en:Medication|(en)]]
* [[Gatong]] [[:en:Fuel|(en)]]
* [[Greenhouse gas]] [[:en:Greenhouse gas|(en)]] [[:simple:Greenhouse gas|(simple en)]]
* [[Gladiator (pelikula)]]
* [[Gordy]] [[:en:Gordy|(en)]] [[:simple:Gordy|(simple en)]]

==H==
* [[Hadron]] [[:en:Hadron|(en)]]
* [[Haring Kester Emeneya]] [[:en:King Kester Emeneya|(en)]]
* [[Hendrick Motorsports]] [[:en:Hendrick Motorsports|(en)]]
* [[Hukbong Dagat ng Estados Unidos]] [[:en:United States Navy|(en)]]
* [[Hukbong Panghimpapawid ng Sirya]] [[:en:Syrian Air Force|(en)]]
* [[Hukbong Dagat ng Hilagang Korea]] [[:en:Korean People's Navy|(en)]]

==I==
* [[Interaksiyong elektromagnetiko]] [[:en:Electromagnetic interaction|(en)]]
* [[International Council of Christians and Jews]] [[:en:International Council of Christians and Jews|(en)]]
* [[International Fellowship of Christians and Jews]] [[:en:International Fellowship of Christians and Jews|(en)]] [[:he:הקרן לידידות|(he)]]
* [[Ibrahim Boubacar Keïta]] [[:en:Ibrahim Boubacar Keïta|(en)]]
* [[Ilog ng Seversky Donets]] [[:en:Seversky Donets River|(en)]]
* [[Ika-Apat na Kumbensiyon ng Hinebra]] [[:en:Fourth Geneva Convention|(en)]]
* [[Isang Milyong Kababaihan]] [[:en:One Million Women|(en)]]

==J==
* [[Jason Dufner]] [[:en:Jason Dufner|(en)]]
* [[Joe Gibbs Racing]] [[:en:Joe Gibbs Racing|(en)]]
* [[Jung Hong-won]] [[:en:Jung Hong-won|(en)]]
* [[June Salasbar]] [[:en:June Salasbar|(en)]]
* [[Jeryck]] [[:en:Jeryck|(en)]]

==K==
* [[Kapatiran ng mga Muslim]] [[:en:Muslim Brotherhood|(en)]] [[:simple:Muslim Brotherhood|(simple en)]]
* [[Kanal]] [[:en:Canal|(en)]]
* [[Kargamento]] [[:en:Cargo|(en)]]
* [[Katayuan (materya)]] [[:en:State of matter|(en)]]
* [[Kendi]] [[:en:Candy|(en)]]
* [[Krusipiho]] [[:en:Crucifix|(en)]]
* [[Andrei Kolkoutine]] [[:en:Andrei Kolkoutine|(en)]] [[:ru:Колкутин, Андрей Борисович|(ru)]]

==L==
* [[Laktosa]] [[:en:Lactose|(en)]]
* [[Luis Miguel]] [[:en:Luis Miguel|(en)]]

==M==
* [[Marmol]] [[:en:Marble|(en)]]
* [[Mason jar]] [[:en:Mason jar|(en)]]
* [[Memory sport]] [[:en:Memory sport|(en)]]
* [[Mental abacus]] [[:en:Mental abacus|(en)]]
* [[Mental calculation]] [[:en:Mental calculation|(en)]] [[:simple:Mental calculation|(simple en)]]
* [[Mind sport]] [[:en:Mind sport|(en)]]
* [[Minecraft Dungeons]] [[:Minecraft Dungeons|(en)]], [[:cy:Minecraft Dungeons|(cy)]] 
* [[Mass media sa Pilipinas]]
* [[Mayday (TV series)]] [[:en:Mayday (TV series)|(en)]]
* [[Modular Audio Recognition Framework]] [[:en:Modular Audio Recognition Framework|(en)]] [[:simple:Modular Audio Recognition Framework|(simple en)]]
* [[Moulin Rouge]]
* [[Mohammed Badie]] [[:en:Mohammed Badie|(en)]]
* [[Motor]] [[:en:Engine|(en)]]
* [[MV Doña Paz]] ([[:en:MV Doña Paz]])
* [[Mohandessin]] [[:en:Mohandessin|(en)]]
* [[Mr. Bean]] [[:en:Mr. Bean|(en)]]
* [[Militar ng Ukraine]] [[:en:Ukrainian military|(en)]]
* [[Bradley Manning]] [[:en:Bradley Manning|(en)]] [[:simple:Bradley Manning|(simple en)]]

==N==
* [[Nababagong enerhiya]] [[:en:Renewable energy|(en)]]
* [[Naomi Mutah Nyadar]] [[:en:Naomi Mutah Nyadar|(en)]]
* [[Nadia Pariss]] ([[:pt:Nadia Pariss|pt]])
* [[Nerbiyo]] [[:en:Nerve|(en)]]
* [[Newcastle, New South Wales]] ([[:en:Newcastle, New South Wales|en]])
* [[Nginunguyang gum]] [[:en:Chewing gum|(en)]]
* [[Norma Vales]]

==Ñ==

==Ng==

==O==
* [[Odysee]] ([[:en:Odysee|en]])
* [[Oliver &amp; Company]] [[:en:Oliver &amp; Company|(en)]] [[:simple:Oliver &amp; Company|(simple en)]]
* [[One Hundred and One Dalmatians]] [[:en:One Hundred and One Dalmatians|(en)]] [[:simple:One Hundred and One Dalmatians|(simple en)]]
* [[OpenWrt]] ([[:en:OpenWrt|en]])

==P==
* [[Paghinga]] [[:en:Breathing|(en)]]
* [[Pagpapanatili ng enerhiya]] [[:en:Energy conservation|(en)]]
* [[Pagpapasingaw]] [[:en:Steaming|(en)]]
* [[Pagpatay]] [[:en:Murder|(en)]]
* [[Pandaigdigang Paliparan ng Jomo Kenyatta]] [[:en:Jomo Kenyatta International Airport|(en)]]
* [[Pandaigdigang Paliparan ng San Jose]] [[:en:San Jose International Airport|(en)]]
* [[Panggatong na posil]] [[:en:Fossil fuel|(en)]]
* [[Paliparan ng Kahului]] [[:en:Kahului Airport|(en)]]
* [[Panlasa]] [[:en:Taste|(en)]]
* [[Panloob na makinang kombustiyon]] [[:en:Internal combustion engine|(en)]]
* [[Papan]] [[:en:Philippine duck|(en)]]
* [[Pederasyon ng Parliyamento ng Somalya]] [[:en:Federal Parliament of Somalia|(en)]]
* [[Komersiyalisasyon sa Pilipinas noong panahon ng Estados Unidos]]
* [[Pampaaralang Distrito ng Seattle]] ([[:en:Seattle Public Schools]])
* [[Pampaaralang Lupon ng Vancouver]] ([[:en:Vancouver School Board]])
* [[Peel District School Board]] ([[:en:Peel District School Board]])
* [[Philippine Airlines Flight 137]] ([[:en:Philippine Airlines Flight 137]])
* [[Pampublikong Pananalita]]
* [[Pandaigdigang Organisasyon ng Boksing]] [[:en:World Boxing Organization|(en)]]
* [[Petatlán]] [[:en:Petatlán|(en)]]
* [[Patience Jonathan]] [[:en:Patience Jonathan|(en)]]
* [[Pisiyong nuklear]] [[:en:Nuclear fission|(en)]]
* [[Pomona College]] [[:en:Pomona College|(en)]] [[:simple:Pomona College|(simple en)]]

==Q==
* [[Quapaw]] [[:en:Quapaw, Oklahoma|(en)]]
* [[Quảng Ninh]] [[:en:Quảng Ninh Province|(en)]]

==R==
* [[Radyoaktibidad]] [[:en:Radioactivity|(en)]]
* [[Ranz Kyle Viniel Evidente Ongsee]]
* [[Roush Fenway Racing]] [[:en:Roush Fenway Racing|(en)]]
* [[Rain Pogi]]
* [[Rainbow Ruby]] [[:en:Rainbow Ruby|(en)]]
* [[Realidad]] [[:en:Reality|(en)]]
* [[res ipsa loquitor]] [[:en:res ipsa loquitor|(en)]]
* [[Rehiyon ng Oromia]] [[:en:Oromia Region|(en)]]
* [[Robot]] [[:en:Robot|(en)]]

==S==
* [[Sagwan]] [[:en:Paddle|(en)]]
* [[Satellite television sa Pilipinas]]
* [[Soy milk maker]] [[:en:Soy milk maker|(en)]] [[:simple:Soy milk maker|(simple en)]]
* [[Sandatahang Lakas ng Ukraine]] [[:en:Armed Forces of Ukraine|(en)]]
* [[Schnitzel (film)]] [[:en:Schnitzel (film)|(en)]] [[:he:שניצל (סרט)|(he)]]
* [[Silangang Ukraine]] [[:en:Eastern Ukraine|(en)]]
* [[Simbahan ng Baclaran]] [[:en:Baclaran Church|(en)]]
* [[Simon Ostrovsky]] [[:en:Simon Ostrovsky|(en)]]
* [[Siyonismo]] [[:en:Zionism|(en)]]
* [[George Shaw]]
* [[SEAFDEC]]
* [[Swing (sayaw)]]
* [[Swing (duyan)]]
* [[Sulat Brahmi]] [[:en:Brahmi script|(en)]]
* [[Sulpicio Lines]] ([[:en:Sulpicio Lines]])
* [[Sining ng Pakikipagtalastasan]]
* [[Sining ng Tamang Pamumuhay]]
* [[Snow White and the Seven Dwarfs (pelikula noong 1937)]] [[:en:Snow White and the Seven Dwarfs (1937 film)|(en)]]

==T==
* [[Tato]] [[:en:Tattoo|(en)]]
* [[The Simpsons Movie]] [[:en:The Simpsons Movie|(en)]]
* [[Traktora]] [[:en:Tractor|(en)]]
* [[Transpirasyon]] [[:en:Transpiration|(en)]]
* [[Tropical agriculture]] [[:en:Tropical agriculture|(en)]]
* [[Tropical horticulture]] [[:en:Tropical horticulture|(en)]]
* [[Tiny Buddha]] [[:en:Tiny Buddha|(en)]]
* [[Talaan ng mga manunulat na Pilipino noong panahon ng mga Kastila]]
* [[The Black Cat (maikling kuwento)]] [[:en:The Black Cat (short story)|(en)]] [[:simple:The Black Cat|(simple en)]]
* [[Toyota Innova]]
* [[Toyota Vios]]
* [[Transportasyon sa Pilipinas noong panahon ng Estados Unidos]]
* [[Toronto District School Board]] ([[:en:Toronto District School Board]])
* [[Timothy Bradley]] [[:en:Timothy Bradley|(en)]]
* [[Tanúrang Baybayin ng Republika ng Korea]] [[:en:Republic of Korea Navy|(en)]]
* [[Tehrik-i-Taliban ng Pakistan]] [[:en:Tehrik-i-Taliban Pakistan|(en)]]
* [[The Aristocats]] [[:en:The Aristocats|(en)]]
* [[The Brave Little Toaster]] [[:en:The Brave Little Toaster|(en)]]
* [[The Emperor's New Groove]] [[:en:The Emperor's New Groove|(en)]]
* [[The Fox and the Hound 2]] [[:en:The Fox and the Hound 2|(en)]]
* [[The Great Mouse Detective]] [[:en:The Great Mouse Detective|(en)]]
* [[The Incredibles]] [[:en:The Incredibles|(en)]]
* [[The Lion King]] [[:en:The Lion King|(en)]]
* [[The Nightmare Before Christmas]] [[:en:The Nightmare Before Christmas|(en)]]
* [[The Princess and the Frog]] [[:en:The Princess and the Frog|(en)]]
* [[The Rescuers Down Under]] [[:en:The Rescuers Down Under|(en)]]
* [[Teletubbies]] [[:en:Teletubbies|(en)]]

==U==
* [[Unang Ginang ng Nigerya]] [[:en:First Lady of Nigeria|(en)]]
* [[Uri Katzenstein]] [[:en:Uri Katzenstein|(en)]] [[:he:אורי קצנשטיין|(he)]]

==V==
* [[Vrahovice]] [[:en:Vrahovice|(en)]]
* [[Vyacheslav Ponomarev]] [[:en:Vyacheslav Ponomarev (public figure)|(en)]]

==W==
* [[Wellington, New Zealand]] ([[:en:Wellington]])
* [[Windows 11]] [[:en:Windows 11|(en)]]
* [[World Wide Fund for Nature]] [[:en:World Wide Fund for Nature|(en)]]

==X==
* [[XHTML]] [[:en:XHTML|(en)]] [[:simple:XHTML|(simple en)]]

==Y==
* [[Yandex Translate]] [[:en:Yandex Translate|(en)]]

==Z==
* [[Zorin OS]] [[:en:Zorin OS|(en)]]

[[Kategorya:Wikipedia]]</text>
      <sha1>5zsyxoaie3c5w6yahhumhmqvsvbhpyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206508</id>
      <parentid>2206501</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T01:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GinawaSaHapon</username>
        <id>102500</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kinansela ang pagbabagong 2206501 ni [[Special:Contributions/Robertgadil03|Robertgadil03]] ([[User talk:Robertgadil03|Usapan]]): Bandalismo</comment>
      <origin>2206508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13545" sha1="5e99zw4u7y7smkwuhrn9vhk08l6drct" xml:space="preserve">Ito ang listahan ng mga artikulong hiniling. Kung mayroon kang artikulong nais mong mailagay dito sa Tagalog Wikipedia, pakidagdag lamang ang artikulong nais ninyo sa talaan sa ibaba ayon sa [[Alpabetong Filipino]]. ''Subalit'', bagaman malugod naming tinatanggap ang mga paghiling ng artikulo, hinihikayat ka naming ikaw mismo ang magsulat ng artikulong hinahanap o hinihiling mo, lalo na kung mayroong kang kasanayan sa pagsusulat ng artikulo (tingnan ang gabay sa pagsusulat ng artikulo sa ''[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|paano magsimula ng pahina]]'').

Kung nakagawa na ng artikulo, maaari na itong alisin mula sa talaan.&lt;br&gt;
Maaari ding makita ang iba pang mga artikulong lilikhain mula sa mga sumusunod na mga pahina:

*[[Wikipedia:Talaan ng mga artikulong kailangan ng lahat ng wika|Listahan ng mga artikulo na kailangan ng lahat ng wika]]
*[[Special:WantedPages|Tala ng mga ninanais na pahina]]
*[[Wikipedia:Mga hiniling na artikulo/Pilipinas]]
*[[Wikipedia:WikiProyekto:Anime at manga/Hinihiling na artikulo]]

'''Tandaan''': Hindi masyadong binabantayan ang pahinang ito ng mga tagagamit ng Wikipediang Tagalog, kaya mas mainam na ilagay na lamang ang iyong hiling sa [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&amp;action=edit&amp;section=new Kapihan].
__NOTOC__
{{TOC-fil}}
==0-9==


==A==
* [[Adriano Celentano]] [[:en:Adriano Celentano|(en)]] [[:it:Adriano Celentano|(it)]]
* [[Aiura]] [[:en:Aiura|(en)]]
* [[Adam Silver]] [[:en:Adam Silver|(en)]]
* [[Agham ng pagkain]] [[:en:Food science|(en)]]
* [[Autonomiya]] [[:en:Autonomy|(en)]]
* [[Ayaka Nanase]] [[:en:Ayaka Nanase|(en)]]

==B==
* [[Badakhshan]] [[:en:Badakhshan|(en)]]
* [[Bakuna]] [[:en:Vaccine|(en)]]
* [[Baryon]] [[:en:Baryon|(en)]]
* [[Basilika ng Taal]] ([[:en:Taal Basilica|en]])
* [[The Big Bang Theory (palabas sa television)]] [[:en:The Big Bang Theory|(en)]]
* [[Brittany Snow]] [[:en:Brittany Snow|(en)]]
* [[Brandon Orphiano]]
* [[Black Swan (pelikula)]] [[:en:Black Swan (film)|(en)]] [[:simple:Black Swan (movie)|(simple en)]]
* [[Berkeley Software Distribution]] (BSD) [[:en:Berkeley Software Distribution|(en)]] [[:simple:Berkeley Software Distribution|(simple en)]]
* [[Bulak]] [[:en:Cotton|(en)]]

==C==
* [[Carmine Crocco]] [[:en:Carmine Crocco|(en)]] [[:simple:Carmine Crocco|(simple en)]]
* [[Chhattisgarh]] [[:en:Chhattisgarh|(en)]]
* [[Sulat Tsino]] [[:en:Chinese characters|(en)]]
* [[Cem Kızıltuğ]] [[:en:Cem Kızıltuğ|(en)]] [[:tr:Cem Kızıltuğ|(tr)]]
* [[Center for Jewish-Christian Understanding and Cooperation]] [[:en:Center for Jewish-Christian Understanding and Cooperation|(en)]] [[:he:המרכז להבנה ושיתוף פעולה יהודי-נוצרי|(he)]]
* [[China Southern Airlines]] [[:en:China Southern Airlines|(en)]]
* [[Christchurch, New Zealand]] [[:en:Christchurch, New Zealand|(en)]]
* [[Claremont Colleges]] [[:en:Claremont Colleges|(en)]]
* [[Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure]] [[:en:Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure|(en)]] [[:simple:Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure|(simple en)]]

==D==
* [[Dani Rodrik]] [[:en:Dani Rodrik|(en)]] [[:simple:Dani Rodrik|(simple en)]]
* [[David Ben-Gurion]] [[:en:David Ben-Gurion|(en)]]
* [[Araw Upang Papuri]] (Day to Praise) [[:en:Day to Praise|(en)]]
* [[Daungan ng Hardy]] [[:en:Port Hardy|(en)]]
* [[Dreaming of You (album)]] [[:en:Dreaming of You (album)|(en)]]
* [[Daster (damit)]]
* [[Doctor Who]] [[:en:Doctor Who|(en)]] [[:simple:Doctor Who|(simple en)]]
* [[Donald Sterling]] [[:en:Donald Sterling|(en)]]
* [[Pampaaralang Katolikong Distrito ng Dufferin-Peel]] ([[:en:Dufferin-Peel Catholic District School Board]])
* [[Duwendeng Lemur ng Lavasoa]] [[:en:Lavasoa dwarf lemur|(en)]]
* [[Digmaang Sibil ng Sirya]] [[:en:Syrian civil war|(en)]]
* [[Diskriminasyon]] [[:en:Discrimination|(en)]]
* [[Diyalektika]] [[:en:Dialectic|(en)]]
* [[Distrito ng Raigad]] [[:en:Raigad district|(en)]]
* [[Distrochooser]] [[:de:Distrochooser|(de)]]
* [[Descendants (pelikula noong 2015)]] [[:en:Descendants (2015 film)|(en)]] [[:simple:Descendants|(simple en)]]
* [[Descendants 2]] [[:en:Descendants 2|(en)]] [[:simple:Descendants 2|(simple en)]]
* [[Descendants 3]] [[:en:Descendants 3|(en)]] [[:simple:Descendants 3|(simple en)]]

==E==
* [[Elektrikong field]] [[:en:Electric field|(en)]]
* [[Emil Recometa]]
* [[Enele Sopoaga]] [[:en:Enele Sopoaga|(en)]]
* [[Estado ng Borno]] [[:en:Borno State|(en)]]
* [[Espasyo]] [[:en:Space|(en)]]
* [[Estatwa]] [[:en:Statue|(en)]]
* [[Exergaming]] [[:en:Exergaming|(en)]] [[:simple:Exergaming|(simple en)]]

==F==
* [[Finding Dory]] [[:en:Finding Dory|(en)]] [[:simple:Finding Dory|(simple en)]]
* [[François Quesnay]] [[:en:François Quesnay|(en)]] [[:fr:François Quesnay|(fr)]]
* [[Fun and Fancy Free]] [[:en:Fun and Fancy Free|(en)]] [[:simple:Fun and Fancy Free|(simple en)]]

==G==
* [[Gakuran]]
* [[Gamot]] [[:en:Medication|(en)]]
* [[Gatong]] [[:en:Fuel|(en)]]
* [[Greenhouse gas]] [[:en:Greenhouse gas|(en)]] [[:simple:Greenhouse gas|(simple en)]]
* [[Gladiator (pelikula)]]
* [[Gordy]] [[:en:Gordy|(en)]] [[:simple:Gordy|(simple en)]]

==H==
* [[Hadron]] [[:en:Hadron|(en)]]
* [[Haring Kester Emeneya]] [[:en:King Kester Emeneya|(en)]]
* [[Hendrick Motorsports]] [[:en:Hendrick Motorsports|(en)]]
* [[Hukbong Dagat ng Estados Unidos]] [[:en:United States Navy|(en)]]
* [[Hukbong Panghimpapawid ng Sirya]] [[:en:Syrian Air Force|(en)]]
* [[Hukbong Dagat ng Hilagang Korea]] [[:en:Korean People's Navy|(en)]]

==I==
* [[Interaksiyong elektromagnetiko]] [[:en:Electromagnetic interaction|(en)]]
* [[International Council of Christians and Jews]] [[:en:International Council of Christians and Jews|(en)]]
* [[International Fellowship of Christians and Jews]] [[:en:International Fellowship of Christians and Jews|(en)]] [[:he:הקרן לידידות|(he)]]
* [[Ibrahim Boubacar Keïta]] [[:en:Ibrahim Boubacar Keïta|(en)]]
* [[Ilog ng Seversky Donets]] [[:en:Seversky Donets River|(en)]]
* [[Ika-Apat na Kumbensiyon ng Hinebra]] [[:en:Fourth Geneva Convention|(en)]]
* [[Isang Milyong Kababaihan]] [[:en:One Million Women|(en)]]

==J==
* [[Jason Dufner]] [[:en:Jason Dufner|(en)]]
* [[Joe Gibbs Racing]] [[:en:Joe Gibbs Racing|(en)]]
* [[Jung Hong-won]] [[:en:Jung Hong-won|(en)]]
* [[June Salasbar]] [[:en:June Salasbar|(en)]]
* [[Jeryck]] [[:en:Jeryck|(en)]]

==K==
* [[Kapatiran ng mga Muslim]] [[:en:Muslim Brotherhood|(en)]] [[:simple:Muslim Brotherhood|(simple en)]]
* [[Kanal]] [[:en:Canal|(en)]]
* [[Kargamento]] [[:en:Cargo|(en)]]
* [[Katayuan (materya)]] [[:en:State of matter|(en)]]
* [[Kendi]] [[:en:Candy|(en)]]
* [[Krusipiho]] [[:en:Crucifix|(en)]]
* [[Andrei Kolkoutine]] [[:en:Andrei Kolkoutine|(en)]] [[:ru:Колкутин, Андрей Борисович|(ru)]]

==L==
* [[Laktosa]] [[:en:Lactose|(en)]]
* [[Luis Miguel]] [[:en:Luis Miguel|(en)]]

==M==
* [[Marmol]] [[:en:Marble|(en)]]
* [[Mason jar]] [[:en:Mason jar|(en)]]
* [[Memory sport]] [[:en:Memory sport|(en)]]
* [[Mental abacus]] [[:en:Mental abacus|(en)]]
* [[Mental calculation]] [[:en:Mental calculation|(en)]] [[:simple:Mental calculation|(simple en)]]
* [[Mind sport]] [[:en:Mind sport|(en)]]
* [[Minecraft Dungeons]] [[:Minecraft Dungeons|(en)]], [[:cy:Minecraft Dungeons|(cy)]] 
* [[Mass media sa Pilipinas]]
* [[Mayday (TV series)]] [[:en:Mayday (TV series)|(en)]]
* [[Modular Audio Recognition Framework]] [[:en:Modular Audio Recognition Framework|(en)]] [[:simple:Modular Audio Recognition Framework|(simple en)]]
* [[Moulin Rouge]]
* [[Mohammed Badie]] [[:en:Mohammed Badie|(en)]]
* [[Motor]] [[:en:Engine|(en)]]
* [[MV Doña Paz]] ([[:en:MV Doña Paz]])
* [[Mohandessin]] [[:en:Mohandessin|(en)]]
* [[Mr. Bean]] [[:en:Mr. Bean|(en)]]
* [[Militar ng Ukraine]] [[:en:Ukrainian military|(en)]]
* [[Bradley Manning]] [[:en:Bradley Manning|(en)]] [[:simple:Bradley Manning|(simple en)]]

==N==
* [[Nababagong enerhiya]] [[:en:Renewable energy|(en)]]
* [[Naomi Mutah Nyadar]] [[:en:Naomi Mutah Nyadar|(en)]]
* [[Nadia Pariss]] ([[:pt:Nadia Pariss|pt]])
* [[Nerbiyo]] [[:en:Nerve|(en)]]
* [[Newcastle, New South Wales]] ([[:en:Newcastle, New South Wales|en]])
* [[Nginunguyang gum]] [[:en:Chewing gum|(en)]]
* [[Norma Vales]]

==Ñ==

==Ng==

==O==
* [[Odysee]] ([[:en:Odysee|en]])
* [[Oliver &amp; Company]] [[:en:Oliver &amp; Company|(en)]] [[:simple:Oliver &amp; Company|(simple en)]]
* [[One Hundred and One Dalmatians]] [[:en:One Hundred and One Dalmatians|(en)]] [[:simple:One Hundred and One Dalmatians|(simple en)]]
* [[OpenWrt]] ([[:en:OpenWrt|en]])

==P==
* [[Paghinga]] [[:en:Breathing|(en)]]
* [[Pagpapanatili ng enerhiya]] [[:en:Energy conservation|(en)]]
* [[Pagpapasingaw]] [[:en:Steaming|(en)]]
* [[Pagpatay]] [[:en:Murder|(en)]]
* [[Pandaigdigang Paliparan ng Jomo Kenyatta]] [[:en:Jomo Kenyatta International Airport|(en)]]
* [[Pandaigdigang Paliparan ng San Jose]] [[:en:San Jose International Airport|(en)]]
* [[Panggatong na posil]] [[:en:Fossil fuel|(en)]]
* [[Paliparan ng Kahului]] [[:en:Kahului Airport|(en)]]
* [[Panlasa]] [[:en:Taste|(en)]]
* [[Panloob na makinang kombustiyon]] [[:en:Internal combustion engine|(en)]]
* [[Papan]] [[:en:Philippine duck|(en)]]
* [[Pederasyon ng Parliyamento ng Somalya]] [[:en:Federal Parliament of Somalia|(en)]]
* [[Komersiyalisasyon sa Pilipinas noong panahon ng Estados Unidos]]
* [[Pampaaralang Distrito ng Seattle]] ([[:en:Seattle Public Schools]])
* [[Pampaaralang Lupon ng Vancouver]] ([[:en:Vancouver School Board]])
* [[Peel District School Board]] ([[:en:Peel District School Board]])
* [[Philippine Airlines Flight 137]] ([[:en:Philippine Airlines Flight 137]])
* [[Pampublikong Pananalita]]
* [[Pandaigdigang Organisasyon ng Boksing]] [[:en:World Boxing Organization|(en)]]
* [[Petatlán]] [[:en:Petatlán|(en)]]
* [[Patience Jonathan]] [[:en:Patience Jonathan|(en)]]
* [[Pisiyong nuklear]] [[:en:Nuclear fission|(en)]]
* [[Pomona College]] [[:en:Pomona College|(en)]] [[:simple:Pomona College|(simple en)]]

==Q==
* [[Quapaw]] [[:en:Quapaw, Oklahoma|(en)]]
* [[Quảng Ninh]] [[:en:Quảng Ninh Province|(en)]]

==R==
* [[Radyoaktibidad]] [[:en:Radioactivity|(en)]]
* [[Ranz Kyle Viniel Evidente Ongsee]]
* [[Roush Fenway Racing]] [[:en:Roush Fenway Racing|(en)]]
* [[Rain Pogi]]
* [[Rainbow Ruby]] [[:en:Rainbow Ruby|(en)]]
* [[Realidad]] [[:en:Reality|(en)]]
* [[res ipsa loquitor]] [[:en:res ipsa loquitor|(en)]]
* [[Rehiyon ng Oromia]] [[:en:Oromia Region|(en)]]
* [[Robot]] [[:en:Robot|(en)]]

==S==
* [[Sagwan]] [[:en:Paddle|(en)]]
* [[Satellite television sa Pilipinas]]
* [[Soy milk maker]] [[:en:Soy milk maker|(en)]] [[:simple:Soy milk maker|(simple en)]]
* [[Sandatahang Lakas ng Ukraine]] [[:en:Armed Forces of Ukraine|(en)]]
* [[Schnitzel (film)]] [[:en:Schnitzel (film)|(en)]] [[:he:שניצל (סרט)|(he)]]
* [[Silangang Ukraine]] [[:en:Eastern Ukraine|(en)]]
* [[Simbahan ng Baclaran]] [[:en:Baclaran Church|(en)]]
* [[Simon Ostrovsky]] [[:en:Simon Ostrovsky|(en)]]
* [[Siyonismo]] [[:en:Zionism|(en)]]
* [[George Shaw]]
* [[SEAFDEC]]
* [[Swing (sayaw)]]
* [[Swing (duyan)]]
* [[Sulat Brahmi]] [[:en:Brahmi script|(en)]]
* [[Sulpicio Lines]] ([[:en:Sulpicio Lines]])
* [[Sining ng Pakikipagtalastasan]]
* [[Sining ng Tamang Pamumuhay]]
* [[Snow White and the Seven Dwarfs (pelikula noong 1937)]] [[:en:Snow White and the Seven Dwarfs (1937 film)|(en)]]

==T==
* [[Tato]] [[:en:Tattoo|(en)]]
* [[The Simpsons Movie]] [[:en:The Simpsons Movie|(en)]]
* [[Traktora]] [[:en:Tractor|(en)]]
* [[Transpirasyon]] [[:en:Transpiration|(en)]]
* [[Tropical agriculture]] [[:en:Tropical agriculture|(en)]]
* [[Tropical horticulture]] [[:en:Tropical horticulture|(en)]]
* [[Tiny Buddha]] [[:en:Tiny Buddha|(en)]]
* [[Talaan ng mga manunulat na Pilipino noong panahon ng mga Kastila]]
* [[The Black Cat (maikling kuwento)]] [[:en:The Black Cat (short story)|(en)]] [[:simple:The Black Cat|(simple en)]]
* [[Toyota Innova]]
* [[Toyota Vios]]
* [[Transportasyon sa Pilipinas noong panahon ng Estados Unidos]]
* [[Toronto District School Board]] ([[:en:Toronto District School Board]])
* [[Timothy Bradley]] [[:en:Timothy Bradley|(en)]]
* [[Tanúrang Baybayin ng Republika ng Korea]] [[:en:Republic of Korea Navy|(en)]]
* [[Tehrik-i-Taliban ng Pakistan]] [[:en:Tehrik-i-Taliban Pakistan|(en)]]
* [[The Aristocats]] [[:en:The Aristocats|(en)]]
* [[The Brave Little Toaster]] [[:en:The Brave Little Toaster|(en)]]
* [[The Emperor's New Groove]] [[:en:The Emperor's New Groove|(en)]]
* [[The Fox and the Hound 2]] [[:en:The Fox and the Hound 2|(en)]]
* [[The Great Mouse Detective]] [[:en:The Great Mouse Detective|(en)]]
* [[The Incredibles]] [[:en:The Incredibles|(en)]]
* [[The Lion King]] [[:en:The Lion King|(en)]]
* [[The Nightmare Before Christmas]] [[:en:The Nightmare Before Christmas|(en)]]
* [[The Princess and the Frog]] [[:en:The Princess and the Frog|(en)]]
* [[The Rescuers Down Under]] [[:en:The Rescuers Down Under|(en)]]
* [[Teletubbies]] [[:en:Teletubbies|(en)]]

==U==
* [[Unang Ginang ng Nigerya]] [[:en:First Lady of Nigeria|(en)]]
* [[Uri Katzenstein]] [[:en:Uri Katzenstein|(en)]] [[:he:אורי קצנשטיין|(he)]]

==V==
* [[Vrahovice]] [[:en:Vrahovice|(en)]]
* [[Vyacheslav Ponomarev]] [[:en:Vyacheslav Ponomarev (public figure)|(en)]]

==W==
* [[Wellington, New Zealand]] ([[:en:Wellington]])
* [[Windows 11]] [[:en:Windows 11|(en)]]
* [[World Wide Fund for Nature]] [[:en:World Wide Fund for Nature|(en)]]

==X==
* [[XHTML]] [[:en:XHTML|(en)]] [[:simple:XHTML|(simple en)]]

==Y==
* [[Yandex Translate]] [[:en:Yandex Translate|(en)]]

==Z==
* [[Zorin OS]] [[:en:Zorin OS|(en)]]

[[Kategorya:Wikipedia]]</text>
      <sha1>5e99zw4u7y7smkwuhrn9vhk08l6drct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Unang dantaon BC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10211</id>
    <revision>
      <id>2206461</id>
      <parentid>1817915</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5546" sha1="k7i75qykn3dpl1dxje0wb62f69i9ur7" xml:space="preserve">{{Centurybox|-1}}
[[Image:East-Hem 100bc.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa simula ng unang dantaon BC]]
[[Image:East-Hem 001ad.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa dulo ng unang dantaon BC]]

Ang '''unang dantaon [[Before Christ|BC]]''', kilala din bilang ang '''huling dantaon BC''', ay nagsimula noong unang araw ng [[100 BC|100&amp;nbsp;BC]] at nagtapos sa huling araw ng [[1 BC|1&amp;nbsp;BC]]. Hindi gumagamit ng [[Anno Domini|notasyong AD/BC]] ang [[0 (taon)|serong taon]]; bagaman, gumagamit ng isang sero ang pagbibilang ng pang-astronomiyang taon, gayon din ang isang simbulo ng [[pagbabawas]], kaya ang &quot;''2&amp;nbsp;BC''&quot; ay katumbas ng &quot;''taon&amp;nbsp;–1''&quot;. Sumunod ang [[unang dantaon|unang dantaon AD]] ([[Anno Domini]]).

Sa kurso ng siglo, binili ng tuloy-tuloy ang lahat ng natitirang mga malayang lupain sa [[Dagat Mediteranyo]] sa ilalim ng kontrol ng Romano, na pinamumunuan ng alinman sa direktang sumasailalim sa mga gobernador o sa pamamagitan ng mga papet ng mga hari na hinirang ng [[Roma]]. Nabaon sa digmaang sibil ang estadong Romano mismo ng maraming beses, na nagresulta sa wakas sa marginalisasyon ng 500-taong-gulang na [[Republikang Romano]], at ang sagisag ng kabuuang kapangyarihan ng estado sa iisang tao-—ang [[Emperador ng Roma|Romanong emperador]]. 

Nakikita ang panloob na kaguluhan na ginambala ang Roma ng mga panahon na ito bilang isang nasa bingit ng kamatayan para sa Romanong Republika, dahil nagbigay daan ito sa mga awtokratikong ambisyon ng mga makapangyarihang indibiduwal tulad ni [[Sila (Romanong heneral)|Sila]], [[Julio Cesar]], [[Marco Antonio]] at [[Cesar Augusto|Octavio]]. Tinuturing ang pag-akyat ni Octavio sa total na kapangyarihan bilang emperador [[Augusto]] na pagmarka ng punto sa kasaysayan kung saan natapos ang Republikang Romano at nagsimula ang [[Imperyong Romano]]. Tinutukoy ng mga iskolar ang kaganapan na ito bilang ang Romanong Rebolusyon.

Ang kapanganakan ni [[Jesus]], ang pangunahing indibiduwal sa [[Kristiyanismo]], ay naganap sa pagsasara ng dantaon na ito.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Akin |first=Jimmy |title=The Year Jesus Was Born |url=https://www.catholic.com/audio/ddp/the-year-jesus-was-born |access-date=2026-05-06 |website=Catholic Answers |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa silanganing kalupaan, magsimula ang [[Dinastiyang Han]] sa paghina at nasa kaguluhan ang korte sa [[Tsina]] sa huling kalahati ng siglo. Nakulong sa isang mahirap na sitwasyon, nagsimula ang Xiongnu pumunta sa kanluran o kumabit sila sa Han.

== Mga pangyayari ==
[[File:Botticelli Nativity.jpg|thumb|Ang ''Nativity of Jesus'', ni Botticelli, c.&amp;nbsp;1473–1475, na isinasalarawan ang kapanganakan ni Jesus]]
* Naging [[Imperyo Romano]] ang [[Republika ng Romano]]
* Mga 6 BC – 4 BC - Kapanganakan ni [[Jesus|Jesus ng Nasareno]] (Tingnan: [[Kronolohiya ng kapanakan at kamatayan ni Jesus]] at [[Anno Domini]] para sa detalye)
* [[44 BC]] - Pinatay si [[Julius Caesar|Julio Cesar]]
* [[31 BC]] - Digmaang Sibil ng Romano: Labanan ng Aksyo - Sa labas ng kanlurang pampang ng [[Gresya]], tinalo ng mga puwersa ni [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] ang mga sundalo sa ilalim ni [[Mark Antony|Marco Antonio]] at [[Cleopatra VII ng Egypt|Cleopatra]].
* [[18 BC]] - Natatag ang [[Baekje]] sa kalagitnaang-kanluran ng [[Korea]] (tradisyunal na petsa sang-ayon sa [[Samguk Sagi]])

== Mga mahahalagang tao ==
&lt;gallery&gt;
File:0092 - Wien - Kunsthistorisches Museum - Gaius Julius Caesar.jpg|120px|thumb|upright|[[Julio Cesar]]
File:Cicero - Musei Capitolini.JPG|120px|thumb|upright|[[Ciceron]]
File:M Antonius modified.png|120px|thumb|upright|[[Mark Antony]]
File:Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg|120px|thumb|upright|[[Cleopatra]]
File:Sima Qian (painted portrait).jpg|120px|thumb|upright|[[Sima Qian]]
&lt;/gallery&gt;
* [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] , unang [[Romanong Emperador]]
* [[Cleopatra VII ng Ehipto|Cleopatra]], pinunong taga-[[Ehipto]]
* [[Julius Caesar|Julio Cesar]], politikong Romano
* [[Gaius Marius|Cayo Mario]] , Romanong heneral at estadista
* [[Pompey|Pompeyo]] , Romanong heneral at politiko
* [[Herod the Great|Herodes ang Dakila]] , hari ng [[Judea]]
* [[Jesus of Nazareth|Jesus ng Nasareno]] , Ang Anak ng Diyos sa iba't ibang paniniwala
* [[Saint Joseph|Jose]] , sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] ang ama-amahan ni Jesus.
* [[John the Baptist|Juan Bautista]] , Hudyong propeta ng Kristiyanismo at Islam
* [[Lucius Cornelius Sulla|Sila]] , Romanong heneral at estadista
* [[Mark Antony|Marco Antonio]] , Romanong heneral at politiko
* [[Marcus Licinius Crassus]] , Romanong heneral at politiko
* [[Maria]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] at [[Quran]], ang ina ni Jesus.
* [[Espartaco]], gladiyador at rebolusyonaryong pinuno ng Ikatlong Digmaang Servile
*[[Tigranes the Great|Tigranes ang Dakila]], hari ng Armenia

===Panitikan===
* [[Catullus|Catulo]] , manunulang Romano
* [[Cicero|Ciceron]] , Romanong manunulat, pilosopo at politiko
* [[Horace|Horacio]] , Romanong manunula
* [[Lucretius|Lucrecio]] , Romanong manunula at pilosopo
* [[Ovid|Ovidio]] , Romanong manunula
* [[Virgil|Virgilio]] , Romanong manunula
* [[Vitruvius|Vitruvio]] , Romanong manunulat, [[arkitekto]] and [[engineer|inhinyero]]

===Agham at pilosopiya===
* [[Gnaeus Pompeius Trogus|Pompeyo Trogo]] , Romanong mananalaysay
* [[Livy|Livio]] , Romanong mananalaysay
* [[Sima Qian]] , Tsinong mananalaysay, ama ng Tsinong historiograpiya
* [[Strabo|Estrabon]] , Griyegong mananalaysay at heometro

[[Kategorya:Siglo]]</text>
      <sha1>k7i75qykn3dpl1dxje0wb62f69i9ur7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206462</id>
      <parentid>2206461</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:39:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5578" sha1="cl2nyq2jbnzmtaci3qt7du73472s3ay" xml:space="preserve">{{Centurybox|-1}}
[[Image:East-Hem 100bc.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa simula ng unang dantaon BC]]
[[Image:East-Hem 001ad.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa dulo ng unang dantaon BC]]

Ang '''unang dantaon [[Before Christ|BC]]''', kilala din bilang ang '''huling dantaon BC''', ay nagsimula noong unang araw ng [[100 BC|100&amp;nbsp;BC]] at nagtapos sa huling araw ng [[1 BC|1&amp;nbsp;BC]]. Hindi gumagamit ng [[Anno Domini|notasyong AD/BC]] ang [[0 (taon)|serong taon]]; bagaman, gumagamit ng isang sero ang pagbibilang ng pang-astronomiyang taon, gayon din ang isang simbulo ng [[pagbabawas]], kaya ang &quot;''2&amp;nbsp;BC''&quot; ay katumbas ng &quot;''taon&amp;nbsp;–1''&quot;. Sumunod ang [[unang dantaon|unang dantaon AD]] ([[Anno Domini]]).

Sa kurso ng siglo, binili ng tuloy-tuloy ang lahat ng natitirang mga malayang lupain sa [[Dagat Mediteranyo]] sa ilalim ng kontrol ng Romano, na pinamumunuan ng alinman sa direktang sumasailalim sa mga gobernador o sa pamamagitan ng mga papet ng mga hari na hinirang ng [[Roma]]. Nabaon sa digmaang sibil ang estadong Romano mismo ng maraming beses, na nagresulta sa wakas sa marginalisasyon ng 500-taong-gulang na [[Republikang Romano]], at ang sagisag ng kabuuang kapangyarihan ng estado sa iisang tao-—ang [[Emperador ng Roma|Romanong emperador]]. 

Nakikita ang panloob na kaguluhan na ginambala ang Roma ng mga panahon na ito bilang isang nasa bingit ng kamatayan para sa Romanong Republika, dahil nagbigay daan ito sa mga awtokratikong ambisyon ng mga makapangyarihang indibiduwal tulad ni [[Sila (Romanong heneral)|Sila]], [[Julio Cesar]], [[Marco Antonio]] at [[Cesar Augusto|Octavio]]. Tinuturing ang pag-akyat ni Octavio sa total na kapangyarihan bilang emperador [[Augusto]] na pagmarka ng punto sa kasaysayan kung saan natapos ang Republikang Romano at nagsimula ang [[Imperyong Romano]]. Tinutukoy ng mga iskolar ang kaganapan na ito bilang ang Romanong Rebolusyon.

Ang kapanganakan ni [[Jesus]], ang pangunahing indibiduwal sa [[Kristiyanismo]], ay naganap sa pagsasara ng dantaon na ito.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Akin |first=Jimmy |title=The Year Jesus Was Born |url=https://www.catholic.com/audio/ddp/the-year-jesus-was-born |access-date=2026-05-06 |website=Catholic Answers |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa silanganing kalupaan, magsimula ang [[Dinastiyang Han]] sa paghina at nasa kaguluhan ang korte sa [[Tsina]] sa huling kalahati ng siglo. Nakulong sa isang mahirap na sitwasyon, nagsimula ang Xiongnu pumunta sa kanluran o kumabit sila sa Han.

== Mga pangyayari ==
[[File:Botticelli Nativity.jpg|thumb|Ang ''Nativity of Jesus'', ni Botticelli, c.&amp;nbsp;1473–1475, na isinasalarawan ang kapanganakan ni Jesus]]
* Naging [[Imperyo Romano]] ang [[Republika ng Romano]]
* Mga 6 BC – 4 BC - Kapanganakan ni [[Jesus|Jesus ng Nasareno]] (Tingnan: [[Kronolohiya ng kapanakan at kamatayan ni Jesus]] at [[Anno Domini]] para sa detalye)
* [[44 BC]] - Pinatay si [[Julius Caesar|Julio Cesar]]
* [[31 BC]] - Digmaang Sibil ng Romano: Labanan ng Aksyo - Sa labas ng kanlurang pampang ng [[Gresya]], tinalo ng mga puwersa ni [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] ang mga sundalo sa ilalim ni [[Mark Antony|Marco Antonio]] at [[Cleopatra VII ng Egypt|Cleopatra]].
* [[18 BC]] - Natatag ang [[Baekje]] sa kalagitnaang-kanluran ng [[Korea]] (tradisyunal na petsa sang-ayon sa [[Samguk Sagi]])

== Mga mahahalagang tao ==
&lt;gallery&gt;
File:0092 - Wien - Kunsthistorisches Museum - Gaius Julius Caesar.jpg|120px|thumb|upright|[[Julio Cesar]]
File:Cicero - Musei Capitolini.JPG|120px|thumb|upright|[[Ciceron]]
File:M Antonius modified.png|120px|thumb|upright|[[Mark Antony]]
File:Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg|120px|thumb|upright|[[Cleopatra]]
File:Sima Qian (painted portrait).jpg|120px|thumb|upright|[[Sima Qian]]
&lt;/gallery&gt;
* [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] , unang [[Romanong Emperador]]
* [[Cleopatra VII ng Ehipto|Cleopatra]], pinunong taga-[[Ehipto]]
* [[Julius Caesar|Julio Cesar]], politikong Romano
* [[Gaius Marius|Cayo Mario]] , Romanong heneral at estadista
* [[Pompey|Pompeyo]] , Romanong heneral at politiko
* [[Herod the Great|Herodes ang Dakila]] , hari ng [[Judea]]
* [[Jesus of Nazareth|Jesus ng Nasareno]] , Ang Anak ng Diyos sa iba't ibang paniniwala
* [[Saint Joseph|Jose]] , sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] ang ama-amahan ni Jesus.
* [[John the Baptist|Juan Bautista]] , Hudyong propeta ng Kristiyanismo at Islam
* [[Lucius Cornelius Sulla|Sila]] , Romanong heneral at estadista
* [[Mark Antony|Marco Antonio]] , Romanong heneral at politiko
* [[Marcus Licinius Crassus]] , Romanong heneral at politiko
* [[Maria]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] at [[Quran]], ang ina ni Jesus.
* [[Espartaco]], gladiyador at rebolusyonaryong pinuno ng Ikatlong Digmaang Servile
*[[Tigranes the Great|Tigranes ang Dakila]], hari ng Armenia

===Panitikan===
* [[Catullus|Catulo]] , manunulang Romano
* [[Cicero|Ciceron]] , Romanong manunulat, pilosopo at politiko
* [[Horace|Horacio]] , Romanong manunula
* [[Lucretius|Lucrecio]] , Romanong manunula at pilosopo
* [[Ovid|Ovidio]] , Romanong manunula
* [[Virgil|Virgilio]] , Romanong manunula
* [[Vitruvius|Vitruvio]] , Romanong manunulat, [[arkitekto]] and [[engineer|inhinyero]]

===Agham at pilosopiya===
* [[Gnaeus Pompeius Trogus|Pompeyo Trogo]] , Romanong mananalaysay
* [[Livy|Livio]] , Romanong mananalaysay
* [[Sima Qian]] , Tsinong mananalaysay, ama ng Tsinong historiograpiya
* [[Strabo|Estrabon]] , Griyegong mananalaysay at heometro

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Siglo]]</text>
      <sha1>cl2nyq2jbnzmtaci3qt7du73472s3ay</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206463</id>
      <parentid>2206462</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:44:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5778" sha1="az0f7ksssjoo6eqnlr0sgnpk8yp3jog" xml:space="preserve">{{Centurybox|-1}}
[[Image:East-Hem 100bc.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa simula ng unang dantaon BC]]
[[Image:East-Hem 001ad.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa dulo ng unang dantaon BC]]

Ang '''unang dantaon [[Before Christ|BC]]''', kilala din bilang ang '''huling dantaon BC''', ay nagsimula noong unang araw ng [[100 BC|100&amp;nbsp;BC]] at nagtapos sa huling araw ng [[1 BC|1&amp;nbsp;BC]]. Hindi gumagamit ng [[Anno Domini|notasyong AD/BC]] ang [[0 (taon)|serong taon]]; bagaman, gumagamit ng isang sero ang pagbibilang ng pang-astronomiyang taon, gayon din ang isang simbulo ng [[pagbabawas]], kaya ang &quot;''2&amp;nbsp;BC''&quot; ay katumbas ng &quot;''taon&amp;nbsp;–1''&quot;. Sumunod ang [[unang dantaon|unang dantaon AD]] ([[Anno Domini]]).

Sa kurso ng siglo, binili ng tuloy-tuloy ang lahat ng natitirang mga malayang lupain sa [[Dagat Mediteranyo]] sa ilalim ng kontrol ng Romano, na pinamumunuan ng alinman sa direktang sumasailalim sa mga gobernador o sa pamamagitan ng mga papet ng mga hari na hinirang ng [[Roma]]. Nabaon sa digmaang sibil ang estadong Romano mismo ng maraming beses, na nagresulta sa wakas sa marginalisasyon ng 500-taong-gulang na [[Republikang Romano]], at ang sagisag ng kabuuang kapangyarihan ng estado sa iisang tao-—ang [[Emperador ng Roma|Romanong emperador]]. 

Nakikita ang panloob na kaguluhan na ginambala ang Roma ng mga panahon na ito bilang isang nasa bingit ng kamatayan para sa Romanong Republika, dahil nagbigay daan ito sa mga awtokratikong ambisyon ng mga makapangyarihang indibiduwal tulad ni [[Sila (Romanong heneral)|Sila]], [[Julio Cesar]], [[Marco Antonio]] at [[Cesar Augusto|Octavio]]. Tinuturing ang pag-akyat ni Octavio sa total na kapangyarihan bilang emperador [[Augusto]] na pagmarka ng punto sa kasaysayan kung saan natapos ang Republikang Romano at nagsimula ang [[Imperyong Romano]]. Tinutukoy ng mga iskolar ang kaganapan na ito bilang ang Romanong Rebolusyon.

Ang kapanganakan ni [[Jesus]], ang pangunahing indibiduwal sa [[Kristiyanismo]], ay naganap sa pagsasara ng dantaon na ito.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Akin |first=Jimmy |title=The Year Jesus Was Born |url=https://www.catholic.com/audio/ddp/the-year-jesus-was-born |access-date=2026-05-06 |website=Catholic Answers |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa silanganing kalupaan, magsimula ang [[Dinastiyang Han]] sa paghina at nasa kaguluhan ang korte sa [[Tsina]] sa huling kalahati ng siglo. Nakulong sa isang mahirap na sitwasyon, nagsimula ang Xiongnu pumunta sa kanluran o kumabit sila sa Han.

== Mga pangyayari ==
[[File:Botticelli Nativity.jpg|thumb|Ang ''Nativity of Jesus'', ni Botticelli, c.&amp;nbsp;1473–1475, na isinasalarawan ang kapanganakan ni Jesus]]
* Naging [[Imperyo Romano]] ang [[Republika ng Romano]]
* Mga 6 BC – 4 BC - Kapanganakan ni [[Jesus|Jesus ng Nasareno]] (Tingnan: [[Kronolohiya ng kapanakan at kamatayan ni Jesus]] at [[Anno Domini]] para sa detalye)
* [[44 BC]] - Pinatay si [[Julius Caesar|Julio Cesar]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Julius Caesar Is Assassinated {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-06 |website=EBSCO |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[31 BC]] - Digmaang Sibil ng Romano: Labanan ng Aksyo - Sa labas ng kanlurang pampang ng [[Gresya]], tinalo ng mga puwersa ni [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] ang mga sundalo sa ilalim ni [[Mark Antony|Marco Antonio]] at [[Cleopatra VII ng Egypt|Cleopatra]].
* [[18 BC]] - Natatag ang [[Baekje]] sa kalagitnaang-kanluran ng [[Korea]] (tradisyunal na petsa sang-ayon sa [[Samguk Sagi]])

== Mga mahahalagang tao ==
&lt;gallery&gt;
File:0092 - Wien - Kunsthistorisches Museum - Gaius Julius Caesar.jpg|120px|thumb|upright|[[Julio Cesar]]
File:Cicero - Musei Capitolini.JPG|120px|thumb|upright|[[Ciceron]]
File:M Antonius modified.png|120px|thumb|upright|[[Mark Antony]]
File:Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg|120px|thumb|upright|[[Cleopatra]]
File:Sima Qian (painted portrait).jpg|120px|thumb|upright|[[Sima Qian]]
&lt;/gallery&gt;
* [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] , unang [[Romanong Emperador]]
* [[Cleopatra VII ng Ehipto|Cleopatra]], pinunong taga-[[Ehipto]]
* [[Julius Caesar|Julio Cesar]], politikong Romano
* [[Gaius Marius|Cayo Mario]] , Romanong heneral at estadista
* [[Pompey|Pompeyo]] , Romanong heneral at politiko
* [[Herod the Great|Herodes ang Dakila]] , hari ng [[Judea]]
* [[Jesus of Nazareth|Jesus ng Nasareno]] , Ang Anak ng Diyos sa iba't ibang paniniwala
* [[Saint Joseph|Jose]] , sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] ang ama-amahan ni Jesus.
* [[John the Baptist|Juan Bautista]] , Hudyong propeta ng Kristiyanismo at Islam
* [[Lucius Cornelius Sulla|Sila]] , Romanong heneral at estadista
* [[Mark Antony|Marco Antonio]] , Romanong heneral at politiko
* [[Marcus Licinius Crassus]] , Romanong heneral at politiko
* [[Maria]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] at [[Quran]], ang ina ni Jesus.
* [[Espartaco]], gladiyador at rebolusyonaryong pinuno ng Ikatlong Digmaang Servile
*[[Tigranes the Great|Tigranes ang Dakila]], hari ng Armenia

===Panitikan===
* [[Catullus|Catulo]] , manunulang Romano
* [[Cicero|Ciceron]] , Romanong manunulat, pilosopo at politiko
* [[Horace|Horacio]] , Romanong manunula
* [[Lucretius|Lucrecio]] , Romanong manunula at pilosopo
* [[Ovid|Ovidio]] , Romanong manunula
* [[Virgil|Virgilio]] , Romanong manunula
* [[Vitruvius|Vitruvio]] , Romanong manunulat, [[arkitekto]] and [[engineer|inhinyero]]

===Agham at pilosopiya===
* [[Gnaeus Pompeius Trogus|Pompeyo Trogo]] , Romanong mananalaysay
* [[Livy|Livio]] , Romanong mananalaysay
* [[Sima Qian]] , Tsinong mananalaysay, ama ng Tsinong historiograpiya
* [[Strabo|Estrabon]] , Griyegong mananalaysay at heometro

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Siglo]]</text>
      <sha1>az0f7ksssjoo6eqnlr0sgnpk8yp3jog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206464</id>
      <parentid>2206463</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:45:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5771" sha1="97vamsnozq25mfsof1qolxwik5n3dzb" xml:space="preserve">{{Centurybox|-1}}
[[Image:East-Hem 100bc.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa simula ng unang dantaon BC]]
[[Image:East-Hem 001ad.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa dulo ng unang dantaon BC]]

Ang '''unang dantaon [[Before Christ|BC]]''', kilala din bilang ang '''huling dantaon BC''', ay nagsimula noong unang araw ng [[100 BC|100&amp;nbsp;BC]] at nagtapos sa huling araw ng [[1 BC|1&amp;nbsp;BC]]. Hindi gumagamit ng [[Anno Domini|notasyong AD/BC]] ang [[0 (taon)|serong taon]]; bagaman, gumagamit ng isang sero ang pagbibilang ng pang-astronomiyang taon, gayon din ang isang simbulo ng [[pagbabawas]], kaya ang &quot;''2&amp;nbsp;BC''&quot; ay katumbas ng &quot;''taon&amp;nbsp;–1''&quot;. Sumunod ang [[unang dantaon|unang dantaon AD]] ([[Anno Domini]]).

Sa kurso ng siglo, binili ng tuloy-tuloy ang lahat ng natitirang mga malayang lupain sa [[Dagat Mediteranyo]] sa ilalim ng kontrol ng Romano, na pinamumunuan ng alinman sa direktang sumasailalim sa mga gobernador o sa pamamagitan ng mga papet ng mga hari na hinirang ng [[Roma]]. Nabaon sa digmaang sibil ang estadong Romano mismo ng maraming beses, na nagresulta sa wakas sa marginalisasyon ng 500-taong-gulang na [[Republikang Romano]], at ang sagisag ng kabuuang kapangyarihan ng estado sa iisang tao-—ang [[Emperador ng Roma|Romanong emperador]]. 

Nakikita ang panloob na kaguluhan na ginambala ang Roma ng mga panahon na ito bilang isang nasa bingit ng kamatayan para sa Romanong Republika, dahil nagbigay daan ito sa mga awtokratikong ambisyon ng mga makapangyarihang indibiduwal tulad ni [[Sila (Romanong heneral)|Sila]], [[Julio Cesar]], [[Marco Antonio]] at [[Cesar Augusto|Octavio]]. Tinuturing ang pag-akyat ni Octavio sa total na kapangyarihan bilang emperador [[Augusto]] na pagmarka ng punto sa kasaysayan kung saan natapos ang Republikang Romano at nagsimula ang [[Imperyong Romano]]. Tinutukoy ng mga iskolar ang kaganapan na ito bilang ang Romanong Rebolusyon.

Ang kapanganakan ni [[Jesus]], ang pangunahing indibiduwal sa [[Kristiyanismo]], ay naganap sa pagsasara ng dantaon na ito.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Akin |first=Jimmy |title=The Year Jesus Was Born |url=https://www.catholic.com/audio/ddp/the-year-jesus-was-born |access-date=2026-05-06 |website=Catholic Answers |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa silanganing kalupaan, magsimula ang [[Dinastiyang Han]] sa paghina at nasa kaguluhan ang korte sa [[Tsina]] sa huling kalahati ng siglo. Nakulong sa isang mahirap na sitwasyon, nagsimula ang Xiongnu pumunta sa kanluran o kumabit sila sa Han.

== Mga pangyayari ==
[[File:Botticelli Nativity.jpg|thumb|Ang ''Nativity of Jesus'', ni Botticelli, c.&amp;nbsp;1473–1475, na isinasalarawan ang kapanganakan ni Jesus]]
* Naging [[Imperyo Romano]] ang [[Republika ng Romano]]
* Mga 6 BC – 4 BC - Kapanganakan ni [[Jesus|Jesus ng Nasareno]] (Tingnan: [[Kronolohiya ng kapanakan at kamatayan ni Jesus]] at [[Anno Domini]] para sa detalye)
* [[44 BC]] - Pinatay si [[Julius Caesar|Julio Cesar]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Julius Caesar Is Assassinated {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-06 |website=EBSCO |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[31 BC]] - Digmaang Sibil ng Romano: Labanan ng Aksyo - Sa labas ng kanlurang pampang ng [[Gresya]], tinalo ng mga puwersa ni [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] ang mga sundalo sa ilalim ni [[Mark Antony|Marco Antonio]] at [[Cleopatra VII ng Egypt|Cleopatra]].
* [[18 BC]] - Natatag ang [[Baekje]] sa kalagitnaang-kanluran ng [[Korea]] (tradisyunal na petsa sang-ayon sa [[Samguk Sagi]])

== Mga mahahalagang tao ==
&lt;gallery&gt;
File:0092 - Wien - Kunsthistorisches Museum - Gaius Julius Caesar.jpg|120px|thumb|upright|[[Julio Cesar]]
File:Cicero - Musei Capitolini.JPG|120px|thumb|upright|[[Ciceron]]
File:M Antonius modified.png|120px|thumb|upright|[[Mark Antony]]
File:Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg|120px|thumb|upright|[[Cleopatra]]
File:Sima Qian (painted portrait).jpg|120px|thumb|upright|[[Sima Qian]]
&lt;/gallery&gt;
* [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] , unang [[Romanong Emperador]]
* [[Cleopatra VII ng Ehipto|Cleopatra]], pinunong taga-[[Ehipto]]
* [[Julius Caesar|Julio Cesar]], politikong Romano
* [[Gaius Marius|Cayo Mario]], Romanong heneral at estadista
* [[Pompey|Pompeyo]], Romanong heneral at politiko
* [[Herod the Great|Herodes ang Dakila]] , hari ng [[Judea]]
* [[Jesus of Nazareth|Jesus ng Nasareno]] , Ang Anak ng Diyos sa iba't ibang paniniwala
* [[Saint Joseph|Jose]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] ang ama-amahan ni Jesus.
* [[John the Baptist|Juan Bautista]], Hudyong propeta ng Kristiyanismo at Islam
* [[Lucius Cornelius Sulla|Sila]], Romanong heneral at estadista
* [[Mark Antony|Marco Antonio]], Romanong heneral at politiko
* [[Marcus Licinius Crassus]], Romanong heneral at politiko
* [[Maria]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] at [[Quran]], ang ina ni Jesus.
* [[Espartaco]], gladiyador at rebolusyonaryong pinuno ng Ikatlong Digmaang Servile
*[[Tigranes the Great|Tigranes ang Dakila]], hari ng Armenia

===Panitikan===
* [[Catullus|Catulo]] , manunulang Romano
* [[Cicero|Ciceron]] , Romanong manunulat, pilosopo at politiko
* [[Horace|Horacio]] , Romanong manunula
* [[Lucretius|Lucrecio]] , Romanong manunula at pilosopo
* [[Ovid|Ovidio]] , Romanong manunula
* [[Virgil|Virgilio]] , Romanong manunula
* [[Vitruvius|Vitruvio]] , Romanong manunulat, [[arkitekto]] and [[engineer|inhinyero]]

===Agham at pilosopiya===
* [[Gnaeus Pompeius Trogus|Pompeyo Trogo]] , Romanong mananalaysay
* [[Livy|Livio]] , Romanong mananalaysay
* [[Sima Qian]] , Tsinong mananalaysay, ama ng Tsinong historiograpiya
* [[Strabo|Estrabon]] , Griyegong mananalaysay at heometro

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Siglo]]</text>
      <sha1>97vamsnozq25mfsof1qolxwik5n3dzb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206465</id>
      <parentid>2206464</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:50:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5877" sha1="j4hqd1m1s1ydovf81t7m8kifvzx1kir" xml:space="preserve">{{Centurybox|-1}}
[[Image:East-Hem 100bc.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa simula ng unang dantaon BC]]
[[Image:East-Hem 001ad.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa dulo ng unang dantaon BC]]

Ang '''unang dantaon [[Before Christ|BC]]''', kilala din bilang ang '''huling dantaon BC''', ay nagsimula noong unang araw ng [[100 BC|100&amp;nbsp;BC]] at nagtapos sa huling araw ng [[1 BC|1&amp;nbsp;BC]]. Hindi gumagamit ng [[Anno Domini|notasyong AD/BC]] ang [[0 (taon)|serong taon]]; bagaman, gumagamit ng isang sero ang pagbibilang ng pang-astronomiyang taon, gayon din ang isang simbulo ng [[pagbabawas]], kaya ang &quot;''2&amp;nbsp;BC''&quot; ay katumbas ng &quot;''taon&amp;nbsp;–1''&quot;. Sumunod ang [[unang dantaon|unang dantaon AD]] ([[Anno Domini]]).

Sa kurso ng siglo, binili ng tuloy-tuloy ang lahat ng natitirang mga malayang lupain sa [[Dagat Mediteranyo]] sa ilalim ng kontrol ng Romano, na pinamumunuan ng alinman sa direktang sumasailalim sa mga gobernador o sa pamamagitan ng mga papet ng mga hari na hinirang ng [[Roma]]. Nabaon sa digmaang sibil ang estadong Romano mismo ng maraming beses, na nagresulta sa wakas sa marginalisasyon ng 500-taong-gulang na [[Republikang Romano]], at ang sagisag ng kabuuang kapangyarihan ng estado sa iisang tao-—ang [[Emperador ng Roma|Romanong emperador]]. 

Nakikita ang panloob na kaguluhan na ginambala ang Roma ng mga panahon na ito bilang isang nasa bingit ng kamatayan para sa Romanong Republika, dahil nagbigay daan ito sa mga awtokratikong ambisyon ng mga makapangyarihang indibiduwal tulad ni [[Sila (Romanong heneral)|Sila]], [[Julio Cesar]], [[Marco Antonio]] at [[Cesar Augusto|Octavio]]. Tinuturing ang pag-akyat ni Octavio sa total na kapangyarihan bilang emperador [[Augusto]] na pagmarka ng punto sa kasaysayan kung saan natapos ang Republikang Romano at nagsimula ang [[Imperyong Romano]]. Tinutukoy ng mga iskolar ang kaganapan na ito bilang ang Romanong Rebolusyon.

Ang kapanganakan ni [[Jesus]], ang pangunahing indibiduwal sa [[Kristiyanismo]], ay naganap sa pagsasara ng dantaon na ito.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Akin |first=Jimmy |title=The Year Jesus Was Born |url=https://www.catholic.com/audio/ddp/the-year-jesus-was-born |access-date=2026-05-06 |website=Catholic Answers |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa silanganing kalupaan, magsimula ang [[Dinastiyang Han]] sa paghina at nasa kaguluhan ang korte sa [[Tsina]] sa huling kalahati ng siglo. Nakulong sa isang mahirap na sitwasyon, nagsimula ang Xiongnu pumunta sa kanluran o kumabit sila sa Han.

== Mga pangyayari ==
[[File:Botticelli Nativity.jpg|thumb|Ang ''Nativity of Jesus'', ni Botticelli, c.&amp;nbsp;1473–1475, na isinasalarawan ang kapanganakan ni Jesus]]
* Naging [[Imperyo Romano]] ang [[Republika ng Romano]]
* Mga 6 BC – 4 BC - Kapanganakan ni [[Jesus|Jesus ng Nasareno]] (Tingnan: [[Kronolohiya ng kapanakan at kamatayan ni Jesus]] at [[Anno Domini]] para sa detalye)
* [[44 BC]] - Pinatay si [[Julius Caesar|Julio Cesar]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Julius Caesar Is Assassinated {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-06 |website=EBSCO |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[31 BC]] - Digmaang Sibil ng Romano: Labanan ng Aksyo - Sa labas ng kanlurang pampang ng [[Gresya]], tinalo ng mga puwersa ni [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] ang mga sundalo sa ilalim ni [[Mark Antony|Marco Antonio]] at [[Cleopatra VII ng Egypt|Cleopatra]].
* [[18 BC]] - Natatag ang [[Baekje]] sa kalagitnaang-kanluran ng [[Korea]] (tradisyunal na petsa sang-ayon sa [[Samguk Sagi]]).{{Cite encyclopedia |title=Baekje |encyclopedia=Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Baekje}}

== Mga mahahalagang tao ==
&lt;gallery&gt;
File:0092 - Wien - Kunsthistorisches Museum - Gaius Julius Caesar.jpg|120px|thumb|upright|[[Julio Cesar]]
File:Cicero - Musei Capitolini.JPG|120px|thumb|upright|[[Ciceron]]
File:M Antonius modified.png|120px|thumb|upright|[[Mark Antony]]
File:Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg|120px|thumb|upright|[[Cleopatra]]
File:Sima Qian (painted portrait).jpg|120px|thumb|upright|[[Sima Qian]]
&lt;/gallery&gt;
* [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] , unang [[Romanong Emperador]]
* [[Cleopatra VII ng Ehipto|Cleopatra]], pinunong taga-[[Ehipto]]
* [[Julius Caesar|Julio Cesar]], politikong Romano
* [[Gaius Marius|Cayo Mario]], Romanong heneral at estadista
* [[Pompey|Pompeyo]], Romanong heneral at politiko
* [[Herod the Great|Herodes ang Dakila]] , hari ng [[Judea]]
* [[Jesus of Nazareth|Jesus ng Nasareno]] , Ang Anak ng Diyos sa iba't ibang paniniwala
* [[Saint Joseph|Jose]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] ang ama-amahan ni Jesus.
* [[John the Baptist|Juan Bautista]], Hudyong propeta ng Kristiyanismo at Islam
* [[Lucius Cornelius Sulla|Sila]], Romanong heneral at estadista
* [[Mark Antony|Marco Antonio]], Romanong heneral at politiko
* [[Marcus Licinius Crassus]], Romanong heneral at politiko
* [[Maria]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] at [[Quran]], ang ina ni Jesus.
* [[Espartaco]], gladiyador at rebolusyonaryong pinuno ng Ikatlong Digmaang Servile
*[[Tigranes the Great|Tigranes ang Dakila]], hari ng Armenia

===Panitikan===
* [[Catullus|Catulo]] , manunulang Romano
* [[Cicero|Ciceron]] , Romanong manunulat, pilosopo at politiko
* [[Horace|Horacio]] , Romanong manunula
* [[Lucretius|Lucrecio]] , Romanong manunula at pilosopo
* [[Ovid|Ovidio]] , Romanong manunula
* [[Virgil|Virgilio]] , Romanong manunula
* [[Vitruvius|Vitruvio]] , Romanong manunulat, [[arkitekto]] and [[engineer|inhinyero]]

===Agham at pilosopiya===
* [[Gnaeus Pompeius Trogus|Pompeyo Trogo]] , Romanong mananalaysay
* [[Livy|Livio]] , Romanong mananalaysay
* [[Sima Qian]] , Tsinong mananalaysay, ama ng Tsinong historiograpiya
* [[Strabo|Estrabon]] , Griyegong mananalaysay at heometro

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Siglo]]</text>
      <sha1>j4hqd1m1s1ydovf81t7m8kifvzx1kir</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206466</id>
      <parentid>2206465</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:51:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga pangyayari */</comment>
      <origin>2206466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5894" sha1="ssihwnefxlx1h8gh7yt01d5u6mpaelu" xml:space="preserve">{{Centurybox|-1}}
[[Image:East-Hem 100bc.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa simula ng unang dantaon BC]]
[[Image:East-Hem 001ad.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa dulo ng unang dantaon BC]]

Ang '''unang dantaon [[Before Christ|BC]]''', kilala din bilang ang '''huling dantaon BC''', ay nagsimula noong unang araw ng [[100 BC|100&amp;nbsp;BC]] at nagtapos sa huling araw ng [[1 BC|1&amp;nbsp;BC]]. Hindi gumagamit ng [[Anno Domini|notasyong AD/BC]] ang [[0 (taon)|serong taon]]; bagaman, gumagamit ng isang sero ang pagbibilang ng pang-astronomiyang taon, gayon din ang isang simbulo ng [[pagbabawas]], kaya ang &quot;''2&amp;nbsp;BC''&quot; ay katumbas ng &quot;''taon&amp;nbsp;–1''&quot;. Sumunod ang [[unang dantaon|unang dantaon AD]] ([[Anno Domini]]).

Sa kurso ng siglo, binili ng tuloy-tuloy ang lahat ng natitirang mga malayang lupain sa [[Dagat Mediteranyo]] sa ilalim ng kontrol ng Romano, na pinamumunuan ng alinman sa direktang sumasailalim sa mga gobernador o sa pamamagitan ng mga papet ng mga hari na hinirang ng [[Roma]]. Nabaon sa digmaang sibil ang estadong Romano mismo ng maraming beses, na nagresulta sa wakas sa marginalisasyon ng 500-taong-gulang na [[Republikang Romano]], at ang sagisag ng kabuuang kapangyarihan ng estado sa iisang tao-—ang [[Emperador ng Roma|Romanong emperador]]. 

Nakikita ang panloob na kaguluhan na ginambala ang Roma ng mga panahon na ito bilang isang nasa bingit ng kamatayan para sa Romanong Republika, dahil nagbigay daan ito sa mga awtokratikong ambisyon ng mga makapangyarihang indibiduwal tulad ni [[Sila (Romanong heneral)|Sila]], [[Julio Cesar]], [[Marco Antonio]] at [[Cesar Augusto|Octavio]]. Tinuturing ang pag-akyat ni Octavio sa total na kapangyarihan bilang emperador [[Augusto]] na pagmarka ng punto sa kasaysayan kung saan natapos ang Republikang Romano at nagsimula ang [[Imperyong Romano]]. Tinutukoy ng mga iskolar ang kaganapan na ito bilang ang Romanong Rebolusyon.

Ang kapanganakan ni [[Jesus]], ang pangunahing indibiduwal sa [[Kristiyanismo]], ay naganap sa pagsasara ng dantaon na ito.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Akin |first=Jimmy |title=The Year Jesus Was Born |url=https://www.catholic.com/audio/ddp/the-year-jesus-was-born |access-date=2026-05-06 |website=Catholic Answers |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa silanganing kalupaan, magsimula ang [[Dinastiyang Han]] sa paghina at nasa kaguluhan ang korte sa [[Tsina]] sa huling kalahati ng siglo. Nakulong sa isang mahirap na sitwasyon, nagsimula ang Xiongnu pumunta sa kanluran o kumabit sila sa Han.

== Mga pangyayari ==
[[File:Botticelli Nativity.jpg|thumb|Ang ''Nativity of Jesus'', ni Botticelli, c.&amp;nbsp;1473–1475, na isinasalarawan ang kapanganakan ni Jesus]]
* Naging [[Imperyo Romano]] ang [[Republika ng Romano]]
* Mga 6 BC – 4 BC - Kapanganakan ni [[Jesus|Jesus ng Nasareno]] (Tingnan: [[Kronolohiya ng kapanakan at kamatayan ni Jesus]] at [[Anno Domini]] para sa detalye)
* [[44 BC]] - Pinatay si [[Julius Caesar|Julio Cesar]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Julius Caesar Is Assassinated {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-06 |website=EBSCO |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[31 BC]] - Digmaang Sibil ng Romano: Labanan ng Aksyo - Sa labas ng kanlurang pampang ng [[Gresya]], tinalo ng mga puwersa ni [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] ang mga sundalo sa ilalim ni [[Mark Antony|Marco Antonio]] at [[Cleopatra VII ng Egypt|Cleopatra]].
* [[18 BC]] - Natatag ang [[Baekje]] sa kalagitnaang-kanluran ng [[Korea]] (tradisyunal na petsa sang-ayon sa [[Samguk Sagi]]).&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia |title=Baekje |encyclopedia=Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Baekje|language=en}}

== Mga mahahalagang tao ==
&lt;gallery&gt;
File:0092 - Wien - Kunsthistorisches Museum - Gaius Julius Caesar.jpg|120px|thumb|upright|[[Julio Cesar]]
File:Cicero - Musei Capitolini.JPG|120px|thumb|upright|[[Ciceron]]
File:M Antonius modified.png|120px|thumb|upright|[[Mark Antony]]
File:Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg|120px|thumb|upright|[[Cleopatra]]
File:Sima Qian (painted portrait).jpg|120px|thumb|upright|[[Sima Qian]]
&lt;/gallery&gt;
* [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] , unang [[Romanong Emperador]]
* [[Cleopatra VII ng Ehipto|Cleopatra]], pinunong taga-[[Ehipto]]
* [[Julius Caesar|Julio Cesar]], politikong Romano
* [[Gaius Marius|Cayo Mario]], Romanong heneral at estadista
* [[Pompey|Pompeyo]], Romanong heneral at politiko
* [[Herod the Great|Herodes ang Dakila]] , hari ng [[Judea]]
* [[Jesus of Nazareth|Jesus ng Nasareno]] , Ang Anak ng Diyos sa iba't ibang paniniwala
* [[Saint Joseph|Jose]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] ang ama-amahan ni Jesus.
* [[John the Baptist|Juan Bautista]], Hudyong propeta ng Kristiyanismo at Islam
* [[Lucius Cornelius Sulla|Sila]], Romanong heneral at estadista
* [[Mark Antony|Marco Antonio]], Romanong heneral at politiko
* [[Marcus Licinius Crassus]], Romanong heneral at politiko
* [[Maria]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] at [[Quran]], ang ina ni Jesus.
* [[Espartaco]], gladiyador at rebolusyonaryong pinuno ng Ikatlong Digmaang Servile
*[[Tigranes the Great|Tigranes ang Dakila]], hari ng Armenia

===Panitikan===
* [[Catullus|Catulo]] , manunulang Romano
* [[Cicero|Ciceron]] , Romanong manunulat, pilosopo at politiko
* [[Horace|Horacio]] , Romanong manunula
* [[Lucretius|Lucrecio]] , Romanong manunula at pilosopo
* [[Ovid|Ovidio]] , Romanong manunula
* [[Virgil|Virgilio]] , Romanong manunula
* [[Vitruvius|Vitruvio]] , Romanong manunulat, [[arkitekto]] and [[engineer|inhinyero]]

===Agham at pilosopiya===
* [[Gnaeus Pompeius Trogus|Pompeyo Trogo]] , Romanong mananalaysay
* [[Livy|Livio]] , Romanong mananalaysay
* [[Sima Qian]] , Tsinong mananalaysay, ama ng Tsinong historiograpiya
* [[Strabo|Estrabon]] , Griyegong mananalaysay at heometro

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Siglo]]</text>
      <sha1>ssihwnefxlx1h8gh7yt01d5u6mpaelu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206467</id>
      <parentid>2206466</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:51:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga pangyayari */</comment>
      <origin>2206467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5900" sha1="pwrqa7351tgo4w9ex79dg2p7xth657h" xml:space="preserve">{{Centurybox|-1}}
[[Image:East-Hem 100bc.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa simula ng unang dantaon BC]]
[[Image:East-Hem 001ad.jpg|thumb|300px|Ang [[Aprika]], [[Asya]], [[Europa]] at [[Oseaniya]] sa dulo ng unang dantaon BC]]

Ang '''unang dantaon [[Before Christ|BC]]''', kilala din bilang ang '''huling dantaon BC''', ay nagsimula noong unang araw ng [[100 BC|100&amp;nbsp;BC]] at nagtapos sa huling araw ng [[1 BC|1&amp;nbsp;BC]]. Hindi gumagamit ng [[Anno Domini|notasyong AD/BC]] ang [[0 (taon)|serong taon]]; bagaman, gumagamit ng isang sero ang pagbibilang ng pang-astronomiyang taon, gayon din ang isang simbulo ng [[pagbabawas]], kaya ang &quot;''2&amp;nbsp;BC''&quot; ay katumbas ng &quot;''taon&amp;nbsp;–1''&quot;. Sumunod ang [[unang dantaon|unang dantaon AD]] ([[Anno Domini]]).

Sa kurso ng siglo, binili ng tuloy-tuloy ang lahat ng natitirang mga malayang lupain sa [[Dagat Mediteranyo]] sa ilalim ng kontrol ng Romano, na pinamumunuan ng alinman sa direktang sumasailalim sa mga gobernador o sa pamamagitan ng mga papet ng mga hari na hinirang ng [[Roma]]. Nabaon sa digmaang sibil ang estadong Romano mismo ng maraming beses, na nagresulta sa wakas sa marginalisasyon ng 500-taong-gulang na [[Republikang Romano]], at ang sagisag ng kabuuang kapangyarihan ng estado sa iisang tao-—ang [[Emperador ng Roma|Romanong emperador]]. 

Nakikita ang panloob na kaguluhan na ginambala ang Roma ng mga panahon na ito bilang isang nasa bingit ng kamatayan para sa Romanong Republika, dahil nagbigay daan ito sa mga awtokratikong ambisyon ng mga makapangyarihang indibiduwal tulad ni [[Sila (Romanong heneral)|Sila]], [[Julio Cesar]], [[Marco Antonio]] at [[Cesar Augusto|Octavio]]. Tinuturing ang pag-akyat ni Octavio sa total na kapangyarihan bilang emperador [[Augusto]] na pagmarka ng punto sa kasaysayan kung saan natapos ang Republikang Romano at nagsimula ang [[Imperyong Romano]]. Tinutukoy ng mga iskolar ang kaganapan na ito bilang ang Romanong Rebolusyon.

Ang kapanganakan ni [[Jesus]], ang pangunahing indibiduwal sa [[Kristiyanismo]], ay naganap sa pagsasara ng dantaon na ito.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Akin |first=Jimmy |title=The Year Jesus Was Born |url=https://www.catholic.com/audio/ddp/the-year-jesus-was-born |access-date=2026-05-06 |website=Catholic Answers |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa silanganing kalupaan, magsimula ang [[Dinastiyang Han]] sa paghina at nasa kaguluhan ang korte sa [[Tsina]] sa huling kalahati ng siglo. Nakulong sa isang mahirap na sitwasyon, nagsimula ang Xiongnu pumunta sa kanluran o kumabit sila sa Han.

== Mga pangyayari ==
[[File:Botticelli Nativity.jpg|thumb|Ang ''Nativity of Jesus'', ni Botticelli, c.&amp;nbsp;1473–1475, na isinasalarawan ang kapanganakan ni Jesus]]
* Naging [[Imperyo Romano]] ang [[Republika ng Romano]]
* Mga 6 BC – 4 BC - Kapanganakan ni [[Jesus|Jesus ng Nasareno]] (Tingnan: [[Kronolohiya ng kapanakan at kamatayan ni Jesus]] at [[Anno Domini]] para sa detalye)
* [[44 BC]] - Pinatay si [[Julius Caesar|Julio Cesar]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Julius Caesar Is Assassinated {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-06 |website=EBSCO |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[31 BC]] - Digmaang Sibil ng Romano: Labanan ng Aksyo - Sa labas ng kanlurang pampang ng [[Gresya]], tinalo ng mga puwersa ni [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] ang mga sundalo sa ilalim ni [[Mark Antony|Marco Antonio]] at [[Cleopatra VII ng Egypt|Cleopatra]].
* [[18 BC]] - Natatag ang [[Baekje]] sa kalagitnaang-kanluran ng [[Korea]] (tradisyunal na petsa sang-ayon sa [[Samguk Sagi]]).&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia |title=Baekje |encyclopedia=Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Baekje|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Mga mahahalagang tao ==
&lt;gallery&gt;
File:0092 - Wien - Kunsthistorisches Museum - Gaius Julius Caesar.jpg|120px|thumb|upright|[[Julio Cesar]]
File:Cicero - Musei Capitolini.JPG|120px|thumb|upright|[[Ciceron]]
File:M Antonius modified.png|120px|thumb|upright|[[Mark Antony]]
File:Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg|120px|thumb|upright|[[Cleopatra]]
File:Sima Qian (painted portrait).jpg|120px|thumb|upright|[[Sima Qian]]
&lt;/gallery&gt;
* [[Caesar Augustus|Cesar Augusto]] , unang [[Romanong Emperador]]
* [[Cleopatra VII ng Ehipto|Cleopatra]], pinunong taga-[[Ehipto]]
* [[Julius Caesar|Julio Cesar]], politikong Romano
* [[Gaius Marius|Cayo Mario]], Romanong heneral at estadista
* [[Pompey|Pompeyo]], Romanong heneral at politiko
* [[Herod the Great|Herodes ang Dakila]] , hari ng [[Judea]]
* [[Jesus of Nazareth|Jesus ng Nasareno]] , Ang Anak ng Diyos sa iba't ibang paniniwala
* [[Saint Joseph|Jose]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] ang ama-amahan ni Jesus.
* [[John the Baptist|Juan Bautista]], Hudyong propeta ng Kristiyanismo at Islam
* [[Lucius Cornelius Sulla|Sila]], Romanong heneral at estadista
* [[Mark Antony|Marco Antonio]], Romanong heneral at politiko
* [[Marcus Licinius Crassus]], Romanong heneral at politiko
* [[Maria]], sang-ayon sa [[New Testament|Bagong Tipan]] at [[Quran]], ang ina ni Jesus.
* [[Espartaco]], gladiyador at rebolusyonaryong pinuno ng Ikatlong Digmaang Servile
*[[Tigranes the Great|Tigranes ang Dakila]], hari ng Armenia

===Panitikan===
* [[Catullus|Catulo]] , manunulang Romano
* [[Cicero|Ciceron]] , Romanong manunulat, pilosopo at politiko
* [[Horace|Horacio]] , Romanong manunula
* [[Lucretius|Lucrecio]] , Romanong manunula at pilosopo
* [[Ovid|Ovidio]] , Romanong manunula
* [[Virgil|Virgilio]] , Romanong manunula
* [[Vitruvius|Vitruvio]] , Romanong manunulat, [[arkitekto]] and [[engineer|inhinyero]]

===Agham at pilosopiya===
* [[Gnaeus Pompeius Trogus|Pompeyo Trogo]] , Romanong mananalaysay
* [[Livy|Livio]] , Romanong mananalaysay
* [[Sima Qian]] , Tsinong mananalaysay, ama ng Tsinong historiograpiya
* [[Strabo|Estrabon]] , Griyegong mananalaysay at heometro

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Siglo]]</text>
      <sha1>pwrqa7351tgo4w9ex79dg2p7xth657h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Imelda Papin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12423</id>
    <revision>
      <id>2206562</id>
      <parentid>2141509</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T11:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27754-28</username>
        <id>161562</id>
      </contributor>
      <origin>2206562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11413" sha1="izgeujhkyh6twpadik8q0bmums5hnsm" xml:space="preserve">{{Philippine name|Arcilla|Papin}}
{{Infobox Officeholder
| honorific_prefix     = [[Kagalang-galangan|Ang Kagalang-galangan]]
| name                = Imelda Papin
| image               = Imelda Papin (cropped).jpg
| imagesize           = 
| smallimage          =
| caption             = Si Papin noong 2024
| order               =
&lt;!-- Bise Gobernador, Camarines Sur --&gt;
| office               = Bise Gobernador ng [[Camarines Sur]]
| term_start          = 30 Hunyo 2019
| term_end            = 30 Hunyo 2022
| 1blankname          = Gobernador
| 1namedata           = Miguel Luis Villafuerte
| predecessor         = Romulo Hernandez
| successor           = Salvio Patrick Fortuno
| term_start2         = 30 Hunyo 1998
| term_end2           = 30 Hunyo 2004
| 1blankname2         = Gobernador
| 1namedata2          = Luis Villafuerte
| predecessor2        = Salvio Fortuno
| successor2          = Salvio Fortuno
| birth_name          = Imelda Arcilla Papin
| birth_date          = {{Birth date and age|1956|01|26}}
| birth_place         = [[Presentacion, Camarines Sur]]
| death_date          = 
| death_place         =
| nationality         = [[Mamamayang Pilipino|Pilipino]]
| party               = [[:en:Partido Federal ng Pilipinas|PFP]] (2021–kasalukuyan)
| otherparty          = [[PDP–Laban]] (2018–2021)&lt;br&gt;[[Liberal Party (Philippines)|Liberal]] (2015–2018)&lt;br&gt;[[Lakas–CMD]] (2012–2015)&lt;br&gt;[[:en:Bangon Pilipinas|Bangon]] (2009–2012)&lt;br&gt;[[:en:Nationalist People's Coalition|NPC]] (1995)
&lt;!-- Personal information --&gt;
| spouse              = {{Plainlist|
*Prince Carlo Go (anulado)
*[[:en:Jose Antonio Carrion|Jose Antonio Carrion]] (anulado)}}
| relations           =
| children            = 
| residence           = Partido, Camarines Sur
| alma_mater          = [[University of the East]]&lt;br&gt;[[:en:University of Hawaii|University of Hawaii]] ([[:en:Bachelor of Science|BS]])
| occupation          =
| profession          = {{hlist|Mang-aawit|pulitiko}}
| signature           =
| website             = 
| footnotes           =
}}
Si '''Imelda Arcilla Papin''' (ipinanganak 26 Enero 1956) ay isang [[mamamayang Pilipino|Pilipinong]] mang-aawit at isa sa mga malalaking pangalan sa industriya ng musika sa Pilipinas. Tinaguriang &quot;Reyna ng Mang-aawit na Sentimental&quot;, si Papin ay kumanta tulad ng &quot;Bakit (Kung Liligaya Ka sa Piling ng Iba)&quot; at &quot;Isang Linggong Pag-ibig&quot;. Siya ay ikinasal sa politikong Pilipino na si [[:en:Jose Antonio Carrion|Jose Antonio Carrion]].

==Maagang buhay==
Ipinanganak si Papin noong 26 Enero 1956, sa [[Presentacion, Camarines Sur]]. Sinimulan niya ang kanyang karera sa isang malayong fishing village sa probinsya. Sa pagnanais na magkaroon ng karera sa pag-awit, sumali siya sa ilang mga rehiyonal na paligsahan sa pag-awit hanggang sa kalaunan ay nadala siya sa [[Maynila]]. Nag-aral siya sa Bitaogan Elementary School, St. Brigette High School, University of the East at sa University of Hawaii, kung saan nakatanggap siya ng BS Commerce na may major sa management.

==Karera sa musika==
Inirekord ni Papin ang kanyang pangalawang album, ''Kutob'' (1978),{{Citation needed|Marso 2022}} na naglalaman ng kantang &quot;Bakit&quot; na naging hit sa mga lokal na istasyon ng radyo.{{Citation needed|Marso 2022}} Sinundan niya ang kanyang tagumpay na may higit pang mga single na nanguna sa mga chart.

Nagpunta si Papin sa [[Las Vegas]] at nagawang buhayin ang kanyang karera. Naging regular na performer siya sa lungsod at naging instant celebrity. Siya ang naging unang Filipino artist na nagho-host ng tatlong oras na telethon sa Channel 18 sa Los Angeles, California. Sa kasalukuyan, nagho-host siya ng isang programa sa telebisyon sa LA-18 na tinatawag na Imelda Papin in America. Ang kanyang programa sa radyo ay isang dalawang oras na programa na tinatawag na &quot;Imelda Papin Voice of the Heart Radio Show&quot; sa KLAV 1230 AM (Talk of Las Vegas).

==Karera sa politika==
Noong 1995, tumakbo siya laban kina Luis Villafuerte, Sr. at Jose Bulaong para Gobernador ng Lalawigan ng [[Camarines Sur]] ngunit natalo ni Villafuerte. Noong 1998, nahalal siya bilang Bise Gobernador, isang post na hawak niya sa loob ng dalawang termino. Noong 2004, tumakbo siya bilang kongresista sa ikaapat na distritong kongreso ng lalawigan ngunit natalo siya kay incumbent Representative Felix R. Alfelor Jr. Noong 2010, tumakbo siya para sa Senado sa Pilipinas sa ilalim ng partidong Bangon Pilipinas, ngunit natalo siya.&lt;ref&gt;[http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/nation/view/20100304-256620/2-senatorial-bets-bolt-parties-join-Bro-Eddie &quot;2 senatorial bets bolt parties, join Bro. Eddie&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130729105725/http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/nation/view/20100304-256620/2-senatorial-bets-bolt-parties-join-Bro-Eddie|date=July 29, 2013}}. Inquirer Online.&lt;/ref&gt;

Noong 2013, hindi siya kwalipikado ng Commission on Elections sa pagtakbo bilang kongresista sa Legislative district ng [[lungsod ng San Jose del Monte]] sa lalawigan ng [[Bulacan]] dahil sa kakulangan ng paninirahan ngunit binaligtad ang desisyon nito noong Abril 25.&lt;ref&gt;[http://www.mb.com.ph/articles/246322/papin-joins-bro-eddie-s-party ''Comelec allows Imelda Papin to run for Congress in Bulacan&quot;]. GMA News Online.&lt;/ref&gt; Siya ay natalo sa halalan. Noong 2016, tumakbo siyang muli bilang congresswoman sa ika-apat na distrito ng kongreso ng lalawigan ngunit natalo siya kay incumbent Representative Arnulfo Fuentebella. Noong 2019, bumalik siya sa pulitika nang tumakbo siya bilang Bise Gobernador bilang running mate ni Gobernador Migz Villafuerte laban sa board member na si Russel Bañes sa ilalim ng koalisyon ng PDP–Laban-Nacionalista Party at kalaunan ay nanalo. Noong 2022, tumakbo siya bilang Gobernador ng Camarines Sur sa pangalawang pagkakataon, ngunit natalo kay [[Luigi Villafuerte]].{{cn|date=Setyembre 2024}}

Noong 2024, si Papin ay hinirang ng Pangulo [[Bongbong Marcos]] bilang isang kumikilos na miyembro ng Lupon ng mga Direktor ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]].&lt;ref&gt;{{cite news |title=Marcos appoints Imelda Papin as acting member of PCSO board |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/908954/imelda-papin-pcso/story/ |access-date=4 June 2024 |work=GMA News |date=4 June 2024 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==Diskograpiya==
===Mga album===
====Mga album na istudiyo====
*''Imelda'' ([[Wonderland Records]], 1978)&lt;ref&gt;{{Citation |title=Imelda Papin (1978 Self-Titled Album) |date=1978 |url=https://www.ebay.ph/itm/Philippines-IMELDA-PAPIN-Imelda-OPM-LP-Vinyl-Record/203504236261 |website=[[eBay|eBay Philippines]] |language=en-PH |access-date=2024-09-13 |archive-date=2024-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913120842/https://www.ebay.ph/itm/Philippines-IMELDA-PAPIN-Imelda-OPM-LP-Vinyl-Record/203504236261 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*''Kutob'' (Wonderland Records, 1978)&lt;ref&gt;{{Citation |title=Kutob |date=1978 |url=https://www.ebay.ph/itm/Philippines-IMELDA-PAPIN-Kutob-OPM-LP-Vinyl-Record/203503475530 |website=[[eBay|eBay Philippines]] |language=en-PH |access-date=2024-09-13 |archive-date=2024-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913120843/https://www.ebay.ph/itm/Philippines-IMELDA-PAPIN-Kutob-OPM-LP-Vinyl-Record/203503475530 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*''I Love You, Imelda'' (Wonderland Records, 1979)&lt;ref&gt;{{Citation |title=I Love You, Imelda |date=1979 |url=https://www.ebay.ph/itm/Philippines-IMELDA-PAPIN-I-Love-You-OPM-LP-Vinyl-Record/203281345635 |website=[[eBay|eBay Philippines]] |language=en-PH |access-date=2024-09-13 |archive-date=2024-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913120845/https://www.ebay.ph/itm/Philippines-IMELDA-PAPIN-I-Love-You-OPM-LP-Vinyl-Record/203281345635 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*''Imelda Papin'' ([[Sunshine Records (Pilipinas)|Sunshine]], 1980)&lt;ref&gt;{{Citation |title=Imelda Papin (1980 Self-Titled Album) |date=1980-03-01 |url=https://www.ebay.ph/itm/Philippines-IMELDA-PAPIN-Self-Titled-OPM-LP-Vinyl-Record/373626874506 |website=[[eBay|eBay Philippines]] |language=en-PH |access-date=2024-09-13 |archive-date=2024-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913120844/https://www.ebay.ph/itm/Philippines-IMELDA-PAPIN-Self-Titled-OPM-LP-Vinyl-Record/373626874506 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*''Mel'' (Sunshine, 1980)
*''Christmas with Imelda Papin'' (Sunshine, 1980)
*''Love Is...'' ([[Alpha Records]], 1983)
*''Songs &amp; Emotions'' (Emerald Records, 1984)
*''The Woman, The Singer'' (Emerald Records, 1986)
*''Buhay at Pag-ibig ni Imelda Papin'' (Alpha Records, 1992)&lt;ref name=&quot;Valentines&quot;&gt;{{cite news|title=The jukebox queen Valentines at Farmers|url=https://news.google.com/newspapers?id=U48VAAAAIBAJ&amp;sjid=IgsEAAAAIBAJ&amp;pg=3427%2C1349435|access-date=Nobyembre 26, 2021|work=Manila Standard|publisher=Kamahalan Publishing Corp.|date=Pebrero 9, 1993|page=18}}&lt;/ref&gt;
*''Bakit Ikaw Pa?'' (Alpha Records, 1994)
*''Dahil Minamahal Kita'' (D'Concorde, 1999)
*''Phenomenal Hits of Imelda Papin Vol. 1'' (D'Concorde, 1999)
*''Phenomenal Hits of Imelda Papin Vol. 2'' (D'Concorde, 1999)
*''Nag-iisang Imelda'' ([[PolyEast Records|Galaxy Records]]/[[Universal Records (Pilipinas)|Universal Records]], 2001)
*''Iba Ka Sa Lahat'' (Universal Records, 2004)
*''Voice of the Heart'' (618 International, 2008)
*''Merry Christmas Mahal Ko'' (618 International, 2008)
*''I Love You'' ([[:en:Viva Records (Philippines)|Viva Records]]/618 International, 2009)
*''Bakit?'' (Universal Records/618 International, 2010)

====Mga kompilasyon====
*''Imelda's Favorite Hits'' (Wonderland Records, 1980)
*''Imelda's Greatest Hits'' (Sunshine, 1981)
*''[[Sabik (album)|Sabik]]'' ([[Vicor Music]], 1994)
*''Golden Collection Series: The Best of Imelda Papin'' (Alpha Records, 2001)
*''Once Again... with Didith Reyes, Geraldine and Imelda Papin Vol. 4'' (kasama nina [[Didith Reyes]] at [[Geraldine]]) (Vicor Music, 2003)
*''Puso Sa Puso'' (Sunshine/Vicor Music, 2005)
*''Greatest Hits'' (Alpha Music, 2009)

====Mga album na kolaborasyon====
*''Jukebox King &amp; Queen'' (kasama si [[Victor Wood]]) (D'Concorde, 1999)

===Mga single===
*&quot;Ako Ba O Siya&quot; (1998)
*&quot;Ako Nga Ba Ito&quot;
*&quot;Bakit?&quot; (1978, ini-rekord bilang &quot;Bakit? (Kung Liligaya Ka sa Piling ng Iba)&quot; noong 2001)
*&quot;Bakit Ikaw Pa?&quot; (1994)
*&quot;Bakit Kaya&quot;
*&quot;Bakit Mo Pa Inibig&quot;
*&quot;Bawal&quot; (1980)
*&quot;Di Totoo&quot;
*&quot;Dinggin&quot; (1980)
*&quot;Habang May Panahon&quot;
*&quot;Hinanakit&quot; (1980)
*&quot;Hindi Ko Kaya&quot; (1994)
*&quot;Hindi Maiiwanan&quot; (1981)
*&quot;Iniibig Ko ang Iniibig Mo&quot; (1992)
*&quot;Isang Linggong Pag-ibig&quot; (''Isang Linggong Pag-ibig'' movie theme song) (1993)&lt;ref name=&quot;Valentines&quot;/&gt;
*&quot;Kailangan Ko&quot; (1993)
*&quot;Kaligayahan Mo'y, Kaligayahan Ko Rin&quot; (1983)
*&quot;Kapiling Mo, Kasuyo Ko&quot; (1981)
*&quot;Katarungan&quot; (1980)
*&quot;Masakit&quot;
*&quot;Minsan&quot; (1994)
*&quot;Pinag-isa ng Diyos&quot; (1981)
*&quot;Pinaglaruan&quot; (1981)
*&quot;Sabik&quot; (1981)
*&quot;Sayang Na Sayang&quot;
*&quot;Taksil&quot; (1980)
*&quot;The Winner Takes It All&quot; (1981)
*&quot;Titig Mo&quot; (1999)
*&quot;Titigan Mo Ako&quot; (orihinal ni Baby Shake Rico) (2010)
*&quot;Tukso Ka Ba?&quot; (''[[D' Originals]]'' theme song) (2017)
*&quot;Umaga Na Wala Ka Pa&quot; (1999)
*&quot;We Could Have It All&quot; (1980)

==Mga sanggunian==
{{Reflist}}

==Kawing palabas==
*http://www.lasvegassun.com/news/2009/jul/28/manchester-shares-showroom-filipino-star/
* [http://www.opm.org.ph/registry/artist_profile.php?artist_id=545 OPM profile]

{{DEFAULTSORT:Papin, Imelda}}
[[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1956]]</text>
      <sha1>izgeujhkyh6twpadik8q0bmums5hnsm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>24 Oras</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19170</id>
    <revision>
      <id>2206480</id>
      <parentid>2205976</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notes */ Clean up</comment>
      <origin>2206480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16266" sha1="eeoruhsab9hyrq1piwbxa6xa9klspkm" xml:space="preserve">{{Infobox television
| image                =24 Oras 2023 logo.svg
| image_upright        = 
| image_size           = 
| image_alt            = 
| caption              =
| alt_name             = 
| native_name          = 
| genre                = [[:en:News|Balita]]
| creator              = [[GMA Network]]
| based_on             = 
| inspired_by          = 
| developer            = [[GMA News and Public Affairs]]
| writer               = 
| screenplay           = 
| story                = 
| director             = 
| creative_director    = 
| presenter            ='''Mula Lunes-Biyernes'''&lt;br&gt;[[Mel Tiangco]]&lt;br /&gt;[[Vicky Morales]]&lt;br /&gt; Emil Sumangil&lt;br /&gt;'''Mula Sabado-Linggo'''&lt;br&gt;Pia Arcangel&lt;br /&gt;Ivan Mayrina 
| starring             = 
| judges               = 
| voices               = Joel Reyes Zobel (2004–2014)&lt;br&gt;Al Torres (since 2023)&lt;br&gt;Emil Sumangil (since 2023)
| narrated             = Joel Reyes Zobel (2004–2014)&lt;br&gt;[[Mike Enriquez]] (2014–2023)&lt;br&gt;[[Mel Tiangco]] (since 2022)&lt;br&gt;Emil Sumangil (since 2023)
| theme_music_composer = 
| open_theme           = 
| end_theme            = 
| composer             = 
| country              = [[Pilipinas]]
| language             =Tagalog 
| num_seasons          = 
| num_episodes         = n/a (Araw-araw)
| list_episodes        = 
| executive_producer   = 
| producer             = 
| news_editor          = 
| location             = 
| cinematography       = 
| animator             = 
| editor               = 
| camera               = 
| runtime              = 60-90 minuto (Lunes-Biyernes)&lt;br&gt;30-45 minuto (Sabado-Linggo)
| company              = 
| distributor          = 
| budget               = 
| network              = [[GMA Network]]
| picture_format       = [[480i]] [[SDTV]]&lt;br&gt;[[1080i]] [[HDTV]]
| audio_format         = 
| first_run            = 
| released             = 
| first_aired          = {{start date|2004|3|15}}
| last_aired           = kasalukuyan
| preceded_by          = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]]
| followed_by          = 
| related              = 
| website              = 
| website_title        = 
| production_website   = 
| production_website_title = 
}}

Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]] at [[GMA News TV|GMA News TV International]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). 

Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo.

Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News.

==Kasaysayan==
'''2004''' 

Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. 

Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. 

'''2010 - 24 Oras Weekend''' 

Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. 

'''2014''' 

Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. 

'''2020 - 2023''' 

Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. 

Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. 

Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. 

'''2024 - Ika-20 Taon''' 

Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. 
==''24 Oras'' sa GMA Regional TV==
Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng 24 Oras ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa.

===24 Oras Regional 1 (GMA Regional TV)===

===Current regional versions===

====Luzon====
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]'' (GMA Ilocos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''.
*''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''.
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]'' (GMA Dagupan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''.
*''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''.
*''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''.
*''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''.
*''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''.
*''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]'' (GMA Bicol)
Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''' at '''Kate Delovieres'''.
====Visayas====
*''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]'' (GMA Iloilo)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''.
*''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''.
*''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]'' (GMA Cebu)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''.
*''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''.
====Mindanao====
*''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]'' (GMA Northern Mindanao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Joe Legaspina'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]'' (GMA Davao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''.
*''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''.
*''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''.
*''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''.
====Notes====
* Simulcast on DZDO 1269 Super Radyo Laoag.
* Simulcast on DWSR 792 Super Radyo Baguio.
* Simulcast on DZSD 1548 Super Radyo Dagupan.
* Simulcast on DWMF 1593 Super Radyo Isabela.
* Simulcast on DWGV 792 Super Radyo Pampanga.
* Simulcast on DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa.
* Simulcast on DWAI 1170 Super Radyo Naga.
* Simulcast on DYSI 1323 Super Radyo Iloilo.
* Simulcast on DYSB 1179 Super Radyo Bacolod.
* Simulcast on DYSS 999 Super Radyo Cebu.
* Simulcast on DYGT 855 Super Radyo Tacloban.
* Simulcast on DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro.
* Simulcast on DXBR 1125 Super Radyo Butuan.
* Simulcast on DXGM 1125 Super Radyo Davao.
* Simulcast on DXNG 999 Super Radyo General Santos.
* Simulcast on DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga.
* Simulcast on DXSC 1017 Super Radyo Cotabato.

===24 Oras Regional 7 (GMA News TV)===
===Current regional versions===

====Luzon====
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Siyete Ilokano]]'' (GMA News TV Ilocos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Grace Alba'''.
*''24 Oras Siyete Northern Luzon'' (GMA News TV Baguio)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Edmund Salacup'''.
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Siyete North Central Luzon]]'' (GMA News TV Dagupan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Cris Zuñiga'''.
*''24 Oras Siyete Cagayan Valley'' (GMA News TV Isabela)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jun Felipe'''.
*''24 Oras Siyete Pampanga'' (GMA News TV Pampanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Jayvie Dizon'''.
*''24 Oras Siyete Southern Tagalog'' (GMA News TV Batangas)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Val Balita'''.
*''24 Oras Siyete Palawan'' (GMA News TV Palawan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Rodel Guzman''' at '''Lilymae Uy'''.
*''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Siyete Bikol]]'' (GMA News TV Bicol)
Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Gerard Lorbes''' at '''Rizza Mostar'''.
====Visayas====
*''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Siyete Western Visayas]]'' (GMA News TV Iloilo)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Jennifer Garcia''' at '''Regi Adosto'''.
*''24 Oras Siyete Negros'' (GMA News TV Bacolod)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gretchen Varela-Ochoa'''.
*''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Siyete Central Visayas]]'' (GMA News TV Cebu)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Leo Lastimosa''' at '''Vilma Andales'''.
*''24 Oras Siyete Eastern Visayas'' (GMA News TV Tacloban)
Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Bob Abellanosa'''.
====Mindanao====
*''24 Oras Siyete Chavacano'' (GMA News TV Zamboanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Noning Antonio'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Siyete Northern Mindanao]]'' (GMA News TV Northern Mindanao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Efren Mamac'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Siyete Southern Mindanao]]'' (GMA News TV Davao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Paul Palacio''' at '''Melanie Severino'''.
*''24 Oras Siyete Socsksargen'' (GMA News TV General Santos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jennifer Solis'''.
*''24 Oras Siyete Caraga'' (GMA News TV Butuan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Richmond Hinayon'''.
*''24 Oras Siyete Central Mindanao'' (GMA News TV Cotabato)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Joey Sy'''.

===Previous regional versions===
*''24 Oras Laoag'' {{small|(fused into 24 Oras Ilokano)}}
*''24 Oras Baguio'' {{small|(fused into 24 Oras Northern Luzon)}}
*''24 Oras Dagupan'' {{small|(fused into 24 Oras Pangasinan until renamed 24 Oras North Central Luzon)}}
*''24 Oras Isabela'' {{small|(fused into 24 Oras Cagayan Valley)}}
*''24 Oras Kapampangan'' {{small|(fused into 24 Oras Pampanga)}}
*''24 Oras Batangas'' {{small|(fused into 24 Oras Southern Tagalog)}}
*''Palawan 24 Oras'' {{small|(fused into 24 Oras Palawan)}}
*''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(fused into 24 Oras Bikol)}}
*''24 Oras Iloilo'' {{small|(fused into 24 Oras Panay until renamed 24 Oras Western Visayas)}}
*''24 Oras 13'' {{small|(fused into 24 Oras Bacolod until renamed 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Bacolod'' {{small|(fused into 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Panay'' {{small|(would comprise into 24 Oras Western Visayas and 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Cebu'' {{small|(fused into 24 Oras Central Visayas)}}
*''24 Oras Tacloban'' {{small|(relaunched as 24 Oras Eastern Visayas)}}
*''24 Oras Zamboanga'' {{small|(fused into 24 Oras Chavacano)}}
*''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(fused into 24 Oras Northern Mindanao)}}
*''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(fused into 24 Oras Northern Mindanao)}}
*''24 Oras Mindanao'' {{small|(fused into 24 Oras Davao then reverted to original title until renamed 24 Oras Southern Mindanao)}}
*''24 Oras General Santos'' {{small|(fused into 24 Oras Socsksargen)}}
*''24 Oras Butuan'' {{small|(fused into 24 Oras Caraga)}}
*''24 Oras Cotabato'' {{small|(fused into 24 Oras Central Mindanao)}}

==Mga tagapagbalita==
===Weekday edition===
* [[Mel Tiangco]] (2004–kasalukuyan)
* [[Vicky Morales]] (2014–kasalukuyan)
* [[Emil Sumangil]] (2023–kasalukuyan)
* Atom Araullo (humahalili para kay Morales) 
* [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) 
* Iya Villania-Arellano &lt;small&gt;(Chika Minute anchor) &lt;/small&gt;
* Kim Atienza &lt;small&gt;(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)&lt;/small&gt;

===Weekend edition===
* [[Pia Arcangel]]
* Ivan Mayrina
* Kim Atienza &lt;small&gt;(#KuyaKimAnoNa anchor)&lt;/small&gt;
* Nelson Canlas &lt;small&gt;(Chika Minute anchor)&lt;/small&gt;

===Mga dating tagapagabalita===
''Weekdays''
* [[Mike Enriquez]] (2011–2022)
* [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor)
* Atom Araullo (Atomic Sports segment host)
* Love Añover (Love Everyday segment reporter)

''Weekends''
* [[Jiggy Manicad]] (2011–2018)
* Grace Lee (Chika Minute anchor,  2011-2012)
* Luane Dy (Chika Minute anchor,  2012-2013)
*Cata Tibayan (Chika Minue anchor,  2013-2015)

==Mga Parangal at Pagkilala==
===Asian Television Awards===
* 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege

===ENPRESS Golden Screen Awards for Television===
* 2011 Winner, Outstanding News Program

===PMPC Star Awards for Television===
* 2011 Winner, Best News Program
* 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)&lt;ref&gt;[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&amp;sec=3&amp;aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007&lt;/ref&gt;
* 2006 Winner, Best News Program &lt;small&gt;(tied w/ TV Patrol World)&lt;/small&gt;

===Catholic Mass Media Awards (CMMA)===
* 2011 Winner, Best News Program
* 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage)
* 2007 Winner, Best News Program
* 2004 Winner, Best News Program

===New York Festivals===
* 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story&lt;ref name=&quot;philstar.com&quot;&gt;[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&amp;publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009&lt;/ref&gt;
* 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast&lt;ref name=&quot;philstar.com&quot;/&gt;

===USTv Student Choice Awards===
* 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program
* 2009 Winner, Best News Program

===Gawad Tanglaw===
* 2012 Winner, Best News Program
* 2009 Winner, Best News Program

===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards===
* 2011 Winner, Most Popular News Program

===Northwest Samar State University Annual Awards===
* 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program
* 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor
* 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor

== Kaugnay na artikulo ==
* [[GMA Network]]
* [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]]

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{GMA News and Public Affairs}}

[[Kategorya:GMA Network]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]</text>
      <sha1>eeoruhsab9hyrq1piwbxa6xa9klspkm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikang Sambal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20300</id>
    <revision>
      <id>2206523</id>
      <parentid>2178649</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:15:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6362" sha1="fhd4201zw81ig2cehmdpv6a7idmdj6z" xml:space="preserve">NANDITO AKO   (lyrics)
Ogie Alcasid

Mayro'n akong nais malaman
Maaari bang magtanong?
Alam mo bang matagal na kitang iniibig?
Matagal na akong naghihintay

Ngunit mayro'n kang ibang minamahal
Kung kaya't ako'y di mo pinapansin
Ngunit ganon pa man nais kong malaman mo
Ang puso kong ito'y para lang sa 'yo

Nandito ako umiibig sa iyo
Kahit na nagdurugo ang puso
Kung sakaling iwanan ka niya
Huwag kang mag-alala
May nagmamahal sa iyo,
Nandito ako


Kung ako ay iyong iibigin
Di kailangan ang mangamba
Pagkat ako ay para mong alipin
Sa iyo lang wala ng iba

Ngunit mayro'n ka ng ibang minamahal
Kung kaya't ako'y di o pinapansin
Ngunit ganon pa man nais kong malaman mo
Ang puso kong ito'y para lang sa 'yo

Nandito ako umiibig sa iyo
Kahit na nagdurugo ang puso
Kung sakaling iwanan ka niya
Huwag kang mag-alala
May nagmamahal sa iyo,
Nandito ako

Nandito ako umiibig sa iyo
Kahit na nagdurugo ang puso
Kung sakaling iwanan ka niya
Huwag kang mag-alala
May nagmamahal sa iyo,
Nandito ako

Nandito ako...

== Mga Uri ==
May tatlong pangunahing uri ang Sambal: ''Sambal'', Bolinao at ''Botolan''. Pangunahing sinasalita ang Sambal sa mga bayang Sambalenyo ng [[Santa Cruz, Zambales|Santa Cruz]], [[Candelaria, Zambales|Candelaria]], [[Masinloc]], at [[Iba, Zambales|Iba]]; matatagpuan din ang ilang mga mananalita sa [[Quezon, Palawan]]. Ang Bolinao naman ay ginagamit ng mga mamamayan ng Bolinao at Anda, Pangasinan. Ang Botolan ay pangunahing winiwika sa mga bayang Sambalenyo ng [[Botolan, Zambales|Botolan]] at [[Cabangan, Zambales|Cabangan]]. Mayroon pang limang uri ang wikang Sambal na ginagamit ng mga Aeta sa iba't-ibang bahagi ng kabundukan ng Zambales. 

== Tina ==
Ang unang uri ng Sambal ay tinatawag ring Tina, ngunit ang salitang ito ay itinuturing na salitang hindi kanais-nais ng mga Sambalenyong gumagamit ng salitang Sambal. Ang terminong ito ay unang ginamit noong mga panahong 1976 hanggang 1979 ng mga mag-aaral at mananaliksik mula sa Summer Institute of Linguistics (SIL). Ginamit ang Tina upang pangibabawin ang pagkakaiba nito sa wikang Sambal Botolan. Ayon sa mga unang gumamit ng salitang ito, hindi raw kinikilala ng mga Sambal ang terminong Tina. Sa kabila nito, ginamit pa rin nila ang Tina sa paglalathala ng kanilang mga akda. Sa kakulangan ng mga aklat patungkol sa wikang Sambal, at dahil na rin sa paglabas ng mga ito sa internet, ang inilathalang gawain ng mga mananaliksik at mag-aaral ng SIL ang siyang naging pangunahing batayan ng mga sumunod na mga pag-aaral ng wikang Sambal. Ito ang naging dahilan upang kumalat ang paggamit sa terminong Tina. Sa kabila ng lahat, maraming mga Sambal ang hindi tumatanggap nito. Ang pagtataguring Tina sa wikang Sambal o sa mga gumagamit ng wikang Sambal ay itinuturing na pang-aasar o panunukso sa mga mamamayang Sambal. 


== Mga halimbawang teksto ==
=== Ama Namin ===
==== Sambal ====
===== Bersyon mula sa Mateo =====
Ama mi a ison ha langit,&lt;br /&gt;
sambawon a ngalan mo.&lt;br /&gt;
Ma-kit mi na komon a pa-mag-ari mo.&lt;br /&gt;
Ma-honol komon a kalabayan mo iti ha lota&lt;br /&gt;
a bilang anamaot ison ha langit.&lt;br /&gt;
Biyan mo kami komon nin&lt;br /&gt;
pa-mangan mi para konan yadtin awlo;&lt;br /&gt;
tan patawaron mo kami komon ha kawkasalanan mi&lt;br /&gt;
a bilang anamaot ha pa-matawad mi&lt;br /&gt;
konlan ampagkasalanan komi.&lt;br /&gt;
Tan komon ando mo aboloyan a matokso kami,&lt;br /&gt;
nokay masbali ipa-lilih mo kamin kay makagawa doka,&lt;br /&gt;
''ta ikon moy kaarian, kapangyarian tan karangalan a homin''&lt;br /&gt;
''panganggawan. Amen.''&lt;ref name=&quot;TinaAmaNamin&quot;&gt;http://www.christusrex.org/www1/pater/JPN-sambal-tina.html&lt;/ref&gt;
===== Bersyon mula sa Lucas =====
Ama mi, maipatnag komon a banal mon kapangyarian.&lt;br /&gt;
Lomato ana komon a awlon sikay mag-ari.&lt;br /&gt;
Biyan mo kamin pa-mangan mi sa inawlo-awlo.&lt;br /&gt;
Inga-rowan mo kami sa kawkasalanan mi bilang&lt;br /&gt;
pa-nginganga-ro mi konlan nagkasalanan komi&lt;br /&gt;
tan ando mo kami aboloyan manabo sa tokso.&lt;br /&gt;
Wamoyo.&lt;ref name=&quot;TinaAmaNamin&quot; /&gt;
==== Botolan (bersyon mula sa Mateo) ====
Tatay nawen ya anti ha katatag-ayan,&lt;br /&gt;
Hay ngalan mo ay igalang dayi nin kaganawan.&lt;br /&gt;
Andawaten nawen ya tampol kayna dayin mag-arí.&lt;br /&gt;
Mangyari dayi ya kalabayan mo bayri ha babon lotá&lt;br /&gt;
Bilang ombayro ha katatag-ayan.&lt;br /&gt;
Hapa-eg ay biyan mo kayin pamamangan ya&lt;br /&gt;
angka-ilanganen nawen.&lt;br /&gt;
Patawaren mo kayi ha kawkasalanan&lt;br /&gt;
nawen bilang pamatawad nawen ha&lt;br /&gt;
nakapagkasalanan konnawen.&lt;br /&gt;
Agmo kayi biyan ma-irap ya pagsobok boy&lt;br /&gt;
ipakarayó mo kayi koni Satanas.&lt;ref&gt;http://www.christusrex.org/www1/pater/JPN-sambal-botolan.html&lt;/ref&gt;
=== Pambansang salawikain ng Pilipinas ===
Ang mga sumusunod ay mga salin sa Sambal ng pambansang salawikain ng Pilipinas,&lt;ref&gt;http://iloko.tripod.com/philproverb.html&lt;/ref&gt; sinusundan ng orihinal sa [[Wikang Tagalog|Tagalog]].
* Sambal : “Hay kay tanda mamanomtom ha pinang-ibwatan, kay maka-lato sa ampako-taw-an.”
* Sambal (Botolan): “Hay ahe nin nanlek ha pinag-ibatan, ay ahe makarateng ha lalakwen.”
* Tagalog: “Ang hindi marunong lumingon sa pinanggalingan ay hindi makararating sa paroroonan.”
== Tingnan din ==
* [[Mga wika sa Pilipinas]]
== Mga sanggunian ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
&lt;references/&gt;
&lt;/div&gt;
== Mga panlabas na lingk ==
* [http://iloko.tripod.com/BotolanSambal.htm Balangkas ng balarila ng Sambal Botolan]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Mga halimbawang rekording mula sa GRN Network sa [http://globalrecordings.net/program/C07931 Sambal Tina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207122502/http://globalrecordings.net/program/C07931 |date=2009-02-07 }} at sa [http://globalrecordings.net/program/C08311 subvariety na Kandelaryero] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100430052118/http://globalrecordings.net/program/C08311 |date=2010-04-30 }} nito
* [http://globalrecordings.net/program/C08310 Mga halimbawang rekording mula sa GRN Network]{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, sa Sambal Botolan
* [http://www.seghea.com/pat/bible/bsambal.html Hay Halita nin Diyos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170304172626/http://www.seghea.com/pat/bible/bsambal.html |date=2017-03-04 }}, mga berso ng Bibliya sa Sambal Botolan

{{Mga wika sa Pilipinas}}

{{DEFAULTSORT:Sambal}}

[[Kaurian:mga wikang Sambaliko]]
[[Kategorya:Mga wika ng Pilipinas]]</text>
      <sha1>fhd4201zw81ig2cehmdpv6a7idmdj6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga palabas ng GMA Network</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20504</id>
    <revision>
      <id>2206486</id>
      <parentid>2205017</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:36:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa */ Change subcategory</comment>
      <origin>2206486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12896" sha1="3pmto21q954n82qahe64joga2ljqzwz" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004)}}
* ''Stan Lee's Superhumans'' {{small|(2015)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025)}}
* ''Slay'' {{small|(2025)}}
* ''Maka'' {{small|(2024)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995)}}
* ''[[Daddy's Gurl|Open 24/7]]''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Biyaheng DO30'' (co-produced with Davao City Government)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
** ''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
** ''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
** ''Arangkada'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod)
** ''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Cagayan de Oro)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bicolandia Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Ilonggo Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>3pmto21q954n82qahe64joga2ljqzwz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206487</id>
      <parentid>2206486</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Program schedule */ Change subcategory and clean up</comment>
      <origin>2206487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13348" sha1="sp27nbvy2dmcqeezz2ttj3wacqbf422" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004)}}
* ''Stan Lee's Superhumans'' {{small|(2015)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025)}}
* ''Slay'' {{small|(2025)}}
* ''Maka'' {{small|(2024)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995)}}
* ''[[Daddy's Gurl|Open 24/7]]''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Biyaheng DO30'' (co-produced with Davao City Government)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
** ''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
** ''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
** ''Arangkada'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod)
** ''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
*''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''[[24 Oras Cagayan Valley]]'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Southern Tagalog)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bicolandia Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Ilonggo Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>sp27nbvy2dmcqeezz2ttj3wacqbf422</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206488</id>
      <parentid>2206487</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:39:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* GMA Davao */ Clean up</comment>
      <origin>2206488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13359" sha1="dq06g4al7xjqtksm4bcrvhzkgme4yfx" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004)}}
* ''Stan Lee's Superhumans'' {{small|(2015)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025)}}
* ''Slay'' {{small|(2025)}}
* ''Maka'' {{small|(2024)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995)}}
* ''[[Daddy's Gurl|Open 24/7]]''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}

====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
** ''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
** ''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
** ''Arangkada'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod)
** ''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
*''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''[[24 Oras Cagayan Valley]]'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Southern Tagalog)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bicolandia Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Ilonggo Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>dq06g4al7xjqtksm4bcrvhzkgme4yfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206490</id>
      <parentid>2206488</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Program schedule */ Clean up</comment>
      <origin>2206490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14247" sha1="q2psh1jcqdim038v7og21ucvj1v1413" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004)}}
* ''Stan Lee's Superhumans'' {{small|(2015)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025)}}
* ''Slay'' {{small|(2025)}}
* ''Maka'' {{small|(2024)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995)}}
* ''[[Daddy's Gurl|Open 24/7]]''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}

====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
*''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>q2psh1jcqdim038v7og21ucvj1v1413</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206491</id>
      <parentid>2206490</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Monday-Friday */ Cleaned up</comment>
      <origin>2206491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14248" sha1="72hd9cz51z3xpw98i3577iudtmgr7qg" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004)}}
* ''Stan Lee's Superhumans'' {{small|(2015)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025)}}
* ''Slay'' {{small|(2025)}}
* ''Maka'' {{small|(2024)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995)}}
* ''[[Daddy's Gurl|Open 24/7]]''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}

====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>72hd9cz51z3xpw98i3577iudtmgr7qg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206494</id>
      <parentid>2206491</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T23:36:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kasalukuyang mga programa */ Clean up</comment>
      <origin>2206494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15065" sha1="fd8rkr7zl80gk8xd2dbhmmbs1tlz99h" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-presrnt)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present))}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}

====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>fd8rkr7zl80gk8xd2dbhmmbs1tlz99h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206495</id>
      <parentid>2206494</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T23:37:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* Banyagang programa */ Clean up</comment>
      <origin>2206495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15145" sha1="czlzoub1q2u172707hvsmdqksavhs3f" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-presrnt)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present))}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}

====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>czlzoub1q2u172707hvsmdqksavhs3f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206496</id>
      <parentid>2206495</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T23:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* Serbisyo publiko */ Cleaned up</comment>
      <origin>2206496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15144" sha1="n1wqcf000mo8d9slu2n9zozg1laxs0v" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-presrnt)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}

====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>n1wqcf000mo8d9slu2n9zozg1laxs0v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206497</id>
      <parentid>2206496</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T23:45:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* Drama */ Clean up</comment>
      <origin>2206497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15152" sha1="6wvc3tgcw907ib0a4gtfktsw7jja1xd" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}

====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>6wvc3tgcw907ib0a4gtfktsw7jja1xd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206503</id>
      <parentid>2206497</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T01:29:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa */ Clean up</comment>
      <origin>2206503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16828" sha1="tvyx4yzxz7txtu9iaxqcdscqxdqazhp" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Oragon!'' {{small|(2008-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Waraynon!'' {{small|(2008-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, De Aton Este!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' {{small|(2008-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>tvyx4yzxz7txtu9iaxqcdscqxdqazhp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206504</id>
      <parentid>2206503</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T01:29:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* GMA Baguio */ Clean up</comment>
      <origin>2206504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16874" sha1="43bph0x81wqacmmcp2k7rzid6bdnkbr" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}

====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Oragon!'' {{small|(2008-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Waraynon!'' {{small|(2008-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, De Aton Este!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' {{small|(2008-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>43bph0x81wqacmmcp2k7rzid6bdnkbr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206505</id>
      <parentid>2206504</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T01:36:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* Saturday */ Clean up</comment>
      <origin>2206505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16943" sha1="1j5sgrq4duh7ujadhqckjrxjcxejlg5" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}

====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Oragon!'' {{small|(2008-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Waraynon!'' {{small|(2008-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, De Aton Este!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' {{small|(2008-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 6 am - Regional: RTV Cultural Shows
**''Agri Tayo Dito'' (Various)
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>1j5sgrq4duh7ujadhqckjrxjcxejlg5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206506</id>
      <parentid>2206505</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T01:37:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sunday */ Clean up</comment>
      <origin>2206506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17012" sha1="jxjitixsak7loczuiq2sszg71vi1i89" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}

====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Oragon!'' {{small|(2008-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Waraynon!'' {{small|(2008-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, De Aton Este!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' {{small|(2008-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 6 am - Regional: RTV Cultural Shows
**''Agri Tayo Dito'' (Various)
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 6 am - Regional: RTV Entertainment Shows
**''Mag TV Na'' (Various)
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>jxjitixsak7loczuiq2sszg71vi1i89</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206507</id>
      <parentid>2206506</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T01:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* Program schedule */ Cleaned up</comment>
      <origin>2206507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17048" sha1="concn61oyphkzy4d1ze6zvpns7g6jfy" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}

====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Oragon!'' {{small|(2008-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Waraynon!'' {{small|(2008-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, De Aton Este!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' {{small|(2008-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Umaga sa Lambak'' (GMA Isabela)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 6 am - Regional: RTV Cultural Shows
**''Agri Tayo Dito'' (Various)
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 6 am - Regional: RTV Entertainment Shows
**''Mag TV Na'' (Various)
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>concn61oyphkzy4d1ze6zvpns7g6jfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206537</id>
      <parentid>2206507</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa */ Clean up</comment>
      <origin>2206537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17094" sha1="cmjzoodyi8fnfyakrv2zcxe9pzw6bgk" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}

====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Oragon!'' {{small|(2008-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Waraynon!'' {{small|(2008-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, De Aton Este!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Isyu ug Istorya'' {{small|(2014-present)}}
*''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' {{small|(2008-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Umaga sa Lambak'' (GMA Isabela)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 6 am - Regional: RTV Cultural Shows
**''Agri Tayo Dito'' (Various)
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 6 am - Regional: RTV Entertainment Shows
**''Mag TV Na'' (Various)
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>cmjzoodyi8fnfyakrv2zcxe9pzw6bgk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206538</id>
      <parentid>2206537</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:58:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27583-86</username>
        <id>161552</id>
      </contributor>
      <comment>/* Program schedule */ Clean up</comment>
      <origin>2206538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17123" sha1="n8yzqcj9mbxr4oxtjoaejcnpm6ee8qq" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}

====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Oragon!'' {{small|(2008-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Waraynon!'' {{small|(2008-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, De Aton Este!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Isyu ug Istorya'' {{small|(2014-present)}}
*''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' {{small|(2008-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Umaga sa Lambak'' (GMA Isabela)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 5 am - ''Isyu ug Istorya''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 6 am - Regional: RTV Cultural Shows
**''Agri Tayo Dito'' (Various)
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 6 am - Regional: RTV Entertainment Shows
**''Mag TV Na'' (Various)
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>n8yzqcj9mbxr4oxtjoaejcnpm6ee8qq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga himpilan ng GMA Network</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21922</id>
    <revision>
      <id>2206489</id>
      <parentid>2205989</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:46:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Regional programs */ Clean up</comment>
      <origin>2206489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13175" sha1="hv3uaisdvkzoul4z0jucl16etyevvs8" xml:space="preserve">{{Use mdy dates}}

Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na &quot;affiliate&quot; ang mga cable channel. --&gt;

==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon==
===Mga istasyon sa Analog===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Callsign
! Ch. #
!Uri
! TPO  
! class=&quot;unsortable&quot;|Lokasyon (transmiter) 
|-
| [[DZBB-TV|DZBB]]
| 7 
|Originating
| 60&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]]
|-
| DWAZ
| 7 
|Relay
| 0.1&amp;nbsp;kW 
| [[Basco]], [[Batanes]]
|-
| D-5-AS 
| 5
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]]
|-
| DWBC
| 48
|Relay
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]]
|-
| D-7-ZG
| 7
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW
| [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]]
|-
| DWBB
| 7 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]]
|-
| DZBB
| 13 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Aparri]], Cagayan 
|-
| DZVG 
| 5 
|Relay
| 10&amp;nbsp;kW
| [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]]
|-
| DWLE
| 7
|Originating
| 2&amp;nbsp;kW
| [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]]
|-
| DZEA
| 10 
|Originating
| 20&amp;nbsp;kW
| [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]]
|-
| D-5-ZB
| 5 
|Relay
| 0.005&amp;nbsp;kW
| [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]]
|-
| DWNS 
| 10 
|Relay
| 0.2&amp;nbsp;kW
| [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]]
|-
| D-12-ZB
| 12 
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod ng Batangas]]
|-
| DWJJ
| 44 
|Relay
| 3&amp;nbsp;kW 
| [[Jalajala]], [[Rizal]]
|-
| D-13-ZR
| 13 
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW
| [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]]
|-
| DYPU 
| 12 
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]]
|-
| DYAA
| 6 
|Relay
| 0.1&amp;nbsp;kW 
| [[Brooke's Point]], [[Palawan]]
|-
| DWRF
| 8 
|Relay
| 0.1&amp;nbsp;kW 
| [[Coron]], Palawan 
|-
| DWTR
| 7 
|Relay
| 10&amp;nbsp;kW 
| Isla ng Tablas, [[Romblon]]
|-
| DYRD 
| 7 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]]
|-
| DWAI 
| 7 
|Originating
| 30&amp;nbsp;kW 
| [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]]
|-
| DWLA 
| 12 
|Relay
| 10&amp;nbsp;kW 
| [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]]
|-
| D-13-ZC
| 13 
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW
| [[Virac]], [[Catanduanes]]
|-
| DWGA 
| 2
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW 
| [[Juban]], [[Sorsogon]]
|-
| DWGC 
| 8 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Daet]], [[Camarines Norte]]
|-
| DYBB 
| 2 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Numancia]], [[Aklan]]
|-
| DYAM 
| 5 
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW 
| [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]]
|-
| DYXX 
| 6 
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]]
|-
| DWGM 
| 13
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]]
|-
| DYGM 
| 30 
|Relay
| 40&amp;nbsp;kW 
| [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]]
|-
| D-10-YA
| 10 
|Relay
| 0.01&amp;nbsp;kW
| [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]]
|-
| [[DYSS-TV|DYSS]]
| 7 
|Originating
| 50&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod ng Cebu]]
|-
| D-11-YE
| 11 
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW 
| [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]]
|-
| D-5-YB 
| 5 
|Relay
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]]
|-
|DYCL
|10
|Originating
|5&amp;nbsp;kW
|[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]]
|-
|DYIL
|12
|Relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]]
|-
|DYAS
|5
|Relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]]
|-
|DYVB
|8
|Relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]]
|-
| DXJC
| 35
|Originating
| 20&amp;nbsp;kW
| [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]]
|-
| DXMK
| 12 
|Relay
| 10&amp;nbsp;kW 
| Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]]
|-
| D-4-XT 
| 4 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]]
|-
| DXGM 
| 5
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]]
|-
| DXEJ 
| 3 
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW 
| [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]]
|-
| DXRV 
| 11
|Relay
| 2&amp;nbsp;kW 
| [[Iligan|Lungsod ng Iligan]]
|-
| DXBM
| 26
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Butuan|Lungsod ng Butuan]]
|-
| D-10-XA
| 10
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW
| [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]]
|-
| DXRC
| 2
|Relay
| 1&amp;nbsp;kW
| [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]]
|-
| DXMJ 
| 5 
|Originating
| 25&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod ng Dabaw]]
|-
| DXBG 
| 8 
|Originating
| 10&amp;nbsp;kW 
| [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]]
|-
| DXLA 
| 9 
|Originating
| 5&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod ng Zamboanga]]
|-
| DXNS
| 12
|Originating
| 1&amp;nbsp;kW
| [[Lungsod ng Kotabato]]
|-
| DXLS
| 12
|Relay
| 0.1&amp;nbsp;kW
| [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]]
|}

===Mga istasyon sa Digital===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Callsign
! Ch. #
!Frequency
!Uri
! TPO  
! class=&quot;unsortable&quot; |Lokasyon (transmiter) 
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | [[DZBB-TV|DZBB]]
| rowspan=&quot;7&quot; | 15 
| rowspan=&quot;7&quot; |479.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
| 15&amp;nbsp;kW 
| [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |SFN relay
|10&amp;nbsp;kW
|[[Makati|Lungsod ng Makati]]
|-
|3&amp;nbsp;kW
|[[Maynila|Lungsod ng Maynila]]
|-
|15&amp;nbsp;kW
|[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]]
|-
|5&amp;nbsp;kW
|[[Angeles|Lungsod ng Angeles]]
|-
|3&amp;nbsp;kW
|[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]]
|-
|3&amp;nbsp;kW
|[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]]
|-
| D-5-AS 
| 24
|533.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
| 10&amp;nbsp;kW 
| [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]]
|-
| DWBC
| 15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]]
|-
| DZVG 
| 29 
|569.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]]
|-
| DWLE
| 15
|479.143&amp;nbsp;MHz
| Originating
| 5&amp;nbsp;kW
| [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |DZEA
| rowspan=&quot;2&quot; |38
| rowspan=&quot;2&quot; |617.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|15&amp;nbsp;kW
|[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]]
|-
|SFN relay
|3&amp;nbsp;kW
|[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]]
|-
|DWNS
|38
|617.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|5&amp;nbsp;kW
|[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |D-12-ZB
| rowspan=&quot;2&quot; |32
| rowspan=&quot;2&quot; |581.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|5&amp;nbsp;kW
|[[Lungsod ng Batangas]]
|-
|SFN Relay
|5&amp;nbsp;kW
|[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]]
|-
|DWJJ
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|3&amp;nbsp;kW
|[[Jalajala]], [[Rizal]]
|-
|D-13-ZR
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|2&amp;nbsp;kW
|[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]]
|-
|DYPU
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|5&amp;nbsp;kW
|[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]]
|-
|DWAI
|38
|617.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|10&amp;nbsp;kW
|[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]]
|-
|DWLA
|41
|635.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|10&amp;nbsp;kW 
|[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]]
|-
|DYAM
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|5&amp;nbsp;kW
|[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]]
|-
|DYXX
|29
|563.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|15&amp;nbsp;kW
|[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]]
|-
|DWGM
|44
|653.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|10&amp;nbsp;kW
|[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |DYGM
| rowspan=&quot;2&quot; |15
| rowspan=&quot;2&quot; |479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|5&amp;nbsp;kW
|[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]]
|-
|SFN relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]]
|-
|[[DYSS-TV|DYSS]]
|26
|545.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|15&amp;nbsp;kW
|[[Lungsod ng Cebu]]
|-
|D-5-YB
|22
|521.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]]
|-
|DYCL
|34
|593.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|10&amp;nbsp;kW
|[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]]
|-
|DXDZ
|47
|671.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|10&amp;nbsp;kW
|[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]]
|-
|DXMK
|44
|653.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|10&amp;nbsp;kW
|Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]]
|-
|D-4-XT
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|1&amp;nbsp;kW
|[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]]
|-
|DXRV
|33
|587.143&amp;nbsp;MHz
|Relay
|5&amp;nbsp;kW
|[[Iligan|Lungsod ng Iligan]]
|-
|DXBM
|15
|479.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|5&amp;nbsp;kW
|[[Butuan|Lungsod ng Butuan]]
|-
|DXMJ
|37
|611.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|15&amp;nbsp;kW
|[[Lungsod ng Dabaw]]
|-
|DXBG
|34
|593.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|10&amp;nbsp;kW
|[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]]
|-
|DXLA
|41
|635.143&amp;nbsp;MHz
|Originating
|15&amp;nbsp;kW
|[[Lungsod ng Zamboanga]]
|}

==Regional programs==
{{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}}
All programming mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel.
===Newscasts===
*''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]''
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
===Current affairs===
*''Ano Ngani?''
*''Bida Kapampangan''
*''Isyu Ngayon''
**''Isyu Karon Central Visayas''
**''Isyu Karon Northern Mindanao''
**''Isyu Karon Southern Mindanao''
**''Isyu Ngayon North Central Luzon'' 
**''Isyu Ngayon Socsksargen''
**''Isyu Ngonian Bicolandia''
**''Isyu Subong Ilonggo''
**''Isyu Subong Negrense''
*''Isyu ug Istorya''
*''Salandigan''

===Morning shows===
*''Arangkada'' (GMA Iloilo)
*''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
*''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
*''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
*''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
*''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
*''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
*''Una Ka BAI'' (GMA Davao)

===Entertainment shows===
*''Agri Tayo Dito''
*''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas &amp; Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao)
*''Mag TV Na''
**''MAG TV Na!'' (Cebu)
**''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod)
**''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro)
**''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio)
**''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga)
**''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao)
**''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol)
*''OMG! featuring Caramba''
*''Ha! Ha! HAYOP!''

== Tingnan din ==
* [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]]
* [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]]

== References ==
{{Reflist}}

{{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}}
[[Category:GMA Network]]</text>
      <sha1>hv3uaisdvkzoul4z0jucl16etyevvs8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paete</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22383</id>
    <revision>
      <id>2206445</id>
      <parentid>2139510</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:20:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3568" sha1="mqxem2vuxf4sweia72gr439nsj9n0jj" xml:space="preserve">{{Infobox Philippine municipality 2
| infoboxtitle     = Bayan ng Paete
| larawan          = Paete Laguna.JPG
| sealfile         =  
| locatormapfile  = {{PH wikidata|image_map}}
| caption          = Mapa ng Laguna na nagpapakita ng lokasyon ng Paete.
| region           = [[CALABARZON]] (Region IV-A)
| province         = [[Laguna]]
| districts        = 
| barangays        = 9
| class            = Ika-4 Klase
| mayor            = 
| areakm2          = 
| population_as_of = 2000 | population_total          = 23011
| population_density_km2       = 
| coordinates_wikidata = yes
}}

Ang '''Bayan ng Paete''' ay isang ika-4 na klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng Laguna, [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.

==Mga Barangay==

Ang bayan ng Paete ay nahahati sa 9 mga [[barangay]].

*Barangay 1 - Ibaba del Sur
*Barangay 2 - Maytoong
*Barangay 3 - Ermita
*Barangay 4 - Quinale
*Barangay 5 - Ilaya del Sur
*Barangay 6 - Ilaya del Norte
*Barangay 7 - Bagumbayan
*Barangay 8 - Bangkusay
*Barangay 9 - Ibaba del Norte

==Mga Institusyong Pang-edukasyon==
'''Mga Mababang Paaralan'''
* Mababang Paaralan ng Paete (PES Central)
* Mababang Paaralan ng Quinale  (QES)
* Mababang Paaralan ng Ibaba (IES)
* Mother of Eucharist and Grace Montessori School
* Nativity Montessori School
* San Antonio Abad School (SAAS)
* Liceo de Paete Elementary School

'''Mga Mataas na Paaralan'''
* Eastern Laguna Colleges (ELC)
* Liceo de Paete (LDP)
* Mother of Eucharist and Grace Montessori School
* Mataas na Paaralan ng Pag-alaala kay Poten at Eliseo Quesada (PEQMNHS)

==Demograpiko==
{{Populasyon}}

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

==Mga Kawing Panlabas==
*[http://www.paete.org  The Home of Paetenians on the Net]
*[http://www.paete.gov.ph/ Pamahalaang Bayan ng Paete] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080723132913/http://www.paete.gov.ph/ |date=2008-07-23 }}
*[http://alaycomputer.paete.org Alay Computer Project]
*[http://memorabilia.paete.org/ Paete  Memorabilia 2004]
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html 2010 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625153211/http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html |date=2012-06-25 }}
*[http://peqmnhs.tripod.com PEQMNHS Home on the Net]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://peqmnhs-thecarver.blogspot.com the Carver Online (Online edition of PEQMNHS' official school newspaper, The Carver)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161113114905/http://peqmnhs-thecarver.blogspot.com/ |date=2016-11-13 }}

== Mga Dagdag Babasahin ==
Madridejos, Sancho. ''Zonification of Paete''. copyright@2003,paete.org

Madriñan, Virgil. ''Lanzones''. copyright@2003, paete.org.

Pruden, Marie Cagahastian. ''Paete on My Mind''. copyright@2003,paete.org

Quesada, Eugenio C. ''Paete.'' 1956. Manila, Philippines

Quesada, Frank Col. ''Freedom at Dawn'': 7-part series. copyright@2003,paete.org

Quesada, Frank Col. ''World War II in Paete''. copyright@2003,paete.org

Quesada, Juan, Jr. ''Paete:'' ''The Once And Future Village''. copyright@2003,paete.org

{{Laguna}}

[[Kategorya:Mga bayan ng Laguna]]</text>
      <sha1>mqxem2vuxf4sweia72gr439nsj9n0jj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sipocot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22484</id>
    <revision>
      <id>2206479</id>
      <parentid>1908041</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:11:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2952" sha1="9d8hew8634vbybj6s0ge7ijfss5yfrj" xml:space="preserve">{{Infobox Philippine municipality 2 
| infoboxtitle = Bayan ng Sipocot
| sealfile     = 
| locatormapfile  = {{PH wikidata|image_map}}
| caption      = Mapa ng [[Camarines Sur]] na nagpapakita sa lokasyon ng Sipocot.
| region       = [[Kabikulan]] (Rehiyong V)
| province     = [[Camarines Sur]]
| districts    = Unang Distrito ng Camarines Sur
| barangays    = 46
| class        = Ika-1 na Klase
| mayor        = 
| areakm2      =  
| population_as_of = 2000 | population_total      = 56576
| population_density_km2   =  
|
}}

Ang '''Bayan ng Sipocot''' ay isang ika-1 klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Camarines Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Dito matatagpuan ang sikat [[burol]] ang Susong Daraga na matatagpuan sa Barangay Impig.

==Mga barangay==

Ang Bayan ng Sipocot ay nahahati sa 46 na mga [[barangay]].

&lt;table border=0&gt;&lt;tr&gt;
&lt;td valign=top&gt;
* Aldezar
* Alteza
* Anib
* Awayan
* Azucena
* Bagong Sirang
* Binahian
* Bolo Sur
* Bolo Norte
* Bulan
* Bulawan
* Cabuyao
* Caima
* Calagbangan
* Calampinay
* Carayrayan
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Cotmo
* Gabi
* Gaongan
* Impig
* Lipilip
* Lubigan Jr.
* Lubigan Sr.
* Malaguico
* Malubago
* Manangle
* Mangga
* Mangapo
* Manlubang
* Mantila
* North Centro (Pob.)
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* North Villazar
* Sagrada Familia
* Salanda
* Salvacion
* San Isidro
* San Vicente
* Serranzana
* South Centro (Pob.)
* South Villazar
* Taisan
* Tara
* Tible
* Tula-tula
* Vigaan
* Yabo
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;

== Transportasyon at komunikasyon ==

May mga serbisyong pan-[[telepono]] ang Digitel Communications, BayanTel at PLDT.  Mayroon din ang Sipocot ng mga iba't ibang serbisyong [[internet]] katulad DSL, Broadband at Dial-up ang mga kompanyang nabanggit.  Maliban dito, mayroong mga kompanyang pang-[[teleponong selular]] ang Sipocot ang Smart Communication at Globe Telecom.

Mayroon din Tanggapan ng Koreo (''Post Office'') ang bayan na ito na may Mabilisang Kodigo (''Zip Code'') na 4408. Ang Dream Cable at Sky Cable ang nagbibigay ng serbisyo ng kaybol na telebisyon. Ang [[ABS-CBN]] at [[GMA Network]] ang mga nangungunang mga estasyong [[telebisyon|pantelebisyon]] dito.

Mararating ang lugar sa pamamagitan ng bus, [[dyip]], trisikel, tren, at iba pang pampulikong transportasyon.

==Demograpiko==
{{Populasyon}}

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

==Mga ugnay panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.libmanan.com / Diocese of Libmanan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140105032648/http://www.libmanan.com/ |date=2014-01-05 }}

{{Camarines Sur}}

[[Kategorya:Mga bayan ng Camarines Sur‎]]</text>
      <sha1>9d8hew8634vbybj6s0ge7ijfss5yfrj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga bansa ayon sa kapal ng populasyon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33215</id>
    <revision>
      <id>2206485</id>
      <parentid>2189058</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85250" sha1="it1upl3vpbfl8u3wiucxlz7qgqxvpyk" xml:space="preserve">[[Talaksan:World population density map.PNG|300px|thumb|[[Kapal ng populasyon]] ayon sa bansa, [[2006]]]]
[[Talaksan:Countries by Population Density in 2015.svg|300px|thumbnail|right|[[Kapal ng populasyon]] ayon sa bansa, [[2015]]]]
Ito ay isang '''talaan ng mga bansa at teritoryong dumedepende ayon sa kapal ng populasyon''' sa mga naninirahan/km². Kabilang sa talaang ito ang mga [[soberanya]]ng [[estado]] at mga [[teritoryong dumedepende]] sa sariling-pamamahalang kinikilala ng [[Nagkakaisang Kaharian]]. Kabilang, ngunit hindi pinagsusunod-sunod, sa talaang ito ang mga hindi kinikilala ngunit ''de facto'' na malayang mga bansa. Batay ang estadistika ng sumusunod na mga tala sa mga pook na kabilang ang mga bahagi ng tubig na nasa loob ng lupain (mga lawa, mga imbakan, mga ilog). Taya noong Hulyo 2005 ang mga datos na kinuha mula sa ''United Nations World Populations Prospects Report'' (pagbabago noong 2004), maliban kung nilagayan ng tanda.

Tandaan na taya lamang ang estadistika ng populasyon na hinati sa kabuuan ng [[lawak]] ng kalatagan at hindi dapat ituring bilang pananalamin sa kapal ng urbanidad o ipakita ang abilidad ng isang lupain ng [[teritoryo]] na suportahin ang pagtitirahan ng tao. Nakaitaliko ang mga pangalan ng mga teritoryong dumedepende at kinikilalang estadong wala o limitado ang pamamahala sa kanilang nasasakupan.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|- bgcolor=&quot;#ececec&quot;
|'''Ranggo''' ||'''[[Bansa]]/Rehiyon''' || '''[[Lawak]]''' (km²) || '''[[Lawak]]''' (mi²) || '''[[Populasyon]]''' || '''Kapal''' (Populasyon bawat km²)||'''Kapal''' (Populasyon bawat mi²)||'''Date'''||'''Mga tanda'''
|-
|||align=left|{{noflag}}'''[[Population density#Human population density|Daigdig]]''' (land only, excluding [[Antarctica]])
|{{convert|134940000|km2|disp=table}}
|{{formatnum:{{worldpop}}}}
|{{convert|{{#expr: {{worldpop}}/134940000 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.census.gov/popclock/ USCB's world population clock]
|-
||| align=left|{{noflag}}'''[[Population density#Human population density|World]]''' (land only)
|{{convert|148940000|km2|disp=table}}
|{{formatnum:{{worldpop}}}}
|{{convert|{{#expr: {{worldpop}}/148940000 round 0 }}|/km2|0|disp=table}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.census.gov/popclock/ USCB's World population clock]
|-
|||align=left|{{noflag}}'''[[Population density#Human population density|World]]''' (with water)
|{{convert|510072000|km2|disp=table}}
|{{formatnum:{{worldpop}}}}
|{{convert|{{#expr: {{worldpop}}/510072000 round 0 }}|/km2|0|disp=table}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.census.gov/popclock/ USCB's World population clock]
|-
|1
|align=left|''{{MAC}}'' ([[China]])&lt;ref&gt;Current [[Special Administrative Region]] (SAR) of the [[China|People's Republic of China]] (PRC). Former [[Portugal|Portuguese]] colony, it definitively reverted to Chinese sovereignty on December 20, 1999.&lt;/ref&gt;
|{{convert|29|km2|0|disp=table}}
|648,400
|{{convert|{{#expr: 648400/29 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2017
|align=left|[http://www.dsec.gov.mo/TimeSeriesDatabase.aspx?KeyIndicatorID=12 Official quarterly estimate]
|-
|2
|align=left|{{MCO}}
|{{convert|2|km2|0|disp=table}}
|36,950
|{{convert|{{#expr: 36950/2 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2013
|align=left|[http://www.monacostatistics.mc/Population-and-employment Official estimate]
|-
|3
|align=left|{{SIN}}
|{{convert|719|km2|0|disp=table}}
|5,535,000
|{{convert|{{#expr: 5535000/719.1 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2015
|align=left|[http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#14 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151129094649/http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#14 |date=2015-11-29 }}
|-
|4
|align=left|''{{HKG}}'' ([[China]])&lt;ref&gt;Current [[Special Administrative Region]] (SAR) of the [[China|People's Republic of China]] (PRC). Former [[United Kingdom|British]] colony, it definitively returned to Chinese sovereignty on July 1, 1997.&lt;/ref&gt;
|{{convert|1,104|km2|0|disp=table}}
|7,234,800
|{{convert|{{#expr: 7234800/1101 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&amp;charsetID=2&amp;displayMode=T Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609015356/http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&amp;charsetID=2&amp;displayMode=T |date=2007-06-09 }}
|-
|5
|align=left|''{{GIB}}'' ([[United Kingdom|UK]])&lt;ref&gt;Territory claimed by [[Spain]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|7|km2|0|disp=table}}
|29,752
|{{convert|{{#expr: 29752/7 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2011
|align=left|[http://www.gibraltar.gov.gi/images/stories/PDF/statistics/Key_Indicators_Website.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180928123433/http://www.gibraltar.gov.gi/images/stories/PDF/statistics/Key_Indicators_Website.pdf |date=2018-09-28 }}
|-
|6
|align=left|{{VAT}}
|{{convert|0.44|km2|2|disp=table}}
|800
|{{convert|{{#expr: 800/0.44 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.vaticanstate.va/content/vaticanstate/es/stato-e-governo/note-generali/popolazione.html Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202031317/http://www.vaticanstate.va/content/vaticanstate/es/stato-e-governo/note-generali/popolazione.html |date=2017-02-02 }}
|-
|7
|align=left|{{BHR}}
|{{convert|757|km2|0|disp=table}}
|1,234,571
|{{convert|{{#expr: 1234571/757 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 27, 2010
|align=left|[http://www.cio.gov.bh/CIO_ARA/English/Publications/Census/2011%2009%2018%20Final%20English%20Census%202010%20Summary%20%20Results%20-%20Review%201.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230515/http://www.cio.gov.bh/CIO_ARA/English/Publications/Census/2011%2009%2018%20Final%20English%20Census%202010%20Summary%20%20Results%20-%20Review%201.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|8
|align=left|{{MLT}}
|{{convert|315|km2|0|disp=table}}
|416,055
|{{convert|{{#expr: 416055/315 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|November 20, 2011
|align=left|[http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3424 Preliminary 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131113194522/http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3424 |date=2013-11-13 }}
|-
|9
|align=left|''{{BMU}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|53|km2|0|disp=table}}
|64,237
|{{convert|{{#expr: 64237/53 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 20, 2010
|align=left|[http://www.gov.bm/portal/server.pt/gateway/PTARGS_0_2_980_227_1014_43/http%3B/ptpublisher.gov.bm%3B7087/publishedcontent/publish/cabinet_office/statistics/dept___statistics___additonal_files/2012_facts___figures_0.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520190010/http://www.gov.bm/portal/server.pt/gateway/PTARGS_0_2_980_227_1014_43/http%3B/ptpublisher.gov.bm%3B7087/publishedcontent/publish/cabinet_office/statistics/dept___statistics___additonal_files/2012_facts___figures_0.pdf |date=2013-05-20 }}
|-
|10
|align=left|{{BGD}}
|{{convert|147570|km2|0|disp=table}}
|164,669,751
|{{convert|{{#expr: 164669751/147570 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 18, 2017
|align=left|[https://esa.un.org/unpd/wpp/DataQuery/ UN DESA / Population division]
|-
|11
|align=left|''{{SXM}}'' ([[Kingdom of the Netherlands]])
|{{convert|34|km2|0|disp=table}}
|37,429
|{{convert|{{#expr: 37429/34 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.citypopulation.de/SintMaarten.html Official estimate]
|-
|12
|align=left|{{MDV}}
|{{convert|298|km2|0|disp=table}}
|317,280
|{{convert|{{#expr: 317280/298 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2010
|align=left|[http://planning.gov.mv/en/images/stories/publications/analysiscd/pdf/13.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230513/http://planning.gov.mv/en/images/stories/publications/analysiscd/pdf/13.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|13
|align=left|''{{JEY}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|116|km2|0|disp=table}}
|97,857
|{{convert|{{#expr: 97857/116 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 27, 2011
|align=left|[http://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/R%20CensusBulletin1%2020111208%20SU.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120918003705/http://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/R%20CensusBulletin1%2020111208%20SU.pdf |date=2012-09-18 }}
|-
|14
|align=left|''{{GGY}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|78|km2|0|disp=table}}
|62,431
|{{convert|{{#expr: 62431/78 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 31, 2010
|align=left|[http://www.gov.gg/CHttpHandler.ashx?id=5506&amp;p=0 Official estimate]
|-
|15
|align=left|{{PSE}}&lt;ref&gt;Borders and area of Palestinian-administered territories are pending outcome of negotiations with [[Israel]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|6,020|km2|0|disp=table}}
|4,550,368
|{{convert|{{#expr: 4550368/6020 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2014
|align=left|[http://www.pcbs.gov.ps/site/881/default.aspx#Population Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610214618/http://www.pcbs.gov.ps/site/881/default.aspx#Population |date=2015-06-10 }}
|-
|16
|align=left|''{{MAF}}'' ([[France]])
|{{convert|54|km2|0|disp=table}}
|36,979
|{{convert|{{#expr: 36979/54 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2010 Official estimate]
|-
|17
|align=left|{{TWN}}&lt;ref&gt;[[Political status of Taiwan|Partially recognized state]], claimed by the [[People's Republic of China]] as one of its [[Provinces of China|provinces]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|36,191|km2|0|disp=table}}
|23,410,280
|{{convert|{{#expr: 23410280/36191 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 30, 2014
|align=left|[http://eng.stat.gov.tw/point.asp?index=9 Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140704022127/http://eng.stat.gov.tw/point.asp?index=9 |date=2014-07-04 }}
|-
|18
|align=left|{{BRB}}
|{{convert|430|km2|0|disp=table}}
|274,200
|{{convert|{{#expr: 274200/430 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2010
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Barbados.html Official estimate]
|-
|19
|align=left|{{MRI}}
|{{convert|2,040|km2|0|disp=table}}
|1,259,838
|{{convert|{{#expr: 1259838/2040 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2013
|align=left|[http://statsmauritius.gov.mu/English/StatsbySubj/Documents/ei1092/population.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925231641/http://statsmauritius.gov.mu/English/StatsbySubj/Documents/ei1092/population.pdf |date=2015-09-25 }}
|-
|20
|align=left|''{{MYT}}'' ([[France]])
|{{convert|374|km2|0|disp=table}}
|212,600
|{{convert|{{#expr: 212600/374 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 21, 2012
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/themes/document.asp?ref_id=19214&amp;reg_id=27 2012 census result]
|-
|21
|align=left|{{SMR}}
|{{convert|61|km2|0|disp=table}}
|32,382
|{{convert|{{#expr: 32382/61 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 31, 2013
|align=left|[http://www.statistica.sm/on-line/home/dati-statistici/popolazione.html# Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121228151338/http://www.statistica.sm/on-line/home/dati-statistici/popolazione.html |date=2012-12-28 }}
|-
|22
|align=left|''{{ABW}}'' ([[Kingdom of the Netherlands]])
|{{convert|193|km2|0|disp=table}}
|101,484
|{{convert|{{#expr: 101484/193 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 29, 2010
|align=left|[http://www.cbs.aw/cbs/readBlob.do?id=4199 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113151207/http://www.cbs.aw/cbs/readBlob.do?id=4199 |date=2012-11-13 }}
|-
|23
|align=left|{{KOR}}
|{{convert|100,210|km2|0|disp=table}}
|50,423,955
|{{convert|{{#expr: 50423955/100210 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://kosis.kr/gen_etl/check_miplatform.jsp?orgId=101&amp;tblId=DT_1B35001&amp;vw_cd=MT_ETITLE&amp;list_id=&amp;empId=&amp;scrId=&amp;seqNo=&amp;dbkind=ETLDB&amp;lang_mode=ko_en&amp;dsu=nsi&amp;conn_path=A6 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131110012919/http://kosis.kr/gen_etl/check_miplatform.jsp?orgId=101&amp;tblId=DT_1B35001&amp;vw_cd=MT_ETITLE&amp;list_id=&amp;empId=&amp;scrId=&amp;seqNo=&amp;dbkind=ETLDB&amp;lang_mode=ko_en&amp;dsu=nsi&amp;conn_path=A6 |date=2013-11-10 }}
|-
|24
|align=left|{{LBN}}
|{{convert|10,452|km2|0|disp=table}}
|4,966,000
|{{convert|{{#expr: 4966000/10201 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|UN projection
|-
|25
|align=left|{{NRU}}
|{{convert|21|km2|0|disp=table}}
|10,084
|{{convert|{{#expr: 10084/21 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 30, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Nauru.html 2011 census result]
|-
|26
|align=left|{{TUV}}
|{{convert|26|km2|0|disp=table}}
|11,323
|{{convert|{{#expr: 11323/26 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|27
|align=left|''{{BLM}}'' ([[France]])
|{{convert|21|km2|0|disp=table}}
|8,938
|{{convert|{{#expr: 8938/21 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2010 Official estimate]
|-
|28
|align=left|{{RWA}}
|{{convert|25,314|km2|0|disp=table}}
|10,537,222
|{{convert|{{#expr: 10537222/25314 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 15, 2012
|align=left|[http://www.statistics.gov.rw/system/files/user_uploads/files/books/provisional%20results%20-%20eng.pdf Preliminary 2012 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019174254/http://www.statistics.gov.rw/system/files/user_uploads/files/books/provisional%20results%20-%20eng.pdf |date=2013-10-19 }}
|-
|29
|align=left|''{{PRI}}'' ([[United States|US]])&lt;ref&gt;Commonwealth of the [[United States]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|8,868|km2|0|disp=table}}
|3,667,084
|{{convert|{{#expr: 3667084/8868 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/PuertoRico-Towns.html Official estimate]
|-
|30
|align=left|''{{NLD}}''
|{{convert|41,543|km2|0|disp=table}}
|17,152,292
|{{convert|{{#expr: 17152292/41543 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 18, 2017
|align=left|[https://www.cbs.nl/en-gb/visualisaties/population-counter Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009222717/https://www.cbs.nl/en-gb/visualisaties/population-counter |date=2018-10-09 }}
|-
|31
|align=left|{{HAI}}
|{{convert|27,065|km2|0|disp=table}}
|10,745,665
|{{convert|{{#expr: 10745665/27065 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2014
|align=left|[http://www.ihsi.ht/pdf/projection/ProjectionsPopulation_Haiti_2007.pdf Official projection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150219001450/http://ihsi.ht/pdf/projection/ProjectionsPopulation_Haiti_2007.pdf |date=2015-02-19 }}
|-
|32
|align=left|{{COM}}
|{{convert|1,861|km2|0|disp=table}}
|724,300
|{{convert|{{#expr: 724300/1861 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Comores.html Official estimate]
|-
|33
|align=left|{{IND}}
|{{convert|3,287,263|km2|0|disp=table}}
|1,345,961,756
|{{convert|{{#expr: 1345961756/3287263 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 18, 2017
|align=left|[http://worldpopulationclock.info/india India Population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180916222847/http://worldpopulationclock.info/India |date=2018-09-16 }}
|-
|34
|align=left|{{ISR}}
|{{convert|22,072|km2|0|disp=table}}
|8,720,400
|{{convert|{{#expr: 8720400/22072 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 31, 2017
|align=left|[http://www.cbs.gov.il/reader/cw_usr_view_Folder?ID=141 Official population clock]&lt;ref&gt;Calculated based on average growth since last census&lt;/ref&gt;
|-
|35
|align=left|{{BEL}}
|{{convert|30,528|km2|0|disp=table}}
|11,237,963
|{{convert|{{#expr: 11237963/30528 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 1, 2014
|align=left|[http://www.ibz.rrn.fgov.be/fileadmin/user_upload/nl/bev/statistieken/stat-1-1_n.pdf Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141111002452/http://www.ibz.rrn.fgov.be/fileadmin/user_upload/nl/bev/statistieken/stat-1-1_n.pdf |date=2014-11-11 }}
|-
|36
|align=left|''{{MTQ}}'' ([[France]])
|{{convert|1,128|km2|0|disp=table}}
|394,173
|{{convert|{{#expr: 394173/1128 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|37
|align=left|{{BDI}}
|{{convert|27,816|km2|0|disp=table}}
|9,530,434
|{{convert|{{#expr: 9530434/27816 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.isteebu.bi/images/rapports/projection%20de%20la%20population%20bdi%202008-2030.pdf Official annual projection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403071528/http://www.isteebu.bi/images/rapports/projection%20de%20la%20population%20bdi%202008-2030.pdf |date=2019-04-03 }}
|-
|38
|align=left|''{{CUR}}'' ([[Kingdom of the Netherlands]])
|{{convert|444|km2|0|disp=table}}
|150,563
|{{convert|{{#expr: 150563/444 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 26, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Curacao.html 2011 census result]
|-
|39
|align=left|{{PHL}}
|{{convert|300000|km2|0|disp=table}}
|100,980,000
|{{convert|{{#expr: 100980000/300000 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
| August 1, 2015
|align=left|[http://psa.gov.ph/content/highlights-philippine-population-2015-census-population 2015 census]
|-
|40
|align=left|{{JPN}}
|{{convert|377,915|km2|0|disp=table}}
|127,070,000
|{{convert|{{#expr: 127070000/377915 round 2}}|/km2|0|disp=table}}
|December 1, 2014
|align=left|[http://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.htm Monthly official estimate]
|-
|41
|align=left|''{{REU}}'' ([[France]])
|{{convert|2,512|km2|0|disp=table}}
|821,136
|{{convert|{{#expr: 821136/2512 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|42
|align=left|{{MHL}}
|{{convert|181|km2|0|disp=table}}
|56,086
|{{convert|{{#expr: 56086/181 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|43
|align=left|{{SRI}}
|{{convert|65,610|km2|0|disp=table}}
|20,277,597
|{{convert|{{#expr: 20277597/65610 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 21, 2012
|align=left|[http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf Preliminary 2012 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131206021926/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf |date=2013-12-06 }}
|-
|44
|align=left|''{{VIR}}'' ([[United States|US]])
|{{convert|352|km2|0|disp=table}}
|106,405
|{{convert|{{#expr: 106405/352 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2010
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn180.html Final 2010 census result]
|-
|45
|align=left|{{SLV}}
|{{convert|21,040|km2|0|disp=table}}
|6,340,000
|{{convert|{{#expr: 6340000/21040 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|46
|align=left|{{GRD}}
|{{convert|344|km2|0|disp=table}}
|103,328
|{{convert|{{#expr: 103328/344 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 12, 2011
|align=left|[http://www.geohive.com/cntry/grenada.aspx 2011 census result]
|-
|47
|align=left|''{{GUM}}'' ([[United States|US]])
|{{convert|541|km2|0|disp=table}}
|159,358
|{{convert|{{#expr: 159358/541 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2010
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn179.html Final 2010 census result]
|-
|48
|align=left|''{{ASM}}'' ([[United States|US]])
|{{convert|197|km2|0|disp=table}}
|55,519
|{{convert|{{#expr: 55519/197 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2010
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn177.html Final 2010 census result]
|-
|49
|align=left|{{LCA}}
|{{convert|617|km2|0|disp=table}}
|166,526
|{{convert|{{#expr: 166526/617 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 10, 2010
|align=left|[http://www.stats.gov.lc/StLuciaPreliminaryCensusReport2010.pdf Preliminary 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830112605/http://www.stats.gov.lc/StLuciaPreliminaryCensusReport2010.pdf |date=2011-08-30 }}
|-
|50
|align=left|{{VNM}}
|{{convert|331,212|km2|0|disp=table}}
|88,780,000
|{{convert|{{#expr: 88780000/331212 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.gso.gov.vn/default_en.aspx?tabid=508&amp;ItemID=13500 Official estimate]
|-
|51
|align=left|{{GBR}}
|{{convert|242,910|km2|0|disp=table}}
|64,105,700
|{{convert|{{#expr: 63705000/242910 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_367167.pdf Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150621130514/http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_367167.pdf |date=2015-06-21 }}
|-
|52
|align=left|{{VCT}}
|{{convert|389|km2|0|disp=table}}
|100,892
|{{convert|{{#expr: 100892/389 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2009
|align=left|[http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602153647/http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm |date=2013-06-02 }}
|-
|53
|align=left|{{TTO}}
|{{convert|5,155|km2|0|disp=table}}
|1,328,019
|{{convert|{{#expr: 1328019/5155 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 9, 2011
|align=left|[http://www.cso.gov.tt/sites/default/files/content/images/census/TRINIDAD%20AND%20TOBAGO%202011%20Demographic%20Report.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230527/http://www.cso.gov.tt/sites/default/files/content/images/census/TRINIDAD%20AND%20TOBAGO%202011%20Demographic%20Report.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|54
|align=left|''{{GLP}}'' ([[France]])
|{{convert|1,630|km2|0|disp=table}}
|403,355
|{{convert|{{#expr: 403355/1630 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|55
|align=left|{{JAM}}
|{{convert|10,991|km2|0|disp=table}}
|2,711,476
|{{convert|{{#expr: 2711476/10991 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://statinja.gov.jm/Demo_SocialStats/population.aspx Official estimate]
|-
|56
|align=left|{{PAK}}
|{{convert|803940|km2|0|disp=table}}
|207,774,520
|{{convert|{{#expr: 207774520/803940 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2017
|align=left|[http://www.pbscensus.gov.pk/ 2017 census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171015113737/http://www.pbscensus.gov.pk/ |date=2017-10-15 }}
|-
|57
|align=left|{{LIE}}
|{{convert|160|km2|0|disp=table}}
|36,842
|{{convert|{{#expr: 36842/160 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-bevoelkerung/llv-as-bevoelkerung-bevoelkerungsstatistik_per_31_dezember-vorlaeufig.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140331084716/http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-bevoelkerung/llv-as-bevoelkerung-bevoelkerungsstatistik_per_31_dezember-vorlaeufig.htm |date=2014-03-31 }}
|-
|58
|align=left|{{GER}}
|{{convert|357,123|km2|0|disp=table}}
|80,781,000
|{{convert|{{#expr: 80781000/357123 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|November 30, 2013
|align=left|[http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/en/en_zs01_bund.asp Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924110018/http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/en/en_zs01_bund.asp |date=2015-09-24 }}
|-
|59
|align=left|''{{CYM}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|259|km2|0|disp=table}}
|55,456
|{{convert|{{#expr: 55456/259 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 10, 2010
|align=left|[http://www.eso.ky/pages.php?page=2010censusofpopulationandhousingfinalreport Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921135615/http://eso.ky/pages.php?page=2010censusofpopulationandhousingfinalreport |date=2013-09-21 }}
|-
|60
|align=left|{{LUX}}
|{{convert|2,586|km2|0|disp=table}}
|537,000
|{{convert|{{#expr: 537000/2586 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableViewHTML.aspx?ReportId=383&amp;IF_Language=fra&amp;MainTheme=2&amp;FldrName=1 Official estimate]{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|61
|align=left|{{ITA}}
|{{convert|301,308|km2|0|disp=table}}
|60,762,320
|{{convert|{{#expr: 60762320/301308 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|February 28, 2014
|align=left|[http://demo.istat.it/bilmens2014gen/index.html Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181001120520/http://www.demo.istat.it/bilmens2014gen/index.html |date=2018-10-01 }}
|-
|62
|align=left|{{KWT}}
|{{convert|17,818|km2|0|disp=table}}
|3,582,054
|{{convert|{{#expr: 3582054/17818 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2010
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Kuwait.html Official estimate]
|-
|63
|align=left|{{SEY}}
|{{convert|455|km2|0|disp=table}}
|90,945
|{{convert|{{#expr: 90945/455 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 26, 2010
|align=left|[http://www.nbs.gov.sc/archives/82 Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120221021324/http://www.nbs.gov.sc/archives/82 |date=2012-02-21 }}
|-
|64
|align=left|{{CHE}}
|{{convert|41,285|km2|0|disp=table}}
|8,183,800
|{{convert|{{#expr: 8183800/41285 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2014
|align=left|[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/01/02/blank/key/bevoelkerungsstand/01.html Quarterly provisional figure]
|-
|65
|align=left|{{DOM}}
|{{convert|47,875|km2|0|disp=table}}
|9,445,281
|{{convert|{{#expr: 9445281/47875 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 1, 2010
|align=left|[http://www.one.gov.do/index.php?module=articles&amp;func=display&amp;aid=2387 Final 2010 census result]
|-
|66
|align=left|{{PRK}}
|{{convert|122,762|km2|0|disp=table}}
|24,052,231
|{{convert|{{#expr: 24052231/122762 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 1, 2008
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/Final%20national%20census%20report.pdf Final 2008 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100331091148/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/Final%20national%20census%20report.pdf |date=2010-03-31 }}
|-
|67
|align=left|''{{VGB}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|151|km2|0|disp=table}}
|29,537
|{{convert|{{#expr: 29537/151 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2010
|align=left|[http://www.dpu.gov.vg Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020525210259/http://www.dpu.gov.vg/ |date=2002-05-25 }}
|-
|68
|align=left|{{ATG}}
|{{convert|442|km2|0|disp=table}}
|86,295
|{{convert|{{#expr: 86295/442 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 27, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Antigua.html Preliminary 2011 census result]
|-
|69
|align=left|{{NGA}}
|{{convert|923,768|km2|0|disp=table}}
|178,517,000
|{{convert|{{#expr: 178517000/923768 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|UN projection
|-
|70
|align=left|{{SKN}}
|{{convert|270|km2|0|disp=table}}
|51,970
|{{convert|{{#expr: 51970/270 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2009
|align=left|[http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602153647/http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm |date=2013-06-02 }}
|-
|71
|align=left|{{STP}}
|{{convert|1,001|km2|0|disp=table}}
|187,356
|{{convert|{{#expr: 187356/1001 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 13, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/SaoTome.html 2012 census result]
|-
|72
|align=left|{{NPL}}
|{{convert|147,181|km2|0|disp=table}}
|26,494,504
|{{convert|{{#expr: 26494504/147181 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 22, 2011
|align=left|[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/Major-Finding.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226114004/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/Major-Finding.pdf |date=2018-12-26 }}
|-
|73
|align=left|{{QAT}}
|{{convert|11,571|km2|0|disp=table}}
|2,024,707
|{{convert|{{#expr: 2024707/11571 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 31, 2013
|align=left|[http://www.qsa.gov.qa/eng/PopulationStructure.htm Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121130220032/http://www.qsa.gov.qa/eng/PopulationStructure.htm |date=2012-11-30 }}
|-
|74
|align=left|{{GAM}}
|{{convert|10,690|km2|0|disp=table}}
|1,849,000
|{{convert|{{#expr: 1849000/10690 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|75
|align=left|{{flag|Kosovo}}&lt;ref&gt;Kosovo is the subject of a territorial dispute between the Republic of Kosovo and the Republic of Serbia. The Republic of Kosovo unilaterally declared independence on 17 February 2008, but Serbia continues to claim it as part of its own sovereign territory. The two governments began to normalise relations in 2013, as part of the Brussels Agreement. Kosovo has received formal recognition as an independent state from 111 out of 193 United Nations member states.&lt;/ref&gt;
|{{convert|10,910|km2|0|disp=table}}
|1,815,606
|{{convert|{{#expr: 1815606/10910 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Kosovo-Cities.html Official estimate]
|-
|76
|align=left|{{AND}}
|{{convert|464|km2|0|disp=table}}
|76,246
|{{convert|{{#expr: 76246/464 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic=&amp;bGrafic=&amp;formules=inici&amp;any1=01/01/2000&amp;any2=01/01/2012&amp;codi_divisio=8&amp;lang=1&amp;codi_subtemes=8&amp;codi_tema=2&amp;chkseries= Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113143444/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic= |date=2017-11-13 }}
|-
|77
|align=left|{{UGA}}
|{{convert|241,551|km2|0|disp=table}}
|36,600,000
|{{convert|{{#expr: 36600000/241551 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.ubos.org/onlinefiles/uploads/ubos/statistical_abstracts/Statistical_Abstract_2014.pdf Annual official estimate]
|-
|78
|align=left|''{{IMN}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|572|km2|0|disp=table}}
|84,497
|{{convert|{{#expr: 84497/572 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 27, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/IsleOfMan.html 2011 census result]
|-
|79
|align=left|{{KIR}}
|{{convert|726|km2|0|disp=table}}
|106,461
|{{convert|{{#expr: 106461/726 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|80
|align=left|{{CYP}}
|{{convert|5,896|km2|0|disp=table}}
|862,000
|{{convert|{{#expr: 862000/5896 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2011
|align=left|[http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/C6ECE5795EAC1ED8C2257AB70038FCD4?OpenDocument&amp;sub=1&amp;sel=1&amp;e=&amp;print Official estimate]
|-
|81
|align=left|{{TON}}
|{{convert|720|km2|0|disp=table}}
|104,270
|{{convert|{{#expr: 104270/720 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|82
|align=left|{{FSM}}
|{{convert|701|km2|0|disp=table}}
|101,351
|{{convert|{{#expr: 101351/701 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|83
|align=left|{{GUA}}
|{{convert|108,889|km2|0|disp=table}}
|15,806,675
|{{convert|{{#expr: 15806675/108889 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2014
|align=left|[http://www.ine.gob.gt/index.php/estadisticas/tema-indicadores Annual Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140314175005/http://www.ine.gob.gt/index.php/estadisticas/tema-indicadores |date=2014-03-14 }}
|-
|84
|align=left|{{CHN}}
|{{convert|9,640,821|km2|0|disp=table}}
|1,409,517,397
|{{convert|{{#expr: 1409517397/9640821 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 18, 2017
|align=left|[https://esa.un.org/unpd/wpp/DataQuery/ UN DESA / POPULATION DIVISION]
|-
|85
|align=left|''{{TKL}}'' ([[New Zealand|NZ]])
|{{convert|10|km2|0|disp=table}}
|1,411
|{{convert|{{#expr: 1411/10 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 18, 2011
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tokelau/report.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120815034343/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tokelau/report.pdf |date=2012-08-15 }}
|-
|86
|align=left|''{{AIA}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|96|km2|0|disp=table}}
|13,452
|{{convert|{{#expr: 13452/96 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 11, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Anguilla.html Preliminary 2011 census result]
|-
|87
|align=left|{{CZE}}
|{{convert|78,867|km2|0|disp=table}}
|10,517,400
|{{convert|{{#expr: 10517400/78867 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2014
|align=left|[http://www.czso.cz/csu/csu.nsf/enginformace/coby061214.docx Quarterly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310072510/https://www.czso.cz/csu/csu.nsf/enginformace/coby061214.docx |date=2016-03-10 }}
|-
|88
|align=left|{{DNK}}
|{{convert|43,098|km2|0|disp=table}}
|5,639,719
|{{convert|{{#expr: 5639719/43098 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 1, 2014
|align=left|[http://www.statistikbanken.dk/FOLK1 Quarterly official estimate]
|-
|89
|align=left|{{THA}}
|{{convert|513,120|km2|0|disp=table}}
|65,926,261
|{{convert|{{#expr: 5634437/43098 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2014
|align=left|[http://web.nso.go.th/index.htm 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925201333/http://web.nso.go.th/index.htm |date=2015-09-25 }}
|-
|90
|align=left|{{IDN}}
|{{convert|1,910,931|km2|0|disp=table}}
| 252,164,800
|{{convert|{{#expr: 252164800/1910931 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 1, 2010
|align=left|[http://www.bi.go.id/sdds/series/pop/index_pop.asp Official projection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225211724/http://www.bi.go.id/sdds/series/pop/index_pop.asp%20 |date=2018-12-25 }}
|-
|91
|align=left|{{POL}}
|{{convert|312,685|km2|0|disp=table}}
|38,496,000
|{{convert|{{#expr: 38496000/312685 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2013
|align=left|[http://stat.gov.pl/en/basic-data Official estimate]
|-
|92
|align=left|{{CPV}}
|{{convert|4,033|km2|0|disp=table}}
|491,875
|{{convert|{{#expr: 491875/4033 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 16, 2010
|align=left|[http://www.ine.cv/actualise/dadostat/files/7ba5fbd5-bf0a-4faf-a734-0495ba9f80f0evolução%20da%20população%20residente%20em%20cabo%20verde,%201900%20-2010.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121003130545/http://www.ine.cv/actualise/dadostat/files/7ba5fbd5-bf0a-4faf-a734-0495ba9f80f0evolu%C3%A7%C3%A3o%20da%20popula%C3%A7%C3%A3o%20residente%20em%20cabo%20verde%2C%201900%20-2010.pdf |date=2012-10-03 }}
|-
|93
|align=left|{{MWI}}
|{{convert|118,484|km2|0|disp=table}}
|14,388,600
|{{convert|{{#expr: 14388600/118484 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Malawi.html Official estimate]
|-
|94
|align=left|''{{MNP}}'' ([[United States|US]])
|{{convert|457|km2|0|disp=table}}
|53,883
|{{convert|{{#expr: 53883/457 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2010
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn178.html Final 2010 census result]
|-
|95
|align=left|{{FRA}}
|{{convert|543,965|km2|0|disp=table}}
|64,149,000
|{{convert|{{#expr: 64149000/543965 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 1, 2014
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/bases-de-donnees/bsweb/serie.asp?idbank=000436387 Monthly official estimate]
|-
|96
|align=left|{{SYR}}
|{{convert|185,180|km2|0|disp=table}}
|21,377,000
|{{convert|{{#expr: 21377000/185180 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Syria.html Official estimate]
|-
|97
|align=left|{{PRT}}
|{{convert|92,090|km2|0|disp=table}}
|10,562,178
|{{convert|{{#expr: 10562178/92090 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 21, 2011
|align=left|[http://www.ine.pt/scripts/flex_definitivos/Main.html Final 2011 census result]
|-
|98
|align=left|{{JOR}}
|{{convert|89,342|km2|0|disp=table}}
|9,973,223
|{{convert|{{#expr: 9973223/89342 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 18, 2017
|align=left|[http://web.dos.gov.jo/?lang=en Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306132107/http://web.dos.gov.jo/?lang=en |date=2016-03-06 }}
|-
|99
|align=left|{{SVK}}
|{{convert|49,036|km2|0|disp=table}}
|5,410,728
|{{convert|{{#expr: 5410728/49036 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 31, 2013
|align=left|[http://portal.statistics.sk/showdoc.do?docid=68588 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202031417/http://portal.statistics.sk/showdoc.do?docid=68588 |date=2017-02-02 }}
|-
|100
|align=left|{{TGO}}
|{{convert|56,600|km2|0|disp=table}}
|6,191,155
|{{convert|{{#expr: 6191155/56600 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|November 6, 2010
|align=left|[http://www.stat-togo.org/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=14&amp;&amp;Itemid=56 Final 2010 census result]
|-
|101
|align=left|{{AZE}}
|{{convert|86,600|km2|0|disp=table}}
|9,477,100
|{{convert|{{#expr: 9477100/86600 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2013
|align=left|[http://stat.gov.az/news/?id=2122 Official estimate]
|-
|102
|align=left|{{HUN}}
|{{convert|93,029|km2|0|disp=table}}
|9,877,365
|{{convert|{{#expr: 9877365/93029 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.ksh.hu/docs/eng/xstadat/xstadat_annual/i_wnt001b.html Annual official estimate]
|-
|103
|align=left|{{MDA}}
|{{convert|33,843|km2|0|disp=table}}
|3,559,500
|{{convert|{{#expr: 3559500/33843 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2012
|align=left|[http://www.statistica.md/category.php?l=ro&amp;idc=103&amp; Official estimate]
|-
|104
|align=left|{{GHA}}
|{{convert|238,533|km2|0|disp=table}}
|24,658,823
|{{convert|{{#expr: 24658823/238533 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 26, 2010
|align=left|[http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/2010_population_and_housing_census%28view_summary_of_final_results%29.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924105945/http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/2010_population_and_housing_census%28view_summary_of_final_results%29.pdf |date=2015-09-24 }}
|-
|105
|align=left|{{CUB}}
|{{convert|109,886|km2|0|disp=table}}
|11,163,934
|{{convert|{{#expr: 11163934/109886 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 15, 2012
|align=left|[http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20121212cifraspreliminares/resultados%20preliminares.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|106
|align=left|{{ARM}}
|{{convert|29,743|km2|0|disp=table}}
|3,024,100
|{{convert|{{#expr: 3024100/29743 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.armstat.am/en/?nid=126&amp;id=11001 Official estimate]
|-
|107
|align=left|{{SVN}}
|{{convert|20,273|km2|0|disp=table}}
|{{formatnum: {{#expr: 2058821+8*{{Age in days|2013|1|1}} round 0}}}}
|align=right|{{formatnum: {{#expr: (2058821+8*{{Age in days|2013|1|1}})/20273 round 0}}}}
|align=right|{{formatnum: {{#expr: (2058821+8*{{Age in days|2013|1|1}})/7827 round 0}}}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.stat.si/eng/tema_demografsko_prebivalstvo.asp Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618041010/http://www.stat.si/eng/tema_demografsko_prebivalstvo.asp |date=2009-06-18 }}
|-
|108
|align=left|{{AUT}}
|{{convert|83,879|km2|0|disp=table}}
|8,572,895
|{{convert|{{#expr: 8572895/83879 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 1, 2014
|align=left|[http://www.statistik.at/web_de/presse/075280 Official quarterly estimate]
|-
|109
|align=left|{{TUR}}
|{{convert|783,562|km2|0|disp=table}}
|77,695,904
|{{convert|{{#expr: 77695904/769604 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2014
|align=left|[http://www.tuik.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=18616 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150901141158/http://www.tuik.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=18616 |date=2015-09-01 }}
|-
|110
|align=left|{{ARE}}
|{{convert|83,600|km2|0|disp=table}}
|8,264,070
|{{convert|{{#expr: 8264070/83600 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2010
|align=left|[http://www.uaestatistics.gov.ae/ReportPDF/Population%20Estimates%202006%20-%202010.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131008044353/http://www.uaestatistics.gov.ae/ReportPDF/Population%20Estimates%202006%20-%202010.pdf |date=2013-10-08 }}
|-
|111
|align=left|{{ALB}}
|{{convert|28,703|km2|0|disp=table}}
|2,821,977
|{{convert|{{#expr: 2821977/28703 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 1, 2011
|align=left|[http://www.instat.gov.al/media/177354/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141114073838/http://www.instat.gov.al/media/177354/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf |date=2014-11-14 }}
|-
|112
|align=left|{{DMA}}
|{{convert|739|km2|0|disp=table}}
|71,293
|{{convert|{{#expr: 71293/739 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 14, 2011
|align=left|[http://www.dominica.gov.dm/cms/files/2011_census_report.pdf Preliminary 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190608104411/http://www.dominica.gov.dm/cms/files/2011_census_report.pdf |date=2019-06-08 }}
|-
|113
|align=left|{{ESP}}
|{{convert|503,783|km2|0|disp=table}}
|46,609,700
|{{convert|{{#expr: 46609700/503783 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.ine.es/en/welcome.shtml Official estimate]
|-
|114
|align=left|{{SRB}}
|{{convert|77,474|km2|0|disp=table}}
|7,146,759
|{{convert|{{#expr: 7146759/77474 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://webrzs.stat.gov.rs/WebSite/Public/PageView.aspx?pKey=2 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151225081855/http://webrzs.stat.gov.rs/WebSite/Public/PageView.aspx?pKey=2 |date=2015-12-25 }}
|-
|115
|align=left|{{BEN}}
|{{convert|112,622|km2|0|disp=table}}
|10,323,000
|{{convert|{{#expr: 10323000/112622 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|116
|align=left|{{CRI}}
|{{convert|51,100|km2|0|disp=table}}
|4,667,096
|{{convert|{{#expr: 4667096/51100 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.inec.go.cr/Web/Home/pagPrincipal.aspx Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327062704/http://www.inec.go.cr/Web/Home/pagPrincipal.aspx |date=2012-03-27 }}
|-
|117
|align=left|{{MYS}}
|{{convert|330,803|km2|0|disp=table}}
|{{formatnum: {{#expr: 28334.135+1.321*{{Age in days|2010|7|6}} round 0}}000}}
|align=right|{{formatnum: {{#expr: (28334135+1321*{{Age in days|2010|7|6}})/330803 round 0}}}}
|align=right|{{formatnum: {{#expr: (28334135+1321*{{Age in days|2010|7|6}})/127724 round 0}}}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.statistics.gov.my/portal/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=213&amp;lang=en Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131205145703/http://www.statistics.gov.my/portal/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=213&amp;lang=en |date=2013-12-05 }}
|-
|118
|align=left|{{TRNC}}
|{{convert|3355|km2|0|disp=table}}
|294,906
|{{convert|{{#expr: 294906/3355 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 4, 2011
|align=left|[http://www.worldbulletin.net/?aType=haber&amp;ArticleID=82777 2011 census result]
|-
|119
|align=left|{{EGY}}
|{{convert|1,002,450|km2|0|disp=table}}
|93,557,848
|{{convert|{{#expr: 93557848/1002450 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 18, 2017
|align=left|[http://www.capmas.gov.eg Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230907025744/https://www.capmas.gov.eg/ |date=2023-09-07 }}
|-
|120
|align=left|{{SLE}}
|{{convert|71,740|km2|0|disp=table}}
|6,092,000
|{{convert|{{#expr: 6092000/71740 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|121
|align=left|{{ROM}}
|{{convert|238,391|km2|0|disp=table}}
|20,121,641
|{{convert|{{#expr: 20121641/238391 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 20, 2011
|align=left|[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/REZULTATE-DEFINITIVE-RPL_2011.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200509213807/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/REZULTATE-DEFINITIVE-RPL_2011.pdf |date=2020-05-09 }}
|-
|122
|align=left|{{KHM}}
|{{convert|181,035|km2|0|disp=table}}
|15,184,116
|{{convert|{{#expr: 15184116/181035 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.stat.go.jp/info/meetings/cambodia/pdf/rp12_ch10.pdf Official annual projection]
|-
|123
|align=left|{{GRE}}
|{{convert|131,957|km2|0|disp=table}}
|11,123,034
|{{convert|{{#expr: 11123034/131957 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&amp;init=1&amp;language=en&amp;pcode=tps00001&amp;plugin=1 Official estimate]
|-
|124
|align=left|{{ETH}}
|{{convert|1,063,652|km2|0|disp=table}}
|87,952,991
|{{convert|{{#expr: 87952991/1063652 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.csa.gov.et/images/general/news/pop_pro_wer_2014-2017 Official projection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151017033609/http://www.csa.gov.et/images/general/news/pop_pro_wer_2014-2017 |date=2015-10-17 }}
|-
|125
|align=left|{{IRQ}}
|{{convert|434,128|km2|0|disp=table}}
|36,004,552
|{{convert|{{#expr: 36004552/434128 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.mofamission.gov.iq/nld/ab/articledisplay.aspx?gid=1&amp;id=14075 Annual official projection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208014232/http://www.mofamission.gov.iq/ |date=2014-02-08 }}
|-
|126
|align=left|{{MKD}}
|{{convert|25,713|km2|0|disp=table}}
|2,062,294
|{{convert|{{#expr: 2062294/25713 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2 Official estimate]
|-
|127
|align=left|{{KEN}}
|{{convert|581,834|km2|0|disp=table}}
|45,546,000
|{{convert|{{#expr: 45546000/581834 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|UN projection
|-
|128
|align=left|{{MYA}}
|{{convert|676,577|km2|0|disp=table}}
|51,419,420
|{{convert|{{#expr: 51419420/676577 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 29, 2014
|align=left|[http://www.straitstimes.com/news/asia/east-asia/story/myanmar-census-shows-population-9-million-fewer-estimated-20140830 Preliminary 2014 census result]
|-
|129
|align=left|{{CRO}}
|{{convert|56,542|km2|0|disp=table}}
|4,290,612
|{{convert|{{#expr: 4290612/56542 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 31, 2011
|align=left|[http://www.dzs.hr/default_e.htm 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151123094014/http://www.dzs.hr/default_e.htm |date=2015-11-23 }}
|-
|130
|align=left|''{{PYF}}'' ([[France]])
|{{convert|3,521|km2|0|disp=table}}
|268,270
|{{convert|{{#expr: 268270/3521 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 22, 2012
|align=left|[http://www.ispf.pf/Libraries/RP2012/Premiers_résultats_population_légale.sflb.ashx Preliminary 2012 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221193409/http://www.ispf.pf/Libraries/RP2012/Premiers_r%C3%A9sultats_population_l%C3%A9gale.sflb.ashx |date=2014-02-21 }}
|-
|131
|align=left|{{HON}}
|{{convert|112,088|km2|0|disp=table}}
|8,385,072
|{{convert|{{#expr: 8385072/112088 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.ine.gob.hn/drupal/node/205 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101017031001/http://www.ine.gob.hn/drupal/node/205 |date=2010-10-17 }}
|-
|132
|align=left|{{UKR}}&lt;ref&gt;Includes [[Crimea]] and [[Sevastopol]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|603,628|km2|0|disp=table}}
|45,377,581
|{{convert|{{#expr: 45377581/603628 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2014
|align=left|[http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2014/ds/kn/kn_e/kn0414_e.html Monthly official estimate]
|-
|133
|align=left|{{BIH}}
|{{convert|51,209|km2|0|disp=table}}
|3,839,737
|{{convert|{{#expr: 3839737/51209 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2011
|align=left|[http://www.bhas.ba/index.php?option=com_publikacija&amp;id=1&amp;lang=en&amp;Itemid= Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923184402/http://www.bhas.ba/index.php?option=com_publikacija&amp;id=1&amp;lang=en&amp;Itemid= |date=2015-09-23 }}
|-
|134
|align=left|{{MAR}}
|{{convert|446,550|km2|0|disp=table}}
|34,931,791
|{{convert|{{#expr: 34931791/446550 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 18, 2017
|align=left|[http://www.hcp.ma Official population clock]
|-
|135
|align=left|{{CIV}}
|{{convert|322,921|km2|0|disp=table}}
|23,202,000
|{{convert|{{#expr: 23202000/322921 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.ins.ci/n Official estimate]
|-
|136
|align=left|{{SWZ}}
|{{convert|17,364|km2|0|disp=table}}
|1,250,000
|{{convert|{{#expr: 1250000/17364 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|137
|align=left|{{TLS}}
|{{convert|14,919|km2|0|disp=table}}
|1,066,409
|{{convert|{{#expr: 1066409/14919 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 11, 2010
|align=left|[http://dne.mof.gov.tl Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120816060817/http://dne.mof.gov.tl/ |date=2012-08-16 }}
|-
|138
|align=left|{{SEN}}
|{{convert|196,722|km2|0|disp=table}}
|13,567,338
|{{convert|{{#expr: 13567338/196722 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.ansd.sn/senegal_indicateurs.html Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120117060113/http://www.ansd.sn/senegal_indicateurs.html |date=2012-01-17 }}
|-
|139
|align=left|{{UZB}}
|{{convert|444,103|km2|0|disp=table}}
|30,492,800
|{{convert|{{#expr: 30492800/444103 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.stat.uz/demographic Official estimate]
|-
|140
|align=left|{{LES}}
|{{convert|30,355|km2|0|disp=table}}
|2,074,000
|{{convert|{{#expr: 2074000/30355 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|141
|align=left|{{BRU}}
|{{convert|5,765|km2|0|disp=table}}
|393,162
|{{convert|{{#expr: 393162/5765 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 20, 2011
|align=left|[http://www.depd.gov.bn/projects/BPP/Preliminary%20Report%20of%20BPP%202011_updated_20Feb2012.pdf Preliminary 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121010121333/http://www.depd.gov.bn/projects/BPP/Preliminary%20Report%20of%20BPP%202011_updated_20Feb2012.pdf |date=2012-10-10 }}
|-
|142
|align=left|{{WSM}}
|{{convert|2,831|km2|0|disp=table}}
|187,820
|{{convert|{{#expr: 187820/2831 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|November 7, 2011
|align=left|[http://www.sbs.gov.ws Final 2011 census result]
|-
|143
|align=left|{{TUN}}
|{{convert|163,610|km2|0|disp=table}}
|10,777,500
|{{convert|{{#expr: 10777500/163610 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2012
|align=left|[http://www.ins.nat.tn/indexfr.php Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201117075430/http://www.ins.nat.tn/indexfr.php |date=2020-11-17 }}
|-
|144
|align=left|{{BUL}}
|{{convert|111,002|km2|0|disp=table}}
|7,282,041
|{{convert|{{#expr: 7282041/111002 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.nsi.bg/otrasal.php?otr=19&amp;a1=376&amp;a2=377&amp;a3=378#cont Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113220442/http://www.nsi.bg/otrasal.php?otr=19&amp;a1=376&amp;a2=377&amp;a3=378#cont |date=2012-11-13 }}
|-
|145
|align=left|''{{BES}}'' ([[Netherlands]])
|{{convert|322|km2|0|disp=table}}
|21,133
|{{convert|{{#expr: 21133/322 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/NedAntillen.html Official estimate]
|-
|146
|align=left|''{{NFK}}'' ([[Australia]])
|{{convert|35|km2|0|disp=table}}
|2,302
|{{convert|{{#expr: 2302/35 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 9, 2011
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Norfolk_Island/report.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303200110/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Norfolk_Island/report.pdf |date=2016-03-03 }}
|-
|147
|align=left|{{IRL}}
|{{convert|70,273|km2|0|disp=table}}
|4,585,400
|{{convert|{{#expr: 4585400/70273 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 2012
|align=left|[http://www.cso.ie/en/media/csoie/releasespublications/documents/population/2012/popmig_2012.pdf Official estimate]
|-
|148
|align=left|{{GEO}}
|{{convert|69,700|km2|0|disp=table}}
|4,490,500
|{{convert|{{#expr: 4490500/69700 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.geostat.ge/index.php?action=page&amp;p_id=152&amp;lang=eng Official estimate]
|-
|149
|align=left|{{BFA}}
|{{convert|270,764|km2|0|disp=table}}
|17,322,796
|{{convert|{{#expr: 17322796/270764 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.insd.bf/fr Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120814084502/http://www.insd.bf/fr |date=2012-08-14 }}
|-
|150
|align=left|''{{TCA}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|497|km2|0|disp=table}}
|31,458
|{{convert|{{#expr: 31458/497 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 25, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/TurksCaicos.html 2012 census result]
|-
|151
|align=left|''{{COK}}'' ([[New Zealand|NZ]])
|{{convert|237|km2|0|disp=table}}
|14,974
|{{convert|{{#expr: 14974/237 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 1, 2011
|align=left|[http://www.mfem.gov.ck/docs/Stats/2012/Census/2011%20Cook%20Islands%20Population%20Census%20Report.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230514/http://www.mfem.gov.ck/docs/Stats/2012/Census/2011%20Cook%20Islands%20Population%20Census%20Report.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|152
|align=left|{{ECU}}
|{{convert|255,595|km2|0|disp=table}}
|{{formatnum: {{#expr: 150000+6.95*{{Age in days|2011|6|15}} round 0}}00}}
|{{formatnum: {{#expr: (15000000+695*{{Age in days|2011|6|15}})/255595 round 0}}}}
|{{formatnum: {{#expr: (15000000+695*{{Age in days|2011|6|15}})/98686 round 0}}}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.inec.gob.ec/proyecciones_poblacionales/relojnew.swf Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121131641/http://www.inec.gob.ec/proyecciones_poblacionales/relojnew.swf |date=2013-01-21 }}
|-
|153
|align=left|{{MEX}}
|{{convert|1,967,138|km2|0|disp=table}}
|119,713,203
|{{convert|{{#expr: 119713203/1967138 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.conapo.gob.mx/es/CONAPO/Proyecciones Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130807091233/http://www.conapo.gob.mx/es/CONAPO/Proyecciones |date=2013-08-07 }}
|-
|154
|align=left|{{GNQ}}
|{{convert|28,051|km2|0|disp=table}}
|1,622,000
|{{convert|{{#expr: 1622000/28051 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2010
|align=left|[http://www.guineaecuatorialpress.com/estadistica.php Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190107063158/https://www.guineaecuatorialpress.com/404.shtml |date=2019-01-07 }}
|-
|155
|align=left|{{TJK}}
|{{convert|143,100|km2|0|disp=table}}
|8,160,000
|{{convert|{{#expr: 8160000/143100 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.stat.tj/en Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306125630/http://www.stat.tj/en/ |date=2012-03-06 }}
|-
|156
|align=left|{{YEM}}
|{{convert|455,000|km2|0|disp=table}}
|24,527,000
|{{convert|{{#expr: 24527000/455000 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.cso-yemen.org/content.php?lng=arabic&amp;id=553 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923211602/http://www.cso-yemen.org/content.php?lng=arabic&amp;id=553 |date=2015-09-23 }}
|-
|157
|align=left|{{ERI}}
|{{convert|121,100|km2|0|disp=table}}
|6,333,000
|{{convert|{{#expr: 6333000/121100 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|158
|align=left|{{TAN}}
|{{convert|883,749|km2|0|disp=table}}
|44,928,923
|{{convert|{{#expr: 44928923/883749 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 26, 2012
|align=left|[http://www.nbs.go.tz/sensa/PDF/Census%20General%20Report%20-%2029%20March%202013_Combined_Final%20for%20Printing.pdf 2012 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131015224549/http://www.nbs.go.tz/sensa/PDF/Census%20General%20Report%20-%2029%20March%202013_Combined_Final%20for%20Printing.pdf |date=2013-10-15 }}
|-
|159
|align=left|{{NIC}}
|{{convert|121,428|km2|0|disp=table}}
|6,071,045
|{{convert|{{#expr: 6071045/121428 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2012
|align=left|[http://www.inide.gob.ni/estadisticas/Cifras%20municipales%20año%202012%20INIDE.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230512/http://www.inide.gob.ni/estadisticas/Cifras%20municipales%20a%C3%B1o%202012%20INIDE.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|160
|align=left|''{{MSR}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|102|km2|0|disp=table}}
|4,922
|{{convert|{{#expr: 4922/102 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 12, 2011
|align=left|[http://www.gov.ms/wp-content/uploads/2011/02/Montserrat-At-A-Glance.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403071254/http://www.gov.ms/wp-content/uploads/2011/02/Montserrat-At-A-Glance.pdf |date=2019-04-03 }}
|-
|161
|align=left|''{{WLF}}'' ([[France]])
|{{convert|274|km2|0|disp=table}}
|13,135
|{{convert|{{#expr: 13135/274 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|162
|align=left|{{IRN}}
|{{convert|1,648,195|km2|0|disp=table}}
|79,926,270
|{{convert|{{#expr: 79926270/1648195 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2016
|align=left|[https://www.amar.org.ir/Portals/1/census/2016/Iran_Census_2016_Selected_Results.pdf 2016 census]
|-
|163
|align=left|{{FJI}}
|{{convert|18,333|km2|0|disp=table}}
|858,038
|{{convert|{{#expr: 858038/18333 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2012
|align=left|[http://www.statsfiji.gov.fj/Key%20Stats/Population/1.2%20pop%20by%20ethnicity.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111113144319/http://www.statsfiji.gov.fj/Key%20Stats/Population/1.2%20pop%20by%20ethnicity.pdf |date=2011-11-13 }}
|-
|164
|align=left|{{PAN}}
|{{convert|74,177|km2|0|disp=table}}
|3,405,813
|{{convert|{{#expr: 3405813/74177 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 16, 2010
|align=left|[http://www.censos2010.gob.pa/Resultados/cuadros.aspx Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110307170158/http://www.censos2010.gob.pa/Resultados/Cuadros.aspx |date=2011-03-07 }}
|-
|165
|align=left|{{BLR}}
|{{convert|207,600|km2|0|disp=table}}
|9,469,200
|{{convert|{{#expr: 9469200/207600 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[https://web.archive.org/web/20140729023401/http://belstat.gov.by/en/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/demografiya_2/current-data/demographic-situation-in-Half-Year-2014/ Quarterly official estimate]
|-
|166
|align=left|{{LTU}}
|{{convert|65,300|km2|0|disp=table}}
|2,944,459
|{{convert|{{#expr: 2944459/65300 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://db1.stat.gov.lt/statbank/selectvarval/saveselections.asp?MainTable=M3010101&amp;PLanguage=1&amp;TableStyle=&amp;Buttons=&amp;PXSId=7743&amp;IQY=&amp;TC=&amp;ST=ST&amp;rvar0=&amp;rvar1=&amp;rvar2=&amp;rvar3=&amp;rvar4=&amp;rvar5=&amp;rvar6=&amp;rvar7=&amp;rvar8=&amp;rvar9=&amp;rvar10=&amp;rvar11=&amp;rvar12=&amp;rvar13=&amp;rvar14= Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819130935/http://db1.stat.gov.lt/statbank/selectvarval/saveselections.asp?MainTable=M3010101&amp;PLanguage=1&amp;TableStyle=&amp;Buttons=&amp;PXSId=7743&amp;IQY=&amp;TC=&amp;ST=ST&amp;rvar0=&amp;rvar1=&amp;rvar2=&amp;rvar3=&amp;rvar4=&amp;rvar5=&amp;rvar6=&amp;rvar7=&amp;rvar8=&amp;rvar9=&amp;rvar10=&amp;rvar11=&amp;rvar12=&amp;rvar13=&amp;rvar14= |date=2010-08-19 }}
|-
|167
|align=left|{{MNE}}
|{{convert|13,812|km2|0|disp=table}}
|620,029
|{{convert|{{#expr: 620029/13812 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2011
|align=left|[http://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje%281%29.pdf Final 2011 census result]
|-
|168
|align=left|{{CMR}}
|{{convert|466,050|km2|0|disp=table}}
|20,386,799
|{{convert|{{#expr: 20386799/466050 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.stat.cm/downloads/annuaire/2012/Annuaire-2012-chapitre-4.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180517031000/http://www.stat.cm/downloads/annuaire/2012/Annuaire-2012-chapitre-4.pdf |date=2018-05-17 }}
|-
|169
|align=left|{{GUI}}
|{{convert|245,857|km2|0|disp=table}}
|10,628,972
|{{convert|{{#expr: 10628972/245857 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2015
|align=left|[http://www.stat-guinee.org Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712050037/http://www.stat-guinee.org/ |date=2012-07-12 }}
|-
|170
|align=left|{{RSA}}
|{{convert|1,220,813|km2|0|disp=table}}
|52,981,991
|{{convert|{{#expr: 52981991/1220813 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022013.pdf Official estimate]
|-
|171
|align=left|{{PLW}}
|{{convert|488|km2|0|disp=table}}
|20,901
|{{convert|{{#expr: 20901/488 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|172
|align=left|{{GNB}}
|{{convert|36,125|km2|0|disp=table}}
|1,520,830
|{{convert|{{#expr: 1520830/36125 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 1, 2009
|align=left|[http://www.stat-guinebissau.com Final 2009 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203014233/http://www.stat-guinebissau.com/ |date=2011-02-03 }}
|-
|173
|align=left|{{COL}}
|{{convert|1,141,748|km2|0|disp=table}}
|49,410,553
|{{convert|{{#expr: 49410553/1141748 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 18, 2017
|align=left|[http://www.dane.gov.co/reloj/ Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180116020433/http://www.dane.gov.co/reloj/ |date=2018-01-16 }}
|-
|174
|align=left|{{AFG}}
|{{convert|645,807|km2|0|disp=table}}
|25,500,100
|{{convert|{{#expr: 25500100/645807 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2013
|align=left|[http://cso.gov.af/Content/files/Settled%20Population%20by%20Civil%20Division,.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120918003706/http://cso.gov.af/Content/files/Settled%20Population%20by%20Civil%20Division,.pdf |date=2012-09-18 }}
|-
|175
|align=left|''{{CCK}}'' ([[Australia]])
|{{convert|14|km2|0|disp=table}}
|550
|{{convert|{{#expr: 550/14 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 9, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Australia-Agglo.html 2011 census result]
|-
|176
|align=left|{{DJI}}
|{{convert|23,000|km2|0|disp=table}}
|864,618
|{{convert|{{#expr: 864618/23000 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2011
|align=left|[http://www.ministere-finances.dj/Annuaire2012Ver02102012-Correct3.pdf Official estimate]
|-
|177
|align=left|{{LBR}}
|{{convert|97,036|km2|0|disp=table}}
|3,476,608
|{{convert|{{#expr: 3476608/97036 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 21, 2008
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Liberia.html Final 2008 census result]
|-
|178
|align=left|{{MDG}}
|{{convert|587,041|km2|0|disp=table}}
|20,696,070
|{{convert|{{#expr: 20696070/587041 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2011
|align=left|[http://www.instat.mg/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=33&amp;Itemid=56 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110520005948/http://www.instat.mg/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=33&amp;Itemid=56 |date=2011-05-20 }}
|-
|179
|align=left|''{{SHN}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|122|km2|0|disp=table}}
|4,255
|{{convert|{{#expr: 4255/122 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|February 10, 2008
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Saint_Helena/Saint_Helena.pdf Preliminary 2008 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225035533/https://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Saint_Helena/Saint_Helena.pdf%20 |date=2018-12-25 }}
|-
|180
|align=left|''{{FRO}}'' ([[Denmark]])
|{{convert|1,399|km2|0|disp=table}}
|48,244
|{{convert|{{#expr: 48244/1399 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2013
|align=left|[http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Statistics_%20Faroe_Islands Monthly official estimate]
|-
|181
|align=left|{{ZWE}}
|{{convert|390,757|km2|0|disp=table}}
|12,973,808
|{{convert|{{#expr: 12973808/390757 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 17, 2012
|align=left|[http://www.zimstat.co.zw/dmdocuments/CensusPreliminary2012.pdf Preliminary 2012 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130903060905/http://www.zimstat.co.zw/dmdocuments/CensusPreliminary2012.pdf |date=2013-09-03 }}
|-
|182
|align=left|{{USA}}
|{{convert|9,833,520|km2|0|disp=table}}
|325,904,447
|{{convert|{{#expr: 325904447/9833520 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 18, 2017
|align=left|[http://www.census.gov/popclock Official population clock]
|-
|183
|align=left|{{VEN}}
|{{convert|916,445|km2|0|disp=table}}
|28,946,101
|{{convert|{{#expr: 28946101/916445 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 30, 2011
|align=left|[http://www.ine.gob.ve/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=473:para-el-30102011-28946101-total-preliminar-de-personas-en-venezuela&amp;catid=121:censo-2011 Preliminary 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002094142/http://www.ine.gob.ve/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=473:para-el-30102011-28946101-total-preliminar-de-personas-en-venezuela&amp;catid=121:censo-2011 |date=2013-10-02 }}
|-
|184
|align=left|{{LAT}}
|{{convert|64,562|km2|0|disp=table}}
|2,005,200
|{{convert|{{#expr: 2005200/64562 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-key-indicators-30624.html Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130628214416/http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-key-indicators-30624.html |date=2013-06-28 }}
|-
|185
|align=left|{{MOZ}}
|{{convert|799,380|km2|0|disp=table}}
|23,700,715
|{{convert|{{#expr: 23700715/799380 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.ine.gov.mz/Dashboards.aspx Official estimate]
|-
|186
|align=left|{{COD}}
|{{convert|2,345,095|km2|0|disp=table}}
|69,360,000
|{{convert|{{#expr: 69360000/2345095 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|UN projection
|-
|187
|align=left|{{KGZ}}
|{{convert|199,945|km2|0|disp=table}}
|5,895,100
|{{convert|{{#expr: 5895100/199945 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2015
|align=left|[http://www.stat.kg/media/statisticsoperational/8095e2a8-5228-4645-90e5-4ee025605225.xls Official estimate]
|-
|188
|align=left|{{EST}}
|{{convert|45,339|km2|0|disp=table}}
|1,313,271
|{{convert|{{#expr: 1313271/45339 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2015
|align=left|[http://www.stat.ee/main-indicators Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121123153505/http://www.stat.ee/main-indicators |date=2012-11-23 }}
|-
|189
|align=left|{{LAO}}
|{{convert|236,800|km2|0|disp=table}}
|6,580,800
|{{convert|{{#expr: 6580800/236800 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.nsc.gov.la/Statistics/Selected%20Statistics/Population.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120517150036/http://www.nsc.gov.la/Statistics/Selected%20Statistics/Population.htm |date=2012-05-17 }}
|-
|190
|align=left|{{BHS}}
|{{convert|13,940|km2|0|disp=table}}
|351,461
|{{convert|{{#expr: 351461/13940 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|May 3, 2010
|align=left|[http://statistics.bahamas.gov.bs/download/056411800.pdf Final 2010 census result]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|191
|align=left|''{{SPM}}'' ([[France]])
|{{convert|242|km2|0|disp=table}}
|6,081
|{{convert|{{#expr: 6081/242 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2010 Official estimate]
|-
|192
|align=left|{{BRA}}
|{{convert|8,515,767|km2|0|disp=table}}
|202,768,562
|{{convert|{{#expr: 202768562/8515767 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[ftp://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2014/estimativa_dou_2014.pdf Official estimate]
|-
|193
|align=left|{{PER}}
|{{convert|1,285,216|km2|0|disp=table}}
|30,475,144
|{{convert|{{#expr: 30475144/1285216 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2013
|align=left|[http://www.inei.gob.pe/biblioineipub/bancopub/Est/Lib0842/cap03.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601002017/http://www.inei.gob.pe/biblioineipub/bancopub/Est/Lib0842/cap03.htm |date=2012-06-01 }}
|-
|194
|align=left|{{CHL}}
|{{convert|756,096|km2|0|disp=table}}
|16,634,603
|{{convert|{{#expr: 16634603/756096 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|April 9, 2012
|align=left|[http://www.censo.cl/contenido/sintesis_resultados_censo_2012.pdf Final 2012 census result]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|195
|align=left|{{VUT}}
|{{convert|12,190|km2|0|disp=table}}
|264,652
|{{convert|{{#expr: 264652/12190 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|196
|align=left|{{SWE}}
|{{convert|449,964|km2|0|disp=table}}
|9,747,355
|{{convert|{{#expr: 9747355/449964 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2014
|align=left|[http://www.scb.se/en_/Finding-statistics/Statistics-by-subject-area/Population/Population-composition/Population-statistics Monthly official estimate]
|-
|197
|align=left|{{BTN}}
|{{convert|38,394|km2|0|disp=table}}
|{{formatnum: {{#expr: 720000+36*{{Age in days|2012|4|16}} round 0}}}}
|{{formatnum: {{#expr: (720000+36*{{Age in days|2012|4|16}})/38394 round 1}}}}
|{{formatnum: {{#expr: (720000+36*{{Age in days|2012|4|16}})/14824 round 0}}}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.nsb.gov.bt/main/main.php#&amp;slider1=1 Official population clock]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|198
|align=left|{{URU}}
|{{convert|176,215|km2|0|disp=table}}
|3,286,314
|{{convert|{{#expr: 3286314/176215 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 30, 2011
|align=left|[http://www.ine.gub.uy/censos2011/index.html Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112153208/http://www.ine.gub.uy/censos2011/index.html |date=2012-01-12 }}
|-
|199
|align=left|''{{ALA}}'' ([[Finland]])
|{{convert|1,552|km2|0|disp=table}}
|28,502
|{{convert|{{#expr: 28502/1552 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.asub.ax/start.con?iLan=2 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161115211225/http://www.asub.ax/start.con?iLan=2 |date=2016-11-15 }}
|-
|200
|align=left|{{SLB}}
|{{convert|28,370|km2|0|disp=table}}
|515,870
|{{convert|{{#expr: 515870/28370 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|November 23, 2009
|align=left|[http://www.spc.int/prism/solomons 2009 census result]
|-
|201
|align=left|{{FIN}}
|{{convert|338,424|km2|0|disp=table}}
|5,460,459
|{{convert|{{#expr: 5460459/303893 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2014
|align=left|[http://www.stat.fi/til/vrm_en.html Monthly official estimate]
|-
|202
|align=left|{{SSD}}
|{{convert|644,329|km2|0|disp=table}}
|11,296,000
|{{convert|{{#expr: 11296000/644329 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|203
|align=left|{{ZMB}}
|{{convert|752,612|km2|0|disp=table}}
|13,092,666
|{{convert|{{#expr: 13092666/752612 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|October 16, 2010
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Zambia.html Final 2010 census result]
|-
|204
|align=left|{{SDN}}
|{{convert|1,839,542|km2|0|disp=table}}
|30,894,000
|{{convert|{{#expr: 30894000/1839542 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|April 22, 2008
|align=left|[http://southsudaninfo.net/wp-content/uploads/reference_library/reports/5th_sudan_census26_april_2009.pdf 2008 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520025735/http://southsudaninfo.net/wp-content/uploads/reference_library/reports/5th_sudan_census26_april_2009.pdf |date=2013-05-20 }}
|-
|205
|align=left|{{NZL}}
|{{convert|268,680|km2|0|disp=table}}
|4,817,424
|{{convert|{{#expr: 4817424/268680 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|Setyembre 19, 2017
|align=left|[http://www.stats.govt.nz/methods_and_services/population_clock.aspx Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100604223109/http://www.stats.govt.nz/methods_and_services/population_clock.aspx |date=2010-06-04 }}
|-
|206
|align=left|{{ANG}}
|{{convert|1,246,700|km2|0|disp=table}}
|20,609,294
|{{convert|{{#expr: 20609294/1246700 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.ine.gov.ao Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151126193220/http://www.ine.gov.ao/ |date=2015-11-26 }}
|-
|207
|align=left|{{PRY}}
|{{convert|406,752|km2|0|disp=table}}
|6,672,631
|{{convert|{{#expr: 6672631/406752 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.dgeec.gov.py/sub_index/Pobreza/Paraguay%20Evolucion%20de%20la%20Poblacion%20Total%20Periodo%201950-2002%20Proyeccion%202012.pdf Official estimate]
|-
|208
|align=left|{{ALG}}
|{{convert|2,381,741|km2|0|disp=table}}
|38,700,000
|{{convert|{{#expr: 38700000/2381741 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.ons.dz/-Demographie-.html Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306220607/http://www.ons.dz/-Demographie-.html |date=2012-03-06 }}
|-
|209
|align=left|{{NOR}}
|{{convert|323,782|km2|0|disp=table}}
|5,063,709
|{{convert|{{#expr: 5063709/323782 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|March 31, 2013
|align=left|[http://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/folkendrkv/kvartal Quarterly official estimate]
|-
|210
|align=left|{{PNG}}
|{{convert|462,840|km2|0|disp=table}}
|7,398,500
|{{convert|{{#expr: 7398500/462840 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdd/index.php/en/downloads/doc_download/736-population-datasheet-jan-2014 Annual official estimate]
|-
|211
|align=left|''{{CXR}}'' ([[Australia]])
|{{convert|137|km2|0|disp=table}}
|2,072
|{{convert|{{#expr: 2072/137 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|August 9, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Australia-Agglo.html 2011 census result]
|-
|212
|align=left|{{SOM}}
|{{convert|637,657|km2|0|disp=table}}
|9,331,000
|{{convert|{{#expr: 9331000/637657 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2010
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Somalia.html Official estimate]
|-
|213
|align=left|{{NER}}
|{{convert|1,186,408|km2|0|disp=table}}
|17,129,076
|{{convert|{{#expr: 17129076/1186408 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|December 10, 2012
|align=left|[http://www.stat-niger.org/statistique/file/rgph2012.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|214
|align=left|{{ARG}}
|{{convert|2,780,400|km2|0|disp=table}}
|40,117,096
|{{convert|{{#expr: 40117096/2780400 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|October 27, 2010
|align=left|[http://www.indec.gov.ar/nuevaweb/cuadros/novedades/gacetilla_01_09_11.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924034527/http://www.indec.gov.ar/nuevaweb/cuadros/novedades/gacetilla_01_09_11.pdf |date=2015-09-24 }}
|-
|215
|align=left|{{BLZ}}
|{{convert|22,965|km2|0|disp=table}}
|324,528
|{{convert|{{#expr: 324528/22965 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|May 12, 2010
|align=left|[http://www.sib.org.bz/Portals/0/docs/publications/census/2010_Census_Report.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160127084833/http://www.sib.org.bz/Portals/0/docs/publications/census/2010_Census_Report.pdf |date=2016-01-27 }}
|-
|216
|align=left|{{SAU}}
|{{convert|2,149,690|km2|0|disp=table}}
|29,994,272
|{{convert|{{#expr: 29994272/2149690 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.cdsi.gov.sa/english Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120919225542/http://www.cdsi.gov.sa/english |date=2012-09-19 }}
|-
|217
|align=left|''{{NCL}}'' ([[France]])
|{{convert|18,575|km2|0|disp=table}}
|258,958
|{{convert|{{#expr: 258958/18575 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|218
|align=left|{{OMN}}
|{{convert|309,500|km2|0|disp=table}}
|4,183,841
|{{convert|{{#expr: 4183841/309500 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|June 9, 2015
|align=left|[http://www.ncsi.gov.om/NCSI_website Weekly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140530052708/http://www.ncsi.gov.om/NCSI_website |date=2014-05-30 }}
|-
|219
|align=left|{{COG}}
|{{convert|342,000|km2|0|disp=table}}
|4,448,000
|{{convert|{{#expr: 4448000/342000 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|220
|align=left|{{MLI}}
|{{convert|1,248,574|km2|0|disp=table}}
|14,528,662
|{{convert|{{#expr: 14528662/1248574 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2009
|align=left|[http://instat.gov.ml Final 2009 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413171022/http://www.instat.gov.ml/ |date=2012-04-13 }}
|-
|221
|align=left|{{TKM}}
|{{convert|491,210|km2|0|disp=table}}
|5,240,000
|{{convert|{{#expr: 5240000/491210 round 1}}|/km2|1|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|222
|align=left|{{BOL}}
|{{convert|1,098,581|km2|0|disp=table}}
|10,389,913
|{{convert|{{#expr: 10389913/1098581 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|November 21, 2012
|align=left|[http://www.ine.gob.bo/pdf/boletin/NP_2013_2.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|223
|align=left|{{TCD}}
|{{convert|1,284,000|km2|0|disp=table}}
|11,274,106
|{{convert|{{#expr: 11274106/1284000 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|May 20, 2009
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Chad.html Preliminary 2009 census result]
|-
|224
|align=left|{{RUS}}
|{{convert|17,075,400|km2|0|disp=table}}
|143,700,000
|{{convert|{{#expr: 143700000/17075400 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.gks.ru/bgd/free/B13_00/IssWWW.exe/Stg/dk11/8-0.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140213200830/http://www.gks.ru/bgd/free/b13_00/IssWWW.exe/Stg/dk11/8-0.htm |date=2014-02-13 }}
|-
|225
|align=left|{{CAF}}
|{{convert|622,436|km2|0|disp=table}}
|4,616,000
|{{convert|{{#expr: 4616000/622436 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|226
|align=left|{{GAB}}
|{{convert|267,667|km2|0|disp=table}}
|1,672,000
|{{convert|{{#expr: 1672000/267667 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|227
|align=left|{{KAZ}}
|{{convert|2,724,900|km2|0|disp=table}}
|17,186,000
|{{convert|{{#expr: 17186000/2724900 round 2}}|/km2|0|disp=table}}
|February 1, 2014
|align=left|[http://www.eng.stat.kz/Pages/default.aspx Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140117231623/http://www.eng.stat.kz/Pages/default.aspx |date=2014-01-17 }}
|-
|228
|align=left|''{{NIU}}'' ([[New Zealand|NZ]])
|{{convert|261|km2|0|disp=table}}
|1,613
|{{convert|{{#expr: 1613/261 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|Setyembre 10, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Niue.html Final 2011 census result]
|-
|229
|align=left|{{GUY}}
|{{convert|214,999|km2|0|disp=table}}
|784,894
|{{convert|{{#expr: 784894/214999 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|2010
|align=left|[http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/Guyana_Population_Projections_2005-2025.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202031300/http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/Guyana_Population_Projections_2005-2025.pdf |date=2017-02-02 }}
|-
|230
|align=left|{{CAN}}
|{{convert|9,984,670|km2|0|disp=table}}
|38,591,241
|{{convert|{{#expr: 38591241/9984670round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|April 1, 2017
|align=left|[http://www.statcan.gc.ca/start-debut-eng.html Official estimate]
|-
|231
|align=left|{{LBY}}
|{{convert|1,770,060|km2|0|disp=table}}
|6,202,000
|{{convert|{{#expr: 6202000/1770060 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|232
|align=left|{{BWA}}
|{{convert|581,730|km2|0|disp=table}}
|2,024,904
|{{convert|{{#expr: 2024904/581730 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|August 22, 2011
|align=left|[http://www.cso.gov.bw/media/2011%20Census%20_Alphabetical%20Index%20of%20Districts.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525113252/http://www.cso.gov.bw/media/2011%20Census%20_Alphabetical%20Index%20of%20Districts.pdf |date=2013-05-25 }}
|-
|233
|align=left|{{MTN}}
|{{convert|1,030,700|km2|0|disp=table}}
|3,461,041
|{{convert|{{#expr: 3461041/1030700 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.ons.mr/doc/publication/Projectionpopulation.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925151255/http://www.ons.mr/doc/publication/Projectionpopulation.pdf |date=2015-09-25 }}
|-
|234
|align=left|{{SUR}}
|{{convert|163,820|km2|0|disp=table}}
|534,189
|{{convert|{{#expr: 534189/163820 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|August 13, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Suriname.html Preliminary 2012 census result]
|-
|235
|align=left|{{ISL}}
|{{convert|102,800|km2|0|disp=table}}
|329,740
|{{convert|{{#expr: 329740/102800 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|May 11, 2015
|align=left|[http://www.statice.is Official estimate]
|-
|236
|align=left|{{AUS}}
|{{convert|7,741,220|km2|0|disp=table}}
|24,656,427
|{{convert|{{#expr: 24656427/7741220 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|Setyembre 18, 2017
|align=left|[http://www.abs.gov.au/ausstats/abs%40.nsf/94713ad445ff1425ca25682000192af2/1647509ef7e25faaca2568a900154b63?OpenDocument Official estimate]
|-
|237
|align=left|''{{GUF}}'' ([[France]])
|{{convert|86,504|km2|0|disp=table}}
|229,040
|{{convert|{{#expr: 229040/86504 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|238
|align=left|{{NAM}}
|{{convert|825,118|km2|0|disp=table}}
|2,113,077
|{{convert|{{#expr: 2113077/825118 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|August 28, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Namibia.html Final 2011 census result]
|-
|239
|align=left|{{ESH}}&lt;ref&gt;Administration is split between [[Morocco]] and the [[Sahrawi Arab Democratic Republic]], both of which claim the entire territory.&lt;/ref&gt;
|{{convert|252,120|km2|0|disp=table}}
|567,000
|{{convert|{{#expr: 567000/252120 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|240
|align=left|{{MNG}}
|{{convert|1,564,100|km2|0|disp=table}}
|3,000,000
|{{convert|{{#expr: 3000000/1564100 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|January 24, 2015
|align=left|[http://www.infomongolia.com/ct/ci/6068 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924034911/http://www.infomongolia.com/ct/ci/6068 |date=2015-09-24 }}
|-
|241
|align=left|''{{PCN}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|47|km2|0|disp=table}}
|56
|{{convert|{{#expr: 56/47 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Pitcairn.html 2013 census result]
|-
|242
|align=left|''{{FLK}}'' ([[United Kingdom|UK]])&lt;ref&gt;Islands claimed by [[Argentina]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|12,173|km2|0|disp=table}}
|2,563
|{{convert|{{#expr: 2563/12173 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|April 15, 2012
|align=left|[http://www.falklands.gov.fk/our-people 2012 census result]
|-
|243
|align=left|''{{SJM}}'' ([[Norway]])
|{{convert|61,399|km2|0|disp=table}}
|2,655
|{{convert|{{#expr: 2655/61399 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|Setyembre 1, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Svalbard.html Official estimate]
|-
|244
|align=left|''{{GRL}}'' ([[Denmark]])
|{{convert|2,166,000|km2|0|disp=table}}
|55,984
|{{convert|{{#expr: 55984/2166000 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|January 1, 2015
|align=left|[http://www.stat.gl/default.asp?lang=en Official estimate]
|-
!Pos.!!Country (or dependent territory)!!Area (km²)!!Area (mi²)!!Population!!Density&lt;br&gt;(pop./km²)!!Density&lt;br&gt;(pop./mi²)!!Date!!Population source
|}


== Tingnan din ==
* [[Talaan ng mga bansa]]
* [[Talaan ng mga kabansaan]]
* [[Tala ng mga bansa ayon sa populasyon]]
* [[Tala ng mga bansa ayon sa GDP (PPP) bawat kapita]]

== Mga sanggunian at talababa ==
&lt;references/&gt;

[[Kategorya:Talaan ng mga bansa]]</text>
      <sha1>it1upl3vpbfl8u3wiucxlz7qgqxvpyk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scotland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37627</id>
    <revision>
      <id>2206477</id>
      <parentid>2199748</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:14:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37901" sha1="7uj3kck0k9s5h8901giudfvvgv9ui36" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = Eskosya
| native_name = ''Alba''
| common_name = Eskosya

| image_flag = Flag of Scotland.svg
| flag_width = 127px
| image_coat = Royal Standard of Scotland.svg{{!}}border
| symbol_width = 125px

| national_motto =&lt;br/&gt;In My Defens God Me Defend &lt;br/&gt;{{smaller|&quot;Diyos ang aking tanggulan&quot;}}
| national_anthem = &lt;br/&gt;Iba't iba &lt;br&gt;Malimit na Flower of Scotland

| image_map = Scotland in the UK and Europe.svg
| map_width = 250px
| | map_caption = {{map caption |location_color=madilim na lunti|country={{nobold|Eskosya}} |subregion= [[Nagkakaisang Kaharian]] |subregion_color=lunti |region=Europa|region_color=madilim na abo}}
| status = bansa
| capital = [[Edinburgh]]&lt;br /&gt;{{smaller|{{coord|55|57|11|N|3|11|20|W|display=inline}}}}
| largest_city = [[Glasgow]]

| languages_type = Mga Wika
| languages = [[Ingles|Ingles (English)]]
| languages2_type = Mga kinikilalang wika
| languages2 =
 {{unbulleted list |style=white-space:nowrap;
  | [[Scots Gaelic]]
  | [[Wikang Eskoses|Scots]]
  | [[Britanikong Wikang Pakumpas|British Sign Language]]
}}
| ethnic_groups =
 {{unbulleted list |style=white-space:nowrap;
  | 96.0% Puti (White)
  | 2.7% Asyano (Asian)
  | 0.7% Itim (Black)
  | 0.4% Nalahian
  | 0.2% Arabo (Arab)
  | 0.1% iba pa
 }}
| ethnic_groups_year = 2011

| demonym = Eskoses (Scots/Scottish)
| government_type = Pamahalaan ng Eskosya sa loob ng Pamamahala ng United Kingdom
| legislature = [[Batasang Eskoses]]

| sovereignty_type = Pagkakabuo
| established_event1 = Itinatag
| established_date1 = ika-9 na siglo&lt;br/&gt;{{smaller|noong 843|}}
| established_event2 = Pagkakaisa sa Inglatera
| established_date2 = 1 Mayo 1707
| established_event3 = Pagkakaatang
| established_date3 = 19 Nobyembre 1998

| area_rank =
| area_km2 = 77933
| area_footnote = &lt;ref name=ONSCOUNTRYPROFILES&gt;[http://www.ons.gov.uk/ons/publications/re-reference-tables.html?edition=tcm%3A77-325257 Region and Country Profiles, Key Statistics and Profiles, October 2013], ONS. Retrieved 9 August 2015.&lt;/ref&gt;
| area_label = Lupa
| percent_water =

|| population_rank =
| population_estimate ={{increase}} 5,424,800&lt;ref name=&quot;ONS-pop-ests-June2018&quot;/&gt;
| population_estimate_year = 2017
| population_census =  5,313,600&lt;ref name=autogenerated3&gt;{{cite web|url=http://www.gro-gov.scot/statistics/theme/population/estimates/mid-year/2012/index.html|title= Population estimates by sex, age and administrative area, Scotland, 2011 and 2012 |date=8 August 2013 |publisher=National Records of Scotland |accessdate=8 August 2013}}&lt;/ref&gt;
| population_census_year = 2011
| population_density_km2 = 67.5
| population_density_sq_mi = 174.1
| population_density_rank =

| GDP_PPP = |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_year = |GDP_PPP_per_capita = |GDP_PPP_per_capita_rank =
| GDP_nominal = $245.267 gatos&lt;ref name=&quot;GDP&quot;&gt;{{cite web |title=Key Economy Statistics |author=Scottish Government |url=http://www.gov.scot/Topics/Statistics/Browse/Economy |accessdate=22 August 2014}}&lt;/ref&gt;
| GDP_nominal_rank =
| GDP_nominal_year = 2013
| GDP_nominal_per_capita = $45,904&lt;ref name=&quot;GDP&quot;/&gt;&lt;br /&gt; {{smaller|Tala: Kasama sa mga bilang na ito ang mga kinita mula sa langis at gas ng Dagat Hilaga.}}
| GDP_nominal_per_capita_rank =
| GVA_rank =
| Gini_year = | Gini_change =  &lt;!--increase/decrease/steady--&gt; | Gini =  &lt;!--number only--&gt; | Gini_ref = | Gini_rank =
| HDI_year = | HDI_change =  &lt;!--increase/decrease/steady--&gt; | HDI =  &lt;!--number only--&gt; | HDI_ref = | HDI_rank =

| official_website =  {{URL|http://www.scotland.org/}}
}}Ang '''Scotland''' o '''Eskosya''' (Scottish Gaelic: Alba) ay isang bansang administratibo ng [[United Kingdom]] na sumasakop sa hilagang katlo ng pulo ng [[Gran Britanya|Kalakhang Britanya]].&lt;ref name=&quot;Stats 1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/geography/beginner-s-guide/administrative/the-countries-of-the-uk/index.html|title=The Countries of the UK|publisher=[[Office for National Statistics]]|accessdate=24 June 2012|archive-date=11 Mayo 2015|archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20150511003245/http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/geography/beginner-s-guide/administrative/the-countries-of-the-uk/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Country&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.number10.gov.uk/Page823 |title=Countries within a country |accessdate=24 August 2008 |work=10 Downing Street |quote=The United Kingdom is made up of four countries: England, Scotland, Wales and Northern Ireland|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100416083521/http://www.number10.gov.uk/Page823|archivedate=16 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/newsletter_i-9.pdf |format=PDF |title=ISO 3166-2 Newsletter Date: 28 November 2007 No I-9. &quot;Changes in the list of subdivision names and code elements&quot; (Page 11) |accessdate=31 May 2008 |work=[[International Organization for Standardization]] codes for the representation of names of countries and their subdivisions – Part 2: Country subdivision codes |quote=SCT Scotland ''country''}}&lt;/ref&gt; Matatagpuan ang [[Inglatera]] sa [[Hangganang Inglatera-Eskosya|hangganang timog]] nito at napapalibutan na ito ng [[Karagatang Atlantiko]] kung saan ang [[Dagat Hilaga]] ay nasa silangan at ang [[Bangbang Hilaga]] at [[Dagat Irlandes]] ay nasa timog kanlurang bahagi. May 790 mga pulo ang Eskosya na kinabibilangan ng [[Kapuluang Kahilagaan]] at ng [[Hebrides]].
Ang kabisera nito ay ang [[Edinburgh]]. Ito ang pangalawang pinakamalaking lungsod at pusod ng [[Scottish Enlightenment]] noong ika-18 siglo, na nagbigay-raan upang magíng isá sa mga sentrong komersiyal, intelektuwal, at industriyal ang Eskosya sa [[Europa]]. [[Glasgow]] ang pinakamalaking lungsod ng Eskosya&lt;ref&gt;{{cite web|title=A quick guide to glasgow|url=http://glasgowcitycentre.co.uk/places-to-go/shops/a-quick-guide-to-glasgow/|publisher=Glasgow City Centre|accessdate=20 June 2012|archive-date=23 Hunyo 2013|archive-url=https://www.webcitation.org/6HaILbP3w?url=http://glasgowcitycentre.co.uk/guides/a-quick-guide-to-glasgow/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; at isa sa dating nangungunang industriyal na lungsod sa buong mundo at ngayon nasa sentro ng [[Kalakhang Glasgow]].

Malaking bahagi ng Hilagang Atlantiko at North Sea ang nasasakupan ng karagatan ng Eskosya,&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Scottish Adjacent Waters Boundaries Order |year=1999 |publisher=The Stationery Office Limited |url=http://www.opsi.gov.uk/si/si1999/19991126.htm |location=London |isbn=0-11-059052-X| accessdate=20 September 2007 }}&lt;/ref&gt; kung saan matatagpuan ang pinakamalaking reserba sa langis sa [[European Union]]. Bunsod nito, tinagurian ang [[Aberdeen]], ay ang ikatlong pinakamalaking lungsod ng Eskosya at ang kabisera ng langis ng Europa.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aberdeencity.gov.uk/equalitydiversity/eqd_ourcity.asp|publisher= Aberdeen City Council|title=Our City|quote=Aberdeen's buoyant modern economy – is fuelled by the oil industry, earning the city its epithet as 'Oil Capital of Europe'|accessdate=1 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100922092924/http://www.aberdeencity.gov.uk/EqualityDiversity/eqd_OurCity.asp|archivedate=22 September 2010}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Kaharian ng Scotland|Kaharian ng Eskosya]] ay naging isang malayang estado noong Simula ng [[Gitnang Panahon]] at nagpatuloy hanggang 1707. Ito'y pumasok sa isang [[unyong personal]] kasama ang mga kaharian ng [[Kaharian ng Inglaterra|Inglaterra]] at [[Kaharian ng Ireland|Irlanda]], kasunod ng pagmana ni [[James VI]] ng trono ng Inglaterra at Irlanda noong 1603, kalaunan pumasok sa [[unyong politikal]] ang Eskosya sa Ingletarra noong 1 Mayo 1707 upang lumikha ng isang [[Kaharian ng Gran Britanya|Kaharian ng Kalakhang Britanya]].&lt;ref&gt;Keay, J. &amp; Keay, J. (1994) ''Collins Encyclopaedia of Scotland''. London. HarperCollins. Pages 734 and 930.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mackie&quot;&gt;Mackie, J.D. (1969) ''A History of Scotland''. London. Penguin.&lt;/ref&gt; Ang unyong ito ay bunsod ng [[Treaty of Union]] na pinagkasunduan noong 1706 at pinagtibay ng kambal na Acts of Union na ipinasa ng mga Parlamento ng dalawang bansa, sa kabila ng malawakang oposisyon dito at kaguluhan na kontra-unyon sa Edimburgo, Glasgow at kung saan-saan pa.&lt;ref name=&quot;1707 protests&quot;&gt;{{cite book|last=Devine|first=T. M.|year=1999|title=The Scottish Nation 1700–2000|url=https://archive.org/details/scottishnation170000devi_j2z7|publisher=Penguin Books|page=[https://archive.org/details/scottishnation170000devi_j2z7/page/8 9]|isbn=0-14-023004-1|quote=From that point on anti-union demonstrations were common in the capital. In November rioting spread to the south west, that stronghold of strict Calvinism and covenanting tradition. The Glasgow mob rose against union sympathisers in disturbances that lasted intermittently for over a month}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Act of Union 1707 Mob unrest and disorder|year=2007 |publisher=The House of Lords|url=http://www.parliament.uk/actofunion/06_03_mob.html |location=London |accessdate=23 December 2007 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080101193416/http://www.parliament.uk/actofunion/06_03_mob.html |archivedate = 1 January 2008}}&lt;/ref&gt; Ang Kalakhang Britanya naman ay pumasok sa unyong politikal kasama ang Irlanda noong 1 Enero 1801 upang likhain ang [[United Kingdom of Great Britain and Ireland]].

Nananatiling hiwalay sa England at [[Wales]] at [[Northern Ireland]] ang sistemang legal ng Eskosya, at ang Eskosya din ay may natatanging hurisdiksiyon sa pampubliko at pampribadong batas.&lt;ref&gt;Collier, J. G. (2001) [http://assets.cambridge.org/052178/2600/sample/0521782600ws.pdf ''Conflict of Laws (Third edition)''](pdf) [[Cambridge University Press]]. &quot;For the purposes of the English [[conflict of laws]], every country in the world which is not part of [[England and Wales]] is a foreign country and its foreign laws. This means that not only totally foreign independent countries such as France or Russia&amp;nbsp;... are foreign countries but also [[British Colonies]] such as the [[Falkland Islands]]. Moreover, the other parts of the United Kingdom{{spaced ndash}}Scotland and Northern Ireland{{spaced ndash}}are foreign countries for present purposes, as are the other [[British Islands]], the [[Isle of Man]], [[Jersey]] and [[Guernsey]].&quot;&lt;/ref&gt; Ang patuloy na pagpapanatili ng mga institusyong legal, edukasyonal, at relihiyoso, na hiwalay sa ibang bahagi ng NK, ay nakatulong sa pagpapatuloy ng kultura at pambansang pagkakakilanlan ng mga Scottish, mula noong pagsasanib ng 1707.&lt;ref name=&quot;administrative control&quot;&gt;Devine, T. M. (1999), ''The Scottish Nation 1700–2000'', P.288–289, ISBN 0-14-023004-1 ''&quot;created a new and powerful ''local state'' run by the Scottish bourgeoisie and reflecting their political and religious values. It was this local state, rather than a distant and usually indifferent Westminster authority, that in effect routinely governed Scotland&quot;''&lt;/ref&gt; Noong 1999, matapos ang referendum noong 1997, ibinalik at nagpulong-muli ang [[Parlamento ng Scotland|Parlamento ng Eskosya]], na may malawak na kapangyarihan sa pagpapasiya ng mga domestikong paksa at usapin. Noong Mayo 2011, nanalo ng pangkalahatang mayorya ang [[Scottish National Party]] sa Parlamento ng Eskosya. Dulot nito, isang referendum tungkol sa [[kasarinlan]] ng Eskosya ang gaganapin sa 18 Setyembre 2014.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.sky.com/story/1067962/scotland-names-the-day-for-independence-vote |title=Scotland: Independence Referendum Date Set |publisher=BSkyB |date=21 March 2013 |accessdate=4 May 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Gardham|first=Magnus|title=Holyrood election 2011: Alex Salmond: Referendum on Scottish independence by 2015|url=http://www.dailyrecord.co.uk/news/politics-news/2011/05/02/alex-salmond-referendum-on-scottish-independence-by-2015-86908-23102061/|accessdate=14 October 2011|newspaper=Daily Record|location=Scotland|date=2 May 2011}}&lt;/ref&gt;

Ang Eskosya ay kasaping bansa ng [[British–Irish Council]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.britishirishcouncil.org/member-administrations/scotland-alba |title=Scotland / Alba |publisher=British-Irish Council |accessdate=4 May 2013}}&lt;/ref&gt; at ng [[British–Irish Parliamentary Assembly]]. Kinakatawan ang Eskosya ng anim na MEP sa Samahang Europeo at sa [[European Parliament]].&lt;ref name=&quot;ScotMEPs&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.europarl.org.uk/en/office_edinburgh/scottish_meps.html |title=Scottish MEPs |publisher=Europarl.org.uk |accessdate=26 May 2014 |archive-date=1 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140501002116/http://www.europarl.org.uk/en/office_edinburgh/scottish_meps.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==Pangalan==
Ang pangalang Scotland ay nangaling mula sa ''Scoti'', ang pangalang Latin para sa mga Gaels. Nagbakasakali sa Philip Freeman na posibleng ginamit ng grupo ng mananalakay ang isang pangalan na naguugat mula sa pamilya ng wika na Indo-European, ito ay ang ''skot'' na maaaring maihambing sa salitang Griyego na ''skotos'' na ang ibig sabihin ay &quot;kadiliman o pagluluksa&quot;. Ang salitang Latin na Scotia (lupain ng mga Gaels), ay dating tinutukoy ang [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]. Noong ika-11 na siglo, ang tinutukoy ng ''Scotia'' ay ang Eskosya na nasa hilaga ng Ilog Forth, sa tabi ng ''Albania'' o ''Albany'', na parehas na nagmula sa salitang Alba. Ang mga salitang ''Scots'' at ''Scotland'' ay tinutukoy ang buong lupain ng Eskosya, ito ay naging karaniwan noong ''Late Middle Ages''.

==Kasaysayan==
===Sinaunang Eskosya===
[[File:Skara Brae house 1 5.jpg|thumb|left|Isang bahay sa Skara Brae]]
Noong [[panahon ng Ice Age]] wala pang naninirahan sa Eskosya. Ngunit noong natunaw ang yelo at kumalat ang mga puno upang bumuo ng mga kagubatan sa buong Eskosya tumira dito ang mga mangangaso. Noong 6,000 BC, isang grupo ng tao ang naninirahan sa Eskosya, at nangangaso ng mga pulang usa, dugong, at ng mga prutas upang makakain.

Noong 4,500 BC ang pagsasaka ay ipinakilala sa Eskosya. Ang mga sinaunang magsasaka ay nagpatuloy na gumamit ng mga kagamitan at mga sandata na gawa sa bato ang panahon na ito ay tinatawag na Panahong Neolitiko. Ang mga tao noong Panahong Neolitiko ay gumamit ng palakol na gawa sa bato o kaingin upang tangalin ang kagubatan upang gamitin sa pagsasaka, nagtanim sila ng trigo, sebada, at senteno. Nag-aalaga rin sila ng mga baka at mga tupa. Tumira sila sa mga bahay na gawa sa bato na may bubong na gawa sa damo. Isa sa mga halimbawa ng mga nayon noong Panahong Neolitiko ay natagpuan sa Orkney pagkatapos ng isang bagyo noong 1850. Ang mga bahay ay mayroon ring batong salansanan at mga upuan. Mayroon rin silang mga higaang gawa sa bato na may nakapatong na dayami. Ang mga tao ng Skara Brae, na nasa Orkney ay gumamit ng pasong sisidlan at mga daanang may talukbong. Ang Maes Howe na nasa Orkney rin ay nagdisenyo ng mauseleo upang ang araw ay maliwanagan ang pasilyo sa taglamig

Noong 1,800 BC, ang mga tao ng Eskosya ay natutunan gumawa ng tanso. Ang mga tao noong [[Panahon ng Tanso]] ay patuloy na nanirahan sa maliliit na bahay, ngunit sikat sila sa kanilang batong monumento. Inayos nila ang mga bato sa pabilog na ayos.&lt;ref&gt;https://www.scotland.org/features/ancient-history-of-scotland|Ancient{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} History of Scotland&lt;/ref&gt;

===Mga Picts at ang Panahong Romano===
Ang mga Picts ay nakatira sa pabilog na mga bahay na gawa sa bato at kahoy. Ang ilang Picts ay nakatira sa mga crannogs, ito ay mga kubo na itinayo sa mga lawa. Ang mga pinunong ng Picts ay nagtayo ng mga [[portipikasyon|kuta]] na gawa sa bato, kahoy at lupa. Ang mga magsasakang Pict ay nag-aalaga rin ng baka, baboy at tupa. Nangisda din at nangaso ng mga usa, dugong at mga ibon. Nagtanim rin sila ng trigo, sebada, at senteno. Nangolekta rin sila ng mga prutas tulad ng crab-apples, sloes, raspberries, blackberries at mga damsons.

Bagama't ang karamihan ng mga Picts ay magsasaka, ilan ay nagtrabaho bilang manggagawa tulad ng panday, panday-tanso, panday-ginto at magpapalayok. Ang mga Picts ay mahusay sa paggawa ng mga alahas. Nagukit rin sila ng mga larawan sa bato. Ang mga Picts ng mataas na posisyon ay ginastos ang kanilang panahon sa pagangaso sa kabayo at pangangaso gamit ang falcon. Sa gabi sila ay nagiinuman at nagpipista.

Ang mga Romano ay sinakop ang Eskosya noong 80 AD na pinamumunuan ni Agricola. Nagtungo sila timog Eskosya at tumungo pahilaga. Noong 84 AD natalo ng mga Romano ang mga Picts sa isang lugar na may pangalang Mons Grampius. Gayunpaman, ilang taon pagkatapos ng digmaan, umalis ang mga Romano, at noong 123 AD si Emperor Hadrian ay nagtayo ng pader upang palabasin ang mga Picts.

Noong ika-2 na siglo ang mga Romano ay ulit na sumulong, at noong 140 AD itinayo nila ang Antonine Wall mula Clyde patungong Forth. Gayunpaman, iniwanan ng mga Romano ang Antonine Wall noong 196 AD. Pagkatapos, ang Hadrians Wall ay naging huling hangganan. Ang mga Romano ay muling sumulong tungong Eskosya noong 209 AD, ngunit pansamantala lamang. Noong 367-368, ang mga Picts ay nakisama sa isang pagsalakay sa [[Romanong Britanya]].

Noong ika-6 na siglo isang grupo ng tao galing sa [[Irlandes]] na tawag na Scots ay sinakop ang Eskosya. Nanirahan sila sa [[Argyll and Bute]] at itinatag ang Kaharian ng Dal Riata.

Samantala ang mga Kristiyanong misyonaryo ay ikinonberta ang mga Picts bilang mga Kristiyano. Ilang Picts sa timog-silangang Eskosya ay tinangap ang Kristiyanismo noong ika-5 siglo. Si Columba na pumunta doon noong 563 ay ikinonberta ang timog-kanlurang Eskosya bilang mga Kristiyano. Itinayo niya ang isang monasteriyo sa Iona, na naging importante sa kasaysayan ng Kristiyanismo sa Britanya. Noong ika-6 at ika-7. Kumalat ang Kristiyanismo, at noong huling bahagi ng ika-7 siglo, ang buong Eskosya ay Kristiyano.

Noong ika-6 na siglo ang Hilagang-Silangang Inglatera ay isinakop ng mga Angles, at itinatag nila ang Kaharian ng Northumbria. Noong maagang bahagi ng ika-7 na siglo, pinalawak ng mga Northumbrians ang kanilang teritoryo patungong timog-silangang Eskosya at nakaabot sa Dunbar at [[Edinburgh]]. Noong 843 AD, si Kenneth MacAlpin na hari ng Kaharian ng Dal Riata, na naging hari rin ng mga Picts ng hilaga at sentral na bahagi ng Eskosya. Kaya ang mga Scots at Picts ay nagsama upang bumuo ng isang kaharian. Ngunit ang sakop ng kaharian na ito ay sa hilaga ng Clyde at Forth lamang. Pinamumunuan ng [[mga Ingles]] ang timog-silangang Eskosya hanggang 1018, noong sinakop ito ng mga Scots. Ang timog-kanlurang Eskosya at ang Cumbria ay bumuo ng hiwalay na kaharian na may pangalan na Strathclyde. Ngunit noong 1018, ito ay naging bahagi ng Eskosya.

Samantala hinarap ng mga Eskoses ang isa nanamang banta, ang mga Vikings. Sinalakay nila ang isang monasteriyo sa Iona noong 795 AD. Noong maagang bahagi ng ika-9 na siglo, ang mga Vikings ay nanirahan sa Shetland at Kapuluan ng Orkney. Nanatili rin sila sa Hebrides, Caithness at Sutherland noong ika-9 na siglo.

Noong 1034, si Duncan ay naging hari ng Eskosya. Ngunit pinalitan siya ni Macbeth

===Mga Gitnang Panahon===
[[File:Early Medieval Scotland areas.png|thumb|left|Mga kaharian sa Eskosya noong Gitnang Panahon|link=Special:FilePath/Early_Medival_Scotland_areas.png]]
Noong 1066, [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|sinakop ng mga Normando]] mula sa hilagang Pransya, ang Inglaterra. Naramdaman rin ang kulturang Normando sa Eskosya. Noong 1069, si haring Malcolm ay pinakasalan ang babaeng Ingles na si Margaret, na nagtaguyod ng mga paraang Normando sa mga hukumang Eskoses. Si haring Malcolm ay pinatay sa isang digmaan laban sa Ingles noong 1093 sa Alnwick.

Sa mga administrasyon ng kaniyang tatlong anak na si Edgar (1097-1107), Alexander (1107-1124), at David I (1124-1153) ang impluwensiyang Normando ay tumaas. Sa pamumuno ni David I, maraming Normando ang tumira sa Eskosya. Ang pamahalaan ay nireporma. At noong ika-12 na siglo maraming mga bayan at nayon ang itinatag sa Eskosya, at lumaganap ang kalakalan. Si David I, ang unang hari na nagpaggawa ng mga barya.

Ngunit ang mga haring Eskoses ay may kaunting kapangyarihan. Sa hilaga at sa kanluran ang mga pinuno ng mga katutubo ay palaging nagrerebelde noong ika-12 at 13 na siglo. Noong 1265 nasakop ng Eskosya ang Western Island na dating pinamumunuan ng Norway. Dahil sa Kasunduan ng Perth noong 1266 isinuko ng mga Norwegians ang kanilang mga teritoryo sa Eskosya maliban sa Shetlands at sa Orkney.

Noong 1286, ang kabayo ni Alexander III ay nahulog sa kadiliman at siya'y napatay. Ang kaniyang tagapagmana na si Margaret na nakatira sa Norway ay namatay sa biyahe papuntang Eskosya noong 1290. Ngayon marami nang nag-aangkin sa trono. Ang obispo ng St. Andrew ay kinahilingan na magpasya si [[Edward I]]. Si Edward ay masaya makitulong at pinili si John Balliol na kinorohanan noong 1292. Si Edward ay inangkin ang pagkapanginoon(overlord) ng Eskosya, at ipinaliwanag na gusto nya lang maging manika si Balliol. Noong 1295 sinubukan ni Edward I isama ang Eskosya sa digmaan laban sa Pransya. Si Balliol ay nagrebelde at bumuo ng alyansa kasama ang Pransya. Ngunit sinalakay ni Edward ang Eskosya sa 1296. Si Balliol ay nahuli at pinwersa na sumuko. Sinubukan ni Edward na pamunuan ang Eskosya na walang manika. Pinwersa niya ang maraming maharlika at may-ari ng lupa at magpasakop sa kaniya sa Berwick. Pagkatapos naglagay siya ng opisyal na Ingles upang pamunuan ang Eskosya, at siya ay umalis.

Ngunit ang mga Eskoses ay hindi nagpailalim nang ganun kadali. Maraming nagmamayari ng lupa ang sumama sa rebelyon na pinamumunuan ni William Wallace. Noong 1297, natalo ni Wallace ang mga Ingles sa Tulay ng Stirling. Ngunit ang mga Ingles ay nanalo sa digmaan sa Falkirk noong Hulyo 1298. Ngunit ang mga Eskoses ay patuloy na lumaban sa mga Ingles  na nasakop lamang ang timog-silangan ng Eskosya. Si Wallace ay nahuli noong 1305 at pinatay.

Mula 1306 si Robert the Bruce, na kinorohanang hari ng Eskosya, ay namuno sa isang resistance. Ang numero ng tao sa Scottish Resistance ay tumaas at si Edward I ay namatay noong 1307. Noong 1314, ang mga Ingles ay natalo sa Digmaan ng Bannockburn. Ang kalayaan ng Eskosya ay kinilala ng mga Ingles dahil sa Kasunduan ng Nothampton noong 1328. Ngunit ang kasunduan ay hindi nagbigay ng kapayapaan. Si Robert the Bruce ay namatay noong 1329 at ang kaniyang anak na limang taong gulang ay naging [[David II]]. Ngunit sa Inglatera may mga maharlikang Eskoses na binawian ng mga lupa sa Eskosya dahil sa pagsuporta sa Ingles. Sinusubukan na nilang gawing hari ng Eskosya ang anak ni John Balliol na si Edward. Sinakop nila ang Eskosya sa dagat at tinalo ang isang hukbo na  kanilang sinalubong. Nagtungo sila papuntang Scone kung saan kinorohanan si Edward Balliol. Sinubukan nilang panalunin ang suporta ng Ingles at pinangako ang Berwick. Ngunit pinaalis si Balliol sa Eskosya.

Ang mga Ingles ay sinakop ang Berwick at ang Timog Eskosya. Si Haring David ay idinala sa Pransya para sa kaniyang kaligtasan. Ngunit noong 1338, ang mga Ingles ay nakikipag digmaan sa Pransya kung saan pinuwersa sila na umalis sa Eskosya. Tapos noong 1346, ang Hari ng Pransya ay humingi ng tulong sa mga Eskoses. Sinakop ni David ang Inglatera ngunit siya ay natalo at nahuli sa Neville's Cross. Pinakawalan si David noong 1357, dahil ito'y itinubos siya ng mga Eskoses. Namatay siya noong 1371.

Sa huling bahagi ng Gitnang Panahon ang mga haring Eskoses ay mayroong kaunting kapangyarihan at ang mga baron ay minsan umaakto bilang malayang pinuno. Ang Eskosya ay nagdusa sa kawalan ng mga batas. Ngunit ang mga burgh ay lumaganap, at ang unang unibersidad ng Eskosya ang St. Andrew's University ay itinatag noong 1413. Noong huling bahagi ng ika-14 at ika-15 na siglo minsanang pagdidigmaan ng Eskosya at Inglatera ay natuloy

===Ika-16 na siglo===
Si Haring [[James IV]] (1488-1513) ay nagbalik ng kaayusan. Ang kaniyang administrasyon ay isang mahalagang panahon para sa panitikan, at ang unang printing press ay itinayo sa [[Edinburgh]] noong 1507. Ang Unibersidad ng Aberdeen ay itinatag noong 1495 at noong 1496 isang batas ay ipinasa na nagsasabing lahat ng taong nagmamayari ng lupa na ipadala ang kanila pinakamatandang anak sa paaralan.

Noong 1503, pinakasalan ni James si Margaret, anak ni Haring [[Henry VII ng Inglatera]]. Noong 1511, nagtayo siya ng malaking barko na may pangalan na Great Michael. Sinalakay niya ang Inglatera noong 1513. Ang mga Eskoses ay natalo sa Digmaan ng Flooden at namatay si James. Ang kaniyang tagapagmana na si James V at hindi nagsimulang pamunuan ang Eskosya hanggang 1528. Sinakop ng Eskosya ang Inglatera noong 1542, ngunit natalo sa Digmaan ng Solway Moss noong Nobyembre. Ang hari ay namatay noong Disyembre 1542 habang bata palang.

Ang trono ay ipinasa kay [[Mary, Queen of Scots]], kung saan isa paring sanggol. Si Henry VII gusto ang kaniyang anak na pakasalan si Mary. Ang Regent ng Eskosya, ang Earl of Arran ay pinirmahan ang Kasunduan ng Greenwich noong 1543, na sumasang-ayon sa kasunduan. Ngunit noong Nobyembre ng 1543, ang Parlyamento ng Eskosya ay itinakwil ang kasunduan. Kaya noong 1544 at 1545, sinalakay ng mga Ingles ang Timog Eskosya at sinira ito. Ang Eskosya ay sinalakay ulit ng mga Ingles, at natalo ang mga Eskoses sa digmaan sa Pinkie. Sinakop ulit ng mga Ingles and Eskosya noong 1548, kaya idinala si Mary sa Pransya kung saan pinakasalan niya ang isang prinsipeng Pranses.

Noong ika-16 na siglo ang Eskosya, maraming kaisipang Protestante ang pumasok sa Eskosya. Noong 1557, isang grupo ng maharlikang Eskoses ay nagkitakita at  pinirmahan ang isang covenant upang itangkilik ang mga turong Protestante. Ngunit ang pinaka importanteng tao sa Repormasyon ay si John Knox (1502-1572). Noong 1559, nagbalik siya mula sa [[Geneva]] kung saan nagaral siya ng mga turo ni [[John Calvin]]. Ang kaniyang mga turo ay nanalo at maraming mga Eskoses ay naging Protestante.&lt;ref&gt;http://www.localhistories.org/scotland.html&lt;/ref&gt;

===Ika-18 na siglo===
Noong 22 Hulyo 1706. Ang Tratado ng Union ay pinag- ng Parlyamentong Eskoses at Parlyamento ng Inglatera. Sa susunod na taon, ang kakambal na Acts of Union ay ipinasa ng parehong parlyamento upang maibuo ang Kaharian ng Great Britain na umepekto noong 1 Mayo 1707 na may mga pag-aalsa para sa oposisyon sa Edinburgh, Glasgow at kung saan-saan.

Kasama sa pag-alis ng mga tariffs, umunlad ang kalakalan, sa America. Ang mga ''clippers'' na pagaari ng mga Glasgow Tobacco Lords ay ang pinakamabibilis na mga barko na bumabiyahe papuntang Virginia. Ang pagkakahati ng kayamanan sa gitna ng mga ''Scottish Lowlanders'' at ''Scottish Highlanders'' ay tumaas.

==Heograpiya==
[[File:Scotland from space.png|thumb|left|Ang satelite map ng Eskosya]]
Ang Eskosya ay binubuo ng hilagang bahagi ng pulo ng Great Britain, na nasa baybayin ng Hilagang-Kanlurang bahagi ng Europa. Ang total na sukat ng Eskosya ay 77,933&amp;nbsp;km^2 (30,414 sq mi), maihahambing ito sa Czech Republic. Ang iisang land border nito ay sa Inglatera, at tumatakbo ng 96&amp;nbsp;km (60&amp;nbsp;mi), na nasa palanggana sa gitna ng Ilog Tweed sa silangang baybayin at Solway Firth sa kanlurang baybayin. Ito ay pinapaligiran ng Dagat Atlantiko sa kanluran at Dagat Hilaga sa silangan. Ang pulo ng Irlandes ay 21&amp;nbsp;km (13&amp;nbsp;mi) mula sa timog-kanlurang tangway ng Kintyre. Ang Norway ay 305&amp;nbsp;km (190&amp;nbsp;mi) sa silangan at ang Kapuluan ng Faroe ay 270&amp;nbsp;km (168&amp;nbsp;mi) sa hilaga.

===Hiyolohiya===

Ang heograpiya ng Eskosya ay binubuo ng mararaming bundok. Ang hilagang bahagi ang pinakamabundok na bahagi ng Eskosya. Ang kabundukan ng Grampian ay umaabot mula hilagang silangan hanggang sa timog kanluran ng Eskosya. Ang Eskosya ay mayroong 800 mga pulo, ang mga malalaking kapuluan dito ay ang Inner at Outer Herbrides at Shetlands. Ang Gitnang Eskosya naman ay ginagawa ng malalawak na patag. Ang timog na bahagi naman ay maburol at may mga luntiang lambak. Ang Ilog Clyde at Ilog Tweed ang pinakamahahabang mga ilog sa Eskosya.&lt;ref&gt;https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/scotland/uksland.htm&lt;/ref&gt;

===Klima===
[[File:Scots Scotland Köppen.svg|thumb|right]]
Ang klima ng Eskosya ay temperate at oceanic at laging nag-iiba.&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Scotland#Climate&lt;/ref&gt; Ang mataas na pangkaraniwang temperatura sa mga buwan ng Marso, Abril at Mayo ay umaabot sa 7&amp;nbsp;°C hanggang 13&amp;nbsp;°C. Ang mga buwan ng Hunyo, Hulyo at Agosto naman ay ang pinakamaiinit na mga buwan sa buong taon at umaabot sa 15°°C hanggang sa 17&amp;nbsp;°C. Sa Setyembre, Oktubre at Nobyembre naman ay 8&amp;nbsp;°C hanggang 14&amp;nbsp;°C. Sa Disyembre, Enero at Pebrero ang pinakamalamig na mga buwan sa buong taon ang pinakamataas na pangkaraniwang temperatura ay umaabot sa 5&amp;nbsp;°C.&lt;ref&gt;https://www.visitscotland.com/about/practical-information/weather/&lt;/ref&gt; Ito ay may parehong latitud tulad ng Labrador sa Canada, timog na bahagi ng Scandinavia, ang rehiyon ng Moscow, at ang Tangway ng Kamchatka parehas na nasa Russia.

==Demograpiko==
Ang populasyon ng Eskosya noong konsenso ng 2001 ay 5,062,011. Ito ay tumaas at umabot sa pinakamataas na bilang na 5,295,400 noong konsenso ng 2011. Ang pinakabagong pagtatanya ng ONS para sa gitnang bahagi ng 2017 ay 5,424,800.

Noong konsenso ng 2011, 62% ng Eskosya ang nagsasabi na sila ay Eskoses lamang, 18% ay nagsasabing sila ay Eskoses at British, 8% ang British lamang, at 4% ang ibang lahi.

Bagaman ang Edinburgh ang kaniyang kabisera ng Eskosya, ang pinakamalaking lungsod ay Glasgow, na mayroong 584,000 na naninirahan. Ang Kalakhang Glasgow, na may 1.2 milyon na naninirahan ay isinasaloob ang sangkapat ng buong populasyon ng Eskosya. Ang Central Belt ay kung saan napapaloob ang mga  malalaking lungsod ng Eskosya tulad ng: [[Edinburgh]], [[Glasgow]] at [[Dundee]]. Ang pinakamalaking lungsod sa Scotland na wala sa Central Belt ay ang Lungsod ng Aberdeen. Ang Scottish Lowlands ay naglalaman ng 80% ng buong populasyon ng Eskosya, kung saan ang Central Belt ay naglalaman ng 3.5 milyong katauhan.

Ang mga lupaing may namamahayan ay ang mga lugar na maaaring mapuntahan at mga malalaking pulo. Sa kasalukuyan mas kaunti sa 90 mga pulo ang pinamamahayan. Ang Southern Uplands ay rural at ang mga industriya ng agrikultura at pangangahoy ay nangingibabaw. Dahil sa problema sa mga bahay sa Edinburgh at Glasgow, limang bagong bahay ang itinatag mula noong 1947 hanggang 1966. Ito ay ang: East Kilbride, Glenrothes, Cumbernauld, Livingston, at Irvine.

Ang imigrasyon papuntang Eskosya mula noong World War II, ay nagbigay sa Glasgow, Edinburgh, at Dundee ng malalaking komunidad ng mga taong galing South Asia. Noong 2011, may tinatayang 49,000 na Pakistani na nakatira sa Eskosya, at ginagawa silang pinakamalaking grupo ng tao na hindi puti. Magmula noong paglaki ng European Union maraming tao mula Sentral at Silangan Europa ay lumipat papuntang Eskosya, at ang konsenso ng 2011, ang nagsasabing 61,000 [[mga Polaka]] (mamamayan ng Poland) ang nakatira dito.

==Pamahalaan==
Ang pinuno ng estado ng [[United Kingdom]] ay ang isang monarkiya, kasalukuyang si Queen Elizabeth II (mula noong 1952). Ang pagnunumero sa monarkiya ay nagdulot ng kontrobersiya sa Eskosya, dahil wala pang naging Elizabeth I sa Scotland.

Ang Pamahalaan ng Eskosya ay pinamumunuan ng First Minister, na pumipili ng  mga ministro ng gabinete, na dumadalo sa gabinete, at mga ministro na may pagpapayag ng parlyamento&lt;ref&gt;https://firstminister.gov.scot/&lt;/ref&gt;. Lahat ng mga ministro ng pamahalaan ay nakaupo sa parlyamento at may pananagutan dito. Ang pamahalaan ay nakasalalay sa parlyamento upang makapagpasa ng pangunahing batas.&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_Government&lt;/ref&gt;

===Mga Subdibisyon ng Eskosya===
[[File:Scotland Administrative Map 2009.png|thumb|right]]Ang Eskosya ay binubuo ng 32 na council areas

*[[Aberdeenshire]]
*Angus
*[[Argyll and Bute]]
*Clackmannanshire
*[[Dumfries and Galloway]]
*East Ayeshire
*East Dunbartonshire
*East Lothian
*East Renfrewshire
*Falkirk
*[[Fife]]
*[[Highland (council area)|Highland]]
*Inverclyde
*[[Aberdeen|Lungsod ng Aberdeen]]
*[[Dundee|Lungsod ng Dundee]]
*[[Edinburgh|Lungsod ng Edinburgh]]
*[[Glasgow|Lungsod ng Glasgow]]
*[[Stirling|Lungsod ng Stirling]]
*[[Midlothian]]
*[[Moray]]
*[[Na h-Eileanan Siar]]
*North Ayeshire
*North Lanarkshire
*[[Orkney Islands]]
*[[Perth and Kinross]]
*Renfrewshire
*[[Scottish Borders]]
*Shetland Islands
*South Ayeshire
*South Lanarkshire
*West Dunbartonshire
*West Lothian

==Ekonomiya==
[[File:Bank_of_Scotland_Headquarters.jpg|thumb|right| Ang banko ng Eskosya]]
Ang Eskosya ay mayroong Western-style Open Mixed Economy na magkaugnay sa [[Reino Unido]] at sa buong mundo. Ang ekonomiya ng Eskosya ay binubuo ng heavy industries tulad ng paggawa ng barko, paggawa ng metal at pagmimina ng coal. Ang pagkatuklas ng petrolyo sa [[Hilagang Dagat]] ay ang pinakamalaking at pinakaimportanteng employer sa Eskosya. Noong Dekada '70 at 80's lumipat ang focus ng ekonomiya mula sa pagmamanupaktura tungo sa ekonomiyang nakasalalay sa serbisyo. Ang gross domestic product ng Eskosya, kasama ang langis at gasolina na nangaling sa katubigan ng Eskosya, ay tinatansyang £150 bilyon sa taong 2012. Noong 2014 ang per capita GDP ng Eskosya ay isa sa pinakamataas sa EU.&lt;ref&gt;https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/11084406/The-Scottish-economy-in-ten-essential-charts.html&lt;/ref&gt; Noong Abril ng 2019 ang bilang ng walang trabaho sa Eskosya ay 3.3% sa ibaba ng bilang sa buong UK na 3.8%, at ang bilang ng may trabaho ay 75.9%.&lt;ref&gt;https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-4859402&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Scotland#Economy&lt;/ref&gt;

==Kultura==
''Tignan din:[[Kultura ng Scotland]]''
===Musika===
[[File:Scottish piper.jpg|thumb|left|Isang Scottish Bagpiper]]
Ang Eskosya ay kilala sa kanyang tradisyunal na musika. Ito ay naimpluwensiyahan ng tradisyunal na musika ng mga Ingles at ng mga Irlandes. Kahit na sa paglaki ng bilang ng mga tao na pumupunta sa Eskosya mula sa iba't ibang bansa at mga rehiyon sa mundo, maraming aspeto ng Musika ng Eskosya ang nanatili. Maraming tao ang nag-uugnay ang [[supot na pipa]] sa tradisyunal na musika ng Eskosya.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.music-folk.com/scottish-folk-music/ |title=Archive copy |access-date=2019-12-25 |archive-date=2020-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200707134252/http://www.music-folk.com/scottish-folk-music/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Ang ibang instrumento sa musika ng Eskosya ay ang clàrsach, fiddle  at ang accordion. Mayroong maraming mga banda at mga indibidwal na artista na Eskoses na mayroong iba't ibang istilo ng musika tulad nina: Annie Lennox, Amy Mcdonald, Runrig, Belle and Sebastian, Boards of Canada, Camera Obscura, Cocteau Twins, Deacon Blue, Franz Ferdinand, Susan Boyle, Emeli Sandé, Texas, The View, The Fratellis, Twin Atlantic at Biffy Clyro. Ang ibang musikero ay sina: Shirley Manson, Paolo Nutini, Andy Stewart, at Calvin Harris.&lt;ref&gt;https://www.list.co.uk/article/2658-belle-and-sebastian-revealed-as-best-scottish-band-of-all-time/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Scotland#Culture&lt;/ref&gt;

===Panitikan===
[[File:PG 1063Burns Naysmithcrop.jpg|thumb|right|Sikat na manunulat na si John Burns]]
Ang panitikan ng Eskosya ay mga sulatin na isinulat ng mga naninirahan sa Eskosya sa Wikang Eskoses o sa Gelikong Eskoses. Ang mga sikat na kontemporaryong manunulat sa Eskosya ay sina: James Kelman, AL Kennedy, Ali Smith, Jackie Kay, Kate Atkinson, Iain Banks, Janice Galloway, Liz Lochhead, Alasdair Gray, Gregory Burke, Irvine Welsh, Andrew O'Hagan, James Robertson, Don Paterson, Kathleen Jamie, Douglas Dunn, Edwin Morgan, John Burnside at marami pang iba.&lt;ref&gt;https://www.scotland.org/about-scotland/culture/literature&lt;/ref&gt;

===Pananamit===

Ang Highland Dress ang tradisyunal na pananamit ng Highland at mga Isla ng Eskosya ito ay ginagawa ng; [[kilt]] o trews, belt, sporran, sgian-dubh, knee socks, garter, clan badges at kilt pins.&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Highland_dress&lt;/ref&gt; Ang pangunahing desenyo ng kilt ay isang [[tartan]]. Ang isneyo ng tartan ay depende kung saan pamilya o Scottish clan nangaling ang manunuot/

==Imprastraktura==
===Enerhiya===
Ang pangunahing pinagmumulan ng enerhiya ng Eskosya ay mula sa renewable energy(42%), nuclear(35%) at, fossil fuel(22%).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www2.gov.scot/Topics/Statistics/Browse/Business/TrendElectricity |title=Archive copy |access-date=2019-12-26 |archive-date=2020-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114021129/https://www2.gov.scot/Topics/Statistics/Browse/Business/TrendElectricity |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

===Transportasyon===
Ang pangunahing transportasyon sa Eskosya ay ang Panghimpapawid, Daanan, Riles at sa Tubig.

===Panghimpapawid===
Ang Eskosya ay may limang paliparang pang-internasyonal, na lumilipad sa [[Europa]], [[Hilagang Amerika]], [[Asya]] at sa [[Wales]], [[England]] at [[Northern Ireland]].

* Paliparan ng Aberdeen
* Paliparan ng Edinburgh
* Paliparan ng Glasgow
* Paliparan ng Glasgow Prestwick
* Paliparan ng Inverness

Ang Highlands and Islands Airport company ay ang nagpapatakbo ng labing isang paliparan sa Highlands, Orkney, Shetland at Western Isles na ginagamit sa maikling distansya at serbisyong pampubliko, bagaman ang Paliparan ng Inverness ay lumilipad sa mga destinasyon sa UK at sa Europa.

Ang Paliparan ng Edinburgh ang pinaka-abala o pinaka-busy na paliparan sa Eskosya, at ika-6 sa buong United Kingdom.

===Daanan===
Ang mga highways at mga malalaking daanan sa Eskosya ay pinamamahalaan ng Transport Scotland.&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Scotland#Infrastructure&lt;/ref&gt; Ang natitirang mga daanan ay pinamamahalaan ng lokal na awtoridad sa bawat lugar.

==Tignan din==
*[[England]]
*[[Wales]]
*[[Hilagang Irlanda]]
*[[Irlanda (bansa)|Republika ng Irlanda]]

==Mga sanggunian==
{{reflist|2}}

[[Kategorya:United Kingdom]]
[[Kategorya:Scotland]]

&lt;!--Interwikis--&gt;</text>
      <sha1>7uj3kck0k9s5h8901giudfvvgv9ui36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>GMA Pinoy TV</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46240</id>
    <revision>
      <id>2206481</id>
      <parentid>2190696</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:53:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Clean up</comment>
      <origin>2206481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9952" sha1="q2zseyg42mky43hda18920hbgora34w" xml:space="preserve">{{copyedit}}
{{better translation|date=Enero 2014}}

{{Infobox television channel||country=[[Philippines]]|area=International|network=[[GMA Network]]|slogan=''Buong Puso para sa Pinoy Abroad.''|headquarters=GMA Network Center, EDSA corner, Timog Avenue, Diliman, Quezon City|language=Filipino&lt;br&gt;English|owner=[[GMA Network, Inc.]]|picture_format=4:3 SDTV feed (1080i)&lt;br&gt;16:9 HDTV feed (1080i)|sister_channels=[[GMA Life TV]]&lt;br&gt;[[GMA News TV|GMA News TV International]]|parent=[[GMA International]]|launch_date=March 11, 2005; 20 years ago|website=[[GMA Pinoy TV]] Facebook Page|name=GMA Pinoy TV}}

Ang '''GMA Pinoy TV''' ay nalalakip noong Marso 14, 2005 sa [[GMA Network]], ay isang pandaigdig ng estasyon ng telebisyon sa mga [[Pilipino]].

Ang pagguhit ng programa na galing sa [[Estasyon ng Hulang Bandila]] sa [[Pilipinas]], ang lambat lambat ng programa ay puwedeng makakita sa bansang [[Estados Unidos]] (kabilang [[Hawaii]]), [[Hapon]], [[Guam]], [[Saipan]], [[Papua New Guinea]], [[Canada]], [[Singapore]], [[Gitnang Silangan]], [[Hilagang Aprika]], [[Hong Kong]], [[Europa]] at [[Australya]].

Noong Hulyo 2008, ito ay inilunsad sa bansang [[Australya]] at [[New Zealand|Nueba Selanda]] sa [[UBI World TV]].

==Current programming===

===Pinoy Balitaan===

====News programs====
* ''[[24 Oras]]''&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Sanchez |first=Elizabeth |url=https://books.google.com.ph/books?id=A1g1AAAAIBAJ&amp;pg=PA45&amp;dq=24+Oras+on+GMA+Pinoy+TV&amp;article_id=1205,33791243&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj1wIOq_f-SAxWLklYBHQnhNDsQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=24%20Oras%20on%20GMA%20Pinoy%20TV&amp;f=false |title=GMA 7 profit up 43% in 2004 |date=April 4, 2005 |publisher=[[Philippine Daily Inquirer]] |pages=45}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[2004 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt; &gt; •''[with Tagalog Closed Captions on certain providers]''
** ''24 Oras Weekend'' &lt;small&gt; [(2010 – present)]&lt;/small&gt; •''[with Tagalog Closed Captions on certain providers]''
* ''[[GMA Flash Report]]'' &lt;small&gt;[2002 – present (GMA Network), 2006 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
* ''[[Saksi]]'' &lt;small&gt;[1995 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt; •''[with Tagalog Closed Captions on certain providers]''
* ''[[Unang Hirit]]'' &lt;small&gt;[1999 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
====Regional newscasts====
* ''[[Balitang Amianan]]'' &lt;small&gt;[2008 – present (GMA Dagupan), 2013 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
* ''[[Balitang Bisdak]]'' &lt;small&gt;[1999 – present (GMA Cebu), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt; 
* ''Testigo'' &lt;small&gt;[1999 – present (GMA Davao), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt; 

===Pinoy Infotainment===

====Infotainment====
* ''MP Featuring Sports Science'' &lt;small&gt;(aired twice a month; 2014–present); one-episode delay&lt;/small&gt;

====Lifestyle====
* ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' &lt;small&gt;[2004 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;

====Public affairs====
*''Alisto!'' &lt;small&gt;[(April 7, 2013 – present); three-episodes delay]&lt;/small&gt;
* ''Born to Be Wild'' &lt;small&gt;(2007 – present)&lt;/small&gt;
* ''I-Witness'' &lt;small&gt;[1999 – present (GMA Network), 2005–present (GMA Pinoy TV)] (first produced by Probe Productions and later by [[GMA News and Public Affairs]])&lt;/small&gt; •''[with onscreen English subtitles]''
* ''[[Imbestigador]]'' &lt;small&gt;[2000 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
* ''Reporter's Notebook'' &lt;small&gt;[2004 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
* ''Tunay na Buhay'' &lt;small&gt;[2011 – November 13, 2013 (as Weekend show); November 20, 2013 – present(as Daily show; two-episodes delay)]&lt;/small&gt;
* ''Wish Ko Lang!'' &lt;small&gt;[2002 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]; one-episode delay&lt;/small&gt; •''[with onscreen English subtitles]''

===Pinoy Telenovelas===

====Drama====
*''Healing Hearts'' &lt;small&gt;[premieres May 12, 2015 (all feeds)]; one-episode delay&lt;/small&gt;
*''InstaDad'' &lt;small&gt;[April 5, 2015 – present (all feeds)]; same-day airing&lt;/small&gt;
*''Kailan Ba Tama ang Mali?'' &lt;small&gt;[February 10, 2015 - May 11, 2015 (all feeds)]; one-episode delay&lt;/small&gt;
*''Let the Love Begin'' &lt;small&gt;[premieres May 4, 2015 (North America); premieres May 5, 2015 (Middle East and North Africa, Asia Pacific and Europe)]; same-day airing&lt;/small&gt;
* ''Once Upon a Kiss''  &lt;small&gt;[January 5, 2015 - May 1, 2015 (North America); January 6, 2015 - May 4, 2015 (Middle East and North Africa, Asia Pacific and Europe)]; same-day airing&lt;/small&gt;
* ''Pari 'Koy'' &lt;small&gt;[March 9, 2015 – present (all feeds)]; same-day airing&lt;/small&gt;
* ''The Rich Man's Daughter'' &lt;small&gt;[premieres May 11, 2015 (North America); premieres May 12, 2015 (Middle East and North Africa, Asia Pacific and Europe)]; same-day airing&lt;/small&gt;
* ''The Half Sisters'' &lt;small&gt;[June 10, 2014 – present (all feeds)]; one-episode delay&lt;/small&gt;
* ''Second Chances'' &lt;small&gt;[January 12, 2015 - May 8, 2015 (North America); January 13, 2015 - May 11, 2015 (Middle East and North Africa, Asia Pacific and Europe)]; same-day airing&lt;/small&gt;
*''Yagit'' &lt;small&gt;[October 14, 2014 – present (all feeds)]; one-episode delay&lt;/small&gt;

===Pinoy Funtambayan===

====Comedy====
*''[[Bubble Gang]]'' &lt;small&gt; [1995 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)] &lt;/small&gt;
*''Ismol Family'' &lt;small&gt; (June 28, 2014 – present) &lt;/small&gt;
*''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento]]'' &lt;small&gt;(September 22, 2012 – present); one-episode delay &lt;/small&gt; •''[with onscreen English subtitles]''
*''Vampire ang Daddy Ko'' &lt;small&gt;(March 16, 2013 – present) &lt;/small&gt;

====Cooking show====
* ''Idol sa Kusina'' &lt;small&gt; (July 3, 2011 – present (GMA News TV), 2011 – July 2012 (GMA Life TV), July 14, 2012 – present (GMA Pinoy TV); reruns &lt;/small&gt;

====Game show====
*''Celebrity Bluff'' &lt;small&gt;(November 24, 2012 – present); one-episode delay &lt;/small&gt;

===Pinoy Astig Anthology===

====Tagalog-dubbed Cartoons====
* ''Angry Birds Toons'' &lt;small&gt;[2013–present, 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Cross Fight B-Daman'' &lt;small&gt;[2011 (TV Tokyo), 2015 - present]&lt;/small&gt;
* ''Doraemon'' &lt;small&gt;[1979 (TV Asahi), 1999 (GMA Network), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Dragon Ball Fight! Presents'' &lt;small&gt;(2015 – present)&lt;/small&gt;
* ''Fairy Tail'' &lt;small&gt;[2009 (TV Tokyo), 2015 - present]&lt;/small&gt;
* ''The Flying House'' &lt;small&gt;[1982 (TV Tokyo), 1992 (GMA Network), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Knock Out'' &lt;small&gt;[produced by Kodansha and Madhouse; 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Magi: The Kingdom of Magic'' &lt;small&gt;[produced by Shogakukan and A-1 Pictures; 2012 (MBS), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Magic Kaito'' &lt;small&gt;[2010 (NNS), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Martin Mystery'' &lt;small&gt;[2003 (M6), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Pac-Man and the Ghostly Adventures'' &lt;small&gt;[2013, 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''The Smurf'' &lt;small&gt;[1981 (NBC), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Time Quest'' &lt;small&gt;[produced by Ashi Productions and Tatsunoko Production; 1989 (Fuji TV), 2015–present]&lt;/small&gt;

====Tagalog-dubbed Koreanovela====
*''Full House'' &lt;small&gt;[2004 (KBS2), 2005 (GMA Network), December 23, 2013 - March 12, 2014 (GMA Life TV); April 22, 2014 - June 17, 2014; 2015 - present] special run&lt;/small&gt;

===Pinoy Weekend Treats===

====Drama Anthology====
*''[[Magpakailanman]]'' &lt;small&gt;[2002–2008; November 17, 2012 – present (GMA Network); 2005–2008 (GMA Pinoy TV); 2008–2011 (GMA Life TV); November 17, 2012 – present); new episodes with one-episode delay]&lt;/small&gt; •''[with onscreen English subtitles]''
*''Wagas'' &lt;small&gt;[2013–present (GMA News TV), March 18, 2013 – present (GMA Pinoy TV)]; reruns&lt;/small&gt;

====Lifestyle International====
* ''KMG: Kaya Mong Gawin: Season 7'' – Hosted by Jojo and Maricel Quiroz &lt;small&gt;(October 2013 – present); one-episode delay&lt;/small&gt;* 
* ''Pusong Pinoy Sa Amerika: Season 10''  – Hosted by Atty. Lou Tancinco and Eric Quizon &lt;small&gt; (April 2014 – present); new episodes &lt;/small&gt;
* ''The Dr. Tess Show: Season 3'' – Hosted by Dr. Tess Mauricio &lt;small&gt; (May 5, 2013 – present); re-runs &lt;/small&gt;

====Spanish-dubbed U.S. TV series (Sí! MeTV Presents)====
* ''Buck Rogers in the 25th Century'' &lt;small&gt;[1979 (NBC), 2015–present]&lt;/small&gt; 
* ''Hercules: The Legendary Journeys'' &lt;small&gt;[1995, 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''The Honeymooners'' &lt;small&gt;[1955 (CBS), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''I Love Lucy'' &lt;small&gt;[1951 (CBS), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''The Incredible Hulk'' &lt;small&gt;[1977 (CBS), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Knight Rider'' &lt;small&gt;[1982 (NBC), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Miami Vice'' &lt;small&gt;[1984 (NBC), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Quantum Leap'' &lt;small&gt;[1989 (NBC), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Xena: Warrior Princess'' &lt;small&gt;[1995, 2015–present]&lt;/small&gt;

====Movie Block====
* ''GMA Pinoy Blockbuster'' &lt;small&gt; (2006 – present) &lt;/small&gt;
* ''Pinoy Indie on GMA Pinoy TV'' &lt;small&gt; (2009 – present); recurring &lt;/small&gt;

====Showbiz-oriented talk show====
* ''Startalk'' &lt;small&gt;1995–present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)&lt;/small&gt;

===Pinoy Entertainment Overload===

====Variety====
* ''Sunday All Stars'' &lt;small&gt; (June 16, 2013 – present)&lt;/small&gt;
* ''Walang Tulugan with the Master Showman'' &lt;small&gt;[1997 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;

===Religious===
* ''The 700 Club Asia'' &lt;small&gt; [2011–present (GMA News TV); 2011–2013 (GMA Life TV), 2013 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
* ''Family TV Mass'' &lt;small&gt; [produced by MCFI-SVD; 2014 (GMA Network), May 1, 2011 – present (GMA Pinoy TV)] &lt;/small&gt;
* ''Jesus the Healer'' &lt;small&gt;1998–2001, 2006 – present (GMA Network), 2006 – present (GMA Pinoy TV) &lt;/small&gt;

==References==
{{reflist}}

[[Category:Lists of television series by network]]

== Tingnan din ==
* [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]]
* [[GMA Network]]
* [[GMA Life TV]]

[[Kategorya:GMA Network]]


{{stub|Pilipinas|Telebisyon}}</text>
      <sha1>q2zseyg42mky43hda18920hbgora34w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206482</id>
      <parentid>2206481</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Current programming */ Clean up and change subcategory</comment>
      <origin>2206482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9951" sha1="su0a8mhxnirdxdpfo209l23clzgjnn8" xml:space="preserve">{{copyedit}}
{{better translation|date=Enero 2014}}

{{Infobox television channel||country=[[Philippines]]|area=International|network=[[GMA Network]]|slogan=''Buong Puso para sa Pinoy Abroad.''|headquarters=GMA Network Center, EDSA corner, Timog Avenue, Diliman, Quezon City|language=Filipino&lt;br&gt;English|owner=[[GMA Network, Inc.]]|picture_format=4:3 SDTV feed (1080i)&lt;br&gt;16:9 HDTV feed (1080i)|sister_channels=[[GMA Life TV]]&lt;br&gt;[[GMA News TV|GMA News TV International]]|parent=[[GMA International]]|launch_date=March 11, 2005; 20 years ago|website=[[GMA Pinoy TV]] Facebook Page|name=GMA Pinoy TV}}

Ang '''GMA Pinoy TV''' ay nalalakip noong Marso 14, 2005 sa [[GMA Network]], ay isang pandaigdig ng estasyon ng telebisyon sa mga [[Pilipino]].

Ang pagguhit ng programa na galing sa [[Estasyon ng Hulang Bandila]] sa [[Pilipinas]], ang lambat lambat ng programa ay puwedeng makakita sa bansang [[Estados Unidos]] (kabilang [[Hawaii]]), [[Hapon]], [[Guam]], [[Saipan]], [[Papua New Guinea]], [[Canada]], [[Singapore]], [[Gitnang Silangan]], [[Hilagang Aprika]], [[Hong Kong]], [[Europa]] at [[Australya]].

Noong Hulyo 2008, ito ay inilunsad sa bansang [[Australya]] at [[New Zealand|Nueba Selanda]] sa [[UBI World TV]].

==Current programming==

===Pinoy Balitaan===

====News programs====
* ''[[24 Oras]]''&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Sanchez |first=Elizabeth |url=https://books.google.com.ph/books?id=A1g1AAAAIBAJ&amp;pg=PA45&amp;dq=24+Oras+on+GMA+Pinoy+TV&amp;article_id=1205,33791243&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj1wIOq_f-SAxWLklYBHQnhNDsQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=24%20Oras%20on%20GMA%20Pinoy%20TV&amp;f=false |title=GMA 7 profit up 43% in 2004 |date=April 4, 2005 |publisher=[[Philippine Daily Inquirer]] |pages=45}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[2004 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt; &gt; •''[with Tagalog Closed Captions on certain providers]''
** ''24 Oras Weekend'' &lt;small&gt; [(2010 – present)]&lt;/small&gt; •''[with Tagalog Closed Captions on certain providers]''
* ''[[GMA Flash Report]]'' &lt;small&gt;[2002 – present (GMA Network), 2006 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
* ''[[Saksi]]'' &lt;small&gt;[1995 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt; •''[with Tagalog Closed Captions on certain providers]''
* ''[[Unang Hirit]]'' &lt;small&gt;[1999 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
====Regional newscasts====
* ''[[Balitang Amianan]]'' &lt;small&gt;[2008 – present (GMA Dagupan), 2013 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
* ''[[Balitang Bisdak]]'' &lt;small&gt;[1999 – present (GMA Cebu), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt; 
* ''Testigo'' &lt;small&gt;[1999 – present (GMA Davao), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt; 

===Pinoy Infotainment===

====Infotainment====
* ''MP Featuring Sports Science'' &lt;small&gt;(aired twice a month; 2014–present); one-episode delay&lt;/small&gt;

====Lifestyle====
* ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' &lt;small&gt;[2004 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;

====Public affairs====
*''Alisto!'' &lt;small&gt;[(April 7, 2013 – present); three-episodes delay]&lt;/small&gt;
* ''Born to Be Wild'' &lt;small&gt;(2007 – present)&lt;/small&gt;
* ''I-Witness'' &lt;small&gt;[1999 – present (GMA Network), 2005–present (GMA Pinoy TV)] (first produced by Probe Productions and later by [[GMA News and Public Affairs]])&lt;/small&gt; •''[with onscreen English subtitles]''
* ''[[Imbestigador]]'' &lt;small&gt;[2000 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
* ''Reporter's Notebook'' &lt;small&gt;[2004 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
* ''Tunay na Buhay'' &lt;small&gt;[2011 – November 13, 2013 (as Weekend show); November 20, 2013 – present(as Daily show; two-episodes delay)]&lt;/small&gt;
* ''Wish Ko Lang!'' &lt;small&gt;[2002 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]; one-episode delay&lt;/small&gt; •''[with onscreen English subtitles]''

===Pinoy Telenovelas===

====Drama====
*''Healing Hearts'' &lt;small&gt;[premieres May 12, 2015 (all feeds)]; one-episode delay&lt;/small&gt;
*''InstaDad'' &lt;small&gt;[April 5, 2015 – present (all feeds)]; same-day airing&lt;/small&gt;
*''Kailan Ba Tama ang Mali?'' &lt;small&gt;[February 10, 2015 - May 11, 2015 (all feeds)]; one-episode delay&lt;/small&gt;
*''Let the Love Begin'' &lt;small&gt;[premieres May 4, 2015 (North America); premieres May 5, 2015 (Middle East and North Africa, Asia Pacific and Europe)]; same-day airing&lt;/small&gt;
* ''Once Upon a Kiss''  &lt;small&gt;[January 5, 2015 - May 1, 2015 (North America); January 6, 2015 - May 4, 2015 (Middle East and North Africa, Asia Pacific and Europe)]; same-day airing&lt;/small&gt;
* ''Pari 'Koy'' &lt;small&gt;[March 9, 2015 – present (all feeds)]; same-day airing&lt;/small&gt;
* ''The Rich Man's Daughter'' &lt;small&gt;[premieres May 11, 2015 (North America); premieres May 12, 2015 (Middle East and North Africa, Asia Pacific and Europe)]; same-day airing&lt;/small&gt;
* ''The Half Sisters'' &lt;small&gt;[June 10, 2014 – present (all feeds)]; one-episode delay&lt;/small&gt;
* ''Second Chances'' &lt;small&gt;[January 12, 2015 - May 8, 2015 (North America); January 13, 2015 - May 11, 2015 (Middle East and North Africa, Asia Pacific and Europe)]; same-day airing&lt;/small&gt;
*''Yagit'' &lt;small&gt;[October 14, 2014 – present (all feeds)]; one-episode delay&lt;/small&gt;

===Pinoy Funtambayan===

====Comedy====
*''[[Bubble Gang]]'' &lt;small&gt; [1995 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)] &lt;/small&gt;
*''Ismol Family'' &lt;small&gt; (June 28, 2014 – present) &lt;/small&gt;
*''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento]]'' &lt;small&gt;(September 22, 2012 – present); one-episode delay &lt;/small&gt; •''[with onscreen English subtitles]''
*''Vampire ang Daddy Ko'' &lt;small&gt;(March 16, 2013 – present) &lt;/small&gt;

====Cooking show====
* ''Idol sa Kusina'' &lt;small&gt; (July 3, 2011 – present (GMA News TV), 2011 – July 2012 (GMA Life TV), July 14, 2012 – present (GMA Pinoy TV); reruns &lt;/small&gt;

====Game show====
*''Celebrity Bluff'' &lt;small&gt;(November 24, 2012 – present); one-episode delay &lt;/small&gt;

===Pinoy Astig Anthology===

====Tagalog-dubbed Cartoons====
* ''Angry Birds Toons'' &lt;small&gt;[2013–present, 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Cross Fight B-Daman'' &lt;small&gt;[2011 (TV Tokyo), 2015 - present]&lt;/small&gt;
* ''Doraemon'' &lt;small&gt;[1979 (TV Asahi), 1999 (GMA Network), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Dragon Ball Fight! Presents'' &lt;small&gt;(2015 – present)&lt;/small&gt;
* ''Fairy Tail'' &lt;small&gt;[2009 (TV Tokyo), 2015 - present]&lt;/small&gt;
* ''The Flying House'' &lt;small&gt;[1982 (TV Tokyo), 1992 (GMA Network), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Knock Out'' &lt;small&gt;[produced by Kodansha and Madhouse; 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Magi: The Kingdom of Magic'' &lt;small&gt;[produced by Shogakukan and A-1 Pictures; 2012 (MBS), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Magic Kaito'' &lt;small&gt;[2010 (NNS), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Martin Mystery'' &lt;small&gt;[2003 (M6), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Pac-Man and the Ghostly Adventures'' &lt;small&gt;[2013, 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''The Smurf'' &lt;small&gt;[1981 (NBC), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Time Quest'' &lt;small&gt;[produced by Ashi Productions and Tatsunoko Production; 1989 (Fuji TV), 2015–present]&lt;/small&gt;

====Tagalog-dubbed Koreanovela====
*''Full House'' &lt;small&gt;[2004 (KBS2), 2005 (GMA Network), December 23, 2013 - March 12, 2014 (GMA Life TV); April 22, 2014 - June 17, 2014; 2015 - present] special run&lt;/small&gt;

===Pinoy Weekend Treats===

====Drama Anthology====
*''[[Magpakailanman]]'' &lt;small&gt;[2002–2008; November 17, 2012 – present (GMA Network); 2005–2008 (GMA Pinoy TV); 2008–2011 (GMA Life TV); November 17, 2012 – present); new episodes with one-episode delay]&lt;/small&gt; •''[with onscreen English subtitles]''
*''Wagas'' &lt;small&gt;[2013–present (GMA News TV), March 18, 2013 – present (GMA Pinoy TV)]; reruns&lt;/small&gt;

====Lifestyle International====
* ''KMG: Kaya Mong Gawin: Season 7'' – Hosted by Jojo and Maricel Quiroz &lt;small&gt;(October 2013 – present); one-episode delay&lt;/small&gt;* 
* ''Pusong Pinoy Sa Amerika: Season 10''  – Hosted by Atty. Lou Tancinco and Eric Quizon &lt;small&gt; (April 2014 – present); new episodes &lt;/small&gt;
* ''The Dr. Tess Show: Season 3'' – Hosted by Dr. Tess Mauricio &lt;small&gt; (May 5, 2013 – present); re-runs &lt;/small&gt;

====Spanish-dubbed U.S. TV series (Sí! MeTV Presents)====
* ''Buck Rogers in the 25th Century'' &lt;small&gt;[1979 (NBC), 2015–present]&lt;/small&gt; 
* ''Hercules: The Legendary Journeys'' &lt;small&gt;[1995, 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''The Honeymooners'' &lt;small&gt;[1955 (CBS), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''I Love Lucy'' &lt;small&gt;[1951 (CBS), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''The Incredible Hulk'' &lt;small&gt;[1977 (CBS), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Knight Rider'' &lt;small&gt;[1982 (NBC), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Miami Vice'' &lt;small&gt;[1984 (NBC), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Quantum Leap'' &lt;small&gt;[1989 (NBC), 2015–present]&lt;/small&gt;
* ''Xena: Warrior Princess'' &lt;small&gt;[1995, 2015–present]&lt;/small&gt;

====Movie Block====
* ''GMA Pinoy Blockbuster'' &lt;small&gt; (2006 – present) &lt;/small&gt;
* ''Pinoy Indie on GMA Pinoy TV'' &lt;small&gt; (2009 – present); recurring &lt;/small&gt;

====Showbiz-oriented talk show====
* ''Startalk'' &lt;small&gt;1995–present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)&lt;/small&gt;

===Pinoy Entertainment Overload===

====Variety====
* ''Sunday All Stars'' &lt;small&gt; (June 16, 2013 – present)&lt;/small&gt;
* ''Walang Tulugan with the Master Showman'' &lt;small&gt;[1997 – present (GMA Network), 2005 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;

===Religious===
* ''The 700 Club Asia'' &lt;small&gt; [2011–present (GMA News TV); 2011–2013 (GMA Life TV), 2013 – present (GMA Pinoy TV)]&lt;/small&gt;
* ''Family TV Mass'' &lt;small&gt; [produced by MCFI-SVD; 2014 (GMA Network), May 1, 2011 – present (GMA Pinoy TV)] &lt;/small&gt;
* ''Jesus the Healer'' &lt;small&gt;1998–2001, 2006 – present (GMA Network), 2006 – present (GMA Pinoy TV) &lt;/small&gt;

==References==
{{reflist}}

[[Category:Lists of television series by network]]

== Tingnan din ==
* [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]]
* [[GMA Network]]
* [[GMA Life TV]]

[[Kategorya:GMA Network]]


{{stub|Pilipinas|Telebisyon}}</text>
      <sha1>su0a8mhxnirdxdpfo209l23clzgjnn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Canlubang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54494</id>
    <revision>
      <id>2206437</id>
      <parentid>2206278</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:25:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Larawan */</comment>
      <origin>2206437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17304" sha1="tbfe6syamvsi53187s0dindohvnrk8k" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ᜃᜈ̟ᜎ̱ᜊᜅ̟&lt;br&gt;Urban Canlubang
| official_name = Barangay ng Canlubang
| native_name = Canlubang, Laguna&lt;br&gt;4028
| settlement_type = [[Barangay|Independent Barangay]]
| image_skyline = CanlubangArch.jpg
| image_caption = Ang arko ng Brgy. Canlubang
| image_seal = Barangay_Canlubang_Seal.jpg
| image_map              = {{PH wikidata|image_map}}
| map_caption            = {{PH wikidata|map_caption}}
| image_map1             = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#FF0000|zoom=11|Id=Q5032522}}
| map_caption = Ang mapa ng Canlubang na matatagpuan sa Pilipinas
| pushpin_map = Pilipinas
| pushpin_label_position = left
| pushpin_label = Canlubang
| subdivision_type  = [[Bansa]]
| subdivision_name  = [[Pilipinas]]
| subdivision_type1 = [[Estado]]
| subdivision_name1 = [[Luzon]]
| subdivision_type2 = [[Rehiyon]]
| subdivision_name2 = [[Calabarzon|Calabarzon (Region&amp;nbsp;4-A)]] 
| subdivision_type3 = [[Probinsya]] 
| subdivision_name3 = [[Laguna]]  
| subdivision_type4 = [[City]]
| subdivision_name4 = [[Calamba, Laguna|Calamba]]  
| subdivision_type5 = [[Kabisera]]
| subdivision_name5 = MCDC (''de jure'')&lt;br&gt;Ceris (''de facto'')  
| subdivision_type6 = Largest district
| subdivision_name6 = Carmel, Canlubang
| subdivision_type7 = Zip code+
| subdivision_name7 = 4028 (''geographically only'')
| leader_title = Kapitan&lt;br&gt;Konsehal
| leader_name = {{plainlist|
* [[Larry O. Dimayuga]] (''inkumbent'')&lt;!-- Barangay Kapitan--&gt;&lt;br&gt;OIC; Edgar Mangubat
* Catherine Palentinos
* Eric Q. Manaig
* Hector Fajardo
}}
| area_total_km2 = 39.12
| population_total = 54, 655
| population_as_of = 2010
| website = 
| coordinates  = {{PH wikidata|coordinates}}
| blank_name_sec1    =  Wika
| blank_info_sec1    =  [[Wikang Tagalog|Tagalog]] (Traditional)&lt;br&gt;{{hlist|[[Taglish]] (Simplified)}}
| blank_name_sec2   =  Patron
| blank_info_sec2   = [[Jose ng Nazareth|Saint Joseph the Worker Parish]]&lt;br&gt;St. Joseph the Worker Parish (Mayo 1)
{{PSGCstyle}}
}}

Ang brgy '''Canlubang''', ([[Baybayin]]: ᜃᜈ̟ᜎ̱ᜊᜅ̟), ay isang Nagsasariling barangay (Independent Barangay) sa [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]] dito sa [[Pilipinas]]. Ito ay maituturing pinakamalaking barangay sa buong lungsod ng Calamba at pumapangalawa sa pinakamalaking barangay sa  buong [[Pilipinas]]. Dito rin matatagpuan ang mga pangangailangan nang mga taga Calamba at maraming opurtunidad na makukuha tulad nang trabaho, tirahan at iba pa.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.tripmondo.com/philippines/calabarzon/province-of-laguna/matang-tubig |title=Archive copy |access-date=2018-11-12 |archive-date=2023-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822124448/https://www.tripmondo.com/philippines/calabarzon/province-of-laguna/matang-tubig/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

==Heograpiya==
Ang Urban Canlubang ay may lawak na 39.12 lupain na sumasakop sa lungsod ng Calamba, ito ay pinapagitan ng mga lungsod/bayan ng [[Silang, Cavite|Silang]], [[Tagaytay]] sa [[Cavite]] at [[Cabuyao]] sa Laguna, noong kapanahunan ni Don Jose Yulo mula sa [[Bago, Negros Occidental]] ang Canlubang ay ginawang plantasyon ng tubohan noong 1970s.

==Pagaari ni Don. José Yulo==
Ang Canlubang ay maituturing na pumapangalawa pinakalamalaking barangay hindi lang sa [[Calamba, Laguna|Calamba]] kundi sa buong [[Laguna]]. Noong kapanahunan pa ni Yulo katuwang ang kanyang asawa na si Cecilia A. Yulo na sila ang nangangalaga sa lugar na iyon, bagamat sa kanila ang lupain na ito, taniman nang tubuhan (asukalan) ang tinaguraiang Mill Estate nang Luzon, at maihahalintulad sa [[Hinoba-an]], [[Negros Occidental]] sa Bisayas. Ang Canlubang ay nakatulong para sa mga taga Calamba dahil ang nasasakupan nito ang lugar at dito matatagpuan ang iba't-ibang opurtinidad nang mga naninirahan sa ibang barangay sa Calamba.

==Pagaari ni Ayala==
Nang mabili nang pamilyang Ayala ang ibang lupain ng Canlubang nag-pasya si Ayala na palakihin pa ito magmula sa Republic Wakepark Nuvali, ng Canlubang mula sa Pittland, Cabuyao hanggang sa Nuvali sa [[Santa Rosa, Laguna]] nagpasya si Ayala na ang Canlubang ay nabibilang sa Nuvali Ayala sa pag mamay-ari nito ngunit sakop pa rin  ito ng [[Calamba, Laguna|Calamba]]. Ang lupain ng Canlubang sa sukat ay 3, 912.0 ang lawak.

== Mga opisyal ng Barangay Canlubang ==
{| class=&quot;infobox&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; style=&quot;font-size: 90%; margin-left:1em; border:1px solid #999;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#000000; text-align:center; color:limegreen&quot;| &lt;big&gt;'''Barangay Opisyales'''&lt;/big&gt;
|-
| &lt;center&gt;'''Edgar Mangubat'''&lt;/center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:red; text-align:center;&quot;| '''Barangay Opisyales (2018)''' 
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Au Juliano
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Cedula's Tresurer}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Raquel Martinez
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Kawani}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Cristel Austria
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Kawani}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{grey|Lucilalo Diaz}}
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|(''former'' Kawani)}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Nolan G. Celo
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Kawani}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Gina &quot;Gie&quot;
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Kawani ng Sityo Asia-1}}
|-
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|Anabelle Murillo
|style=&quot;background:#f9f9f9&quot;|{{small|Kawani}}
|}

===Populasyon sa Canlubang===
* 1990- 20,112
* 1995- 34,484
* 2000- 45,294
* 2007- 54,602
* 2010- 54,655

===Dibisyon ng barangay sa Canlubang===
Ito ay binubuo ng 21 na sityo at ng sariling ZIP Code; 4028, Ito ay isa sa mga mahahalagang barangay na nasasakupan ng Calamba dahil sa mga bilang ng industriyal sa barangay, Ito ay isang independent o nagsasarili dahil sa pag-lago ng interes at income, Dapatwat ito ay isa sa mga pinepetisyon na ihain bilang, pagbubukod sa lungsod dahil sa pagsasarili nito sa mga mag-dadaang taon na mahahanay sa mga bayang listahan sa lalawigan ng [[Laguna]], ngunit ito ay nakasunod at nakapaloob sa slope map sa kabuoan ng Calamba. At ang pumapangalawang pinakamalaking barangay sa Pilipinas.

{{unbulleted list
| {{Color box|#FFF895|‡|border=darkgray}} {{font|Urban|size=90%}}
| {{Color box|#BFF5FF|±|border=darkgray}} {{font|Bukod|size=90%}}
| {{Color box|#CCFFCC|†|border=darkgray}} {{font|Kabisera|size=90%}}
| {{Color box|#FFE6F3|∗|border=darkgray}} {{font|Kinukumpuni|size=90%}}
}}

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
|-
!Distrito
!Mga sityo * 
!Status
!Kabisera
|-
| style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; |[[Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 08.jpg|100px]]&lt;br&gt;'''Canlubang (Proper)''' || style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | Casmicejos&lt;br&gt;*Happy Valley&lt;br&gt;Locomotive&lt;br&gt;Old Stable&lt;br&gt;(Baryo) Paltok || style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | Urban at Rural  || style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | Baryo Paltok
|-
| style=background-color:#BFF5FF | [[Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 12.jpg|100px]]&lt;br&gt;*Carmel District || style=background-color:#BFF5FF | --- || style=background-color:#BFF5FF | Rural || style=background-color:#BFF5FF | ''Carmel District''
|-
| style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | [[Talaksan:2094Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 46.jpg|100px]]&lt;br&gt;Ceris Village || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | *Ceris I&lt;br&gt;Ceris II&lt;br&gt;Ceris III || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | Rural at Urban || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | Ceris III
|-
|  style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; |[[Talaksan:Manfil, Canlubang 2023.jpg|100px]]&lt;br&gt;Kapayapaan Village ||  style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | Asia-1&lt;br&gt;Asia-2&lt;br&gt;''Carmel Housing''&lt;br&gt;Manfil (including {{grey|''Villasante''}})&lt;br&gt;*MCDC&lt;br&gt;Palao ||  style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | Urban ||  style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | Manfil
|-
| style=background-color:#BFF5FF | Silangan Village || style=background-color:#BFF5FF | *Kapatagan B-1 || style=background-color:#BFF5FF | Urban || style=background-color:#BFF5FF | ''Silangan''
|-
| style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; |[[Talaksan:Matang Tubig Cave.jpg|100px]]&lt;br&gt;Upland Canlubang || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | Balagbag Araw&lt;br&gt;*Buntog&lt;br&gt;Majada-In&lt;br&gt;Mangumit I&lt;br&gt;Mangumit II&lt;br&gt;Putol || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | Rural || style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | Buntog
|}

==Mga sityo ng Canlubang==
{{Multiple image |direction = vertical |align = right |header = '''''Sitios of Canlubang'''|image1=| image2 = The wake park at Nuvali in Laguna.jpg|image3=St. Joseph Parish Church in Canlubang, Calamba, Laguna.jpg|image4=Matang Tubig Down Falls.jpg |caption1=Ang [[Ospital ng Lungsod Calamba]] |caption2 =Ang Republ1c Wakepark sa Canlubang |caption3=Ang Simbahan ng St. Joseph Parish Church|caption4=Ang talon ng San Cristobal sa gilid ng Canlubang.}}

Ang barangay, ay binubuo ng 24 sityo at mga purok sa Canlubang. Bawat sityo ay pinamumunuan ng punong barangay (''or punong kinatawan''). Ito ang mga:

{{unbulleted list
| {{Color box|#FFF895|‡|border=darkgray}} Urbanisadong Sityo
| {{Color box|#BFF5FF|±|border=darkgray}} Bukod at Kinukumpuni Sityo
| {{Color box|#CCFFCC|†|border=darkgray}} Baryo &amp; Urbanisadong Sityo
| {{Color box|#FFE6F3|∗|border=darkgray}} Kinukumpuni Sityo
| {{Color box|#FDFDFD|border=darkgray}}   Sityo
}}

{|class=&quot;collapsible collapsed wikitable toccolours&quot; width=60%
|-
!style=&quot;background: white&quot; colspan=4 align=&quot;center&quot; |Mga sityo sa Canlubang
|-
| '''Sityo's'''
| '''Call Sign'''
| '''S.I.C &lt;!--Sitio Incharge--&gt;'''
| '''Bahagi'''
|-
| 1. style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | ‡ Asia-1 || {{flag|Alaska}}&lt;br&gt;{{flagicon|Georgia (U.S. state)}} [[Georgia (estado ng Estados Unidos)|Georgia]] || Larry Marasigan&lt;br&gt;Donardo Tuazon || rowspan=&quot;2&quot;| Kapayapaan 
|-
| 2. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Asia-2 || {{flag|Argentina}} || Arnel G. Villareal 
|-
| 3. Balagbag Araw/Kapatagan || {{flag|Bahrain}} || Guillermo Casapao || rowspan=&quot;2&quot;| Upland 
|-
| 4. Buntog || {{flag|Brunei}} || Marcelo Cartago
|-
| 5. Bomba || {{flag|Bahamas}} || Teodora Capacio || Urban
|-
| 6. style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | ‡ '''Canlubang''' || {{flag|Canada}} || Marilyn Jose || Proper 
|-
| 7. style=background-color:#BFF5FF | ± Carmel Housing || {{flagicon|Illinois}} [[Chicago]] || Marlon Mailom || Kapayapaan (''but outside of jurisdiction'')
|-
| 8. style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | † Casmicejos || {{flag|Colombia}} || Ruth Evangelista || Proper
|-
| 9. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Ceris I &amp; II || {{flag|Cyprus}} || Federico Romero || rowspan=&quot;2&quot;| Bukod
|-
| 10. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Ceris III || {{flag|Colorado}} || Reynaldo Oña 
|-
| 11. style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | † Happy Valley || {{flagicon|Texas}} [[Houston]] || Ronaldo Llanto || rowspan=&quot;2&quot;| Proper 
|-
| 12. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Kapatagan B-1 || {{flag|Belgium}} || Mario Pulido
|-
| 13. Locomotive || {{flagicon|United Kingdom}} [[London]] || Samuel Lagadia || Independent
|-
| 14. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Majada-In || {{flagicon|Florida}} [[Miami]]&lt;br&gt;{{flag|Minnesota}} || Albert Yadao&lt;br&gt;Jose Burgos || rowspan=&quot;3&quot;| Upland 
|-
| 15. Mangumit I || {{flag|Malaysia}} || Amadeo Evangelista
|-
| 16. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * Mangumit II || {{flag|Vietnam}} || Medong Navarro
|-
| 17. style=&quot;background-color:#CCFFCC;&quot; | † Manfil || {{flag|Missouri}} || Jan Ardy Belleza || rowspan=&quot;2&quot;| Kapayapaan
|-
| 18. style=&quot;background-color:#FFE6F3;&quot; | * MCDC || {{flag|Maryland}}&lt;br&gt;{{flag|Mexico}} || Berth Corpuz&lt;br&gt;Marissa Burgos
|-
| 19. MTBA/Majada || {{flag|Montana}} || Lorna Precilla || Upland
|-
| 20. Old Stable || {{flag|Osaka}} || Carlo Baradas || Proper 
|-
| 21. Paikit || {{flag|Poland}} || Antonio Angcao || rowspan=&quot;2&quot;| Kapayapaan 
|-
| 22. style=&quot;background-color:#BFF5FF;&quot; | ± Palao || {{flag|Arizona}} || Ernest Dulay  
|-
| 23. Paltok || {{flag|Panama}} || Antonio Doctoria || Proper 
|-
| 24. style=&quot;background-color:#FFF895;&quot; | ‡ Silangan Village || {{flagicon|Washington}} [[Seattle, Washington|Seattle]] || Rafael Panganiban || Bukod
|}

== Turismo ==
* '''Canlubang Golf &amp; Country Club'''- Ay Country Club na isa sa mga tatlong Golf Course nang Canlubang ito ay pinakamalaking Country Club sa nasabing lugar na matatagpuan sa Sityo '''MTBA''' (Balagbag Araw, Matang Tubig).

* '''Canlubang Sugar Estate Golf Course'''- Ay Country Club na matatagpuan sa bahagi nang ''St. Joseph the Parish Church'' na kasakop nang Sityo '''Casmicehos''' sa (Barrio Canlubang).

* '''Matang Tubig'''- Ang '''MTBA''' o '''Matang Tubig, Balagbag Araw''' ay isa sa mga kasakop nang Canlubang na kadikit lugar nang Barangay Casile sa Cabuyao. Ito ay isang turismo nang paliguan nang mga tao na bumubukal na tubig at kabilang rito ang San Cristobal River o ''Matang Tubig Falls''. Na ginawa noong taong 1932 panahon nang mga Espanyol.

* '''Republ1c Wakepark'''- Ang Republic Wakepark-Nuvali ay isa sa mga turismo na maipagmamalaki nang Canlubang dahil sa ankin nitong ganda na pag-mamayari ni Ayala. Ito ay may hugis Oblong. Na matatagpuan sa timog-kanluran nang ''The Mills Country Club''. Na bahagi nang Sityo '''Mangumit 1 (Vesta Plains)'''.

* '''St. Joseph the Parish Church''' (Canlubang Church)- Ang simbahan na ito ay isa sa mga malaking simbahan nang Canlubang (''Parokya'') na matatagpuan sa tapat nang Groto at nang Rizal Shrine  sa Sityo '''Casmicehos''' na napapalibutan nang ''Canlubang Town Golf Course''.

* '''The Mills Country Club'''- Ang Mills Country Club ay isa sa mga pangalawang Country Club nang Canlubang na matatagpuan bahagi pa nang ''Carmelray Industrial Park 1''. Ito ay matatagpuan sa ''Morning Fields Village'' at ''Republic Wakepark (Nuvali)''.

* '''Villa Cueba'''- ay isang kuwebang paliguan mula sa Canlubang, ito ay dugtong pusod mula sa &quot;Matang Tubig&quot;

==Mall==
* '''Carmel Mall'''- Ang Carmel Mall ay isa sa mga itinayong unang Mall nang Canlubang dito matatagpuan ang New Canlubang Terminal at Tatlong Butas (3 Holes) na nagmula pa sa Sityo Casmicehos. Ang Carmel Mall ay bahagi pa nang Proper (Poblacion) Canlubang.

* '''iMall'''- Ang I Mall ay isa sa mga itinayong pangalawang Mall nang Canlubang, matatagpuan ito sa Arko (Arch) nang Canlubang at bahagi pa ito nang Proper (Poblacion) Canlubang sa Sityo Old Stable. 

''Ang Dalawang Mall na ito ay katumbas na nang isa sa mga malaking mall na naitayo noong 2009-2010 sa [[Calamba, Laguna|Calamba]] ang [[SM City Calamba]]''.

==Industriya==
Ang baryo Canlubang, Laguna ay nilagakan ng iba't ibang kompanya mula sa labas ng [[Kalakhang Maynila]].&lt;ref&gt;https://www.carmelray.com/locators-list-park-1&lt;/ref&gt;

==Mga Opisyal ng Gobyerno sa Eleksyon==
{{See also|Lokal na halalan sa Canlubang, 2022}}
:'''Eleksyon ng Opisyal ng Barangay Canlubang, 2018 - kasalukuyan'''
*Punong Barangay : Larry &quot;L.O.D&quot; Dimayuga ({{small|2nd termino}})
#Barangay Kagawad, Dexter &quot;Den-Den&quot; Bathan
#Barangay Kagawad, Eric Q. Manaig
#Barangay Kagawad, Vicente &quot;Enteng&quot; Pradas
#Barangay Kagawad, Robert &quot;Bert&quot; Cubio
#Barangay Kagawad, Edgar &quot;Egay&quot; Mangubat
#Barangay Kagawad, Mario &quot;Jun-Jun&quot; Cogay Jr.
#Barangay Kagawad, Mario D. Legaspi
#SK Kapitan, Christine Joy Mangco
----
:'''Eleksyon ng Opisyal ng Barangay Canlubang 2013 - 2018'''
*Punong Barangay :   Larry O. Dimayuga ({{small|1st termino}})
#Barangay Kagawad 1, Dexter A. Bathan
#Barangay Kagawad 2, Hector L. Fajardo ({{small|dating konsehal}})
#Barangay Kagawad 3, Jeremias L. Marticio, Sr.
#Barangay Kagawad 4, Abel C. Landicho 
#Baranagy Kagawad 5, Lazaro N. Marasigan
#Barangay Kagawad 6, Vicente P. Pradas
#Barangay Kagawad 7, Mario D. Legaspi

==Tingnan rin==
* Canlubang Creek

== Kilalang tao ==
* Larry O. Dimayuga {{small|(''Former Barangay chairman'')}}
* Mario Cogay Jr. † {{small|(''Former OIC Chairman'')}}
* [[José Yulo]] †
* Vicente Madrigal †

==Larawan==
; Upland area
&lt;gallery&gt;
Talaksan:Republ1c Wakepark, Calamba City, Jan 2013.jpg|Ang Republ1c Wakepark sa Canlubang
Talaksan:Xavier School Nuvali.jpg|Ang Xavier School Nuvali sa Mangumit Vesta Plains
&lt;/gallery&gt;

; Kapayapaan area
&lt;gallery&gt;
Talaksan:Asia-1, Canlubang 2023.jpg|Asia-1
Talaksan:Asia-2, Canlubang 2023.jpg|Asia-2
Talaksan:Carmel, Canlubang, Calamba City 2023.jpg|''Carmel''
Talaksan:Manfil 2018.jpg|Manfil
Talaksan:MCDC, Canlubang 2023.jpg|MCDC
Talaksan:Palao, Canlubang 2023.jpg|Palao
&lt;/gallery&gt;

; Proper area
&lt;gallery&gt;
Talaksan:Diocesan Shrine of Mary Help of Christians Canlubang.jpg|Ang Mary Help of Christians sa Canlubang
Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 08.jpg|Ang iMall sa Canlubang
Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 11.jpg|Ang PureGold Grocery sa CarmelMall Canlubang
|Ang logo ng Kapayapaan Integrated School (KIS)
Talaksan:2094Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 31.jpg|Ang ''Global Care Medical Center of Canlubang''
&lt;/gallery&gt;

{{Canlubang}}
{{Calamba}}
{{Mga kompanya sa Laguna}}

==Sanggunian==
{{reflist}}

&lt;!-- location of geography beggins --&gt;
{{Geographic location 
| Centre   =   Canlubang
| North   =     [[Cabuyao]]
| East   =     [[Calamba, Laguna|Calamba]]
| West   =   [[Silang, Kabite]]
| South   =   [[Santo Tomas, Batangas]]
}}
&lt;!-- location of geography ends --&gt;

[[Kategorya:Barangay]]
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Laguna]]

{{stub}}</text>
      <sha1>tbfe6syamvsi53187s0dindohvnrk8k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pambansang wika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97510</id>
    <revision>
      <id>2206469</id>
      <parentid>2173621</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T15:02:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42924" sha1="rg86eru6743u2njlhmy640qsn0x3b0m" xml:space="preserve">Ang '''Wikang Pambansa''' ay isang [[wika]] na may ilang koneksyon- [[de facto]] o [[de jure]] - kasama ang mga tao at ang teritoryo na sakop nila.  May kaunting pagkakapare-pareho sa paggamit ng salitang ito.  Ang isa o higit pang mga wika na sinasalita bilang [[Katutubong wika|unang wika]] sa teritoryo ng isang bansa ay maaaring tumutukoy sa impormal o itinatalaga sa batas bilang pambansang wika ng bansa.  Ang mga pambansa o pambansang wika ay binabanggit sa mahigit 150 saligang mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.axl.cefan.ulaval.ca/index.html |title=Jacques Leclerc |access-date=2019-04-06 |archive-date=2019-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528183121/http://www.axl.cefan.ulaval.ca/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Si CMB Brann, na may partikular na sanggunian sa India, ay nagpapahiwatig na mayroong &quot;apat na natatanging mga kahulugan&quot; para sa pambansang wika sa isang pamahalaan:&lt;ref&gt;Brann, CMB 1994. &quot;Ang Tanong ng Pambansang Wika: Mga Konsepto at Terminolohiya.&quot; ''Mga Logo'' [Unibersidad ng Namibia, Windhoek] Vol 14: 125-134&lt;/ref&gt;

* &quot;Teritoryal na wika&quot; (''chthonolect''), na minsan ay kilala bilang ''chtonolect''&lt;ref&gt;Wolff, H. Ekkehard &quot;Mga Wika sa Africa: Isang Panimula Ch./Art: Wika at Lipunan p. 321 pub. Cambridge University Press 2000&lt;/ref&gt;) ng isang partikular na tao 
* &quot; Wikang rehiyonal &quot; ( ''choralect'' ) 
* &quot;Wika-sa-karaniwan o wikang pangkomunidad&quot; (''demolect'') na ginagamit sa buong bansa 
* &quot;Sentral na wika&quot; (''politolect'') na ginagamit ng pamahalaan at marahil ay may simbolikong halaga.

Ang huling ay karaniwang binibigyan ng pamagat na [[opisyal na wika]].

Ang mga batayang wika, gaya ng Standard German, Standard French, at Standard Spanish, ay maaaring maglingkod bilang pambansang (wika-sa-karaniwan), rehiyonal at internasyonal na mga wika.

== Opisyal na Wika kontra sa  Pambansang Wika ==
Pinakamahusay na naiintindihan ang &quot;wikang pambansa&quot; at &quot; [[opisyal na wika]] &quot; bilang dalawang konsepto o mga legal na kategorya na may mga saklaw na kahulugan na maaaring magkatugma, o maaaring hiwalay na hiwalay.  Ang mga bansa na hindi nakapaglilista ay hindi sa posisyon na magsulat ng isang opisyal na wika, ngunit ang kanilang mga wika ay maaaring sapat na naiiba at maayos na mapanatili upang maging pambansang wika.  Ang ilang mga wika ay maaaring kilalang popular bilang &quot;pambansang wika,&quot; habang ang iba ay maaaring tamasahin ang opisyal na pagkilala sa paggamit o promosyon.

Sa maraming bansa sa Aprika, ang ilan o lahat ng katutubong wika ng Aprika ay opisyal na ginagamit, na-promote, o malinaw na pinapayagan na ma-promote (karaniwang itinuturo sa mga paaralan at nakasulat sa mahahalagang publisher) bilang mga semi-opisyal na wika kung sa pamamagitan ng pangmatagalang batas o panandaliang, kaso-por-kasong mga tuntuning ehekutibo (gobyerno).  Upang maging opisyal, ang sinasalita at nakasulat na mga wika ay maaaring matamasa ang pamahalaan o pederalisadong paggamit, pangunahing pag-promote ng pinondohan na buwis o hindi bababa sa ganap na pagpapahintulot sa kanilang pagkilala sa pagtuturo at mga tagapag-empleyo sa pampublikong edukasyon, na nakatayo sa pantay na katayuan sa opisyal na wika.  Dagdag pa, maaari nilang matamasa ang pagkilala bilang isang lengguwahe na ginagamit sa sapilitang pag-aaral at pera sa salapi na maaaring gastusin upang magturo o hikayatin ang mga nasa hustong gulang na pag-aaral ng isang wika na isang wika ng minorya sa isang partikular na lugar upang maibalik ang pag-unawa nito at ipalaganap ang mga pamantayang moral, mga rhymes, poems, mga parirala, mga awitin, at iba pang pampanitikan na pamana na magtataguyod ng panlipunang pagkakaisa (kung saan mananatili ang iba pang mga wika) o magtataguyod ng [[Pagkamakabansa|pambansaang pagkakaiba-iba]] kung saan hindi ginagamit ang isa pang wika ng hindi katutubong wika.&lt;ref&gt;''Diskarte sa 20 Taon para sa Irish na Wika'' http://www.plean2028.ie/en/node/14{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|last=Williams|first=Colin H.|editor-last=Coupland|editor-first=Nikolas|title=English in Wales: Diversity, Conflict, and Change|place=Clevedon, Avon|publisher=Multilingual Matters|year=1990|contribution=The Anglicisation of Wales|contribution-url=https://books.google.com/books?id=tPwYt3gVbu4C&amp;pg=PA38&amp;lpg=PA38&amp;dq=monoglot+welsh+speakers&amp;source=bl&amp;ots=G1SHcB_0Rl&amp;sig=TiQ9apFsrgJiFz1ielo2OZCPRq8|pages=38–41|url=https://books.google.com/books?id=tPwYt3gVbu4C&amp;lpg=PA38&amp;ots=G1SHcB_0Rl&amp;dq=monoglot%20welsh%20speakers&amp;pg=PP1#v=onepage&amp;q&amp;f=false}}&lt;/ref&gt;

== Mga pambansang wika ==

=== Albania ===
Ang [[Wikang Albanes|Albanes]] ay isang pambansang wika sa [[Albanya|Albania]] at [[Kosovo]] at isang pambansang pambansang wika para sa mga bahagi ng [[Hilagang Macedonia]], timugang [[Montenegro]] at [[Serbia]].

=== Algeria ===
Ang [[Wikang Arabe|Arabe]] ay ang pambansang wika sa [[Algeria]].&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Report: Algeria 2008|url=https://books.google.com/books?id=zPz9FHXJVLUC&amp;pg=PA10|year=2008|publisher=Oxford Business Group|isbn=978-1-902339-09-2|page=10}}&lt;/ref&gt;  [[Mga wikang Berber|Ang Berber]] ay isang opisyal na wika.  [[Wikang Pranses|Ang Pranses]] ay hindi isang opisyal na katayuan ngunit malawak na ginagamit sa edukasyon, negosyo at media.

=== Andorra ===
Ang pambansang wika ng [[Andorra]] ay [[Wikang Katalan|Katalan]]; Bukod dito, ang Catalan ay isang opisyal na wika sa iba't ibang teritoryo sa Espanya ([[Cataluña|Catalonia]], [[Comunidad Valenciana|Pamayanan ng Valencia]], [[Baleares|Balearic Islands]]), at sinasalita (walang opisyal na pagkilala o katayuan) sa mga teritoryo sa Espanya (ang Catalan-Aragonese na hangganan na kilala bilang La Franja at Murcian munisipalidad ng El Carche), France (Pyrénées Orientales) at sa Italya ([[Alghero]]).

=== Armenia ===
Ang pambansang wika ng [[Armenia]] ay isang hiwalay na sangay sa lingguwistang pamilya ng mga wikang Indo-Europeo, [[Wikang Armenyo|Armenyo]]. Ang Armenyo ay malawakang sinasalita sa Armenia pati na rin sa diaspora nito.  Ang Armenyo na sinasalita sa Armenia ay kilala bilang Silangang Armenyo, at ang [[diyalekto]] na ito ay sinasalita rin, sa mga komunidad ng Armenia ng Russia at Iran.  Habang sa kabilang banda, ang iba pang mga komunidad ng Armenyo tulad ng mga komunidad ng Armenyo ng Lebanon, Syria, Jerusalem at iba pa ay nagsasalita ng diyalektong Kanlurang Armenyo.

===Australia===
Ang Australia ay walang [[opisyal na wika]], ngunit higit sa lahat ay nagsasangkot sa Ingles bilang ''de facto'' pambansang wika.  Ang isang malaking bahagi ng mga migrante sa una at ikalawang henerasyon ay bilingual.  Ayon sa Ethnologue, 81% ng mga tao ang nagsalita ng Ingles sa bahay, kabilang ang mga nagsasalita ng L2.  Ang iba pang mga wika na sinasalita sa bahay kasama ang Tsino 2.9%, Italyano 1.2%, Arabic 1.1%, Griyego 1%, Vietnamese 0.9% at Espanyol 0.4%.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |title=Archive copy |access-date=2019-04-06 |archive-date=2013-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130719130101/http://census/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Mayroong halos 400 wika na sinasalita ng [[mga katutubong Awstralyano]] bago dumating ang mga Europeo.  Tanging ang tungkol sa 70 sa mga wikang ito ang nakaligtas at lahat ngunit 30 sa mga ito ay ngayon ay nanganganib.

=== Azerbaijan ===
Ang [[wikang Aseri]] ay pambansang wika sa Azerbaijan.

=== Bangladesh ===
Ang [[Wikang Bengali|Bengali]] (o Bangla) ay nag-iisang opisyal na wika ng [[Bangladesh]].

=== Bosnia and Herzegovina ===
Ang ''de facto'' ng totoong pambansang wika ng [[Bosnia at Herzegovina]] ay Serbo-Croatian.  Ito ay opisyal na tinukoy sa ilalim ng tatlong mga pangalan, ang [[Wikang Bosniyo|Bosniyo]], [[Wikang Kroato|Kroato]] at [[Wikang Serbiyo|Serbiyo]], na tumutugma sa mga grupong etniko ng bansa.  Ang mga alpabetong Latin at Cyrillic ay parehong may opisyal na katayuan.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Amendments XXVII-LIV to the Constitution of the Federation of Bosnia and Herzegovina|publisher=[[High Representative for Bosnia and Herzegovina]]|url=http://www.ohr.int/ohr-dept/legal/laws-of-bih/pdf/001%20-%20Constitutions/FBH/HR%20DECISION%20AMENDING%20THE%20CONSTITUTION%20OF%20THE%20FBH%20149-02.pdf|accessdate=13 September 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Amendments LXXI-XCII to the Constitution of Republika Srpska|publisher=[[High Representative for Bosnia and Herzegovina]]|url=http://www.ohr.int/ohr-dept/legal/laws-of-bih/pdf/001%20-%20Constitutions/RS/HR%20DECISION%20AMENDING%20THE%20CONSTITUTION%20OF%20RS%20150-02.pdf|accessdate=13 September 2018}}&lt;/ref&gt;

=== Bulgaria ===
[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]] ay ang pambansang wika sa [[Bulgarya]].

=== Canada ===
Ang mga opisyal na wika ng [[Canada]] simula ng pagkakatatag ng Batas ng Opisyal na Wika noong 1969 ay ang [[Wikang Ingles|Ingles]] ( Canadian English ) at ang [[Wikang Pranses|Pranses]] ( Canadian French ).  Depende sa mga pananaw ng kung ano ang bumubuo sa isang &quot;bansa&quot;, ang dalawang wika na ito ay maaaring isaalang-alang ng dalawang magkatulad na pambansang wika ng bansa ng Canada, o mga pambansang wika ng dalawang bansa sa loob ng isang estado, Ingles Canada at Pranses Canada.

Itinuturing ng mga nasyonalista sa Quebec ang Quebec Pranses na wika ng bansang Quebec.

Dalawa sa mga hilagang teritoryo ng Canada ang naglalaan ng iba't ibang mga katutubong wika. Ang [[Nunavut]] ay nagtataglay ng [[Wikang Inuktitut|Inuktitut]] at Inuinnaqtun bilang mga opisyal na wika, at ang [[Northwest Territories]] ay may siyam na opisyal na wika maliban sa Ingles at Pranses: [[Wikang Cree|Cree]], Dënesųłiné, Gwich'in, Inuinnaqtun, Inuktitut, Inuvialuktun, North at South Slavey at Tłı̨chǫ. Habang ang mga opisyal na wika ay itinatakda sa antas ng teritoryo (sub-pederal), maaari silang mabigyang-kahulugan bilang pambansang wika.

Bukod sa mga ito ay may maraming katutubong wika ng Canada na mga pambansang wika ng isa o higit pa sa mga grupo ng Unang Bansa ng Canada, Inuit at Métis (mixed First Nations-European na mga tao); ang bilang ng mga Unang Bansa ay nagsang-ayon sa mga antas ng pamahalaan ng Indigenous na kanilang wika bilang isang opisyal na wika ng Nation, ganito ang kaso ng Nisga'a na wika sa Nisga'a. [[Wikang Cree]] ay ang kapansin-pansing wika na ginagamit (na may mga pagkakaiba-iba) mula sa Alberta sa Labrador,{{Fact|date=March 2015}} [[Wikang Ojibwe|Ojibwe]] ay sinasalita sa buong gitnang Canada at Inuktitut ay sinasalita sa buong Arctic.

=== Tsina ===
Mayroong maraming mga wika na sinasalita sa buong [[Tsina]], kasama ang karamihan sa mga tao na nagsasalita ng isa sa ilang mga varieties ng Tsino. Sa magkasunod na mga dinastiyang imperyal, ang sinalita na wika ng kabiserang lungsod ay nagsilbing opisyal na pasalitang wika at ginamit sa buong bansa ng mga opisyal ng pamahalaan na naglakbay upang makipag-usap sa isa't isa. Ang mga [[diyalekto]] na ginamit para sa layuning ito sa iba't ibang panahon ay kasama ang mga ng [[Xi'an]], [[Luoyang]], [[Nanjing]], [[Beijing]], at iba pang mga makasaysayang kapital na lungsod.

Matapos ang Xinhai Revolution noong 1911, itinatag ng [[Kuomintang]] (Chinese nationalists) ang [[Republika ng Tsina (1912–49)|Republika ng Tsina]]. Upang maitaguyod ang pagkakaisa ng pambansang pagkakaisa at pagbutihin ang kahusayan ng komunikasyon sa loob ng bansa, nagpasya ang gobyerno na italaga ang isang pambansang wika.  Ang Diyalektong Beijing ng [[Wikang Mandarin|Mandarin]] at [[Kantones|Diyalektong Guangzhou]] ng [[Yue|Cantonese]] ay ang bawat isa ang ipinanukala bilang batayan para sa isang pambansang wika para sa Tsina.     Sa simula, mayroong mga pagtatangka upang ipakilala ang mga elemento mula sa iba pang mga Chinese varieties sa pambansang wika bilang karagdagan sa mga mula sa diyalektong Beijing; ito ay makikita sa unang opisyal na diksyunaryo ng pambansang wika, na binigyan ng pangalang {{Lang|zh-Hant|國語}}  ( [[Pinyin]] : {{Lang|zh-Latn-pinyin|Guóyǔ}}, literal na &quot;pambansang wika&quot;).  Ngunit ang artipisyal na wika na ito ay walang katutubong nagsasalita at mahirap matuto, kaya inabandona ito noong 1924.  Sa huli, ang diyalekto ng Beijing ay pinili bilang pambansang wika at patuloy itong tinutukoy bilang {{Lang|zh-Hant|國語}}  sa Tsino sa Republika ng Tsina.  Mula noon, ang diyalektong Beijing ay naging pangunahing pamantayan para sa pagbigkas, dahil sa kanyang prestihiyosong kalagayan sa panahon ng naunang [[dinastiyang Qing]].

Gayunpaman, ang mga elemento mula sa iba pang mga diyalekto ay umiiral sa karaniwang wika, na tinutukoy ngayon bilang sumasalamin sa pagbigkas ng Beijing, ang mga gramatikong paraan ng [[Wikang Mandarin|Mandarin]] na diyalekto na sinasalita sa hilagang bahagi ng Tsina, at ang bokabularyo ng modernong panitikang Tsino na literatura.  Binago ng Republika ng Tsina ang pambansang wika {{Lang|zh-Hans|普通话}}  (Pinyin: Pǔtōnghuà, literal na &quot;pangkaraniwang pananalita&quot;), nang hindi binabago ang kahulugan ng karaniwang pambansang wika.{{fact}}

=== Ethiopia ===
Ang Ethiopia ay isang bansa kung saan higit sa 80 bansa, nasyonalidad at mamamayan ang namumuhay nang sama-sama.  Ang mga tao nito ay nagsasalita ng higit sa 80 iba't ibang wika.  Ang Amharic ay ang opisyal na wika ng Ethiopia.  Gayunpaman, naiiba ang mga nagtatrabaho na wika ng mga rehiyon ng rehiyon tulad ni Afaan Oromoo at Tigrinya.  Ang Ingles ay ang pinakalawak na ginagamit na wikang banyaga at ang daluyan ng pagtuturo sa mga sekundaryong paaralan at unibersidad.  Ang wika ng pagtuturo sa mga pangunahing paaralan ay ang mga lokal na wika ng mga rehiyon ng rehiyon.

=== Finland ===
Ang [[Finland]] ay may dalawang pambansang wika: katulad ng [[wikang Pinlandes]] at [[wikang Suweko]].  Tinitiyak ng Konstitusyon ng Finland ang karapatang gamitin ang Finnish at Suweko sa mga korte at iba pang institusyon ng estado.&lt;ref&gt;{{Citation|url=http://www.servat.unibe.ch/icl/fi00000_.html|title=Finland – Constitution}}, Section 17. [http://www.servat.unibe.ch/icl/ International Constitutional Law] website.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.finlex.fi/fi/laki/ajantasa/1999/19990731|title=FINLEX ® – Ajantasainen lainsäädäntö: 11.6.1999/731|publisher=|access-date=2019-04-06|archive-date=2012-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120423074406/http://www.finlex.fi/fi/laki/ajantasa/1999/19990731|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  Sa kabila ng malaking pagkakaiba sa mga bilang ng mga gumagamit, ang Suweko ay hindi opisyal na inuri bilang isang wika ng minorya ngunit katumbas ng Finnish.  Ang parehong pambansang wika ay sapilitan na mga paksa sa paaralan (maliban sa mga bata na may pangatlong wika bilang ina ng wika) at isang pagsusulit sa wika ay isang pangunang kailangan para sa mga tanggapan ng pamahalaan kung saan kinakailangan ang isang degree na unibersidad.  Binibigyan din ng konstitusyon ang Sami at ang mga mamamayang Roma ng karapatang mapanatili at paunlarin ang kanilang mga wika: Ang Sami ay may bahagyang karapatang gamitin ang mga wika ng Sami sa mga opisyal na sitwasyon ayon sa ibang mga batas.&lt;ref&gt;[http://www.finlex.fi/fi/laki/kaannokset/1995/en19951727.pdf Deklarasyon sa Sami Parliament] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927143100/http://www.finlex.fi/fi/laki/kaannokset/1995/en19951727.pdf |date=2011-09-27 }} FINLEX. Petsa ng pag-access: Hulyo 3.&lt;/ref&gt;

=== Pransiya ===
Ang [[Wikang Pranses|Pranses]] ay ang opisyal na wika ng [[Pransiya]], ayon sa Artikulo 2&amp;nbsp;ng konstitusyon ng Republikang Pranses.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.legifrance.gouv.fr/html/constitution/constitution2.htm|title=Legifrance - Le service public de l'accés au droit|date=2011-06-04|accessdate=2018-10-25|archive-date=2011-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604145028/http://www.legifrance.gouv.fr/html/constitution/constitution2.htm|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

=== Alemanya ===
Ang [[Opisyal na wika|opisyal]] at pambansang wika ng [[Alemanya]] ay [[Wikang Aleman|Standard German]], na may higit sa 95% ng bansa na nagsasalita ng Standard German o mga diyalektong Aleman bilang kanilang unang wika.{{fact}}

=== Haiti ===
Ang mga opisyal na wika ng Haiti ay ang Haitian Creole at [[Wikang Pranses|Pranses]].  Habang ang Pranses ay ang wikang ginagamit sa media, gobyerno at edukasyon, 90-95% ng bansa ang nagsasalita ng Haitian Creole bilang home language habang ang Pranses ay natututo sa paaralan.

=== India ===
Walang pambansang wika na ipinahayag ang Konstitusyon ng [[India]].{{fact}} Ang Hindi o Ingles ang ginagamit para sa opisyal na layunin tulad ng parlyamentaryo na paglilitis, hudikatura, komunikasyon sa pagitan ng Pamahalaang Sentral at isang Pamahalaang Estado.{{fact}}  Ang mga Estado ng India ay malayang mag-aplay ng isa o higit pang mga lokal na wika para sa opisyal na layunin ng estado na iyon.  Bukod pa sa 22 opisyal na wika ay binigyan ng opisyal na kalagayan ayon sa nabanggit sa artikulong 343/1&amp;nbsp;ng Konstitusyon ng Indya.  Ang lahat ng mga wikang ito ay may katumbas na opisyal na katayuan at ang mga dokumento ng Pamahalaan ay maaaring nakasulat sa alinman sa mga wikang ito.  Samakatuwid, ang India ay may 22 pangunahing opisyal na wika at walang pambansang wika.{{fact}}

=== Indonesia ===
Ang opisyal na wika ng Indonesia ay [[Wikang Indones|Indones]]. Ang Indonesia ay may higit sa 700 mga buháy na wika, na nagsisilbing ikatlong pinaka-linguistically diverse na bansa pagkatapos ng Papua New Guinea at India.  Ang mga 700+ na wikang ito, gayunman, ay walang opisyal na katayuan, at ang ilan ay nanganganib nang malipol.  Ang pinakamalaking lokal na wika ay ang [[wikang Habanes]].

=== Iran ===
Ang Persian (o Farsi) ay kinikilala bilang pambansang wika ng Iran.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=63&amp;menu=004|date=|title=Archive copy|access-date=2019-04-06|archive-date=2017-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170923082042/http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=63&amp;menu=004|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170923082042/http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=63&amp;menu=004 |date=2017-09-23 }}&lt;/ref&gt;

=== Ireland ===
[[Wikang Irlandes|Irish]] ay kinikilala ng Saligang-Batas ng Ireland bilang ang pambansang wika at unang opisyal na wika ng Ireland, at sa wikang Ingles ay kinikilala bilang pangalawang opisyal na wika.&lt;ref&gt;Artikulo 8, [http://www.taoiseach.gov.ie/eng/Publications/Publications_Archive/Publications_2012/Bunreacht_na_hÉireann-Aug2012.pdf Bunreacht na hÉireann].&lt;/ref&gt;

=== Israel ===
Ang [[Wikang Ebreo|Ebreo]] ay naging pambansang lengguwahe ng Israel sa pagpapatibay ng Batas ng Nation-Estado sa 2018. Ang [[Wikang Arabe|Arabe]], isa ring opisyal na wika, ay kinikilala bilang isang wika na may &quot;espesyal na katayuan&quot; na ginagamit sa mga institusyon ng estado.

=== Italya ===
Ang [[wikang Italyano]] ay ang [[de jure]] at [[de facto]] opisyal na wika ng [[Italya]].&lt;ref&gt;[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Batas 482, Disyembre 15, 1999] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=Mayo 12, 2015 }}. camera.it&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[ethnologue:ita/***EDITION***|Wikang Italyano]].ethnologue.com&lt;/ref&gt; Ang Italyano ay tinutukoy din bilang pambansang wika para sa makasaysayang at kultural na mga dahilan, dahil noong ika-15 na siglo, ang wikang Italyano ay naging wika na ginagamit sa mga korte ng halos bawat estado sa [[Italya]] at sa pangkalahatan ay tinuturuan ng [[mga Italyano]] (iskolar, manunulat, makata, pilosopo, siyentipiko, mga kompositor at mga artist) na nag-ambag sa kung ano ang kasalukuyang kultura ng Italya.&lt;ref&gt;[http://www.accademiadellacrusca.it/it/lingua-italiana/consulenza-linguistica/domande-risposte/lingua-nazionale-ragioni-fiorentino Mga Wika: le ragioni del fiorentino]. accademiadellacrusca.it&lt;/ref&gt; Bukod dito, ang Italyano ay madalas na opisyal na wika ng iba't ibang mga estado ng Italya bago ang pag-iisa, dahan-dahan na pinapalitan ang Latin, kahit na pinamahalaan ng mga dayuhang kapangyarihan (tulad ng mga Kastila sa Kaharian ng Naples, o ng mga Austriano sa Kaharian ng Lombardy-Venetia ).&lt;ref&gt;Bruno Migliorini, (1960). Storia della lingua italiana. 1st ed. Italya: Sansoni.&lt;/ref&gt;

=== Kenya ===
Habang ang Ingles at [[Wikang Swahili|Swahili]] ay mga opisyal na wika, ang Swahili ay mayroon ding espesyal na katayuan bilang pambansang wika.  Wala sa alinman sa pinakamalaking wika ng bansa ([[Wikang Kikuyu|Kikuyu]], Luo, Kamba, Kalenjin, atbp.) Ay may anumang tahasang legal na katayuan sa pambansang antas, subalit ang 2010 na konstitusyon ay nag-aatas sa estado na &quot;itaguyod at protektahan ang pagkakaiba-iba ng wika ng mga tao ng Kenya.&quot;&lt;ref&gt;[http://katiba.mobi/ Na-] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517144543/http://katiba.mobi/ |date=2014-05-17 }} access ang [http://katiba.mobi/ Konstitusyon ng Kenya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517144543/http://katiba.mobi/ |date=2014-05-17 }} 2010-10-28.&lt;/ref&gt;

=== Lebanon ===
Sa [[Lebanon]], ang [[wikang Arabe]] ay ang &quot;opisyal na pambansang&quot; wika.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.servat.unibe.ch/icl/le00000_.html|title=ICL - Lebanon - Constitution|date=21 September 1990|publisher=}}&lt;/ref&gt;  Ang modernong Standard Arabic ay ginagamit para sa opisyal na layunin, habang ang pang-araw-araw na pasalitang wika ay Lebanese Arabic. Malawak din ang [[wikang Pranses]] at [[Wikang Ingles|Ingles]] sa Lebanon.

=== Luxembourg ===
Gumagamit ang Luxembourg ng tatlong opisyal na wika: [[Wikang Luksemburges|Luksemburges]], Pranses, at Aleman. Ang dating Luxembourgish ay walang opisyal na katayuan, ngunit ang pagsunod sa isang pagbabago sa konstitusyon ay ipinasa sa batas noong Pebrero 24, 1984 na ginagawang Luksemburges ang pambansang wika. Karagdagan pa, kinikilala ng batas na ito ang tatlong lengguwahe ng Luxembourg (Luksemburges, Pranses at Aleman) bilang mga wika ng administratibo.

=== Malta ===
Ang [[wikang Maltes]] ay ang wikang pambansa ng Malta.  Ito rin ang opisyal na wika ng isla, kasama ang [[Wikang Ingles|Ingles]]. Ang Maltese ay kinikilala lamang bilang &quot;pambansa&quot; sa Kabanata 1&amp;nbsp;ng Batas ng Malta.

=== Namibia ===
Kahit na ang Ingles ang tanging pambansang opisyal na wika sa [[Namibia]], mayroon ding 20 na mga ''wika'' {{Fact|date=August 2016}}, na ang bawat isa ay sinasalita ng higit o hindi gaanong mga bahagi ng populasyon at itinuturing na kultural na pamana ng Namibia.  Ang lahat ng mga pambansang wika ay may mga karapatan ng isang wika ng minorya at maaaring magsilbi bilang isang [[lingguwa prangka]] sa ilang mga rehiyon.  Kabilang sa mga pambansang wika ng Namibia ang Aleman, [[Wikang Afrikaans|Afrikaans]], [[Wikang Ovambo|Oshiwambo]], [[Wikang Herero|Otjiherero]], [[Wikang Portuges|Portuges]], gayundin ang mga wika ng [[Wikang Himba|Himba]], [[Wikang Khoekhoe|Nama]], San, Kavango at Damara. {{Fact|date=August 2016}}

=== Nepal ===
[[Wikang Nepali|Ang Nepali]] ay ang opisyal na wika ng Nepal.  Higit sa 123 mga wika ang ginagamit sa Nepal.  Ang ilan sa mga wika na ginagamit sa [[Nepal]] ay ang [[Wikang Nepal Bhasa|Nepal bhasa]], Tamang, [[Wikang Sherpa|Sherpa]], Rai, [[Wikang Magar|Magar]], Gurung, [[Wikang Maithili|Maithili]], Purbeli, Ingles, Limbu, [[Wikang Monggol|Monggol]], atbp.

=== New Zealand ===
Habang ang populasyon ng [[New Zealand]] ay may nakararami na nagsasalita ng Ingles, ang wika ng katutubong mga taong Polynesian ay ang [[wikang Māori]]. Ang parehong mga wikang ito ay may opisyal na katayuan sa bansa, kasama ang New Zealand Sign Language, na isa sa ilang mga [[wikang pakumpas]] sa mundo upang magkaroon ng ganitong kalagayan.

=== Nigeria ===
Bukod sa opisyal na Ingles ( Nigerian Standard English ), kinikilala ng Nigeria ang tatlong 'karamihan', o pambansa, mga wika. Ang mga ito ay [[Wikang Hausa|Hausa]], [[Wikang Igbo|Igbo]], at [[Wikang Yoruba|Yoruba]], bawat isa ay may mga 20 milyong nagsasalita o higit pa.&lt;ref&gt;Artikulo 55, [http://www.nigeria-law.org/ConstitutionOfTheFederalRepublicOfNigeria.htm Konstitusyon ng Pederal na Republika ng Nigeria   : 1999] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200515002448/https://www.nigeria-law.org/ConstitutionOfTheFederalRepublicOfNigeria.htm |date=2020-05-15 }}.&lt;/ref&gt;

=== Pakistan ===
Ang Artikulo 251 (1) ng Saligang Batas ng [[Pakistan]] noong 1973, na pinamagatang ''pambansang wika'', ay tumutukoy: &quot;Ang wikang pambansa ng [[Pakistan]] ay [[Wikang Urdu|Urdu]], at ang mga kaayusan ay dapat gawin para sa paggamit nito para sa opisyal at iba pang mga layunin sa loob ng labinlimang taon mula sa pagsisimula ng araw.&quot;  Kahit na ang Urdu ay ipinahayag na isang opisyal na wika, sa ngayon ang lahat ng mga dokumento ng pamahalaan, batas, legal na mga order, at iba pang mga opisyal na talaan ay nakasulat sa Pakistani Ingles.  Karamihan sa mataas na pagtuturo sa edukasyon ay nasa Ingles. &quot;&lt;ref&gt;{{Citation|url=http://www.pakistani.org/pakistan/constitution/|title=The Constitution of the Islamic Republic of Pakistan|date=14 August 1973|accessdate=2008-04-22|archive-date=2018-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180907231721/http://www.pakistani.org/pakistan/constitution/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  Ang Pambansang Wika Authority ay isang organisasyon na itinatag upang gumawa ng mga kaayusan upang i-promote Urdu mula noong 1979.

=== Pilipinas ===
Ang [[Saligang Batas ng Pilipinas|konstitusyon ng Pilipinas noong]] 1973 ay nagpataw ng ehemonikal na pambansang wika ang [[Wikang Tagalog|Tagalog]] sa kapinsalaan ng lahat ng iba pang etnikong nasyonalidad sa bansa at nag-utos ng pag-unlad at pormal na pag-aampon ng pangkaraniwang pambansang wika na kilala bilang [[Wikang Filipino|Filipino]].  Ang Ingles (Philippine English) ay itinalaga rin bilang isang opisyal na wika, &quot;hanggang sa itinakda ng batas&quot;.{{fact}}

Itinakda ng konstitusyong 1987 ang [[wikang Filipino]], na batay sa Tagalog na may pagsasama ng mga termino mula sa lahat ng kinikilalang [[Mga wika sa Pilipinas|wika ng Pilipinas]], bilang pambansang wika.  Itinalaga din nito ang parehong Filipino at Ingles bilang mga opisyal na wika para sa mga layunin ng komunikasyon at pagtuturo, at itinalaga ang mga rehiyonal na wika bilang mga opisyal na mga wika na pang-auxiliary sa mga rehiyon upang maglingkod bilang pantulong na media ng pagtuturo dito.

Higit sa 170 [[Mga wika sa Pilipinas|mga wika ang ginagamit sa Pilipinas]] at halos lahat ay nabibilang sa Borneo-Pilipinas na grupo ng mga wika ng [[Mga wikang Austronesyo|wikang Austronesyo]]. Noong 2007, isang serye ng anim na bahagi na pinamagatang ''Ang Kaso ng Ilokano bilang isang Pambansang Wika na'' isinulat ni Dr. Aurelio Solver Agcaoili ng University of Hawaii ay lumitaw sa Kultura, Mga Sanaysay, Pamumuhay ng Tawid News Magazine.&lt;ref&gt;Aurelio Solver Agcaoili, ''The Case of Ilokano as a National Language''; Part {{Plain link|http://www.aurelioagcaoili.com/2007/04/case-of-ilokano-as-national-language.html|1}}, {{Plain link|http://tawidnewsmag.com/2007/05/the-case-of-ilokano-as-a-national-language-part-2/|2}}, {{Plain link|http://tawidnewsmag.com/2007/05/the-case-of-ilokano-as-a-national-language-part-3|3}}, {{Plain link|http://tawidnewsmag.com/2007/05/the-case-of-ilokano-as-a-national-language-part-4|4}}, {{Plain link|http://tawidnewsmag.com/2007/05/the-case-of-ilokano-as-a-national-language-part-5|5}}, {{Plain link|http://tawidnewsmag.com/2007/05/the-case-of-ilokano-as-a-national-language-part-6|6}} (May 2007), [http://tawidnewsmag.com/ Tawid News Magasin]&lt;/ref&gt;  Noong Setyembre 2012, ang [[La Union|La Union ang]] naging unang lalawigan sa kasaysayan ng Pilipinas upang magpasa ng ordinansa na nagpapahayag ng isang lokal na wika at isang lokal na wika, [[Wikang Iloko|Ilokano]], bilang isang [[opisyal na wika]].  Ang layuning ito ay naglalayong protektahan at pakinggan ang paggamit ng Ilokano sa iba't ibang mga gawain ng pamahalaan at sibil sa loob ng lalawigan.&lt;ref name=&quot;launionofficiallanguage&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.philstar.com/nation/article.aspx?publicationsubcategoryid=67&amp;articleid=850366|title=Iloko La Union's official language|newspaper=[[Philippine Star]]|date=September 19, 2012|accessdate=September 24, 2012|author=Elias, Jun|archive-date=Oktubre 12, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012035232/http://www.philstar.com/nation/article.aspx?publicationsubcategoryid=67&amp;articleid=850366|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012035232/http://www.philstar.com/nation/article.aspx?publicationsubcategoryid=67&amp;articleid=850366 |date=Oktubre 12, 2013 }}&lt;/ref&gt;

Ang [[Wikang pasenyas ng mga Pilipino|Filipino Sign Language]] ay itinalaga bilang &quot;national sign language of the Filipino deaf&quot; pati na rin ang official sign language para sa mga transaksyon ng gubyerno ng Pilipinas.

=== Poland ===
Ang Artikulo 27&amp;nbsp;ng Saligang Batas ay nagsasaad: &quot;Ang Polish ay magiging opisyal na wika sa Republika ng Poland&quot;.&lt;ref&gt;{{Citation|url=http://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/angielski/kon1.htm|title=Constitution of the Republic of Poland|date=2 April 1997|accessdate=2016-07-16}}&lt;/ref&gt;

=== Romania ===
Ang [[Opisyal na wika|opisyal]] at pambansang wika ng [[Romania]] ay ang [[wikang Rumano]].{{Fact|date=March 2015}}

=== Russia ===
Ang [[wikang Ruso]] ay ang tanging opisyal na wika ng [[Rusya]], ngunit 27 iba pang mga wika ay itinuturing na opisyal sa iba't ibang mga rehiyon ng Russia.{{Fact|date=March 2015}}

=== Serbia ===
Ang [[wikang Serbiyo]] (isang iba't ibang mga Serbo-Croatian ) ay ang pambansang wika ng [[Serbia]], na isinulat sa [[alpabetong siriliko]].  Mayroong 15 na wika sa minorya.{{Fact|date=March 2015}}

=== Singapore ===
Ang [[Singapore]] ay may apat na opisyal na wika: [[Wikang Ingles|Ingles]] ( Singapore English ), Chinese, [[Wikang Malay|Malay]] at [[Wikang Tamil|Tamil]]. Kahit na ang Ingles ang pangunahing wika ng negosyo, gobyerno, at edukasyon, ang Malay ay itinalaga bilang pambansang wika. Ito ay dahil sa mga heyograpikal at makasaysayang relasyon sa [[Malaysia]] pati na rin ang pagkilala ng mga Malaysong etniko (mga 14% ng populasyon) bilang mga katutubo ng Singapore.

Ayon sa kaugalian, ang lingguwa prangka sa gitna ng mga iba't ibang grupo ng etniko sa Singapore ay Bazaar Malay, isang Malay-based creole.  Dahil sa kalayaan, ang pamahalaan ay nagpo-promote ng Ingles bilang pangunahing wika ng Singapore.  Ang patakarang pag-aaral ng bilingual ay nag-aatas sa mga mag-aaral na mag-aral ng dalawang wika: Ingles at isang &quot;dila ng ina&quot; na tumutugma sa etniko ng estudyante.  Ang Malay ay inaalok lamang sa mga estudyanteng di-Malay bilang isang opsyonal na pangatlong wika sa mga sekondaryang paaralan.  Dahil dito, inalis ng Ingles ang Bazaar Malay bilang karaniwang wika sa mga taga-Singapore.  Samakatuwid, sa kabila ng katayuan ng Malay bilang pambansang wika, ang karamihan ay hindi nagsasalita nito.

=== Slovenia ===
Ang [[wikang Eslobeno]] ay ang pambansang wika ng [[Eslobenya|Slovenia]].  Mayroong 6 na wika sa minorya. {{Fact|date=March 2015}}

=== Timog Africa ===
Ang [[South Africa]] ay may 11 [[opisyal na wika]], katulad ng [[Wikang Afrikaans|Afrikaans]], Ingles, Ndebele, Northern Sotho, [[Wikang Sesotho|Sotho]], [[Wikang Swati|Swazi]], [[Wikang Tswana|Tswana]], [[Wikang Tsonga|Tsonga]], [[Wikang Venda|Venda]], [[Wikang Xhosa|Xhosa]] at [[Wikang Zulu|Zulu]]. Ang South African Sign Language at [[Wikang Olandes|Dutch]] ay naiiba sa South Africa bagaman hindi kumpleto na lumitaw na pambansang standard na mga wika na kung saan din subsumes isang kumpol ng semi-ulirang mga diyalekto. 
{| class=&quot;cquote pullquote&quot; id=&quot;443&quot; role=&quot;presentation&quot; style=&quot;margin:auto; border-collapse: collapse; border: none; background-color: transparent; width: auto;&quot;
| style=&quot;width: 20px; vertical-align: top; border: none; color: #B2B7F2; font-size: 40px; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-weight: bold; line-height: .6em; text-align: left; padding: 10px 10px;&quot; | &quot; 
| style=&quot;vertical-align: top; border: none; padding: 4px 10px;&quot; | [[Arabic]], [[German language|German]], [[Greek language|Greek]], [[Gujarati language|Gujarati]], [[Hebrew]], [[Khoi]], [[Nama language|Pangalan]], [[Portuguese language|Portuges]], [[Khoisan languages|San]], [[Sanskrit]], [[Tamil language|Tamil]], [[Telugu language|Telugu]], [[Urdu]], [[South African Sign Language|Wika sa Pag-sign]] ay nakilala lahat ng konstitusyon sa South Africa. 
| style=&quot;width: 20px; vertical-align: bottom; border: none; color: #B2B7F2; font-size: 40px; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-weight: bold; line-height: .6em; text-align: right; padding: 10px 10px;&quot; | &quot; 
|}

::Ang mga nabanggit na wika ay maaaring ituring bilang ''minorya ng mga lingguwa prangka'' - wala sa mga wikang ito ang ''Opisyal na'' Katayuan ng ''Wika'' sa bansa. {{Fact|date=March 2015}}

=== Espanya ===
Ang [[Espanya]] ay may isang pambansang saligang batas na wika, [[Wikang Kastila|Espanyol]], ngunit mayroong apat na iba pang mga wika na co-opisyal sa ilang mga teritoryo: [[wikang Galisyano]] sa [[Galicia (Espanya)|Galicia]], Basque sa [[País Vasco|Euskadi]] at bahagi ng [[Navarra]], [[wikang Katalan]] sa [[Cataluña]], [[Baleares|Balearic Islands]] at [[València (lungsod)|Valencia]] (bilang Valencian ), at diyalektong Aran sa Val d'Aran.

=== Suwisa ===
[[Talaksan:Logo_der_Schweizerischen_Eidgenossenschaft.svg|thumb| Ang logo ng pamahalaang [[Suwisa|Swiss]] Federal, sa apat na pambansang wika ng Switzerland. ]]
Ang [[Suwisa]] ay may apat na pambansang wika: [[Wikang Aleman|Aleman]], [[Wikang Pranses|Pranses]], [[Wikang Italyano|Italyano]] at [[Wikang Romansh|Romansh]],&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Federal Constitution of the Swiss Confederation, article 4|url=http://www.admin.ch/ch/e/rs/101/a4.html|accessdate=2009-04-30|archive-date=2014-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20141023100747/http://www.admin.ch/ch/e/rs/101/a4.html|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141023100747/http://www.admin.ch/ch/e/rs/101/a4.html |date=2014-10-23 }}&lt;/ref&gt; lahat ay may opisyal na katayuan sa pambansang antas sa loob ng pamahalaang Pederal ng Switzerland.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Diversité des langues et compétences linguistiques en Suisse|url=http://www.nfp56.ch/f_projekt.cfm?kati=3|accessdate=2009-04-30|archive-date=2012-09-16|archive-url=https://www.webcitation.org/6Aiw3odRY?url=http://www.nfp56.ch/f_projekt.cfm?kati=3|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120603230650/http://www.nfp56.ch/f_projekt.cfm?kati=3 |date=2012-06-03 }}&lt;/ref&gt;

Ang karamihan (74%) ng populasyon ay nagsasalita ng Aleman, habang ang karamihan ng natitira (21%) ay nagsasalita ng Pranses, at ang mga minorya ay nagsasalita ng Italyano (4%) at Romansh (1%, hindi monolingually).  Ang mga nagsasalita ng Aleman ay nangingibabaw sa karamihan ng bansa, habang ang mga nagsasalita ng Pranses ay sumasakop sa mga western na bahagi na malapit sa hangganan ng France, at ang mga nagsasalita ng Italy ay matatagpuan sa timog malapit sa hangganan ng Italya, karamihan sa loob ng Canton ng Ticino.  Ang mga nagsasalita ng Romansh ay puro sa Canton ng Grisons sa timog-silangan.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://official-swiss-national-languages.all-about-switzerland.info/|title=Switzerland's Four National Languages|author=Jud|accessdate=2018-03-03}}&lt;/ref&gt;

=== Taiwan ===
Sa panahon ng pamamahala ng Hapon (1895 hanggang 1945), ang {{Nihongo|&quot;national language movement&quot;|國語運動|kokugo undō}}  promote ang [[wikang Hapones]]. Pagkatapos ng kanilang pagkatalo sa [[Digmaang Sibil ng mga Intsik|Digmaang Sibil ng China]] noong 1949, ang [[Kuomintang|reaksyunaryong Kuomintang]] ng [[Republika ng Tsina (1912–49)|Republika ng Tsina ay]] nagbalik sa isla ng [[Taiwan]], kung saan ipinakilala nila ang Standard Chinese, na sinasalita ng ilan sa populasyon ng isla noong panahong iyon, bilang bagong &quot;pambansa wika &quot;.

Noong 2017, ang mga [[Mga wikang Pormosyano|katutubong wika]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Indigenous Languages Development Act|url=https://law.moj.gov.tw/ENG/LawClass/LawAll.aspx?pcode=D0130037}}&lt;/ref&gt; at Taiwanese Hakka&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Hakka Basic Act|url=https://law.moj.gov.tw/ENG/LawClass/LawAll.aspx?pcode=D0140005}}&lt;/ref&gt; ay kinikilala bilang pambansang wika.

=== Tunisia ===
Ang opisyal na wika ng estado ng [[Tunisia]] ay [[Wikang Arabe|Arabe]].{{fact}}  Gayunpaman, ang wikang iyon ay hindi ang dila ng populasyon o ginagamit upang makipag-usap sa pagitan ng mga tao sa Tunisiano, sa halip ang Tunisian Arabic ay naglalaro ng mga papel na ito at ang pambansang wika ng Tunisia.{{fact}}  Gayundin, kahit na walang opisyal na katayuan, ang [[Wikang Pranses|Pranses]] ay ginagamit din ng malawakan sa nakasulat at pasalitang anyo nito sa pangangasiwa, edukasyon at negosyo na kapaligiran at kilala ng 63.6% ng populasyon.{{fact}}  Gayundin ang mga minoridad ng Berber sa timog-kanluran at sa Djerba Island ay gumagamit ng Tunisian Chelha na wika upang makipag-usap sa pagitan nila.

=== Turkey ===
[[Wikang Turko|Turko]] ay ang pambansang wika ng [[Turkey]] bawat Turkish konstitusyon.

=== United Kingdom ===
Ang [[wikang Ingles]] ( British English ) ay ang ''de facto'' opisyal na wika ng [[United Kingdom]] at ang tanging wika ng tinatayang 95% ng populasyon ng Britanya. {{Fact|date=April 2012}}   Ang tatlong Mga Bahay ng Tahanan sa labas ng Inglatera ay may mga pambansang wika sa kanilang sariling may iba't ibang grado ng pagkilala, na magkakasamang umiiral sa dominanteng wikang Ingles.  Ang Britanya ay mayroon ding ilang mga [[lupang-Sakop ng Kaputungan]] at mga Teritoryo sa Ibang Bansa na sa ilang mga antas ay namamahala sa sarili, ngunit hindi kinikilala bilang mga malayang estado.  Marami sa mga ito ang may sariling wika sa rehiyon.

==== Northern Ireland ====
Sa [[Hilagang Irlanda]], ang parehong Gaelic Irish na wika at ang West Germanic mga diyalektong Ulster Scots ay kinikilala ng Kasunduan sa Magandang Biyernes bilang &quot;bahagi ng kultural na kayamanan ng isla ng Ireland&quot; at itinataguyod ng Foras na Gaeilge (Irish Institute) at Tha Boord o Ulster-Scotch (ang Ulster-Scots Agency) ayon sa pagkakabanggit.

==== Eskosya ====
Sa [[Scotland]], ang Scottish Gaelic ay isang wika ng minorya na sinasalita ng 57,375 katao (1.1% ng populasyon ng Scotland na may edad na tatlong taong gulang).&lt;ref name=&quot;2011 Census of Scotland&quot;&gt;[http://www.scotlandscensus.gov.uk/ods-web/data-warehouse.html 2011 Senso ng Scotland], Talaan ng QS211SC. Tiningnan ng Mayo 30, 2014.&lt;/ref&gt;  Ang Gaelic Language (Scotland) Act 2005 ay nagbibigay ng isang limitadong opisyal na wika, at ang Bòrd na Gàidhlig ay may katungkulan sa &quot;pag-secure ng katayuan ng Gaelic na wika bilang [[opisyal na wika]] ng Scotland na namumuno ng pantay na paggalang sa wikang Ingles.&quot;&lt;ref&gt;{{Citation|url=http://www.opsi.gov.uk/legislation/scotland/acts2005/asp_20050007_en_1|title=Gaelic Language (Scotland) Act 2005|publisher=Office of Public Sector Information}}&lt;/ref&gt;  Ang mga Scots, sa pangkalahatan ay itinuturing na isang wikang West Germanic na may kaugnayan sa ngunit hiwalay sa Ingles, ay walang opisyal na katayuan ngunit kinikilala bilang isang wika ng minorya, at ang wika ng maraming [[Panitikang Eskoses|panitikan sa Scotland]], kabilang ang mga tula ni Robert Burns.

==== Wales ====
Ang [[wikang Gales]] ay may opisyal na kalagayan sa loob ng [[Wales]], at sa sensus ng 2011, sinasalita ng 562,000 katao, o 19% ng populasyon.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=2011 Census: Key Statistics for Wales, March 2011|publisher=ONS|url=http://ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html#tab---Proficiency-in-Welsh|access-date=2019-04-06|archive-date=2013-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20130605111007/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html#tab---Proficiency-in-Welsh|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  Ang Lupong Wika ng Welsh ( Bwrdd yr Iaith Gymraeg ) ay may legal na katungkulan sa pagtiyak na, &quot;sa pag-uugali ng pampublikong negosyo at pangangasiwa ng katarungan, ang mga wikang Ingles at Welsh ay dapat gamutin batay sa pagkakapantay-pantay&quot;.&lt;ref&gt;{{Citation|url=http://www.opsi.gov.uk/acts/acts1993/Ukpga_19930038_en_2.htm|title=Welsh Language Act 1993|publisher=Office of Public Sector Information}}&lt;/ref&gt;

==== Crown dependencies: Isle of Man ====
Ang Ingles ay ''de facto'' lamang ang opisyal na wika. Gayunpaman ang ilang mga salita ng [[Wikang Manes|Manx Gaelic]] (ang makasaysayang pambansang wika) kung minsan ay nakatagpo sa mga institusyon ng Gobyerno, higit sa lahat para sa mga simbolo at seremonyal na layunin, at ito ang pangunahing daluyan ng pagtuturo sa isang pangunahing paaralan.

=== Uganda ===
Ang wikang pambansa ng [[Uganda]] ay Ingles.

=== Ukraine ===
Ang [[wikang Ukranyo]] ay ang tanging opisyal na wika ng [[Ukraine]], ngunit ang [[wikang Ruso]] ay malawakang sinasalita sa buong bansa lalo na sa mga rehiyon sa silangan ng [[Dnieper]].

=== Estados Unidos ===
Sa [[Estados Unidos]], ang Ingles ( Amerikanong Ingles ) ay pambansang wika lamang sa isang impormal na kahulugan, sa pamamagitan ng mga numero at ng makasaysayang at kontemporaryong samahan.  Ang [[Saligang Batas ng Estados Unidos|Saligang-]] Batas ng [[Saligang Batas ng Estados Unidos|Estados Unidos]] ay hindi malinaw na nagpapahayag ng anumang [[opisyal na wika]], bagaman ang konstitusyon ay nakasulat sa Ingles, gaya ng lahat ng pederal na batas.

{{Magmula noong|2015}}, Ipinakilala ng Kinatawan Peter T. King ang HR997, ang ''English Language Unity Act ng 2015'', sa [[kapulungan ng mga Kinatawan ng Estados Unidos]]. Ang batas na ito ay magtatatag ng Ingles bilang opisyal na wika ng Estados Unidos.  Ang kasamang bill, S.678, ay ipinakilala ni Senador Jim Inhofe sa [[Senado ng Estados Unidos]] noong Marso 9, 2015.  Ang parehong mga singil ay tinukoy sa komite.  Ang parehong batas ay ipinakilala sa bawat taon mula pa noong 1973.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.congress.gov/search?q=%7B%22source%22%3A%22legislation%22%2C%22search%22%3A%22h.r.997%22%7D|title=All legislation matching 'H.R.997'|publisher=United States Congress|accessdate=December 21, 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Vietnam ===
Sa [[Vietnam]], ang [[wikang Biyetnames]] ay naging de facto na pambansang wika sa loob ng maraming taon, ngunit hindi hanggang sa Dekrito No. 5&amp;nbsp;ng 2013 na konstitusyon na ang [[wikang Biyetnames]] ay inilarawan bilang Pambansang Wika.{{fact}}

== Tingnan din ==
* Ethnolect 
* Katutubong Wika 
* [[Batas Pangwika|Patakaran sa wika]] 
* Rehiyonal na Wika 
* Batayan na wika 
* [[Opisyal na wika]] 
* Wika ng pagtatrabaho 
* Sistema ng pandaigdigang wika

== Mga tala at mga sanggunian ==
&lt;references&gt;&lt;/references&gt;

[[Kategorya:Kultura ayon sa rehiyon]]
[[Kategorya:Politika ayon sa isyu]]
[[Kategorya:Mga baryedad at estilo ng wika]]
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>rg86eru6743u2njlhmy640qsn0x3b0m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikang Kroato</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132444</id>
    <revision>
      <id>2206522</id>
      <parentid>2201495</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:07:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4807" sha1="mam03qy12z3xy5a039urboli7izg3gm" xml:space="preserve">{{Infobox Language
|name=Wikang Kroato
|nativename={{lang|hr|hrvatski}}
|pronunciation={{IPA|[xř̩ʋaːtskiː]}}
|familycolor=Indo-Europeano
|states=[[Kroasya]], [[Bosnia at Hersegobina]], [[Serbia]] ([[Vojvodina]]), [[Montenegro]] at iba pa
|region=[[Gitnang Europa]], [[Timog Europa]]
|speakers=6,214,643 (1995)
|rank=approximately 100 (95)
|fam2=[[Balto-Slavic]]
|fam3=[[wikang Slavic|Slavic]]
|fam4=[[Mga Wikang Timog Slavic|Timog Slabiko]]
|fam5=Western&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_lang_family.asp?code=hrv |title=Linguistic Lineage for Croatian |publisher=Ethnologue.com |date= |accessdate=2010-01-26}}&lt;/ref&gt;
|fam6=[[Serbo-Croatian language|Serbo-Kroato]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=hbs |title=Serbo-Croatian |publisher=Ethnologue.com |date= |accessdate=2010-04-24}}&lt;br /&gt;    ''Ang opisyal na wika ng Croatia ay Croatian (Serbo-Croatian). ''[...]'' Ang wikang ito ay may iba't ibang pangalan, Serbian (srpski), Serbo-Croat (sa Croatia: hrvatsko-srpski), Bosnian (bosanski), base sa mga dahilang pampolitika at etnikal .'' [...]'' Ang wika ay dating opisyal na tinatawag na Serbo-Croat ay nagkaroon ng iba't ibang pangalan na base sa etnikal at pampolitika na kadahilanan. Sa gayon ang mga pangalan na Serbian, Croatian, at Bosnian ay pinagpasyan sa pamamagitan ng pampolitika na kadahilanan at tumutukoy sa iisang wika na maaring may kaunting pagkakaiba.'' (&quot;Croatia: Language Situation&quot;, in ''[[Encyclopedia of Language and Linguistics]],'' ika-2 ed., 2006.)&lt;/ref&gt;
|dia3=[[dialektong Shtokavian|Shtokabyano]] (Pamantayan)
|dia1=[[dialektong Chakavian|Chakabyano]]
|dia2=[[dialektong Kajkavian|Kajkabyano]]
|script =[[Alibatang Latin ni Gaj|Latin]]
|nation={{HRV}}&lt;br /&gt;{{BIH}}&lt;br /&gt;[[Talaksan:Flag of Burgenland (state).svg|23px]] [[Burgenland]] ([[Austria]]) &lt;br /&gt;[[Talaksan:Actual Caras-Severin county CoA.png|17px]] [[Caraşova]] sa [[Caraş-Severin County]] ([[Romania]])&lt;br /&gt; [[Talaksan:Regione-Molise-Stemma.svg|17px]] [[Molise]] ([[Italy]])
|agency=[[Institute of Croatian Language and Linguistics|Instituto ng Wika at Lingguwistikang Kroato]] ([[Council for Standard Croatian Language Norm|Konseho para sa Norma ng Pamantayan ng Wikang Kroato]])
|iso1=hr|iso2=hrv|iso3=hrv}}

Ang '''wikang Kroato''' o '''wikang Kroasyano''' (Ingles: ''Croatian language'') ang isa sa mga pamantayang bersyon ng [[dyasistema]]ng Gitnang-Timog na [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]], na dating (at malimit pa ring) tinatawag na (Serbo-Kroasyano). Pangunahing ginagamit ang Kroato sa [[Kroasya]], [[Bosnia at Hersegobina]], [[Montenegro]], at ng mga [[Mga Kroato|taong Kroato]] sa kung kahit saan lang.

== Mga Larawan ==
&lt;gallery&gt;
Image:Croatian_dialects_in_Cro_and_BiH_1.PNG|Pagkakalat ng mga diyalekto ng Wikang Croatian
Image:Vatican Croatian Prayer Book.jpg|&lt;center&gt; Aklat ng mga Dasal na Croatian 1380-1400.
Image:Bascanska ploca.jpg|&lt;center&gt;Croatian &quot;Tabla ng Baska&quot; 1100.
&lt;/gallery&gt;
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

== Mga kawing panlabas ==
{{External links|date=Abril 2010}}
{{InterWiki|code=hr}}
{{Commons category|Croatian language}}
{{Wikibooks|Croatian}}&lt;!--
{{wikibookslang|code=hr}}
{{wikisourcelang|hr}}
{{wikiquotelang|code=hr}}--&gt;
{{Wiktionarylang|code=hr}}

* {{ethnologue|code=hrv}}
* [http://www.eudict.com EUdict - online dictionary - translation from Croatian into many languages and vice versa]
* [http://hjp.srce.hr/ Croatian Language Portal] {{in lang|hr}}
* [http://crodip.ffzg.hr/default_e.aspx Croatian Old Dictionary Portal]
* [http://www.hr/hrvatska/language/index.en.htm Croatian language - basic phrases and general expressions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200918012426/http://www.hr/hrvatska/language/index.en.htm |date=2020-09-18 }}
* [http://www.visit-croatia.co.uk/croatianfortravellers/ Croatian for travellers]
* [http://education.con-sole.hr Croatian Language Study abroad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306192651/http://education.con-sole.hr/ |date=2012-03-06 }}

=== Nasa Wikang Croatian ===
* [http://www.hr/darko/etf/et03.html Croatian Glagolitic Script] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070314051303/http://www.hr/darko/etf/et03.html |date=2007-03-14 }}
* [http://www.hr/darko/etf/et04.html Croatian Cyrillic Script] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061001205504/http://www.hr/darko/etf/et04.html |date=2006-10-01 }}
* [http://www.hr/darko/etf/novi.html Croatian Glagolitic Manuscripts held outside of Croatia]
* [https://web.archive.org/web/20040606041856/http://www.cam.ac.uk/societies/cro/crolang.htm The Croatian Language Today], a lecture given by dr. Branko Franolić

{{Croatia topics|state=collapsed}}
{{Slavic languages}}

{{DEFAULTSORT:Wikang Croatian}}
[[Kategorya:Wikang Croatian| ]]
[[Kategorya:Wikang Serbo-Croatian|Kroato]]</text>
      <sha1>mam03qy12z3xy5a039urboli7izg3gm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Perosa Argentina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137518</id>
    <revision>
      <id>2206473</id>
      <parentid>2027204</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:38:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2743" sha1="q1v0gpl0azkcikg0tgrwipse7upd976" xml:space="preserve">{{Infobox Commune Italya|name=Perosa Argentina|official_name=Comune di Perosa Argentina|native_name=|image_skyline=Perosa Argentina 21-05-11.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Perosa_Argentina-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|57|N|7|12|E|type:city(3,532)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Piamonte]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Turin|Turin]] (TO)|frazioni=Meano|mayor_party=|mayor=Nadia Brunetto|area_footnotes=|area_total_km2=26.09|population_footnotes=|population_demonym=Perosini|elevation_footnotes=|elevation_m=630|saint=|day=|postal_code=10063|area_code=0121|website={{official website|http://www.perosa.it}}|footnotes=}}
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
[[Talaksan:Municipio_Perosa_Argentina.jpg|thumb| Bulwagang panlungsod ng Perosa Argentina]]
Ang '''Perosa Argentina''' (Pranses: Pérouse) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Turin]] sa rehiyon ng [[Piamonte]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Turin]], sa [[val Chisone]].

Ang Perosa Argentina ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Coazze]], [[Giaveno]], [[Roure (TO)|Roure]], [[Pinasca]], [[Perrero]], [[Pomaretto]], at [[Inverso Pinasca]].

== Pinagmulan ng pangalan ==
Ang terminong &quot;Perosa&quot; ay nagmula sa salitang &quot;peira&quot;, na sa wikang Okstitano ay nangangahulugang &quot;bato&quot;, na tumutukoy sa (kalsada) petrosa, ibig sabihin, isang kalsada na may mga adokine. Ang panuring na &quot;Argentina&quot; ay nagpapahiwatig na, noong sinaunang panahon, sa mga dalisdis ng Monte Bocciarda, mayroong mga minahan ng pilak, na nakikita sa pamamagitan ng pagmamasid sa munisipal na eskudo de armas, kung saan nakatayo, sa katunayan, tatlong pilak na bato. Sa kasalukuyan ay isang daanan sa gubat, na nagmula sa nayon ng Serre La Croce, na humahantong sa lokalidad kung saan ang mga minahan ay dating umiiral. Sa parehong daanan ay makikita mo ang nagpapahiwatig na Fontana degli Alpini. Sa lugar ay mayroon ding mga ukit na bato.

== Teritoryo ==
Ang Perosa, na matatagpuan sa magandang tagpuan ng Alpes Cocio, ay tumataas kung saan tinatanggap ng sapa ng [[Chisone]] ang sapa ng [[Germanasca]], sa gitnang bahagi ng isang lambak na paikot-ikot, parabola, nang humigit-kumulang limampung kilometro mula [[Pinerolo]] hanggang sa burol ng [[Sestriere]].

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

== Mga panlabas na link ==

* [http://www.comune.perosaargentina.to.it/ Opisyal na website]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Lalawigan ng Turin}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Piedmont]]</text>
      <sha1>q1v0gpl0azkcikg0tgrwipse7upd976</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Servigliano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138351</id>
    <revision>
      <id>2206478</id>
      <parentid>2029226</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:35:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4550" sha1="alushnl605saks293bl2mvjht91cfpf" xml:space="preserve">{{Infobox Commune Italya|name=Servigliano|native_name=|official_name=Comune di Servigliano|image_skyline=|image_caption=|image_shield=|image_map=|coordinates={{coord|43|5|N|13|30|E|type:city(2,349)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_label_position=|region=[[Marche]]|province=[[Lalawigan ng Fermo|Fermo]] (FM)|frazioni=|mayor=|mayor_party=|elevation_footnotes=|elevation_m=|area_footnotes=|area_total_km2=18.5|population_footnotes=|population_demonym=Serviglianesi|postal_code=63839|saint=|day=|website={{Official website|http://www.serviglianoonline.it/}}|footnotes=|imagesize=|image_alt=|shield_alt=|map_alt=|map_caption=|pushpin_map_alt=|coordinates_footnotes=|area_code=0734}}
Ang '''Servigliano''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Fermo]] sa rehiyon ng [[Marche]] ng [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} sa timog ng [[Ancona]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilaga ng [[Ascoli Piceno]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 2,349 at may lawak na {{Convert|18.5|km2|mi2}}.&lt;ref name=&quot;istat&quot;&gt;All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].&lt;/ref&gt;

== Heograpiya ==
May hangganan ang Servigliano sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Belmonte Piceno]], [[Falerone]], [[Monte San Martino]], [[Monteleone di Fermo]], [[Penna San Giovanni]], at [[Santa Vittoria in Matenano|Santa Vittoria sa Matenano]].

== Kasaysayan ==
Naglalaman ang Servigliano ng isang kampong kulungan ng Unang at Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang kampo ng [[kampong kulungan ng Servigliano|kulungan ng Servigliano]] na tinatawag na ngayong &quot;Parco della Pace&quot; (Liwasan ng kapayapaan), isang [[alaala]] ng [[Italya|Republikang Italyano]] hinggil sa kalupitan at pang-aabuso sa lahat ng digmaan. Noong 5 Mayo 1944, mula sa kampong piitan na ito, 31 Hudyo ang ipinatapon sa mga kampong piitan ng [[Mga kampong konsentrasyon ng Nazi|Nazi]], at 3 lamang sa kanila ang nakaligtas.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ex campo prigionia Servigliano diventa Monumento nazionale |url=https://www.ansa.it/marche/notizie/2022/03/02/ex-campo-prigionia-servigliano-diventa-monumento-nazionale_39a31b2f-2ff1-4727-b0be-d5a8b1a56853.html |access-date=2022-07-03 |website=ANSA.it |language=it-IT}}&lt;/ref&gt;

== Ebolusyong demograpiko ==
&lt;timeline&gt;
Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea  = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:5000
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:2378
 bar:1871 from: 0 till:2370
 bar:1881 from: 0 till:2436
 bar:1901 from: 0 till:2733
 bar:1911 from: 0 till:2985
 bar:1921 from: 0 till:3104
 bar:1931 from: 0 till:3269
 bar:1936 from: 0 till:3236
 bar:1951 from: 0 till:4119
 bar:1961 from: 0 till:2854
 bar:1971 from: 0 till:2506
 bar:1981 from: 0 till:2382
 bar:1991 from: 0 till:2348
 bar:2001 from: 0 till:2323

PlotData=

 bar:1861 at:2378 fontsize:XS text: 2378 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:2370 fontsize:XS text: 2370 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:2436 fontsize:XS text: 2436 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:2733 fontsize:XS text: 2733 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:2985 fontsize:XS text: 2985 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:3104 fontsize:XS text: 3104 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:3269 fontsize:XS text: 3269 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:3236 fontsize:XS text: 3236 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:4119 fontsize:XS text: 4119 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:2854 fontsize:XS text: 2854 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:2506 fontsize:XS text: 2506 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:2382 fontsize:XS text: 2382 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:2348 fontsize:XS text: 2348 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:2323 fontsize:XS text: 2323 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

&lt;/timeline&gt;

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

== Mga panlabas na link ==

* [http://www.serviglianoonline.it/ www.serviglianoonline.it/]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Lalawigan ng Fermo}}</text>
      <sha1>alushnl605saks293bl2mvjht91cfpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Piario</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139601</id>
    <revision>
      <id>2206474</id>
      <parentid>1989374</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:57:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4540" sha1="mhkuj2jvwlnbxr7ek7wikpc69rszz6i" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox Italian comune|name=Piario|official_name=Comune di Piario|native_name=|image_skyline=Piario chiesa.jpg|image_caption=Church|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|9|55|E|type:city(990)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|province=[[Lalawigan ng Bergamo|Bergamo]] (BG)|frazioni=Groppino|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=1.5|population_footnotes=|population_total=990|population_as_of=DIsyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Piariesi|elevation_footnotes=|elevation_m=539|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=24020|area_code=0346|website={{official website|http://www.comune.piario.bg.it}}|footnotes=}}
[[Talaksan:Piario_Ospedale.JPG|left|thumb| Ospital ng Piario]]
Ang '''Piario''' ([[Diyalektong Bergamasco|Bergamasque]]: {{Lang|lmo|Piér}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Bergamo]] sa rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Milan]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Bergamo]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 990 at may lawak na {{Convert|1.5|km2|mi2}}.&lt;ref name=&quot;istat&quot;&gt;All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].&lt;/ref&gt;

Ang munisipalidad ng Piario ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (pagkakahati) ng Groppino.

May hangganan ang Piario sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Clusone]], [[Parre]], at [[Villa d'Ogna]].

== Pisikal na heograpiya ==
[[File:Piario_e_Clusone_Landscape.JPG|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Piario_e_Clusone_Landscape.JPG|left|thumb|Sa harapan ng Piario, kasama ang Bundok Né na naghahati dito sa talampas ng Clusone]]

=== Teritoryo ===
Ang bayan, na nakahiga sa isang maliit na talampas sa kaliwa ng ilog Serio, na may 1.5451 kilometro kuwadrado na ekstensiyon, ay ang ikalabinlimang pinakamaliit sa Italya.

Narito ang kumpletong listahan ng mga distrito:&lt;ref&gt;[https://www.comuniecitta.it/risorse/statuti/piario.pdf Comune di Piario - Statuto]&lt;/ref&gt;

* Bruco
* Cadore
* Canndrietti
* Groppino

== Ebolusyong demograpiko ==
&lt;timeline&gt;
Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea  = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:2000
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:281
 bar:1871 from: 0 till:281
 bar:1881 from: 0 till:271
 bar:1901 from: 0 till:440
 bar:1911 from: 0 till:446
 bar:1921 from: 0 till:581
 bar:1931 from: 0 till:530
 bar:1936 from: 0 till:550
 bar:1951 from: 0 till:635
 bar:1961 from: 0 till:672
 bar:1971 from: 0 till:746
 bar:1981 from: 0 till:788
 bar:1991 from: 0 till:812
 bar:2001 from: 0 till:918

PlotData=

 bar:1861 at:281 fontsize:XS text: 281 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:281 fontsize:XS text: 281 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:271 fontsize:XS text: 271 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:440 fontsize:XS text: 440 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:446 fontsize:XS text: 446 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:581 fontsize:XS text: 581 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:530 fontsize:XS text: 530 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:550 fontsize:XS text: 550 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:635 fontsize:XS text: 635 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:672 fontsize:XS text: 672 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:746 fontsize:XS text: 746 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:788 fontsize:XS text: 788 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:812 fontsize:XS text: 812 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:918 fontsize:XS text: 918 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Datos mula sa ISTAT

&lt;/timeline&gt;

== Mga sanggunian ==
&lt;references /&gt;

== Mga panlabas na link ==

* [http://www.comune.piario.bg.it www.comune.piario.bg.it]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Lalawigan ng Bergamo}}</text>
      <sha1>mhkuj2jvwlnbxr7ek7wikpc69rszz6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Viggiù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142812</id>
    <revision>
      <id>2206516</id>
      <parentid>2114713</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:14:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2962" sha1="rsb5dmcrqe69qdsn8kfv5qzwg3c6m7j" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox Italian comune|name=Viggiù|official_name=Comune di Viggiù|native_name={{native name|lmo|Vigiǘu}}|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=Map of comune of Viggiù (province of Varese, region Lombardy, Italy).svg|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|52|N|8|54|E|type:city(5,148)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|province=[[lalawigan ng Varese|Varese]] (VA)|frazioni=Baraggia|mayor_party=|mayor=Antonio Mario Giovanni Banfi|area_footnotes=|area_total_km2=9.26|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;istat&quot;&gt;All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].&lt;/ref&gt;|population_total=5300|population_as_of=Pebrero 28, 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Viggiutesi|elevation_footnotes=|elevation_m=506|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=21059|area_code=0332|website={{official website|http://www.viggiu-in-rete.org}}|footnotes=}}

Ang '''Viggiù''' ([[Diyalektong Varesino|Varesino]]: ''Vigiǘu'' [ʋiˈdʒyː]) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Varese]], rehiyon ng Lombardia, hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Milan]] at mga {{Convert|8|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Varese]], sa hangganan ng Suwisa.

Ang Viggiù ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Arcisate]], [[Besano]], [[Bisuschio]], [[Cantello]], [[Clivio]], [[Meride]] (Suwisa), at [[Saltrio]].

== Mga pangunahing tanawin ==
Ang simbahan ng Santo Stefano, sa estilong Romaniko, ay itinayo sa hangganan ng isang korona ng mga bahay, na bumubuo ng isang malaki at mataas na ampiteatro na nakaharap sa lugar ng Valceresio. Ang simbahan ay pinalaki noong ika-15 siglo upang maabot ang kasalukuyang sukat nito, tatlong malalawak na pasilyo, na nahahati sa apat na pasilyo, na pinaghihiwalay ng anim na hanay, at dinaig ng mga kapitel.

== Mga mamamayan ==

* [[Gianni Danzi]] (1940–2007), [[Simbahang Katolikong Romano|Romano Katolikong]] [[Arsobispo]] ng [[Prelado|Teritoryal na Prelado]] ng [[Loreto, Marche|Loreto]]
* [[Sandy Cane]], (1961 - ), ang unang itim na alkalde ng Italya na nahalal noong Hunyo 2009.

== Mga kakambal na bayan ==

* {{Flagicon|USA}} [[Barre (lungsod), Vermont|Barre]], Estados Unidos
* {{Flagicon|ITA}} [[San Fratello]], Italya

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

== Mga panlabas na link ==

* [http://www.comune.viggiu.va.it Opisyal na website]
* [http://www.viggiu-in-rete.org www.viggiu-in-rete.org]
* [http://www.scris.it www.scris.it]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Lalawigan ng Varese}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]</text>
      <sha1>rsb5dmcrqe69qdsn8kfv5qzwg3c6m7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Trapp Family Story</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153108</id>
    <revision>
      <id>2206512</id>
      <parentid>2206240</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:08:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24487-69</username>
        <id>161203</id>
      </contributor>
      <origin>2206512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14627" sha1="qw26nnptbfarkhfo62v4tyvek9jhgym" xml:space="preserve">{{Orphan|date=Mayo 2021}}

{{Infobox animanga/Header
| name            = Trapp Family Story
| image           = Sonrisas y lagrimas.JPG
| caption         = 
| ja_kanji        = トラップ一家物語
| ja_romaji       = Torappu Ikka Monogatari
| genre           = [[Drama]]
}}
{{Infobox animanga/Anime
| title           = 
| director        = [[Kôzô Kusuha]]
| studio          = [[Nippon Animation]]
| network         = [[RTL 2]]
| first           = 13 Enero 1991
| last            = 28 Disyembre 1991
| episodes        = 40
}}
{{Infobox animanga/Footer}}
Ang {{nihongo|'''''Trapp Family Story'''''|トラップ一家物語|Torappu Ikka Monogatari}} ay isang [[Hapon]]es na seryeng [[anime]] ng [[Nippon Animation]].

Ito ay nakabase sa nobelang ''[[The Story of the Trapp Family Singers]]'' ni [[Maria von Trapp]], na kung saan ay nagbigay inspirasyon sa sikat na buong mundo na awit manunulat Richard Rogers at Oscar Hammerstien Ang pangalawa (Ang Tunong ng Musika) ''[[The Sound of Music]]''  Nakatitig ni Dane Julie Andrews, Christopher Plummer, Charmain Carr, Nicholas Hamond, Heather Menzies, Duane Chase, Angela Cartwright, Debbie Turner at Kym Karath.

== Balankas ==
Nawalan ng dalawang magulang si Maria Kutschera sa murang edad at kinailangang harapin ang maraming paghihirap. Sa edad na labingwalong taon, pabalik mula sa kanyang pagtatapos mula sa paaralan ng pagsasanay ng mga guro, bigla siyang nagpasya na maging isang madre. Pumunta siya sa Salzburg at binisita ang Nonnberg Abbey, na kilala bilang pinakamahigpit na kumbento, kung saan siya nag-aplay at tinanggap bilang isang baguhan. Gayunpaman, ang masayahin at masiglang personalidad ni Maria at ang kanyang kawalang-bahala sa mga kaugalian at disiplina ay unti-unting nagtulak sa kanya na makita bilang isang problematikong presensya sa kumbento, dahil ang mga madre ay umaasa sa disiplina at wastong asal higit sa lahat. Sinubukan ni Maria na baguhin ang kanyang pamumuhay, ngunit hindi niya ito nagustuhan; mas gusto niyang parangalan ang kanyang Panginoon sa pamamagitan ng kagalakan at pasasalamat para sa buhay at lahat ng narito.

Isang araw, ipinadala ng Ina Superior si Maria sa bahay ni Baron Georg von Trapp, isang bayani at aristokratang Austrian, sa loob ng siyam na buwan bilang governess ng kanyang pangalawang anak na babae, isang mahinang bata na nagngangalang Maria din. Ang Baron ay isang balo, at wala sa dalawampu't limang governess na dati niyang kinuha ang tinanggap ng kanyang pitong anak. Noong una, ang mga bata ay mahiyain at rebelde, ngunit unti-unti nilang nabuksan ang kanilang mga mata sa pagiging inosente at tapat ni Maria. Pagkaraan ng ilang panahon, sa pamamagitan ng kagalakan, awit, at tula, nakuha ni Maria ang puso at respeto ng mga bata, na pinupuno silang lahat ng kaligayahan. Nakuha rin ni Maria ang pagmamahal ng Baron.

Napagtanto ni Georg na umiibig siya kay Maria at pinutol ang kanyang pakikipagtipan sa kanyang kasintahang si Lady Yvonne. Kalaunan, sa pagpupumilit ng kanyang mga anak, hiniling niya kay Maria na pakasalan siya, laban sa opinyon ni Baroness Matilda, isang aristokrata na namamahala sa sambahayan. Noong una, nag-alangan si Maria at bumalik sa kumbento nang ilang panahon, ngunit di-nagtagal ay naunawaan niya ang kanyang nararamdaman at bumalik upang pakasalan ang Baron at maging isang ina ng kanyang mga anak.

Sa harap ng mga kahirapan sa pananalapi, ginawang panauhin ng pamilyang Trapp ang kanilang villa. Natuklasan ni Lotte Lehmann, isang bumibisitang mang-aawit ng opera, ang mga batang kumakanta at hinikayat silang magtanghal sa Salzburg Pista. Sa kabila ng pagiging baguhan, ang kanilang sigasig at mga awiting-bayan ay nakakuha ng puso ng mga manonood, na humantong sa mga paglabas sa radyo, isang pagtatanghal sa Kleine Halle ng Vienna, at isang pakikipagkita sa Amerikanong impresario na si Mr. Wagner, na nag-alok sa kanila ng isang paglilibot sa Estados Unidos ng Amerika, na kanilang tinanggihan noong una.

Gayunpaman, lumitaw ang mga problema sa pagdating ng mga banta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, habang kinontrol ng mga Nazi ang Austria, isang taon bago ang tunggalian. Hindi masaya ang pamilyang Trapp sa kanilang bagong buhay at nagalit sa katotohanan na si Adolf Hitler mismo ang nais na kumanta sila sa kanyang mga salu-salo. Si Baron von Trapp, isang bayani ng digmaan at makabayan, ay tumangging makipagtulungan sa rehimen, at natuklasan nila na ang kanilang butler na si Hans ay isang tagasuporta ng Nazi na itinalaga upang bantayan sila. Dahil dito, nagpasya silang umalis sa Austria upang pumunta sa malayo upang simulan ang kanilang bagong buhay, malayo sa digmaan. Sa tulong ng pinagkakatiwalaang kaibigang si Franz, sina Georg, Maria (na ngayon ay buntis), at ang pitong anak ay palihim na tumakas sa kanilang tahanan, tumawid sa mga bundok patungong Italya, at kalaunan ay nakarating sa New York sa Estados Unidos, kung saan, sa tulong ni Wagner, sila ay sumikat sa pagtugtog ng kanilang mga katutubong awiting-bayan.

== Adaptasyon ==
Nang ipadala si Maria sa pamilyang Von Trapp, siya ay 21 taong gulang ayon sa mga talaang pangkasaysayan at sa orihinal na talambuhay. Ang pagkakaiba sa edad nina Georg at Maria ay 25 taon (20 taon sa adaptasyong ito). Ang pagkakasunod-sunod ng mga bata ay bahagyang naiiba rin: sa katotohanan, ito ay: Rupert, Hedwig,  Werner, Johanna, Martina, Agathe at Maria Agatha Fraziska Gorbetina 'Mitzi' samantalang ang adaptasyon ay muling nag-aayos sa kanila. Bukod pa rito, ang orihinal na pangalan ng ina ay Agathe. Sa kasaysayan, mahigit sampung taon ang lumipas sa pagitan ng kasal nina Georg at Maria at ng paglipat ng pamilya sa Estados Unidos (mga isang taon sa serye). Sa panahong iyon, nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Rosmarie at Eleonore. Si Maria ay buntis din noong pagtakas, at kalaunan ay nanganak sa bunsong anak, si Johannes. Ang mayordoma, si Hans Schweiger, ay isang miyembro ng partidong Nazi ngunit nakipagtulungan sa pamilya, binabalaan silang huwag pag-usapan ang politika sa harap niya at iminungkahi ang kanilang pagtakas kapag may mga pagkakataon sa konsiyerto sa Estados Unidos ng Amerika.

Ang ilan pang mga pagkakaiba at detalye ay hiniram mula sa musikal na Richard Rodgers at Oscar Hammerstein II Ang Tunong ng Musika o The Sound of Music. Sa parehong makasaysayang salaysay at sa orihinal na autobiography, si '''Maria''' '''Agusuta Kutschera von Trapp''' ay isang postulant pa rin nang siya ay ipadala upang maging isang governess, hindi isang baguhan. Gayunpaman, sa adaptasyong ito— tulad ng sa musikal na pelikula—siya ay ipinadala bilang isang baguhan na may pansamantalang appointment, kalaunan ay umalis sa kumbento at pinakasalan si Georg, kasunod ng parehong arko ng naratibo tulad ng pelikula. Sa anime, tinukso ni Maria si Georg ng isang saludong militar, isang detalyeng hiniram mula sa musikal at wala sa nobela. Sa nobela, tinanggap si Maria ng mga bata nang walang kahirap-hirap. Sa kabaligtaran, ang pelikula ay nagpapakilala ng paunang tensyon, lalo na kay Liesl (Hedwig sa anime), na lumaban sa bagong governess. Hiniram ng anime ang elementong ito mula sa pelikula, na ginagawa itong isang pangunahing tema.

Sa yugto 16 ng anime at sa musikal, panandaliang bumalik si Maria sa kumbento — pagkatapos ng muntik nang aksidente ni Martina sa anime, at dahil napagtanto niyang mahal niya si Georg sa pelikula. Sa anime, tinangka nina Maria at Johanna na bisitahin siya nang palihim ngunit hinarangan sila ng mga madre; sa pelikula, sinubukan ng lahat ng mga bata na maabot siya sa lungsod ngunit napigilan din sila. Sa nobela, hindi talaga umalis si Maria papunta sa kumbento; naisip niyang umalis nang mapansin niya ang pagmamahal ni Georg ngunit nahikayat siyang manatili kay Yvonne. Sa yugto 39 ng anime at sa pelikula, tinanggal ni Georg ang bandila ng Nazi mula sa bintana ng villa at pinunit ito. Sa nobela, ang insidente ay hindi gaanong mahalaga, binanggit lamang nang palampas upang ipahiwatig na hindi ipinakita ni Georg ang bandila ayon sa iniutos ng mga Nazi. Bukod sa mga puntong ito, may iba pang maliliit na pagkakaiba, ngunit sa pangkalahatan, ang adaptasyon ay mas naaayon sa mga makasaysayang pangyayari kaysa sa bersyon ng musikal.

Bukod pa rito, tulad ng musikal, inangkop lamang ng anime ang unang bahagi ng nobela. Gayunpaman, ang ilang mga eksena mula sa ikalawang bahagi ay isinama sa serye. Sa yugto 35, habang nasa isang pagtatanghal sa Kleine Halle sa Vienna, isang langaw ang pumasok sa bibig ng batang si Johanna, na nagtulak sa kanya na laktawan ang kanyang solo. Sa nobela, nangyari ang insidenteng ito kay Maria habang nasa isang konsiyerto sa Amerika, na lumikha ng tawanan at nakatulong sa koro ng pamilyang Trapp na kumonekta sa mga manonood. Sayugto 40, habang tumatakas ang pamilya mula sa Austria, tinawid nila ang Alps na nakatago sa isang karwahe para sa libing. Sa nobela, isang katulad na episode ang kinasasangkutan ng pamilya na nag-iimprovise ng transportasyon pagkatapos ng isang konsiyerto dahil sa pagtitipid noong panahon ng digmaan, gamit ang isang karwahe para sa libing upang makarating sa istasyon. 

== Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog ==
'''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' (boses ni: Masako Katsu sa Haponesa, Gloria De Guzman at Rowena Benavidez sa Tagalog) edad 18 taon gulang Madre sa Nonberg Abbey sa Salzburg Austria ipinadala sa von Trapp Mansion at bago governess pangunahing mang-aawit bokalista at Guitarista.


'''Mga dekorasyon at parangal'''

# 1949 – Medalyang Benemerenti (Papa Pio XII), bilang pagkilala sa mga benepisyo ng Tulong sa Austria ng Pamilyang Trapp para sa mga nangangailangang Austriyano.
# 1952 – Dame ng ang Utos ng ang Banal Sepulchre (Batikano-Papa Pius XII)
# 1956 – Katolikong Ina ng Taon sa Estados Unidos. Natatanggap ng mga kababaihan ang parangal na titulong ito, upang kilalanin ang huwarang pag-uugali.
# 1957 – Dekorasyon ng Karangalan sa Ginto para sa mga Serbisyo sa Republika ng Austria.
# 1962 – Medalya ng Siena – isang parangal na ibinibigay ng kapatiran ng kababaihan ng Theta Phi Alpha sa &quot;isang natatanging babae upang kilalanin siya para sa kanyang pagtitiis at dakilang tagumpay.&quot; Ang medalya ang pinakamataas na parangal na ipinagkakaloob ng organisasyon sa isang hindi miyembro at ipinangalan kay Santa Catherine ng Siena,
# 1967 – Austrian Cross of Honour para sa Agham at Sining, unang baitang.
# 2007 - Natanggap ng Pamilya von Trapp ang Egon Ranshofen Wertheimer Gantimpala sa Braunau am Inn.
# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (ika 22 Distrikto ng Vienna)

* '''Captain Baron Georg von Trapp''' (boses ni: Katsunosuke Hori sa Haponesa, Richie Padilia at Danny Deopante sa Tagalog) edad 38 taon gulang Submarino Austriano Hukbong Dagat  at nag alaga ng 7 bata bago siya namatay ang ina Agathe Whitehead von Trapp. '''Mga dekorasyon at parangal'''
*# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (Ika 22 Distrikto ng Vienna).
*# Krus ng Kabalyero ng Imperyal na Orden ng Leopold.
*# Kabalyero ng Ika-2 Klase ng Orden ng Korona ng Bakal (1917)
*# Bronze Militar Merito Medalya (&quot;Signum Laudis&quot;)
*# Militar Merito Krus.
*# 1898 Jubilee Medalya.
*# 1908 Jubilee Krus
*# Guera Medalya 1914–1918 may Espada.
*# Krus ng Mahabang Serbisyo (18 taon) 
*# Krus na Bakal Ika 1 at Ika 2 Klase (Aleman Imperyo)
*# Lakat Medelya (Ottoman Imperyo)
*# Orden ng Santo Stanilaus (Russo Imperyo)
* '''Rupert von Trapp''' (boses ni: Shinobu Adachi sa Haponesa at Rafael Miranda sa Tagalog) edad 14 taon gulang nag aral sa Austria sa Unibersidad ng Innsbruck sa kurso gamot at pumasa sa pagsusulit ganap na kwalipikadong doktor at lumipat sa Estados Unidos ng Amerika sumali sa ika Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika 10 Bundok Dibisyon bilang Tekniko sa Ika-3/Ika-5 Baitang Siruhano Heneral kinita Bronze Star Medal at bumalik sa Stowe Vermont nagtapos Digri sa Medisina sa Unibersidad ng Vermont at nang tayo ng klinika sa 27 Main Street, Adamsville, Little Compton Rhode Island may Asawa ni Henriette Lajoie at nakataas anim bata bokalista bass unang instrumento accordion.
* '''Hedwig von Trapp''' (boses ni: Maria Kawamura sa Haponesa at Vilma Borromeos sa Tagalog) edad 13 taon gulang Poot ang bago mga governess Madrasta at alto bokalista.
* '''Werner von Trapp''' (boses ni: Yōko Matsuoka sa Haponesa) edad 10 taon gulang siya ay isang napaka mapaglaro lalaki, taon 1943 Pandaigdig Digmaan Dalawa ang kuya ni'''&lt;nowiki/&gt;'''  '''Rupert von Trapp'''&lt;nowiki/&gt;   ng von Trapp Mga Kapatid sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika10 Bundok Dibisyon elite ski pangkat Italiyano Kampanya sa Aleman Gothic Linya sa Apennine Bundok may Asawa ni Erika Klambauer at nakataas anim bata mga instrumento recorders, viola da gamba at spinet.
* '''Maria Agatha Franziska Gorbethina''' '''&lt;nowiki/&gt;'&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''Mitzi'''&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''' '''von Trapp''' (boses ni: Yuri Shiratori sa Haponesa at Charvie Abelete sa Tagalog) Edad 8 taon gulang Anak na Babae magkaagapay '''Maria Augusta Kutschera von Trapp''' Madrasta unang pangunahin instrume'''&lt;nowiki/&gt;'''to '''Vio'''&lt;nowiki/&gt;'''lin''', piano&lt;nowiki/&gt;, cello, clarinet, recorder at accordion.
* '''Johanna von Trapp''' (boses ni: Hiromi Ishikawa) edad 6 taon gulang na madalas tumawa at isinailalim din sa pangangalaga ni Maria at soprano mang-aawit.
* '''Martina von Trapp''' (boses ni: Saori Suzuki sa Haponesa) 4 taon gulang Laging niyang dinala&lt;nowiki/&gt; ang Teddy Oso kanya si Nikola kahit saan at mang-aawit ikalawa suprano.
* '''Agathe von Trapp''' (boses ni: Naoto Watanabe) 3 taon gulang ang bunsong anak na babae ni Baron von Trapp at mang-aawit unang suprano, piano at gutarista.

==Musika==
===Pambungad na Tema===
Ang pambungad na tema ay naiiba sa batay sa pagpapalabas. Ang unang ginamit ng serye ay ang &quot;Doremi no Uta (Doremi Song)&quot; bilang unang kanta, subalit, ang dvd at ang bersiyong bidyo ng serye ay ginamit ang &quot;Hohemi no Mahou (Smile Magic)&quot; bilang bagong pambungad na kanta.

#&quot;''Doremi Song'' [ドレミのうた] (Do-Re-Mi no Uta)&quot; ni Eri Itoh at Children's Choir of the Forest (bersiyon ng unang pagpapalabas) manunulat ng kanta Richard Rogers at Oscar Hammerstein Ang pangalawa.

#&quot;''Magic of the Smile'' [ほほえみの魔法](Hohoemi no Mahou)&quot; ni Eri Itoh (bidyo, dvd, at huling bersiyon ng pagpapalabas)

===Pangwakas na Tema===
# ''&quot;With Outstretched Hands'''' [両手を広げて](Ryoute wo hirogete)&quot; ni Eri Itoh

== Ugnay Panlabas ==
*{{ann|anime|1758}}

[[Kategorya:Dramang anime at manga]]
[[Kategorya:Anime ng 1991]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]


{{anime-series-stub}}</text>
      <sha1>qw26nnptbfarkhfo62v4tyvek9jhgym</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206513</id>
      <parentid>2206512</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:09:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24487-69</username>
        <id>161203</id>
      </contributor>
      <origin>2206513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14626" sha1="i9xq941ncqiqduttmv83uat1ua45y0x" xml:space="preserve">{{Orphan|date=Mayo 2021}}

{{Infobox animanga/Header
| name            = Trapp Family Story
| image           = Sonrisas y lagrimas.JPG
| caption         = 
| ja_kanji        = トラップ一家物語
| ja_romaji       = Torappu Ikka Monogatari
| genre           = [[Drama]]
}}
{{Infobox animanga/Anime
| title           = 
| director        = [[Kôzô Kusuha]]
| studio          = [[Nippon Animation]]
| network         = [[RTL 2]]
| first           = 13 Enero 1991
| last            = 28 Disyembre 1991
| episodes        = 40
}}
{{Infobox animanga/Footer}}
Ang {{nihongo|'''''Trapp Family Story'''''|トラップ一家物語|Torappu Ikka Monogatari}} ay isang [[Hapon]]es na seryeng [[anime]] ng [[Nippon Animation]].

Ito ay nakabase sa nobelang ''[[The Story of the Trapp Family Singers]]'' ni [[Maria von Trapp]], na kung saan ay nagbigay inspirasyon sa sikat na buong mundo na awit manunulat Richard Rogers at Oscar Hammerstien Ang pangalawa (Ang Tunong ng Musika) ''[[The Sound of Music]]''  Nakatitig ni Dane Julie Andrews, Christopher Plummer, Charmain Carr, Nicholas Hamond, Heather Menzies, Duane Chase, Angela Cartwright, Debbie Turner at Kym Karath.

== Balankas ==
Nawalan ng dalawang magulang si Maria Kutschera sa murang edad at kinailangang harapin ang maraming paghihirap. Sa edad na labingwalong taon, pabalik mula sa kanyang pagtatapos mula sa paaralan ng pagsasanay ng mga guro, bigla siyang nagpasya na maging isang madre. Pumunta siya sa Salzburg at binisita ang Nonnberg Abbey, na kilala bilang pinakamahigpit na kumbento, kung saan siya nag-aplay at tinanggap bilang isang baguhan. Gayunpaman, ang masayahin at masiglang personalidad ni Maria at ang kanyang kawalang-bahala sa mga kaugalian at disiplina ay unti-unting nagtulak sa kanya na makita bilang isang problematikong presensya sa kumbento, dahil ang mga madre ay umaasa sa disiplina at wastong asal higit sa lahat. Sinubukan ni Maria na baguhin ang kanyang pamumuhay, ngunit hindi niya ito nagustuhan; mas gusto niyang parangalan ang kanyang Panginoon sa pamamagitan ng kagalakan at pasasalamat para sa buhay at lahat ng narito.

Isang araw, ipinadala ng Ina Superior si Maria sa bahay ni Baron Georg von Trapp, isang bayani at aristokratang Austrian, sa loob ng siyam na buwan bilang governess ng kanyang pangalawang anak na babae, isang mahinang bata na nagngangalang Maria din. Ang Baron ay isang balo, at wala sa dalawampu't limang governess na dati niyang kinuha ang tinanggap ng kanyang pitong anak. Noong una, ang mga bata ay mahiyain at rebelde, ngunit unti-unti nilang nabuksan ang kanilang mga mata sa pagiging inosente at tapat ni Maria. Pagkaraan ng ilang panahon, sa pamamagitan ng kagalakan, awit, at tula, nakuha ni Maria ang puso at respeto ng mga bata, na pinupuno silang lahat ng kaligayahan. Nakuha rin ni Maria ang pagmamahal ng Baron.

Napagtanto ni Georg na umiibig siya kay Maria at pinutol ang kanyang pakikipagtipan sa kanyang kasintahang si Lady Yvonne. Kalaunan, sa pagpupumilit ng kanyang mga anak, hiniling niya kay Maria na pakasalan siya, laban sa opinyon ni Baroness Matilda, isang aristokrata na namamahala sa sambahayan. Noong una, nag-alangan si Maria at bumalik sa kumbento nang ilang panahon, ngunit di-nagtagal ay naunawaan niya ang kanyang nararamdaman at bumalik upang pakasalan ang Baron at maging isang ina ng kanyang mga anak.

Sa harap ng mga kahirapan sa pananalapi, ginawang panauhin ng pamilyang Trapp ang kanilang villa. Natuklasan ni Lotte Lehmann, isang bumibisitang mang-aawit ng opera, ang mga batang kumakanta at hinikayat silang magtanghal sa Salzburg Pista. Sa kabila ng pagiging baguhan, ang kanilang sigasig at mga awiting-bayan ay nakakuha ng puso ng mga manonood, na humantong sa mga paglabas sa radyo, isang pagtatanghal sa Kleine Halle ng Vienna, at isang pakikipagkita sa Amerikanong impresario na si Mr. Wagner, na nag-alok sa kanila ng isang paglilibot sa Estados Unidos ng Amerika, na kanilang tinanggihan noong una.

Gayunpaman, lumitaw ang mga problema sa pagdating ng mga banta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, habang kinontrol ng mga Nazi ang Austria, isang taon bago ang tunggalian. Hindi masaya ang pamilyang Trapp sa kanilang bagong buhay at nagalit sa katotohanan na si Adolf Hitler mismo ang nais na kumanta sila sa kanyang mga salu-salo. Si Baron von Trapp, isang bayani ng digmaan at makabayan, ay tumangging makipagtulungan sa rehimen, at natuklasan nila na ang kanilang butler na si Hans ay isang tagasuporta ng Nazi na itinalaga upang bantayan sila. Dahil dito, nagpasya silang umalis sa Austria upang pumunta sa malayo upang simulan ang kanilang bagong buhay, malayo sa digmaan. Sa tulong ng pinagkakatiwalaang kaibigang si Franz, sina Georg, Maria (na ngayon ay buntis), at ang pitong anak ay palihim na tumakas sa kanilang tahanan, tumawid sa mga bundok patungong Italya, at kalaunan ay nakarating sa New York sa Estados Unidos, kung saan, sa tulong ni Wagner, sila ay sumikat sa pagtugtog ng kanilang mga katutubong awiting-bayan.

== Adaptasyon ==
Nang ipadala si Maria sa pamilyang Von Trapp, siya ay 21 taong gulang ayon sa mga talaang pangkasaysayan at sa orihinal na talambuhay. Ang pagkakaiba sa edad nina Georg at Maria ay 25 taon (20 taon sa adaptasyong ito). Ang pagkakasunod-sunod ng mga bata ay bahagyang naiiba rin: sa katotohanan, ito ay: Rupert, Hedwig,  Werner, Johanna, Martina, Agathe at Maria Agatha Fraziska Gorbetina 'Mitzi' samantalang ang adaptasyon ay muling nag-aayos sa kanila. Bukod pa rito, ang orihinal na pangalan ng ina ay Agathe. Sa kasaysayan, mahigit sampung taon ang lumipas sa pagitan ng kasal nina Georg at Maria at ng paglipat ng pamilya sa Estados Unidos (mga isang taon sa serye). Sa panahong iyon, nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Rosmarie at Eleonore. Si Maria ay buntis din noong pagtakas, at kalaunan ay nanganak sa bunsong anak, si Johannes. Ang mayordoma, si Hans Schweiger, ay isang miyembro ng partidong Nazi ngunit nakipagtulungan sa pamilya, binabalaan silang huwag pag-usapan ang politika sa harap niya at iminungkahi ang kanilang pagtakas kapag may mga pagkakataon sa konsiyerto sa Estados Unidos ng Amerika.

Ang ilan pang mga pagkakaiba at detalye ay hiniram mula sa musikal na Richard Rodgers at Oscar Hammerstein II Ang Tunong ng Musika o The Sound of Music. Sa parehong makasaysayang salaysay at sa orihinal na autobiography, si '''Maria''' '''Agusuta Kutschera von Trapp''' ay isang postulant pa rin nang siya ay ipadala upang maging isang governess, hindi isang baguhan. Gayunpaman, sa adaptasyong ito— tulad ng sa musikal na pelikula—siya ay ipinadala bilang isang baguhan na may pansamantalang appointment, kalaunan ay umalis sa kumbento at pinakasalan si Georg, kasunod ng parehong arko ng naratibo tulad ng pelikula. Sa anime, tinukso ni Maria si Georg ng isang saludong militar, isang detalyeng hiniram mula sa musikal at wala sa nobela. Sa nobela, tinanggap si Maria ng mga bata nang walang kahirap-hirap. Sa kabaligtaran, ang pelikula ay nagpapakilala ng paunang tensyon, lalo na kay Liesl (Hedwig sa anime), na lumaban sa bagong governess. Hiniram ng anime ang elementong ito mula sa pelikula, na ginagawa itong isang pangunahing tema.

Sa yugto 16 ng anime at sa musikal, panandaliang bumalik si Maria sa kumbento — pagkatapos ng muntik nang aksidente ni Martina sa anime, at dahil napagtanto niyang mahal niya si Georg sa pelikula. Sa anime, tinangka nina Maria at Johanna na bisitahin siya nang palihim ngunit hinarangan sila ng mga madre; sa pelikula, sinubukan ng lahat ng mga bata na maabot siya sa lungsod ngunit napigilan din sila. Sa nobela, hindi talaga umalis si Maria papunta sa kumbento; naisip niyang umalis nang mapansin niya ang pagmamahal ni Georg ngunit nahikayat siyang manatili kay Yvonne. Sa yugto 39 ng anime at sa pelikula, tinanggal ni Georg ang bandila ng Nazi mula sa bintana ng villa at pinunit ito. Sa nobela, ang insidente ay hindi gaanong mahalaga, binanggit lamang nang palampas upang ipahiwatig na hindi ipinakita ni Georg ang bandila ayon sa iniutos ng mga Nazi. Bukod sa mga puntong ito, may iba pang maliliit na pagkakaiba, ngunit sa pangkalahatan, ang adaptasyon ay mas naaayon sa mga makasaysayang pangyayari kaysa sa bersyon ng musikal.

Bukod pa rito, tulad ng musikal, inangkop lamang ng anime ang unang bahagi ng nobela. Gayunpaman, ang ilang mga eksena mula sa ikalawang bahagi ay isinama sa serye. Sa yugto 35, habang nasa isang pagtatanghal sa Kleine Halle sa Vienna, isang langaw ang pumasok sa bibig ng batang si Johanna, na nagtulak sa kanya na laktawan ang kanyang solo. Sa nobela, nangyari ang insidenteng ito kay Maria habang nasa isang konsiyerto sa Amerika, na lumikha ng tawanan at nakatulong sa koro ng pamilyang Trapp na kumonekta sa mga manonood. Sayugto 40, habang tumatakas ang pamilya mula sa Austria, tinawid nila ang Alps na nakatago sa isang karwahe para sa libing. Sa nobela, isang katulad na episode ang kinasasangkutan ng pamilya na nag-iimprovise ng transportasyon pagkatapos ng isang konsiyerto dahil sa pagtitipid noong panahon ng digmaan, gamit ang isang karwahe para sa libing upang makarating sa istasyon. 

== Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog ==
'''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' (boses ni: Masako Katsu sa Haponesa, Gloria De Guzman at Rowena Benavidez sa Tagalog) edad 18 taon gulang Madre sa Nonberg Abbey sa Salzburg Austria ipinadala sa von Trapp Mansion at bago governess pangunahing mang-aawit bokalista at Guitarista.


'''Mga dekorasyon at parangal'''

# 1949 – Medalyang Benemerenti (Papa Pio XII), bilang pagkilala sa mga benepisyo ng Tulong sa Austria ng Pamilyang Trapp para sa mga nangangailangang Austriyano.
# 1952 – Dame ng ang Utos ng ang Banal Sepulchre (Batikano-Papa Pius XII)
# 1956 – Katolikong Ina ng Taon sa Estados Unidos. Natatanggap ng mga kababaihan ang parangal na titulong ito, upang kilalanin ang huwarang pag-uugali.
# 1957 – Dekorasyon ng Karangalan sa Ginto para sa mga Serbisyo sa Republika ng Austria.
# 1962 – Medalya ng Siena – isang parangal na ibinibigay ng kapatiran ng kababaihan ng Theta Phi Alpha sa &quot;isang natatanging babae upang kilalanin siya para sa kanyang pagtitiis at dakilang tagumpay.&quot; Ang medalya ang pinakamataas na parangal na ipinagkakaloob ng organisasyon sa isang hindi miyembro at ipinangalan kay Santa Catherine ng Siena,
# 1967 – Austrian Cross of Honour para sa Agham at Sining, unang baitang.
# 2007 - Natanggap ng Pamilya von Trapp ang Egon Ranshofen Wertheimer Gantimpala sa Braunau am Inn.
# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (ika 22 Distrikto ng Vienna)

* '''Captain Baron Georg von Trapp''' (boses ni: Katsunosuke Hori sa Haponesa, Richie Padilia at Danny Deopante sa Tagalog) edad 38 taon gulang Submarino Austriano Hukbong Dagat  at nag alaga ng 7 bata bago siya namatay ang ina Agathe Whitehead von Trapp. '''Mga dekorasyon at parangal'''
*# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (Ika 22 Distrikto ng Vienna).
*# Krus ng Kabalyero ng Imperyal na Orden ng Leopold.
*# Kabalyero ng Ika-2 Klase ng Orden ng Korona ng Bakal (1917)
*# Pilak Militar Merito Medalya (&quot;Signum Laudis&quot;)
*# Militar Merito Krus.
*# 1898 Jubilee Medalya.
*# 1908 Jubilee Krus
*# Guera Medalya 1914–1918 may Espada.
*# Krus ng Mahabang Serbisyo (18 taon) 
*# Krus na Bakal Ika 1 at Ika 2 Klase (Aleman Imperyo)
*# Lakat Medelya (Ottoman Imperyo)
*# Orden ng Santo Stanilaus (Russo Imperyo)
* '''Rupert von Trapp''' (boses ni: Shinobu Adachi sa Haponesa at Rafael Miranda sa Tagalog) edad 14 taon gulang nag aral sa Austria sa Unibersidad ng Innsbruck sa kurso gamot at pumasa sa pagsusulit ganap na kwalipikadong doktor at lumipat sa Estados Unidos ng Amerika sumali sa ika Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika 10 Bundok Dibisyon bilang Tekniko sa Ika-3/Ika-5 Baitang Siruhano Heneral kinita Bronze Star Medal at bumalik sa Stowe Vermont nagtapos Digri sa Medisina sa Unibersidad ng Vermont at nang tayo ng klinika sa 27 Main Street, Adamsville, Little Compton Rhode Island may Asawa ni Henriette Lajoie at nakataas anim bata bokalista bass unang instrumento accordion.
* '''Hedwig von Trapp''' (boses ni: Maria Kawamura sa Haponesa at Vilma Borromeos sa Tagalog) edad 13 taon gulang Poot ang bago mga governess Madrasta at alto bokalista.
* '''Werner von Trapp''' (boses ni: Yōko Matsuoka sa Haponesa) edad 10 taon gulang siya ay isang napaka mapaglaro lalaki, taon 1943 Pandaigdig Digmaan Dalawa ang kuya ni'''&lt;nowiki/&gt;'''  '''Rupert von Trapp'''&lt;nowiki/&gt;   ng von Trapp Mga Kapatid sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika10 Bundok Dibisyon elite ski pangkat Italiyano Kampanya sa Aleman Gothic Linya sa Apennine Bundok may Asawa ni Erika Klambauer at nakataas anim bata mga instrumento recorders, viola da gamba at spinet.
* '''Maria Agatha Franziska Gorbethina''' '''&lt;nowiki/&gt;'&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''Mitzi'''&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''' '''von Trapp''' (boses ni: Yuri Shiratori sa Haponesa at Charvie Abelete sa Tagalog) Edad 8 taon gulang Anak na Babae magkaagapay '''Maria Augusta Kutschera von Trapp''' Madrasta unang pangunahin instrume'''&lt;nowiki/&gt;'''to '''Vio'''&lt;nowiki/&gt;'''lin''', piano&lt;nowiki/&gt;, cello, clarinet, recorder at accordion.
* '''Johanna von Trapp''' (boses ni: Hiromi Ishikawa) edad 6 taon gulang na madalas tumawa at isinailalim din sa pangangalaga ni Maria at soprano mang-aawit.
* '''Martina von Trapp''' (boses ni: Saori Suzuki sa Haponesa) 4 taon gulang Laging niyang dinala&lt;nowiki/&gt; ang Teddy Oso kanya si Nikola kahit saan at mang-aawit ikalawa suprano.
* '''Agathe von Trapp''' (boses ni: Naoto Watanabe) 3 taon gulang ang bunsong anak na babae ni Baron von Trapp at mang-aawit unang suprano, piano at gutarista.

==Musika==
===Pambungad na Tema===
Ang pambungad na tema ay naiiba sa batay sa pagpapalabas. Ang unang ginamit ng serye ay ang &quot;Doremi no Uta (Doremi Song)&quot; bilang unang kanta, subalit, ang dvd at ang bersiyong bidyo ng serye ay ginamit ang &quot;Hohemi no Mahou (Smile Magic)&quot; bilang bagong pambungad na kanta.

#&quot;''Doremi Song'' [ドレミのうた] (Do-Re-Mi no Uta)&quot; ni Eri Itoh at Children's Choir of the Forest (bersiyon ng unang pagpapalabas) manunulat ng kanta Richard Rogers at Oscar Hammerstein Ang pangalawa.

#&quot;''Magic of the Smile'' [ほほえみの魔法](Hohoemi no Mahou)&quot; ni Eri Itoh (bidyo, dvd, at huling bersiyon ng pagpapalabas)

===Pangwakas na Tema===
# ''&quot;With Outstretched Hands'''' [両手を広げて](Ryoute wo hirogete)&quot; ni Eri Itoh

== Ugnay Panlabas ==
*{{ann|anime|1758}}

[[Kategorya:Dramang anime at manga]]
[[Kategorya:Anime ng 1991]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]


{{anime-series-stub}}</text>
      <sha1>i9xq941ncqiqduttmv83uat1ua45y0x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206514</id>
      <parentid>2206513</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24487-69</username>
        <id>161203</id>
      </contributor>
      <origin>2206514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14622" sha1="ml7bntqu7ss6vdb9qetez1zioa8n4eq" xml:space="preserve">{{Orphan|date=Mayo 2021}}

{{Infobox animanga/Header
| name            = Trapp Family Story
| image           = Sonrisas y lagrimas.JPG
| caption         = 
| ja_kanji        = トラップ一家物語
| ja_romaji       = Torappu Ikka Monogatari
| genre           = [[Drama]]
}}
{{Infobox animanga/Anime
| title           = 
| director        = [[Kôzô Kusuha]]
| studio          = [[Nippon Animation]]
| network         = [[RTL 2]]
| first           = 13 Enero 1991
| last            = 28 Disyembre 1991
| episodes        = 40
}}
{{Infobox animanga/Footer}}
Ang {{nihongo|'''''Trapp Family Story'''''|トラップ一家物語|Torappu Ikka Monogatari}} ay isang [[Hapon]]es na seryeng [[anime]] ng [[Nippon Animation]].

Ito ay nakabase sa nobelang ''[[The Story of the Trapp Family Singers]]'' ni [[Maria von Trapp]], na kung saan ay nagbigay inspirasyon sa sikat na buong mundo na awit manunulat Richard Rogers at Oscar Hammerstien Ang pangalawa (Ang Tunong ng Musika) ''[[The Sound of Music]]''  Nakatitig ni Dane Julie Andrews, Christopher Plummer, Charmain Carr, Nicholas Hamond, Heather Menzies, Duane Chase, Angela Cartwright, Debbie Turner at Kym Karath.

== Balankas ==
Nawalan ng dalawang magulang si Maria Kutschera sa murang edad at kinailangang harapin ang maraming paghihirap. Sa edad na labingwalong taon, pabalik mula sa kanyang pagtatapos mula sa paaralan ng pagsasanay ng mga guro, bigla siyang nagpasya na maging isang madre. Pumunta siya sa Salzburg at binisita ang Nonnberg Abbey, na kilala bilang pinakamahigpit na kumbento, kung saan siya nag-aplay at tinanggap bilang isang baguhan. Gayunpaman, ang masayahin at masiglang personalidad ni Maria at ang kanyang kawalang-bahala sa mga kaugalian at disiplina ay unti-unting nagtulak sa kanya na makita bilang isang problematikong presensya sa kumbento, dahil ang mga madre ay umaasa sa disiplina at wastong asal higit sa lahat. Sinubukan ni Maria na baguhin ang kanyang pamumuhay, ngunit hindi niya ito nagustuhan; mas gusto niyang parangalan ang kanyang Panginoon sa pamamagitan ng kagalakan at pasasalamat para sa buhay at lahat ng narito.

Isang araw, ipinadala ng Ina Superior si Maria sa bahay ni Baron Georg von Trapp, isang bayani at aristokratang Austrian, sa loob ng siyam na buwan bilang governess ng kanyang pangalawang anak na babae, isang mahinang bata na nagngangalang Maria din. Ang Baron ay isang balo, at wala sa dalawampu't limang governess na dati niyang kinuha ang tinanggap ng kanyang pitong anak. Noong una, ang mga bata ay mahiyain at rebelde, ngunit unti-unti nilang nabuksan ang kanilang mga mata sa pagiging inosente at tapat ni Maria. Pagkaraan ng ilang panahon, sa pamamagitan ng kagalakan, awit, at tula, nakuha ni Maria ang puso at respeto ng mga bata, na pinupuno silang lahat ng kaligayahan. Nakuha rin ni Maria ang pagmamahal ng Baron.

Napagtanto ni Georg na umiibig siya kay Maria at pinutol ang kanyang pakikipagtipan sa kanyang kasintahang si Lady Yvonne. Kalaunan, sa pagpupumilit ng kanyang mga anak, hiniling niya kay Maria na pakasalan siya, laban sa opinyon ni Baroness Matilda, isang aristokrata na namamahala sa sambahayan. Noong una, nag-alangan si Maria at bumalik sa kumbento nang ilang panahon, ngunit di-nagtagal ay naunawaan niya ang kanyang nararamdaman at bumalik upang pakasalan ang Baron at maging isang ina ng kanyang mga anak.

Sa harap ng mga kahirapan sa pananalapi, ginawang panauhin ng pamilyang Trapp ang kanilang villa. Natuklasan ni Lotte Lehmann, isang bumibisitang mang-aawit ng opera, ang mga batang kumakanta at hinikayat silang magtanghal sa Salzburg Pista. Sa kabila ng pagiging baguhan, ang kanilang sigasig at mga awiting-bayan ay nakakuha ng puso ng mga manonood, na humantong sa mga paglabas sa radyo, isang pagtatanghal sa Kleine Halle ng Vienna, at isang pakikipagkita sa Amerikanong impresario na si Mr. Wagner, na nag-alok sa kanila ng isang paglilibot sa Estados Unidos ng Amerika, na kanilang tinanggihan noong una.

Gayunpaman, lumitaw ang mga problema sa pagdating ng mga banta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, habang kinontrol ng mga Nazi ang Austria, isang taon bago ang tunggalian. Hindi masaya ang pamilyang Trapp sa kanilang bagong buhay at nagalit sa katotohanan na si Adolf Hitler mismo ang nais na kumanta sila sa kanyang mga salu-salo. Si Baron von Trapp, isang bayani ng digmaan at makabayan, ay tumangging makipagtulungan sa rehimen, at natuklasan nila na ang kanilang butler na si Hans ay isang tagasuporta ng Nazi na itinalaga upang bantayan sila. Dahil dito, nagpasya silang umalis sa Austria upang pumunta sa malayo upang simulan ang kanilang bagong buhay, malayo sa digmaan. Sa tulong ng pinagkakatiwalaang kaibigang si Franz, sina Georg, Maria (na ngayon ay buntis), at ang pitong anak ay palihim na tumakas sa kanilang tahanan, tumawid sa mga bundok patungong Italya, at kalaunan ay nakarating sa New York sa Estados Unidos, kung saan, sa tulong ni Wagner, sila ay sumikat sa pagtugtog ng kanilang mga katutubong awiting-bayan.

== Adaptasyon ==
Nang ipadala si Maria sa pamilyang Von Trapp, siya ay 21 taong gulang ayon sa mga talaang pangkasaysayan at sa orihinal na talambuhay. Ang pagkakaiba sa edad nina Georg at Maria ay 25 taon (20 taon sa adaptasyong ito). Ang pagkakasunod-sunod ng mga bata ay bahagyang naiiba rin: sa katotohanan, ito ay: Rupert, Hedwig,  Werner, Johanna, Martina, Agathe at Maria Agatha Fraziska Gorbetina 'Mitzi' samantalang ang adaptasyon ay muling nag-aayos sa kanila. Bukod pa rito, ang orihinal na pangalan ng ina ay Agathe. Sa kasaysayan, mahigit sampung taon ang lumipas sa pagitan ng kasal nina Georg at Maria at ng paglipat ng pamilya sa Estados Unidos (mga isang taon sa serye). Sa panahong iyon, nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Rosmarie at Eleonore. Si Maria ay buntis din noong pagtakas, at kalaunan ay nanganak sa bunsong anak, si Johannes. Ang mayordoma, si Hans Schweiger, ay isang miyembro ng partidong Nazi ngunit nakipagtulungan sa pamilya, binabalaan silang huwag pag-usapan ang politika sa harap niya at iminungkahi ang kanilang pagtakas kapag may mga pagkakataon sa konsiyerto sa Estados Unidos ng Amerika.

Ang ilan pang mga pagkakaiba at detalye ay hiniram mula sa musikal na Richard Rodgers at Oscar Hammerstein II Ang Tunong ng Musika o The Sound of Music. Sa parehong makasaysayang salaysay at sa orihinal na autobiography, si '''Maria''' '''Agusuta Kutschera von Trapp''' ay isang postulant pa rin nang siya ay ipadala upang maging isang governess, hindi isang baguhan. Gayunpaman, sa adaptasyong ito— tulad ng sa musikal na pelikula—siya ay ipinadala bilang isang baguhan na may pansamantalang appointment, kalaunan ay umalis sa kumbento at pinakasalan si Georg, kasunod ng parehong arko ng naratibo tulad ng pelikula. Sa anime, tinukso ni Maria si Georg ng isang saludong militar, isang detalyeng hiniram mula sa musikal at wala sa nobela. Sa nobela, tinanggap si Maria ng mga bata nang walang kahirap-hirap. Sa kabaligtaran, ang pelikula ay nagpapakilala ng paunang tensyon, lalo na kay Liesl (Hedwig sa anime), na lumaban sa bagong governess. Hiniram ng anime ang elementong ito mula sa pelikula, na ginagawa itong isang pangunahing tema.

Sa yugto 16 ng anime at sa musikal, panandaliang bumalik si Maria sa kumbento — pagkatapos ng muntik nang aksidente ni Martina sa anime, at dahil napagtanto niyang mahal niya si Georg sa pelikula. Sa anime, tinangka nina Maria at Johanna na bisitahin siya nang palihim ngunit hinarangan sila ng mga madre; sa pelikula, sinubukan ng lahat ng mga bata na maabot siya sa lungsod ngunit napigilan din sila. Sa nobela, hindi talaga umalis si Maria papunta sa kumbento; naisip niyang umalis nang mapansin niya ang pagmamahal ni Georg ngunit nahikayat siyang manatili kay Yvonne. Sa yugto 39 ng anime at sa pelikula, tinanggal ni Georg ang bandila ng Nazi mula sa bintana ng villa at pinunit ito. Sa nobela, ang insidente ay hindi gaanong mahalaga, binanggit lamang nang palampas upang ipahiwatig na hindi ipinakita ni Georg ang bandila ayon sa iniutos ng mga Nazi. Bukod sa mga puntong ito, may iba pang maliliit na pagkakaiba, ngunit sa pangkalahatan, ang adaptasyon ay mas naaayon sa mga makasaysayang pangyayari kaysa sa bersyon ng musikal.

Bukod pa rito, tulad ng musikal, inangkop lamang ng anime ang unang bahagi ng nobela. Gayunpaman, ang ilang mga eksena mula sa ikalawang bahagi ay isinama sa serye. Sa yugto 35, habang nasa isang pagtatanghal sa Kleine Halle sa Vienna, isang langaw ang pumasok sa bibig ng batang si Johanna, na nagtulak sa kanya na laktawan ang kanyang solo. Sa nobela, nangyari ang insidenteng ito kay Maria habang nasa isang konsiyerto sa Amerika, na lumikha ng tawanan at nakatulong sa koro ng pamilyang Trapp na kumonekta sa mga manonood. Sayugto 40, habang tumatakas ang pamilya mula sa Austria, tinawid nila ang Alps na nakatago sa isang karwahe para sa libing. Sa nobela, isang katulad na episode ang kinasasangkutan ng pamilya na nag-iimprovise ng transportasyon pagkatapos ng isang konsiyerto dahil sa pagtitipid noong panahon ng digmaan, gamit ang isang karwahe para sa libing upang makarating sa istasyon. 

== Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog ==
'''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' (boses ni: Masako Katsu sa Haponesa, Gloria De Guzman at Rowena Benavidez sa Tagalog) edad 18 taon gulang Madre sa Nonberg Abbey sa Salzburg Austria ipinadala sa von Trapp Mansion at bago governess pangunahing mang-aawit bokalista at Guitarista.


'''Mga dekorasyon at parangal'''

# 1949 – Medalyang Benemerenti (Papa Pio XII), bilang pagkilala sa mga benepisyo ng Tulong sa Austria ng Pamilyang Trapp para sa mga nangangailangang Austriyano.
# 1952 – Dame ng ang Utos ng ang Banal Sepulchre (Batikano-Papa Pius XII)
# 1956 – Katolikong Ina ng Taon sa Estados Unidos. Natatanggap ng mga kababaihan ang parangal na titulong ito, upang kilalanin ang huwarang pag-uugali.
# 1957 – Dekorasyon ng Karangalan sa Ginto para sa mga Serbisyo sa Republika ng Austria.
# 1962 – Medalya ng Siena – isang parangal na ibinibigay ng kapatiran ng kababaihan ng Theta Phi Alpha sa &quot;isang natatanging babae upang kilalanin siya para sa kanyang pagtitiis at dakilang tagumpay.&quot; Ang medalya ang pinakamataas na parangal na ipinagkakaloob ng organisasyon sa isang hindi miyembro at ipinangalan kay Santa Catherine ng Siena,
# 1967 – Austrian Cross of Honour para sa Agham at Sining, unang baitang.
# 2007 - Natanggap ng Pamilya von Trapp ang Egon Ranshofen Wertheimer Gantimpala sa Braunau am Inn.
# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (ika 22 Distrikto ng Vienna)

* '''Captain Baron Georg von Trapp''' (boses ni: Katsunosuke Hori sa Haponesa, Richie Padilia at Danny Deopante sa Tagalog) edad 38 taon gulang Submarino Austriano Hukbong Dagat  at nag alaga ng 7 bata bago siya namatay ang ina Agathe Whitehead von Trapp. '''Mga dekorasyon at parangal'''
*# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (Ika 22 Distrikto ng Vienna).
*# Krus ng Kabalyero ng Imperyal na Orden ng Leopold.
*# Kabalyero ng Ika-2 Klase ng Orden ng  Bakal Krus (1917)
*# Pilak Militar Merito Medalya (&quot;Signum Laudis&quot;)
*# Militar Merito Krus.
*# 1898 Jubilee Medalya.
*# 1908 Jubilee Krus
*# Guera Medalya 1914–1918 may Espada.
*# Krus ng Mahabang Serbisyo (18 taon) 
*# Krus na Bakal Ika 1 at Ika 2 Klase (Aleman Imperyo)
*# Lakat Medelya (Ottoman Imperyo)
*# Orden ng Santo Stanilaus (Russo Imperyo)
* '''Rupert von Trapp''' (boses ni: Shinobu Adachi sa Haponesa at Rafael Miranda sa Tagalog) edad 14 taon gulang nag aral sa Austria sa Unibersidad ng Innsbruck sa kurso gamot at pumasa sa pagsusulit ganap na kwalipikadong doktor at lumipat sa Estados Unidos ng Amerika sumali sa ika Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika 10 Bundok Dibisyon bilang Tekniko sa Ika-3/Ika-5 Baitang Siruhano Heneral kinita Bronze Star Medal at bumalik sa Stowe Vermont nagtapos Digri sa Medisina sa Unibersidad ng Vermont at nang tayo ng klinika sa 27 Main Street, Adamsville, Little Compton Rhode Island may Asawa ni Henriette Lajoie at nakataas anim bata bokalista bass unang instrumento accordion.
* '''Hedwig von Trapp''' (boses ni: Maria Kawamura sa Haponesa at Vilma Borromeos sa Tagalog) edad 13 taon gulang Poot ang bago mga governess Madrasta at alto bokalista.
* '''Werner von Trapp''' (boses ni: Yōko Matsuoka sa Haponesa) edad 10 taon gulang siya ay isang napaka mapaglaro lalaki, taon 1943 Pandaigdig Digmaan Dalawa ang kuya ni'''&lt;nowiki/&gt;'''  '''Rupert von Trapp'''&lt;nowiki/&gt;   ng von Trapp Mga Kapatid sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika10 Bundok Dibisyon elite ski pangkat Italiyano Kampanya sa Aleman Gothic Linya sa Apennine Bundok may Asawa ni Erika Klambauer at nakataas anim bata mga instrumento recorders, viola da gamba at spinet.
* '''Maria Agatha Franziska Gorbethina''' '''&lt;nowiki/&gt;'&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''Mitzi'''&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''' '''von Trapp''' (boses ni: Yuri Shiratori sa Haponesa at Charvie Abelete sa Tagalog) Edad 8 taon gulang Anak na Babae magkaagapay '''Maria Augusta Kutschera von Trapp''' Madrasta unang pangunahin instrume'''&lt;nowiki/&gt;'''to '''Vio'''&lt;nowiki/&gt;'''lin''', piano&lt;nowiki/&gt;, cello, clarinet, recorder at accordion.
* '''Johanna von Trapp''' (boses ni: Hiromi Ishikawa) edad 6 taon gulang na madalas tumawa at isinailalim din sa pangangalaga ni Maria at soprano mang-aawit.
* '''Martina von Trapp''' (boses ni: Saori Suzuki sa Haponesa) 4 taon gulang Laging niyang dinala&lt;nowiki/&gt; ang Teddy Oso kanya si Nikola kahit saan at mang-aawit ikalawa suprano.
* '''Agathe von Trapp''' (boses ni: Naoto Watanabe) 3 taon gulang ang bunsong anak na babae ni Baron von Trapp at mang-aawit unang suprano, piano at gutarista.

==Musika==
===Pambungad na Tema===
Ang pambungad na tema ay naiiba sa batay sa pagpapalabas. Ang unang ginamit ng serye ay ang &quot;Doremi no Uta (Doremi Song)&quot; bilang unang kanta, subalit, ang dvd at ang bersiyong bidyo ng serye ay ginamit ang &quot;Hohemi no Mahou (Smile Magic)&quot; bilang bagong pambungad na kanta.

#&quot;''Doremi Song'' [ドレミのうた] (Do-Re-Mi no Uta)&quot; ni Eri Itoh at Children's Choir of the Forest (bersiyon ng unang pagpapalabas) manunulat ng kanta Richard Rogers at Oscar Hammerstein Ang pangalawa.

#&quot;''Magic of the Smile'' [ほほえみの魔法](Hohoemi no Mahou)&quot; ni Eri Itoh (bidyo, dvd, at huling bersiyon ng pagpapalabas)

===Pangwakas na Tema===
# ''&quot;With Outstretched Hands'''' [両手を広げて](Ryoute wo hirogete)&quot; ni Eri Itoh

== Ugnay Panlabas ==
*{{ann|anime|1758}}

[[Kategorya:Dramang anime at manga]]
[[Kategorya:Anime ng 1991]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]


{{anime-series-stub}}</text>
      <sha1>ml7bntqu7ss6vdb9qetez1zioa8n4eq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206515</id>
      <parentid>2206514</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24487-69</username>
        <id>161203</id>
      </contributor>
      <origin>2206515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14625" sha1="83i9gi3nuybvbsh60kdve9lb7878if0" xml:space="preserve">{{Orphan|date=Mayo 2021}}

{{Infobox animanga/Header
| name            = Trapp Family Story
| image           = Sonrisas y lagrimas.JPG
| caption         = 
| ja_kanji        = トラップ一家物語
| ja_romaji       = Torappu Ikka Monogatari
| genre           = [[Drama]]
}}
{{Infobox animanga/Anime
| title           = 
| director        = [[Kôzô Kusuha]]
| studio          = [[Nippon Animation]]
| network         = [[RTL 2]]
| first           = 13 Enero 1991
| last            = 28 Disyembre 1991
| episodes        = 40
}}
{{Infobox animanga/Footer}}
Ang {{nihongo|'''''Trapp Family Story'''''|トラップ一家物語|Torappu Ikka Monogatari}} ay isang [[Hapon]]es na seryeng [[anime]] ng [[Nippon Animation]].

Ito ay nakabase sa nobelang ''[[The Story of the Trapp Family Singers]]'' ni [[Maria von Trapp]], na kung saan ay nagbigay inspirasyon sa sikat na buong mundo na awit manunulat Richard Rogers at Oscar Hammerstien Ang pangalawa (Ang Tunong ng Musika) ''[[The Sound of Music]]''  Nakatitig ni Dane Julie Andrews, Christopher Plummer, Charmain Carr, Nicholas Hamond, Heather Menzies, Duane Chase, Angela Cartwright, Debbie Turner at Kym Karath.

== Balankas ==
Nawalan ng dalawang magulang si Maria Kutschera sa murang edad at kinailangang harapin ang maraming paghihirap. Sa edad na labingwalong taon, pabalik mula sa kanyang pagtatapos mula sa paaralan ng pagsasanay ng mga guro, bigla siyang nagpasya na maging isang madre. Pumunta siya sa Salzburg at binisita ang Nonnberg Abbey, na kilala bilang pinakamahigpit na kumbento, kung saan siya nag-aplay at tinanggap bilang isang baguhan. Gayunpaman, ang masayahin at masiglang personalidad ni Maria at ang kanyang kawalang-bahala sa mga kaugalian at disiplina ay unti-unting nagtulak sa kanya na makita bilang isang problematikong presensya sa kumbento, dahil ang mga madre ay umaasa sa disiplina at wastong asal higit sa lahat. Sinubukan ni Maria na baguhin ang kanyang pamumuhay, ngunit hindi niya ito nagustuhan; mas gusto niyang parangalan ang kanyang Panginoon sa pamamagitan ng kagalakan at pasasalamat para sa buhay at lahat ng narito.

Isang araw, ipinadala ng Ina Superior si Maria sa bahay ni Baron Georg von Trapp, isang bayani at aristokratang Austrian, sa loob ng siyam na buwan bilang governess ng kanyang pangalawang anak na babae, isang mahinang bata na nagngangalang Maria din. Ang Baron ay isang balo, at wala sa dalawampu't limang governess na dati niyang kinuha ang tinanggap ng kanyang pitong anak. Noong una, ang mga bata ay mahiyain at rebelde, ngunit unti-unti nilang nabuksan ang kanilang mga mata sa pagiging inosente at tapat ni Maria. Pagkaraan ng ilang panahon, sa pamamagitan ng kagalakan, awit, at tula, nakuha ni Maria ang puso at respeto ng mga bata, na pinupuno silang lahat ng kaligayahan. Nakuha rin ni Maria ang pagmamahal ng Baron.

Napagtanto ni Georg na umiibig siya kay Maria at pinutol ang kanyang pakikipagtipan sa kanyang kasintahang si Lady Yvonne. Kalaunan, sa pagpupumilit ng kanyang mga anak, hiniling niya kay Maria na pakasalan siya, laban sa opinyon ni Baroness Matilda, isang aristokrata na namamahala sa sambahayan. Noong una, nag-alangan si Maria at bumalik sa kumbento nang ilang panahon, ngunit di-nagtagal ay naunawaan niya ang kanyang nararamdaman at bumalik upang pakasalan ang Baron at maging isang ina ng kanyang mga anak.

Sa harap ng mga kahirapan sa pananalapi, ginawang panauhin ng pamilyang Trapp ang kanilang villa. Natuklasan ni Lotte Lehmann, isang bumibisitang mang-aawit ng opera, ang mga batang kumakanta at hinikayat silang magtanghal sa Salzburg Pista. Sa kabila ng pagiging baguhan, ang kanilang sigasig at mga awiting-bayan ay nakakuha ng puso ng mga manonood, na humantong sa mga paglabas sa radyo, isang pagtatanghal sa Kleine Halle ng Vienna, at isang pakikipagkita sa Amerikanong impresario na si Mr. Wagner, na nag-alok sa kanila ng isang paglilibot sa Estados Unidos ng Amerika, na kanilang tinanggihan noong una.

Gayunpaman, lumitaw ang mga problema sa pagdating ng mga banta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, habang kinontrol ng mga Nazi ang Austria, isang taon bago ang tunggalian. Hindi masaya ang pamilyang Trapp sa kanilang bagong buhay at nagalit sa katotohanan na si Adolf Hitler mismo ang nais na kumanta sila sa kanyang mga salu-salo. Si Baron von Trapp, isang bayani ng digmaan at makabayan, ay tumangging makipagtulungan sa rehimen, at natuklasan nila na ang kanilang butler na si Hans ay isang tagasuporta ng Nazi na itinalaga upang bantayan sila. Dahil dito, nagpasya silang umalis sa Austria upang pumunta sa malayo upang simulan ang kanilang bagong buhay, malayo sa digmaan. Sa tulong ng pinagkakatiwalaang kaibigang si Franz, sina Georg, Maria (na ngayon ay buntis), at ang pitong anak ay palihim na tumakas sa kanilang tahanan, tumawid sa mga bundok patungong Italya, at kalaunan ay nakarating sa New York sa Estados Unidos, kung saan, sa tulong ni Wagner, sila ay sumikat sa pagtugtog ng kanilang mga katutubong awiting-bayan.

== Adaptasyon ==
Nang ipadala si Maria sa pamilyang Von Trapp, siya ay 21 taong gulang ayon sa mga talaang pangkasaysayan at sa orihinal na talambuhay. Ang pagkakaiba sa edad nina Georg at Maria ay 25 taon (20 taon sa adaptasyong ito). Ang pagkakasunod-sunod ng mga bata ay bahagyang naiiba rin: sa katotohanan, ito ay: Rupert, Hedwig,  Werner, Johanna, Martina, Agathe at Maria Agatha Fraziska Gorbetina 'Mitzi' samantalang ang adaptasyon ay muling nag-aayos sa kanila. Bukod pa rito, ang orihinal na pangalan ng ina ay Agathe. Sa kasaysayan, mahigit sampung taon ang lumipas sa pagitan ng kasal nina Georg at Maria at ng paglipat ng pamilya sa Estados Unidos (mga isang taon sa serye). Sa panahong iyon, nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Rosmarie at Eleonore. Si Maria ay buntis din noong pagtakas, at kalaunan ay nanganak sa bunsong anak, si Johannes. Ang mayordoma, si Hans Schweiger, ay isang miyembro ng partidong Nazi ngunit nakipagtulungan sa pamilya, binabalaan silang huwag pag-usapan ang politika sa harap niya at iminungkahi ang kanilang pagtakas kapag may mga pagkakataon sa konsiyerto sa Estados Unidos ng Amerika.

Ang ilan pang mga pagkakaiba at detalye ay hiniram mula sa musikal na Richard Rodgers at Oscar Hammerstein II Ang Tunong ng Musika o The Sound of Music. Sa parehong makasaysayang salaysay at sa orihinal na autobiography, si '''Maria''' '''Agusuta Kutschera von Trapp''' ay isang postulant pa rin nang siya ay ipadala upang maging isang governess, hindi isang baguhan. Gayunpaman, sa adaptasyong ito— tulad ng sa musikal na pelikula—siya ay ipinadala bilang isang baguhan na may pansamantalang appointment, kalaunan ay umalis sa kumbento at pinakasalan si Georg, kasunod ng parehong arko ng naratibo tulad ng pelikula. Sa anime, tinukso ni Maria si Georg ng isang saludong militar, isang detalyeng hiniram mula sa musikal at wala sa nobela. Sa nobela, tinanggap si Maria ng mga bata nang walang kahirap-hirap. Sa kabaligtaran, ang pelikula ay nagpapakilala ng paunang tensyon, lalo na kay Liesl (Hedwig sa anime), na lumaban sa bagong governess. Hiniram ng anime ang elementong ito mula sa pelikula, na ginagawa itong isang pangunahing tema.

Sa yugto 16 ng anime at sa musikal, panandaliang bumalik si Maria sa kumbento — pagkatapos ng muntik nang aksidente ni Martina sa anime, at dahil napagtanto niyang mahal niya si Georg sa pelikula. Sa anime, tinangka nina Maria at Johanna na bisitahin siya nang palihim ngunit hinarangan sila ng mga madre; sa pelikula, sinubukan ng lahat ng mga bata na maabot siya sa lungsod ngunit napigilan din sila. Sa nobela, hindi talaga umalis si Maria papunta sa kumbento; naisip niyang umalis nang mapansin niya ang pagmamahal ni Georg ngunit nahikayat siyang manatili kay Yvonne. Sa yugto 39 ng anime at sa pelikula, tinanggal ni Georg ang bandila ng Nazi mula sa bintana ng villa at pinunit ito. Sa nobela, ang insidente ay hindi gaanong mahalaga, binanggit lamang nang palampas upang ipahiwatig na hindi ipinakita ni Georg ang bandila ayon sa iniutos ng mga Nazi. Bukod sa mga puntong ito, may iba pang maliliit na pagkakaiba, ngunit sa pangkalahatan, ang adaptasyon ay mas naaayon sa mga makasaysayang pangyayari kaysa sa bersyon ng musikal.

Bukod pa rito, tulad ng musikal, inangkop lamang ng anime ang unang bahagi ng nobela. Gayunpaman, ang ilang mga eksena mula sa ikalawang bahagi ay isinama sa serye. Sa yugto 35, habang nasa isang pagtatanghal sa Kleine Halle sa Vienna, isang langaw ang pumasok sa bibig ng batang si Johanna, na nagtulak sa kanya na laktawan ang kanyang solo. Sa nobela, nangyari ang insidenteng ito kay Maria habang nasa isang konsiyerto sa Amerika, na lumikha ng tawanan at nakatulong sa koro ng pamilyang Trapp na kumonekta sa mga manonood. Sayugto 40, habang tumatakas ang pamilya mula sa Austria, tinawid nila ang Alps na nakatago sa isang karwahe para sa libing. Sa nobela, isang katulad na episode ang kinasasangkutan ng pamilya na nag-iimprovise ng transportasyon pagkatapos ng isang konsiyerto dahil sa pagtitipid noong panahon ng digmaan, gamit ang isang karwahe para sa libing upang makarating sa istasyon. 

== Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog ==
'''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' (boses ni: Masako Katsu sa Haponesa, Gloria De Guzman at Rowena Benavidez sa Tagalog) edad 18 taon gulang Madre sa Nonberg Abbey sa Salzburg Austria ipinadala sa von Trapp Mansion at bago governess pangunahing mang-aawit bokalista at Guitarista.


'''Mga dekorasyon at parangal'''

# 1949 – Medalyang Benemerenti (Papa Pio XII), bilang pagkilala sa mga benepisyo ng Tulong sa Austria ng Pamilyang Trapp para sa mga nangangailangang Austriyano.
# 1952 – Dame ng ang Utos ng ang Banal Sepulchre (Batikano-Papa Pius XII)
# 1956 – Katolikong Ina ng Taon sa Estados Unidos. Natatanggap ng mga kababaihan ang parangal na titulong ito, upang kilalanin ang huwarang pag-uugali.
# 1957 – Dekorasyon ng Karangalan sa Ginto para sa mga Serbisyo sa Republika ng Austria.
# 1962 – Medalya ng Siena – isang parangal na ibinibigay ng kapatiran ng kababaihan ng Theta Phi Alpha sa &quot;isang natatanging babae upang kilalanin siya para sa kanyang pagtitiis at dakilang tagumpay.&quot; Ang medalya ang pinakamataas na parangal na ipinagkakaloob ng organisasyon sa isang hindi miyembro at ipinangalan kay Santa Catherine ng Siena,
# 1967 – Austrian Cross of Honour para sa Agham at Sining, unang baitang.
# 2007 - Natanggap ng Pamilya von Trapp ang Egon Ranshofen Wertheimer Gantimpala sa Braunau am Inn.
# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (ika 22 Distrikto ng Vienna)

* '''Captain Baron Georg von Trapp''' (boses ni: Katsunosuke Hori sa Haponesa, Richie Padilia at Danny Deopante sa Tagalog) edad 38 taon gulang Submarino Austriano Hukbong Dagat  at nag alaga ng 7 bata bago siya namatay ang ina Agathe Whitehead von Trapp. '''Mga dekorasyon at parangal'''
*# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (Ika 22 Distrikto ng Vienna).
*# Krus ng Kabalyero ng Imperyal na Orden ng Leopold.
*# Kabalyero ng Ika-2 Klase ng Orden ng  Bakal na Krus (1917)
*# Pilak Militar Merito Medalya (&quot;Signum Laudis&quot;)
*# Militar Merito Krus.
*# 1898 Jubilee Medalya.
*# 1908 Jubilee Krus
*# Guera Medalya 1914–1918 may Espada.
*# Krus ng Mahabang Serbisyo (18 taon) 
*# Bakal na Krus Ika 1 at Ika 2 Klase (Aleman Imperyo)
*# Lakat Medelya (Ottoman Imperyo)
*# Orden ng Santo Stanilaus (Russo Imperyo)
* '''Rupert von Trapp''' (boses ni: Shinobu Adachi sa Haponesa at Rafael Miranda sa Tagalog) edad 14 taon gulang nag aral sa Austria sa Unibersidad ng Innsbruck sa kurso gamot at pumasa sa pagsusulit ganap na kwalipikadong doktor at lumipat sa Estados Unidos ng Amerika sumali sa ika Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika 10 Bundok Dibisyon bilang Tekniko sa Ika-3/Ika-5 Baitang Siruhano Heneral kinita Bronze Star Medal at bumalik sa Stowe Vermont nagtapos Digri sa Medisina sa Unibersidad ng Vermont at nang tayo ng klinika sa 27 Main Street, Adamsville, Little Compton Rhode Island may Asawa ni Henriette Lajoie at nakataas anim bata bokalista bass unang instrumento accordion.
* '''Hedwig von Trapp''' (boses ni: Maria Kawamura sa Haponesa at Vilma Borromeos sa Tagalog) edad 13 taon gulang Poot ang bago mga governess Madrasta at alto bokalista.
* '''Werner von Trapp''' (boses ni: Yōko Matsuoka sa Haponesa) edad 10 taon gulang siya ay isang napaka mapaglaro lalaki, taon 1943 Pandaigdig Digmaan Dalawa ang kuya ni'''&lt;nowiki/&gt;'''  '''Rupert von Trapp'''&lt;nowiki/&gt;   ng von Trapp Mga Kapatid sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika10 Bundok Dibisyon elite ski pangkat Italiyano Kampanya sa Aleman Gothic Linya sa Apennine Bundok may Asawa ni Erika Klambauer at nakataas anim bata mga instrumento recorders, viola da gamba at spinet.
* '''Maria Agatha Franziska Gorbethina''' '''&lt;nowiki/&gt;'&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''Mitzi'''&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''' '''von Trapp''' (boses ni: Yuri Shiratori sa Haponesa at Charvie Abelete sa Tagalog) Edad 8 taon gulang Anak na Babae magkaagapay '''Maria Augusta Kutschera von Trapp''' Madrasta unang pangunahin instrume'''&lt;nowiki/&gt;'''to '''Vio'''&lt;nowiki/&gt;'''lin''', piano&lt;nowiki/&gt;, cello, clarinet, recorder at accordion.
* '''Johanna von Trapp''' (boses ni: Hiromi Ishikawa) edad 6 taon gulang na madalas tumawa at isinailalim din sa pangangalaga ni Maria at soprano mang-aawit.
* '''Martina von Trapp''' (boses ni: Saori Suzuki sa Haponesa) 4 taon gulang Laging niyang dinala&lt;nowiki/&gt; ang Teddy Oso kanya si Nikola kahit saan at mang-aawit ikalawa suprano.
* '''Agathe von Trapp''' (boses ni: Naoto Watanabe) 3 taon gulang ang bunsong anak na babae ni Baron von Trapp at mang-aawit unang suprano, piano at gutarista.

==Musika==
===Pambungad na Tema===
Ang pambungad na tema ay naiiba sa batay sa pagpapalabas. Ang unang ginamit ng serye ay ang &quot;Doremi no Uta (Doremi Song)&quot; bilang unang kanta, subalit, ang dvd at ang bersiyong bidyo ng serye ay ginamit ang &quot;Hohemi no Mahou (Smile Magic)&quot; bilang bagong pambungad na kanta.

#&quot;''Doremi Song'' [ドレミのうた] (Do-Re-Mi no Uta)&quot; ni Eri Itoh at Children's Choir of the Forest (bersiyon ng unang pagpapalabas) manunulat ng kanta Richard Rogers at Oscar Hammerstein Ang pangalawa.

#&quot;''Magic of the Smile'' [ほほえみの魔法](Hohoemi no Mahou)&quot; ni Eri Itoh (bidyo, dvd, at huling bersiyon ng pagpapalabas)

===Pangwakas na Tema===
# ''&quot;With Outstretched Hands'''' [両手を広げて](Ryoute wo hirogete)&quot; ni Eri Itoh

== Ugnay Panlabas ==
*{{ann|anime|1758}}

[[Kategorya:Dramang anime at manga]]
[[Kategorya:Anime ng 1991]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]


{{anime-series-stub}}</text>
      <sha1>83i9gi3nuybvbsh60kdve9lb7878if0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206517</id>
      <parentid>2206515</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24487-69</username>
        <id>161203</id>
      </contributor>
      <comment>/* Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog */</comment>
      <origin>2206517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14624" sha1="4d6b6sdetwo30prtxzbyjgijvz42o4m" xml:space="preserve">{{Orphan|date=Mayo 2021}}

{{Infobox animanga/Header
| name            = Trapp Family Story
| image           = Sonrisas y lagrimas.JPG
| caption         = 
| ja_kanji        = トラップ一家物語
| ja_romaji       = Torappu Ikka Monogatari
| genre           = [[Drama]]
}}
{{Infobox animanga/Anime
| title           = 
| director        = [[Kôzô Kusuha]]
| studio          = [[Nippon Animation]]
| network         = [[RTL 2]]
| first           = 13 Enero 1991
| last            = 28 Disyembre 1991
| episodes        = 40
}}
{{Infobox animanga/Footer}}
Ang {{nihongo|'''''Trapp Family Story'''''|トラップ一家物語|Torappu Ikka Monogatari}} ay isang [[Hapon]]es na seryeng [[anime]] ng [[Nippon Animation]].

Ito ay nakabase sa nobelang ''[[The Story of the Trapp Family Singers]]'' ni [[Maria von Trapp]], na kung saan ay nagbigay inspirasyon sa sikat na buong mundo na awit manunulat Richard Rogers at Oscar Hammerstien Ang pangalawa (Ang Tunong ng Musika) ''[[The Sound of Music]]''  Nakatitig ni Dane Julie Andrews, Christopher Plummer, Charmain Carr, Nicholas Hamond, Heather Menzies, Duane Chase, Angela Cartwright, Debbie Turner at Kym Karath.

== Balankas ==
Nawalan ng dalawang magulang si Maria Kutschera sa murang edad at kinailangang harapin ang maraming paghihirap. Sa edad na labingwalong taon, pabalik mula sa kanyang pagtatapos mula sa paaralan ng pagsasanay ng mga guro, bigla siyang nagpasya na maging isang madre. Pumunta siya sa Salzburg at binisita ang Nonnberg Abbey, na kilala bilang pinakamahigpit na kumbento, kung saan siya nag-aplay at tinanggap bilang isang baguhan. Gayunpaman, ang masayahin at masiglang personalidad ni Maria at ang kanyang kawalang-bahala sa mga kaugalian at disiplina ay unti-unting nagtulak sa kanya na makita bilang isang problematikong presensya sa kumbento, dahil ang mga madre ay umaasa sa disiplina at wastong asal higit sa lahat. Sinubukan ni Maria na baguhin ang kanyang pamumuhay, ngunit hindi niya ito nagustuhan; mas gusto niyang parangalan ang kanyang Panginoon sa pamamagitan ng kagalakan at pasasalamat para sa buhay at lahat ng narito.

Isang araw, ipinadala ng Ina Superior si Maria sa bahay ni Baron Georg von Trapp, isang bayani at aristokratang Austrian, sa loob ng siyam na buwan bilang governess ng kanyang pangalawang anak na babae, isang mahinang bata na nagngangalang Maria din. Ang Baron ay isang balo, at wala sa dalawampu't limang governess na dati niyang kinuha ang tinanggap ng kanyang pitong anak. Noong una, ang mga bata ay mahiyain at rebelde, ngunit unti-unti nilang nabuksan ang kanilang mga mata sa pagiging inosente at tapat ni Maria. Pagkaraan ng ilang panahon, sa pamamagitan ng kagalakan, awit, at tula, nakuha ni Maria ang puso at respeto ng mga bata, na pinupuno silang lahat ng kaligayahan. Nakuha rin ni Maria ang pagmamahal ng Baron.

Napagtanto ni Georg na umiibig siya kay Maria at pinutol ang kanyang pakikipagtipan sa kanyang kasintahang si Lady Yvonne. Kalaunan, sa pagpupumilit ng kanyang mga anak, hiniling niya kay Maria na pakasalan siya, laban sa opinyon ni Baroness Matilda, isang aristokrata na namamahala sa sambahayan. Noong una, nag-alangan si Maria at bumalik sa kumbento nang ilang panahon, ngunit di-nagtagal ay naunawaan niya ang kanyang nararamdaman at bumalik upang pakasalan ang Baron at maging isang ina ng kanyang mga anak.

Sa harap ng mga kahirapan sa pananalapi, ginawang panauhin ng pamilyang Trapp ang kanilang villa. Natuklasan ni Lotte Lehmann, isang bumibisitang mang-aawit ng opera, ang mga batang kumakanta at hinikayat silang magtanghal sa Salzburg Pista. Sa kabila ng pagiging baguhan, ang kanilang sigasig at mga awiting-bayan ay nakakuha ng puso ng mga manonood, na humantong sa mga paglabas sa radyo, isang pagtatanghal sa Kleine Halle ng Vienna, at isang pakikipagkita sa Amerikanong impresario na si Mr. Wagner, na nag-alok sa kanila ng isang paglilibot sa Estados Unidos ng Amerika, na kanilang tinanggihan noong una.

Gayunpaman, lumitaw ang mga problema sa pagdating ng mga banta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, habang kinontrol ng mga Nazi ang Austria, isang taon bago ang tunggalian. Hindi masaya ang pamilyang Trapp sa kanilang bagong buhay at nagalit sa katotohanan na si Adolf Hitler mismo ang nais na kumanta sila sa kanyang mga salu-salo. Si Baron von Trapp, isang bayani ng digmaan at makabayan, ay tumangging makipagtulungan sa rehimen, at natuklasan nila na ang kanilang butler na si Hans ay isang tagasuporta ng Nazi na itinalaga upang bantayan sila. Dahil dito, nagpasya silang umalis sa Austria upang pumunta sa malayo upang simulan ang kanilang bagong buhay, malayo sa digmaan. Sa tulong ng pinagkakatiwalaang kaibigang si Franz, sina Georg, Maria (na ngayon ay buntis), at ang pitong anak ay palihim na tumakas sa kanilang tahanan, tumawid sa mga bundok patungong Italya, at kalaunan ay nakarating sa New York sa Estados Unidos, kung saan, sa tulong ni Wagner, sila ay sumikat sa pagtugtog ng kanilang mga katutubong awiting-bayan.

== Adaptasyon ==
Nang ipadala si Maria sa pamilyang Von Trapp, siya ay 21 taong gulang ayon sa mga talaang pangkasaysayan at sa orihinal na talambuhay. Ang pagkakaiba sa edad nina Georg at Maria ay 25 taon (20 taon sa adaptasyong ito). Ang pagkakasunod-sunod ng mga bata ay bahagyang naiiba rin: sa katotohanan, ito ay: Rupert, Hedwig,  Werner, Johanna, Martina, Agathe at Maria Agatha Fraziska Gorbetina 'Mitzi' samantalang ang adaptasyon ay muling nag-aayos sa kanila. Bukod pa rito, ang orihinal na pangalan ng ina ay Agathe. Sa kasaysayan, mahigit sampung taon ang lumipas sa pagitan ng kasal nina Georg at Maria at ng paglipat ng pamilya sa Estados Unidos (mga isang taon sa serye). Sa panahong iyon, nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Rosmarie at Eleonore. Si Maria ay buntis din noong pagtakas, at kalaunan ay nanganak sa bunsong anak, si Johannes. Ang mayordoma, si Hans Schweiger, ay isang miyembro ng partidong Nazi ngunit nakipagtulungan sa pamilya, binabalaan silang huwag pag-usapan ang politika sa harap niya at iminungkahi ang kanilang pagtakas kapag may mga pagkakataon sa konsiyerto sa Estados Unidos ng Amerika.

Ang ilan pang mga pagkakaiba at detalye ay hiniram mula sa musikal na Richard Rodgers at Oscar Hammerstein II Ang Tunong ng Musika o The Sound of Music. Sa parehong makasaysayang salaysay at sa orihinal na autobiography, si '''Maria''' '''Agusuta Kutschera von Trapp''' ay isang postulant pa rin nang siya ay ipadala upang maging isang governess, hindi isang baguhan. Gayunpaman, sa adaptasyong ito— tulad ng sa musikal na pelikula—siya ay ipinadala bilang isang baguhan na may pansamantalang appointment, kalaunan ay umalis sa kumbento at pinakasalan si Georg, kasunod ng parehong arko ng naratibo tulad ng pelikula. Sa anime, tinukso ni Maria si Georg ng isang saludong militar, isang detalyeng hiniram mula sa musikal at wala sa nobela. Sa nobela, tinanggap si Maria ng mga bata nang walang kahirap-hirap. Sa kabaligtaran, ang pelikula ay nagpapakilala ng paunang tensyon, lalo na kay Liesl (Hedwig sa anime), na lumaban sa bagong governess. Hiniram ng anime ang elementong ito mula sa pelikula, na ginagawa itong isang pangunahing tema.

Sa yugto 16 ng anime at sa musikal, panandaliang bumalik si Maria sa kumbento — pagkatapos ng muntik nang aksidente ni Martina sa anime, at dahil napagtanto niyang mahal niya si Georg sa pelikula. Sa anime, tinangka nina Maria at Johanna na bisitahin siya nang palihim ngunit hinarangan sila ng mga madre; sa pelikula, sinubukan ng lahat ng mga bata na maabot siya sa lungsod ngunit napigilan din sila. Sa nobela, hindi talaga umalis si Maria papunta sa kumbento; naisip niyang umalis nang mapansin niya ang pagmamahal ni Georg ngunit nahikayat siyang manatili kay Yvonne. Sa yugto 39 ng anime at sa pelikula, tinanggal ni Georg ang bandila ng Nazi mula sa bintana ng villa at pinunit ito. Sa nobela, ang insidente ay hindi gaanong mahalaga, binanggit lamang nang palampas upang ipahiwatig na hindi ipinakita ni Georg ang bandila ayon sa iniutos ng mga Nazi. Bukod sa mga puntong ito, may iba pang maliliit na pagkakaiba, ngunit sa pangkalahatan, ang adaptasyon ay mas naaayon sa mga makasaysayang pangyayari kaysa sa bersyon ng musikal.

Bukod pa rito, tulad ng musikal, inangkop lamang ng anime ang unang bahagi ng nobela. Gayunpaman, ang ilang mga eksena mula sa ikalawang bahagi ay isinama sa serye. Sa yugto 35, habang nasa isang pagtatanghal sa Kleine Halle sa Vienna, isang langaw ang pumasok sa bibig ng batang si Johanna, na nagtulak sa kanya na laktawan ang kanyang solo. Sa nobela, nangyari ang insidenteng ito kay Maria habang nasa isang konsiyerto sa Amerika, na lumikha ng tawanan at nakatulong sa koro ng pamilyang Trapp na kumonekta sa mga manonood. Sayugto 40, habang tumatakas ang pamilya mula sa Austria, tinawid nila ang Alps na nakatago sa isang karwahe para sa libing. Sa nobela, isang katulad na episode ang kinasasangkutan ng pamilya na nag-iimprovise ng transportasyon pagkatapos ng isang konsiyerto dahil sa pagtitipid noong panahon ng digmaan, gamit ang isang karwahe para sa libing upang makarating sa istasyon. 

== Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog ==
'''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' (boses ni: Masako Katsu sa Haponesa, Gloria De Guzman at Rowena Benavidez sa Tagalog) edad 18 taon gulang Madre sa Nonberg Abbey sa Salzburg Austria ipinadala sa von Trapp Mansion at bago governess pangunahing mang-aawit bokalista at Guitarista.

'''Mga dekorasyon at parangal'''

# 1949 – Medalyang Benemerenti (Papa Pio XII), bilang pagkilala sa mga benepisyo ng Tulong sa Austria ng Pamilyang Trapp para sa mga nangangailangang Austriyano.
# 1952 – Dame ng ang Utos ng ang Banal Sepulchre (Batikano-Papa Pius XII)
# 1956 – Katolikong Ina ng Taon sa Estados Unidos. Natatanggap ng mga kababaihan ang parangal na titulong ito, upang kilalanin ang huwarang pag-uugali.
# 1957 – Dekorasyon ng Karangalan sa Ginto para sa mga Serbisyo sa Republika ng Austria.
# 1962 – Medalya ng Siena – isang parangal na ibinibigay ng kapatiran ng kababaihan ng Theta Phi Alpha sa &quot;isang natatanging babae upang kilalanin siya para sa kanyang pagtitiis at dakilang tagumpay.&quot; Ang medalya ang pinakamataas na parangal na ipinagkakaloob ng organisasyon sa isang hindi miyembro at ipinangalan kay Santa Catherine ng Siena,
# 1967 – Austrian Cross of Honour para sa Agham at Sining, unang baitang.
# 2007 - Natanggap ng Pamilya von Trapp ang Egon Ranshofen Wertheimer Gantimpala sa Braunau am Inn.
# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (ika 22 Distrikto ng Vienna)

* '''Captain Baron Georg von Trapp''' (boses ni: Katsunosuke Hori sa Haponesa, Richie Padilia at Danny Deopante sa Tagalog) edad 38 taon gulang Submarino Austriano Hukbong Dagat  at nag alaga ng 7 bata bago siya namatay ang ina Agathe Whitehead von Trapp. '''Mga dekorasyon at parangal'''
*# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (Ika 22 Distrikto ng Vienna).
*# Krus ng Kabalyero ng Imperyal na Orden ng Leopold.
*# Kabalyero ng Ika-2 Klase ng Orden ng  Bakal na Krus (1917)
*# Pilak Militar Merito Medalya (&quot;Signum Laudis&quot;)
*# Militar Merito Krus.
*# 1898 Jubilee Medalya.
*# 1908 Jubilee Krus
*# Guera Medalya 1914–1918 may Espada.
*# Krus ng Mahabang Serbisyo (18 taon) 
*# Bakal na Krus Ika 1 at Ika 2 Klase (Aleman Imperyo)
*# Lakat Medelya (Ottoman Imperyo)
*# Orden ng Santo Stanilaus (Russo Imperyo)
* '''Rupert von Trapp''' (boses ni: Shinobu Adachi sa Haponesa at Rafael Miranda sa Tagalog) edad 14 taon gulang nag aral sa Austria sa Unibersidad ng Innsbruck sa kurso gamot at pumasa sa pagsusulit ganap na kwalipikadong doktor at lumipat sa Estados Unidos ng Amerika sumali sa ika Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika 10 Bundok Dibisyon bilang Tekniko sa Ika-3/Ika-5 Baitang Siruhano Heneral kinita Bronze Star Medal at bumalik sa Stowe Vermont nagtapos Digri sa Medisina sa Unibersidad ng Vermont at nang tayo ng klinika sa 27 Main Street, Adamsville, Little Compton Rhode Island may Asawa ni Henriette Lajoie at nakataas anim bata bokalista bass unang instrumento accordion.
* '''Hedwig von Trapp''' (boses ni: Maria Kawamura sa Haponesa at Vilma Borromeos sa Tagalog) edad 13 taon gulang Poot ang bago mga governess Madrasta at alto bokalista.
* '''Werner von Trapp''' (boses ni: Yōko Matsuoka sa Haponesa) edad 10 taon gulang siya ay isang napaka mapaglaro lalaki, taon 1943 Pandaigdig Digmaan Dalawa ang kuya ni'''&lt;nowiki/&gt;'''  '''Rupert von Trapp'''&lt;nowiki/&gt;   ng von Trapp Mga Kapatid sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika10 Bundok Dibisyon elite ski pangkat Italiyano Kampanya sa Aleman Gothic Linya sa Apennine Bundok may Asawa ni Erika Klambauer at nakataas anim bata mga instrumento recorders, viola da gamba at spinet.
* '''Maria Agatha Franziska Gorbethina''' '''&lt;nowiki/&gt;'&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''Mitzi'''&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''' '''von Trapp''' (boses ni: Yuri Shiratori sa Haponesa at Charvie Abelete sa Tagalog) Edad 8 taon gulang Anak na Babae magkaagapay '''Maria Augusta Kutschera von Trapp''' Madrasta unang pangunahin instrume'''&lt;nowiki/&gt;'''to '''Vio'''&lt;nowiki/&gt;'''lin''', piano&lt;nowiki/&gt;, cello, clarinet, recorder at accordion.
* '''Johanna von Trapp''' (boses ni: Hiromi Ishikawa) edad 6 taon gulang na madalas tumawa at isinailalim din sa pangangalaga ni Maria at soprano mang-aawit.
* '''Martina von Trapp''' (boses ni: Saori Suzuki sa Haponesa) 4 taon gulang Laging niyang dinala&lt;nowiki/&gt; ang Teddy Oso kanya si Nikola kahit saan at mang-aawit ikalawa suprano.
* '''Agathe von Trapp''' (boses ni: Naoto Watanabe) 3 taon gulang ang bunsong anak na babae ni Baron von Trapp at mang-aawit unang suprano, piano at gutarista.

==Musika==
===Pambungad na Tema===
Ang pambungad na tema ay naiiba sa batay sa pagpapalabas. Ang unang ginamit ng serye ay ang &quot;Doremi no Uta (Doremi Song)&quot; bilang unang kanta, subalit, ang dvd at ang bersiyong bidyo ng serye ay ginamit ang &quot;Hohemi no Mahou (Smile Magic)&quot; bilang bagong pambungad na kanta.

#&quot;''Doremi Song'' [ドレミのうた] (Do-Re-Mi no Uta)&quot; ni Eri Itoh at Children's Choir of the Forest (bersiyon ng unang pagpapalabas) manunulat ng kanta Richard Rogers at Oscar Hammerstein Ang pangalawa.

#&quot;''Magic of the Smile'' [ほほえみの魔法](Hohoemi no Mahou)&quot; ni Eri Itoh (bidyo, dvd, at huling bersiyon ng pagpapalabas)

===Pangwakas na Tema===
# ''&quot;With Outstretched Hands'''' [両手を広げて](Ryoute wo hirogete)&quot; ni Eri Itoh

== Ugnay Panlabas ==
*{{ann|anime|1758}}

[[Kategorya:Dramang anime at manga]]
[[Kategorya:Anime ng 1991]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]


{{anime-series-stub}}</text>
      <sha1>4d6b6sdetwo30prtxzbyjgijvz42o4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206518</id>
      <parentid>2206517</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:15:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24487-69</username>
        <id>161203</id>
      </contributor>
      <comment>/* Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog */</comment>
      <origin>2206518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14610" sha1="jcibmgpzz24z013rdizp08xhjuc6sjy" xml:space="preserve">{{Orphan|date=Mayo 2021}}

{{Infobox animanga/Header
| name            = Trapp Family Story
| image           = Sonrisas y lagrimas.JPG
| caption         = 
| ja_kanji        = トラップ一家物語
| ja_romaji       = Torappu Ikka Monogatari
| genre           = [[Drama]]
}}
{{Infobox animanga/Anime
| title           = 
| director        = [[Kôzô Kusuha]]
| studio          = [[Nippon Animation]]
| network         = [[RTL 2]]
| first           = 13 Enero 1991
| last            = 28 Disyembre 1991
| episodes        = 40
}}
{{Infobox animanga/Footer}}
Ang {{nihongo|'''''Trapp Family Story'''''|トラップ一家物語|Torappu Ikka Monogatari}} ay isang [[Hapon]]es na seryeng [[anime]] ng [[Nippon Animation]].

Ito ay nakabase sa nobelang ''[[The Story of the Trapp Family Singers]]'' ni [[Maria von Trapp]], na kung saan ay nagbigay inspirasyon sa sikat na buong mundo na awit manunulat Richard Rogers at Oscar Hammerstien Ang pangalawa (Ang Tunong ng Musika) ''[[The Sound of Music]]''  Nakatitig ni Dane Julie Andrews, Christopher Plummer, Charmain Carr, Nicholas Hamond, Heather Menzies, Duane Chase, Angela Cartwright, Debbie Turner at Kym Karath.

== Balankas ==
Nawalan ng dalawang magulang si Maria Kutschera sa murang edad at kinailangang harapin ang maraming paghihirap. Sa edad na labingwalong taon, pabalik mula sa kanyang pagtatapos mula sa paaralan ng pagsasanay ng mga guro, bigla siyang nagpasya na maging isang madre. Pumunta siya sa Salzburg at binisita ang Nonnberg Abbey, na kilala bilang pinakamahigpit na kumbento, kung saan siya nag-aplay at tinanggap bilang isang baguhan. Gayunpaman, ang masayahin at masiglang personalidad ni Maria at ang kanyang kawalang-bahala sa mga kaugalian at disiplina ay unti-unting nagtulak sa kanya na makita bilang isang problematikong presensya sa kumbento, dahil ang mga madre ay umaasa sa disiplina at wastong asal higit sa lahat. Sinubukan ni Maria na baguhin ang kanyang pamumuhay, ngunit hindi niya ito nagustuhan; mas gusto niyang parangalan ang kanyang Panginoon sa pamamagitan ng kagalakan at pasasalamat para sa buhay at lahat ng narito.

Isang araw, ipinadala ng Ina Superior si Maria sa bahay ni Baron Georg von Trapp, isang bayani at aristokratang Austrian, sa loob ng siyam na buwan bilang governess ng kanyang pangalawang anak na babae, isang mahinang bata na nagngangalang Maria din. Ang Baron ay isang balo, at wala sa dalawampu't limang governess na dati niyang kinuha ang tinanggap ng kanyang pitong anak. Noong una, ang mga bata ay mahiyain at rebelde, ngunit unti-unti nilang nabuksan ang kanilang mga mata sa pagiging inosente at tapat ni Maria. Pagkaraan ng ilang panahon, sa pamamagitan ng kagalakan, awit, at tula, nakuha ni Maria ang puso at respeto ng mga bata, na pinupuno silang lahat ng kaligayahan. Nakuha rin ni Maria ang pagmamahal ng Baron.

Napagtanto ni Georg na umiibig siya kay Maria at pinutol ang kanyang pakikipagtipan sa kanyang kasintahang si Lady Yvonne. Kalaunan, sa pagpupumilit ng kanyang mga anak, hiniling niya kay Maria na pakasalan siya, laban sa opinyon ni Baroness Matilda, isang aristokrata na namamahala sa sambahayan. Noong una, nag-alangan si Maria at bumalik sa kumbento nang ilang panahon, ngunit di-nagtagal ay naunawaan niya ang kanyang nararamdaman at bumalik upang pakasalan ang Baron at maging isang ina ng kanyang mga anak.

Sa harap ng mga kahirapan sa pananalapi, ginawang panauhin ng pamilyang Trapp ang kanilang villa. Natuklasan ni Lotte Lehmann, isang bumibisitang mang-aawit ng opera, ang mga batang kumakanta at hinikayat silang magtanghal sa Salzburg Pista. Sa kabila ng pagiging baguhan, ang kanilang sigasig at mga awiting-bayan ay nakakuha ng puso ng mga manonood, na humantong sa mga paglabas sa radyo, isang pagtatanghal sa Kleine Halle ng Vienna, at isang pakikipagkita sa Amerikanong impresario na si Mr. Wagner, na nag-alok sa kanila ng isang paglilibot sa Estados Unidos ng Amerika, na kanilang tinanggihan noong una.

Gayunpaman, lumitaw ang mga problema sa pagdating ng mga banta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, habang kinontrol ng mga Nazi ang Austria, isang taon bago ang tunggalian. Hindi masaya ang pamilyang Trapp sa kanilang bagong buhay at nagalit sa katotohanan na si Adolf Hitler mismo ang nais na kumanta sila sa kanyang mga salu-salo. Si Baron von Trapp, isang bayani ng digmaan at makabayan, ay tumangging makipagtulungan sa rehimen, at natuklasan nila na ang kanilang butler na si Hans ay isang tagasuporta ng Nazi na itinalaga upang bantayan sila. Dahil dito, nagpasya silang umalis sa Austria upang pumunta sa malayo upang simulan ang kanilang bagong buhay, malayo sa digmaan. Sa tulong ng pinagkakatiwalaang kaibigang si Franz, sina Georg, Maria (na ngayon ay buntis), at ang pitong anak ay palihim na tumakas sa kanilang tahanan, tumawid sa mga bundok patungong Italya, at kalaunan ay nakarating sa New York sa Estados Unidos, kung saan, sa tulong ni Wagner, sila ay sumikat sa pagtugtog ng kanilang mga katutubong awiting-bayan.

== Adaptasyon ==
Nang ipadala si Maria sa pamilyang Von Trapp, siya ay 21 taong gulang ayon sa mga talaang pangkasaysayan at sa orihinal na talambuhay. Ang pagkakaiba sa edad nina Georg at Maria ay 25 taon (20 taon sa adaptasyong ito). Ang pagkakasunod-sunod ng mga bata ay bahagyang naiiba rin: sa katotohanan, ito ay: Rupert, Hedwig,  Werner, Johanna, Martina, Agathe at Maria Agatha Fraziska Gorbetina 'Mitzi' samantalang ang adaptasyon ay muling nag-aayos sa kanila. Bukod pa rito, ang orihinal na pangalan ng ina ay Agathe. Sa kasaysayan, mahigit sampung taon ang lumipas sa pagitan ng kasal nina Georg at Maria at ng paglipat ng pamilya sa Estados Unidos (mga isang taon sa serye). Sa panahong iyon, nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Rosmarie at Eleonore. Si Maria ay buntis din noong pagtakas, at kalaunan ay nanganak sa bunsong anak, si Johannes. Ang mayordoma, si Hans Schweiger, ay isang miyembro ng partidong Nazi ngunit nakipagtulungan sa pamilya, binabalaan silang huwag pag-usapan ang politika sa harap niya at iminungkahi ang kanilang pagtakas kapag may mga pagkakataon sa konsiyerto sa Estados Unidos ng Amerika.

Ang ilan pang mga pagkakaiba at detalye ay hiniram mula sa musikal na Richard Rodgers at Oscar Hammerstein II Ang Tunong ng Musika o The Sound of Music. Sa parehong makasaysayang salaysay at sa orihinal na autobiography, si '''Maria''' '''Agusuta Kutschera von Trapp''' ay isang postulant pa rin nang siya ay ipadala upang maging isang governess, hindi isang baguhan. Gayunpaman, sa adaptasyong ito— tulad ng sa musikal na pelikula—siya ay ipinadala bilang isang baguhan na may pansamantalang appointment, kalaunan ay umalis sa kumbento at pinakasalan si Georg, kasunod ng parehong arko ng naratibo tulad ng pelikula. Sa anime, tinukso ni Maria si Georg ng isang saludong militar, isang detalyeng hiniram mula sa musikal at wala sa nobela. Sa nobela, tinanggap si Maria ng mga bata nang walang kahirap-hirap. Sa kabaligtaran, ang pelikula ay nagpapakilala ng paunang tensyon, lalo na kay Liesl (Hedwig sa anime), na lumaban sa bagong governess. Hiniram ng anime ang elementong ito mula sa pelikula, na ginagawa itong isang pangunahing tema.

Sa yugto 16 ng anime at sa musikal, panandaliang bumalik si Maria sa kumbento — pagkatapos ng muntik nang aksidente ni Martina sa anime, at dahil napagtanto niyang mahal niya si Georg sa pelikula. Sa anime, tinangka nina Maria at Johanna na bisitahin siya nang palihim ngunit hinarangan sila ng mga madre; sa pelikula, sinubukan ng lahat ng mga bata na maabot siya sa lungsod ngunit napigilan din sila. Sa nobela, hindi talaga umalis si Maria papunta sa kumbento; naisip niyang umalis nang mapansin niya ang pagmamahal ni Georg ngunit nahikayat siyang manatili kay Yvonne. Sa yugto 39 ng anime at sa pelikula, tinanggal ni Georg ang bandila ng Nazi mula sa bintana ng villa at pinunit ito. Sa nobela, ang insidente ay hindi gaanong mahalaga, binanggit lamang nang palampas upang ipahiwatig na hindi ipinakita ni Georg ang bandila ayon sa iniutos ng mga Nazi. Bukod sa mga puntong ito, may iba pang maliliit na pagkakaiba, ngunit sa pangkalahatan, ang adaptasyon ay mas naaayon sa mga makasaysayang pangyayari kaysa sa bersyon ng musikal.

Bukod pa rito, tulad ng musikal, inangkop lamang ng anime ang unang bahagi ng nobela. Gayunpaman, ang ilang mga eksena mula sa ikalawang bahagi ay isinama sa serye. Sa yugto 35, habang nasa isang pagtatanghal sa Kleine Halle sa Vienna, isang langaw ang pumasok sa bibig ng batang si Johanna, na nagtulak sa kanya na laktawan ang kanyang solo. Sa nobela, nangyari ang insidenteng ito kay Maria habang nasa isang konsiyerto sa Amerika, na lumikha ng tawanan at nakatulong sa koro ng pamilyang Trapp na kumonekta sa mga manonood. Sayugto 40, habang tumatakas ang pamilya mula sa Austria, tinawid nila ang Alps na nakatago sa isang karwahe para sa libing. Sa nobela, isang katulad na episode ang kinasasangkutan ng pamilya na nag-iimprovise ng transportasyon pagkatapos ng isang konsiyerto dahil sa pagtitipid noong panahon ng digmaan, gamit ang isang karwahe para sa libing upang makarating sa istasyon. 

== Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog ==
'''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' (boses ni: Masako Katsu sa Haponesa, Gloria De Guzman at Rowena Benavidez sa Tagalog) edad 18 taon gulang Madre sa Nonberg Abbey sa Salzburg Austria ipinadala sa von Trapp Mansion at bago governess pangunahing mang-aawit bokalista at Guitarista.

'''Mga dekorasyon at parangal'''

# 1949 – Medalyang Benemerenti (Papa Pio XII), bilang pagkilala sa mga benepisyo ng Tulong sa Austria ng Pamilyang Trapp para sa mga nangangailangang Austriyano.
# 1952 – Dame ng ang Utos ng ang Banal Sepulchre (Batikano-Papa Pius XII)
# 1956 – Katolikong Ina ng Taon sa Estados Unidos. Natatanggap ng mga kababaihan ang parangal na titulong ito, upang kilalanin ang huwarang pag-uugali.
# 1957 – Dekorasyon ng Karangalan sa Ginto para sa mga Serbisyo sa Republika ng Austria.
# 1962 – Medalya ng Siena – isang parangal na ibinibigay ng kapatiran ng kababaihan ng Theta Phi Alpha sa &quot;isang natatanging babae upang kilalanin siya para sa kanyang pagtitiis at dakilang tagumpay.&quot; Ang medalya ang pinakamataas na parangal na ipinagkakaloob ng organisasyon sa isang hindi miyembro at ipinangalan kay Santa Catherine ng Siena,
# 1967 – Austrian Cross of Honour para sa Agham at Sining, unang baitang.
# 2007 - Natanggap ng Pamilya von Trapp ang Egon Ranshofen Wertheimer Gantimpala sa Braunau am Inn.
# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (ika 22 Distrikto ng Vienna)
'''Captain Baron Georg von Trapp''' (boses ni: Katsunosuke Hori sa Haponesa, Richie Padilia at Danny Deopante sa Tagalog) edad 38 taon gulang Submarino Austriano Hukbong Dagat  at nag alaga ng 7 bata bago siya namatay ang ina Agathe Whitehead von Trapp. 

'''Mga dekorasyon at parangal'''
# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (Ika 22 Distrikto ng Vienna).
# Krus ng Kabalyero ng Imperyal na Orden ng Leopold.
# Kabalyero ng Ika-2 Klase ng Orden ng  Bakal na Krus (1917)
# Pilak Militar Merito Medalya (&quot;Signum Laudis&quot;)
# Militar Merito Krus.
# 1898 Jubilee Medalya.
# 1908 Jubilee Krus
# Guera Medalya 1914–1918 may Espada.
# Krus ng Mahabang Serbisyo (18 taon)
# Bakal na Krus Ika 1 at Ika 2 Klase (Aleman Imperyo)
# Lakat Medelya (Ottoman Imperyo)
# Orden ng Santo Stanilaus (Russo Imperyo)
* '''Rupert von Trapp''' (boses ni: Shinobu Adachi sa Haponesa at Rafael Miranda sa Tagalog) edad 14 taon gulang nag aral sa Austria sa Unibersidad ng Innsbruck sa kurso gamot at pumasa sa pagsusulit ganap na kwalipikadong doktor at lumipat sa Estados Unidos ng Amerika sumali sa ika Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika 10 Bundok Dibisyon bilang Tekniko sa Ika-3/Ika-5 Baitang Siruhano Heneral kinita Bronze Star Medal at bumalik sa Stowe Vermont nagtapos Digri sa Medisina sa Unibersidad ng Vermont at nang tayo ng klinika sa 27 Main Street, Adamsville, Little Compton Rhode Island may Asawa ni Henriette Lajoie at nakataas anim bata bokalista bass unang instrumento accordion.
* '''Hedwig von Trapp''' (boses ni: Maria Kawamura sa Haponesa at Vilma Borromeos sa Tagalog) edad 13 taon gulang Poot ang bago mga governess Madrasta at alto bokalista.
* '''Werner von Trapp''' (boses ni: Yōko Matsuoka sa Haponesa) edad 10 taon gulang siya ay isang napaka mapaglaro lalaki, taon 1943 Pandaigdig Digmaan Dalawa ang kuya ni'''&lt;nowiki/&gt;'''  '''Rupert von Trapp'''&lt;nowiki/&gt;   ng von Trapp Mga Kapatid sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika10 Bundok Dibisyon elite ski pangkat Italiyano Kampanya sa Aleman Gothic Linya sa Apennine Bundok may Asawa ni Erika Klambauer at nakataas anim bata mga instrumento recorders, viola da gamba at spinet.
* '''Maria Agatha Franziska Gorbethina''' '''&lt;nowiki/&gt;'&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''Mitzi'''&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''' '''von Trapp''' (boses ni: Yuri Shiratori sa Haponesa at Charvie Abelete sa Tagalog) Edad 8 taon gulang Anak na Babae magkaagapay '''Maria Augusta Kutschera von Trapp''' Madrasta unang pangunahin instrume'''&lt;nowiki/&gt;'''to '''Vio'''&lt;nowiki/&gt;'''lin''', piano&lt;nowiki/&gt;, cello, clarinet, recorder at accordion.
* '''Johanna von Trapp''' (boses ni: Hiromi Ishikawa) edad 6 taon gulang na madalas tumawa at isinailalim din sa pangangalaga ni Maria at soprano mang-aawit.
* '''Martina von Trapp''' (boses ni: Saori Suzuki sa Haponesa) 4 taon gulang Laging niyang dinala&lt;nowiki/&gt; ang Teddy Oso kanya si Nikola kahit saan at mang-aawit ikalawa suprano.
* '''Agathe von Trapp''' (boses ni: Naoto Watanabe) 3 taon gulang ang bunsong anak na babae ni Baron von Trapp at mang-aawit unang suprano, piano at gutarista.

==Musika==
===Pambungad na Tema===
Ang pambungad na tema ay naiiba sa batay sa pagpapalabas. Ang unang ginamit ng serye ay ang &quot;Doremi no Uta (Doremi Song)&quot; bilang unang kanta, subalit, ang dvd at ang bersiyong bidyo ng serye ay ginamit ang &quot;Hohemi no Mahou (Smile Magic)&quot; bilang bagong pambungad na kanta.

#&quot;''Doremi Song'' [ドレミのうた] (Do-Re-Mi no Uta)&quot; ni Eri Itoh at Children's Choir of the Forest (bersiyon ng unang pagpapalabas) manunulat ng kanta Richard Rogers at Oscar Hammerstein Ang pangalawa.

#&quot;''Magic of the Smile'' [ほほえみの魔法](Hohoemi no Mahou)&quot; ni Eri Itoh (bidyo, dvd, at huling bersiyon ng pagpapalabas)

===Pangwakas na Tema===
# ''&quot;With Outstretched Hands'''' [両手を広げて](Ryoute wo hirogete)&quot; ni Eri Itoh

== Ugnay Panlabas ==
*{{ann|anime|1758}}

[[Kategorya:Dramang anime at manga]]
[[Kategorya:Anime ng 1991]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]


{{anime-series-stub}}</text>
      <sha1>jcibmgpzz24z013rdizp08xhjuc6sjy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206519</id>
      <parentid>2206518</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24487-69</username>
        <id>161203</id>
      </contributor>
      <comment>/* Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog */</comment>
      <origin>2206519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14608" sha1="igslhiwiv5cq0te6gm5hc18bvoywbey" xml:space="preserve">{{Orphan|date=Mayo 2021}}

{{Infobox animanga/Header
| name            = Trapp Family Story
| image           = Sonrisas y lagrimas.JPG
| caption         = 
| ja_kanji        = トラップ一家物語
| ja_romaji       = Torappu Ikka Monogatari
| genre           = [[Drama]]
}}
{{Infobox animanga/Anime
| title           = 
| director        = [[Kôzô Kusuha]]
| studio          = [[Nippon Animation]]
| network         = [[RTL 2]]
| first           = 13 Enero 1991
| last            = 28 Disyembre 1991
| episodes        = 40
}}
{{Infobox animanga/Footer}}
Ang {{nihongo|'''''Trapp Family Story'''''|トラップ一家物語|Torappu Ikka Monogatari}} ay isang [[Hapon]]es na seryeng [[anime]] ng [[Nippon Animation]].

Ito ay nakabase sa nobelang ''[[The Story of the Trapp Family Singers]]'' ni [[Maria von Trapp]], na kung saan ay nagbigay inspirasyon sa sikat na buong mundo na awit manunulat Richard Rogers at Oscar Hammerstien Ang pangalawa (Ang Tunong ng Musika) ''[[The Sound of Music]]''  Nakatitig ni Dane Julie Andrews, Christopher Plummer, Charmain Carr, Nicholas Hamond, Heather Menzies, Duane Chase, Angela Cartwright, Debbie Turner at Kym Karath.

== Balankas ==
Nawalan ng dalawang magulang si Maria Kutschera sa murang edad at kinailangang harapin ang maraming paghihirap. Sa edad na labingwalong taon, pabalik mula sa kanyang pagtatapos mula sa paaralan ng pagsasanay ng mga guro, bigla siyang nagpasya na maging isang madre. Pumunta siya sa Salzburg at binisita ang Nonnberg Abbey, na kilala bilang pinakamahigpit na kumbento, kung saan siya nag-aplay at tinanggap bilang isang baguhan. Gayunpaman, ang masayahin at masiglang personalidad ni Maria at ang kanyang kawalang-bahala sa mga kaugalian at disiplina ay unti-unting nagtulak sa kanya na makita bilang isang problematikong presensya sa kumbento, dahil ang mga madre ay umaasa sa disiplina at wastong asal higit sa lahat. Sinubukan ni Maria na baguhin ang kanyang pamumuhay, ngunit hindi niya ito nagustuhan; mas gusto niyang parangalan ang kanyang Panginoon sa pamamagitan ng kagalakan at pasasalamat para sa buhay at lahat ng narito.

Isang araw, ipinadala ng Ina Superior si Maria sa bahay ni Baron Georg von Trapp, isang bayani at aristokratang Austrian, sa loob ng siyam na buwan bilang governess ng kanyang pangalawang anak na babae, isang mahinang bata na nagngangalang Maria din. Ang Baron ay isang balo, at wala sa dalawampu't limang governess na dati niyang kinuha ang tinanggap ng kanyang pitong anak. Noong una, ang mga bata ay mahiyain at rebelde, ngunit unti-unti nilang nabuksan ang kanilang mga mata sa pagiging inosente at tapat ni Maria. Pagkaraan ng ilang panahon, sa pamamagitan ng kagalakan, awit, at tula, nakuha ni Maria ang puso at respeto ng mga bata, na pinupuno silang lahat ng kaligayahan. Nakuha rin ni Maria ang pagmamahal ng Baron.

Napagtanto ni Georg na umiibig siya kay Maria at pinutol ang kanyang pakikipagtipan sa kanyang kasintahang si Lady Yvonne. Kalaunan, sa pagpupumilit ng kanyang mga anak, hiniling niya kay Maria na pakasalan siya, laban sa opinyon ni Baroness Matilda, isang aristokrata na namamahala sa sambahayan. Noong una, nag-alangan si Maria at bumalik sa kumbento nang ilang panahon, ngunit di-nagtagal ay naunawaan niya ang kanyang nararamdaman at bumalik upang pakasalan ang Baron at maging isang ina ng kanyang mga anak.

Sa harap ng mga kahirapan sa pananalapi, ginawang panauhin ng pamilyang Trapp ang kanilang villa. Natuklasan ni Lotte Lehmann, isang bumibisitang mang-aawit ng opera, ang mga batang kumakanta at hinikayat silang magtanghal sa Salzburg Pista. Sa kabila ng pagiging baguhan, ang kanilang sigasig at mga awiting-bayan ay nakakuha ng puso ng mga manonood, na humantong sa mga paglabas sa radyo, isang pagtatanghal sa Kleine Halle ng Vienna, at isang pakikipagkita sa Amerikanong impresario na si Mr. Wagner, na nag-alok sa kanila ng isang paglilibot sa Estados Unidos ng Amerika, na kanilang tinanggihan noong una.

Gayunpaman, lumitaw ang mga problema sa pagdating ng mga banta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, habang kinontrol ng mga Nazi ang Austria, isang taon bago ang tunggalian. Hindi masaya ang pamilyang Trapp sa kanilang bagong buhay at nagalit sa katotohanan na si Adolf Hitler mismo ang nais na kumanta sila sa kanyang mga salu-salo. Si Baron von Trapp, isang bayani ng digmaan at makabayan, ay tumangging makipagtulungan sa rehimen, at natuklasan nila na ang kanilang butler na si Hans ay isang tagasuporta ng Nazi na itinalaga upang bantayan sila. Dahil dito, nagpasya silang umalis sa Austria upang pumunta sa malayo upang simulan ang kanilang bagong buhay, malayo sa digmaan. Sa tulong ng pinagkakatiwalaang kaibigang si Franz, sina Georg, Maria (na ngayon ay buntis), at ang pitong anak ay palihim na tumakas sa kanilang tahanan, tumawid sa mga bundok patungong Italya, at kalaunan ay nakarating sa New York sa Estados Unidos, kung saan, sa tulong ni Wagner, sila ay sumikat sa pagtugtog ng kanilang mga katutubong awiting-bayan.

== Adaptasyon ==
Nang ipadala si Maria sa pamilyang Von Trapp, siya ay 21 taong gulang ayon sa mga talaang pangkasaysayan at sa orihinal na talambuhay. Ang pagkakaiba sa edad nina Georg at Maria ay 25 taon (20 taon sa adaptasyong ito). Ang pagkakasunod-sunod ng mga bata ay bahagyang naiiba rin: sa katotohanan, ito ay: Rupert, Hedwig,  Werner, Johanna, Martina, Agathe at Maria Agatha Fraziska Gorbetina 'Mitzi' samantalang ang adaptasyon ay muling nag-aayos sa kanila. Bukod pa rito, ang orihinal na pangalan ng ina ay Agathe. Sa kasaysayan, mahigit sampung taon ang lumipas sa pagitan ng kasal nina Georg at Maria at ng paglipat ng pamilya sa Estados Unidos (mga isang taon sa serye). Sa panahong iyon, nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Rosmarie at Eleonore. Si Maria ay buntis din noong pagtakas, at kalaunan ay nanganak sa bunsong anak, si Johannes. Ang mayordoma, si Hans Schweiger, ay isang miyembro ng partidong Nazi ngunit nakipagtulungan sa pamilya, binabalaan silang huwag pag-usapan ang politika sa harap niya at iminungkahi ang kanilang pagtakas kapag may mga pagkakataon sa konsiyerto sa Estados Unidos ng Amerika.

Ang ilan pang mga pagkakaiba at detalye ay hiniram mula sa musikal na Richard Rodgers at Oscar Hammerstein II Ang Tunong ng Musika o The Sound of Music. Sa parehong makasaysayang salaysay at sa orihinal na autobiography, si '''Maria''' '''Agusuta Kutschera von Trapp''' ay isang postulant pa rin nang siya ay ipadala upang maging isang governess, hindi isang baguhan. Gayunpaman, sa adaptasyong ito— tulad ng sa musikal na pelikula—siya ay ipinadala bilang isang baguhan na may pansamantalang appointment, kalaunan ay umalis sa kumbento at pinakasalan si Georg, kasunod ng parehong arko ng naratibo tulad ng pelikula. Sa anime, tinukso ni Maria si Georg ng isang saludong militar, isang detalyeng hiniram mula sa musikal at wala sa nobela. Sa nobela, tinanggap si Maria ng mga bata nang walang kahirap-hirap. Sa kabaligtaran, ang pelikula ay nagpapakilala ng paunang tensyon, lalo na kay Liesl (Hedwig sa anime), na lumaban sa bagong governess. Hiniram ng anime ang elementong ito mula sa pelikula, na ginagawa itong isang pangunahing tema.

Sa yugto 16 ng anime at sa musikal, panandaliang bumalik si Maria sa kumbento — pagkatapos ng muntik nang aksidente ni Martina sa anime, at dahil napagtanto niyang mahal niya si Georg sa pelikula. Sa anime, tinangka nina Maria at Johanna na bisitahin siya nang palihim ngunit hinarangan sila ng mga madre; sa pelikula, sinubukan ng lahat ng mga bata na maabot siya sa lungsod ngunit napigilan din sila. Sa nobela, hindi talaga umalis si Maria papunta sa kumbento; naisip niyang umalis nang mapansin niya ang pagmamahal ni Georg ngunit nahikayat siyang manatili kay Yvonne. Sa yugto 39 ng anime at sa pelikula, tinanggal ni Georg ang bandila ng Nazi mula sa bintana ng villa at pinunit ito. Sa nobela, ang insidente ay hindi gaanong mahalaga, binanggit lamang nang palampas upang ipahiwatig na hindi ipinakita ni Georg ang bandila ayon sa iniutos ng mga Nazi. Bukod sa mga puntong ito, may iba pang maliliit na pagkakaiba, ngunit sa pangkalahatan, ang adaptasyon ay mas naaayon sa mga makasaysayang pangyayari kaysa sa bersyon ng musikal.

Bukod pa rito, tulad ng musikal, inangkop lamang ng anime ang unang bahagi ng nobela. Gayunpaman, ang ilang mga eksena mula sa ikalawang bahagi ay isinama sa serye. Sa yugto 35, habang nasa isang pagtatanghal sa Kleine Halle sa Vienna, isang langaw ang pumasok sa bibig ng batang si Johanna, na nagtulak sa kanya na laktawan ang kanyang solo. Sa nobela, nangyari ang insidenteng ito kay Maria habang nasa isang konsiyerto sa Amerika, na lumikha ng tawanan at nakatulong sa koro ng pamilyang Trapp na kumonekta sa mga manonood. Sayugto 40, habang tumatakas ang pamilya mula sa Austria, tinawid nila ang Alps na nakatago sa isang karwahe para sa libing. Sa nobela, isang katulad na episode ang kinasasangkutan ng pamilya na nag-iimprovise ng transportasyon pagkatapos ng isang konsiyerto dahil sa pagtitipid noong panahon ng digmaan, gamit ang isang karwahe para sa libing upang makarating sa istasyon. 

== Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog ==
'''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' (boses ni: Masako Katsu sa Haponesa, Gloria De Guzman at Rowena Benavidez sa Tagalog) edad 18 taon gulang Madre sa Nonberg Abbey sa Salzburg Austria ipinadala sa von Trapp Mansion at bago governess pangunahing mang-aawit bokalista at Guitarista.

'''Mga dekorasyon at parangal'''

# 1949 – Medalyang Benemerenti (Papa Pio XII), bilang pagkilala sa mga benepisyo ng Tulong sa Austria ng Pamilyang Trapp para sa mga nangangailangang Austriyano.
# 1952 – Dame ng ang Utos ng ang Banal Sepulchre (Batikano-Papa Pius XII)
# 1956 – Katolikong Ina ng Taon sa Estados Unidos. Natatanggap ng mga kababaihan ang parangal na titulong ito, upang kilalanin ang huwarang pag-uugali.
# 1957 – Dekorasyon ng Karangalan sa Ginto para sa mga Serbisyo sa Republika ng Austria.
# 1962 – Medalya ng Siena – isang parangal na ibinibigay ng kapatiran ng kababaihan ng Theta Phi Alpha sa &quot;isang natatanging babae upang kilalanin siya para sa kanyang pagtitiis at dakilang tagumpay.&quot; Ang medalya ang pinakamataas na parangal na ipinagkakaloob ng organisasyon sa isang hindi miyembro at ipinangalan kay Santa Catherine ng Siena,
# 1967 – Austrian Cross of Honour para sa Agham at Sining, unang baitang.
# 2007 - Natanggap ng Pamilya von Trapp ang Egon Ranshofen Wertheimer Gantimpala sa Braunau am Inn.
# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (ika 22 Distrikto ng Vienna)
'''Captain Baron Georg von Trapp''' (boses ni: Katsunosuke Hori sa Haponesa, Richie Padilia at Danny Deopante sa Tagalog) edad 38 taon gulang Submarino Austriano Hukbong Dagat  at nag alaga ng 7 bata bago siya namatay ang ina Agathe Whitehead von Trapp. 

'''Mga dekorasyon at parangal'''
# 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (Ika 22 Distrikto ng Vienna).
# Krus ng Kabalyero ng Imperyal na Orden ng Leopold.
# Kabalyero ng Ika-2 Klase ng Orden ng  Bakal na Krus (1917)
# Pilak Militar Merito Medalya (&quot;Signum Laudis&quot;)
# Militar Merito Krus.
# 1898 Jubilee Medalya.
# 1908 Jubilee Krus
# Guera Medalya 1914–1918 may Espada.
# Krus ng Mahabang Serbisyo (18 taon)
# Bakal na Krus Ika 1 at Ika 2 Klase (Aleman Imperyo)
# Lakat Medelya (Ottoman Imperyo)
# Orden ng Santo Stanilaus (Russo Imperyo)
* '''Rupert von Trapp''' (boses ni: Shinobu Adachi sa Haponesa at Rafael Miranda sa Tagalog) edad 14 taon gulang nag aral sa Austria sa Unibersidad ng Innsbruck sa kurso gamot at pumasa sa pagsusulit ganap na kwalipikadong doktor at lumipat sa Estados Unidos ng Amerika sumali sa ika Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika 10 Bundok Dibisyon bilang Tekniko sa Ika-3/Ika-5 Baitang Siruhano Heneral kinita Bronze Star Medal at bumalik sa Stowe Vermont nagtapos Digri sa Medisina sa Unibersidad ng Vermont at nang tayo ng klinika sa 27 Main Street, Adamsville, Little Compton Rhode Island may Asawa ni Henriette Lajoie at nakataas anim bata bokalista bass unang instrumento accordion.
* '''Hedwig von Trapp''' (boses ni: Maria Kawamura sa Haponesa at Vilma Borromeos sa Tagalog) edad 13 taon gulang Poot ang bago mga governess Madrasta at alto bokalista.
* '''Werner von Trapp''' (boses ni: Yōko Matsuoka sa Haponesa) edad 10 taon gulang siya ay isang napaka mapaglaro lalaki, taon 1943 Pandaigdig Digmaan Dalawa ang kuya ni'''&lt;nowiki/&gt;'''  '''Rupert von Trapp'''&lt;nowiki/&gt;   ng von Trapp Mga Kapatid sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika10 Bundok Dibisyon elite ski pangkat Italiyano Kampanya sa Aleman Gothic Linya sa Apennine Bundok may Asawa ni Erika Klambauer at nakataas anim bata mga instrumento recorders, viola da gamba at spinet.
* '''Maria Agatha Franziska Gorbethina''' '''&lt;nowiki/&gt;'&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''Mitzi'''&lt;nowiki/&gt;'''&lt;nowiki/&gt;'''' '''von Trapp''' (boses ni: Yuri Shiratori sa Haponesa at Charvie Abelete sa Tagalog) Edad 8 taon gulang Anak na Babae kasama si '''Maria Augusta Kutschera von Trapp''' Madrasta unang pangunahin instrumeto'''&lt;nowiki/&gt;''' '''Violi'''&lt;nowiki/&gt;'''n''', piano, &lt;nowiki/&gt;cello, clarinet, recorder at accordion.
* '''Johanna von Trapp''' (boses ni: Hiromi Ishikawa) edad 6 taon gulang na madalas tumawa at isinailalim din sa pangangalaga ni Maria at soprano mang-aawit.
* '''Martina von Trapp''' (boses ni: Saori Suzuki sa Haponesa) 4 taon gulang Laging niyang dinala&lt;nowiki/&gt; ang Teddy Oso kanya si Nikola kahit saan at mang-aawit ikalawa suprano.
* '''Agathe von Trapp''' (boses ni: Naoto Watanabe) 3 taon gulang ang bunsong anak na babae ni Baron von Trapp at mang-aawit unang suprano, piano at gutarista.

==Musika==
===Pambungad na Tema===
Ang pambungad na tema ay naiiba sa batay sa pagpapalabas. Ang unang ginamit ng serye ay ang &quot;Doremi no Uta (Doremi Song)&quot; bilang unang kanta, subalit, ang dvd at ang bersiyong bidyo ng serye ay ginamit ang &quot;Hohemi no Mahou (Smile Magic)&quot; bilang bagong pambungad na kanta.

#&quot;''Doremi Song'' [ドレミのうた] (Do-Re-Mi no Uta)&quot; ni Eri Itoh at Children's Choir of the Forest (bersiyon ng unang pagpapalabas) manunulat ng kanta Richard Rogers at Oscar Hammerstein Ang pangalawa.

#&quot;''Magic of the Smile'' [ほほえみの魔法](Hohoemi no Mahou)&quot; ni Eri Itoh (bidyo, dvd, at huling bersiyon ng pagpapalabas)

===Pangwakas na Tema===
# ''&quot;With Outstretched Hands'''' [両手を広げて](Ryoute wo hirogete)&quot; ni Eri Itoh

== Ugnay Panlabas ==
*{{ann|anime|1758}}

[[Kategorya:Dramang anime at manga]]
[[Kategorya:Anime ng 1991]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]


{{anime-series-stub}}</text>
      <sha1>igslhiwiv5cq0te6gm5hc18bvoywbey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DWNU</title>
    <ns>0</ns>
    <id>159320</id>
    <revision>
      <id>2206551</id>
      <parentid>2158411</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T09:20:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <origin>2206551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2835" sha1="g9b9gv59681k4uk2x73mc65p6bqbbyn" xml:space="preserve">{{For|istasyon ng telebisyon na dating ginamit na callsign|DWAO-DTV}}
{{Infobox radio station
| name                = DWNU (Wish 107.5)
| city                = [[Lungsod ng Caloocan]]
| above               = 
| callsign            = 
| logo                = Wish 107.5 (2015).svg
| logo_size           = 150px
| logo_alt            = 
| logo_caption        = 
| image               = 
| image_alt           = 
| caption             = 
| area                = [[Mega Manila]], surrounding areas
| frequency           = 107.5 [[Megahertz|MHz]]
| rds                 = WISH FM
| branding            = Wish 107.5
| languages           = 
| format              = [[Classic Hits]], [[Adult Hits]]
| subchannels         = 
| network             = 
| affiliations        = 
| owner               = [[Progressive Broadcasting Corporation]]
| licensee            = 
| operator            = [[Breakthrough and Milestones Production International]]
| sister_stations     = [[DWAO-TV]] ([[UNTV]])&lt;br&gt;[[DZXQ|Radyo La Verdad 1350]]
| founded             = 
| airdate             = {{start date|1987|10|31}} 
| last_airdate        = 
| former_callsigns    = 
| former_names        = [[NU 107]] (August 31, 1987 – November 7, 2010)&lt;br&gt;[[Win Radio]] (November 8, 2010 – June 26, 2014)
| former_frequencies  = 
| callsign_meaning    = '''DW''' &lt;br&gt; '''NU''' (pronounced as new) &lt;br&gt; '''N'''ow '''U'''nderground &lt;br&gt; (former branding)
| licensing_authority = 
| facility_id         = 
| class               = A, B, C
| power               = 25,000 [[watt]]s
| erp                 = 75,000 [[watt]]s
| haat                = 
| coordinates         = 
| translators         = 
| repeaters           = 
| webcast             = {{URL|http://www.wishfm.com/|WishFM.com}}
| website             = {{URL|http://www.wishfm.com/|WishFM.com}}
| child               = 
| embed_header        = 
| embedded            = 
}}
Ang '''DWNU''', tatak bilang '''Wish 107.5''', ay ang punong estasyon ng radyo ng [[Progressive Broadcasting Corporation]] at ng [[Breakthrough and Milestones Production International]]. Ang studio station's ay matatagpuan sa La Verdad Christian College, [[EDSA]], Brgy. Bagong Barrio, [[Lungsod ng Caloocan]] at ang mga transmiter ay matatagpuan sa bagong [[UNTV Transmitter Complex]] along Sumulong Highway, [[Antipolo City]] kahati sa pamamagitan ng kanyang kapatid na station [[DWAO-TV|UNTV-37]].

==Kasaysayan==

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

==External links==
* {{official website|http://www.wishfm.com/}}
* {{facebook|WishFM1075|Wish FM 107.5}}
* {{twitter|WishFM1075|Wish FM 107.5}}

{{Metro Manila Radio}}
{{Radio in the Philippines}}

{{coord missing|Metro Manila}}

{{DEFAULTSORT:Dwnu}}
[[Kategorya:Mga himpilan ng radyo sa Kalakhang Maynila]]
[[Category:Radio stations established in 1987]]
[[Category:New Wave radio stations]]</text>
      <sha1>g9b9gv59681k4uk2x73mc65p6bqbbyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DYLS-TV</title>
    <ns>0</ns>
    <id>161918</id>
    <revision>
      <id>2206443</id>
      <parentid>2201651</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* GTV TV-27 Cebu local programs */ Clean up</comment>
      <origin>2206443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5767" sha1="fl6lv7i9gb218121566ru3fgt4lqgij" xml:space="preserve">{{Infobox television station
| callsign            = DYLS-TV (GTV-27 Cebu)
| city                = [[Cebu City]]
| country             = Philippines
| logo                = 
| branding            = GTV-27 Cebu
| analog              = 27 ([[UHF]])
| digital             = [[DYSS-TV]] 26 ([[UHF]]; ''[[ISDB|ISDB-T]]'') (test broadcast)&lt;br /&gt;[[Virtual channel|Virtual]]: 7.02 
| affiliations        = [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] ([[Owned-and-operated station|O&amp;O]])
| founded             = {{start date|1995}}
| airdate             = {{Plainlist|
* {{start date and age|1995|08|25}} {{small|(as Citynet 27)}}
* {{start date and age|2005|11|11}} {{small|(as QTV/Q)}}
* {{start date and age|2011|02|28}} {{small|(as GMA News TV)}}
* {{start date and age|2021|02|22}} {{small|(as GTV)}}
}}
| former_affiliations = {{Plainlist|
* Independent (1995-1999)
* [[Fox Networks Group Asia Pacific|STAR TV]] through [[Channel V|Channel [V]]] (1999-2001)
* Silent (2001-2005)
* [[Q (TV network)|QTV/Q]] (2005-2011)
* [[GMA News TV]] (2011-2021)
}}
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power               = 20 kW
| erp                 = 113.4 kW
| repeater            = DYBJ (Tacloban 26)&lt;br&gt; [[DYBM-TV|DYBM]] (Dumaguete 28)
| coordinates         =
| location            = [[Metro Cebu]]
| owner               = [[GMA Network (company)|GMA Network, Inc.]]
| sister_stations     = {{Plainlist|
* [[DYSS-TV]] ([[GMA Network|GMA]])
* [[DYSS|GMA Super Radyo DYSS 999 Cebu]]
* [[DYRT-FM|Barangay RT 99.5 Cebu]]
}}
| callsign_meaning    = &quot;Loreto Stewart&quot;
| website             = [http://www.gtv.ph/ GTV.ph] 
}}
Ang '''DYLS TV''' channel 27, ay isang estasyon sa [[GMA News TV]] na network sa [[telebisyon sa Pilipinas]]. Ang istudyo na ito ay nakahimpilan sa GMA Network Center, Nivel Hills, Apas, at [[Dakbayan sa Sugbo]].

==Digital na telebisyon==
===Digital channels===
&lt;!-- PLEASE DO NOT REMOVE INFORMATION BEYOND THIS AREA.--&gt;
DYLS-TV's feed is broadcast on DYSS-TV digital subchannel operates on UHF channel 26 (545.143&amp;nbsp;MHz) and broadcasts on the following subchannels:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Subchannels of DYSS-TV
! Channel
! [[Display resolution|Video]]
! [[Aspect ratio (image)|Aspect]]
! Short name
! Programming
! Note
|-
| 7.01
| rowspan=&quot;7&quot; | [[480i]]
| rowspan=&quot;8&quot; | [[16:9]]
| '''GMA'''
| GMA Cebu &lt;small&gt;(Main DYSS-TV programming)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;6&quot; | [[Commercial broadcasting|Commercial broadcast]] (15&amp;nbsp;kW)
|-
| 7.02
| '''GTV'''
| [[GTV (Philippine TV network)|GTV Cebu]] &lt;small&gt;(DYLS-TV programming)&lt;/small&gt; 
|-
| 7.03
| '''HEART OF ASIA'''
| [[Heart of Asia Channel|Heart of Asia]]
|-
| 7.04
| '''HALLYPOP'''
| [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
| 7.05
| '''I HEART MOVIES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
| 7.06
| '''PINOY HITS'''
| Pinoy Hits 
|-
| 7.07
| '''(UNNAMED)'''
|style=&quot;background-color:#EBE9E8&quot;| {{center|Test feed}}
| Black screen
|-
| 7.31
| [[240p]]
| '''GMA1SEG'''
| GMA Cebu
| [[1seg]] broadcast
|}

==GTV TV-27 Cebu local programs==
Hanggang Abril 20, 2020, ang DYLS-TV ay kasalukuyang gumagawa ng humigit-kumulang 9 na oras at 30 minuto ng mga lokal na programa. Gayunpaman, ang istasyon ay hindi gumagawa o namamahagi ng mga lokal na nilalaman sa sakop nito tuwing Sabado at Linggo (bagaman ang istasyon ay nagpapalabas ng mga lokal na patalastas), maliban sa The Word of God Network; na ipinalalabas tuwing Linggo, at mga pangunahing kaganapan na ginaganap sa lungsod na sakop ng GMA Regional TV. Tuwing Paschal Triduum ng Semana Santa taun-taon, isinasara ng DYLS-TV ang mga rehiyonal na operasyon nito, kapag nag-uulat ito sa isang direktang satellite station ng DWDB-TV sa Metro Manila na nagbo-broadcast ng pambansang iskedyul ng programa.
===Current===
* ''[[Balitang Bisdak]]'' {{small|(October 4, 1999-present; simulcast on [[DYSS-TV|GMA-7 Cebu]])}}
* ''Word of God Network''
* ''Sunday Catholic TV Mass Cebu'' {{small|(produced in cooperation with Daughters of St. Paul - Cebu)}}
* ''[[Sinulog|Sinulog Festival]]'' {{small|(annually, every 3rd Sunday of January)}}

===Formerly-produced or distributed programs===
* ''24 Oras Central Visayas'' {{small|(November 10, 2014-January 29, 2016)}}
* ''Ang Bastonero'' {{small|(1999-2000)}} {{small|(also broadcast over [[DXMJ-TV|GMA TV-5 Davao]])}}
* ''Araguy''
* ''Buena Mano Balita''
* ''Coffee with Us'' {{small|(1978–1981)}}
* ''Eat Na Ta!''
* ''GMA Musicale''
* ''GMA News Cebu''
* ''GMA Regional TV Live!''
* ''Goot da Wanderpol'' {{small|(also broadcast over SBN-GMA TV-7 Davao)}} {{small|(1989–early 1990s)}}
* ''Holy Mass''
* ''Istayl Nato''
* ''Central Visayas Isyu Karon''
* ''Ka Ina'' {{small|(first broadcast on [[DWDB-TV|Citynet 27 Manila]])}}
* ''Kape at Balita''
* ''Let's Fiesta''
* ''Mga Balita sa Kilum-Kilum'' {{small|(1981–1986)}}
* ''News at Seven Cebu'' {{small|(1978–1999)}}
* ''News Digest Cebu'' {{small|(1974–1978)}}
* ''Oi!''
* ''Sabado Box Office Hits''
* ''Siete Palabras @ Cebu Metropolitan Cathedral'' {{small|(every Good Friday)}}
* ''Siete Palabras'' {{small|(annually, every Good Friday, produced in cooperation with Archdiocese of Cebu)}}
* ''Singgit Cebu'' {{small|(1999–2005)}}
* ''The Visayan Agenda'' {{small|(special programming for 2010 elections)}}
* ''Visita Iglesia''

==References==
&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=-LHVSauBSDI Eat Na 'Ta, December 29, 2007 episode]&lt;/ref&gt;
{{cite news|url=http://cebudailynews.inquirer.net/90013/former-ofw-scavenger-join-seven-last-words-activity|title=Former OFW, scavenger join Seven Last Words activity|publisher=[[Cebu Daily News]]|date=March 23, 2016|access-date=March 24, 2016}}&lt;/ref&gt;
==External links==
* {{facebook|GTV}}

{{Metro Cebu TV}}

{{stub}}
[[Kategorya:Mga himpilan ng telebisyon sa Kalakhang Cebu]]</text>
      <sha1>fl6lv7i9gb218121566ru3fgt4lqgij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Parsiyal na deribatibo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167197</id>
    <revision>
      <id>2206471</id>
      <parentid>1866651</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1348" sha1="73woxv2t17kipvnjh2u6ycn3ng64k2j" xml:space="preserve">Sa [[kalkulo]], ang '''parsiyal na deribatibo''' (partial derivative) ng isang [[punsiyon]] na may maraming mga [[bariabulo]] ang [[deribatibo]] sa respeto (with respect) o ng isa sa mga bariabulong ito at ang mga ibang bariabulo ay tinuturing na mga [[konstante]] (na salungat sa total na deribatibo kung saan ang lahat ng mga bariabulo ay hinahayaang magbago). Ang mga parsiyal na deribatibo ay ginagamit sa [[bektor na kalkulus]] at [[diperensiyal na heometriya]]. 

Ang parsiyal na deribatibo ng isang punsiyong ''f'' sa respeto ng bariabulong ''x'' ay inihahayag na: 

: &lt;math&gt;f^\prime_x,\  f_x,\  \partial_x f, \text{ or }  \frac{\partial f}{\partial x}&lt;/math&gt;

Ang simbolo ng parsiyal na deribatibo ay  ''[[∂]]''. Ang notasyong ito ay ipinakilala ni [[Adrien-Marie Legendre]] at pangkalahatang tinaggap sa muling pagpapakilala ni [[Carl Gustav Jacob Jacobi]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://jeff560.tripod.com/calculus.html|title=Earliest Uses of Symbols of Calculus|author=Jeff Miller|date=2009-06-14|work=Earliest Uses of Various Mathematical Symbols|accessdate=2010-02-20|archive-date=2020-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726201326/http://jeff560.tripod.com/calculus.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Multivariable calculus]]
[[Kategorya:Diperensiyal na heometriya]]
{{Stub|Matematika}}</text>
      <sha1>73woxv2t17kipvnjh2u6ycn3ng64k2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Parol na Panlangit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181909</id>
    <revision>
      <id>2206470</id>
      <parentid>2135037</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14031" sha1="qakbawjqughehdcimyjn7klwhz61qsx" xml:space="preserve">{{Refimprove|date=January 2010}}
{{Chinese
 | pic    = Yi peng sky lantern festival San Sai Thailand.jpg
 | picsize= 200px
 | piccap = Yi Peng (Loi Krathong) pista sa Tudongkasatan Lanna (Sentro ng Pagninilay at Pahingahan sa Lanna) , Mae Jo [[Chiang Mai]], Thailand
 | t      = {{linktext|天|燈}}
 | s      = {{linktext|天|灯}}
 | l      = Parol na Panlangit
 | p      = tiān dēng
 | t2     = {{linktext|孔|明|燈}}
 | s2     = {{linktext|孔|明|灯}}
 | l2     = Parol na Kongming
 | p2     = kǒngmíng dēng
 | tha    = {{linktext|โคมลอย}}
 | rtgs   = khom loi
}}
'''Parol na Panlangit'', na kilala rin sa mga katawagang  '''Parol na Kongming'' o '''Parol na Tsino''' ay pinalilipad at pinaaandar ng hangin [[dahil gawa sa papel ang nasabing mga parol]] ito ay kilala bilang isang tradisyon na matatagpuan at masisilayan sa mga kulturang Asyano. Ang mga parol na ito ay gawa sa [[manipis na papel na nagmula sa palay]] na pinahiran ng piling mantika. Ang ilalim at at looban ng parol ay mayroong suporta ng [[bamboo]] o bilang balangkas nito. Isang maliit na [[kandila]] o isang bagay na gawa sa parehong materyales ng kandila na mayroong gas o tulong upang mapasindi ang apoy ng mabilis [[nagdudulot ng apoy]] na bagay ang matatagpuan din sa loob ng parol.  Kapag nasindihan, ang [[apoy]] ang siyang magiging sanhi ng pagkakaroon ng mainit na hangin sa loob ng parol, na nagtutulak sa kemikal na kakapalan ng parol at ng kapaligirang mayroon sa loob ng parol na bumaba na mismong dahilan upang ang parol ay lumipad pataas mula sa orihinal na lebel o taas nito mula sa lupa. Ang Parol na Panlangit ay pamamahalaan lamang ng hangin hanggang nakailaw ang apoy ng kandila nito, pagkatapos o pag namatay ang apoy ng parol ay unti-unting bababa at lulubog ang parol mula sa pagkakalipad nito.

Ang mga Parol na Panlangit ay tinatawag o kilala rin bilang Kandilang Panlangit o Apoy na Lobo, gayun pa man ang katawagang Apoy na Lobo ay kilala rin bilang [[Lobong Apoy|Lobong Sandata]] na ginamit noong panahon ng  [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]].

Ngunit ang mga parol na ito ay hindi popular sa mga magsasaka sa ilang mga bansa dahil sa kakayahan nitong maging sanhi ng pagliyab o pagkasunog ng mga ani o produktong agrikultural o kaya naman ay maging sanhi ng pagkamatay ng mga halaman o pananim ng mga magsasaka habang ang mga parol ay bumababa mula sa pagkakalipad sa langit.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8490524.stm |title=Chinese lanterns pose danger to livestock, NFU says |publisher=BBC News |date=2010-02-01 |accessdate=2010-09-08}}&lt;/ref&gt;

==Pinagmulan==
[[File:LK 03 loy krathong yi peng san sai.jpg|thumb|Release of a sky lantern during Yi Peng near [[Chiang Mai]], [[Thailand]]]]
[[Image:SkyLanternRichy01.jpg|thumb|A modern Kongming Lantern]]
Ang '''Parol na Kongming''' ({{zh|c={{linktext|孔明燈}}}}) ay ang unang [[hot air balloon]], na naimbento ng tagapamahalang militar na Tsino na si [[Zhuge Liang]],&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=ssO_19TRQ9AC&amp;pg=PA113&amp;ots=vDEuq_hKqc&amp;dq=Kongming+balloon&amp;sig=c3NT-uzoBYhzq203Qofw6XR9MH0 Ancient Chinese Inventions], By Yinke Deng, Pingxing Wang, Contributor Pingxing Wang, Published by 五洲传播出版社, 2005, ISBN 7-5085-0837-8&lt;/ref&gt; na mas kilala sa Tsina bilang  (i.e. [[pangalang Tsino]]) Kongming. Ang mga parol na ito ay unang naikalat sa bansang Tsina bilang isang lobong nagdadala ng mensahe o &quot;signal&quot; o isang uri ng espiya noong panahon ng [[gera]] noong ikatlong daang taaon. (3rd Century) Sa kalaunan ay, ang katawagan sa parol ay maaring nagmula sa pagkakahawig ng parol sa sombrero ni Kongming na sinasabing madalas na suot niya.

Ayon kay [[Joseph Needham]] na isang [[mag-aaral ng kasaysayan, wika at kultura ng mga Tsino]] at isang [[mananalaysay ng agham]], pinag eksperimentuhan ng mga Tsino ang maliliit na lobong napalilipad ng apoy simula noong Ikatlong Daan Taon BC, sa loob ng [[Panahon ng Pakikidigma]], ito ay nagbibigay daan sa ideya na marahil ang mga Parol na Panlangit ay inimbento bago pa man ang kapanahunan ni Kongming.

==Gamit sa mga Pagdiriwang (Mga Pista)==
===Pistang Tsino===
Sa sinaunang Tsina, ang mga parol na panlangit ay mautak na ginagamit ssa gera. Gayunman sa kalaunan ay, ang paggamit bukod sa aplikasyong militar ay naging popular dahil naging kaaya-aya ang mga parol na ito sa [[kabataan]] at sa mga perya. Dahil sa pagiging popular ng mga parol na ito ay ginamit ito sa mga pista upang mas umakit ng tao, tulad na lamang ng mga pista ng Tsino [[Mid-Autumn]] at [[pista ng mga Parol]].

===Pistang Taiwanese===
[[Distrito ng Pingxi]] sa [[Siyudad ng New Taipei]] ng [[Taiwan]] ay mayroong taunang pista ng Parol kung saan sinisindihan at ipinalilipad ang mga parol na panlangit.

===Pistang Thai===
[[Lanna]] (hilagang [[Thailand|Thai]]) ginagamit ng mga tao ang mga parol na panlangit sa buong taon, para sa mga pagdiriwang at iba pang mahahalagang okasyon. Isa sa pinakaimportanteng pista kung saan ginagamit ang mga parol na pnalangit ay ang ''&quot;Yi Peng&quot;'' ({{lang-th|ยี่เป็ง}}) na nagaganap sa kabilugan ng buwan ng ikalawang buwan ng kalendaryong Lanna. (ibig sabihin ng ''&quot;Yi&quot;'' ay  &quot;pangalawa&quot; at ''&quot;Peng&quot;'' ay &quot;buwan&quot; isa wikang Lanna). Dahil sa pagkakaiba sa pagitan ng lumang kalendaryong Lanna at ang tradisyonal na kalendaryong Thai, ay nagkakapareho o nagtutugma ang petsa sa Loi Krathong na nagaganap tuwing kabilugan ng buwan ng ika-12 na buwanw ng taon sa tradisyonal na kalendaryong Thai ukol sa buwan. Sa Pista ng Yi Peng, maraming ''khom loi'' ({{lang-th|โคมลอย}}, literal na ibig sabihin ay: &quot;lumulutang na parol&quot;) ang pinapakawalan sa ere kung saan nagwawangis ang mga ito ng malalaking grupo ng dikya na may ilaw na lumulutang sa himpapawid. Ang pinaka detalyadong pagdiriwang ng  ''Yi Peng'' ay makikita sa [[Chiang Mai]],&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.chiangmai-chiangrai.com/loy_krathong-lantern_festival_yee_peng.html |access-date=2012-04-16 |archive-date=2013-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130228183415/http://www.chiangmai-chiangrai.com/loy_krathong-lantern_festival_yee_peng.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130228183415/http://www.chiangmai-chiangrai.com/loy_krathong-lantern_festival_yee_peng.html |date=2013-02-28 }}&lt;/ref&gt; ang sinaunang kabisera ng dating kaharian ng Lanna. Ang pista ay layuning maging oras para sa ''tham bun'' ({{lang-th|ทำบุญ}}), para gumawa ng [[Merit (Buddhism)|merit]]. Madalas na gumagawa ang mga tao ng  khom loi mula sa manipis na tela, tulad ng papel na gawa sa palay, kung saan nilalagay ang kandila o ang bagay na mayroong gas o pangsindi ng apoy. Kung ito at nasindihan, nagkakaroon ng mainit na hangin na nakukulong sa loob na siyang nagiging sanhi ng paglipad ng khom loi sa ere at doon ay lumutang.Minsan pa, ginagamit ng mga tao ang mga papel na parol upang magsilbing dekorasyon ng kanilang mga bahay, hardin o templo na may  ''khom fai'' ({{lang-th|โคมไฟ}}): detalyadong paghuhugis ng papel na parol na may iba't ibang anyo.&lt;br&gt;
Pinaniniwalaang nagbibigay ng swerte o magandang kapalaran ang pagpapalipad ng mga parol na panlangit, at maraming Thai ang naniniwala na ang mg aparol ay simbolo ng mga problema at alalahanin na lumilipad papalayo.  Sa kasalukuyang panahon, sikat na sikat na ang khom loi sa mga Thai na ito ay naging  parte na ng pistang  [[Loi Krathong]] na pinagdiriwang ng buong bansa.

==Panganib==
Bilang isang trasiyonal na parol na panlangit, ito ay mayroong apoy na maaaring maging sanhi ng sunog kapag pababa mula sa pagkakalipad kung ito ay lalanding sa lupa o lugar na maaari o madaling umapoy (gubat, atbp.)  Kayang maabot ng mga parol na ito ang matataas na langit kaya naman ang pagpapalipad nito sa lugar na malalakas ang hangin ay hindi inirerekomenda. Pagkababa ng parol, ang natitirang alambre mula sa balangkas ng parol ay maaring maging mapanganib sa mga hayop na magtatangkang lunukin ito.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Leo Hickman |url=http://www.guardian.co.uk/environment/ethicallivingblog/2009/jul/31/sky-lanterns |title=What's the environmental impact of a sky lantern? &amp;#124; Leo Hickman &amp;#124; Environment &amp;#124; guardian.co.uk |publisher=Guardian |date= 2009-07-31|accessdate=2010-09-08 |location=London}}&lt;/ref&gt;

===Legal na Katayuan===
Ang [[Sanya]] sa [[People's Republic of China|Tsina]] ay ipinagbwal ang mga parol na panlangit dahil sa panganib na maaring maidulot nito sa mga sasakyang himpapawid.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Ammu Kannampilly |url=http://blogs.abcnews.com/worldview/2009/03/why-did-china-b.html |title=Why Did China Ban Traditional Flying Lanterns? - World View |publisher=Blogs.abcnews.com |date=2009-03-27 |accessdate=2010-09-08 |archive-date=2009-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090330013715/http://blogs.abcnews.com/worldview/2009/03/why-did-china-b.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Ilegal ang pag papalipad ng mga parol na ito sa maraming bahagi ng [[Alemanya]],  at sa natitirang lugar kung saan ang pag gamit nito ay legal sa aspektong teknikal, tulad ng Herford, kinakailangan pa rin na kumuha ng permiso mula sa lokal na awtoridad. Sa [[Austria]], ilegal ang paggawa, pagbenta o pag import at pag-papakalat nito sa kahit anong kaparaanan.&lt;ref&gt;http://www.ris.bka.gv.at/Dokumente/BgblAuth/BGBLA_2009_II_423/BGBLA_2009_II_423.pdf ''(German)''&lt;/ref&gt;

Isang permanenteng pagbabawal naman sa parol na panlangit na &quot;nakadepende sa apoy na gumagawa ng mainit na hangin sa loob ng parol&quot; ang ipinatupad sa [[Australia]] noong 1 Pebrero 2011.&lt;ref name=&quot;Aus_ban_1Feb2011&quot;&gt;{{cite web | last = | first = | authorlink = | title =Sky lanterns | work = | publisher =[[Australian Competition and Consumer Commission]] | year =2012 | url =http://www.productsafety.gov.au/content/index.phtml/itemId/974496 | format = | doi = | accessdate =2012-01-01 | archiveurl =https://www.webcitation.org/64M1HjFKL?url=http://www.productsafety.gov.au/content/index.phtml/itemId/974511/fromItemId/974496 | archivedate =2012-01-01 | deadurl =no | url-status =dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227114213/http://www.productsafety.gov.au/content/index.phtml/itemId/974511/fromItemId/974496 |date=2012-02-27 }}&lt;/ref&gt;

==Parol na Mabuti sa Kapaligiran==
Ang pambansang relasyon sa  UK pagkatapos ng pagkamatay ng isang baka ng isang magbubukid noong 2010 ay nagsiklab ang mga saloobin ng mga tao ukol sa parol na mayroong metal na alambre na basura ng mga parol bilang mapanganib at maaring maging sanhi ng iba't ibang pinsala sa kabuhayan. Sinabi nilang ang mga hayop ay nagkakaroon ng sakit o kapinsalaan kapag kanilang kinakain ang tira-tirang alambre na maaring magdulot ng kamatayan.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.chesterchronicle.co.uk/chester-news/local-chester-news/2010/02/03/cheshire-farmer-huw-rowlands-call-for-chinese-lantern-ban-after-cow-death-59067-25754702/ |title=Cheshire farmer Huw Rowlands call for Chinese lantern ban after cow death |publisher=Chester Chronicle |date=2010-02-03 |accessdate=2010-09-08 |archive-date=2012-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120312093435/http://www.chesterchronicle.co.uk/chester-news/local-chester-news/2010/02/03/cheshire-farmer-huw-rowlands-call-for-chinese-lantern-ban-after-cow-death-59067-25754702/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  Dagdag pa, ang reklamo ng ilang mga taong nagbibigay importansiya sa kapaligiran na kahit nabubulok (nilalagay sa konteksto na ang gamit sa parol ay gawa sa 100% organikong materyales), ang mga parteng  metal ay isa pa ring basura at nagiging sanhi ng pagbagal ng pagbulok ng materyales. Noong 2010, ang mga parol ay ginawa ng walang alambre. Imbis na metal, lana na hindi nasusunog ang ginamit na maaring lunukin nang hindi nagiging sanhi ng kahit anong panganib, Ngunit, ang panganib na maaring magdulot ng sunog ang mga parol ay naroon pa rin.&lt;ref&gt;[http://www.edp24.co.uk/content/edp24/news/story.aspx?brand=EDPOnline&amp;category=News&amp;tBrand=EDPOnline&amp;tCategory=xDefault&amp;itemid=NOED10+Sep+2010+11%3A48%3A18%3A677 Norfolk MP Richard Bacon raises concerns over Chinese lanterns]{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==Tignan rin==
* [[Apoy na Lobo]]
* [[Likhang Ilaw na Dala ng Lobo]]
* [[Parol]]
* [[Hot air balloon]]

==Sanggunian==
{{Reflist}}

==Panlabas na Ugnayan==
*[http://blog.skylighter.com/fireworks/2008/11/how-to-make-chinese-sky-lanterns.html Paano Gumawa ng mga Parol na Panlangit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110220232754/http://blog.skylighter.com/fireworks/2008/11/how-to-make-chinese-sky-lanterns.html |date=2011-02-20 }}

&lt;!--======================== {{No more links}} ============================
    | PLEASE BE CAUTIOUS IN ADDING MORE LINKS TO THIS ARTICLE. Wikipedia  |
    | is not a collection of links nor should it be used for advertising. |
    |                                                                     |
    |           Excessive or inappropriate links WILL BE DELETED.         |
    | See [[Wikipedia:External links]] &amp; [[Wikipedia:Spam]] for details.  |
    |                                                                     |
    | If there are already plentiful links, please propose additions or   |
    | replacements on this article's discussion page, or submit your link |
    | to the relevant category at the Open Directory Project (dmoz.org)   |
    | and link back to that category using the {{dmoz}} template.         |
    ======================= {{No more links}} =============================--&gt;
{{Commons category|Sky lanterns}}
*[http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2005/02/21/2003223952 pista ng Pingsi Nagdadala ng mga Parol sa Langit]
*[http://www.wisebread.com/celebrating-year-of-the-pig-with-life-threatening-fireworks Gumagalaw na Litrato ng pista ng Parol na Panlangit]

[[Kategorya:Paggawa ng Ilaw]]
[[Kategorya:Lobo (produktong lumilipad)]]
[[Kategorya:Kultura ng Hapon]]
[[Kategorya:Kultura ng Tsina]]
[[Kategorya:Kulturang Thai]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng abyasyon]]</text>
      <sha1>qakbawjqughehdcimyjn7klwhz61qsx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Victoria Quirino-Delgado</title>
    <ns>0</ns>
    <id>229488</id>
    <revision>
      <id>2206475</id>
      <parentid>2143376</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Toruhoney</username>
        <id>150833</id>
      </contributor>
      <origin>2206475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="674" sha1="gsl52ebi2mqgfmltjurx5rfhhwxrx4a" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata|image=Vicky_Quirino_(Malacanang_photo).jpg}}
Si '''Victoria &quot;Vicky&quot; Quirino-Delgado''' (Ipinanganak '''Victoria Syquía Quirino'''; Mayo 18, 1931 –  Nobyembre 29, 2006) ay ang anak ni [[Elpidio Quirino]].

{{S-start}}
{{S-hon}}
{{succession box |
  before= [[Trinidad Roxas]] |
  title= [[Unang Asawang ng Pilipinas|Unang Ginang ng Pilipinas]] |
  years= 1948-1953 |
  after= [[Luz Magsaysay]] |
}}
{{S-end}}

{{Unang Asawa ng Pilipinas}}

{{BD|1931|2006|Quirino-Delgado, Victoria}}
[[Kategorya:Mga Pilipino]]
[[Kategorya:Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga asawa ng mga pangulo ng Pilipinas]]


{{stub|Talambuhay|Pilipinas}}</text>
      <sha1>gsl52ebi2mqgfmltjurx5rfhhwxrx4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dekada 1930</title>
    <ns>0</ns>
    <id>245545</id>
    <revision>
      <id>2206450</id>
      <parentid>2205947</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:38:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14724" sha1="40a8g46k446urmd3b5ipf5ubawnd7qi" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1930s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: ang litrato ni Dorothea Lange ng walang-tirahang si Florence Owens Thompson ay nagpapakita ng epekto ng '''[[Malawakang Depresyon]]'''; dahil sa matinding tagtuyot, natuyo ang mga sakahan sa timog-gitnang bahagi ng Estados Unidos ng Amerika at kumalat ang '''''Dust Bowl'''''; sinalakay ng Hapon ang Tsina, na humantong sa '''[[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]]''', at noong 1937, minasaker ng mga sundalong Hapones ang mga sibilyan sa '''[[Masaker sa Nanking]]'''; naging ikono ng paglipad sa Amerika ni '''[[Amelia Earhart]]'''; sinikap ng diktador na Aleman na si [[Adolf Hitler]] at '''[[Partidong Nazi]]''' na magtatag ng isang bagong kaayusang hegemonya ng Alemanya sa Europa, na umabot sa sukdulan noong 1939 nang salakayin ng Alemanya ang [[Polonya]], na nagpasiklab sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]; inusig din ng mga Nazi ang mga Hudyo sa Alemanya, lalo na sa [[Kristallnacht]] noong 1938; '''sumabog ang Hindenburg''' sa ibabaw ng isang maliit na paliparan sa New Jersey, na ikinamatay ng 36 katao at nagwakas sa komersiyal na paglalakbay ng sasakyang panghimpapawid na may lobo; naglakad si [[Mohandas Gandhi]] patungong Dagat Arabiko sa Martsang Asin noong 1930.|335px|thumb
rect 1 1 174 226 [[Malawakang Depresyon]]
rect 177 1 375 121 [[Dust Bowl]]
rect 177 124 275 226 [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]]
rect 276 124 375 226 [[Masaker sa Nanking]]
rect 378 1 497 226 [[Amelia Earhart]]
rect 1 229 221 353 [[Salt Satyagraha|Martsang Asin]]
rect 1 357 221 488 [[sakunang Hindenburg]]
rect 225 230 359 488 [[Pagsalakay sa Polonya]]
rect 361 230 497 488 [[Kristallnacht]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|193}}
Ang '''dekada 1930''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na tatlumpu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1930''' o '''dekada '30''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay ang panahong nagsimula noong Enero 1, 1930 at nagtapos noong Disyembre 31, 1939. Sa [[Estados Unidos]], ang ''Dust Bowl'' ang nagbigay sa dekadang ito ng bansag na &quot;''Dirty Thirties''&quot;.

Tinukoy ang dekadang ito ng pandaigdigang krisis sa ekonomiya at pulitika na nauwi sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Naranasan ang pagbagsak ng pandaigdigang sistemang pinansyal, na nagsimula sa pagguho ng [[pamilihan ng sapi]] sa ''Wall Street'' (o Kalyeng Wall) noong 1929, ang pinakamalaking pagbagsak ng pamilihan ng sapi sa kasaysayan ng Amerika. Ang sumunod na pagbagsak ng ekonomiya, na tinawag na [[Malawakang Depresyon]], ay nagdulot ng matinding panlipunang epekto sa buong mundo, na humantong sa malawakang kahirapan at kawalan ng trabaho, lalo na sa makapangyarihang ekonomiya ng Estados Unidos at sa [[Alemanya]], na nahihirapan na noon sa pagbabayad ng danyos para sa [[Unang Digmaang Pandaigdig]]. Ang ''Dust Bowl'' sa Estados Unidos (na nagbigay ng bansag na &quot;''Dirty Thirties''&quot;) ay lalo pang nagpalala sa kakulangan ng yaman. Ang [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulo ng]] [[Pangulo ng Estados Unidos|Estados Unidos]] na si [[Franklin D. Roosevelt]], na nanungkulan noong 1933, ay naglunsad ng malawakang mga repormang panlipunan at mga planong pampasigla na tinawag na ''New Deal'' o Bagong Kasunduan bilang tugon sa krisis. Ang ikalawang limang-taóng plano ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ay nagbigay-priyoridad sa mabigat na industriya, na naglapit dito sa Alemanya bilang isa sa mga pangunahing tagapagprodyus ng bakal sa mundo, habang pinahusay din ang komunikasyon. Umusad ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa [[Timog Aprika]] (1930, para lamang sa [[Mga puting tao|mga puti]]), [[Brasil]] (1933), at [[Cuba]] (1933). Kasunod ng pag-angat ni [[Adolf Hitler]] at ang paglitaw ng [[NSDAP]] bilang tanging legal na partido sa bansa noong 1933, nagpataw ang Alemanya ng serye ng mga batas na nagtatangi laban sa [[mga Hudyo]] at iba pang minoryang etniko.

Nagpatupad ang Alemanya ng agresibong patakarang panlabas, muling pinasandatahan ang [[Renania]] (1936), isinama ang [[Austria|Austriya]] (1938) at ang [[Sudetenland]] (1938), bago salakayin ang [[Polonya]] (1939) at simulan ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa pagtatapos ng dekada. Ang [[Italya]] ay nagpatuloy din sa agresibong patakarang panlabas, tinalo ang paglaban sa Libya (1932) bago salakayin ang Ethiopia (1935) at pagkatapos ay ang [[Albanya]] (1939). Parehong nakialam ang Alemanya at Italya sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na sumuporta sa mga Nasyonalista na pinamunuan ni Francisco Franco laban sa mga Republikano, na sinuportahan naman ng Unyong Sobyet. Nahinto ang Digmaang Sibil sa Tsina dahil sa pangangailangang harapin ang ambisyong [[Imperyo ng Hapon|imperyal ng Hapon]], kung saan bumuo ang [[Kuomintang]] at ang [[Partido Komunista ng Tsina]] ng [[Ikalawang Nagkakaisang Prente]] upang labanan ang [[Hapon]] sa [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na pinakamalaking digmaang Asyano ng ika-20 dantaon.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Bix, Herbert P. |year=1992 |title=The Showa Emperor's 'Monologue' and the Problem of War Responsibility |journal=Journal of Japanese Studies |language=en |volume=18 |issue=2 |pages=295–363 |doi=10.2307/132824 |jstor=132824}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga labanan ang mga digmaang interstate tulad ng Digmaang [[Kolombya]]–[[Peru]] (1932–1933), Digmaang Chaco (1932–1935), at Digmaang Saudi–Yemen (1934), pati na rin ang mga panloob na tunggalian sa Brasil (1932), [[Ecuador|Ekwador]] (1932), [[El Salvador]] (1932), Austriya (1934), at Palestinang Briton (1936–1939).
[[Talaksan:Aguinaldo and Quezon in 1935.JPG|left|thumb|Ang magkatunggaling sina [[Emilio Aguinaldo]] (kanan) at Manuel L. Quezon (kaliwa) noong [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 1935|kampanya para sa pagkapangulo]] ng Komonwelt ng Pilipinas, na napanalunan ni Quezon.]]
Noong dekada 1930 sa Pilipinas, naging panahon ito ng transisyon mula sa pamamahala ng [[Estados Unidos ng Amerika]] tungo sa paghahanda para sa kasarinlan. Ipinasa ang [[Batas Tydings–McDuffie]] noong 1934 na naglatag ng 10 taong transisyon, na sinundan ng pagtatatag ng Pamahalaang [[Komonwelt ng Pilipinas]] noong 1935 sa ilalim ni [[Manuel L. Quezon]]. Pinagtibay rin ang [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] bilang balangkas ng pamahalaan. Gayunpaman, naapektuhan ang bansa ng [[Malawakang Depresyon]], na nagdulot ng pagbagsak ng presyo ng mga produktong [[Agrikultura|agrikultural]], kahirapan, at kawalan ng trabaho. Kasabay nito, isinulong ang paghahanda sa pambansang depensa sa pamamagitan ng pagbuo ng sandatahang lakas sa tulong ni [[Douglas MacArthur]], habang pinalawak ang demokrasya sa pagbibigay ng karapatang bumoto sa kababaihan noong 1937. Sa huling bahagi ng dekada, lumalakas ang tensyon sa rehiyon dahil sa paglawak ng Hapon, na nagbabadya ng paparating na digmaan.

Ang buong dekada ay minarkahan ng malawakang kawalan ng [[trabaho]] at [[kahirapan]], bagaman ang [[deplasyon]] (ibig sabihin, pagbaba ng mga presyo) ay nalimitahan lamang sa mga taong 1930–32 at 1938–39.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1930–1939 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1930-1939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504110518/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1930-1939/ |archive-date=2014-05-04 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bumaba ang mga presyo ng 7.02% noong 1930, 10.06% noong 1931, 9.79% noong 1932, 1.41% noong 1938, at 0.71% noong 1939. Naganap ang matinding taggutom sa mga pangunahing rehiyong tagapagprodyus ng butil sa Unyong Sobyet mula 1930 hanggang 1933, na nagdulot ng 5.7 hanggang 8.7 milyong pagkamatay. Kabilang sa mga pangunahing sanhi nito ang sapilitang kolektibisasyon ng agrikultura bilang bahagi ng Unang Limang-Taóng Plano, sapilitang pagkuha ng butil, mabilis na industriyalisasyon, pagbawas ng lakas-paggawang agrikultural, at ilang matitinding tagtuyot. Isang katulad na taggutom ang naganap sa Tsina mula 1936 hanggang 1937, na pumatay ng humigit-kumulang 5 milyong tao. Ang mga pagbaha sa Tsina noong 1931 ay nagdulot ng 422,499 hanggang 4,000,000 pagkamatay. Kabilang sa mga malalaking lindol sa dekadang ito ang lindol sa Quetta noong 1935 (30,000–60,000 pagkamatay) at ang lindol sa Erzincan noong 1939 (32,700–32,968 pagkamatay).

Sa pagdating ng pelikulang may tunog noong 1927, ang musikal ang naging pinakapopular na uri ng pelikula sa mga manonood, dahil ito ang anyong pinakamainam upang ipakita ang bagong teknolohiya. Ang animatasyong musikal na pantasya na ''Snow White and the Seven Dwarfs'' (1937) ang naging pinakamalaking kumita sa dekadang ito batay sa renta ng distribusyon. Sa usapin ng kita mula sa distribusyon, ang epikong romantikong historikal na pelikula na ''Gone with the Wind'' (1939) ang nanguna at nananatiling may pinakamataas na kita (kapag inangkop sa implasyon) hanggang sa kasalukuyan. Lumago rin ang kasikatan ng mga pelikulang komedya matapos ang Panahong Tahimik, sa tulong ng mga komedyanteng tulad ng The Three Stooges&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-10-27 |title=History of The Three Stooges: Pop-Culture Icons Forever |url=https://tedium.co/2021/10/22/three-stooges-history/ |access-date=2023-12-27 |website=Tedium: The Dull Side of the Internet. |language=en}}&lt;/ref&gt; at [[Marx Brothers]]. Kabilang sa mga tanyag na nobela ng dekadang ito ang ''The Good Earth'', ''Anthony Adverse'', at ''Gone with the Wind'', na pawang naging pinakamabentang aklat sa Estados Unidos sa loob ng dalawang magkasunod na taon. Si Cole Porter ay isang tanyag na musikero noong Dekada 1930, kung saan ang dalawa niyang awit na &quot;Night and Day&quot; at &quot;Begin the Beguine&quot; ay naging numero unong hit noong 1932 at 1935. Ang huling awit ay kabilang sa ''[[Uri ng musika|genre]]'' na Swing, na umusbong bilang pinakapopular na anyo ng musika sa Estados Unidos mula 1933. Sa huling bahagi ng dekada, dalawa sa pinakatanyag na [[Superhero fiction|superhero]] at pinakakilalang mga kathang-isip na tauhan sa mundo ang ipinakilala sa mga [[komiks]]; unang lumitaw si [[Superman]] noong 1938, at si [[Batman]] noong 1939.
[[Talaksan:José Nepomuceno 2019 stamp of the Philippines.jpg|thumb|285x285px|Si José Nepomuceno na ilabas ang pelikulang ''Punyal ng Gunito'' na itinuturing na unang pelikula sa Pilipinas na may tunog.]]
Sa Pilipinas, sumigla ang industriya ng [[pelikula]] bilang [[negosyo]] at [[Libangan (gawain)|libangan]]—lumitaw ang mga unang studio at kalaunan ay pinamunuan ng malalaking kumpanya ang produksyon ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-02-19 |title=A Filipino in America: 1930s Pelikulang Filipino, Amerikanong Kolonialismo, at Negosiasyon ng Kolonyalidad - University of the Philippines |url=https://up.edu.ph/pelikula-lektura-up-film-institute-philippine-cinema-centennial-lecture-series/ |access-date=2026-04-30 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nailabas ang pelikulang ''Punyal na Guinto'' ni [[José Nepomuceno|Jose Nepomuceno]] noong 1933 na siyang tinuturing na [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino bago ang 1940|unang pelikula sa Pilipinas]] na may tunog.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=http://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-04-30 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Itinatag din sa Pilipinas noong dekada 1930 ang mga pribadong paaralan ng musika na nakatuon sa [[klasikong musika]], tulad ng ''Academy of Music'' (1930) o Akademya ng Musika na itinatag ni Alexander Lippay at ang ''Manila Conservatory of Music'' (1934) o Konserbatoryo ng Musika ng Maynila na itinatag ni Rodolfo Cornejo.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Canave-Dioquino |first=Corazon |title=Music in the Philippines since 1898 |url=https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |website=[[National Commission for Culture and the Arts]] |language=en |access-date=2026-05-01 |archive-date=2021-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211126071507/https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Karagdagan dito, ang [[Musika ng Pilipinas|musika]] [[Musika ng Pilipinas|ng Pilipinas]] noong dekada 1930 ay naging halong pagsasanib ng katutubo, popular, at Kanluraning klasikal. Itinaguyod ng Konserbatoryo ng Musika ng [[Unibersidad ng Pilipinas]] ang klasikong musika bilang mataas na [[sining]], subalit nanatiling malabo ang hangganan nito sa popular na anyo dahil ang mga musikero ay aktibo rin sa [[teatro]], pelikula, at iba pang libangan sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Buenconsejo |first=Jose Semblante |date=2020-08-08 |title=The “Popular” in Philippine Music |url=https://jphilmusic.wordpress.com/2020/08/08/the-popular-in-philippine-music/ |access-date=2026-05-01 |website=Journal of Philippine Music |language=en}}&lt;/ref&gt; Kasabay nito, naging institusyonalisado ang pagsasanay sa musika sa pamamagitan ng mga konserbatoryo at paaralan, at ang mga kompositor tulad nina [[Nicanor Abelardo]] at [[Francisco Santiago]] ay lumikha ng mga akdang gumagamit ng Kanluraning anyo gaya ng simponiya at konserto.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Philippines: Modern and Contemporary Performance Practice |date=2019 |url=https://sk.sagepub.com/ency/edvol/the-sage-international-encyclopedia-of-music-and-culture/chpt/philippines-modern-contemporary-performance-practice |work=The SAGE International Encyclopedia of Music and Culture |place=2455 Teller Road, Thousand Oaks, California 91320 |publisher=SAGE Publications, Inc. |language=en |doi=10.4135/9781483317731.n561 |isbn=978-1-4833-1775-5 |access-date=2026-05-01}}&lt;/ref&gt; Popular pa rin ang [[bodabil]] noong dekada 1930 at si [[Katy de la Cruz]], ang tinaguriang Reyna na Bodabil, ay pinakilala noong panahon na iyon sa awting &quot;Balut&quot; na isang mabilis na mala-''[[jazz]]'' na musika na sinulat ni Jerry Brandy.&lt;ref name=&quot;mb&quot;&gt;{{Cite news |author=Kaye Villagomez |date=Nobyembre 14, 2004 |title=A Tribute to a Queen |language=en |work=[[Manila Bulletin]] |url=http://www.mb.com.ph/issues/2004/11/14/ENTR2004111422479.html |url-status=dead |access-date=Marso 15, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070501230948/http://www.mb.com.ph/issues/2004/11/14/ENTR2004111422479.html |archive-date=May 1, 2007}}&lt;/ref&gt; Sikat din ang awiting ''jazz'' sa radyo sa Pilipinas at si Priscilla, o ang tinaguriang Kolynos Girl, ang pinakatanyag na mang-aawit ng ''jazz''.  

Lumaki ang populasyon ng mundo mula 2.05 bilyon hanggang 2.25 bilyong tao sa loob ng dekada, na may humigit-kumulang 750 milyong kapanganakan at 550 milyong pagkamatay.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Dekada 1930| ]]
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]</text>
      <sha1>40a8g46k446urmd3b5ipf5ubawnd7qi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206452</id>
      <parentid>2206450</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:42:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15168" sha1="39uok1lhpy2vg0efhra1h30mt1ity5i" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1930s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: ang litrato ni Dorothea Lange ng walang-tirahang si Florence Owens Thompson ay nagpapakita ng epekto ng '''[[Malawakang Depresyon]]'''; dahil sa matinding tagtuyot, natuyo ang mga sakahan sa timog-gitnang bahagi ng Estados Unidos ng Amerika at kumalat ang '''''Dust Bowl'''''; sinalakay ng Hapon ang Tsina, na humantong sa '''[[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]]''', at noong 1937, minasaker ng mga sundalong Hapones ang mga sibilyan sa '''[[Masaker sa Nanking]]'''; naging ikono ng paglipad sa Amerika ni '''[[Amelia Earhart]]'''; sinikap ng diktador na Aleman na si [[Adolf Hitler]] at '''[[Partidong Nazi]]''' na magtatag ng isang bagong kaayusang hegemonya ng Alemanya sa Europa, na umabot sa sukdulan noong 1939 nang salakayin ng Alemanya ang [[Polonya]], na nagpasiklab sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]; inusig din ng mga Nazi ang mga Hudyo sa Alemanya, lalo na sa [[Kristallnacht]] noong 1938; '''sumabog ang Hindenburg''' sa ibabaw ng isang maliit na paliparan sa New Jersey, na ikinamatay ng 36 katao at nagwakas sa komersiyal na paglalakbay ng sasakyang panghimpapawid na may lobo; naglakad si [[Mohandas Gandhi]] patungong Dagat Arabiko sa Martsang Asin noong 1930.|335px|thumb
rect 1 1 174 226 [[Malawakang Depresyon]]
rect 177 1 375 121 [[Dust Bowl]]
rect 177 124 275 226 [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]]
rect 276 124 375 226 [[Masaker sa Nanking]]
rect 378 1 497 226 [[Amelia Earhart]]
rect 1 229 221 353 [[Salt Satyagraha|Martsang Asin]]
rect 1 357 221 488 [[sakunang Hindenburg]]
rect 225 230 359 488 [[Pagsalakay sa Polonya]]
rect 361 230 497 488 [[Kristallnacht]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|193}}
Ang '''dekada 1930''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na tatlumpu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1930''' o '''dekada '30''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay ang panahong nagsimula noong Enero 1, 1930 at nagtapos noong Disyembre 31, 1939. Sa [[Estados Unidos]], ang ''Dust Bowl'' ang nagbigay sa dekadang ito ng bansag na &quot;''Dirty Thirties''&quot;.

Tinukoy ang dekadang ito ng pandaigdigang krisis sa ekonomiya at pulitika na nauwi sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Naranasan ang pagbagsak ng pandaigdigang sistemang pinansyal, na nagsimula sa pagguho ng [[pamilihan ng sapi]] sa ''Wall Street'' (o Kalyeng Wall) noong 1929, ang pinakamalaking pagbagsak ng pamilihan ng sapi sa kasaysayan ng Amerika. Ang sumunod na pagbagsak ng ekonomiya, na tinawag na [[Malawakang Depresyon]], ay nagdulot ng matinding panlipunang epekto sa buong mundo, na humantong sa malawakang kahirapan at kawalan ng trabaho, lalo na sa makapangyarihang ekonomiya ng Estados Unidos at sa [[Alemanya]], na nahihirapan na noon sa pagbabayad ng danyos para sa [[Unang Digmaang Pandaigdig]]. Ang ''Dust Bowl'' sa Estados Unidos (na nagbigay ng bansag na &quot;''Dirty Thirties''&quot;) ay lalo pang nagpalala sa kakulangan ng yaman. Ang [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulo ng]] [[Pangulo ng Estados Unidos|Estados Unidos]] na si [[Franklin D. Roosevelt]], na nanungkulan noong 1933, ay naglunsad ng malawakang mga repormang panlipunan at mga planong pampasigla na tinawag na ''New Deal'' o Bagong Kasunduan bilang tugon sa krisis. Ang ikalawang limang-taóng plano ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ay nagbigay-priyoridad sa mabigat na industriya, na naglapit dito sa Alemanya bilang isa sa mga pangunahing tagapagprodyus ng bakal sa mundo, habang pinahusay din ang komunikasyon. Umusad ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa [[Timog Aprika]] (1930, para lamang sa [[Mga puting tao|mga puti]]), [[Brasil]] (1933), at [[Cuba]] (1933). Kasunod ng pag-angat ni [[Adolf Hitler]] at ang paglitaw ng [[NSDAP]] bilang tanging legal na partido sa bansa noong 1933, nagpataw ang Alemanya ng serye ng mga batas na nagtatangi laban sa [[mga Hudyo]] at iba pang minoryang etniko.

Nagpatupad ang Alemanya ng agresibong patakarang panlabas, muling pinasandatahan ang [[Renania]] (1936), isinama ang [[Austria|Austriya]] (1938) at ang [[Sudetenland]] (1938), bago salakayin ang [[Polonya]] (1939) at simulan ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa pagtatapos ng dekada. Ang [[Italya]] ay nagpatuloy din sa agresibong patakarang panlabas, tinalo ang paglaban sa Libya (1932) bago salakayin ang Ethiopia (1935) at pagkatapos ay ang [[Albanya]] (1939). Parehong nakialam ang Alemanya at Italya sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na sumuporta sa mga Nasyonalista na pinamunuan ni Francisco Franco laban sa mga Republikano, na sinuportahan naman ng Unyong Sobyet. Nahinto ang Digmaang Sibil sa Tsina dahil sa pangangailangang harapin ang ambisyong [[Imperyo ng Hapon|imperyal ng Hapon]], kung saan bumuo ang [[Kuomintang]] at ang [[Partido Komunista ng Tsina]] ng [[Ikalawang Nagkakaisang Prente]] upang labanan ang [[Hapon]] sa [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na pinakamalaking digmaang Asyano ng ika-20 dantaon.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Bix, Herbert P. |year=1992 |title=The Showa Emperor's 'Monologue' and the Problem of War Responsibility |journal=Journal of Japanese Studies |language=en |volume=18 |issue=2 |pages=295–363 |doi=10.2307/132824 |jstor=132824}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga labanan ang mga digmaang interstate tulad ng Digmaang [[Kolombya]]–[[Peru]] (1932–1933), Digmaang Chaco (1932–1935), at Digmaang Saudi–Yemen (1934), pati na rin ang mga panloob na tunggalian sa Brasil (1932), [[Ecuador|Ekwador]] (1932), [[El Salvador]] (1932), Austriya (1934), at Palestinang Briton (1936–1939).
[[Talaksan:Aguinaldo and Quezon in 1935.JPG|left|thumb|Ang magkatunggaling sina [[Emilio Aguinaldo]] (kanan) at Manuel L. Quezon (kaliwa) noong [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 1935|kampanya para sa pagkapangulo]] ng Komonwelt ng Pilipinas, na napanalunan ni Quezon.]]
Noong dekada 1930 sa Pilipinas, naging panahon ito ng transisyon mula sa pamamahala ng [[Estados Unidos ng Amerika]] tungo sa paghahanda para sa kasarinlan. Ipinasa ang [[Batas Tydings–McDuffie]] noong 1934 na naglatag ng 10 taong transisyon, na sinundan ng pagtatatag ng Pamahalaang [[Komonwelt ng Pilipinas]] noong 1935 sa ilalim ni [[Manuel L. Quezon]]. Pinagtibay rin ang [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] bilang balangkas ng pamahalaan. Gayunpaman, naapektuhan ang bansa ng [[Malawakang Depresyon]], na nagdulot ng pagbagsak ng presyo ng mga produktong [[Agrikultura|agrikultural]], kahirapan, at kawalan ng trabaho. Kasabay nito, isinulong ang paghahanda sa pambansang depensa sa pamamagitan ng pagbuo ng sandatahang lakas sa tulong ni [[Douglas MacArthur]], habang pinalawak ang demokrasya sa pagbibigay ng karapatang bumoto sa kababaihan noong 1937. Sa huling bahagi ng dekada, lumalakas ang tensyon sa rehiyon dahil sa paglawak ng Hapon, na nagbabadya ng paparating na digmaan.

Ang buong dekada ay minarkahan ng malawakang kawalan ng [[trabaho]] at [[kahirapan]], bagaman ang [[deplasyon]] (ibig sabihin, pagbaba ng mga presyo) ay nalimitahan lamang sa mga taong 1930–32 at 1938–39.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1930–1939 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1930-1939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504110518/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1930-1939/ |archive-date=2014-05-04 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bumaba ang mga presyo ng 7.02% noong 1930, 10.06% noong 1931, 9.79% noong 1932, 1.41% noong 1938, at 0.71% noong 1939. Naganap ang matinding taggutom sa mga pangunahing rehiyong tagapagprodyus ng butil sa Unyong Sobyet mula 1930 hanggang 1933, na nagdulot ng 5.7 hanggang 8.7 milyong pagkamatay. Kabilang sa mga pangunahing sanhi nito ang sapilitang kolektibisasyon ng agrikultura bilang bahagi ng Unang Limang-Taóng Plano, sapilitang pagkuha ng butil, mabilis na industriyalisasyon, pagbawas ng lakas-paggawang agrikultural, at ilang matitinding tagtuyot. Isang katulad na taggutom ang naganap sa Tsina mula 1936 hanggang 1937, na pumatay ng humigit-kumulang 5 milyong tao. Ang mga pagbaha sa Tsina noong 1931 ay nagdulot ng 422,499 hanggang 4,000,000 pagkamatay. Kabilang sa mga malalaking lindol sa dekadang ito ang lindol sa Quetta noong 1935 (30,000–60,000 pagkamatay) at ang lindol sa Erzincan noong 1939 (32,700–32,968 pagkamatay).

Sa pagdating ng pelikulang may tunog noong 1927, ang musikal ang naging pinakapopular na uri ng pelikula sa mga manonood, dahil ito ang anyong pinakamainam upang ipakita ang bagong teknolohiya. Ang animatasyong musikal na pantasya na ''Snow White and the Seven Dwarfs'' (1937) ang naging pinakamalaking kumita sa dekadang ito batay sa renta ng distribusyon. Sa usapin ng kita mula sa distribusyon, ang epikong romantikong historikal na pelikula na ''Gone with the Wind'' (1939) ang nanguna at nananatiling may pinakamataas na kita (kapag inangkop sa implasyon) hanggang sa kasalukuyan. Lumago rin ang kasikatan ng mga pelikulang komedya matapos ang Panahong Tahimik, sa tulong ng mga komedyanteng tulad ng The Three Stooges&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-10-27 |title=History of The Three Stooges: Pop-Culture Icons Forever |url=https://tedium.co/2021/10/22/three-stooges-history/ |access-date=2023-12-27 |website=Tedium: The Dull Side of the Internet. |language=en}}&lt;/ref&gt; at [[Marx Brothers]]. Kabilang sa mga tanyag na nobela ng dekadang ito ang ''The Good Earth'', ''Anthony Adverse'', at ''Gone with the Wind'', na pawang naging pinakamabentang aklat sa Estados Unidos sa loob ng dalawang magkasunod na taon. Si Cole Porter ay isang tanyag na musikero noong Dekada 1930, kung saan ang dalawa niyang awit na &quot;Night and Day&quot; at &quot;Begin the Beguine&quot; ay naging numero unong hit noong 1932 at 1935. Ang huling awit ay kabilang sa ''[[Uri ng musika|genre]]'' na Swing, na umusbong bilang pinakapopular na anyo ng musika sa Estados Unidos mula 1933. Sa huling bahagi ng dekada, dalawa sa pinakatanyag na [[Superhero fiction|superhero]] at pinakakilalang mga kathang-isip na tauhan sa mundo ang ipinakilala sa mga [[komiks]]; unang lumitaw si [[Superman]] noong 1938, at si [[Batman]] noong 1939.
[[Talaksan:José Nepomuceno 2019 stamp of the Philippines.jpg|thumb|285x285px|Si José Nepomuceno na ilabas ang pelikulang ''Punyal ng Gunito'' na itinuturing na unang pelikula sa Pilipinas na may tunog.]]
Sa Pilipinas, sumigla ang industriya ng [[pelikula]] bilang [[negosyo]] at [[Libangan (gawain)|libangan]]—lumitaw ang mga unang studio at kalaunan ay pinamunuan ng malalaking kumpanya ang produksyon ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-02-19 |title=A Filipino in America: 1930s Pelikulang Filipino, Amerikanong Kolonialismo, at Negosiasyon ng Kolonyalidad - University of the Philippines |url=https://up.edu.ph/pelikula-lektura-up-film-institute-philippine-cinema-centennial-lecture-series/ |access-date=2026-04-30 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nailabas ang pelikulang ''Punyal na Guinto'' ni [[José Nepomuceno|Jose Nepomuceno]] noong 1933 na siyang tinuturing na [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino bago ang 1940|unang pelikula sa Pilipinas]] na may tunog.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=http://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-04-30 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Itinatag din sa Pilipinas noong dekada 1930 ang mga pribadong paaralan ng musika na nakatuon sa [[klasikong musika]], tulad ng ''Academy of Music'' (1930) o Akademya ng Musika na itinatag ni Alexander Lippay at ang ''Manila Conservatory of Music'' (1934) o Konserbatoryo ng Musika ng Maynila na itinatag ni Rodolfo Cornejo.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Canave-Dioquino |first=Corazon |title=Music in the Philippines since 1898 |url=https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |website=[[National Commission for Culture and the Arts]] |language=en |access-date=2026-05-01 |archive-date=2021-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211126071507/https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Karagdagan dito, ang [[Musika ng Pilipinas|musika]] [[Musika ng Pilipinas|ng Pilipinas]] noong dekada 1930 ay naging halong pagsasanib ng katutubo, popular, at Kanluraning klasikal. Itinaguyod ng Konserbatoryo ng Musika ng [[Unibersidad ng Pilipinas]] ang klasikong musika bilang mataas na [[sining]], subalit nanatiling malabo ang hangganan nito sa popular na anyo dahil ang mga musikero ay aktibo rin sa [[teatro]], pelikula, at iba pang libangan sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Buenconsejo |first=Jose Semblante |date=2020-08-08 |title=The “Popular” in Philippine Music |url=https://jphilmusic.wordpress.com/2020/08/08/the-popular-in-philippine-music/ |access-date=2026-05-01 |website=Journal of Philippine Music |language=en}}&lt;/ref&gt; Kasabay nito, naging institusyonalisado ang pagsasanay sa musika sa pamamagitan ng mga konserbatoryo at paaralan, at ang mga kompositor tulad nina [[Nicanor Abelardo]] at [[Francisco Santiago]] ay lumikha ng mga akdang gumagamit ng Kanluraning anyo gaya ng simponiya at konserto.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Philippines: Modern and Contemporary Performance Practice |date=2019 |url=https://sk.sagepub.com/ency/edvol/the-sage-international-encyclopedia-of-music-and-culture/chpt/philippines-modern-contemporary-performance-practice |work=The SAGE International Encyclopedia of Music and Culture |place=2455 Teller Road, Thousand Oaks, California 91320 |publisher=SAGE Publications, Inc. |language=en |doi=10.4135/9781483317731.n561 |isbn=978-1-4833-1775-5 |access-date=2026-05-01}}&lt;/ref&gt; Popular pa rin ang [[bodabil]] noong dekada 1930 at si [[Katy de la Cruz]], ang tinaguriang Reyna na Bodabil, ay pinakilala noong panahon na iyon sa awting &quot;Balut&quot; na isang mabilis na mala-''[[jazz]]'' na musika na sinulat ni Jerry Brandy.&lt;ref name=&quot;mb&quot;&gt;{{Cite news |author=Kaye Villagomez |date=Nobyembre 14, 2004 |title=A Tribute to a Queen |language=en |work=[[Manila Bulletin]] |url=http://www.mb.com.ph/issues/2004/11/14/ENTR2004111422479.html |url-status=dead |access-date=Marso 15, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070501230948/http://www.mb.com.ph/issues/2004/11/14/ENTR2004111422479.html |archive-date=May 1, 2007}}&lt;/ref&gt; Sikat din ang awiting ''jazz'' sa radyo sa Pilipinas at si Priscilla, o ang tinaguriang Kolynos Girl, ang pinakatanyag na mang-aawit ng ''jazz''.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Ladrido |first=R.C. |date=Hulyo 17, 2022 |title=100 Years: Broadcasting in Our Everyday Lives |url=https://verafiles.org/articles/100-years-broadcasting-in-our-everyday-lives |access-date=Mayo 6, 2026 |website=Vera Files |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayundin, napapabilang din sa palatuntunan sa radyo ang pagpapatugtog ng mga rekord na Pilipino at ''live'' (o hindi nakarekord) na pag-awit ng kundiman.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;  

Lumaki ang populasyon ng mundo mula 2.05 bilyon hanggang 2.25 bilyong tao sa loob ng dekada, na may humigit-kumulang 750 milyong kapanganakan at 550 milyong pagkamatay.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Dekada 1930| ]]
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]</text>
      <sha1>39uok1lhpy2vg0efhra1h30mt1ity5i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206453</id>
      <parentid>2206452</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:44:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15172" sha1="rx9or7l1wd0rq0j6yqckovygsbfjfnp" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1930s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: ang litrato ni Dorothea Lange ng walang-tirahang si Florence Owens Thompson ay nagpapakita ng epekto ng '''[[Malawakang Depresyon]]'''; dahil sa matinding tagtuyot, natuyo ang mga sakahan sa timog-gitnang bahagi ng Estados Unidos ng Amerika at kumalat ang '''''Dust Bowl'''''; sinalakay ng Hapon ang Tsina, na humantong sa '''[[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]]''', at noong 1937, minasaker ng mga sundalong Hapones ang mga sibilyan sa '''[[Masaker sa Nanking]]'''; naging ikono ng paglipad sa Amerika ni '''[[Amelia Earhart]]'''; sinikap ng diktador na Aleman na si [[Adolf Hitler]] at '''[[Partidong Nazi]]''' na magtatag ng isang bagong kaayusang hegemonya ng Alemanya sa Europa, na umabot sa sukdulan noong 1939 nang salakayin ng Alemanya ang [[Polonya]], na nagpasiklab sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]; inusig din ng mga Nazi ang mga Hudyo sa Alemanya, lalo na sa [[Kristallnacht]] noong 1938; '''sumabog ang Hindenburg''' sa ibabaw ng isang maliit na paliparan sa New Jersey, na ikinamatay ng 36 katao at nagwakas sa komersiyal na paglalakbay ng sasakyang panghimpapawid na may lobo; naglakad si [[Mohandas Gandhi]] patungong Dagat Arabiko sa Martsang Asin noong 1930.|335px|thumb
rect 1 1 174 226 [[Malawakang Depresyon]]
rect 177 1 375 121 [[Dust Bowl]]
rect 177 124 275 226 [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]]
rect 276 124 375 226 [[Masaker sa Nanking]]
rect 378 1 497 226 [[Amelia Earhart]]
rect 1 229 221 353 [[Salt Satyagraha|Martsang Asin]]
rect 1 357 221 488 [[sakunang Hindenburg]]
rect 225 230 359 488 [[Pagsalakay sa Polonya]]
rect 361 230 497 488 [[Kristallnacht]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|193}}
Ang '''dekada 1930''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na tatlumpu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1930''' o '''dekada '30''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay ang panahong nagsimula noong Enero 1, 1930 at nagtapos noong Disyembre 31, 1939. Sa [[Estados Unidos]], ang ''Dust Bowl'' ang nagbigay sa dekadang ito ng bansag na &quot;''Dirty Thirties''&quot;.

Tinukoy ang dekadang ito ng pandaigdigang krisis sa ekonomiya at pulitika na nauwi sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Naranasan ang pagbagsak ng pandaigdigang sistemang pinansyal, na nagsimula sa pagguho ng [[pamilihan ng sapi]] sa ''Wall Street'' (o Kalyeng Wall) noong 1929, ang pinakamalaking pagbagsak ng pamilihan ng sapi sa kasaysayan ng Amerika. Ang sumunod na pagbagsak ng ekonomiya, na tinawag na [[Malawakang Depresyon]], ay nagdulot ng matinding panlipunang epekto sa buong mundo, na humantong sa malawakang kahirapan at kawalan ng trabaho, lalo na sa makapangyarihang ekonomiya ng Estados Unidos at sa [[Alemanya]], na nahihirapan na noon sa pagbabayad ng danyos para sa [[Unang Digmaang Pandaigdig]]. Ang ''Dust Bowl'' sa Estados Unidos (na nagbigay ng bansag na &quot;''Dirty Thirties''&quot;) ay lalo pang nagpalala sa kakulangan ng yaman. Ang [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulo ng]] [[Pangulo ng Estados Unidos|Estados Unidos]] na si [[Franklin D. Roosevelt]], na nanungkulan noong 1933, ay naglunsad ng malawakang mga repormang panlipunan at mga planong pampasigla na tinawag na ''New Deal'' o Bagong Kasunduan bilang tugon sa krisis. Ang ikalawang limang-taóng plano ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ay nagbigay-priyoridad sa mabigat na industriya, na naglapit dito sa Alemanya bilang isa sa mga pangunahing tagapagprodyus ng bakal sa mundo, habang pinahusay din ang komunikasyon. Umusad ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa [[Timog Aprika]] (1930, para lamang sa [[Mga puting tao|mga puti]]), [[Brasil]] (1933), at [[Cuba]] (1933). Kasunod ng pag-angat ni [[Adolf Hitler]] at ang paglitaw ng [[NSDAP]] bilang tanging legal na partido sa bansa noong 1933, nagpataw ang Alemanya ng serye ng mga batas na nagtatangi laban sa [[mga Hudyo]] at iba pang minoryang etniko.

Nagpatupad ang Alemanya ng agresibong patakarang panlabas, muling pinasandatahan ang [[Renania]] (1936), isinama ang [[Austria|Austriya]] (1938) at ang [[Sudetenland]] (1938), bago salakayin ang [[Polonya]] (1939) at simulan ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa pagtatapos ng dekada. Ang [[Italya]] ay nagpatuloy din sa agresibong patakarang panlabas, tinalo ang paglaban sa Libya (1932) bago salakayin ang Ethiopia (1935) at pagkatapos ay ang [[Albanya]] (1939). Parehong nakialam ang Alemanya at Italya sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na sumuporta sa mga Nasyonalista na pinamunuan ni Francisco Franco laban sa mga Republikano, na sinuportahan naman ng Unyong Sobyet. Nahinto ang Digmaang Sibil sa Tsina dahil sa pangangailangang harapin ang ambisyong [[Imperyo ng Hapon|imperyal ng Hapon]], kung saan bumuo ang [[Kuomintang]] at ang [[Partido Komunista ng Tsina]] ng [[Ikalawang Nagkakaisang Prente]] upang labanan ang [[Hapon]] sa [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na pinakamalaking digmaang Asyano ng ika-20 dantaon.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Bix, Herbert P. |year=1992 |title=The Showa Emperor's 'Monologue' and the Problem of War Responsibility |journal=Journal of Japanese Studies |language=en |volume=18 |issue=2 |pages=295–363 |doi=10.2307/132824 |jstor=132824}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga labanan ang mga digmaang interstate tulad ng Digmaang [[Kolombya]]–[[Peru]] (1932–1933), Digmaang Chaco (1932–1935), at Digmaang Saudi–Yemen (1934), pati na rin ang mga panloob na tunggalian sa Brasil (1932), [[Ecuador|Ekwador]] (1932), [[El Salvador]] (1932), Austriya (1934), at Palestinang Briton (1936–1939).
[[Talaksan:Aguinaldo and Quezon in 1935.JPG|left|thumb|Ang magkatunggaling sina [[Emilio Aguinaldo]] (kanan) at Manuel L. Quezon (kaliwa) noong [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 1935|kampanya para sa pagkapangulo]] ng Komonwelt ng Pilipinas, na napanalunan ni Quezon.]]
Noong dekada 1930 sa Pilipinas, naging panahon ito ng transisyon mula sa pamamahala ng [[Estados Unidos ng Amerika]] tungo sa paghahanda para sa kasarinlan. Ipinasa ang [[Batas Tydings–McDuffie]] noong 1934 na naglatag ng 10 taong transisyon, na sinundan ng pagtatatag ng Pamahalaang [[Komonwelt ng Pilipinas]] noong 1935 sa ilalim ni [[Manuel L. Quezon]]. Pinagtibay rin ang [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] bilang balangkas ng pamahalaan. Gayunpaman, naapektuhan ang bansa ng [[Malawakang Depresyon]], na nagdulot ng pagbagsak ng presyo ng mga produktong [[Agrikultura|agrikultural]], kahirapan, at kawalan ng trabaho. Kasabay nito, isinulong ang paghahanda sa pambansang depensa sa pamamagitan ng pagbuo ng sandatahang lakas sa tulong ni [[Douglas MacArthur]], habang pinalawak ang demokrasya sa pagbibigay ng karapatang bumoto sa kababaihan noong 1937. Sa huling bahagi ng dekada, lumalakas ang tensyon sa rehiyon dahil sa paglawak ng Hapon, na nagbabadya ng paparating na digmaan.

Ang buong dekada ay minarkahan ng malawakang kawalan ng [[trabaho]] at [[kahirapan]], bagaman ang [[deplasyon]] (ibig sabihin, pagbaba ng mga presyo) ay nalimitahan lamang sa mga taong 1930–32 at 1938–39.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1930–1939 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1930-1939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504110518/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1930-1939/ |archive-date=2014-05-04 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bumaba ang mga presyo ng 7.02% noong 1930, 10.06% noong 1931, 9.79% noong 1932, 1.41% noong 1938, at 0.71% noong 1939. Naganap ang matinding taggutom sa mga pangunahing rehiyong tagapagprodyus ng butil sa Unyong Sobyet mula 1930 hanggang 1933, na nagdulot ng 5.7 hanggang 8.7 milyong pagkamatay. Kabilang sa mga pangunahing sanhi nito ang sapilitang kolektibisasyon ng agrikultura bilang bahagi ng Unang Limang-Taóng Plano, sapilitang pagkuha ng butil, mabilis na industriyalisasyon, pagbawas ng lakas-paggawang agrikultural, at ilang matitinding tagtuyot. Isang katulad na taggutom ang naganap sa Tsina mula 1936 hanggang 1937, na pumatay ng humigit-kumulang 5 milyong tao. Ang mga pagbaha sa Tsina noong 1931 ay nagdulot ng 422,499 hanggang 4,000,000 pagkamatay. Kabilang sa mga malalaking lindol sa dekadang ito ang lindol sa Quetta noong 1935 (30,000–60,000 pagkamatay) at ang lindol sa Erzincan noong 1939 (32,700–32,968 pagkamatay).

Sa pagdating ng pelikulang may tunog noong 1927, ang musikal ang naging pinakapopular na uri ng pelikula sa mga manonood, dahil ito ang anyong pinakamainam upang ipakita ang bagong teknolohiya. Ang animatasyong musikal na pantasya na ''Snow White and the Seven Dwarfs'' (1937) ang naging pinakamalaking kumita sa dekadang ito batay sa renta ng distribusyon. Sa usapin ng kita mula sa distribusyon, ang epikong romantikong historikal na pelikula na ''Gone with the Wind'' (1939) ang nanguna at nananatiling may pinakamataas na kita (kapag inangkop sa implasyon) hanggang sa kasalukuyan. Lumago rin ang kasikatan ng mga pelikulang komedya matapos ang Panahong Tahimik, sa tulong ng mga komedyanteng tulad ng The Three Stooges&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-10-27 |title=History of The Three Stooges: Pop-Culture Icons Forever |url=https://tedium.co/2021/10/22/three-stooges-history/ |access-date=2023-12-27 |website=Tedium: The Dull Side of the Internet. |language=en}}&lt;/ref&gt; at [[Marx Brothers]]. Kabilang sa mga tanyag na nobela ng dekadang ito ang ''The Good Earth'', ''Anthony Adverse'', at ''Gone with the Wind'', na pawang naging pinakamabentang aklat sa Estados Unidos sa loob ng dalawang magkasunod na taon. Si Cole Porter ay isang tanyag na musikero noong Dekada 1930, kung saan ang dalawa niyang awit na &quot;Night and Day&quot; at &quot;Begin the Beguine&quot; ay naging numero unong hit noong 1932 at 1935. Ang huling awit ay kabilang sa ''[[Uri ng musika|genre]]'' na Swing, na umusbong bilang pinakapopular na anyo ng musika sa Estados Unidos mula 1933. Sa huling bahagi ng dekada, dalawa sa pinakatanyag na [[Superhero fiction|superhero]] at pinakakilalang mga kathang-isip na tauhan sa mundo ang ipinakilala sa mga [[komiks]]; unang lumitaw si [[Superman]] noong 1938, at si [[Batman]] noong 1939.
[[Talaksan:José Nepomuceno 2019 stamp of the Philippines.jpg|thumb|285x285px|Si José Nepomuceno na ilabas ang pelikulang ''Punyal ng Gunito'' na itinuturing na unang pelikula sa Pilipinas na may tunog.]]
Sa Pilipinas, sumigla ang industriya ng [[pelikula]] bilang [[negosyo]] at [[Libangan (gawain)|libangan]]—lumitaw ang mga unang studio at kalaunan ay pinamunuan ng malalaking kumpanya ang produksyon ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-02-19 |title=A Filipino in America: 1930s Pelikulang Filipino, Amerikanong Kolonialismo, at Negosiasyon ng Kolonyalidad - University of the Philippines |url=https://up.edu.ph/pelikula-lektura-up-film-institute-philippine-cinema-centennial-lecture-series/ |access-date=2026-04-30 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nailabas ang pelikulang ''Punyal na Guinto'' ni [[José Nepomuceno|Jose Nepomuceno]] noong 1933 na siyang tinuturing na [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino bago ang 1940|unang pelikula sa Pilipinas]] na may tunog.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=http://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-04-30 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Itinatag din sa Pilipinas noong dekada 1930 ang mga pribadong paaralan ng musika na nakatuon sa [[klasikong musika]], tulad ng ''Academy of Music'' (1930) o Akademya ng Musika na itinatag ni Alexander Lippay at ang ''Manila Conservatory of Music'' (1934) o Konserbatoryo ng Musika ng Maynila na itinatag ni Rodolfo Cornejo.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Canave-Dioquino |first=Corazon |title=Music in the Philippines since 1898 |url=https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |website=[[National Commission for Culture and the Arts]] |language=en |access-date=2026-05-01 |archive-date=2021-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211126071507/https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/music/music-in-the-philippines-since-1898/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Karagdagan dito, ang [[Musika ng Pilipinas|musika]] [[Musika ng Pilipinas|ng Pilipinas]] noong dekada 1930 ay naging halong pagsasanib ng katutubo, popular, at Kanluraning klasikal. Itinaguyod ng Konserbatoryo ng Musika ng [[Unibersidad ng Pilipinas]] ang klasikong musika bilang mataas na [[sining]], subalit nanatiling malabo ang hangganan nito sa popular na anyo dahil ang mga musikero ay aktibo rin sa [[teatro]], pelikula, at iba pang libangan sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Buenconsejo |first=Jose Semblante |date=2020-08-08 |title=The “Popular” in Philippine Music |url=https://jphilmusic.wordpress.com/2020/08/08/the-popular-in-philippine-music/ |access-date=2026-05-01 |website=Journal of Philippine Music |language=en}}&lt;/ref&gt; Kasabay nito, naging institusyonalisado ang pagsasanay sa musika sa pamamagitan ng mga konserbatoryo at paaralan, at ang mga kompositor tulad nina [[Nicanor Abelardo]] at [[Francisco Santiago]] ay lumikha ng mga akdang gumagamit ng Kanluraning anyo gaya ng simponiya at konserto.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Philippines: Modern and Contemporary Performance Practice |date=2019 |url=https://sk.sagepub.com/ency/edvol/the-sage-international-encyclopedia-of-music-and-culture/chpt/philippines-modern-contemporary-performance-practice |work=The SAGE International Encyclopedia of Music and Culture |place=2455 Teller Road, Thousand Oaks, California 91320 |publisher=SAGE Publications, Inc. |language=en |doi=10.4135/9781483317731.n561 |isbn=978-1-4833-1775-5 |access-date=2026-05-01}}&lt;/ref&gt; Popular pa rin ang [[bodabil]] noong dekada 1930 at si [[Katy de la Cruz]], ang tinaguriang Reyna na Bodabil, ay pinakilala noong panahon na iyon sa awting &quot;Balut&quot; na isang mabilis na mala-''[[jazz]]'' na musika na sinulat ni Jerry Brandy.&lt;ref name=&quot;mb&quot;&gt;{{Cite news |author=Kaye Villagomez |date=Nobyembre 14, 2004 |title=A Tribute to a Queen |language=en |work=[[Manila Bulletin]] |url=http://www.mb.com.ph/issues/2004/11/14/ENTR2004111422479.html |url-status=dead |access-date=Marso 15, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070501230948/http://www.mb.com.ph/issues/2004/11/14/ENTR2004111422479.html |archive-date=May 1, 2007}}&lt;/ref&gt; Sikat din ang awiting ''jazz'' sa [[radyo]] sa Pilipinas at si Priscilla, o ang tinaguriang Kolynos Girl, ang pinakatanyag na mang-aawit ng ''jazz''.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Ladrido |first=R.C. |date=Hulyo 17, 2022 |title=100 Years: Broadcasting in Our Everyday Lives |url=https://verafiles.org/articles/100-years-broadcasting-in-our-everyday-lives |access-date=Mayo 6, 2026 |website=Vera Files |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayundin, napapabilang din sa palatuntunan sa radyo ang pagpapatugtog ng mga rekord na Pilipino at ''live'' (o hindi nakarekord) na pag-awit ng kundiman.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;  

Lumaki ang populasyon ng mundo mula 2.05 bilyon hanggang 2.25 bilyong tao sa loob ng dekada, na may humigit-kumulang 750 milyong kapanganakan at 550 milyong pagkamatay.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Dekada 1930| ]]
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]</text>
      <sha1>rx9or7l1wd0rq0j6yqckovygsbfjfnp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:Taon sa Pilipinas</title>
    <ns>10</ns>
    <id>245859</id>
    <revision>
      <id>2206454</id>
      <parentid>2165510</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:46:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26633" sha1="fgnfwb5ixlp2udlbnbbexffn0o4ylef" xml:space="preserve">{{Navbox with collapsible groups
| name = Taon sa Pilipinas
| state = {{{state&lt;includeonly&gt;|collapsed&lt;/includeonly&gt;}}}
| titlestyle = 
| title = [[Talaan ng mga Taon sa Pilipinas|Taon sa Pilipinas]]
| image = 
| listclass = hlist
| selected = {{{selected|{{{1|}}}}}}

| group1 = Kaganapan (1890–kasalukuyan)
| abbr1 = Kaganapan
| list1 =
* [[1890 sa Pilipinas|1890]]
* [[1891 in the Philippines|1891]]
* [[1892 in the Philippines|1892]]
* [[1893 in the Philippines|1893]]
* [[1894 in the Philippines|1894]]
* [[1895 in the Philippines|1895]]
* [[1896 in the Philippines|1896]]
* [[1897 in the Philippines|1897]]
* [[1898 in the Philippines|1898]]
* [[1899 in the Philippines|1899]]
* [[1900 in the Philippines|1900]]
* [[1901 in the Philippines|1901]]
* [[1902 in the Philippines|1902]]
* [[1903 in the Philippines|1903]]
* [[1904 in the Philippines|1904]]
* [[1905 in the Philippines|1905]]
* [[1906 in the Philippines|1906]]
* [[1907 in the Philippines|1907]]
* [[1908 in the Philippines|1908]]
* [[1909 in the Philippines|1909]]
* [[1910 in the Philippines|1910]]
* [[1911 in the Philippines|1911]]
* [[1912 in the Philippines|1912]]
* [[1913 in the Philippines|1913]]
* [[1914 in the Philippines|1914]]
* [[1915 in the Philippines|1915]]
* [[1916 in the Philippines|1916]]
* [[1917 in the Philippines|1917]]
* [[1918 in the Philippines|1918]]
* [[1919 in the Philippines|1919]]
* [[1920 in the Philippines|1920]]
* [[1921 in the Philippines|1921]]
* [[1922 in the Philippines|1922]]
* [[1923 in the Philippines|1923]]
* [[1924 in the Philippines|1924]]
* [[1925 in the Philippines|1925]]
* [[1926 in the Philippines|1926]]
* [[1927 in the Philippines|1927]]
* [[1928 in the Philippines|1928]]
* [[1929 in the Philippines|1929]]
* [[1930 in the Philippines|1930]]
* [[1931 in the Philippines|1931]]
* [[1932 in the Philippines|1932]]
* [[1933 in the Philippines|1933]]
* [[1934 in the Philippines|1934]]
* [[1935 in the Philippines|1935]]
* [[1936 in the Philippines|1936]]
* [[1937 in the Philippines|1937]]
* [[1938 in the Philippines|1938]]
* [[1939 in the Philippines|1939]]
* [[1940 in the Philippines|1940]]
* [[1941 in the Philippines|1941]]
* [[1942 in the Philippines|1942]]
* [[1943 in the Philippines|1943]]
* [[1944 in the Philippines|1944]]
* [[1945 in the Philippines|1945]]
* [[1946 in the Philippines|1946]]
* [[1947 in the Philippines|1947]]
* [[1948 in the Philippines|1948]]
* [[1949 in the Philippines|1949]]
* [[1950 in the Philippines|1950]]
* [[1951 in the Philippines|1951]]
* [[1952 in the Philippines|1952]]
* [[1953 in the Philippines|1953]]
* [[1954 in the Philippines|1954]]
* [[1955 in the Philippines|1955]]
* [[1956 in the Philippines|1956]]
* [[1957 in the Philippines|1957]]
* [[1958 in the Philippines|1958]]
* [[1959 in the Philippines|1959]]
* [[1960 in the Philippines|1960]]
* [[1961 in the Philippines|1961]]
* [[1962 in the Philippines|1962]]
* [[1963 in the Philippines|1963]]
* [[1964 in the Philippines|1964]]
* [[1965 in the Philippines|1965]]
* [[1966 in the Philippines|1966]]
* [[1967 in the Philippines|1967]]
* [[1968 in the Philippines|1968]]
* [[1969 in the Philippines|1969]]
* [[1970 in the Philippines|1970]]
* [[1971 in the Philippines|1971]]
* [[1972 in the Philippines|1972]]
* [[1973 in the Philippines|1973]]
* [[1974 in the Philippines|1974]]
* [[1975 in the Philippines|1975]]
* [[1976 in the Philippines|1976]]
* [[1977 in the Philippines|1977]]
* [[1978 in the Philippines|1978]]
* [[1979 in the Philippines|1979]]
* [[1980 in the Philippines|1980]]
* [[1981 in the Philippines|1981]]
* [[1982 in the Philippines|1982]]
* [[1983 in the Philippines|1983]]
* [[1984 in the Philippines|1984]]
* [[1985 in the Philippines|1985]]
* [[1986 in the Philippines|1986]]
* [[1987 in the Philippines|1987]]
* [[1988 in the Philippines|1988]]
* [[1989 in the Philippines|1989]]
* [[1990 in the Philippines|1990]]
* [[1991 in the Philippines|1991]]
* [[1992 in the Philippines|1992]]
* [[1993 sa Pilipinas|1993]]
* [[1994 sa Pilipinas|1994]]
* [[1995 sa Pilipinas|1995]]
* [[1996 sa Pilipinas|1996]]
* [[1997 sa Pilipinas|1997]]
* [[1998 sa Pilipinas|1998]]
* [[1999 sa Pilipinas|1999]]
* [[2000 sa Pilipinas|2000]]
* [[2001 sa Pilipinas|2001]]
* [[2002 sa Pilipinas|2002]]
* [[2003 sa Pilipinas|2003]]
* [[2004 sa Pilipinas|2004]]
* [[2005 sa Pilipinas|2005]]
* [[2006 sa Pilipinas|2006]]
* [[2007 sa Pilipinas|2007]]
* [[2008 sa Pilipinas|2008]]
* [[2009 sa Pilipinas|2009]]
* [[2010 sa Pilipinas|2010]]
* [[2011 sa Pilipinas|2011]]
* [[2012 sa Pilipinas|2012]]
* [[2013 sa Pilipinas|2013]]
* [[2014 sa Pilipinas|2014]]
* [[2015 sa Pilipinas|2015]]
* [[2016 sa Pilipinas|2016]]
* [[2017 sa Pilipinas|2017]]
* [[2018 sa Pilipinas|2018]]
* [[2019 sa Pilipinas|2019]]
* [[2020 sa Pilipinas|2020]]
* [[2021 sa Pilipinas|2021]]
* [[2022 sa Pilipinas|2022]]
* [[2023 sa Pilipinas|2023]]
* [[2024 sa Pilipinas|2024]]
* [[2025 sa Pilipinas|2025]]
* [[2026 sa Pilipinas|2026]]

| group2 = [[Pelikulang Pilipino|Pelikula]]
| abbr2 = pelikula
| list2 = 
* [[List of Philippine films before 1940|1919–1939]]
** [[List of Filipino films in 1919|1919]] 
** [[List of Filipino films in 1920|1920]]
** [[List of Filipino films in 1921|1921]]
** [[List of Filipino films in 1922|1922]]
** [[List of Filipino films in 1923|1923]]
** [[List of Filipino films in 1924|1924]]
** [[List of Filipino films in 1925|1925]]
** [[List of Filipino films in 1926|1926]]
** [[List of Filipino films in 1927|1927]]
** [[List of Filipino films in 1928|1928]]
** [[List of Filipino films in 1929|1929]]
** [[List of Filipino films in 1930|1930]]
** [[List of Filipino films in 1931|1931]]
** [[List of Filipino films in 1932|1932]]
** [[List of Filipino films in 1933|1933]]
** [[List of Filipino films in 1934|1934]]
** [[List of Filipino films in 1935|1935]]
** [[List of Filipino films in 1936|1936]]
** [[List of Filipino films in 1937|1937]]
** [[List of Filipino films in 1938|1938]]
** [[List of Filipino films in 1939|1939]]
* [[List of Philippine films of the 1940s|1940–1949]]
** [[List of Filipino films in 1940|1940]]
** [[List of Filipino films in 1941|1941]]
** [[List of Filipino films in 1942|1942]]
** [[List of Filipino films in 1943|1943]]
** [[List of Filipino films in 1944|1944]]
** [[List of Filipino films in 1945|1945]]
** [[List of Filipino films in 1946|1946]]
** [[List of Filipino films in 1947|1947]]
** [[List of Filipino films in 1948|1948]]
** [[List of Filipino films in 1949|1949]]
* [[List of Philippine films of the 1950s|1950–1959]]
** [[List of Filipino films in 1950|1950]]
** [[List of Filipino films in 1951|1951]]
** [[List of Filipino films in 1952|1952]]
** [[List of Filipino films in 1953|1953]]
** [[List of Filipino films in 1954|1954]]
** [[List of Filipino films in 1955|1955]]
** [[List of Filipino films in 1956|1956]]
** [[List of Filipino films in 1957|1957]]
** [[List of Filipino films in 1958|1958]]
** [[List of Filipino films in 1959|1959]]
* [[List of Philippine films of the 1960s|1960–1969]]
** [[List of Filipino films in 1960|1960]]
** [[List of Filipino films in 1961|1961]]
** [[List of Filipino films in 1962|1962]]
** [[List of Filipino films in 1963|1963]]
** [[List of Filipino films in 1964|1964]]
** [[List of Filipino films in 1965|1965]]
** [[List of Filipino films in 1966|1966]]
** [[List of Filipino films in 1967|1967]]
** [[List of Filipino films in 1968|1968]]
** [[List of Filipino films in 1969|1969]]
* [[List of Philippine films of the 1970s|1970–1979]]
** [[List of Filipino films in 1970|1970]]
** [[List of Filipino films in 1971|1971]]
** [[List of Filipino films in 1972|1972]]
** [[List of Filipino films in 1973|1973]]
** [[List of Filipino films in 1974|1974]]
** [[List of Filipino films in 1975|1975]]
** [[List of Filipino films in 1976|1976]]
** [[List of Filipino films in 1977|1977]]
** [[List of Filipino films in 1978|1978]]
** [[List of Filipino films in 1979|1979]]
* [[List of Philippine films of the 1980s|1980–1989]]
** [[List of Filipino films in 1980|1980]]
** [[List of Filipino films in 1981|1981]]
** [[List of Filipino films in 1982|1982]]
** [[List of Filipino films in 1983|1983]]
** [[List of Filipino films in 1984|1984]]
** [[List of Filipino films in 1985|1985]]
** [[List of Filipino films in 1986|1986]]
** [[List of Filipino films in 1987|1987]]
** [[List of Filipino films in 1988|1988]]
** [[List of Filipino films in 1989|1989]]
* [[List of Philippine films of the 1990s|1990–1999]]
** [[List of Filipino films in 1990|1990]]
** [[List of Filipino films in 1991|1991]]
** [[List of Filipino films in 1992|1992]]
** [[List of Filipino films in 1993|1993]]
** [[List of Filipino films in 1994|1994]]
** [[List of Filipino films in 1995|1995]]
** [[List of Filipino films in 1996|1996]]
** [[List of Filipino films in 1997|1997]]
** [[List of Filipino films in 1998|1998]]
** [[List of Filipino films in 1999|1999]]
* [[List of Philippine films of the 2000s|2000–2009]]
** [[List of Filipino films in 2000|2000]]
** [[List of Filipino films in 2001|2001]]
** [[List of Filipino films in 2002|2002]]
** [[List of Filipino films in 2003|2003]]
** [[List of Filipino films in 2004|2004]]
** [[List of Filipino films in 2005|2005]]
** [[List of Filipino films in 2006|2006]]
** [[List of Filipino films in 2007|2007]]
** [[List of Filipino films in 2008|2008]]
** [[List of Filipino films in 2009|2009]]
* [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng Dekada 2010|2010–2019]]
** [[List of Filipino films in 2010|2010]]
** [[List of Filipino films in 2011|2011]]
** [[List of Filipino films in 2012|2012]]
** [[List of Filipino films in 2013|2013]]
** [[List of Filipino films in 2014|2014]]
** [[List of Filipino films in 2015|2015]]
** [[List of Filipino films in 2016|2016]]
** [[List of Filipino films in 2017|2017]]
** [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng 2018|2018]]
** [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng 2019|2019]]
* [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng Dekada 2020|2020–2029]]
** [[Talaan ng mga Pelikulang Pilipino ng 2020|2020]]
** [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng 2021|2021]]
** [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng 2022|2022]]
** [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng 2023|2023]]
** [[Talaan ng mga Pelikulang Pilipino ng 2024|2024]]
** [[Talaan ng mga Pelikulang Pilipino ng 2025|2025]]
** [[Talaan ng mga Pelikulang Pilipino ng 2026|2026]]

| group3 = [[Telebisyon sa Pilipinas|Telebisyon]]
| abbr3 = tv
| list3 = 
* [[1946 in Philippine television|1946]]
* [[1947 in Philippine television|1947]]
* [[1948 in Philippine television|1948]]
* [[1949 in Philippine television|1949]] 
* [[1950 in Philippine television|1950]]
* [[1951 in Philippine television|1951]]
* [[1952 in Philippine television|1952]]
* [[1953 in Philippine television|1953]]
* [[1954 in Philippine television|1954]]
* [[1955 in Philippine television|1955]]
* [[1956 in Philippine television|1956]]
* [[1957 in Philippine television|1957]] 
* [[1958 in Philippine television|1958]]
* [[1959 in Philippine television|1959]] 
* [[1960 in Philippine television|1960]] 
* [[1961 in Philippine television|1961]] 
* [[1962 in Philippine television|1962]] 
* [[1963 in Philippine television|1963]]
* [[1964 in Philippine television|1964]] 
* [[1965 in Philippine television|1965]]
* [[1966 in Philippine television|1966]] 
* [[1967 in Philippine television|1967]] 
* [[1968 in Philippine television|1968]] 
* [[1969 in Philippine television|1969]] 
* [[1970 in Philippine television|1970]] 
* [[1971 in Philippine television|1971]] 
* [[1972 in Philippine television|1972]] 
* [[1973 in Philippine television|1973]]
* [[1974 in Philippine television|1974]]
* [[1975 in Philippine television|1975]] 
* [[1976 in Philippine television|1976]]
* [[1977 in Philippine television|1977]]
* [[1978 in Philippine television|1978]]
* [[1979 in Philippine television|1979]]
* [[1980 in Philippine television|1980]] 
* [[1981 in Philippine television|1981]]
* [[1982 in Philippine television|1982]]
* [[1983 in Philippine television|1983]]
* [[1984 in Philippine television|1984]] 
* [[1985 in Philippine television|1985]] 
* [[1986 in Philippine television|1986]]
* [[1987 in Philippine television|1987]]
* [[1988 in Philippine television|1988]]
* [[1989 in Philippine television|1989]]
* [[1990 in Philippine television|1990]]
* [[1991 in Philippine television|1991]]
* [[1992 in Philippine television|1992]]
* [[1993 in Philippine television|1993]]
* [[1994 in Philippine television|1994]]
* [[1995 in Philippine television|1995]]
* [[1996 in Philippine television|1996]]
* [[1997 in Philippine television|1997]]
* [[1998 in Philippine television|1998]]
* [[1999 in Philippine television|1999]]
* [[2000 in Philippine television|2000]]
* [[2001 in Philippine television|2001]]
* [[2002 in Philippine television|2002]]
* [[2003 in Philippine television|2003]]
* [[2004 in Philippine television|2004]]
* [[2005 in Philippine television|2005]]
* [[2006 in Philippine television|2006]]
* [[2007 in Philippine television|2007]]
* [[2008 in Philippine television|2008]]
* [[2009 in Philippine television|2009]]
* [[2010 in Philippine television|2010]]
* [[2011 in Philippine television|2011]]
* [[2012 in Philippine television|2012]]
* [[2013 in Philippine television|2013]]
* [[2014 in Philippine television|2014]]
* [[2015 in Philippine television|2015]]
* [[2016 sa Telebisyong Pilipino|2016]]
* [[2017 sa Telebisyong Pilipino|2017]]
* [[2018 sa Telebisyong Pilipino|2018]]
* [[2019 sa Telebisyong Pilipino|2019]]
* [[2020 sa Telebisyong Pilipino|2020]]
* [[2021 sa Telebisyong Pilipino|2021]]
* [[2022 sa Telebisyong Pilipino|2022]]
* [[2023 sa Telebisyong Pilipino|2023]]
* [[2024 sa Telebisyong Pilipino|2024]]
* [[2025 sa Telebisyong Pilipino|2025]]
* [[2025 sa Telebisyong Pilipino|2026]]

| group4 = [[Musika ng Pilipinas|Musika]]
| abbr4 = musika
| list4 =
* [[1960 in Philippine music|1960]]
* [[1961 in Philippine music|1961]]
* [[1962 in Philippine music|1962]]
* [[1963 in Philippine music|1963]]
* [[1964 in Philippine music|1964]]
* [[1965 in Philippine music|1965]]
* [[1966 in Philippine music|1966]]
* [[1967 in Philippine music|1967]]
* [[1968 in Philippine music|1968]]
* [[1969 in Philippine music|1969]]
* [[1970 in Philippine music|1970]]
* [[1971 in Philippine music|1971]]
* [[1972 in Philippine music|1972]]
* [[1973 in Philippine music|1973]]
* [[1974 in Philippine music|1974]]
* [[1975 in Philippine music|1975]]
* [[1976 in Philippine music|1976]]
* [[1977 in Philippine music|1977]]
* [[1978 in Philippine music|1978]]
* [[1979 in Philippine music|1979]]
* [[1980 in Philippine music|1980]]
* [[1981 in Philippine music|1981]]
* [[1982 in Philippine music|1982]]
* [[1983 in Philippine music|1983]]
* [[1984 in Philippine music|1984]]
* [[1985 in Philippine music|1985]]
* [[1986 in Philippine music|1986]]
* [[1987 in Philippine music|1987]] 
* [[1988 in Philippine music|1988]] 
* [[1989 in Philippine music|1989]]
* [[1990 in Philippine music|1990]]
* [[1991 in Philippine music|1991]]
* [[1992 in Philippine music|1992]]
* [[1993 in Philippine music|1993]]
* [[1994 in Philippine music|1994]]
* [[1995 in Philippine music|1995]]
* [[1996 in Philippine music|1996]]
* [[1997 in Philippine music|1997]]
* [[1998 in Philippine music|1998]]
* [[1999 in Philippine music|1999]]
* [[2000 in Philippine music|2000]]
* [[2001 in Philippine music|2001]] 
* [[2002 in Philippine music|2002]]
* [[2003 in Philippine music|2003]]
* [[2004 in Philippine music|2004]]
* [[2005 in Philippine music|2005]] 
* [[2006 in Philippine music|2006]]
* [[2007 in Philippine music|2007]]
* [[2008 in Philippine music|2008]]
* [[2009 in Philippine music|2009]]
* [[2010 in Philippine music|2010]]
* [[2011 in Philippine music|2011]]
* [[2012 in Philippine music|2012]]
* [[2013 in Philippine music|2013]]
* [[2014 in Philippine music|2014]]
* [[2015 in Philippine music|2015]]
* [[2016 in Philippine music|2016]]
* [[2017 in Philippine music|2017]]
* [[2018 sa Pilipinong Musika|2018]]
* [[2019 sa Pilipinong Musika|2019]]
* [[2020 sa Pilipinong Musika|2020]]
* [[2021 sa Pilipinong Musika|2021]]
* [[2022 sa Pilipinong Musika|2022]]
* [[2023 sa Pilipinong Musika|2023]]
* [[2024 sa Pilipinong Musika|2024]]
* [[2025 sa Pilipinong Musika|2025]]
* [[2026 sa Pilipinong Musika|2026]]

| group5 = [[Palakasan sa Pilipinas|Palakasan]]
| abbr5 = Palakasan
| list5  =
* [[1911 in Philippine sports|1911]]
* [[1912 in Philippine sports|1912]]
* [[1913 in Philippine sports|1913]]
* [[1914 in Philippine sports|1914]]
* [[1915 in Philippine sports|1915]]
* [[1916 in Philippine sports|1916]]
* [[1917 in Philippine sports|1917]]
* [[1918 in Philippine sports|1918]]
* [[1919 in Philippine sports|1919]]
* [[1920 in Philippine sports|1920]]
* [[1921 in Philippine sports|1921]]
* [[1922 in Philippine sports|1922]]
* [[1923 in Philippine sports|1923]]
* [[1924 in Philippine sports|1924]]
* [[1925 in Philippine sports|1925]]
* [[1926 in Philippine sports|1926]]
* [[1927 in Philippine sports|1927]]
* [[1928 in Philippine sports|1928]]
* [[1929 in Philippine sports|1929]]
* [[1930 in Philippine sports|1930]]
* [[1931 in Philippine sports|1931]]
* [[1932 in Philippine sports|1932]]
* [[1933 in Philippine sports|1933]]
* [[1934 in Philippine sports|1934]]
* [[1935 in Philippine sports|1935]]
* [[1936 in Philippine sports|1936]]
* [[1937 in Philippine sports|1937]]
* [[1938 in Philippine sports|1938]]
* [[1939 in Philippine sports|1939]]
* [[1940 in Philippine sports|1940]]
* [[1941 in Philippine sports|1941]]
* [[1942 in Philippine sports|1942]]
* [[1943 in Philippine sports|1943]]
* [[1944 in Philippine sports|1944]]
* [[1945 in Philippine sports|1945]]
* [[1946 in Philippine sports|1946]]
* [[1947 in Philippine sports|1947]]
* [[1948 in Philippine sports|1948]]
* [[1949 in Philippine sports|1949]]
* [[1950 in Philippine sports|1950]]
* [[1951 in Philippine sports|1951]]
* [[1952 in Philippine sports|1952]]
* [[1953 in Philippine sports|1953]]
* [[1954 in Philippine sports|1954]]
* [[1955 in Philippine sports|1955]]
* [[1956 in Philippine sports|1956]]
* [[1957 in Philippine sports|1957]]
* [[1958 in Philippine sports|1958]]
* [[1959 in Philippine sports|1959]]
* [[1960 in Philippine sports|1960]]
* [[1961 in Philippine sports|1961]]
* [[1962 in Philippine sports|1962]]
* [[1963 in Philippine sports|1963]]
* [[1964 in Philippine sports|1964]]
* [[1965 in Philippine sports|1965]]
* [[1966 in Philippine sports|1966]]
* [[1967 in Philippine sports|1967]]
* [[1968 in Philippine sports|1968]]
* [[1969 in Philippine sports|1969]]
* [[1970 in Philippine sports|1970]]
* [[1971 in Philippine sports|1971]]
* [[1972 in Philippine sports|1972]]
* [[1973 in Philippine sports|1973]]
* [[1974 in Philippine sports|1974]]
* [[1975 in Philippine sports|1975]]
* [[1976 in Philippine sports|1976]]
* [[1977 in Philippine sports|1977]]
* [[1978 in Philippine sports|1978]]
* [[1979 in Philippine sports|1979]]
* [[1980 in Philippine sports|1980]]
* [[1981 in Philippine sports|1981]]
* [[1982 in Philippine sports|1982]]
* [[1983 in Philippine sports|1983]]
* [[1984 in Philippine sports|1984]]
* [[1985 in Philippine sports|1985]]
* [[1986 in Philippine sports|1986]]
* [[1987 in Philippine sports|1987]]
* [[1988 in Philippine sports|1988]]
* [[1989 in Philippine sports|1989]]
* [[1990 in Philippine sports|1990]]
* [[1991 in Philippine sports|1991]]
* [[1992 in Philippine sports|1992]]
* [[1993 in Philippine sports|1993]]
* [[1994 in Philippine sports|1994]]
* [[1995 in Philippine sports|1995]] 
* [[1996 in Philippine sports|1996]] 
* [[1997 in Philippine sports|1997]]
* [[1998 in Philippine sports|1998]] 
* [[1999 in Philippine sports|1999]] 
* [[2000 in Philippine sports|2000]]
* [[2001 in Philippine sports|2001]]
* [[2002 in Philippine sports|2002]]
* [[2003 in Philippine sports|2003]]
* [[2004 in Philippine sports|2004]]
* [[2005 in Philippine sports|2005]]
* [[2006 in Philippine sports|2006]]
* [[2007 in Philippine sports|2007]]
* [[2008 in Philippine sports|2008]]
* [[2009 in Philippine sports|2009]]
* [[2010 in Philippine sports|2010]]
* [[2011 in Philippine sports|2011]]
* [[2012 in Philippine sports|2012]]
* [[2013 in Philippine sports|2013]]
* [[2014 in Philippine sports|2014]]
* [[2015 in Philippine sports|2015]]
* [[2016 in Philippine sports|2016]]
* [[2017 in Philippine sports|2017]]
* [[2018 in Philippine sports|2018]]
* [[2019 sa Pilipinong Palakasan|2019]]
* [[2020 sa Pilipinong Palakasan|2020]]
* [[2021 sa Pilipinong Palakasan|2021]]
* [[2022 sa Pilipinong Palakasan|2022]]
* [[2023 sa Pilipinong Palakasan|2023]]
* [[2024 sa Pilipinong Palakasan|2024]]
* [[2025 sa Pilipinong Palakasan|2025]]
* [[2026 sa Pilipinong Palakasan|2026]]

|group6=[[Law in the Philippines|Batas]] at [[Politika ng Pilipinas|Politika]]
|list6=
* [[1896 in Philippine law and politics|1896]]
* [[1897 in Philippine law and politics|1897]]
* [[1898 in Philippine law and politics|1898]]
* [[1899 in Philippine law and politics|1899]]
* [[1900 in Philippine law and politics|1900]]
* [[1901 in Philippine law and politics|1901]]
* [[1902 in Philippine law and politics|1902]]
* [[1903 in Philippine law and politics|1903]]
* [[1904 in Philippine law and politics|1904]]
* [[1905 in Philippine law and politics|1905]]
* [[1906 in Philippine law and politics|1906]]
* [[1907 in Philippine law and politics|1907]]
* [[1908 in Philippine law and politics|1908]]
* [[1909 in Philippine law and politics|1909]]
* [[1910 in Philippine law and politics|1910]]
* [[1911 in Philippine law and politics|1911]]
* [[1912 in Philippine law and politics|1912]]
* [[1913 in Philippine law and politics|1913]]
* [[1914 in Philippine law and politics|1914]]
* [[1915 in Philippine law and politics|1915]]
* [[1916 in Philippine law and politics|1916]]
* [[1917 in Philippine law and politics|1917]]
* [[1918 in Philippine law and politics|1918]]
* [[1919 in Philippine law and politics|1919]]
* [[1920 in Philippine law and politics|1920]]
* [[1921 in Philippine law and politics|1921]]
* [[1922 in Philippine law and politics|1922]]
* [[1923 in Philippine law and politics|1923]]
* [[1924 in Philippine law and politics|1924]]
* [[1925 in Philippine law and politics|1925]]
* [[1926 in Philippine law and politics|1926]]
* [[1927 in Philippine law and politics|1927]]
* [[1928 in Philippine law and politics|1928]]
* [[1929 in Philippine law and politics|1929]]
* [[1930 in Philippine law and politics|1930]]
* [[1931 in Philippine law and politics|1931]]
* [[1932 in Philippine law and politics|1932]]
* [[1933 in Philippine law and politics|1933]]
* [[1934 in Philippine law and politics|1934]]
* [[1935 in Philippine law and politics|1935]]
* [[1936 in Philippine law and politics|1936]]
* [[1937 in Philippine law and politics|1937]]
* [[1938 in Philippine law and politics|1938]]
* [[1939 in Philippine law and politics|1939]]
* [[1940 in Philippine law and politics|1940]]
* [[1941 in Philippine law and politics|1941]]
* [[1942 in Philippine law and politics|1942]]
* [[1943 in Philippine law and politics|1943]]
* [[1944 in Philippine law and politics|1944]]
* [[1945 in Philippine law and politics|1945]]
* [[1946 in Philippine law and politics|1946]]
* [[1947 in Philippine law and politics|1947]]
* [[1948 in Philippine law and politics|1948]]
* [[1949 in Philippine law and politics|1949]]
* [[1950 in Philippine law and politics|1950]]
* [[1951 in Philippine law and politics|1951]]
* [[1952 in Philippine law and politics|1952]]
* [[1953 in Philippine law and politics|1953]]
* [[1954 in Philippine law and politics|1954]]
* [[1955 in Philippine law and politics|1955]]
* [[1956 in Philippine law and politics|1956]]
* [[1957 in Philippine law and politics|1957]]
* [[1958 in Philippine law and politics|1958]]
* [[1959 in Philippine law and politics|1959]]
* [[1960 in Philippine law and politics|1960]]
* [[1961 in Philippine law and politics|1961]]
* [[1962 in Philippine law and politics|1962]]
* [[1963 in Philippine law and politics|1963]]
* [[1964 in Philippine law and politics|1964]]
* [[1965 in Philippine law and politics|1965]]
* [[1966 in Philippine law and politics|1966]]
* [[1967 in Philippine law and politics|1967]]
* [[1968 in Philippine law and politics|1968]]
* [[1969 in Philippine law and politics|1969]]
* [[1970 in Philippine law and politics|1970]]
* [[1971 in Philippine law and politics|1971]]
* [[1972 in Philippine law and politics|1972]]
* [[1973 in Philippine law and politics|1973]]
* [[1974 in Philippine law and politics|1974]]
* [[1975 in Philippine law and politics|1975]]
* [[1976 in Philippine law and politics|1976]]
* [[1977 in Philippine law and politics|1977]]
* [[1978 in Philippine law and politics|1978]]
* [[1979 in Philippine law and politics|1979]]
* [[1980 in Philippine law and politics|1980]]
* [[1981 in Philippine law and politics|1981]]
* [[1982 in Philippine law and politics|1982]]
* [[1983 in Philippine law and politics|1983]]
* [[1984 in Philippine law and politics|1984]]
* [[1985 in Philippine law and politics|1985]]
* [[1986 in Philippine law and politics|1986]]
* [[1987 in Philippine law and politics|1987]]
* [[1988 in Philippine law and politics|1988]]
* [[1989 in Philippine law and politics|1989]]
* [[1990 in Philippine law and politics|1990]]
* [[1991 in Philippine law and politics|1991]]
* [[1992 in Philippine law and politics|1992]]
* [[1993 in Philippine law and politics|1993]]
* [[1994 in Philippine law and politics|1994]]
* [[1995 in Philippine law and politics|1995]] 
* [[1996 in Philippine law and politics|1996]] 
* [[1997 in Philippine law and politics|1997]]
* [[1998 in Philippine law and politics|1998]] 
* [[1999 in Philippine law and politics|1999]] 
* [[2000 in Philippine law and politics|2000]]
* [[2001 in Philippine law and politics|2001]]
* [[2002 in Philippine law and politics|2002]]
* [[2003 in Philippine law and politics|2003]]
* [[2004 in Philippine law and politics|2004]]
* [[2005 in Philippine law and politics|2005]]
* [[2006 in Philippine law and politics|2006]]
* [[2007 in Philippine law and politics|2007]]
* [[2008 in Philippine law and politics|2008]]
* [[2009 in Philippine law and politics|2009]]
* [[2010 in Philippine law and politics|2010]]
* [[2011 in Philippine law and politics|2011]]
* [[2012 in Philippine law and politics|2012]]
* [[2013 in Philippine law and politics|2013]]
* [[2014 in Philippine law and politics|2014]]
* [[2015 in Philippine law and politics|2015]]
* [[2016 sa Pilipinong batas at politika|2016]]
* [[2017 in Philippine law and politics|2017]]
* [[2018 in Philippine law and politics|2018]]
* [[2019 sa Pilipinong batas at politika|2019]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Kategorya:Mga Suleras ng Pilipinas]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fgnfwb5ixlp2udlbnbbexffn0o4ylef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rosario, Arhentina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>274022</id>
    <revision>
      <id>2206476</id>
      <parentid>2087956</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13216" sha1="8lh89t4rapcutvsw4deeebrmh46g1wy" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = Rosario
| native_name             =
| native_name_lang        =
| settlement_type         = Lungsod ng Rosario
| image_skyline           = Rosario desde el aire.jpeg
| imagesize               = 
| image_alt               = 
| image_caption           = Tanawin ng Rosario mula sa himpapawid
| image_flag              = Bandera de la Ciudad de Rosario.svg
| flag_size               =
| flag_alt                =
| image_seal              = Escudo de armas de Rosario.svg
| seal_size               =
| seal_alt                =
| image_shield            =
| shield_size             =
| shield_alt              =
| image_blank_emblem      =
| blank_emblem_type       =
| blank_emblem_size       =
| blank_emblem_alt        =
| nickname                = &quot;Lugar ng kapanganakan ng [[Watawat ng Arhentina]]&quot;, &quot;Ang Arhentinong [[Chicago]]&quot;&lt;ref&gt;[http://www.rosario.gov.ar/sitio/lugaresVisual/verLugar.do?id=1921&amp;nivel=Disfru&amp;ult=Di_1 Monumento Histórico Nacional a la Bandera Argentina en la página de la Municipalidad de Rosario]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.me.gov.ar/efeme/20dejunio/monumento.html Página del Ministerio de Educación de la Nación sobre el Monumento Histórico Nacional a la Bandera.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090222000113/http://www.me.gov.ar/efeme/20dejunio/monumento.html |date=2009-02-22 }}&lt;/ref&gt;
| motto                   =
| image_map               = Mapa de Rosario, Argentina.svg
| mapsize                 =
| map_alt                 =
| map_caption             =
| image_map1              =
| mapsize1                =
| map_alt1                =
| map_caption1            =
| dot_mapsize             =
| dot_map_base_alt        =
| dot_map_alt             =
| dot_map_caption         =
| dot_x = |dot_y =
| pushpin_map             = Argentina
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_mapsize         =
| pushpin_map_caption     = Kinaroroonan ng Rosario sa Arhentina
| coordinates             = {{coord|32|57|S|60|40|W|type:city(1159004)_region:AR|display=inline,title}}
| coor_pinpoint           =
| coordinates_footnotes   =
| subdivision_type        = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]]
| subdivision_name        = {{flag|Argentina}}
| subdivision_type1       = [[Mga lalawigan ng Arhentina|Lalawigan]]
| subdivision_name1       = {{flag|Santa Fe}}
| subdivision_type2       = [[Mga departamento ng Arhentina|Departamento]]
| subdivision_name2       = [[Departamento ng Rosario|Rosario]]
| parts_type              =
| parts_style             =
| parts                   =
| p1                      =
| p2                      =
| p3                      =
| p4                      =
| established_title       = Itinatag
| established_date        = Oktubre 7, 1793
| founder                 =
| named_for               =
| seat_type               =
| seat                    =
| government_type         = 6 mga pook-munisipal
| government_footnotes    =
| leader_party            = [[:en:Socialist Party (Argentina)|SPA]]
| leader_title            = [[:en:Intendant#Argentina|Intendant]]
| leader_name             = [[Mónica Fein]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.rosario.gov.ar/sitio/intendente/trayectoria.jsp?nivel=Intendente&amp;ult=In_2 |title=Municipalidad de Rosario official website |access-date=2017-10-17 |archive-date=2015-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150807202105/http://www.rosario.gov.ar/sitio/intendente/trayectoria.jsp?nivel=Intendente&amp;ult=In_2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| leader_title1           =
| leader_name1            = 30 alkalde munisipal
| total_type              =
| unit_pref               = km
| area_magnitude          =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          =
| area_total_sq_mi        =
| area_total_dunam        =
| area_land_km2           =
| area_land_sq_mi         =
| area_water_km2          =
| area_water_sq_mi        =
| area_water_percent      =
| area_blank1_title       = Lungsod
| area_blank1_km2         = 178.69
| elevation_m             = 31
| elevation_ft            = 102
| population_footnotes    = &lt;ref name=2010c&gt;{{cite web|url=http://www.censo2010.indec.gov.ar/CuadrosDefinitivos/P5-D_82_84.pdf|title=Provincia de Santa Fe, departamento Rosario. Población total por país de nacimiento, según sexo y grupo de edad. Año 2010.|publisher=INDEC|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140826114846/http://www.censo2010.indec.gov.ar/CuadrosDefinitivos/P5-D_82_84.pdf|archivedate=2014-08-26|df=}}&lt;/ref&gt;
| population_total        = 1,193,605
| population_as_of        = Senso 2010
| population_density_km2  = 6680
| population_density_sq_mi=
| population_est          =
| pop_est_as_of           =
| population_demonym      = ''rosarino, -a''
| population_note         =
| timezone1               = [[Oras sa Arhentina|ART]]
| utc_offset1             = &amp;minus;3
| timezone1_DST           = 
| utc_offset1_DST         = 
| postal_code_type        = Kodigong postal
| postal_code             = S2000
| area_code_type          = Area code
| area_code               = 0341
| website                 = [http://www.rosario.gob.ar/ rosario.gob.ar]
| footnotes               =
}}
Ang '''Rosario''' ({{IPA-es|roˈsaɾjo}}) ay ang pinakamalaking lungsod sa [[Mga lalawigan ng Arhentina|lalawigan]] ng [[Lalawigan ng Santa Fe|Santa Fe]], sa gitnang [[Arhentina]]. Matatagpuan ito  300 kilometro (186 milya) hilagang-kanluran ng [[Buenos Aires]], sa kanlurang dalampasigan ng [[Ilog Paraná]]. Pangatlong pinakamataong lungsod sa bansa ang Rosario, at ito rin ang pinakamataong lungsod sa Arhentina na hindi isang kabisera ng anumang lalawigan. Kalakip ang lumalaki at mahalagang [[kalakhang pook]], ang [[Malawakang Rosario]] ay may tinatayang populasyon na 1,276,000 katao {{As of|2012|lc=y}}.&lt;ref name=eph&gt;{{cite web|url=http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/4/EPH_cont_2trim12.pdf |title=Encuesta Permanente de Hogares. Resultados del segundo trimestre de 2012 |publisher=INDEC |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029192858/http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/4/EPH_cont_2trim12.pdf |archivedate=29 Oktubre 2013 |df= }}&lt;/ref&gt; Isa sa mga pangunahing atraksiyon nito ay ang [[arkitektong neoklasiko]] na napanatili sa daan-daang mga tahanan, kabahayan at pampublikong gusali sa loob ng mga dantaon.

Ang Rosario ay ang punong lungsod ng [[Departamento ng Rosario]] at matatagpuan ito sa gitna ng pangunahing koridor ng [[industriya]] sa Arhentina. Isang pangunahing himpilan ng [[Biyaheng daambakal|daambakal]] ang lungsod, at ito rin ang sentro ng [[pagbabapor]] sa hilaga-silangang Arhentina. Umaabot ang mga barko sa lungsod gamit ang Ilog Paraná, na nagpapahintulot ng pag-iral ng isang [[pantalan]]g 10 metro (34 talampakan) ang lalim. Mahilig sa pagpuputik (''silting'') ang [[:en:Port of Rosario|Pantalan ng Rosario]] at kinakailangang idraga nang pana-panahon.&lt;ref&gt;[http://www.lacapital.com.ar/2006/08/30/economia/noticia_322334.shtml ]{{dead link|date=Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa mga iniluluwas ang [[trigo]], [[harina]], [[dayami]], [[lino]] at iba pang mga [[mantikang gulay]], [[mais]], [[asukal]], [[troso]], [[karne]], [[balat ng hayop]], at [[lana]]. Kabilang sa mga produktong ginagawa rito ang harina, asukal, mga produkto ng karne, at iba pang mga pagkain. Ang [[Tulay ng Rosario-Victoria]], na binuksan noong 2004, ay tumatawid sa Ilog Paraná at nag-uugnay ng Rosario sa lungsod ng [[Victoria, Entre Ríos|Victoria]] sa kabilang panig ng [[Deltang Paraná]]. Sapagkat mahalaga ang gampanin nito sa komersiyo ng agrikultura, sentro ang lungsod ng patuloy na debate ukol sa mga buwis na ipinapataw sa mga produktong pang-agrikultura na malaki ang pinaggagastusan, tulad ng balatong (''soy'').

Kasama ang lungsod ng [[Paraná, Entre Ríos|Paraná]], isa ang Rosario sa ilang mga lungsod sa Arhentina na hindi makapagtuturo sa isang tao o indibiduwal bilang tagapagtatag nito. Si &quot;[[Birhen ng Santo Rosario]]&quot; ang pintakasi nito, ang kanyang kapistahan ay Oktubre 7. Ang [[14812 Rosario]] na isang [[makabuntala]] ay ipinangalan mula sa lungsod.&lt;ref&gt;[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=14812 JPL Small-Body Database Browser - 14812 Rosario (1981 JR1)] Jet Propulsion Laboratory (NASA)&lt;/ref&gt;

Kasama sa mga kilalang taga-Rosario ang [[rebolusyonaryo]]ng si [[Che Guevara]]; mga manlalaro sa [[putbol]] na sina [[Lionel Messi]], [[Ángel Di María]], [[Maxi Rodríguez|Maximiliano Rodríguez]] at [[Mauro Icardi]]; mga [[Tagapagsanay (palakasan)|tagapagsanay]] sa putbol na sina [[César Luis Menotti]], [[Marcelo Bielsa]] at [[Gerardo Martino]]; manlalaro sa [[pandamuhang hockey]] na si [[Luciana Aymar]]; mga manlalaro sa [[unyong rugby]] na sina [[Juan Imhoff]] at [[Leonardo Senatore]]; aktor/komedyanteng si [[Alberto Olmedo]] at aktress na si [[Libertad Lamarque]]; kompositor sa diyas na si [[Gato Barbieri]]; kartunista/manunulat na si [[Roberto Fontanarrosa]]; mang-aawit/manunulat ng awit na si [[Fito Paez]]; artista/pintor na si [[Antonio Berni]] at modelong si [[Valeria Mazza]].

==Mga kakambal at kapatid na lungsod==
Nakakambal ang Rosario sa:&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.rosario.gov.ar/mr/mri/www/city-city-program/town-twinning-agreements |title=Town Twinning Agreements |publisher=Municipalidad de Rosario - Buenos Aires 711 |accessdate=14 Oktubre 2014 |archive-date=19 Marso 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150319103223/http://www.rosario.gov.ar/mr/mri/www/city-city-program/town-twinning-agreements |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- section with alphabetical order --&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| 
*{{flagicon|ITA}} [[Alessandria]], Italya&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|PAR}} [[Asunción]], Paraguay&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|ESP}} [[Bilbao]], Espanya&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|VEN}} [[Caracas]], Benesuwela&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|ECU}} [[Cuenca, Ekwador|Cuenca]], Ekwador&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|SEN}} [[Dakar]], Senegal&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|ISR}} [[Haifa]], Israel&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.haifa.muni.il/Cultures/en-US/city/CitySecretary_ForeignAffairs/EngActs.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071009084809/http://www.haifa.muni.il/Cultures/en-US/city/CitySecretary_ForeignAffairs/EngActs.htm |archivedate=9 Oktubre 2007 |title=Twin City activities |publisher=Haifa Municipality |accessdate=14 Pebrero 2008}}&lt;/ref&gt;
*{{flagicon|ITA}} [[Imperia]], Italya&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|KUW}} [[Lungsod ng Kuwait]], Kuwait&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|COL}} [[Manizales]], Kolombya&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|COL}} [[Medellín]], Kolombya&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
||
*{{flagicon|URU}} [[Montevideo]], Uruguay&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|MEX}} [[Monterrey]], [[Nuevo León]], Mehiko&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|GRE}} [[Piraeus]], Gresya&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|PER}} [[Pisco, Peru|Pisco]], Peru&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|BRA}} [[Porto Alegre]], Brasil&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|PRC}} [[Shanghai]], Tsina&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Shanghai twinnings&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.shfao.gov.cn/wsb/english/Sister_Cities/index.html |title=Shanghai Foreign Affairs |publisher=Shfao.gov.cn |accessdate=17 Mayo 2011 |archive-date=18 Mayo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518123518/http://www.shfao.gov.cn/wsb/english/Sister_Cities/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*{{flagicon|BOL}} [[Santa Cruz de la Sierra]], Republika ng Bulibya&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|CUB}} [[Santiago de Cuba]], Kuba&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|DOM}} [[Santo Domingo]], Republikang Dominikano&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
*{{flagicon|ITA}} [[Turin]], Italya&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Turin twinnings&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.comune.torino.it/relint/inglese/gemellaggieaccordi/index.shtml|title=International Affairs – Twinnings and Agreements|accessdate=6 Agosto 2013|last=Pessotto|first=Lorenzo|work=International Affairs Service in cooperation with Servizio Telematico Pubblico|publisher=City of Torino|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130618182559/http://www.comune.torino.it/relint/inglese/gemellaggieaccordi/index.shtml|archivedate=18 Hunyo 2013}}&lt;/ref&gt;
*{{flagicon|CHI}} [[Valparaíso]], Tsile&lt;ref name=&quot;Rosario twinnings&quot;/&gt;
|}

==Tingnan din==
*[[Talaan ng mga lungsod sa Arhentina]]

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

==Mga kawing panlabas==
{{Sister project links|Rosario|voy=Rosario}}
* [http://www.rosario.gov.ar/ Munisipalidad ng Rosario] (opisyal na websayt)
* [http://www.rosariocity.com/ RosarioCity] (komersiyal na websayt ng lungsod ng Rosario at rehiyong nito)
* [http://www.rosariocomercio.com.ar/ Rosariocomercio.com.ar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150513044104/http://www.rosariocomercio.com.ar/ |date=2015-05-13 }} (gabay pang-komersiyo ng Rosario)
* [http://www.rosario.com.ar/ Rosario.com.ar] (Kabatiran tungkol sa Malawakang Rosario)

{{Authority control}}

[[Kategorya:Mga lungsod ng Arhentina]]</text>
      <sha1>8lh89t4rapcutvsw4deeebrmh46g1wy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MBC Media Group</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283179</id>
    <revision>
      <id>2206555</id>
      <parentid>2172986</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T09:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <origin>2206555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4890" sha1="ck03yr67bvgnaghp6f38ejmljudjhtu" xml:space="preserve">{{About||the Korean radio and television network which uses the same acronym|Munhwa Broadcasting Corporation}}
{{refimprove|date=August 2018}}
{{Infobox company 
| name           = MBC Media Group
| logo           = MBC Media Group logo.svg
| image          = Manila Broadcasting Company (CCP Complex, Pasay)(2019-03-14).jpg
| image_size     = 250px
| image_caption  = MBC Building
| trade_name     = MBC Media Group
| type           = [[:en:Public company|Publiko]]
| industry       = [[Mass media|Pagsasahimpapawid]]
| traded_as      = {{pse|MBC}}
| foundation     = {{start date|1946|6|12}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://edge.pse.com.ph/companyInformation/form.do?cmpy_id=117 | title=Company Information | publisher=[[Philippine Stock Exchange]] }}&lt;/ref&gt;
| hq_location    = MMG Building, Star City, V. Sotto St., CCP Complex, Roxas Boulevard
| hq_location_city    = [[Pasay]], [[Metro Manila]]
| hq_location_country = Philippines
| founder        = [[Federico Elizalde]]&lt;br&gt;[[Joaquín Miguel Elizalde]]&lt;br&gt;[[Manolo Elizalde]]&lt;br&gt;[[Manuel Elizalde]]
| key_people     = Fred J. Elizalde, [[Chairman]] and [[Chief Executive Officer|CEO]]&lt;br&gt;Ruperto Nicdao Jr., [[President (corporate title)|President]]&lt;br&gt;Juan Manuel Elizalde, Vice-President for Operations
| revenue        = {{increase}}[[Philippine Peso|PHP]]1.13 billion &lt;small&gt;([[Fiscal year|FY]] 2015)&lt;/small&gt;&lt;ref name=financial&gt;{{cite web|url = http://edge.pse.com.ph/companyPage/financial_reports_view.do?cmpy_id=117|title = PSE Edge - Manila Broadcasting Company - Financial reports|accessdate = 19 December 2016|publisher = [[Philippine Stock Exchange]]}}&lt;/ref&gt;
| former_name    = Metropolitan Broadcasting Company (1946–1972) &lt;br&gt; Manila Broadcasting Company (1972-2024)
| net_income     = {{increase}}PHP148.40 million &lt;small&gt;(FY 2015)&lt;/small&gt;&lt;ref name=financial/&gt;
| operating_income = {{increase}}PHP213.21 million &lt;small&gt;(FY 2015)&lt;/small&gt;&lt;ref name=financial/&gt;
| num_employees  = 124 &lt;small&gt;(FY 2015)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Media Ownership Monitor Philippines - Manila Broadcasting Company|url=http://philippines.mom-rsf.org/en/owners/companies/detail/company/company/show/manila-broadcasting-company/|accessdate=November 24, 2016|publisher=VERA Files}}&lt;/ref&gt;
| assets          = {{increase}}PHP1.27 billion &lt;small&gt;(FY 2015)&lt;/small&gt;&lt;ref name=financial/&gt;
| equity          = {{increase}}PHP890.98 million &lt;small&gt;(FY 2015)&lt;/small&gt;&lt;ref name=financial/&gt;
| parent         = FJE Group of Companies
| owner          = Elizalde Holdings Corporation (34.7%)&lt;br/&gt;Elizalde Land, Inc. (21.6%)&lt;br/&gt;Other (17.4%)&lt;br/&gt;Public stock (26.3%)
| subsid         = [[#Subsidiaries|see list]]
| homepage       = {{url|mbcmediagroup.com}}
}}

Ang '''Manila Broadcasting Company''', kilala din bilang '''MBC Media Group''', ay isang kumpanyang pagsasahimpapawid sa Pilipinas. Itinatag noong 1946, ang MBC ay may anim na radio networks, kabilang ang MBC TV, [[DZRH News Television]], [[DZRH]], [[DZMB|Love Radio]], [[DWYS|Yes FM]], [[DWRK|Easy Rock]], [[Radyo Natin]] at [[Aksyon Radyo]].&lt;ref name=Rebranding&gt;{{cite web|title=Rebranding for growth: Elizalde family introduces MBC Media Group|url=https://bilyonaryo.com/2024/02/08/rebranding-for-growth-elizalde-family-introduces-mbc-media-group/business/|access-date=February 10, 2024|publisher=Bilyonaryo}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://edge.pse.com.ph/companyInformation/form.do?cmpy_id=117 | title=Company Information | publisher=[[Philippine Stock Exchange]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Media Ownership Monitor Philippines - Manila Broadcasting Company|url=http://philippines.mom-rsf.org/en/owners/companies/detail/company/company/show/manila-broadcasting-company/|access-date=November 24, 2016|publisher=VERA Files}}&lt;/ref&gt;

Ang kasalukuyang presidente ng MBC Media Group ay si Ruperto Nicdao Jr.
[[File:Manila Broadcasting Company logo.png|thumb|right|Dating logo ng Manila Broadcasting Company (2002-2024).]]

==Kasaysayan==
{{empty section}}

==Assets==

===Divisions===
{{main|Talaan ng mga himpilan ng MBC Media Group}}

==DZRH News Television==
{{Main|DZRH News Television}}

===Subsidiaries and Affiliates===
* Cebu Broadcasting Company
* [[Pacific Broadcasting System]] 
* Philippine Broadcasting Corporation
* [[Operation Tulong]] - MBC's corporate social responsibility program.
* Elizalde Hotels and Resorts

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;Defunct

==Partnerships and affiliations==
* [[Bitstop Network Services]]
* [[Cultural Center of the Philippines]]
* ACS Manufacturing Corporation

==External links==
*[http://philippines.mom-rsf.org/en/owners/companies/ Media Ownership Monitor Philippines - Media Companies: A Duopoly Rules] by VERA Files and [[Reporters Without Borders]]

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{MBC Media Group}}
{{Media companies listed in PSE}}
{{Radio in the Philippines}}

[[Kategorya:MBC Media Group]]
[[Kategorya:Mga kompanyang pagsasahimpapawid ng Pilipinas]]</text>
      <sha1>ck03yr67bvgnaghp6f38ejmljudjhtu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286708</id>
    <revision>
      <id>2206483</id>
      <parentid>1862099</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:06:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect</comment>
      <origin>2206483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2450" sha1="k9pa42kq3miqewaqi9j7dhv5a1xadql" xml:space="preserve">{{delete|Sockpuppet page}}
Ito ay talaan ng '''programang palabas ng [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]'''. Para sa mga dating programa at natapos na mga palabas ng istasyon, basahin ang [[Tala ng mga dating palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation]].

==Currently aired programs==
&lt;!-- Please do not add where the show transferred or re-aired. Just indicate the years that the show aired on IBC. --&gt;

=== Balita ===
*''[[News Team 13]]'' &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;

=== Public affairs ===
*''Gabay ng Bayan'' &lt;small&gt;(2008-2011, 2017)&lt;/small&gt;

=== Infotainment ===
*''Balay Tirahan Kanlungan'' &lt;small&gt;(re-run, September 2011)&lt;/small&gt;
*''ChinaTown TV'' &lt;small&gt;(2010) (produced by Horizon of The Sun Communications)&lt;/small&gt;
*''Cooltura'' &lt;small&gt;(re-run, 2011–2012; 2012-2015,2016-2017; 2018)&lt;/small&gt;
*''Travel and Trade'' &lt;small&gt;(re-run, 2001–2002, 2010-2011, 2014; 2018)&lt;/small&gt;

=== Entertainment ===
*''ASK TV: Artihan, Sayawan at Kantahan'' &lt;small&gt;(2018)&lt;/small&gt;
*''The Best of Retro featuring FBC (Family Birth Control) Rebirth'' &lt;small&gt;(2018)&lt;/small&gt;

=== Sports ===
==== Cockfighting ==== 
*''Chicken Talk'' &lt;small&gt;(2016)&lt;/small&gt;
*''STV: Ang Sabong TV ng Bayan'' &lt;small&gt;(2005-2011, 2013)&lt;/small&gt;

=== Infomercials ===
*''EZ Shop'' &lt;small&gt;(2004)&lt;/small&gt;
&lt;!---Please do not add or mentioned the networks who usually simulcast other programs.---&gt;

=== Relihiyon ===
*''[[El Shaddai (movement)|El Shaddai]]'' &lt;small&gt;(1992)&lt;/small&gt;
*''Family TV Mass'' &lt;small&gt;(2002-2014, 2015)&lt;/small&gt;
*''Kerygma TV'' &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;

==Mga Parating ng programa==
*''Community Basketball Association'' {{small|(2018)}}&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.abante.com.ph/bagong-silang-na-cba-para-sa-lahat-maceda.htm|title=Bagong silang na CBA para sa lahat – Maceda|publisher=Abante|language=Tagalog|date=October 23, 2018|accessdate=October 23, 2018}}&lt;/ref&gt;

==Mga Nakaraang programa==
{{main|Tala ng mga nakaraang palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation}}

==Tignan din==
*[[Intercontinental Broadcasting Corporation]]

==References==
{{reflist}}

{{IBC-13 Shows}}
{{programs}}

{{DEFAULTSORT:Programs Broadcast By Intercontinental Broadcasting Corporation}}
[[Category:Lists of television series by network|Intercontinental Broadcasting Corporation]]
[[Category:Philippine television-related lists|Intercontinental Broadcasting Corporation]]
[[Category:Mga palabas sa telebisyon ng Intercontinental Broadcasting Corporation| ]]</text>
      <sha1>k9pa42kq3miqewaqi9j7dhv5a1xadql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206484</id>
      <parentid>2206483</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:07:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27582-38</username>
        <id>161540</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Removed</comment>
      <origin>2206484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2423" sha1="oh4vbo2cq2k5floemeruw7am0nltg27" xml:space="preserve">Ito ay talaan ng '''programang palabas ng [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]'''. Para sa mga dating programa at natapos na mga palabas ng istasyon, basahin ang [[Tala ng mga dating palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation]].

==Currently aired programs==
&lt;!-- Please do not add where the show transferred or re-aired. Just indicate the years that the show aired on IBC. --&gt;

=== Balita ===
*''[[News Team 13]]'' &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;

=== Public affairs ===
*''Gabay ng Bayan'' &lt;small&gt;(2008-2011, 2017)&lt;/small&gt;

=== Infotainment ===
*''Balay Tirahan Kanlungan'' &lt;small&gt;(re-run, September 2011)&lt;/small&gt;
*''ChinaTown TV'' &lt;small&gt;(2010) (produced by Horizon of The Sun Communications)&lt;/small&gt;
*''Cooltura'' &lt;small&gt;(re-run, 2011–2012; 2012-2015,2016-2017; 2018)&lt;/small&gt;
*''Travel and Trade'' &lt;small&gt;(re-run, 2001–2002, 2010-2011, 2014; 2018)&lt;/small&gt;

=== Entertainment ===
*''ASK TV: Artihan, Sayawan at Kantahan'' &lt;small&gt;(2018)&lt;/small&gt;
*''The Best of Retro featuring FBC (Family Birth Control) Rebirth'' &lt;small&gt;(2018)&lt;/small&gt;

=== Sports ===
==== Cockfighting ==== 
*''Chicken Talk'' &lt;small&gt;(2016)&lt;/small&gt;
*''STV: Ang Sabong TV ng Bayan'' &lt;small&gt;(2005-2011, 2013)&lt;/small&gt;

=== Infomercials ===
*''EZ Shop'' &lt;small&gt;(2004)&lt;/small&gt;
&lt;!---Please do not add or mentioned the networks who usually simulcast other programs.---&gt;

=== Relihiyon ===
*''[[El Shaddai (movement)|El Shaddai]]'' &lt;small&gt;(1992)&lt;/small&gt;
*''Family TV Mass'' &lt;small&gt;(2002-2014, 2015)&lt;/small&gt;
*''Kerygma TV'' &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;

==Mga Parating ng programa==
*''Community Basketball Association'' {{small|(2018)}}&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.abante.com.ph/bagong-silang-na-cba-para-sa-lahat-maceda.htm|title=Bagong silang na CBA para sa lahat – Maceda|publisher=Abante|language=Tagalog|date=October 23, 2018|accessdate=October 23, 2018}}&lt;/ref&gt;

==Mga Nakaraang programa==
{{main|Tala ng mga nakaraang palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation}}

==Tignan din==
*[[Intercontinental Broadcasting Corporation]]

==References==
{{reflist}}

{{IBC-13 Shows}}
{{programs}}

{{DEFAULTSORT:Programs Broadcast By Intercontinental Broadcasting Corporation}}
[[Category:Lists of television series by network|Intercontinental Broadcasting Corporation]]
[[Category:Philippine television-related lists|Intercontinental Broadcasting Corporation]]
[[Category:Mga palabas sa telebisyon ng Intercontinental Broadcasting Corporation| ]]</text>
      <sha1>oh4vbo2cq2k5floemeruw7am0nltg27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tzuyu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290776</id>
    <redirect title="Twice" />
    <revision>
      <id>2206458</id>
      <parentid>2022339</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:09:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon</comment>
      <origin>2206458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19" sha1="swoq9osjwckl1c58275shk3y7tanazd" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Twice]]</text>
      <sha1>swoq9osjwckl1c58275shk3y7tanazd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tagagamit:Ivan P. Clarin</title>
    <ns>2</ns>
    <id>291920</id>
    <revision>
      <id>2206440</id>
      <parentid>2206292</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Mga listahan ng pangalan */</comment>
      <origin>2206440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7113" sha1="8mvbsci0vi7chomftfqg5vs9gi17lyu" xml:space="preserve">{{Philippine name|Puedan|Clarin}}
{{DISPLAYTITLE:&lt;span style=&quot;font-size:120%; font-family:Bakersville Old Face; color:dark brown&quot;&gt;Tagagamit:ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔&lt;/span&gt;}}
{{Infobox person
| name                = Ivan Clarin
| native_name          = {{nobold|{{lang|fil|ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔}}}}
| image               = 
| caption             = Ako (red shirt) sa Matang Tubig ng May 10, 2014.
| birth_name          = Ivan Earl P. Clarin
| birth_date          = {{birth date and age|1996|7|30}}
| birth_place         = [[Calamba City]], [[Laguna]], [[Philippines]]
| residence           = [[Kapayapaan Village]], [[Canlubang]]
| nationality         = [[Pilipino]] 
| other_names         = Earl 
| education           = [[AMA Computer College - Calamba]] (2018–2020)
| alma_mater          = Calamba Manpower Development Center (2016-2018)
| height              = {{height|m=1.60}}
| relatives           = Ernest Puedan (cousin)&lt;br&gt;John Rich Puedan (cousin)
| family              = Gemma Thurman (mother)&lt;br&gt;Bryan Clyde Clarin (brother)
| associated_acts     = 
| partner             = 
| spouse              =
| email               = clarin.i@yahoo.com
}}
{{userpage}}
{{User philippines}}
{{User tl}}
{{User Pilipino}}
{{User Wikipedista-tagal |year=2017 |month=8 |day=1}}
{{User Facebook}}
{{User Google}}
{{User windows}}

&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#990000;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#339966;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#A7D7F9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#666666;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
__NOTOC__

{| style=&quot;width:100%; margin:auto; border-collapse:collapse; margin-bottom:10px;&quot; role=&quot;presentation&quot;
| style=&quot;padding:10px; vertical-align:top; width:75%;&quot; colspan=2 |
&lt;div style=&quot;line-height:.7em; font-size: 270%; font-family:'Constantia', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif;&quot;&gt;ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜁᜀᜇ᜔ᜎ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔&lt;/div&gt;
----
| style=&quot;padding:15px; vertical-align:top; width:25%; background:#F4F4F4; text-align:center&quot;  | &lt;h2 style=&quot;font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;&quot;&gt;Contact me&lt;/h2&gt;
ivanearl{{@}}7.96&lt;br/&gt;earlpuedan{{@}}gmail.com&lt;br/&gt;Wikipedian writer &amp; editor
|-
| style=&quot;padding:15px; vertical-align:top; width:37%;&quot; rowspan=3 | &lt;h2 style=&quot;font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;&quot;&gt;About me&lt;/h2&gt;
Ako ay si '''ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔''' o '''Ivan Clarin''' ay isang Wikipedista-editor lamang noong Agosto 2017 na naninirahan sa Lungsod ng Calamba, pinasok ko ang mundo ng Wikipedia noong 2013 ngunit ako ay hindi naging bahagi nito, pero sa [[Wikipediang Tagalog]] ay magbibigay ako ng karagdagang kaalaman at pag-seserbisyo sa websayt na ito upang mapalawig ang kalidad sa [[Wikipedia|Wikipediang Ingles]].
| style=&quot;padding:15px; vertical-align:top; width:37%;&quot; rowspan=3 | &lt;h2 style=&quot;font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;&quot;&gt;My work&lt;/h2&gt;
Ako ay isang mag-aaral sa [[AMA Computer College - Calamba]] (2018), sa baitang na 2.

| style=&quot;padding:10px 0; vertical-align:top; width:25%; text-align:center; background:#F4F4F4;&quot; |
|-
| style=&quot;padding:10px 0; vertical-align:top; width:25%; text-align:center; background:#F4F4F4;&quot;  rowspan=2|
{| width=100%
|}
|}

{{center|[[File:Wikipedia-LGBT.png|200px]]}}
&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Mongolian Baiti, Euphemia;font-size:330%;color:Black;&quot;&gt;ᜏᜒ&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Garamond;font-size:240%;color:Black;&quot;&gt;ᜃᜒᜉᜒᜇᜒ&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Constancia;font-size:330%;color:Black;&quot;&gt;ᜀ&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Constancia, Dotum;font-size:150%;color:Black;&quot;&gt;''{{small|ᜀᜅ᜔ ᜋᜎᜌᜅ᜔ ᜁᜈ᜔ᜐᜒᜃ᜔ᜎᜓᜉᜒᜇ᜔ᜌ}}''&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;

==Mga listahan ng pangalan==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:right;&quot;
|-
! colspan=5|2026 Name main list
|-
| Angelo || Bryn || {{grey|Christian}} || {{tcname unused|Derrick}} || {{grey|Erwin}}
|-
| {{grey|Francis}} || {{grey|Gero}} || {{grey|Hubert}} || {{grey|Iverson}} || {{tcname unused|Jerome}}
|-
| {{tcname unused|Kiel}} || {{tcname unused|Laurence}} || {{grey|Michael}} || {{grey|Niño}} || {{tcname unused|Olivia}}
|-
| {{tcname unused|Preston}} || {{grey|Queenvy}} || {{grey|Ruel}} || {{grey|Samantha}} || {{grey|Timothy}}
|-
| {{tcname unused|Ulyssa}} || {{tcname unused|Veronica}} || {{tcname unused|Wendell}} || {{tcname unused|Yul}} || {{tcname unused|Zyrex}}
|-
! colspan=5|2027 Name main list
|-
| {{tcname unused|Anthony}} || {{grey|Barbie}} || {{tcname unused|Codey}} || {{tcname unused|Dave}} || {{tcname unused|Earl}}
|-
| {{grey|France}} || {{grey|George}} || {{grey|Henry}} || {{grey|Ivy}} || {{tcname unused|Joshua}}
|-
| {{tcname unused|Kaye}} || {{grey|Louie}} || {{grey|Marjun}} || {{grey|Nilda}} || {{grey|Olive}}
|-
| {{grey|Paula}} || {{grey|Queenie}} || {{grey|Ronnel}} || {{grey|Sara}} || {{grey|Tina}}
|-
| {{tcname unused|Ursa}} || {{tcname unused|Venice}} || {{tcname unused|William}} || {{tcname unused|Yvonne}} || {{tcname unused|Zaijian}}
|-
! colspan=5|2028 Name main list
|-
| {{tcname unused|Arnel}} || {{grey|Billy}} || {{grey|Connor}} || {{grey|Dylan}} || {{tcname unused|Ernest}}
|-
| {{grey|Felix}} || {{grey|Grace}} || {{grey|Herlyn}} || {{tcname unused|Irineo}} || {{tcname unused|Jobert}}
|-
| {{tcname unused|Kirby}} || {{grey|Lanie}} || {{tcname unused|Marco}} || {{tcname unused|Noah}}  || {{tcname unused|Otan}} 
|-
| {{grey|Peter}} || {{grey|Quel}} || {{grey|Raul}} || {{grey|Sairah}} || {{grey|Theresa}}
|-
| {{tcname unused|Uranus}} || {{grey|Vincent}} || {{tcname unused|Waren}} || {{tcname unused|Yolly}} || {{tcname unused|Zenaida}}
|-
! colspan=5|2029 Name main list
|-
| {{grey|Alexandrei}} || {{grey|Bernard}} || {{tcname unused|Carl}}  || {{grey|Daniel}} || {{tcname unused|Eugenio}} 
|-
| {{grey|Florida}} || {{grey|Gemma}} || {{grey|Hermy}} || {{grey|Isaiah}} || {{grey|Jayson}}
|-
| {{grey|Kyle}} || {{grey|Lea}} || {{tcname unused|Melvin}}  || {{tcname unused|Nathaniel}} || {{tcname unused|Oman}}
|-
| {{grey|Patrick}} || {{grey|Quiana}} || {{tcname unused|Roldan}} || {{grey|Samson}} || {{tcname unused|Tristan}} 
|-
| {{tcname unused|Usher}} || {{grey|Vilma}} || {{grey|Wilson}} || {{tcname unused|Yanesa}} || {{grey|Zach}}
|}

==Mga Kawing==
*[http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Log&amp;type=delete&amp;user=IvanP.Clarin&amp;page=&amp;year=&amp;month=-1 Mga Nabura Ko]
*[http://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Contributions/IvanP.Clarin Mga Ambag Ko]
*[http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala&amp;user=IvanP.Clarin&amp;type=block Mga Hinarang Ko]
*[http://toolserver.org/~soxred93/pcount/index.php?name=IvanP.Clarin&amp;lang=tl&amp;wiki=wikipedia  Bilang ng Ambag ko]
*[http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala/move&amp;user=IvanP.Clarin Mga Inilipat]
*[https://simple.wikipedia.org/wiki/User:Ivan_P._Clarin]

{{DEFAULTSORT:Clarin, Ivan Earl}}</text>
      <sha1>8mvbsci0vi7chomftfqg5vs9gi17lyu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206441</id>
      <parentid>2206440</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Mga listahan ng pangalan */</comment>
      <origin>2206441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7132" sha1="7ezmpue72oxqe8hyl1syxju5ktl3rm7" xml:space="preserve">{{Philippine name|Puedan|Clarin}}
{{DISPLAYTITLE:&lt;span style=&quot;font-size:120%; font-family:Bakersville Old Face; color:dark brown&quot;&gt;Tagagamit:ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔&lt;/span&gt;}}
{{Infobox person
| name                = Ivan Clarin
| native_name          = {{nobold|{{lang|fil|ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔}}}}
| image               = 
| caption             = Ako (red shirt) sa Matang Tubig ng May 10, 2014.
| birth_name          = Ivan Earl P. Clarin
| birth_date          = {{birth date and age|1996|7|30}}
| birth_place         = [[Calamba City]], [[Laguna]], [[Philippines]]
| residence           = [[Kapayapaan Village]], [[Canlubang]]
| nationality         = [[Pilipino]] 
| other_names         = Earl 
| education           = [[AMA Computer College - Calamba]] (2018–2020)
| alma_mater          = Calamba Manpower Development Center (2016-2018)
| height              = {{height|m=1.60}}
| relatives           = Ernest Puedan (cousin)&lt;br&gt;John Rich Puedan (cousin)
| family              = Gemma Thurman (mother)&lt;br&gt;Bryan Clyde Clarin (brother)
| associated_acts     = 
| partner             = 
| spouse              =
| email               = clarin.i@yahoo.com
}}
{{userpage}}
{{User philippines}}
{{User tl}}
{{User Pilipino}}
{{User Wikipedista-tagal |year=2017 |month=8 |day=1}}
{{User Facebook}}
{{User Google}}
{{User windows}}

&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#990000;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#339966;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#A7D7F9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#666666;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
__NOTOC__

{| style=&quot;width:100%; margin:auto; border-collapse:collapse; margin-bottom:10px;&quot; role=&quot;presentation&quot;
| style=&quot;padding:10px; vertical-align:top; width:75%;&quot; colspan=2 |
&lt;div style=&quot;line-height:.7em; font-size: 270%; font-family:'Constantia', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif;&quot;&gt;ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜁᜀᜇ᜔ᜎ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔&lt;/div&gt;
----
| style=&quot;padding:15px; vertical-align:top; width:25%; background:#F4F4F4; text-align:center&quot;  | &lt;h2 style=&quot;font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;&quot;&gt;Contact me&lt;/h2&gt;
ivanearl{{@}}7.96&lt;br/&gt;earlpuedan{{@}}gmail.com&lt;br/&gt;Wikipedian writer &amp; editor
|-
| style=&quot;padding:15px; vertical-align:top; width:37%;&quot; rowspan=3 | &lt;h2 style=&quot;font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;&quot;&gt;About me&lt;/h2&gt;
Ako ay si '''ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔''' o '''Ivan Clarin''' ay isang Wikipedista-editor lamang noong Agosto 2017 na naninirahan sa Lungsod ng Calamba, pinasok ko ang mundo ng Wikipedia noong 2013 ngunit ako ay hindi naging bahagi nito, pero sa [[Wikipediang Tagalog]] ay magbibigay ako ng karagdagang kaalaman at pag-seserbisyo sa websayt na ito upang mapalawig ang kalidad sa [[Wikipedia|Wikipediang Ingles]].
| style=&quot;padding:15px; vertical-align:top; width:37%;&quot; rowspan=3 | &lt;h2 style=&quot;font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;&quot;&gt;My work&lt;/h2&gt;
Ako ay isang mag-aaral sa [[AMA Computer College - Calamba]] (2018), sa baitang na 2.

| style=&quot;padding:10px 0; vertical-align:top; width:25%; text-align:center; background:#F4F4F4;&quot; |
|-
| style=&quot;padding:10px 0; vertical-align:top; width:25%; text-align:center; background:#F4F4F4;&quot;  rowspan=2|
{| width=100%
|}
|}

{{center|[[File:Wikipedia-LGBT.png|200px]]}}
&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Mongolian Baiti, Euphemia;font-size:330%;color:Black;&quot;&gt;ᜏᜒ&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Garamond;font-size:240%;color:Black;&quot;&gt;ᜃᜒᜉᜒᜇᜒ&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Constancia;font-size:330%;color:Black;&quot;&gt;ᜀ&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Constancia, Dotum;font-size:150%;color:Black;&quot;&gt;''{{small|ᜀᜅ᜔ ᜋᜎᜌᜅ᜔ ᜁᜈ᜔ᜐᜒᜃ᜔ᜎᜓᜉᜒᜇ᜔ᜌ}}''&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;

==Mga listahan ng pangalan==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:right;&quot;
|-
! colspan=5|2026 Name main list
|-
| Angelo || Bryn || {{grey|Christian}} || {{tcname unused|Derrick}} || {{grey|Erwin}}
|-
| {{grey|Francis}} || {{grey|Gero}} || {{grey|Hubert}} || {{grey|Iverson}} || {{tcname unused|Jerome}}
|-
| {{tcname unused|Kiel}} || {{tcname unused|Laurence}} || {{tcname unused|Michael}} || {{grey|Niño}} || {{tcname unused|Olivia}}
|-
| {{tcname unused|Preston}} || {{grey|Queenvy}} || {{grey|Ruel}} || {{grey|Samantha}} || {{grey|Timothy}}
|-
| {{tcname unused|Ulyssa}} || {{tcname unused|Veronica}} || {{tcname unused|Wendell}} || {{tcname unused|Yul}} || {{tcname unused|Zyrex}}
|-
! colspan=5|2027 Name main list
|-
| {{tcname unused|Anthony}} || {{tcname unused|Brandon}} || {{tcname unused|Codey}} || {{tcname unused|Dave}} || {{tcname unused|Earl}}
|-
| {{grey|France}} || {{grey|George}} || {{grey|Henry}} || {{grey|Ivy}} || {{tcname unused|Joshua}}
|-
| {{tcname unused|Kaye}} || {{grey|Louie}} || {{grey|Marjun}} || {{grey|Nilda}} || {{grey|Olive}}
|-
| {{grey|Paula}} || {{grey|Queenie}} || {{grey|Ronnel}} || {{grey|Sara}} || {{grey|Tina}}
|-
| {{tcname unused|Ursa}} || {{tcname unused|Venice}} || {{tcname unused|William}} || {{tcname unused|Yvonne}} || {{tcname unused|Zaijian}}
|-
! colspan=5|2028 Name main list
|-
| {{tcname unused|Arnel}} || {{grey|Billy}} || {{grey|Connor}} || {{grey|Dylan}} || {{tcname unused|Ernest}}
|-
| {{grey|Felix}} || {{grey|Grace}} || {{grey|Herlyn}} || {{tcname unused|Irineo}} || {{tcname unused|Jobert}}
|-
| {{tcname unused|Kirby}} || {{grey|Lanie}} || {{tcname unused|Marco}} || {{tcname unused|Noah}}  || {{tcname unused|Otan}} 
|-
| {{grey|Peter}} || {{grey|Quel}} || {{grey|Raul}} || {{grey|Sairah}} || {{grey|Theresa}}
|-
| {{tcname unused|Uranus}} || {{grey|Vincent}} || {{tcname unused|Waren}} || {{tcname unused|Yolly}} || {{tcname unused|Zenaida}}
|-
! colspan=5|2029 Name main list
|-
| {{grey|Alexandrei}} || {{grey|Bernard}} || {{tcname unused|Carl}}  || {{grey|Daniel}} || {{tcname unused|Eugenio}} 
|-
| {{grey|Florida}} || {{grey|Gemma}} || {{grey|Hermy}} || {{grey|Isaiah}} || {{grey|Jayson}}
|-
| {{grey|Kyle}} || {{grey|Lea}} || {{tcname unused|Melvin}}  || {{tcname unused|Nathaniel}} || {{tcname unused|Oman}}
|-
| {{grey|Patrick}} || {{grey|Quiana}} || {{tcname unused|Roldan}} || {{grey|Samson}} || {{tcname unused|Tristan}} 
|-
| {{tcname unused|Usher}} || {{grey|Vilma}} || {{grey|Wilson}} || {{tcname unused|Yanesa}} || {{grey|Zach}}
|}

==Mga Kawing==
*[http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Log&amp;type=delete&amp;user=IvanP.Clarin&amp;page=&amp;year=&amp;month=-1 Mga Nabura Ko]
*[http://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Contributions/IvanP.Clarin Mga Ambag Ko]
*[http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala&amp;user=IvanP.Clarin&amp;type=block Mga Hinarang Ko]
*[http://toolserver.org/~soxred93/pcount/index.php?name=IvanP.Clarin&amp;lang=tl&amp;wiki=wikipedia  Bilang ng Ambag ko]
*[http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala/move&amp;user=IvanP.Clarin Mga Inilipat]
*[https://simple.wikipedia.org/wiki/User:Ivan_P._Clarin]

{{DEFAULTSORT:Clarin, Ivan Earl}}</text>
      <sha1>7ezmpue72oxqe8hyl1syxju5ktl3rm7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206442</id>
      <parentid>2206441</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:56:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Mga listahan ng pangalan */</comment>
      <origin>2206442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7144" sha1="iefxdgb01hl7z0ynw382rwvkl6eu9xp" xml:space="preserve">{{Philippine name|Puedan|Clarin}}
{{DISPLAYTITLE:&lt;span style=&quot;font-size:120%; font-family:Bakersville Old Face; color:dark brown&quot;&gt;Tagagamit:ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔&lt;/span&gt;}}
{{Infobox person
| name                = Ivan Clarin
| native_name          = {{nobold|{{lang|fil|ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔}}}}
| image               = 
| caption             = Ako (red shirt) sa Matang Tubig ng May 10, 2014.
| birth_name          = Ivan Earl P. Clarin
| birth_date          = {{birth date and age|1996|7|30}}
| birth_place         = [[Calamba City]], [[Laguna]], [[Philippines]]
| residence           = [[Kapayapaan Village]], [[Canlubang]]
| nationality         = [[Pilipino]] 
| other_names         = Earl 
| education           = [[AMA Computer College - Calamba]] (2018–2020)
| alma_mater          = Calamba Manpower Development Center (2016-2018)
| height              = {{height|m=1.60}}
| relatives           = Ernest Puedan (cousin)&lt;br&gt;John Rich Puedan (cousin)
| family              = Gemma Thurman (mother)&lt;br&gt;Bryan Clyde Clarin (brother)
| associated_acts     = 
| partner             = 
| spouse              =
| email               = clarin.i@yahoo.com
}}
{{userpage}}
{{User philippines}}
{{User tl}}
{{User Pilipino}}
{{User Wikipedista-tagal |year=2017 |month=8 |day=1}}
{{User Facebook}}
{{User Google}}
{{User windows}}

&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#990000;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#339966;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#A7D7F9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:25%; float:left;height:4px; background:#666666;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
__NOTOC__

{| style=&quot;width:100%; margin:auto; border-collapse:collapse; margin-bottom:10px;&quot; role=&quot;presentation&quot;
| style=&quot;padding:10px; vertical-align:top; width:75%;&quot; colspan=2 |
&lt;div style=&quot;line-height:.7em; font-size: 270%; font-family:'Constantia', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif;&quot;&gt;ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜁᜀᜇ᜔ᜎ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔&lt;/div&gt;
----
| style=&quot;padding:15px; vertical-align:top; width:25%; background:#F4F4F4; text-align:center&quot;  | &lt;h2 style=&quot;font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;&quot;&gt;Contact me&lt;/h2&gt;
ivanearl{{@}}7.96&lt;br/&gt;earlpuedan{{@}}gmail.com&lt;br/&gt;Wikipedian writer &amp; editor
|-
| style=&quot;padding:15px; vertical-align:top; width:37%;&quot; rowspan=3 | &lt;h2 style=&quot;font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;&quot;&gt;About me&lt;/h2&gt;
Ako ay si '''ᜁᜒᜊ᜔ᜀᜈ᜔ ᜃ᜔ᜎ᜔ᜀᜄ᜔ᜁᜒᜈ᜔''' o '''Ivan Clarin''' ay isang Wikipedista-editor lamang noong Agosto 2017 na naninirahan sa Lungsod ng Calamba, pinasok ko ang mundo ng Wikipedia noong 2013 ngunit ako ay hindi naging bahagi nito, pero sa [[Wikipediang Tagalog]] ay magbibigay ako ng karagdagang kaalaman at pag-seserbisyo sa websayt na ito upang mapalawig ang kalidad sa [[Wikipedia|Wikipediang Ingles]].
| style=&quot;padding:15px; vertical-align:top; width:37%;&quot; rowspan=3 | &lt;h2 style=&quot;font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;&quot;&gt;My work&lt;/h2&gt;
Ako ay isang mag-aaral sa [[AMA Computer College - Calamba]] (2018), sa baitang na 2.

| style=&quot;padding:10px 0; vertical-align:top; width:25%; text-align:center; background:#F4F4F4;&quot; |
|-
| style=&quot;padding:10px 0; vertical-align:top; width:25%; text-align:center; background:#F4F4F4;&quot;  rowspan=2|
{| width=100%
|}
|}

{{center|[[File:Wikipedia-LGBT.png|200px]]}}
&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Mongolian Baiti, Euphemia;font-size:330%;color:Black;&quot;&gt;ᜏᜒ&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Garamond;font-size:240%;color:Black;&quot;&gt;ᜃᜒᜉᜒᜇᜒ&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Constancia;font-size:330%;color:Black;&quot;&gt;ᜀ&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Constancia, Dotum;font-size:150%;color:Black;&quot;&gt;''{{small|ᜀᜅ᜔ ᜋᜎᜌᜅ᜔ ᜁᜈ᜔ᜐᜒᜃ᜔ᜎᜓᜉᜒᜇ᜔ᜌ}}''&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;

==Mga listahan ng pangalan==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:right;&quot;
|-
! colspan=5|2026 Name main list
|-
| Angelo || Bryn || {{grey|Christian}} || {{tcname unused|Derrick}} || {{grey|Erwin}}
|-
| {{grey|Francis}} || {{grey|Gero}} || {{grey|Hubert}} || {{grey|Iverson}} || {{tcname unused|Jerome}}
|-
| {{tcname unused|Kiel}} || {{tcname unused|Laurence}} || {{tcname unused|Michael}} || {{grey|Niño}} || {{tcname unused|Olivia}}
|-
| {{tcname unused|Preston}} || {{grey|Queenvy}} || {{grey|Ruel}} || {{grey|Samantha}} || {{grey|Timothy}}
|-
| {{tcname unused|Ulyssa}} || {{tcname unused|Veronica}} || {{tcname unused|Wendell}} || {{tcname unused|Yul}} || {{tcname unused|Zyrex}}
|-
! colspan=5|2027 Name main list
|-
| {{tcname unused|Anthony}} || {{tcname unused|Brandon}} || {{tcname unused|Codey}} || {{tcname unused|Dave}} || {{tcname unused|Earl}}
|-
| {{grey|France}} || {{grey|George}} || {{grey|Henry}} || {{grey|Ivy}} || {{tcname unused|Joshua}}
|-
| {{tcname unused|Kaye}} || {{grey|Louie}} || {{grey|Marjun}} || {{grey|Nilda}} || {{grey|Olive}}
|-
| {{grey|Paula}} || {{grey|Queenie}} || {{grey|Ronnel}} || {{grey|Sara}} || {{grey|Tina}}
|-
| {{tcname unused|Ursa}} || {{tcname unused|Venice}} || {{tcname unused|William}} || {{tcname unused|Yvonne}} || {{tcname unused|Zaijian}}
|-
! colspan=5|2028 Name main list
|-
| {{tcname unused|Arnel}} || {{grey|Billy}} || {{tcname unused|Christine}} || {{grey|Dylan}} || {{tcname unused|Ernest}}
|-
| {{grey|Felix}} || {{grey|Grace}} || {{grey|Herlyn}} || {{tcname unused|Irineo}} || {{tcname unused|Jobert}}
|-
| {{tcname unused|Kirby}} || {{grey|Lanie}} || {{tcname unused|Marco}} || {{tcname unused|Noah}}  || {{tcname unused|Otan}} 
|-
| {{grey|Peter}} || {{grey|Quel}} || {{grey|Raul}} || {{grey|Sairah}} || {{grey|Theresa}}
|-
| {{tcname unused|Uranus}} || {{grey|Vincent}} || {{tcname unused|Waren}} || {{tcname unused|Yolly}} || {{tcname unused|Zenaida}}
|-
! colspan=5|2029 Name main list
|-
| {{grey|Alexandrei}} || {{grey|Bernard}} || {{tcname unused|Carl}}  || {{grey|Daniel}} || {{tcname unused|Eugenio}} 
|-
| {{grey|Florida}} || {{grey|Gemma}} || {{grey|Hermy}} || {{grey|Isaiah}} || {{grey|Jayson}}
|-
| {{grey|Kyle}} || {{grey|Lea}} || {{tcname unused|Melvin}}  || {{tcname unused|Nathaniel}} || {{tcname unused|Oman}}
|-
| {{grey|Patrick}} || {{grey|Quiana}} || {{tcname unused|Roldan}} || {{grey|Samson}} || {{tcname unused|Tristan}} 
|-
| {{tcname unused|Usher}} || {{grey|Vilma}} || {{grey|Wilson}} || {{tcname unused|Yanesa}} || {{grey|Zach}}
|}

==Mga Kawing==
*[http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Log&amp;type=delete&amp;user=IvanP.Clarin&amp;page=&amp;year=&amp;month=-1 Mga Nabura Ko]
*[http://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Contributions/IvanP.Clarin Mga Ambag Ko]
*[http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala&amp;user=IvanP.Clarin&amp;type=block Mga Hinarang Ko]
*[http://toolserver.org/~soxred93/pcount/index.php?name=IvanP.Clarin&amp;lang=tl&amp;wiki=wikipedia  Bilang ng Ambag ko]
*[http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala/move&amp;user=IvanP.Clarin Mga Inilipat]
*[https://simple.wikipedia.org/wiki/User:Ivan_P._Clarin]

{{DEFAULTSORT:Clarin, Ivan Earl}}</text>
      <sha1>iefxdgb01hl7z0ynw382rwvkl6eu9xp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tulay ng Queensboro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292492</id>
    <revision>
      <id>2206498</id>
      <parentid>1727202</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T23:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aubreyjanev</username>
        <id>159817</id>
      </contributor>
      <comment>Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian</comment>
      <origin>2206498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1685" sha1="s3v0d593evi676l9ualvhg8cov85ks0" xml:space="preserve">[[File:Queensboro Bridge from Manhattan side.jpg|thumb|300px|Tulay ng Queensboro]]
Ang '''Tulay ng Queensboro''', na kilala rin bilang '''Tulay ng ika-59 na kalye''' - dahil ang dulo ng Manhattan ay matatagpuan sa pagitan ng mga kalyeng 59 at 60 - at opisyal na pinamagatang '''Tulay ng Ed Koch Queensboro''', ay isang tulay ng cantilever sa [[Ilog Silangan]] sa [[Lungsod ng New York]] na nakumpleto noong 1909. Nag-uugnay ito sa kapitbahayan ng Lungsod ng Long Island sa boro ng [[Queens]] kasama ang kapitbahayan ng Upper East Side sa [[Manhattan]], na dumadaan sa Roosevelt Island. Ito ay may kabuuang haba na 7,449 na talampakan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NYC DOT - Ed Koch Queensboro Bridge |url=https://www.nyc.gov/html/dot/html/infrastructure/queensboro-bridge.shtml |access-date=2026-05-06 |website=www.nyc.gov}}&lt;/ref&gt;. 

Ang Tulay ng Queensboro ay nagdadala ng New York State Route 25, na nagtatapos sa kanluran (Manhattan) na bahagi ng tulay. Ang tulay ay dating dinala NY 24 at NY 25A. Ang kanlurang binti ng Tulay ng Queensboro ay nailipat sa hilagang bahagi nito sa pamamagitan ng freestanding Roosevelt Island Tramway. Ang tulay ay, sa loob ng mahabang panahon, simpleng tinawag na Tulay ng Queensboro, ngunit noong Marso 2011, ang tulay ay opisyal na pinalitan ng pangalan bilang karangalan ng dating mayor ng Lungsod ng New York na si Ed Koch.

Walang mga bayarin na sisingilin para sa mga sasakyang de motor na gagamit ng tulay. Ang Tulay ng Queensboro ay ang unang entry point sa Manhattan sa kurso ng New York City Marathon at ang huling exit point out ng Manhattan sa Limang Boro Bike Tour.

{{stub|Estados Unidos}}

[[Kategorya:Mga tulay sa Estados Unidos|Queensboro]]</text>
      <sha1>s3v0d593evi676l9ualvhg8cov85ks0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ika-19 na dantaon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301434</id>
    <revision>
      <id>2206460</id>
      <parentid>2192774</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:30:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaganapan */</comment>
      <origin>2206460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15433" sha1="74h014vg9017p230sqinqg2ouok33db" xml:space="preserve">{{Centurybox|19}}
[[File:GrosCaptureOfMadrid.jpg|thumb|Antoine-Jean Gros, ''Surrender of Madrid'', 1808. pagpasok ni [[Napoleon]] sa kabisera ng [[Espanya]] noong Digmaang Peninsular, 1810.]]
Ang '''ika-19''' ('''labinsiyam''') '''na dantaon''' ay isang siglo na nagsimula noong Enero 1, 1801, at nagtapos noong Disyembre 31, 1900.

Nagkaroon ng malaking pagbabagong panlipunan ang ika-19 na siglo; binuwag ang [[pagkaalipin]], at ang Una at  [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] (na sumasanib sa [[ika-18 siglo|ika-18]] at [[ika-20 siglo|20]] mga siglo, sa ganoong pagkakaayos) na nagdulot sa malawakang [[urbanisasyon]] at mataas na antas ng produktibidad, kita at kaunlaran. Nabuwag ang Islamikong Imperyo ng pulbura at dinala ng [[imperyalismo]]ng [[Europa]] sa pamamayaning kolonyal ang karamihan ng [[Timog Asya]], [[Timog-silangang Asya]] at halos lahat ng [[Aprika]].

==Pangkalahatang tanaw==
[[File:Ingres, Napoleon on his Imperial throne.jpg|thumb|200px|[[Napoleon Bonaparte]].]]
Unang lumabas ang [[elektroniks]] sa ika-19 na dantaon, kasama ang introduksyon ng ''electric relay'' noong
1835, ang [[telegrapiya]] at ang protokol nitong [[kodigong Morse]] noong 1837, ang unang pagtawag sa [[telepono]] noong 1876,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.americaslibrary.gov/jb/recon/jb_recon_telephone_1.html|title=The First Telephone Call|website=www.americaslibrary.gov|access-date=2015-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022110620/http://www.americaslibrary.gov/jb/recon/jb_recon_telephone_1.html|archive-date=2015-10-22|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; at ang unang gumaganang bombilya noong 1878.&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.wired.com/2009/12/1218joseph-swan-electric-bulb/|title=Dec. 18, 1878: Let There Be Light — Electric Light|date=18 Disyembre 2009|journal=WIRED|access-date=4 Marso 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021003405/https://www.wired.com/2009/12/1218joseph-swan-electric-bulb/|archive-date=21 Oktubre 2016|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Isang panahon ang ika-19 na dantaon ng mabilis na siyentipikong pagtuklas at imbensyon, na may mahahalagang mga ginawa sa mga larangan ng [[matematika]], [[pisika]], [[kimika]], [[biyolohiya]], [[elektrisidad]], [[metalurhiya]] na nagbigay daan sa mga pagsulong ng [[teknolohiya]] sa [[ika-20 dantaon]].&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070105005042/http://corporate.britannica.com/press/inventions.html Encyclopædia Britannica's Great Inventions] (sa Ingles). ''Encyclopædia Britannica''.&lt;/ref&gt; Nagsimula ang [[Rebolusyong Industriyal]] sa [[Gran Britanya]] at kumalat sa [[lupalop]] ng [[Europa]], [[Hilagang Amerika]] at [[Hapon]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://americanhistory.about.com/od/industrialrev/a/indrevoverview.htm |title=The United States and the Industrial Revolution in the 19th Century |publisher=Americanhistory.about.com |date=2012-09-18 |accessdate=2012-10-31 |archive-url=https://www.webcitation.org/69N2QhLBq?url=http://americanhistory.about.com/od/industrialrev/a/indrevoverview.htm |archive-date=2012-07-23 |url-status=dead |df= |language=en }}&lt;/ref&gt;

==Mga dekada==
===Dekada 1800{{efn-ua|Maliban sa 1800}}===
====Kaganapan====
* 1804: [[Disyembre 2]] - Koronasyon ni [[Napoleon I]] ng [[Pransiya]]
====Kapanganakan====
* 1809: [[Pebrero 12]] - [[Charles Darwin]], tagapagsimula ng teoriya ng ebolusyon sa pamamagitan ng likas na pagpili (namatay 1882)

===Dekada 1810===

====Kaganapan====
* 1819: [[Enero 29]] &amp;ndash; Lumapag si [[Thomas Stamford Raffles]] sa pulo ng [[Singapore]].
* 1819: [[Pebrero 6]] &amp;ndash; Isang pormal na kasunduan, sa pagita nina Hussein Shah of Johor at [[Thomas Stamford Raffles]] na isang Briton, ang nagtatag ng isang paninirahang kalakalan sa [[Singapore]].
====Kapanganakan====
* 1811: [[Marso 20]] - [[Napoleon II]], pinagtatalunang Emperador ng Pransya na anak nina Emperador Napoleon I at Emperatris Marie Louise (namatay 1832)
====Kamatayan====
* 1819: [[Enero 20]] - [[Carlos IV ng Espanya]], [[Hari]] ng [[Espanya]]. (ipinanganak [[1748]])

===Dekada 1820===

====Kapanganakan====
*1820: [[Enero 17]] - Anne Brontë, isang Ingles na manunulat (namatay [[1849]])
*1820: [[Mayo 27]] - Mathilde Bonaparte, isang Italyanong prinsesa (namatay [[1904]])
====Kamatayan====
&lt;gallery&gt;
File:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|[[Thomas Jefferson]]
File:Johnadamsvp.flipped.jpg|[[John Adams]]
&lt;/gallery&gt;
* 1821: [[Napoleon I]], Pranses na estadista at pinuno ng militar (ipinanganak 1769)
* 1826: [[Hulyo 4]] 
** [[Thomas Jefferson]], Ika-3 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1743]])
** [[John Adams]], Ika-2 Pangulo ng Estados Unidos (ipinanganak [[1735]])
* 1827: [[Marso 26]] — [[Ludwig van Beethoven]], kompositor (ipinanganak 1770)

===Dekada 1830===
====Kapanganakan====
* 1830: [[Oktubre 10]] - [[Isabel II ng Espanya]], [[Reyna]] ng [[Espanya]]. (namatay [[1904]])
* 1837: [[Pebrero 9]] - [[José Burgos]], Pilipinong pari ng [[Gomburza]] (namatay [[1872]])

====Kamatayan====
&lt;gallery&gt;
File:James Monroe White House portrait 1819.jpg|[[James Monroe]]
File:James Madison.jpg|[[James Madison]]
&lt;/gallery&gt;
* 1831: Hulyo 4 - [[James Monroe]], ika-5 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1758]])
* 1836: [[Hunyo 28]] - [[James Madison]], ika-4 Pangulo ng Estados Unidos (ipinanganak [[1751]])

===Dekada 1840===

====Kapanganakan====
* 1845: [[Mayo 30]] - [[Amadeo I ng Espanya]], [[Hari]] ng [[Espanya]]. (namatay [[1890]]) 

====Kamatayan====
&lt;gallery&gt;
File:William Henry Harrison.jpg|[[William Henry Harrison]]
File:Andrew Jackson.jpg|[[Andrew Jackson]]
File:John Quincy Adams cropped.jpg|[[John Quincy Adams]]
File:JamesKnoxPolk.png|[[James K. Polk]]
&lt;/gallery&gt;
* 1841: [[Abril 4]] &amp;ndash; [[William Henry Harrison]], ika-9 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1743]])
* 1845: [[Hunyo 8]] - [[Andrew Jackson]], ika-7 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1767]])
* 1848: [[Pebrero 3]] - [[John Quincy Adams]], ika-6 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1767]])
* 1849: [[Hunyo 15]] &amp;ndash; [[James K. Polk]], ika-11 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1795]])

===Dekada 1850===
====Kapanganakan====
* 1853: [[Vincent van Gogh]] - pintor na Olandes (namatay 1890)

====Kamatayan====
&lt;gallery&gt;
File:Zachary Taylor 2.jpg|120px|thumb|[[Zachary Taylor]]
&lt;/gallery&gt;
* 1850: [[Hulyo 9]] - [[Zachary Taylor]], ika-12 Pangulo ng Estados Unidos (ipinanganak [[1784]])
* 1855: [[Pebrero 23]] - [[Karl Friedrich Gauss]], isang Aleman na matematiko at siyentipiko (isinilang [[1777]])

===Dekada 1860===
====Kapanganakan====

* 1861: [[Enero 28]] - [[Julian Felipe]], Pilipinong kompositor ng [[Lupang Hinirang]] (namatay [[1944]]
* 1861: [[Hunyo 19]] - [[Jose Rizal]], Pilpinong nasyonalista at ''polymath'' (namatay [[1896]])
* 1863: [[Nobyembre 30]] - [[Andres Bonifacio]], Pilipinong Ama ng [[Katipunan]] (namatay 1897)
* 1869: [[Marso 22]] &amp;ndash; [[Emilio Aguinaldo]], unang Pangulo ng Pilipinas (namatay [[1964]])

====Kamatayan====
&lt;gallery&gt;
File:Martin Van Buren edit.jpg|[[Martin Van Buren]]
File:John Tyler.jpg|[[John Tyler]]
File:Abrahamlincoln.jpg|[[Abraham Lincoln]]
File:James Buchanan, by George Peter Alexander Healy.jpg|120px|thumb|[[James Buchanan]]
File:George Peter Alexander Healy - Franklin Pierce - Google Art Project.jpg|120px|thumb|[[Franklin Pierce]]
&lt;/gallery&gt;
* 1862: [[Enero 18]] - [[John Tyler]], ika-10 Pangulo ng Estados Unidos (ipinanganak [[1790]])
* 1862: [[Pebrero 20]] - [[Francisco Baltazar]], isa sa mga magagaling na Pilipinong manunula (isinilang [[1788]])
* 1862: [[Hulyo 24]] &amp;ndash; [[Martin Van Buren]], ika-8 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1782]])
* 1865: [[Abril 15]] &amp;ndash; [[Abraham Lincoln]], ika-16 na Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1809]])
* 1868: [[Hunyo 1]] - [[James Buchanan]], ika-15 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1791]])
* 1869: [[Oktubre 8]] &amp;ndash; [[Franklin Pierce]], ika-14 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1804]])

===Dekada 1870===
====Kapanganakan====
&lt;gallery&gt;
Talaksan:Manuel L. Quezon (November 1942).jpg|[[Manuel L. Quezon]]
Talaksan:Vice-President Osmeña in Washington cropped.jpg|[[Sergio Osmeña]]
&lt;/gallery&gt;
* 1871: [[Agosto 30]] - [[Ernest Rutherford]], ama ng [[pisikang nukleyar]] (namatay [[1937]])
* 1874: [[Disyembre 22]] &amp;ndash;  [[Flaviano Yengko]], isa sa mga pinakabatang heneral noong Rebolusyong Pilipino (namatay [[1897]])
* 1878: [[Agosto 19]] &amp;ndash; [[Manuel L. Quezon]], unang pangulo ng [[Komonwelt ng Pilipinas]] (namatay [[1944]])
* 1878: [[Setyembre 9]] &amp;ndash; [[Sergio Osmeña]], ikalawang pangulo ng [[Komonwelt ng Pilipinas]] (namatay [[1961]])
* 1878: [[Setyembre 25]] - [[Lope K. Santos]], ang &quot;Ama ng Pambansang Wika at Balarila&quot; ng Pilipinas  (namatay [[1963]])
====Kamatayan====
&lt;gallery&gt;
File:Millard Fillmore.jpg|[[Millard Fillmore]]
File:Andrew Johnson - 3a53290u.png|[[Andrew Johnson]]
&lt;/gallery&gt;
* 1872: [[Pebrero 17]] &amp;ndash; sina Padre [[Mariano Gomez]], [[Jose Apolonio Burgos]] at [[Jacinto Zamora]], mga Pilipinong Martyr na mas kilala bilang [[GOMBURZA]]
* 1874: [[Marso 8]] - [[Millard Fillmore]], ika-13 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1880]])
* 1875: [[Hulyo 31]] - [[Andrew Johnson]], ika-17 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1804]])

===Dekada 1880===
====Kapanganakan====
* 1880: [[Hunyo 27]] - [[Helen Keller]], isang bingi at bulag na Amerikanong may-akda, aktibista at taga-panayam (namatay [[1968]])
* 1881: [[Enero 23]] - [[Kliment Vorošilov]], isang komander at politikong Sobyet (namatay [[1969]])
* 1881: [[Oktubre 25]] - [[Pablo Picasso]], isang Kastilang pintor at eskultor (namatay [[1973]])
* 1881: [[Nobyembre 28]] - [[Stefan Zweig]], Austriyanong manunulat (namatay [[1942]])

====Kamatayan====
&lt;gallery&gt;
File:James Garfield portrait.jpg|[[James A. Garfield]]
File:Ulysses S. Grant 1870-1880.jpg|[[Ulysses S. Grant]]
File:Ole Peter Hansen Balling - Chester A. Arthur - Google Art Project.jpg|120px|thumb|[[Chester A. Arthur]]
&lt;/gallery&gt;
* 1881: [[Pebrero 5]] - [[Thomas Carlyle]], isang taga-Scotland na mananaysay, satiriko, at dalubhasa sa kasaysayan (isinilang [[1795]])
* 1881: [[Setyembre 19]] &amp;ndash; [[James A. Garfield]], ika-20 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1831]])
* 1882: [[Abril 19]] - [[Charles Darwin]], tagapagsimula ng teoriya ng ebolusyon sa pamamagitan ng likas na pagpili (''natural selection'') (ipinanganak [[1809]])
* 1885: [[Hulyo 23]] - [[Ulysses S. Grant]], ika-18 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1822]])
* 1886: [[Nobyembre 18]] - [[Chester A. Arthur]], ika-21 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1829]])

===Dekada 1890===
====Kaganapan====
* 1896: [[Agosto 23]] &amp;ndash; Sinumulan ng [[Sigaw ng Pugad Lawin]] ang [[Himagsikang Pilipino]]
* 1897: [[Agosto 31]] - ang simula ng pagpapakilala ng [[pelikula]] sa [[Pilipinas]] sa ''Salón de Pertierra'' sa [[Maynila]].
* 1898: [[Pebrero 15]] - [[Digmaang Espanyol-Amerikano]]: Pinasabog at lumubog sa daungan ng [[Havana]] sa [[Cuba]] ang ''USS Maine'' ng [[Estados Unidos]], na ikinamatay ng 266 na katao. Idinulot ng pangyayaring ito ang pagdedeklara ng digmaan sa pagitan ng Estados Unidos at [[Espanya]].
* 1898: [[Hunyo 12]] - Inihayag ni Hen. [[Emilio Aguinaldo]] ang kalayaan ng [[Pilipinas]] mula sa [[Espanya]].
* 1898: [[Agosto 12]] - Digmaang Espanyol-Amerikano: Nagwakas ang tensiyon sa pagitan ng mga Amerikano at mga Espanyol na sundalo sa [[Cuba]].
* 1898: [[Disyembre 10]] - Nilagdaan ng Espanya at Estados Unidos ang [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], na tuluyang nagwakas sa Digmaang Espanyol-Amerikano
* 1899: [[Enero 21]] - Pinagtibay ang konstitusyon ni [[Emilio Aguinaldo]] na nakilala bilang Saligang-Batas ng [[Malolos]].

====Kapanganakan====
&lt;gallery&gt;
File:Elpidio R Quirino.jpg|[[Elpidio Quirino]]
File:Jose P. Laurel.jpg|[[Jose P. Laurel]]
File:Manuel A Roxas.jpg|[[Manuel Roxas]]
File:Carlos P Garcia.jpg|[[Carlos P. Garcia]]
&lt;/gallery&gt;
* 1890: [[Nobyembre 16]] &amp;ndash; [[Elpidio Quirino]], ika-6 [[Pangulo ng Pilipinas]] (namatay [[1955]])
* 1891: [[Marso 9]] - [[Jose P. Laurel]], isang pangulo ng Republika ng Pilipinas sa ilalim ng mga Hapon mula 1943 hanggang 1945 (namatay 1959)
* 1892: [[Enero 1]] - [[Manuel Roxas]], dating [[Pangulo ng Pilipinas|pangulo]] ng [[Pilipinas]] (namatay 1948)
* 1892: [[Mayo 30]] - [[Fernando Amorsolo]], Pambansang Artista ng Pilipinas (pagpipinta) (namatay 1972)
* 1896: [[Marso 6]] - Norodom Suramarit, hari ng [[Cambodia]] (kamatayan [[1860]])
* 1896: [[Hulyo 16]] - Trygve Lie, Kalihim-Heneral ng [[Mga Bansang Nagkakaisa]] (Kamatayan [[1968]])
* 1896: [[Agosto 27]] – [[Kenji Miyazawa]], [[makata]], manunula ng panitikang pambata at agronomong Hapon (kamatayan [[1933]])
* 1896: [[Setyembre 25]] - Alessandro Pertini, ang ikapitong Pangulo ng [[Italya|Republika Italyano]] (kamatayan [[1990]])
* 1896: [[Nobyembre 4]] - [[Carlos P. Garcia]], ang ikawalong Pangulo ng Republika ng Pilipinas (kamatayan [[1971]])
* 1897: [[Agosto 26]] - [[Yun Po-sun]], Pangulo ng Timog Korea (namatay [[1990]]) 
====Kamatayan====
&lt;gallery&gt;
File:Daniel Huntington - Rutherford Birchard Hayes - Google Art Project.jpg|[[Rutherford B. Hayes]]
File:M.H.delPilaryGatmaitan.jpg|[[Marcelo H. del Pilar]]
File:Andrés Bonifacio (Mga Dakilang Pilipino, by José N. Sevilla).jpg|[[Andres Bonifacio]]
File:Antonio luna small.jpg|Hen. [[Antonio Luna]]
File:Luna 1899.png|[[Juan Luna]]
&lt;/gallery&gt;
* 1890: [[Enero 18]] - [[Amadeo I ng Espanya]], [[Hari]] ng [[Espanya]]. (ipinanganak [[1845]])
* 1893: [[Enero 17]] - [[Rutherford B. Hayes]], ika-19 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1822]])
* 1896: [[Enero 20]] &amp;ndash; [[Graciano López Jaena]], Pilipinong manunulat (ipinanganak [[1856]])
* 1896: [[Mayo 20]] - Clara Schumann, kompositor (kapanganakan [[1819]])
* 1896: [[Hulyo 4]] &amp;ndash; [[Marcelo H. del Pilar]], manunulat at mamamahayag (ipinanganak [[1850]])
* 1896: [[Agosto 10]] – Otto Lilienthal, Alemang tagapagbunsod ng abasyon (kapanganakan [[1848]])
* 1896: [[Oktubre 11]] - Anton Bruckner, kompositor (kapanganakan [[1824]])
* 1896: [[Nobyembre 25]] - Ichiyō Higuchi, nobelista at (kapanganakan [[1872]]) 
* 1896: [[Disyembre 10]] – [[Alfred Nobel]], imbentor ng [[dinamita]] at taga-gawa ng [[Gantimpalang Nobel]] (kapanganakan [[1833]])
* 1896: [[Disyembre 30]] &amp;ndash; [[Jose Rizal]], Pilipinong nasyolista at ''polymath'' (ipinanganak [[1861]])
* 1897: [[Mayo 10]] &amp;ndash; [[Andres Bonifacio]], Pilipinong Ama ng Katipunan (ipinanganak [[1863]])
* 1899: [[Abril 6]] &amp;ndash; [[Emilio Jacinto]], Pilipinong Utak ng Katipunan (ipinanganak [[1875]])
* 1899: [[Hunyo 5]] &amp;ndash; [[Antonio Luna]], Unang Pilipinong Heneral ng Republika ng Pilipinas (Ipinanganak [[1866]])
* 1899: [[Disyembre 2]] &amp;ndash; [[Gregorio del Pilar]], pinakabatang Pilipinong Heneral at Bayani ng Pasong Tirad (Ipinanganak [[1875]])
* 1899: [[Disyembre 7]] &amp;ndash; [[Juan Luna]], Pilipinong pintor (ipinanganak [[1857]])

==Taon==
===1900===
* [[Setyembre 13]] – [[Digmaang Pilipino–Amerikano]] – Labanan sa Pulang Lupa: nilabanan ng mga Pilipino ang isang partido ng mga sundalong Amerikano.
* [[Setyembre 17]] – Digmaang Pilipino–Amerikano – Labanan sa Mabitac: tinalo ng mga Pilipino sa ilalim ni [[Juan Cailles]] ang mga Amerikano, sa ilalim ni Kolonel Benjamin F. Cheatham.

==Mga pananda==
{{notelist-ua}}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ikalawang milenyo]]
[[Kategorya:Ika-19 na siglo]]</text>
      <sha1>74h014vg9017p230sqinqg2ouok33db</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga munisipalidad ng Lalawigan ng Ancona</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301938</id>
    <revision>
      <id>2206492</id>
      <parentid>2206301</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T23:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10468" sha1="f9j2tz70qyq3vu42g8h8me1azyp0qu6" xml:space="preserve">Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Ancona|Ancona]], [[Marche]], sa [[Italya]].

{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE
{
    ?item wdt:P31 wd:Q747074 .
    ?item wdt:P131 wd:Q16114 .
}
|columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon
|section=
|min_section=
|sort=P635
|links=text
|thumb=
|autolist=
|references=all
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! ISTAT
! Comune
! Lawak
! Populasyon
|-
| 042001
| Agugliano
| 21.89&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4799&lt;ref name=&quot;ref_204c1ab4d1a0f46b14b968d13f576127fa86a9e41d1d0ba263037aad950e7ebb&quot;&gt;{{Cite web |url=http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |title=Archive copy |access-date=2020-10-03 |archive-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630220127/http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| 042002
| Ancona
| 124.84&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 98356&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042003
| Arcevia
| 128.33&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4231&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042004
| Barbara
| 11.04&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1271&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042005
| Belvedere Ostrense
| 29.45&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2093&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042006
| Camerano
| 20&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 7084&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042007
| Camerata Picena
| 11.89&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2486&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042008
| Castelbellino
| 6.05&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4919&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042010
| Castelfidardo
| 33.39&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 18419&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042011
| Castelleone di Suasa
| 15.92&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1552&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042012
| Castelplanio
| 15.32&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3531&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042013
| Cerreto d'Esi
| 16.91&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3374&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042014
| Chiaravalle
| 17.6&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 14289&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042015
| Corinaldo
| 49.28&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4767&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042016
| Cupramontana
| 27.4&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4364&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042017
| Fabriano
| 272.08&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 28918&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042018
| Falconara Marittima
| 25.82&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 25530&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042019
| Filottrano
| 71.2&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 8917&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042020
| Genga
| 73.16&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1682&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042021
| Jesi
| 108.9&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 39137&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042022
| Loreto
| 17.9&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 12899&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042023
| Maiolati Spontini
| 21.49&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 5986&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042024
| Mergo
| 7.28&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;&gt;https://www.istat.it/it/archivio/156224&lt;/ref&gt;
| 996&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042025
| Monsano
| 14.66&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3289&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042026
| Montecarotto
| 24.39&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1836&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042027
| Montemarciano
| 22.31&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 9762&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042029
| Monte Roberto
| 13.51&lt;br/&gt;13.57&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3027&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042030
| Monte San Vito
| 21.81&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 6704&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042031
| Morro d'Alba
| 19.46&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1798&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042032
| Numana
| 10.94&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3741&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042033
| Offagna
| 10.63&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2047&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042034
| Osimo
| 106.74&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 34687&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042035
| Ostra
| 47.25&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 6282&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042036
| Ostra Vetere
| 30.02&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3110&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042037
| Poggio San Marcello
| 13.36&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 672&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042038
| Polverigi
| 24.98&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4582&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042040
| Rosora
| 9.41&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1818&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042041
| San Marcello
| 25.78&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1996&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042042
| San Paolo di Jesi
| 10.11&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 894&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042043
| Santa Maria Nuova
| 18.29&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3942&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042044
| Sassoferrato
| 137.23&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 6841&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042045
| Senigallia
| 117.77&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 44019&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042046
| Serra de' Conti
| 24.54&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3559&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042047
| Serra San Quirico
| 49.33&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2540&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042048
| Sirolo
| 16.68&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4097&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 042049
| Staffolo
| 27.5&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2087&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;&gt;https://demo.istat.it/?l=it&lt;/ref&gt;
|-
| 042050
| Trecastelli
| 38.66
| 7500&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|}
----
&amp;sum; 47 items.
{{Wikidata list end}}

== Sanggunian ==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Ancona]]</text>
      <sha1>f9j2tz70qyq3vu42g8h8me1azyp0qu6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga munisipalidad ng Lalawigan ng Catanzaro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302249</id>
    <revision>
      <id>2206493</id>
      <parentid>2206130</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T23:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18302" sha1="s1it3m7mlpusma5gbxlutgptkmc4rxg" xml:space="preserve">Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Catanzaro|Catanzaro]], [[Calabria]], sa [[Italya]].

{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE
{
    ?item wdt:P31 wd:Q747074 .
    ?item wdt:P131 wd:Q16159 .
}
|columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon
|section=
|min_section=
|sort=P635
|links=text
|thumb=
|autolist=
|references=all
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! ISTAT
! Comune
! Lawak
! Populasyon
|-
| 079002
| Albi
| 29.64&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 790&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079003
| Amaroni
| 9.88&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1660&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079004
| Amato
| 20.93&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 793&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079005
| Andali
| 17.87&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 637&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079007
| Argusto
| 6.88&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 444&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079008
| Badolato
| 37.07&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2843&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079009
| Belcastro
| 53.56&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1231&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079011
| Borgia
| 42.38&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 7158&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079012
| Botricello
| 15.48&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4993&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079017
| Caraffa di Catanzaro
| 24&lt;br/&gt;25.05&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1743&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079018
| Cardinale
| 30.12&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1829&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079020
| Carlopoli
| 16.41&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1385&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079023
| Catanzaro
| 112.72&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 84670&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079024
| Cenadi
| 11.92&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 510&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079025
| Centrache
| 7.96&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 342&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079027
| Cerva
| 21.37&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1086&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079029
| Chiaravalle Centrale
| 23.83&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 5098&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079030
| Cicala
| 9.28&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 887&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079033
| Conflenti
| 29.34&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1282&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079034
| Cortale
| 30.01&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1866&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079036
| Cropani
| 44.81&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4674&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079039
| Curinga
| 52.53&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 6501&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079042
| Davoli
| 25.03&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 5546&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079043
| Decollatura
| 50.83&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2855&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079047
| Falerna
| 24.04&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3786&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079048
| Feroleto Antico
| 22.38&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1955&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079052
| Fossato Serralta
| 11.85&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 558&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079055
| Gagliato
| 7.04&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 432&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079056
| Gasperina
| 6.78&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1884&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079058
| Gimigliano
| 33.55&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2985&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079059
| Girifalco
| 43.1&lt;br/&gt;43.08&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 5495&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079060
| Gizzeria
| 37.19&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 5065&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079061
| Guardavalle
| 60.27&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4117&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079063
| Isca sullo Ionio
| 23.56&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1441&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079065
| Jacurso
| 21&lt;br/&gt;21.2&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 549&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079068
| Magisano
| 31.94&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1106&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079069
| Maida
| 58.34&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4396&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079071
| Marcedusa
| 15.68&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 380&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079072
| Marcellinara
| 20.91&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2146&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079073
| Martirano
| 14.9&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 840&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079074
| Martirano Lombardo
| 19.84&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;&gt;https://www.istat.it/it/archivio/156224&lt;/ref&gt;
| 952&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079077
| Miglierina
| 13.94&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 722&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079080
| Montauro
| 11.74&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1773&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079081
| Montepaone
| 16.85&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 5656&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079083
| Motta Santa Lucia
| 26.3&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 798&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079087
| Nocera Terinese
| 46.58&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4715&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079088
| Olivadi
| 7.17&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 488&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079089
| Palermiti
| 18.38&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1057&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079092
| Pentone
| 12.38&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1887&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079094
| Petrizzi
| 21.9&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1010&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079095
| Petronà
| 45.79&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2365&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;&gt;https://demo.istat.it/?l=it&lt;/ref&gt;
|-
| 079096
| Pianopoli
| 24.65&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2484&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079099
| Platania
| 26.84&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1973&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079108
| San Floro
| 18.32&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 670&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079110
| San Mango d'Aquino
| 6.89&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1442&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079114
| San Pietro a Maida
| 16.45&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3772&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079115
| San Pietro Apostolo
| 11.72&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1520&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079116
| San Sostene
| 32.49&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1401&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079117
| Santa Caterina dello Ionio
| 40.69&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1923&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079118
| Sant'Andrea Apostolo dello Ionio
| 21.43&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1900&lt;ref name=&quot;ref_4101d67916181d7a61079c5a0a35c3ac045efad5d96c3748f8b41a6437aa90b9&quot;&gt;''[[:d:Q214195|Istat]]''&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;1872&lt;ref name=&quot;ref_204c1ab4d1a0f46b14b968d13f576127fa86a9e41d1d0ba263037aad950e7ebb&quot;&gt;{{Cite web |url=http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |title=Archive copy |access-date=2020-10-14 |archive-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630220127/http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;1701&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;&lt;br/&gt;1691&lt;ref name=&quot;ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836&quot;/&gt;&lt;br/&gt;1759&lt;ref name=&quot;ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836&quot;/&gt;&lt;br/&gt;1809&lt;ref name=&quot;ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836&quot;&gt;https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;2072&lt;ref name=&quot;ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836&quot;/&gt;&lt;br/&gt;2329&lt;ref name=&quot;ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836&quot;/&gt;&lt;br/&gt;2836&lt;ref name=&quot;ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836&quot;/&gt;&lt;br/&gt;3085&lt;ref name=&quot;ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836&quot;/&gt;&lt;br/&gt;3324&lt;br/&gt;4016&lt;br/&gt;4912&lt;br/&gt;5170&lt;br/&gt;5497&lt;br/&gt;4868&lt;br/&gt;4594&lt;br/&gt;4011&lt;br/&gt;3360&lt;br/&gt;3539&lt;br/&gt;3211
|-
| 079122
| San Vito sullo Ionio
| 17.17&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1613&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079123
| Satriano
| 21.16&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3364&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079126
| Sellia
| 12.81&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 476&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079127
| Sellia Marina
| 41.46&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 7615&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079129
| Serrastretta
| 41.65&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2923&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079130
| Sersale
| 53.3&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4250&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079131
| Settingiano
| 14.35&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3260&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079133
| Simeri Crichi
| 46.74&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 4722&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079134
| Sorbo San Basile
| 59.28&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 754&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079137
| Soverato
| 7.79&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 8618&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079138
| Soveria Mannelli
| 20.5&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2835&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079139
| Soveria Simeri
| 22.28&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1439&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079142
| Squillace
| 34.33&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3511&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079143
| Stalettì
| 12.11&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2353&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079146
| Taverna
| 132.31&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 2522&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079147
| Tiriolo
| 29.26&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 3581&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079148
| Torre di Ruggiero
| 25.37&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 951&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079151
| Vallefiorita
| 13.88&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1503&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079157
| Zagarise
| 49.33&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 1425&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|-
| 079160
| Lamezia Terme
| 162.43&lt;ref name=&quot;ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5&quot;/&gt;
| 67026&lt;ref name=&quot;ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427&quot;/&gt;
|}
----
&amp;sum; 80 items.
{{Wikidata list end}}

== Sanggunian ==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Catanzaro]]</text>
      <sha1>s1it3m7mlpusma5gbxlutgptkmc4rxg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ika-12 dantaon BC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306596</id>
    <revision>
      <id>2206521</id>
      <parentid>2081515</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:07:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2784" sha1="8llkwtp0zsfijxe50i1sl6m4ccnl4fj" xml:space="preserve">{{Centurybox|-12}}
Ang '''ika-12 dantaon BC''' ay isang panahon mula 1200 BC hanggang 1101 BC. Tinuturing nagsimula sa siglo na ito ang pagguho ng Huling [[Panahon ng Tanso]] sa [[Sinaunang Malapit na Silangan]] at silangang [[Mediteranyo]].

== Mga pangyayari ==
[[Talaksan:Walls_of_Troy_(1).jpg|thumb|Ang mga dingding ng mga nahukay na lungsod ng [[Troya]], sa sinasabing sentro ng maalamat na [[Digmaang Troya]] ]]

* 1200 BC: Ang unang [[kabihasnan]] sa Gitna at Hilagang Amerika ay umunlad noong mga 1200 BC sa mga baybaying rehiyon ng katimugang bahagi ng Gulpo ng Mehiko. Kilala bilang ang kabihasnang [[Olmeka]], ang mga naunang lugar ay nasa San Lorenzo.
* 1200 BC: Natagpuan ng mga [[Penisyo]] ang isang puwerto sa [[Lisbon]], [[Portugal]]
* 1197 BC: Ang simula ng panahon (1197 BC – [[982 BC]]) ng konsepto ni Shao Yong ng I Ching at kasaysayan.
* 1197 BC: Itinaboy ni [[Ramesses III]] ng [[Sinaunang Ehipto|Ehipto]] ang mga atake ng mga hilagang mananakop (ang [[Mga Taong Dagat|mga &quot;Taong-Dagat&quot;&quot;]]).
* mga 1194 BC: Ang simula ng maalamat na [[Digmaang Troya]].
* 1192 BC: Namatay si Wu Ding, [[Monarch|Hari]] ng [[Shang Dynasty|Dinastiyang Shang]].
* 1191 BC: Namatay si Menesteo, maalamat na Hari ng Atenas, noong Digmaang Troya pagkatapos naghari ng 23 taon at humalili ang kanyang pamangkin na si Demoponte, anak ni [[Teseo]]. 
* 1180 BC: Natalo ang huling Haring [[mga Kasita|Kasita]] na si Anllil-nadin-akhe ng mga [[Elam|Elamita]]
* 1180 BC: Pagguho ng kapangyarihang [[Heteo]] sa [[Anatolia]] sa pagkawasak ng kabiserang Hattusa.
* 1160 BC: Pagkamatay ni [[Pharaoh|Paraon]] [[Ramesses V]], mula sa [[Smallpox|bulutong]].
* 1154 BC: Pagkamatay ng pinatapong Reyna [[Helen of Troy|Helen]] ng [[Sparta]] sa Rodas. (tinayang petsa).
* mga 1150 BC: Katapusan ng pamumunong Ehipsyo sa [[Canaan]]. Si [[Ramesses VI]] ang huling Paraon na kinilala.
* 1122 BC: Maalamat na pagkakatatag ng lungsod ng [[Pyongyang]].
* mga 1120 BC: pagkawasak ng [[Troy|Troya]] VIIb&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;
* mga 1100 BC: Natapos ang [[Mycenaean civilization|Kabihasnang Mycenae]]. Nagsimula ang Panahong Madilim ng Griyego.
* mga 1100 BC: Natapos ang Bagong Kaharian sa [[Egypt|Ehipto]].
* Nandarambong ang mga mananakop na [[Elamite|Elamita]] ng mga yamang sining mula sa [[Mesopotamia]] at dinala sa [[Susa]].

== Mahahalagang tao ==

* [[Achilles|Akiles]], Griyegong bayani ng Digmaang Troya.
* [[Twosret]], babaeng [[Pharaoh|Paraon]] ng Ikalabinsiyam ng  Ehipto.
* 1155 BC—Pagkamatay ni [[Pharaoh|paraon]] [[Ramesses III]] ng Ehipto
* 1126 BC—Si [[Nebuchadnezzar|Nebuchadnezzar I]] ay naging hari ng [[Babylon|Babylonia]]

== Mga imbensyon, tuklas at pagpapakilala ==

* Dekada 1100 BC—Ginawa ang [[Alphabet|alpabeto]] ng mga [[Phoenician alphabet|Penisyo]].

[[Kategorya:Ika-12 siglo BCE]]</text>
      <sha1>8llkwtp0zsfijxe50i1sl6m4ccnl4fj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chinese calendar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>307799</id>
    <redirect title="Kalendaryong Tsino" />
    <revision>
      <id>2206500</id>
      <parentid>1835394</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T00:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>14117</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Kalendaryong Tsino]]</comment>
      <origin>2206500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="6liiyl8wi0woktcqvoa9qopbcmkgxkr" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Kalendaryong Tsino]]</text>
      <sha1>6liiyl8wi0woktcqvoa9qopbcmkgxkr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mga pagrerekord sa Minus-One</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331686</id>
    <revision>
      <id>2206550</id>
      <parentid>2177007</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T09:12:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga panlabas na kawing */</comment>
      <origin>2206550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11908" sha1="f3lww0xjbug7lv2m441v2wfej9siqkl" xml:space="preserve">Sa Pilipinas, ang '''Minus-One'''—na karaniwang binabaybay bilang &quot;'''minus one'''&quot;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Citation|title=Minus One {{!}} britannica.com|url=https://slangdefine.org/m/minus-one-7a62.html|language=en|access-date=2024-12-04|archive-date=2024-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240215033550/https://slangdefine.org/m/minus-one-7a62.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ({{lit|bawas isa}}) nang walang gitling, dapwat hindi wasto—ay isang ''variant mix'' (o baryanteng paghahalo) ng rekording na ''multi-track'', kung saan ang namumunong tinig ng isang awit (na tinaguriang ''lead vocal track'' o ''track'' ng pangunahing boses) ay naka-''mute'' (pinatahimik) upang magamit ito bilang karagdagan enganyo sa pagbebenta ng ''vinyl'' (o binilo) na plaka. Sa Industriyang Pagrerekord sa Pilipinas noong dekada-1980, ang baryanteng ito ay katambal na Side-B (tinaguriang ''&quot;flip side&quot;'') ng isang nakatampok na kanta sa Side-A ng plaka.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Merriam-Webster: Flip side Definition &amp; Meaning {{!}} Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/flip_side|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Collins Dictionary: FLIP SIDE definition and meaning {{!}} Collins Dictionary|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/flip-side|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang 7-inch single (o isahang 7-pulgada) ay isang mabentang produkto na kinalalagyan ng isang isang itinatampok na awot, at ito karaniwang ibinabahagi sa mga istasyon ng radyo.

Ang ''flip side'' o ang kabilang banda ay karaniwang hindi nagiging bahagi ng [[Album|Long Playing album]] o LP na naglalaman ng mga sunod-sunod na kanta kasama ng pinanggalingang kanta nito. Samakatwid, ang isang B-Side ay nagiging &quot;minus one&quot; dahil lamang sa ang ''lead vocal track'' ay tinanggal mula sa A-Side na naglalaman ng orihinal na halo o timpla ng tampok na awitin.

[[Patente|Patenteng pangalan]] ang Minus-One para sa makinang [[karaoke]] na inimbento ng ehekutibo ng negosyo na si [[Roberto del Rosario]] noong 1975.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2024-03-17 |title=#ANONGBALITA Karaoke inventor Negishi dies, 100, family reports |url=https://manilastandard.net/?p=314427078 |access-date=2024-12-26 |website=Manila Standard |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Pinagsamang [[Wikang Hapones|salitang Hapon]] ang katawagang &quot;karaoke&quot; na mula sa {{Nihongo|2=空っぽ|3=karappo|4=walang laman}} at {{Nihongo|2=オーケストラ|3=okestura|4=orkestra}}, na nangangahulugang &quot;orkestrang walang laman&quot; o &quot;orkestrang walang boses,&quot; na siyang paglalarawan kung ano ang Minus-One.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagaman, mababakas ang katawagan ang ideya ng mga rekord na walang tinig sa kumpanyang Music Minus One noong dekada 1950.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Music Minus One Series Hal Leonard Online |url=https://www.halleonard.com/series/MMONE?dt=item#products |access-date=2024-12-26 |website=Hal Leonard Online |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Produksyon ng rekord ==
[[File:45 rpm record.png|thumb|left|''45 RPM 7-inch vinyl'']]

Bilang isang [[uri ng musika]] ng produksyon ng rekord sa Pilipinas,&lt;ref&gt;{{Citation|title=Production Genre {{!}} soundroll.com |url=https://soundroll.com/production-genre|language=en}}&lt;/ref&gt; ang pagsasama ng isang &quot;minus-one&quot; sa plaka bilang Side-B ay bumabawas sa pangkalahatang gastos sa produksyon ng isang 45 RPM 7-inch (o 7-pulgada) na single—gawa ng pag-iwas sa pangangailangan ng karagdagang kanta sa ''flip side''.&lt;ref&gt;{{Citation|title= Oxford Languages: flipside {{!}} Google.com |url=https://www.google.com/search?q=flipside|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakapaghihikayat din nito sa mga mamimili na mag-''sing along'' o sabayan ng pag-awit bilang isang bonus o karagdagan na saliw, kung sakali na sasabayan nila nang pag-awit ang naturang patok na awitin. 

Ang isang &quot;minus-one mix&quot; ay hindi ganap na isang instrumental lamang, dahil may pagkakataon na maaaring panatiliin ang mga boses na pansuporta (o ''backing vocals'') ng orihinal na halo ng awit. Ang konsepto ng instrumental na B-Side ay nauso nang bigla sa larangan ng industriya ng pagrerekord sa Pilipinas noong dekada 1980, at kasunod na ginaya ang ideya na ito sa ibang mga bansa, lalo na sa [[Asya]].&lt;ref&gt;{{cite book |title=Bedroom Beats &amp; B-Sides: Instrumental Hip-Hop &amp; Electronic Music at the Turn of the Century |publisher=Velocity Press |isbn=9781913231040 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa mga sumunod na taon, ang mga koleksyon ng minus-one ay sinimulang gawan ng mga sarili nilang tinatawag na album na pinagtipon (o ''compilation album'').&lt;ref&gt;{{Citation|title=Vocal Removal and Isolation {{!}} audacityteam.org  |url=https://manual.audacityteam.org/man/tutorial_vocal_removal_and_isolation.html |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title= Epekto ng OPM Orihinal na Musika ng Pilipino {{!}} musixmatch |url=https://www.coursehero.com/file/146543556/Epekto-ng-OPM-Orihinal-na-Musika-ng-Pilipinodocx/ |language=tl}}&lt;/ref&gt;
== Mga halimbawa ng Minus-One ==
Ang sumusunod na talahanayan ay naglalarawan ng mga maagang B-sides ng mga single na 45-RPM 7&quot; Vinyl ni [[Zsa Zsa Padilla]]—na inilabas ng [[Blackgold Records]]. Sa mga sumusunod na taon, maraming Minus-One ay isinalin din pagkatapos sa ibang mga plataporma tulad ng [[CD|VCD]], [[Karaoke|videoke]] at mga libreng ''video sharing'' (binabahaging bidyo) na websayt.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Tampok na awit&lt;br&gt;sa Side A
! Minus-One&lt;br&gt; sa Side B
! Katalogo
! Taon na Inilabas
|-
|-
| When I'm With You&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Rene Novelles)&lt;/small&gt;
| When I'm With You '''(minus one)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Arranged by Dante Trinidad)&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;BSP-392&lt;/small&gt;
| 1985
|-
| Eversince&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Alvina Eileen Sy)&lt;/small&gt;
| Eversince '''(minus one)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Arranged by Dante Trinidad)&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;BSP-397&lt;/small&gt;
| 1985
|-
| To Love You&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Danny Javier)&lt;/small&gt;
| To Love You '''(minus one)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Arranged by Menchu Apostol)&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;BSP-401&lt;/small&gt;
| 1985
|-
| Hiram&lt;br&gt;&lt;small&gt;(George Canseco)&lt;/small&gt;
| Hiram '''(minus one)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Arranged by Danny Tan)&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;BSP-404&lt;/small&gt;
| 1986
|-
| Mambobola&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Rey-An Fuentes)&lt;/small&gt;
| Mambobola '''(minus one)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Arranged by Homer Flores)&lt;/small&gt; &lt;!--&lt;ref&gt;{{Citation|title=Zsa Zsa Padilla – Mambobola &lt;small&gt;(as an example&lt;/small&gt; {{!}} Discogs|url= https://www.discogs.com/release/18073144-Zsa-Zsa-Padilla-Mambobola|language=en}}&lt;/ref&gt; --&gt;
| &lt;small&gt;BSP-410&lt;/small&gt;
| 1986
|-
| Ikaw Lamang&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Dodjie Simon)&lt;/small&gt;
| Ikaw Lamang '''(minus one)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Arranged by Menchu Apostol)&lt;/small&gt; &lt;!-- &lt;ref&gt;{{Citation|title=Zsa Zsa Padilla – Ikaw Lamang &lt;small&gt;(as an example&lt;/small&gt; {{!}} Discogs|url= https://www.discogs.com/release/4801403-Zsa-Zsa-Padilla-Ikaw-Lamang|language=en}}&lt;/ref&gt; --&gt;
| &lt;small&gt;BSP-413&lt;/small&gt;
| 1986
|-
| Minsan Pa&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Jun Sta. Maria &amp;amp; Peewee Apostol)&lt;/small&gt;
| Minsan Pa '''(minus one)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Arranged by Menchu Apostol)&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;BSP-417&lt;/small&gt;
| 1986
|-
| Maybe This Time&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Marlene del Rosario)&lt;/small&gt;
| Maybe This Time '''(minus one)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Arranged by Menchu Apostol)&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;BSP-432&lt;/small&gt;
| 1988
|-
| Pangako&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Dodjie Simon)&lt;/small&gt;
| Pangako '''(minus one)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Arranged by Egay Gonzales)&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;BSP-447&lt;/small&gt;
| 1990
|-
| Ang Aking Pamasko&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Tony Velarde)&lt;/small&gt;
| Ang Aking Pamasko '''(minus one)'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Arranged by Egay Gonzales)&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;BSP-459&lt;/small&gt;
| 1990
|-
|}

===Ibang halimbawa===

* Noong 1987, isang [[:en:Enveloped Ideas (song)|kanta]] ng Pilipinong bandang, ''[[The Dawn]]'', ay inilabas bilang single na 7-inch 45 RPM (b/w minus-one) ng kanilang tatak pangrekord, ang [[PolyEast Records|OctoArts]].
* Sa dekada 2000, nagtampok ang bandang [[:en:Narda|''Narda'']] mula sa [[Pilipinas]] ng pahina ng kanilang album sa '''[[AllMusic]]'''&lt;ref&gt;{{Citation|title=Minus One {{!}} AllMusic|url= https://www.allmusic.com/album/minus-one-mw0003540272|language=en}}&lt;/ref&gt; na may nakatuon na nilalamang Minus-One.&lt;br&gt;

== Nilalaman ang minus-one hindi ang kagamitan== 

[[File:Compact-cassette-playing-in-revox_full.gif|280x280px|right]]
Ang daloy ng mga B-side na vinyl na &quot;minus-one&quot; ay nagdulot ng [[Music genre|uri ng musika]] sa industriya ng parerekord sa Pilipinas, na sinimulan ng magpinsan na Vic del Rosario at Orly Ilacad,&lt;ref&gt;{{Citation|title=Vic, Orly &amp; Tito: Philpop's music trio {{!}} The Philippine Star |url= https://www.pressreader.com/philippines/the-philippine-star/20170308/282381219341358|language=en}}&lt;/ref&gt; na kapwang may-ari at ehekutibong prodyuser ng [[Vicor Music|Vicor Music Corporation]] at ang mga sanga nitong mga [[Record label|tatak pangrekord]]. Sila ang mga unang naglabas ng B-side na 7-pulgada na mga Minus-One, na pinagsama-sama kalaunan bilang mga tinaguriang kompilasyong minus-one sa mga [[Casette|cassette tape]], [[CD]] at pagkatapos ay mga ''online''.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Minus-One OPM Alternative Love Songs {{!}} Universal Records, Polycosmic 
|url=https://archive.org/details/opm-alternative-love-songs-minusone|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Naglalaman lamang ng musika ng minus-one, pasimula ang mga instrumental sa malalawakang humigmig (o ''crooning'') na paglilibang sa loob at labas ng tahana, na mababakas ang pinagmulan nito&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Jim Odrich Experience: Music Minus One Piano |publisher=Music Minus One |isbn=978-1-59615-056-0 |language=en}}&lt;/ref&gt; sa mga produkto ng Music Minus One noong kalagitnaan ng dekada 1950. Noong 1975, [[Patente|pinatente]] ng ehekutibong Pilipino na si [[Roberto del Rosario]] ang kanyang imbensyon na ''sing-along'' na Minus-One, na mas kilala bilang [[karaoke]], isang makina na sistemang paglilibang na interaktibo na tinanggal ang tinig.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Bilang katangiang ng Pilipino&lt;ref&gt;{{Citation|title=Folk Music in the Philippines (volume 10, issue 4, pages 26–64) {{!}} jstor.org |url=https://www.jstor.org/stable/3383136|language=en}}&lt;/ref&gt; sa mga kasiyahan,&lt;ref&gt;{{Citation|title=communal celebration {{!}} Collins Dictionary |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/communal-celebration|language=en}}&lt;/ref&gt; ang nakakaakit na minus-one ay tumawid sa labas ng pambansang kultura.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Pinoy music artists sing of love and hope for Philippines &lt;small&gt;{mention of minus one)&lt;/small&gt; {{!}} goodnewspilipinas |url=https://www.goodnewspilipinas.com/pinoy-music-artists-sing-of-love-and-hope-for-philippines-in-sana-naman-taumbayan-video|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Quincentennial Theme Song Minus One MP3|url=https://www.nqc.gov.ph/ceb/resources/quincentennial-theme-song-mp3/|publisher=National Quincentennial Committee Philippines, National Historical Commission of the Philippines, March 25, 2020|language=en}}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bagani Quincentennial Theme Song|url=https://www.nqc.gov.ph/ceb/types/music/|publisher=National Quincentennial Committee Philippines, National Historical Commission of the Philippines, March 25, 2020|language=en|access-date=Disyembre 4, 2024|archive-date=Disyembre 27, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227040817/https://nqc.gov.ph/ceb/types/music/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

== Mga panlabas na link ==
(lahat nasa wikang Ingles)
*[https://tvtropes.org/pmwiki/pmwiki.php/Main/BSide B-Side]
*[https://www.carryatune.in/what-are-minus-one-tracks-and-why-are-they-used What are Minus-one tracks and why they are used]
*[https://archive.org/details/opm-alternative-love-songs-minusone Minus-One OPM Alternative Love Songs]
*[https://music.stackexchange.com/questions/3708/why-are-instrumental-tracks-also-called-minus-one-tracks Why are instrumental tracks also called &quot;minus one tracks&quot;?]
*[https://music.apple.com/gb/artist/backing-tracks-minus-vocals/361094564 Backing Tracks Minus Vocals]
[[Kategorya:Musika ng Pilipinas]]</text>
      <sha1>f3lww0xjbug7lv2m441v2wfej9siqkl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Penta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332941</id>
    <revision>
      <id>2206472</id>
      <parentid>2174308</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:38:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 5 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77910" sha1="p8ehcy9uxyp78bk2lwll2f1qfwo24em" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Penta
| image = Pentagón Jr August 2018 (cropped).jpg
| caption = Penta noong 2018
| background = 
| birth_name = ''hindi isiniwalat''
| alias = Dark Dragon&lt;br /&gt;Lucha Brother&lt;br /&gt;'''Penta'''&lt;br /&gt;Penta El 0M&lt;br/&gt; Penta El Cero Miedo&lt;br /&gt;Penta El Zero&lt;br/&gt;Penta El Zero M&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.prowrestlingguerrilla.com/tickets/ | archive-url = https://web.archive.org/web/20170506201302/http://www.prowrestlingguerrilla.com/tickets/ | title = Pro Wrestling Guerrilla Presents Nice Boys (Don't Play Rock 'n Roll) | archive-date = May 6, 2017 | access-date = March 19, 2017 | work = [[Pro Wrestling Guerrilla]] | url-status = live }}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;Penta El Zero Miedo&lt;br /&gt;Penta Oscuro&lt;br /&gt;Pentagón Dark&lt;br /&gt;Pentagón El 0M&lt;ref name=Penta/&gt;&lt;br /&gt;Pentagón Jr.&lt;br /&gt;Zaius
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1985|02|26}}
| birth_place = [[Ecatepec]], [[State of Mexico]], [[Mexico]]
| occupation = [[Buno|mambubunong propesyunal]]
| years_active = 2004–kasalukuyan
}}
Si '''Penta''' (ipinanganak noong Pebrero 26, 1985) ay isang [[Mexico|Mexicanong]] [[Buno|mambubunong propesyunal]]. Siya ay naka-sign sa [[World Wrestling Entertainment|WWE]], kung saan gumaganap siya sa [https://en.wikipedia.org/wiki/Raw_(WWE_brand) Raw] brand.&lt;ref name=&quot;Netflix&quot;&gt;{{Cite web |title=Penta Teaser Airs On WWE Raw on Netflix Premiere {{!}} Fightful News |url=https://www.fightful.com/wrestling/penta-teaser-airs-wwe-raw-netflix-premiere?amp |access-date=2025-01-07 |website=www.fightful.com}}&lt;/ref&gt;&lt;span data-segmentid=&quot;85&quot; class=&quot;cx-segment&quot;&gt;Kilala siya sa kanyang panunungkulan bilang '''Pentagón Jr.''' sa mga Mexican promotion [https://en.wikipedia.org/wiki/Lucha_Libre_AAA_Worldwide Lucha Libre AAA Worldwide] (AAA) at American promotions [https://en.wikipedia.org/Lucha_Underground Lucha Underground], [https://en.wikipedia.org/wiki/Total_Nonstop_Action_Wrestling Impact Wrestling], at '''Penta El Zero Miedo''' sa [https://en.wikipedia.org/wiki/All_Elite_Wrestling All Elite Wrestling] (AEW) at [https://en.wikipedia.org/wiki/Ring_of_Honor Ring of Honor] (ROH). &lt;/span&gt;&lt;span data-segmentid=&quot;91&quot; class=&quot;cx-segment&quot;&gt;Siya ang nakatatandang kapatid ni [https://en.wikipedia.org/wiki/F%C3%A9nix_(wrestler) Fenix], nagtatrabaho nang magkasama bilang [https://en.wikipedia.org/wiki/The_Lucha_Bros The Lucha Bros] &lt;/span&gt;

Nagsimula ang karera ni Pentagón sa México noong 2004. Noong 2010, nagsimula siyang magtrabaho sa AAA, kung saan siya ay dating [[AAA Latin American Championship|Latin American Champion]], [[AAA World Mixed Tag Team Championship|Mixed Tag Team Champion]], [[AAA World Tag Team Championship|World Tag Team Championship]] at ang 2016 [[Rey de Reyes]] . Mula 2014 hanggang 2018, nagbida siya sa [[Lucha Underground]], isang propesyonal na wrestling TV series kung saan siya ay dating [[Lucha Underground Gift of the Gods Championship|Gift of The Gods Champion]] at [[Lucha Underground Championship|Lucha Underground Champion]] . Ito ay humantong sa kanya at sa kanyang kapatid na magtrabaho para sa higit pang mga promosyon sa Estados Unidos. Nang sumunod na taon, nagtrabaho sila para sa Impact, [[Pro Wrestling Guerrilla]] at [[Major League Wrestling]] bukod sa iba pang mga promosyon, na nanalo ng ilang titulo ng tag team kasama si Fenix. Nanalo rin siya sa [[Impact World Championship]] at Lucha Underground Championship.

Mula 2019 hanggang 2024, nagtrabaho si Pentagón sa AEW kasama ang kanyang kapatid bilang bahagi din ng [[Death Triangle]] stable kasama si [[Pac (wrestler)|Pac]] . Siya ay naging [[AEW World Trios Champion]], [[AEW World Tag Team Championship|AEW World Tag Team Champion]] at [[ROH World Tag Team Championship|ROH World Tag Team Champion]] .

Ang kanyang tunay na pangalan ay hindi kilala, tulad ng kadalasang nangyayari sa mga nakamaskarang wrestler sa Mexico, kung saan ang kanilang mga pribadong buhay ay pinananatiling lihim mula sa mga wrestling fan. Nagtrabaho siya sa ilalim ng ilang pangalan, karaniwang mga variation ng Pentagón Jr. ringname at ang kanyang catchphrase na &quot;Cero Miedo&quot;, tulad ng '''Penta El 0M''', '''Pentagón Dark''', '''Penta El Cero Miedo''', '''Penta El Zero M''', '''Penta El Zero Miedo''', o '''Penta Oscuro''' .

== Maagang buhay ==
Si Pentagón Jr. ay ipinanganak noong Pebrero 5, 1985, sa Ecatepec, Estado ng Mexico.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Penta “Zero Miedo”: ¿quién es el luchador mexicano que debutó en WWE con emotivo discurso para México? |url=https://www.unotv.com/deportes/pentagon-jr-quien-es-penta-zero-miedo-nuevo-luchador-mexicano-de-wwe/ |access-date=January 21, 2025 |website=unotv |language=Spanish}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Pentagón Jr. Llega a WWE: Una Nueva Era de Lucha Libre Mexicana |trans-title=Pentagón Jr. Arrives at WWE: A New Era of Mexican Wrestling |url=https://diariocambio22.mx/pentagon-jr-llega-a-wwe-una-nueva-era-de-lucha-libre-mexicana/ |access-date=January 21, 2025 |website=diariocambio22 |language=Spanish}}&lt;/ref&gt; Hindi malinaw kung gaano karaming mga kapatid ang mayroon siya, ngunit mayroon siyang isang nakababatang kapatid na lalaki na isa ring propesyonal na wrestler, na kilala sa ilalim ng ring name na [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]] .

== Propesyonal na karera sa pakikipagbuno ==

=== Maagang karera (2004–2010) ===
Dahil ang taong nasa likod ng maskara ng Pentagón Jr. ay hindi kailanman nabuksan sa ring, walang gaanong nalalaman tungkol sa kanyang nakaraang kasaysayan na higit pa sa ibinunyag mismo ng lalaki, na tradisyonal sa ''[[Lucha libre]]'' . &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Madigan, Dan |title=Mondo Lucha a Go Go: the bizarre and honorable world of wild Mexican wrestling |publisher=HarperCollins Publishers |year=2007 |isbn=978-0-06-085583-3 |pages=29–40 |chapter=Okay... what is Lucha Libre?}}&lt;/ref&gt; Ayon kay Pentagón Jr. siya ay sinanay ni [[Skayde]],  at ginawa ang kanyang debut noong 2004, nagtatrabaho bilang ang nakamaskarang karakter na &quot;Zaius&quot;.  Ang una niyang na-verify na laban ay noong Abril 9, 2008, kung saan nakipagtulungan si Zaius sa Black Star, natalo sa kanyang mga kapatid na nakipagbuno bilang mga nakamaskarang karakter na Máscara Oriental at El Niño de Fuego. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=April 9, 2008 |title=AULL @ Tlalnepantla de Baz |url=https://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=shows&amp;show=32146 |website=Wrestling Data}}&lt;/ref&gt; Mapanalo niya ang kanyang kauna-unahang kampeonato noong Hulyo 26, 2009, nang talunin niya [[Cancerbero|si Mesalla]] upang manalo sa WCW Intercontinental Championship &lt;ref name=&quot;Note&quot;&gt;Not related to the more famous [[World Championship Wrestling]]&lt;/ref&gt; sa isang ''[[Luchas de Apuestas]]'' (&quot;tugma sa taya&quot;) kung saan inilagay ni Zaius ang kanyang maskara sa linya. &lt;ref name=&quot;WCWIntercontinental&quot;&gt;{{Cite web |date=July 26, 2009 |title=Promociones BJC @ San Cristóbal Ecatepec de Morelos |url=https://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=shows&amp;show=66463 |access-date=June 23, 2018 |website=Wrestling Data}}&lt;/ref&gt; Ang mga rekord ay hindi malinaw kung o kailan siya natalo sa kampeonato.

=== Lucha Libre AAA Worldwide (2010–2017) ===
[[File:Pentagon-Jr.JPG|thumb|Pentagon, Jr. King of Kings before the first elimination of the 2013 King De Reyes tournament.]]
Nagtatrabaho pa rin bilang Zaius ang hinaharap na Pentagón Jr. ay nagtrabaho ng isang [[Dark match|madilim na laban]] sa pagsubok para sa [[Lucha Libre AAA Worldwide|AAA]] noong Setyembre 9, 2010, na nakipagtulungan sa Pesadilla upang talunin ang koponan ng Konami at Máscara Oriental. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=September 4, 2010 |title=AAA Sin Limite |url=https://www.cagematch.net//?id=1&amp;nr=55441 |access-date=June 23, 2018 |website=CageMatch |language=de}}&lt;/ref&gt; Noong 2011 nagsimula siyang magtrabaho para sa AAA nang regular, gamit ang pangalang &quot;Dark Dragon&quot;, habang nagtatrabaho din sa [[independent circuit]] bilang Zaius. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Penta El Zero M &gt; Matches &gt; 2011 |url=https://www.cagematch.net//?id=2&amp;nr=10334&amp;view=&amp;page=4&amp;gimmick=&amp;year=2011&amp;promotion=&amp;region=&amp;location=&amp;arena=&amp;showtype=&amp;constellationType=&amp;worker= |access-date=June 23, 2018 |website=CageMatch}}&lt;/ref&gt; Bilang Dark Dragon sumali siya sa mid-level ''[[Heel (professional wrestling)|rudo]]'' &lt;ref group=&quot;Note&quot;&gt;A ''rudo'', referred to as a &quot;Heel&quot; in English, are those who portray the bad guys in pro wrestling.&lt;/ref&gt; group ng AAA ''na La Milicia'' . Kasabay ng pagkakaloob sa kanya ng &quot;Madilim na Dragon&quot; na katauhan sa kanyang kapatid na kilala noon bilang Máscara Oriental, ay binigyan ng bagong pangalan at maskara, na naging kilala bilang Fénix.

Noong Disyembre 2, 2012, inabandona ang Dark Dragon persona at muling ipinakilala siya ng AAA bilang Pentagón Jr. sa kanilang major year-end show ''[[Guerra de Titanes (2012)|na Guerra de Titanes]]'' (&quot;War of the Titans&quot;). Ipinakilala siya bilang pangunahing kaaway ng bagong ipinakilalang [[Kalisto (wrestler)|Octagón Jr.]], tulad ng orihinal na [[Pentagón]] na naging pangunahing kaaway ng [[Octagón]] sa storyline. Tinalo ng Octagón, Octagón Jr. at [[La Parka II|La Parka]] ang Pentagón Jr., [[El Zorro (wrestler)|La Parka Negra]] at [[Silver King (wrestler)|Silver Cain]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |date=December 2, 2012 |title=Guerra de Titanes, Minuto a Minuto ¡En Vivo! |url=http://www.mediotiempo.com/mas-deportes/lucha-libre/noticias/2012/12/02/guerra-de-titanes-minuto-a-minuto-en-vivo |access-date=September 6, 2013 |website=MedioTiempo |language=es}}&lt;/ref&gt; Dahil maraming wrestler na nagtataglay ng pangalang Pentagon ang may malas sa kanilang mga karera, mayroong alamat ng pangalang Pentagon na isinumpa. Ang catchphrase ni Pentagón Jr., Cero Miedo (Zero Fear) ay nilikha upang hindi magpakita ng takot sa sumpa. &lt;ref&gt;Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/t8L7wc3T9bQ Ghostarchive] and the {{Cite web |date=February 19, 2019 |title=PENTA 0 M – Pentagón Zero Miedo &amp; Escorpión Dorado al volante |url=https://www.youtube.com/watch?v=t8L7wc3T9bQ&amp;gl=US&amp;hl=en |website=[[YouTube]] |access-date=Pebrero 5, 2025 |archive-date=Marso 12, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190312214723/https://www.youtube.com/watch?v=t8L7wc3T9bQ&amp;gl=US&amp;hl=en |url-status=bot: unknown }}: {{Cite web |date=February 19, 2019 |title=PENTA 0 M – Pentagón Zero Miedo &amp; Escorpión Dorado al volante |url=https://www.youtube.com/watch?v=t8L7wc3T9bQ |website=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt; Sa kalagitnaan ng 2013, umalis si Octagón Jr. sa AAA, na iniwan ang Pentagón Jr. nang walang anumang direksyon o storyline. Noong Agosto 18 sa ''[[Héroes Inmortales VII]]'', pumasok si Pentagón sa 2013 ''[[Copa Antonio Peña]]'', ngunit natalo sa unang round ng [[El Hijo del Fantasma]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Boutwell |first=Josh |date=October 19, 2013 |title=Viva la Raza! Lucha Weekly 10/19/13 |url=http://www.wrestleview.com/featured-articles/44428-feature-viva-la-raza-lucha-weekly-10-19-13 |access-date=October 19, 2013 |website=Wrestleview}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zellner |first=Kris |date=October 20, 2013 |title=AAA Heroes Inmortales 2013 results and more: The Lucha Report |url=http://www.pwinsider.com/article/81013/aaa-heroes-inmortales-2013-results-and-more-the-lucha-report.html?p=1 |access-date=October 20, 2013 |website=Pro Wrestling Insider}}&lt;/ref&gt; Noong Marso 16, 2014, sa AAA's ''[[Rey de Reyes (2014)|Rey de Reyes]]'' show, si Pentagón Jr. ay lumahok sa isang walong taong ''[[Lucha libre#Luchas de Apuestas|Lucha de Apuestas]]'' ''[[Professional wrestling match types#Thundercage|Domo de la Muerte]]'' (&quot;Dome of Death&quot; bet match), ngunit nakatakas sa hawla bago matapos, na iniingatan ang kanyang maskara ligtas. &lt;ref name=&quot;ReydeReyes2014&quot;&gt;{{Cite web |date=March 17, 2014 |title=La Parka, Rey de Reyes 2014 |url=http://luchalibreaaa.com/noticiasaaa/item/1315-la-parka-rey-de-reyes-2014.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317121941/http://luchalibreaaa.com/noticiasaaa/item/1315-la-parka-rey-de-reyes-2014.html |archive-date=March 17, 2014 |access-date=March 17, 2014 |website=[[Lucha Libre AAA World Wide]] |language=es}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Valdés |first=Apolo |date=March 16, 2014 |title=Fénix ganó en el Domo de la Muerte, rapó a Steve Pain |url=http://www.mediotiempo.com/mas-deportes/lucha-libre/noticias/2014/03/16/fenix-gano-en-el-domo-de-la-muerte-rapo-a-steve-pain |access-date=March 17, 2014 |website=MedioTiempo |language=es}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zellner |first=Kris |date=March 17, 2014 |title=AAA Rey de Reyes 2014 results and more: The Lucha Report |url=http://www.pwinsider.com/article/84311/aaa-rey-de-reyes-2014-results-and-more-the-lucha-report.html?p=1 |access-date=March 18, 2014 |website=Pro Wrestling Insider}}&lt;/ref&gt; Sa [[Triplemanía XXII]], na ginanap noong Agosto 17, lumahok ang Pentagón Jr sa isang unification match para sa parehong [[AAA Fusión Championship]] at [[AAA Cruiserweight Championship]] sa isang multi-man match na napanalunan ng El Hijo del Fantasma. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 18, 2014 |title=Noche de Leyenda en Triplemanía XXII |url=http://luchalibreaaa.com/noticiasaaa/item/1658-noche-de-leyenda-en-tripleman%C3%ADa-xxii.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316084259/http://luchalibreaaa.com/noticiasaaa/item/1658-noche-de-leyenda-en-tripleman%C3%ADa-xxii.html |archive-date=March 16, 2016 |access-date=August 18, 2014 |website=[[Lucha Libre AAA World Wide]] |language=es}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zellner |first=Kris |date=August 18, 2014 |title=Complete AAA Triplemania results and more: The Lucha Report |url=http://www.pwinsider.com/article/87676/complete-aaa-triplemania-results-and-more-the-lucha-report.html?p=1 |access-date=August 18, 2014 |website=Pro Wrestling Insider}}&lt;/ref&gt; Noong Nobyembre 17, sumali si Pentagón Jr. sa kuwadra ng ''[[Los Perros del Mal]]'' . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Boutwell |first=Josh |date=November 24, 2014 |title=Viva la Raza! Lucha Weekly for 11/24/14 |url=http://www.wrestleview.com/featured-articles/51827-viva-la-raza-lucha-weekly-for-11-24-14 |access-date=January 13, 2015 |website=Wrestleview}}&lt;/ref&gt; Noong Disyembre 7, si Pentagón Jr. at ang kanyang bagong stablemate [[Joe Líder|na si Joe Líder]] ay nanalo sa [[AAA World Tag Team Championship]] sa pamamagitan ng pagtalo ''sa Los Güeros del Cielo'' ( [[Angélico]] at [[Jack Evans (wrestler)|Jack Evans]] ) at [[Místico|Myzteziz]] at [[Fénix (wrestler)|Fénix]] sa isang three-way na laban. Nawala nila ang titulo pabalik kina Angélico at Evans noong Oktubre 4, 2015, sa [[Héroes Inmortales IX]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bihari |first=Robert |date=October 5, 2015 |title=AAA Heroes Inmortales iPPV results (10/4): Alberto el Patron vs. Johnny Mundo, Rey Mysterio, Antonio Pena tribute match |url=http://www.f4wonline.com/mexico/aaa-heroes-inmortales-ippv-results-104-alberto-el-patron-vs-johnny-mundo-rey-mysterio-antonio |access-date=October 5, 2015 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt;

Noong Marso 23, 2016, nanalo si Pentagón Jr. sa 2016 ''[[Rey de Reyes (2016)|Rey de Reyes]]'' tournament sa pamamagitan ng pagtalo sa La Parka at [[Villano IV]] . &lt;ref name=&quot;RdR2016&quot;&gt;{{Cite web |last=Valdés |first=Apolo |date=March 24, 2016 |title=Pentagón, nuevo Rey de Reyes |url=http://www.mediotiempo.com/mas-deportes/lucha-libre/noticias/2016/03/24/pentagon-nuevo-rey-de-reyes |access-date=March 24, 2016 |website=MedioTiempo |language=es}}&lt;/ref&gt; Ang tagumpay ''ni Rey de Reyes'' ay ginamit para itayo siya bilang isang challenger para sa [[AAA Latin American Championship]], na nagtapos sa pagkatalo ni Pentagón Jr. ang noo'y kampeon [[Psycho Clown|na Psycho Clown]] noong Hulyo 3. &lt;ref name=&quot;LAChamp&quot;&gt;{{Cite web |date=July 3, 2016 |title=Pentagón Jr., nuevo Campeón Latinoamericano de Triple A |url=http://www.record.com.mx/mas-deportes-lucha/pentagon-jr-nuevo-campeon-latinoamericano-de-triple |access-date=July 4, 2016 |website=[[Récord (Mexican newspaper)|Récord]] |language=es}}&lt;/ref&gt; Sa [[Triplemanía XXIV]], noong Agosto 28, natalo ni Pentagón Jr. ang kampeonato kay [[Johnny Mundo]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 29, 2016 |title=8/28 AAA &quot;TripleMania 24&quot; Results – Hair vs. Mask main event, Johnny Mundo wins title, Rey Mysterio in LU Showcase match, Art Barr HOF induction, more |url=http://www.pwtorch.com/site/2016/08/28/aaa-announces-triplemania-24-date-location/ |access-date=August 29, 2016 |website=Pro Wrestling Torch}}&lt;/ref&gt; Kalaunan ay natalo si Pentagón sa isang rematch kay Mundo noong Enero 20, 2017 sa ''[[Guerra de Titanes (2017)|Guerra de Titanes]]'' . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Aguierre |first=Samuel |date=January 21, 2017 |title=Dr. Wagner Jr. se lleva la noche en Guerra de Titanes |url=http://www.record.com.mx/mas-deportes-lucha/dr-wagner-jr-se-lleva-la-noche-en-guerra-de-titanes |access-date=January 22, 2017 |website=Record |language=es}}&lt;/ref&gt; Nang sumunod na araw, inihayag ni Pentagón na hindi na siya nagtatrabaho para sa AAA, &lt;ref name=&quot;PentaWON&quot;&gt;{{Cite web |last=Meltzer |first=Dave |author-link=Dave Meltzer |date=January 22, 2017 |title=Pentagon Jr. quits AAA, announces new name |url=http://www.f4wonline.com/mexico/pentagon-jr-quits-aaa-announces-new-name-228826 |access-date=January 22, 2017 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; na binanggit ang kalungkutan mula sa pakiramdam na pinigilan at pinigilan ng AAA. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=February 16, 2017 |title=Why the former Pentagon Jr. is happy again |url=http://www.f4wonline.com/other-wrestling/why-former-pentagon-jr-happy-again-230251 |access-date=March 1, 2017 |website=f4wonline.com}}&lt;/ref&gt;

=== Lucha Underground (2014–2018) ===
Noong Agosto 2014, inihayag si Pentagón bilang isa sa limang AAA wrestler na magbibida sa ''[[Lucha Underground]]'', isang bagong serye sa telebisyon sa Amerika sa [[El Rey (TV network)|El Rey]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 27, 2014 |title=El Rey Network announces more details of AAA Lucha Libre project |url=http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/101-mexico/38664-el-rey-network-announces-more-details-of-aaa-lucha-libre-project |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905015135/http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/101-mexico/38664-el-rey-network-announces-more-details-of-aaa-lucha-libre-project |archive-date=September 5, 2014 |access-date=August 28, 2014 |website=[[Dave Meltzer#Wrestling Observer Newsletter|Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 27, 2014 |title='Lucha Underground', luchadores de AAA en Estados Unidos |url=http://www.mediotiempo.com/mas-deportes/lucha-libre/noticias/2014/08/27/lucha-underground-luchadores-de-aaa-en-estados-unidos |access-date=August 30, 2014 |website=MedioTiempo |language=es}}&lt;/ref&gt; Nag-debut si Pentagón sa ikatlong yugto noong Nobyembre 12, kung saan siya ay natalo ng kanyang kapatid na si Fénix, sa isang three-way, na kasama rin [[Drago (wrestler)|si Drago]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Howell |first=Nolan |date=November 12, 2014 |title=Lucha Underground: Three debut in triple threat |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/11/12/22068261.html |url-status=usurped |archive-url=https://archive.today/20141113153800/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/11/12/22068261.html |archive-date=November 13, 2014 |access-date=November 13, 2014 |website=Slam! Sports |publisher=[[Canadian Online Explorer]]}}&lt;/ref&gt; Sa mga susunod na linggo, ang dalawang magkapatid sa totoong buhay ay nagkaroon ng tunggalian sa pagitan nila. &lt;ref name=&quot;LUEp5WON&quot;&gt;{{Cite web |date=November 26, 2014 |title=Lucha Underground TV report |url=http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/103-indies/40081-lucha-underground-tv-report- |access-date=November 30, 2014 |website=[[Dave Meltzer#Wrestling Observer Newsletter|Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; Noong Pebrero 4, 2015, nagsimula ang Pentagón ng storyline tungkol sa pagbali niya sa mga braso ng kanyang kalaban; iniaalay ang bawat baling braso bilang sakripisyo para sa kanyang hindi kilalang amo. Noong Abril 1, 2015, lumahok ang Pentagon sa isang tournament para koronahan ang unang LU Trios Champions. Ang Pentagon, Sexy Star at Super Fly ay tinalo ni Big Ryck, The Mack at Killshot. Pagkatapos ng laban, tinangka ng Pentagon na baliin ang braso ni Super Fly, ngunit nailigtas siya ni Star. Noong Abril 8, 2015, inatake ng Pentagon ang Star at Super Fly, na pinamamahalaang mabali ang braso ni Super Fly. Noong Abril 22, 2015, ang Pentagón ay natalo ng Sexy Star. Noong Hunyo 3, 2015, tinalo ng Pentagon ang Sexy Star sa isang submission match. Pagkatapos ng laban, tinangka ng Pentagon na isakripisyo ang Sexy Star ngunit pinigilan ng komentarista na [[Vampiro|si Vampiro]] . Pagkatapos, sinimulan ni Pentagón ang pag-atake sa Vampiro, na nagsasabing isakripisyo niya siya para sa kanyang amo. Sa panahon ng ''[[Ultima Lucha (season 1)|Ultima Lucha]]'' noong Agosto 5, 2015, tinalo ni Pentagón Jr. ang Vampiro sa isang marahas na laban sa Cero Miedo. Pagkatapos ng laban, sa udyok ni Vampiro, nabali ni Pentagón Jr. ang braso ni Vampiro. Pagkatapos ay ipinahayag ng Vampiro na siya ang master ni Pentagón Jr.

Sa season two premiere noong Enero 27, inatake ni Pentagón ang naghaharing Lucha Underground Champion, [[Mil Muertes|si Mil Muertes]] kasunod ng kanyang matagumpay na depensa laban kay [[Ivelisse Vélez|Ivelisse]] at nabali ang braso ni Muertes, na ibinaling ang mukha sa proseso. Ang Pentagón ay hindi matagumpay na hinamon para sa [[Lucha Underground Championship]] laban kay [[Matanza Cueto]], ang story-line monster [[Heel (professional wrestling)|heel]] brother of authority figure na [[Luis Fernandez-Gil|si Dario Cueto]] noong 2015. Ang laban na ito ay ipinalabas sa pamamagitan ng tape delay noong Marso 30, 2016. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=411MANIA {{!}} Kevin's Lucha Underground Review 3.30.16 |url=http://411mania.com/wrestling/kevins-lucha-underground-review-3-30-16/ |access-date=April 5, 2016 |website=Kevin's Lucha Underground Review 3.30.16}}&lt;/ref&gt; Sa ''[[Ultima Lucha Dos]]'' noong Enero 31, 2016, kinuha ng Pentagón ang pangalang &quot;Pentagón Dark&quot; pagkatapos makatanggap ng karagdagang &quot;pagsasanay&quot; mula sa Vampiro sa pagtatangkang muling hamunin si Matanza Cueto para sa Lucha Underground Championship. Matapos mabigo ang kanyang bid na makuha ang titulo, binuksan niya ang Vampiro. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Boutwell |first=Josh |date=February 8, 2016 |title=Viva la Raza: Lucha Weekly (2/8/16) |url=http://www.wrestleview.com/featured-articles/57701-viva-la-raza-lucha-weekly-2-8-16 |access-date=February 8, 2016 |website=Wrestleview}}&lt;/ref&gt;

Sa [[Lucha Underground (season 3)|Aztec Warfare III,]] si Pentagón ay inatake ni [[Angela Fong|Black Lotus]] (na nanumpa sa paghihiganti kay Pentagón dahil sa pagbali ng kanyang braso sa Ultima Lucha Dos) kasama ang mga Miyembro ng The Black Lotus Triad [[Io Shirai|Hitokiri]], [[Kairi Hojo|Doku]] at [[Mayu Iwatani|Yurei]] at inalis ni [[John Morrison (wrestler)|Johnny Mundo]] . Pagkalipas ng dalawang linggo, hinarap niya ang mga miyembro ng Black Lotus triad sa isang gauntlet match sa isang talo na pagsisikap at nabali ang kanyang braso nina Black Lotus at El Dragon Azteca Jr, na nanumpa rin sa paghihiganti kay Pentagón dahil sa pagbali ng kanyang braso. Noong Hunyo 25 sa ''[[Ultima Lucha Tres]]'', tinalo ng Pentagón Dark [[Son of Havoc|ang Son of Havoc]] sa isang [[ladder match]] para mapanalunan ang bakanteng [[Gift of the Gods Championship]], na nakakuha rin siya ng future shot sa Lucha Underground Championship. &lt;ref name=&quot;WON070416&quot;&gt;{{Cite journal |last=Meltzer |first=Dave |author-link=Dave Meltzer |date=July 4, 2016 |title=July 4, 2016 Wrestling Observer Newsletter: NJPW G1 tournament preview, Ali vs. Inoki anniversary, more |journal=[[Wrestling Observer Newsletter]] |location=[[Campbell, California]] |pages=28–32 |issn=1083-9593}}&lt;/ref&gt; Nakuha niya ang kanyang shot sa sumunod na araw at tinalo [[Prince Puma|si Prince Puma]] sa isang &quot;Loser Must Retire&quot; na laban para maging bagong Lucha Underground Champion. &lt;ref name=&quot;WON070416&quot; /&gt;

Noong Hunyo 13, 2018, ipinalabas ng Lucha Underground ang unang yugto ng ika-4 na season. Sa unang yugto, ang Pentagón Dark ay nanalo sa Aztec Warfare upang mapanatili ang titulo. Ang pagiging unang tao na gumawa nito. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Moore |first=John |date=June 14, 2018 |title=6/13 Moore's Lucha Underground Season 4 Episode 1 Review: Pentagon Jr. defends his Lucha Underground championship in a 20-Person Aztec Warfare Match, Dario Cueto's replacement introduced – Pro Wrestling Dot Net |work=Pro Wrestling Dot Net |url=https://prowrestling.net/site/2018/06/14/6-13-moores-lucha-underground-season-4-episode-1-review-pentagon-jr-defends-his-lucha-underground-championship-in-a-20-person-aztec-warfare-match-dario-cuetos-replacement-introduced/ |access-date=June 21, 2018}}&lt;/ref&gt;

=== Pro Wrestling Guerrilla (2015–2019) ===
Noong Agosto 28, 2015, ginawa ni Pentagón Jr. ang kanyang debut para sa [[Pro Wrestling Guerrilla]] (PWG) sa pamamagitan ng pagsali sa [[Battle of Los Angeles (professional wrestling)#2015|2015 Battle of Los Angeles]] tournament, na tinalo si Drago sa kanyang unang round na laban. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 29, 2015 |title=Show results – 8/28 PWG Battle of Los Angeles Night 1: First Round matches, plus big main event of PWG Champ &amp; Tag Champs vs. Team Europe |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/Arena_Reports_10/article_87219.shtml |access-date=August 29, 2015 |website=Pro Wrestling Torch}}&lt;/ref&gt; Siya ay tinanggal mula sa torneo sa kanyang ikalawang round na laban makalipas ang dalawang araw ng nagwagi sa torneo na si [[Zack Sabre Jr.|Zack Saber Jr.]] &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Caldwell |first=James |date=August 30, 2015 |title=Show results – 8/30 PWG Battle of Los Angeles Night 3: This year's BOLA Winner determined, plus mega tag matches, more details |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/Arena_Reports_10/article_86924.shtml |access-date=August 31, 2015 |website=Pro Wrestling Torch}}&lt;/ref&gt; Noong Setyembre 2, 2016, bumalik si Pentagón Jr. sa PWG, na pumasok sa [[Battle of Los Angeles (professional wrestling)#2016|2016 Battle of Los Angeles]], kung saan siya nagmula natanggal sa unang round ni [[Marty Scurll]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Meltzer |first=Dave |author-link=Dave Meltzer |date=September 3, 2016 |title=PWG Battle of Los Angeles night one results: BOLA begins |url=http://www.f4wonline.com/indies/pwg-battle-los-angeles-night-one-results-bola-begins-220006 |access-date=September 4, 2016 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; Pagkalipas ng dalawang araw, hindi matagumpay na hinamon ni Pentagón Jr. at Fénix [[The Young Bucks|ang The Young Bucks]] (Matt Jackson at Nick Jackson) para sa [[PWG World Tag Team Championship]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Meltzer |first=Dave |author-link=Dave Meltzer |date=September 5, 2016 |title=PWG BOLA Night 3 results: A winner is crowned; Young Bucks vs. Pentagon Jr &amp; Fenix |url=http://www.f4wonline.com/indies/pwg-bola-night-3-results-winner-crowned-young-bucks-vs-pentagon-jr-fenix-220101 |access-date=September 5, 2016 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt;

Noong Marso 18, 2017, tinalo ng Penta el 0M at Rey Fénix ang The Young Bucks at ang koponan nina [[Matt Sydal]] at [[Ricochet (wrestler)|Ricochet]] sa isang three-way na laban upang mapanalunan ang PWG World Tag Team Championship. &lt;ref name=&quot;PWG031817&quot;&gt;{{Cite web |last=Meltzer |first=Dave |author-link=Dave Meltzer |date=March 19, 2017 |title=Daily Update: PWG results, Impact &amp; AAA, Xavier Woods |url=http://www.f4wonline.com/daily-updates/daily-update-pwg-results-impact-aaa-xavier-woods-232021 |access-date=March 20, 2017 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; Noong Oktubre 20, nai-book sina Penta at Fénix upang matalo ang kampeonato sa The Chosen Bros ( [[Jeff Cobb]] at [[Matthew Riddle|Matt Riddle]] ), na nagtatapos sa kanilang paghahari sa 216 na araw. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Meltzer |first=Dave |author-link=Dave Meltzer |date=October 21, 2017 |title=PWG All Star Weekend 13 night one results: Tag title main event |url=http://www.f4wonline.com/indies/pwg-all-star-weekend-13-night-one-results-tag-title-main-event-244946 |access-date=October 21, 2017 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt;

=== Independent circuit (2015–2019) ===
Sa debut ng Lucha Underground sa American television, nagsimulang magtrabaho si Pentagón Jr. sa US [[independent circuit]], nagtatrabaho para sa iba't ibang promosyon kapag pinayagan ito ng kanyang AAA schedule. Nagsimula siyang magtrabaho para sa iba't ibang promosyon sa Latin America at Estados Unidos.

Noong Hulyo 23, 2016, tinalo ni Pentagón Jr. [[Sami Callihan|si Sami Callihan]] upang manalo [[All American Wrestling|ng AAW: Professional Wrestling Redefined]] 's [[AAW Heavyweight Championship|Heavyweight Championship]] . &lt;ref name=&quot;AAWMT&quot;&gt;{{Cite web |date=July 24, 2016 |title=Pentagón Jr. Campeón AAW en Estados Unidos |url=http://www.mediotiempo.com/lucha-libre/2016/07/24/pentagon-jr-campeon-aaw-en-estados-unidos |access-date=July 25, 2016 |website=MedioTiempo |language=es}}&lt;/ref&gt; Noong Oktubre 8, 2016, inilagay ni Pentagón Jr. ang kampeonato sa linya sa isang ''Lucha de Apuestas'' tag team match kung saan ang kanyang kapatid na si Fénix ay naglagay ng kanyang maskara sa linya, habang ang kanilang kalaban ay itinaya ang alinman sa kanilang buhok (Callihan) o kanilang karera ( [[The Irish Airborne|Jake Crist]] ). Natapos ang laban nang i-pin ni Callihan si Pentagón Jr. upang mabawi ang kampeonato. &lt;ref name=&quot;Berwyn&quot;&gt;{{Cite web |last=Blanton |first=Michael |date=October 9, 2016 |title=10/8 AAW in Berwyn, Ill.: Chris Hero vs. Zack Sabre Jr., Pentagon Jr. &amp; Rey Fenix vs. Jake Crist &amp; Sami Callahan |url=http://www.pwtorch.com/site/2016/10/09/108-aaw-berwyn-ill-chris-hero-vs-zack-sabre-jr-pentagon-jr-rey-fenix-vs-jake-crist-sami-callahan/ |access-date=October 10, 2016 |website=Pro Wrestling Torch}}&lt;/ref&gt;

Noong Enero 21, 2017, ang palabas para sa promosyon [[The Crash Lucha Libre|ng The Crash Lucha Libre]], sina Pentagón Jr., [[Daga (wrestler)|Daga]] at [[Garza Jr.]] ay dumating sa ring at kalaunan ay nakumpirma na umalis sila sa AAA. Dahil pagmamay-ari ng AAA ang trademark sa pangalang Pentagón Jr., inihayag niya na siya ay makikilala bilang &quot;Penta el 0M&quot; (&quot;Cero Miedo&quot;, &quot;Zero Fear&quot;). &lt;ref name=&quot;Penta&quot;&gt;{{Cite web |date=January 22, 2017 |title=Dejo de pertenecer a AAA, soy Independiente: Pentagón Jr. |url=http://www.mediotiempo.com/lucha-libre/2017/01/22/dejo-de-pertenecer-a-aaa-soy-independiente-pentagon-jr |access-date=January 22, 2017 |website=MedioTiempo |publisher=[[MSN]] |language=es}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;PentaWON2&quot;&gt;{{Cite web |last=Meltzer |first=Dave |author-link=Dave Meltzer |date=January 22, 2017 |title=Pentagon Jr. quits AAA, announces new name |url=http://www.f4wonline.com/mexico/pentagon-jr-quits-aaa-announces-new-name-228826 |access-date=January 22, 2017 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; Inaasahan ng tatlo na magagamit ang pangalan ng ''Perros del Mal'' sa independent circuit, ngunit hindi nakuha ang karapatan at noong Enero 24, inihayag ni Penta na aalis siya ''sa Perros del Mal'' . &lt;ref&gt;{{Cite web |date=January 24, 2017 |title=Pentagón Jr. y Daga dejaron los Perros del Mal |url=http://www.mediotiempo.com/lucha-libre/2017/01/24/pentagon-jr-y-daga-dejaron-los-perros-del-mal |access-date=January 25, 2017 |website=MedioTiempo |language=es}}&lt;/ref&gt; Noong Enero 27, inihayag ng Penta, Daga, Garza at Fénix el Rey ang pagbuo ng isang bagong kuwadra sa The Crash, na pinangalanang ''La Rebelión'' (&quot;The Rebellion&quot;). &lt;ref&gt;{{Cite web |date=January 28, 2017 |title=La Rebelión, herencia de los Perros del Mal |url=http://www.mediotiempo.com/lucha-libre/2017/01/28/la-rebelion-herencia-de-los-perros-del-mal |access-date=January 28, 2017 |website=MedioTiempo |language=es}}&lt;/ref&gt;

Noong Setyembre 1, 2018, natalo ang Penta El Zero kay [[Kenny Omega]] sa independent wrestling super show [[All In (professional wrestling event)|na All In]] . Kasunod ng laban, nagdilim ang mga ilaw at pagdating nila [[Chris Jericho]], nakadamit bilang Pentagon, ay inatake si Omega bago tinanggal ang kanyang maskara upang ipakita ang kanyang sarili. &lt;ref name=&quot;AllInTimes&quot;&gt;{{Cite web |last=Moore |first=John |title=Moore's All In live review: Kenny Omega vs. Pentagon Jr., Nick Aldis vs. Cody for the NWA Championship, Young Bucks and Kota Ibushi vs. Rey Mysterio, Fenix, Bandido, Kazuchika Okada vs. Marty Scurll, Christopher Daniels vs. Stephen Amell |url=https://prowrestling.net/site/2018/09/01/moores-all-in-live-review-kenny-omega-vs-pentagon-jr-nick-aldis-vs-cody-for-the-nwa-championship-young-bucks-and-kota-ibushi-vs-rey-mysterio-fenix-bandido-kazuchika-okada-vs-marty-sc/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180902011951/https://prowrestling.net/site/2018/09/01/moores-all-in-live-review-kenny-omega-vs-pentagon-jr-nick-aldis-vs-cody-for-the-nwa-championship-young-bucks-and-kota-ibushi-vs-rey-mysterio-fenix-bandido-kazuchika-okada-vs-marty-sc/ |archive-date=September 2, 2018 |access-date=September 1, 2018 |website=Pro Wrestling Dot Net}}&lt;/ref&gt;

=== Major League Wrestling (2018–2019) ===
Ginawa ng Penta 0M ang kanyang debut para sa [[Major League Wrestling]] (MLW) na nakabase sa US noong Enero 11, 2018, kung saan tinalo niya ang kanyang kapatid na si Rey Fénix bilang bahagi ng palabas na &quot;Zero Hour&quot; ng MLW. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Williams |first=JJ |date=January 12, 2018 |title=MLW Zero Hour Results&quot; Penta el Zero M vs. Rey Fenix |url=https://www.f4wonline.com/indies/mlw-zero-hour-results-penta-el-zero-m-vs-rey-fenix-249676 |access-date=January 14, 2019 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; Ita-tape ito para sa Abril 20, 2018 debut episode ng ''[[MLW Fusion]]'' sa [[BeIN Sports]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |date=April 21, 2018 |title=FUSION recap for April 20, 2018 |url=https://mlw.com/2018/04/21/fusion-recap-for-april-20-2018/}}&lt;/ref&gt; Makakakuha siya ng laban sa [[MLW World Heavyweight Championship]] ni [[Shane Strickland]], ngunit natalo sa laban. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Williams |first=JJ |date=May 4, 2018 |title=MLW V taping results: Shane Strickland vs. Pentagon Jr. |url=https://www.f4wonline.com/indies/mlw-tv-taping-results-shane-strickland-vs-pentagon-jr-257026 |access-date=January 14, 2019 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; Nang sumunod na buwan, tinalo ng Los Lucha Bros (Pentagon at Fenix) ang &quot;Team TBD&quot; (Jason Cade at [[Jimmy Yuta]] ) at [[The Dirty Blondes]] (Leo Brien at Mike Patrick) upang maging unang may hawak ng [[MLW World Tag Team Championship]] sa na-restart na MLW . &lt;ref name=&quot;MLWTag&quot;&gt;{{Cite web |last=Williamson |first=JJ |date=June 8, 2018 |title=MLW Fusion TV taping spoilers: tag team champions crowned |url=https://www.f4wonline.com/indies/mlw-fusion-tv-taping-spoilers-tag-team-champions-crowned-259246 |access-date=June 8, 2018 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; Ang matagal nang tunggalian sa pagitan ng Penta 0M at LA Park ay naging bahagi din ng storyline sa MLW, na humahantong sa LA Park na talunin ang Pentagon sa isang &quot;Mexican Massacre&quot; [[No disqualification match]] noong Setyembre 9, 2018. Ang Mexican Massacre match ay pipiliin sa ibang pagkakataon bilang &quot;MLW Match of the Year&quot; para sa 2018. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=December 24, 2018 |title=Match of the Year – LA Park vs. Pentagon Jr. |url=https://mlw.com/2018/12/23/match-of-the-year-la-park-vs-pentagon-jr/ |access-date=January 14, 2019 |website=[[Major League Wrestling]] |archive-date=Enero 15, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190115234529/https://mlw.com/2018/12/23/match-of-the-year-la-park-vs-pentagon-jr/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Sa MLW Fightland, na ginanap noong Nobyembre 8, 2018, matagumpay na naipagtanggol ng Los Lucha Bros ang MLW World Tag Team Championship laban kay LA Park at sa kanyang anak [[El Hijo de L.A. Park|na si El Hijo de LA Park]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |date=November 8, 2018 |title=MLW Fightland |url=https://www.cagematch.net//?id=1&amp;nr=214704 |access-date=January 22, 2019 |website=CageMatch}}&lt;/ref&gt;

Kasunod ng kanyang away kay Park, nagsimulang makipag-away si Lucha Bros sa [[The Hart Foundation]] ( [[Teddy Hart]], [[Davey Boy Smith Jr.]] at [[Brian Pillman Jr.]] ) sa MLW Tag Team Championship. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=January 3, 2019 |title=Lucha Bros vs Hart Foundation set for SuperFight in Philly |url=https://mlw.com/2019/01/03/7815/}}&lt;/ref&gt; Noong Enero 4, 2019 episode ng ''MLW Fusion'' Pentagon natalo kay Teddy Hart &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Oliver |first=Iain |date=January 5, 2019 |title=MLW Fusion Results: Pentagon Jr. vs. Teddy Hart |url=https://www.f4wonline.com/indies/mlw-fusion-results-pentagon-jr-vs-teddy-hart-273881 |access-date=February 7, 2019 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; Hawak ng koponan ang mga titulo hanggang Pebrero 2, 2019, nang matalo nila ang MLW Tag Team Championship sa [[The Hart Foundation]] ( [[Teddy Hart]] at [[Davey Boy Smith Jr.|Davey Boy Smith Jr .]] &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Fontaine |first=Paul |date=February 2, 2019 |title=MLW Superfight live results: Low Ki vs. Tom Lawlor title match |url=https://www.f4wonline.com/other-wrestling/mlw-superfight-live-results-low-ki-vs-tom-lawlor-title-match-276041 |access-date=February 7, 2019 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; Lumitaw sina Penta at Fenix sa susunod na kaganapan ng MLW, Intimidation Games, na naganap noong Marso 2, 2019. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=February 9, 2019 |title=MLW returns to Chicago with loaded line-up for March 2 |url=https://mlw.com/2019/02/09/mlw-returns-to-chicago-with-loaded-line-up-for-march-2/}}&lt;/ref&gt;

=== Impact Wrestling (2018–2019) ===
Nag-debut si Pentagón Jr. sa [[Impact Wrestling]] sa isang co-promote na event na &quot;Impact Wrestling vs Lucha Underground&quot; sa [[WrestleCon]] 2018, na nanalo sa three-way match laban kay Fénix at [[Impact World Championship|Impact World champion]] [[Austin Aries]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |date=April 6, 2018 |title=Impact vs. Lucha Underground results: Aries vs. Pentagon vs. Fenix |url=https://www.f4wonline.com/tna-results/impact-vs-lucha-underground-results-aries-vs-pentagon-vs-fenix-255226}}&lt;/ref&gt; Kasunod na inanunsyo na makakaharap ni Pentagón Jr. si Fénix sa isang laban ng isang solo sa kaganapan ng [[Impact Wrestling Redemption|Redemption]] Pay-Per-View ng Impact. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=IMPACT on Twitter |url=https://twitter.com/IMPACTWRESTLING/status/982474102354169857 |website=Twitter}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kasunod ng pagpapaalis ni [[Alberto El Patron]] sa promosyon, sina Pentagón Jr. at Fénix ay inihayag bilang kanyang kapalit sa pangunahing kaganapan, sa pagkakataong ito para sa Impact World Championship. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=IMPACT on Twitter |url=https://twitter.com/IMPACTWRESTLING/status/982866692354265089}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=April 8, 2018 |title=Impact Wrestling Announces New Redemption PPV Main Event Following Alberto El Patron's Release - WrestlingInc.com |url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2018/0408/638738/impact-wrestling-announces-new-redemption-ppv-main-event/}}&lt;/ref&gt; Na-book si Pentagón Jr. upang manalo sa laban, na inaangkin ang Impact World Championship. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Powell |first=Jason |date=April 22, 2018 |title=4/22 Powell's Impact Wrestling Redemption live review: Austin Aries vs. Fenix vs. Pentagon Jr. for the Impact World Championship, LAX vs. Eli Drake and Scott Steiner for the Impact Tag Titles, Allie vs. Su Yung for the Knockouts Title – Pro Wrestling Dot Net |work=Pro Wrestling Dot Net |url=https://prowrestling.net/site/2018/04/22/4-22-powells-impact-wrestling-redemption-live-review-austin-aries-vs-fenix-vs-pentagon-jr-for-the-impact-world-championship-lax-vs-eli-drake-and-scott-steiner-for-the-impact-tag-titles-allie/ |access-date=June 21, 2018}}&lt;/ref&gt; Sa panahon ng taping sa telebisyon ng Impact Wrestling kinabukasan, matagumpay na naipagtanggol ni Pentagón Jr. ang kampeonato laban kay [[Eli Drake]] at pagkatapos ay [[Jimmy Jacobs|kay Jimmy Jacobs]], na sinundan ng pagkawala ng kampeonato kay Austin Aries nang sumunod na gabi upang tapusin ang mga taping sa telebisyon ng Impact Wrestling para sa linggo. Ang laban para sa kampeonato ay ipinalabas sa telebisyon ng US bilang bahagi ng [[List of Impact! special episodes|espesyal na episode]] [[Impact Wrestling Under Pressure|ng Under Pressure]] noong Mayo 31.

Noong Hunyo 3, pinangungunahan ni Pentagón Jr. ang isang espesyal na palabas sa Impact Wrestling na &quot;One Night Only&quot; na tinatawag na [[Impact One Night Only (2018)#Zero Fear|Zero Fear]] (pangalan pagkatapos ng catchphrase ng Pentagón Jr.), kung saan tinalo niya sina Eli Drake at [[Moose (wrestler)|Moose]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Killiam |first=Mike |date=June 4, 2018 |title=Impact Wrestling 'Zero Fear' One Night Only PPV Results: Austin Aries vs Rich Swann, Pentagon Jr. &amp; More *SPOILERS* |url=https://www.prowrestling.com/impact-wrestling-zero-fear-one-night-only-ppv-results-austin-aries-vs-rich-swann-pentagon-jr-more-spoilers/ |access-date=June 24, 2018 |website=ProWrestling.com}}&lt;/ref&gt; Noong Spring at Summer ng 2018, nakipag-away si Pentagón Jr kay Sami Callihan na nakaharap niya sa maraming okasyon sa maraming promosyon sa loob at labas ng telebisyon. Ang awayan ay nabuo sa ilang mga broadcast ng Impact at idinisenyo upang magtapos sa isang laban sa [[Slammiversary XVI|Slammiversary]] PPV ng IW. Ang takda para sa laban ay nauwi sa pagiging isang &quot;mask Vs hair&quot; na laban matapos tangkain ni Callihan na tanggalin ang maskara ni Pentagón Jr. matapos siyang salakayin ng baseball bat. Sa Slammiversary, natalo ni Pentagón Jr si Callihan, at nagpatuloy sa pag-ahit ng buhok ni Callihan ayon sa itinatakda ng laban. Sa [[Bound for Glory (2018)|Bound for Glory]], natalo sina Pentagón, [[Brian Cage]] at [[Fénix (wrestler)|Fénix]] sa [[Ohio Versus Everything]] ( [[Dave Crist]], [[Jake Crist]] at [[Sami Callihan]] ) sa isang [[Tornado tag team match|oVe Rules match]] .

Noong Enero 12, 2019, tinalo ni Pentagón at Fénix ang [[Latin American Xchange]] (LAX) sa mga taping sa TV sa Mexico upang mapanalunan ang [[Impact World Tag Team Championship]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Johnson |first=Mike |date=January 13, 2019 |title=Big spoiler from last nights Impact Wrestling TV taping |url=https://www.pwinsider.com/article/123189/big-spoiler-from-last-nights-impact-wrestling-tv-taping.html |access-date=January 14, 2019 |website=Pro Wrestling Insider}}&lt;/ref&gt; Sa [[Rebellion (2019)|Rebelyon]] . Nawala nila ang mga titulo pabalik sa LAX sa isang [[Tables, Ladders, and Chairs match#Total Nonstop Action Wrestling|laban sa Full Metal Mayhem]] .

=== Bumalik sa AAA (2018–2023) ===
Noong Hunyo 5, 2018, inihayag na ang Pentagón Jr. ay babalik sa AAA, na lumalahok sa AAA's ''Poker de Ases'' (&quot;Poker Aces&quot;) na laban sa ''[[Triplemanía XXVI]]'', inilalagay ang kanyang maskara sa linya laban sa [[Psycho Clown]], [[El Hijo del Fantasma]] at [[L.A. Park|LA Park]] . Noong Agosto 2, pinagsama-sama ng Pentagon ang LA Park na tinalo ang Psycho Clown at [[Pagano (wrestler)|Pagano]] bilang kanyang unang tagumpay pagkatapos ng isang taon mula noong umalis siya noong Enero 2017.

=== Consejo Mundial de Lucha Libre (2018–2019, 2024) ===
Noong tagsibol ng 2018, nakipagbuno ang Penta El 0M laban kay [[Carístico]] sa Mexican independent circuit, pagkatapos nito ay binantaan niya si Carístico na &quot;bibisita siya sa bahay ni Carístico&quot;, na nagre-refer sa promosyon ng [[Consejo Mundial de Lucha Libre]] . Noong Hunyo 29, 2018, gumawa ng sorpresa ang Penta El 0M sa pangunahing kaganapan ng palabas ng ''[[CMLL Super Viernes|Super Viernes]]'' ng CMLL, na umaatake sa Carístico sa panahon ng laban. &lt;ref name=&quot;KlanKaozCMLL&quot;&gt;{{Cite web |date=June 29, 2018 |title=Penta el Zero M apareció en el CMLL; Carístico en la mira |url=http://www.mediotiempo.com/lucha-libre/2018/06/29/penta-el-zero-m-aparecio-en-el-cmll-caristico-en-la-mira |access-date=June 30, 2018 |website=MedioTiempo |publisher=[[MSN]] |language=es}}&lt;/ref&gt;

nanunsyo noong Hulyo 2024 na ang Pentagón Jr. at [[Death Triangle]] stable-mates na [[Pac (wrestler)|sina Pac]] at Fénix ay gagawa ng kanilang debut bilang isang stable para sa CMLL sa Hulyo 27 na palabas ''[[CMLL Super Viernes|sa Super Viernes]]'' . Sa palabas, inihayag ang Pentagón sa ilalim ng singsing na pangalang '''Lucha Brother''', habang si Fénix ay inihayag bilang '''Hari''' . Ang Death Triangle ay natalo nina [[Místico|Mistico]], [[Máscara Dorada 2.0|Mascara Dorada]] at [[Volador Jr.]] sa pamamagitan ng disqualification sa isang six-man tag team match.

=== All Elite Wrestling / Ring of Honor (2019–2024) ===
Sa panahon ng isang independent circuit show sa Georgia, [[The Young Bucks|ang The Young Bucks]] ay dumating sa ring upang mag-alok sa Lucha Brothers ng isang [[All Elite Wrestling]] (AEW) na kontrata sa isang paghaharap na nagtapos sa isang verbal na kasunduan at pakikipagkamay. Kasunod na ibinunyag na ang Pentagon Jr. at Rey Fénix ay sumang-ayon sa isang di-eksklusibong deal sa AEW, dahil sa kanilang mga legal na obligasyon sa Lucha Underground. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rose |first=Bryan |date=February 2, 2019 |title=Young Bucks invite Pentagon Jr. &amp; Fenix to AEW |url=https://www.f4wonline.com/news/young-bucks-invite-pentagon-jr-fenix-aew-276036 |access-date=February 7, 2019 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; Naganap ang kanilang debut sa [[Double or Nothing (2019)|Double Or Nothing]], kung saan natalo sina Pentagón Jr at Fénix sa The Young Bucks. Nabawi nila ang mga titulo sa isang rematch na inorganisa ng AAA sa [[Verano de Escándalo]] .

Noong Marso 4, 2020, bumuo ng trio ang Lucha Brothers kasama si [[Pac (wrestler)|Pac]] na kilala bilang [[Death Triangle]] . &lt;ref&gt;{{Cite tweet|title=#DEATHTRIANGLE is here. NO ONE IS SAFE! Watch #AEWDynamite NOW on @TNTDrama 8e/7c #AEWonTNT @AEWonTNT|date=March 4, 2020}}&lt;/ref&gt; Noong Agosto 2021, inanunsyo na ang Lucha Brothers ay lalahok sa isang four-team eliminator tournament para sa isang shot sa [[AEW World Tag Team Championship]], kung saan ang nanalo sa tournament ay makakaharap sa The Young Bucks at [[All Out (2021)|All Out]] sa isang steel cage match . Tinalo ng Lucha Brothers ang Varsity Blonds noong Agosto 25 na edisyon ng ''Dynamite'', at tinalo nila [[Jurassic Express|ang Jurassic Express]] noong Agosto 27 na edisyon ng ''[[AEW Rampage|Rampage]]'' upang maging numero unong kalaban. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=William Beltran |date=August 25, 2021 |title=AEW Dynamite: Lucha Brothers beat Varsity Blonds |url=https://www.en.superluchas.com/amp/aew-dynamite-lucha-brothers-vencen-a-varsity-blonds/ |access-date=September 7, 2021 |website=Super Luchas }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 27, 2021 |title=AEW Rampage Results: The Lucha Bros Defeat Jurassic Express To Punch Ticket To All Out (08/27) |url=https://theovertimer.com/2021/08/aew-rampage-results-the-lucha-bros-defeat-jurassic-express-to-punch-ticket-to-all-out-08-27/ |access-date=September 7, 2021 |website=The Overtimer}}&lt;/ref&gt; Nagpatuloy sila upang talunin ang Young Bucks sa All Out pay-per-view, na nanalo sa AEW World Tag Team Championship sa unang pagkakataon. Ang laban ay malawak na pinuri ng mga kritiko bilang isa sa pinakamagagandang steel cage na laban sa lahat ng panahon, at isa sa mga pinakamahusay na laban sa kasaysayan ng AEW. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mike Chiari |date=September 5, 2021 |title=Lucha Bros Defeat Young Bucks, Win Tag Team Titles at AEW All Out 2021 |url=https://www.syndication.bleacherreport.com/amp/2948007-lucha-bros-defeat-young-bucks-win-tag-team-titles-at-aew-all-out-2021.amp.html |access-date=September 7, 2021 |website=Bleacher Report |archive-date=Septiyembre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926182034/https://syndication.bleacherreport.com/amp/2948007-lucha-bros-defeat-young-bucks-win-tag-team-titles-at-aew-all-out-2021.amp.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Noong Oktubre 16, 2021, sa isang espesyal na Sabadong edisyon ng ''AEW Dynamite'' Penta at Fenix ay natalo ang kanilang [[AAA World Tag Team Championship]] sa [[FTR (professional wrestling)|FTR]] na itinago bilang ang fictitious luchador tag team na Las Super Ranas. Noong Enero 5, 2022 na episode ng Dynamite, tinalo ng Jurassic Express ang Lucha Brothers upang mapanalunan ang kanilang unang AEW World Tag Team Championship.

Noong Pebrero 23, 2022 na episode ng ''Dynamite'', matagumpay niyang nakipagtulungan kay Pac para talunin ang Kings of the Black Throne ( [[Brody King]] at [[Malakai Black]] ). Bago ang laban, sinamahan siya sa ring ni [[Alex Abrahantes]], may dalang pala, nagsuot ng itim na hood na may buong itim na singsing attire at nag-debut sa pangalang &quot;Penta Oscuro&quot; (Dark Penta), isang callback sa kanyang Lucha Underground gimmick &quot; Pentagon Dark&quot;. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Wade |date=February 23, 2022 |title=2/23 AEW DYNAMITE RESULTS: Keller's detailed report and analysis on Jade Cargill vs. Bunny for TBS Title, Tag Team Battle Royal, House of Black vs. Penta &amp; Pac, Jericho-Kingston face-to-face |publisher=Pro Wrestling Torch |url=https://www.pwtorch.com/site/2022/02/23/2-23-aew-dynamite-results-kellers-detailed-report-and-analysis-on-jade-cargill-vs-bunny-for-tbs-title-tag-team-battle-royal-house-of-black-vs-penta-pac-jericho-kingston-face-to-face/ |access-date=February 24, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |date=February 23, 2022 |title=AEW Dynamite Results for February 23, 2022r |url=https://www.allelitewrestling.com/post/aew-dynamite-results-for-february-23-2022 |access-date=February 24, 2022}}&lt;/ref&gt; Sa [[Revolution (2022)#The Buy-In|buy-in]] show ng [[Revolution (2022)|Revolution]], makikipagtambalan sina Oscuro at Pac kay [[Erick Redbeard]] sa isang trio match laban sa House of Black (nakumpleto na ngayon kasama si [[Buddy Murphy|Buddy Matthews]] ), na natalo sila. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Renner |first=Ethan |date=March 4, 2022 |title=Erick Redbeard teaming with Death Triangle at AEW Revolution Buy-In |url=https://www.f4wonline.com/news/aew/erick-redbeard-teaming-with-death-triangle-at-aew-revolution-buy-in |access-date=March 4, 2022 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |last=DeFelice |first=Robert |date=March 6, 2022 |title=AEW Revolution 2022 – The House Of Black vs. Erick Redbeard, Penta Oscuro, &amp; PAC Result |publisher=Fightful.com |url=https://www.fightful.com/wrestling/aew-revolution-2022-house-black-vs-erick-redbeard-penta-oscuro-pac-result |access-date=March 7, 2022}}&lt;/ref&gt; Sa Setyembre 7, 2022 episode ng ''Dynamite'', mananalo siya sa kamakailang nabakanteng [[AEW World Trios Championship]] kasama sina Pac at Fénix, na tinalo [[Best Friends (professional wrestling)|ang Best Friends]] . &lt;ref name=&quot;Dynamite09072022&quot;&gt;{{Cite web |last=Barnett |first=Jake |date=September 8, 2022 |title=9/7 AEW Dynamite results: Barnett's live review of Tony Khan addressing the status of the AEW World Championship and AEW Trios Titles, MJF's return promo, Wheeler Yuta vs. Daniel Garcia for the ROH Pure Rules Title, Death Triangle vs. Best Friends, Interim AEW Women's Champ Toni Storm vs. Penelope Ford in an eliminator match |url=https://prowrestling.net/site/2022/09/07/9-7-aew-dynamite-results-barnetts-live-review-of-tony-khan-addressing-the-status-of-the-aew-world-championship-and-aew-trios-titles-mjfs-return-promo-wheeler-yuta-vs-daniel-garcia-for-the-roh/ |access-date=September 8, 2022 |website=Pro Wrestling Dot Net}}&lt;/ref&gt;

Ginawa ng trio ang kanilang unang depensa bilang mga kampeon ng trio na tinalo [[The Dark Order|ang The Dark Order]] noong Oktubre 7 na edisyon ng ''Rampage'' . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=McGuire |first=Colin |date=October 7, 2022 |title=10/7 AEW Rampage results: McGuire's review of Death Triangle vs. 10, Alex Reynolds, and John Silver for the AEW Trios Titles, Jon Moxley, Claudio Castagnoli, and Wheeler Yuta vs. Rush and Private Party, Madison Rayne and Skye Blue vs. Tay Melo and Anna Jay, Varsity Blonds vs. Josh Woods and Tony Nese |url=https://prowrestling.net/site/2022/10/07/10-7-aew-rampage-results-mcguires-review-of-death-triangle-vs-10-alex-reynolds-and-john-silver-for-the-aew-trios-titles-jon-moxley-claudio-castagnoli-and-wheeler-yuta-vs-rush-and-privat/ |access-date=September 24, 2024 |website=PWTorch.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Di-nagtagal, magsisimula sila ng away sa [[The Elite (professional wrestling)|The Elite]] at makikisali sa pinakamahusay na pitong serye kasama nila sa mga susunod na buwan. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ballantye |first=Craig |date=October 7, 2022 |title=The Elite Vs Death Triangle Best Of Seven Series Announced |url=https://itrwrestling.com/news/the-elite-death-triangle-best-seven-series/ |access-date=September 24, 2024 |website=Inside The Ropes |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pollard |first=Andrew |date=November 20, 2022 |title=AEW Sets Death Triangle Vs. The Elite Best Of Seven Series |url=https://whatculture.com/wwe/aew-sets-death-triangle-vs-the-elite-best-of-seven-series |access-date=September 24, 2024 |website=[[WhatCulture]] |language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamahusay sa pitong serye ay nagtapos sa Enero 11, 2023 na edisyon ng ''Dynamite'' kung saan tinalo ng The Elite ang Death Triangle sa isang ladder match upang maging mga bagong kampeon ng trio, na nagtapos sa kanilang paghahari sa 126 na araw. &lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=January 12, 2023 |title=AEW Dynamite Results for January 11, 2023 |url=https://www.allelitewrestling.com/post/aew-dynamite-results-for-january-11-2023 |access-date=September 24, 2024 |website=[[WhatCulture]] |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa 2023, magsisimulang lumitaw ang Lucha Brothers para sa promosyon ng kapatid ng AEW, [[Ring of Honor|ang Ring of Honor]] (ROH). Sa [[Supercard of Honor (2023)|Supercard of Honor]] noong Marso 31, 2023, tatalunin ng Lucha Brothers ang Top Flight ( [[Dante Martin|Dante]] at [[Darius Martin]] ), [[The Kingdom (professional wrestling)|The Kingdom]] ( [[Matt Taven]] at [[Mike Bennett (wrestler)|Mike Bennett]] ), [[Aussie Open (professional wrestling)|Aussie Open]] ( [[Kyle Fletcher]] at [[Mark Davis (wrestler)|Mike Davis]] ), at [[Los Ingobernables|La Facción Ingobernable]] ( [[Rush (wrestler)|Rush]] at [[Dralístico]] ) sa isang [[Ladder match#Ladder matches in Ring of Honor|&quot;Reach for the Sky&quot; ladder match]] para mapanalunan ang bakanteng [[ROH World Tag Team Championship]] . &lt;ref name=&quot;LBROH&quot;&gt;{{Cite web |last=Paul Davis |date=March 31, 2023 |title=Lucha Bros win ROH World Tag Team Titles at Supercard of Honor |url=https://www.wrestlingnews.co/.amp/roh-news/lucha-bros-win-roh-world-tag-team-titles-at-supercard-of-honor |access-date=March 31, 2023 |website=WrestlingNews.co}}&lt;/ref&gt; Sa [[Double or Nothing (2023)|Double or Nothing]] noong Mayo 28, parehong lumaban ang Pentagon at Fenix sa Blackjack Battle Royale para sa [[AEW International Championship]] ngunit pareho silang hindi nagtagumpay. &lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=May 29, 2023 |title=AEW Double or Nothing 2023 Results |url=https://www.allelitewrestling.com/post/aew-double-or-nothing-2023-results |access-date=September 24, 2024 |website=allelitewrestling.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hulyo 21 sa [[Death Before Dishonor (2023)|Death Before Dishonor]], natalo ng Lucha Brothers ang ROH World Tag Team Championship sa Aussie Open sa isang [[four-way tag team match]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Powell |first=Jason |date=2023-07-21 |title=7/23 ROH Death Before Dishonor results: Powell's live review of Claudio Castagnoli vs. Pac for the ROH Title, Athena vs. Willow Nightingale for the ROH Women's Title, Katsuyori Shibata vs. Daniel Garcia for the ROH Pure Title |url=https://prowrestling.net/site/2023/07/21/7-23-roh-death-before-dishonor-results-powells-live-review-of-claudio-castagnoli-vs-pac-for-the-roh-title-athena-vs-willow-nightingale-for-the-roh-womens-title-katsuyori-shibata-vs-dani/ |access-date=2024-12-06 |website=Pro Wrestling Dot Net |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa [[All In (2023)|All In]] noong Agosto 27, tinalo ng Pentagon kasama ang lahat ng tatlong lalaking miyembro ng [[Best Friends (professional wrestling)|Best Friends]] at [[Eddie Kingston]] ang lahat ng tatlong miyembro ng [[Blackpool Combat Club]] at [[Santana (wrestler)|Santana]] at [[Santana and Ortiz|Ortiz]] sa Stadium Stampede match. &lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=August 27, 2023 |title=AEW All In: London Results |url=https://www.allelitewrestling.com/post/aew-all-in-london-results |access-date=September 24, 2024 |website=allelitewrestling.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Double or Nothing (2024)|Double or Nothing]] noong Mayo 26 2024, hinamon ng Death Triangle ang [[Bang Bang Gang]] para sa [[AEW World Trios Championships]] ngunit hindi sila nagtagumpay. &lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=May 27, 2024 |title=Double or Nothing 2024 Results |url=https://www.allelitewrestling.com/post/double-or-nothing-2024-results |access-date=September 24, 2024 |website=allelitewrestling.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hulyo 17 na episode ng ''Rampage'' Pentagon at tinalo ni Fenix [[Private Party (professional wrestling)|ang Private Party]], na magtatapos sa kanyang huling pagpapakita sa AEW. &lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date= |title=AEW Rampage July 17th Results |url=https://www.cagematch.net/?id=1&amp;nr=396703 |access-date=September 24, 2024 |website=Cagematch.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Nobyembre 30, iniulat na ang kontrata ng Pentagon sa AEW ay nag-expire, na minarkahan ang pagtatapos ng kanyang limang taong panunungkulan sa promosyon. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Harris |first=Jeffery |date=December 1, 2024 |title=Penta El Zero Miedo Reportedly Now a Free Agent, Rey Fenix Still With AEW |url=https://411mania.com/wrestling/penta-el-zero-miedo-reportedly-free-agent-rey-fenix-aew/ |access-date=December 2, 2024 |website=[[411 mania]]}}&lt;/ref&gt;

=== WWE (2025–kasalukuyan) ===
[[File:PentaWWE.jpg|thumb|Penta during his [[WWE]] debut in January 2025]]
Noong Enero 6, 2025 sa [[WWE Raw premiere on Netflix|''Raw'' premiere sa Netflix]], isang video ang ipinalabas na nanunukso sa debut ni Pentagón sa [[WWE, Inc.|WWE]] . &lt;ref name=&quot;Netflix2&quot;&gt;{{Cite web |title=Penta Teaser Airs On WWE Raw on Netflix Premiere {{!}} Fightful News |url=https://www.fightful.com/wrestling/penta-teaser-airs-wwe-raw-netflix-premiere?amp |access-date=2025-01-07 |website=www.fightful.com}}&lt;/ref&gt; Ginawa niya ang kanyang opisyal na debut sa WWE sa susunod na linggong episode ng ''Raw'' sa ilalim ng ring name na '''Penta''', tinalo [[Chad Gable|si Chad Gable]] . &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-01-13 |title=Penta Makes WWE Debut On Raw |url=https://www.fightful.com/wrestling/penta-makes-wwe-debut-raw-defeats-chad-gable-singles-action?amp |access-date=2025-01-13 |website=Fightful |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; Noong Pebrero 1, 2025, lumahok siya sa kanyang unang [[Royal Rumble (2025)|Royal Rumble]] match, na pumasok bilang pangalawang kalahok. Siya ang may pinakamahabang oras sa laban. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=WWE Royal Rumble 2025 Live Updates: John Cena, Roman Reigns, CM Punk, Seth Rollins Deliver Historic Face-Off |url=https://www.news18.com/sports/wwe-royal-rumble-2025-live-updates-road-to-wrestlemania-john-cena-cody-rhodes-lucas-oil-stadium-liveblog-9210956.html |access-date=2025-02-02 |website=News18 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Personal na buhay ==
Si Penta ay may dalawang kapatid na lalaki na mga propesyonal na wrestler, kasama ang kanyang nakababatang kapatid na [[Rey Fenix|si Rey Fenix]] .  Si Penta ay may tatlong anak na babae na nakaupo din sa harap para sa kanyang debut sa WWE.&lt;ref name=&quot;Backstage&quot;&gt;{{Cite AV media}}&lt;/ref&gt;

Malapit na magkaibigan sina Penta at George Kittle, tight end ng San Francisco 49ers, na itinuturing niyang kanyang pinakamatalik na kaibigan sa Estados Unidos. Madalas gamitin ni Kittle ang signature taunt ni Penta na “Cero Miedo” (Espanyol para sa “Walang Takot”) sa kanyang mga selebrasyon sa NFL.&lt;ref name=&quot;CVV&quot;&gt;{{Cite AV media|title= Penta On His WWE Debut, Rey Mysterio, Dream Opponents, Cero Miedo|date= February 9, 2025|url= https://www.youtube.com/watch?v=VvoGXeWu26k |publisher=[[YouTube]] }}&lt;/ref&gt;

== Mga kampeonato at mga nagawa ==
[[File:AEW World Trios Champions Death Triangle, 2022 (cropped 2).jpg|thumb|Penta El Zero Miedo as part of [[Death Triangle]], the holders of the [[AEW World Trios Championship]] in 2023]]
[[File:Pentagon Jr. PWG Tag Team champion.jpg|thumb|200px|Pentagón Jr. as PWG Tag Team Champion in 2017]]
* '''[[All Elite Wrestling]]'''
** [[AEW World Tag Team Championship]] [[AEW World Tag Team Championship#Reigns|(1 time)]] – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kreikenbohm |first=Philip |date=September 5, 2021 |title=AEW World Tag Team Championship |url=https://www.cagematch.net/?id=5&amp;nr=4392 |access-date=September 6, 2021 |publisher=Cagematch – The Internet Wrestling Database |archive-date=Septiyembre 27, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927070048/https://www.cagematch.net/?id=5&amp;nr=4392 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
** [[AEW World Trios Championship]] ([[List of AEW World Trios Champions|1 time]])&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Official AEW World Trios Championship History |url=https://www.allelitewrestling.com/aew-world-trios-championship |publisher=[[All Elite Wrestling]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kreikenbohm |first=Philip |date=September 7, 2022 |title=AEW World Trios Championship |url=https://www.cagematch.net/?id=5&amp;nr=5548 |access-date=January 12, 2022 |publisher=Cagematch – The Internet Wrestling Database |archive-date=Septiyembre 5, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220905085055/https://www.cagematch.net/?id=5&amp;nr=5548 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; – with [[Pac (wrestler)|Pac]] and [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]
** [[All Out (2021)#AEW World Tag Team Championship Eliminator Tournament|AEW World Tag Team Championship Eliminator Tournament (2021)]] – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kreikenbohm |first=Philip |date=August 25, 2021 |title=AEW World Tag Team Championship Eliminator Tournament |url=https://www.cagematch.net/?id=26&amp;nr=7087&amp;page=2 |access-date=September 6, 2021 |publisher=Cagematch – The Internet Wrestling Database }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
** [[AEW Dynamite Awards|Dynamite Award]] (1 time)
*** Best Tag Team Brawl ([[AEW Dynamite Awards#2022|2022]]) – {{Small|[[Young Bucks]] vs Lucha Brothers, [[Steel Cage Match]]}}
* '''[[AAW: Professional Wrestling Redefined]]'''
** [[AAW Heavyweight Championship]] ([[AAW Heavyweight Championship#Title history|1 time]])&lt;ref name=&quot;AAWMT2&quot;&gt;{{Cite web |date=July 24, 2016 |title=Pentagón Jr. Campeón AAW en Estados Unidos |url=http://www.mediotiempo.com/lucha-libre/2016/07/24/pentagon-jr-campeon-aaw-en-estados-unidos |access-date=July 25, 2016 |website=MedioTiempo |language=es}}&lt;/ref&gt;
** [[AAW Heritage Championship]] ([[AAW Heritage Championship#Title history|1 time]])
** [[AAW Tag Team Championship]] ([[AAW Tag Team Championship#Title history|1 time]]) – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]
** [[Triple Crown (professional wrestling)|Fifth Triple Crown Champion]]
* '''[[CBS Sports]]'''
** Tag Team of the Year (2019) – {{Small|with [[Fénix (wrestler)|Fénix]]}}&lt;ref name=&quot;2019CBSSportsAwards&quot;&gt;{{Cite web |last=Campbell |first=Brian |date=December 24, 2019 |title=How Adam Cole went from main event substitute to clear choice for 2019 Wrestler of the Year |url=https://www.cbssports.com/wwe/news/how-adam-cole-went-from-main-event-substitute-to-clear-choice-for-2019-wrestler-of-the-year/ |access-date=December 24, 2019 |website=[[CBS Sports]]}}&lt;/ref&gt;
* '''[[The Crash Lucha Libre]]'''
** [[The Crash Cruiserweight Championship]] (1 time)&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pérez Navarro |first=Samuel |date=May 10, 2015 |title=¡Pentágon Jr. es el nuevo campeón de peso crucero, y dedica su triunfo al líder de la jauría! |url=http://www.thegladiatores.com/?p=13199 |access-date=May 11, 2015 |website=The Gladiatores |language=es |archive-date=Mayo 18, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518085950/http://www.thegladiatores.com/?p=13199 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
** [[The Crash Tag Team Championship]] ([[The Crash Tag Team Championship#Title history|1 time]]) – with [[Fénix (wrestler)|The King]]&lt;ref name=&quot;VIIYouTube&quot;&gt;{{Cite web |last=+LuchaTV |date=November 3, 2018 |title=The Crash VII Aniversario |url=https://www.youtube.com/watch?v=15PCSEHJgKc |access-date=November 4, 2018 |website=Mas Luchas |publisher=[[YouTube]] |language=es}}&lt;/ref&gt;
* '''Fight Club: Pro'''
** Dream Team Invitational (2019) – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]
* '''[[House of Glory]]'''
** [[House of Glory Tag Team Championship|HOG Tag Team Championship]] (1 time) – with [[Fénix (wrestler)|Fénix]]
* '''[[Impact Wrestling]]'''
** [[Impact World Championship]] ([[List of Impact World Champions|1 time]])
** [[Impact World Tag Team Championship]] ([[List of Impact World Tag Team Champions|1 time]]) – with [[Fénix (wrestler)|Fénix]]&lt;ref&gt;[https://www.cagematch.net/?id=1&amp;nr=220590 Impact Wrestling TV Taping] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210517210500/https://www.cagematch.net/?id=1&amp;nr=220590 |date=2021-05-17 }} Cagematch.net retrieved January 12, 2019&lt;/ref&gt;
** [[Impact Year End Awards]] (2 times)
*** [[Impact Year End Awards#2018 Impact Best of 2018 Fans' Choice Awards|Finisher of the Year (2018)]] &lt;small&gt;– Pentagon Driver&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://www.twitch.tv/videos/351428412 Impact Best of 2018 Fans' Choice Awards Reveal with Anthony Carelli and Alicia Atout! ]&lt;/ref&gt;
*** Match of the Year (2018) &lt;small&gt;vs. [[Sami Callihan]] at [[Slammiversary XVI]]&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=BkEqi-MdARo Pentagon Jr vs Sami Callihan: 2018 Match of the Year Impact 2018 Highlights Dec 27, 2018] Youtube.com retrieved December 12, 2019&lt;/ref&gt;
* '''[[Lucha Libre AAA Worldwide]]'''
** [[AAA Latin American Championship]] ([[AAA Latin American Championship#Title history|1 time]])&lt;ref name=&quot;LAChamp2&quot;&gt;{{Cite web |date=July 3, 2016 |title=Pentagón Jr., nuevo Campeón Latinoamericano de Triple A |url=http://www.record.com.mx/mas-deportes-lucha/pentagon-jr-nuevo-campeon-latinoamericano-de-triple |access-date=July 4, 2016 |website=[[Récord (Mexican newspaper)|Récord]] |language=es}}&lt;/ref&gt;
** [[AAA World Mixed Tag Team Championship]] ([[AAA World Mixed Tag Team Championship#Title history|1 time]]) – with [[Sexy Star]]&lt;ref name=&quot;AAA&quot;&gt;{{Cite web |title=Pentagón Jr. |url=http://www.luchalibreaaa.com/roster/item/661-pentag%C3%B3n-jr.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213195655/http://www.luchalibreaaa.com/roster/item/661-pentag%C3%B3n-jr.html |archive-date=December 13, 2014 |access-date=December 13, 2014 |website=[[Lucha Libre AAA World Wide]] |language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AAA World Mixed Tag Team Championship |url=http://luchalibreaaa.com/historia/campeonatos/item/42-campeonato-parejas-mixtas-aaa.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130510123633/http://luchalibreaaa.com/historia/campeonatos/item/42-campeonato-parejas-mixtas-aaa.html |archive-date=May 10, 2013 |access-date=May 27, 2020}}&lt;/ref&gt;
** [[AAA World Tag Team Championship]] ([[AAA World Tag Team Championship#AAA World Tag Team Title history|3 times]]) – with [[Joe Líder]] (1)&lt;ref name=&quot;LiderPentagon&quot;&gt;{{Cite web |date=December 7, 2014 |title=Aerostar desenmascaró a Súper Fly |url=http://www.mediotiempo.com/mas-deportes/lucha-libre/noticias/2014/12/07/aerostar-desenmascaro-a-super-fly |access-date=December 7, 2014 |website=MedioTiempo |language=es}}&lt;/ref&gt; and [[Fénix (wrestler)|Fénix]] (2)&lt;ref name=&quot;BucksRdR2019&quot;&gt;{{Cite web |last=Rose |first=Bryan |date=March 16, 2019 |title=Young Bucks win AAA tag team titles at Rey de Reyes |url=https://www.f4wonline.com/mexico/young-bucks-win-aaa-tag-team-titles-rey-de-reyes-279471 |access-date=March 17, 2019 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;VdE2019Announced&quot;&gt;{{Cite web |last=Ocampo |first=Ernesto |date=June 16, 2019 |title=Resultados Verano de Escándalo 2019 — Young Bucks vs. Lucha Bros |url=https://superluchas.com/resultados-verano-de-escandalo-2019-young-bucks-vs-lucha-bros/ |access-date=June 16, 2019 |website=[[Súper Luchas]] |language=es}}&lt;/ref&gt;
** Lucha Fighter (Men 2020)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 10, 2020 |title=Pentagon Jr. Gana el torneo Lucha Fighter AAA |url=https://solowrestling.mundodeportivo.com/new/89479-pentagon-jr-gana-torneo-lucha-fighter-aaa |access-date=Pebrero 5, 2025 |archive-date=Mayo 17, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517210501/https://solowrestling.mundodeportivo.com/new/89479-pentagon-jr-gana-torneo-lucha-fighter-aaa |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
** [[Rey de Reyes]] ([[Rey de Reyes (2016)|2016]])&lt;ref name=&quot;RdR20162&quot;&gt;{{Cite web |last=Valdés |first=Apolo |date=March 24, 2016 |title=Pentagón, nuevo Rey de Reyes |url=http://www.mediotiempo.com/mas-deportes/lucha-libre/noticias/2016/03/24/pentagon-nuevo-rey-de-reyes |access-date=March 24, 2016 |website=MedioTiempo |language=es}}&lt;/ref&gt;
** [[Triplemanía XXX|Ruleta de la Muerte]] (2022)
** [[Lucha Libre World Cup]]: [[Lucha Libre World Cup (2023)|2023 Men's division]] – with [[Laredo Kid]] and [[Black Taurus|Taurus]]&lt;ref name=&quot;YAHOOWORLCUP&quot;&gt;{{Cite web |last=Tessier, Colin |date=March 19, 2023 |title=AAA Lucha Libre World Cup Results (3/19): Josh Alexander, Vikingo, More |url=https://www.yahoo.com/entertainment/aaa-lucha-libre-world-cup-224800549.html |access-date=March 19, 2023 |website=[[Yahoo!]]}}&lt;/ref&gt;
** Rudo of the Year (2014, 2015)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Pentagón Jr.: Rudo del 2014 |url=http://luchalibreaaa.com/noticiasaaa/item/2003-pentag%C3%B3n-jr-rudo-del-2014.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405045612/http://luchalibreaaa.com/noticiasaaa/item/2003-pentag%C3%B3n-jr-rudo-del-2014.html |archive-date=April 5, 2016 |access-date=January 13, 2015 |website=[[Lucha Libre AAA World Wide]] |language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WON011116&quot;&gt;{{Cite journal |last=Meltzer |first=Dave |author-link=Dave Meltzer |date=January 11, 2016 |title=January 11, 2016 Wrestling Observer Newsletter: Cena out with shoulder injury, New Japan stars to WWE |journal=[[Wrestling Observer Newsletter]] |location=[[Campbell, California]] |page=59 |issn=1083-9593}}&lt;/ref&gt;
** Wrestler of the Year (2015)&lt;ref name=&quot;WON011116&quot; /&gt;
* '''Lucha Maniaks'''
** Lucha Maniaks Tag Team Championship (1 time) – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]
* '''[[Lucha Underground]]'''
** [[Lucha Underground Gift of the Gods Championship|Gift of the Gods Championship]] ([[Lucha Underground Gift of the Gods Championship#Title history|1 time]])&lt;ref name=&quot;WON0704162&quot;&gt;{{Cite journal |last=Meltzer |first=Dave |author-link=Dave Meltzer |date=July 4, 2016 |title=July 4, 2016 Wrestling Observer Newsletter: NJPW G1 tournament preview, Ali vs. Inoki anniversary, more |journal=[[Wrestling Observer Newsletter]] |location=[[Campbell, California]] |pages=28–32 |issn=1083-9593}}&lt;/ref&gt;
** [[Lucha Underground Championship]] ([[Lucha Underground Championship#Reigns|2 times]])&lt;ref name=&quot;WON0704162&quot; /&gt;
** [[Lucha Underground tournaments#Aztec Warfare IV|Aztec Warfare IV]]
* '''Mucha Lucha Atlanta'''
** MLA Heavyweight Championship (1 time)
* '''[[Major League Wrestling]]'''
** [[MLW World Tag Team Championship]] (1 time) – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]&lt;ref name=&quot;MLWTag2&quot;&gt;{{Cite web |last=Williamson |first=JJ |date=June 8, 2018 |title=MLW Fusion TV taping spoilers: tag team champions crowned |url=https://www.f4wonline.com/indies/mlw-fusion-tv-taping-spoilers-tag-team-champions-crowned-259246 |access-date=June 8, 2018 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt;
* '''[[Independent circuit|Mexican independent circuit]]'''
** Mexican Strong Style Championship (1 time)
** WCW Intercontinental Championship (1 time)&lt;ref name=&quot;WCWIntercontinental2&quot;&gt;{{Cite web |date=July 26, 2009 |title=Promociones BJC @ San Cristóbal Ecatepec de Morelos |url=https://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=shows&amp;show=66463 |access-date=June 23, 2018 |website=Wrestling Data}}&lt;/ref&gt;
* '''[[Perros del Mal (promotion)|Perros del Mal Producciones]]'''
** Perros del Mal Light Heavyweight Championship (2 times)&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Boutwell |first=Josh |date=May 25, 2016 |title=Viva la Raza Lucha Weekly (5/25/16): Lucha World Cup news, Konnan breaks silence on split from AAA and Lucha Underground |url=http://www.wrestleview.com/featured-articles/62442-viva-la-raza-lucha-weekly-52516-lucha-world-cup-news-konnan-breaks-silence-split-aaa-lucha-underground/ |access-date=May 28, 2016 |website=Wrestleview}}&lt;/ref&gt;
* '''PCW Ultra'''
** PCW Heavyweight Championship (2 times)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=PCW Heavyweight Championship |url=https://www.cagematch.net/?id=5&amp;nr=3101 |access-date=June 3, 2017 |website=cagematch.net |archive-date=Mayo 14, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514144249/https://www.cagematch.net/?id=5&amp;nr=3101 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''[[Pro Wrestling Guerrilla]]'''
** [[PWG World Tag Team Championship]] ([[List of PWG World Tag Team Champions|1 time]]) – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]&lt;ref name=&quot;PWG0318172&quot;&gt;{{Cite web |last=Meltzer |first=Dave |author-link=Dave Meltzer |date=March 19, 2017 |title=Daily Update: PWG results, Impact &amp; AAA, Xavier Woods |url=http://www.f4wonline.com/daily-updates/daily-update-pwg-results-impact-aaa-xavier-woods-232021 |access-date=March 20, 2017 |website=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt;
* '''''[[Pro Wrestling Illustrated]]'''''
** Ranked No. 28 of the top 500 singles wrestlers in the ''[[Pro Wrestling Illustrated#PWI 500|PWI 500]]'' in 2019&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Pro Wrestling Illustrated (PWI) 500 for 2019 – the Internet Wrestling Database |url=http://www.profightdb.com/pwi-500/2019.html}}&lt;/ref&gt;
* '''[[Ring of Honor]]'''
** [[ROH World Tag Team Championship]] ([[List of ROH World Tag Team Champions#Reigns|1 time]]) – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Paul Davis |date=March 31, 2023 |title=Lucha Bros win ROH World Tag Team Titles at Supercard of Honor |url=https://www.wrestlingnews.co/.amp/roh-news/lucha-bros-win-roh-world-tag-team-titles-at-supercard-of-honor |access-date=March 31, 2023 |website=WrestlingNews.co}}&lt;/ref&gt;
* '''Robles Promotions'''
** Robles Heavyweight Championship (1 time)&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kreikenbohm |first=Philip |title=Robles Promotions 1. Aniversario En La Arena Jose Sulaiman « Events Database « CAGEMATCH – The Internet Wrestling Database |url=https://www.cagematch.net/?id=1&amp;nr=398539 |website=www.cagematch.net}}&lt;/ref&gt;
* '''Wrestling Alliance Revolution'''
** WAR World Tag Team Championship (1 time) – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kreikenbohm |first=Philip |title=WAR World Tag Team Championship « Titles Database « CAGEMATCH – The Internet Wrestling Database |url=https://www.cagematch.net//?id=5&amp;nr=868 |website=www.cagematch.net |access-date=2025-02-05 |archive-date=2021-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517210510/https://www.cagematch.net//?id=5&amp;nr=868 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''Wrestling Superstar'''
** Wrestling Superstar World Submission Lucha Championship (1 time)&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kreikenbohm |first=Philip |title=Wrestling Superstar World Submission Lucha Championship « Titles Database « CAGEMATCH – The Internet Wrestling Database |url=http://www.cagematch.net/?id=5&amp;nr=3094 |website=www.cagematch.net}}&lt;/ref&gt;
* '''Xtreme Mexican Wrestling'''
** XMW Tag Team Championship (1 time) – with [[Fénix (wrestler)|Fénix]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mexicool |first=Rey |date=September 26, 2012 |title=Video: Las declaraciones de Fénix y Dark Dragon, tras ganar el título de XMW |url=http://superluchas.com/video-las-declaraciones-de-fenix-y-dark-dragon-tras-ganar-el-titulo-de-xmw/ |access-date=September 6, 2013 |website=[[Súper Luchas]] |language=es}}&lt;/ref&gt;
* '''''[[Wrestling Observer Newsletter]]'''''
** [[List of Wrestling Observer Newsletter awards#Tag Team of the Year|Tag Team of The Year]] (2019) – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]]
** [[List of Wrestling Observer Newsletter awards#Pro Wrestling Match of the Year|Pro Wrestling Match of the Year]] (2021) – with [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]] {{Small|vs. the [[Young Bucks]] at [[All Out (2021)|All Out]]}}{{Fact|date=March 2022}}

== ''Luchas de Apuestas'' record ==
{{See also|Lucha libre#Luchas de Apuestas|l1=Luchas de Apuestas}}
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; width=100%  style=&quot;text-align: center&quot;
!width=20% scope=&quot;col&quot;|Winner (wager)
!width=20% scope=&quot;col&quot;|Loser (wager)
!width=20% scope=&quot;col&quot;|Location
!width=20% scope=&quot;col&quot;|Event
!width=15% scope=&quot;col&quot;|Date
!class=&quot;unsortable&quot; width=5% scope=&quot;col&quot;|Notes
|-
|Zaius (mask) || [[Cancerbero|Mesalla]] (championship) || San Cristóbal Ecatepec de Morelos, Mexico State || BJC Show || {{dts|2009|07|26}} || &lt;ref name=WCWIntercontinental/&gt; 
|-
|[[Sami Callihan]] (hair) || Pentagón Jr. (championship) || Berwyn, Illinois || Jim Lynam Memorial Tournament – Day 2 || {{dts|2016|10|08}} || &lt;ref group=&quot;Note&quot;&gt;This was a tag team match, where Callihan and [[The Irish Airborne|Jake Crist]] defeated Pentagón Jr. and [[Fénix (wrestler)|Rey Fénix]] with Callihan winning the [[AAW Heavyweight Championship]]. Crist's career and Fénix's mask were also on the line.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Berwyn/&gt;
|-
|Pentagón Jr. (mask) || Sami Callihan (hair) || Toronto, Ontario, Canada || [[Slammiversary XVI]] || {{dts|2018|07|22}} ||
|-
|Pentagón Jr. (mask) || [[Villano IV]] (mask) || Mexico City, Mexico || [[Triplemanía XXX]] || {{dts|2022|10|15}} || &lt;ref group=Note&gt;Finals of a ''Ruleta de la Muerte'' tournament.&lt;/ref&gt;
|}

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>p8ehcy9uxyp78bk2lwll2f1qfwo24em</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miss Universe Philippines 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>335863</id>
    <revision>
      <id>2206520</id>
      <parentid>2206299</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Allyriana000</username>
        <id>119761</id>
      </contributor>
      <origin>2206520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39881" sha1="13aas9l0sd5cmbj3k2xwmo0qi9vuvou" xml:space="preserve">{{Infobox beauty pageant|date=2 Mayo 2026|presenters=[[Marina Summers]]|entertainment={{Hlist|[[BGYO]]|[[Jason Dy]]}}|venue=[[Mall of Asia Arena]], [[Pasay]], Pilipinas|broadcaster={{hlist|[[One PH]]|[[TV5]]|[[YouTube]]}}|entrants=50|placements=30|withdrawals={{Hlist|Angeles|Bago|Basey|Batangas|Benguet|Bulacan|Butuan|Caloocan|Camarines Norte|Camarines Sur|Davao|Dipolog|Dumaguete|Guipos|Ifugao|Ilocos Sur||Isabela|Kalibo|Liliw|Lucena|Lungsod ng Lapu-Lapu|Lungsod Quezon|Malay|Naga, Camarines Sur|Naic|Oriental Mindoro|Ozamiz|Pasay|Pasig|Quirino|Romblon|San Fernando, Cebu|San Jose, Batangas|Siargao|Siniloan}}|winner='''[[Bea Millan-Windorski]]'''|returns={{Hlist|Cabanatuan|Cebu|Iloilo|Katimugang Leyte|La Union|Negros Oriental|Nueva Vizcaya|Palawan|Rizal}}|debuts={{hlist|Cotabato|Dasmariñas|Ilocos Norte|Luisiana|Lalawigang Bulubundukin|Pateros|San Carlos|San Jose, Negros Oriental|Santo Tomas, La Union|Sarangani|Taal}}|best national costume={{Ubl|[[Roxie Baeyens]]|Baguio|Nicklyn Jutay|Iloilo|Alexandra Colmenares|Negros Occidental|Allyson Hetland|Pampanga|Donna Rein Nuguid|Pangasinan|Jacqueline Gulrajani|Tacloban}}|before=[[Miss Universe Philippines 2025|2025]]|next=|image=Bea Millan-Windorski in 2026 (Portrait).jpg|caption=Bea Millan-Windorski|represented=La Union|congeniality=Avegail Kultsar&lt;br&gt;Las Piñas|photogenic=Kristen Marcelino&lt;br&gt;Pateros}}

Ang '''Miss Universe Philippines 2026''' ay ang ikapitong edisyon ng [[Miss Universe Philippines]] pageant, na ginanap sa [[Mall of Asia Arena]], sa Pasay, Kalakhang Maynila, Pilipinas noong 2 Mayo 2026.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=9 Setyembre 2025 |title=Mags Cue lays down duties of Miss Universe Philippines ‘local directors’ |url=https://entertainment.inquirer.net/627958/mags-cue-lays-down-duties-of-miss-universe-philippines-local-directors |access-date=28 Setyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Ahtisa Manalo]] ng Quezon si [[Bea Millan-Windorski]] ng La Union bilang Miss Universe Philippines 2026. Siya ay kakatawan sa Pilipinas sa [[Miss Universe 2026]] na magaganap sa Porto Riko sa Nobyembre 2026.

Mga kandidata mula sa limampung lokalidad ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ng Pilipinang ''drag queen'' na si [[Marina Summers]] ang kompetisyon. Nagtanghal ang grupong [[BGYO]] at si Jason Dy sa edisyong ito.

== Kasaysayan ==
[[Talaksan:SMMallofAsiajf9219_27.JPG|thumb|250x250px|Mall of Asia Arena, ang lokasyon ng Miss Universe Philippines 2026]]

=== Lokasyon at petsa ===
Noong 25 Enero 2026, sinimulang ipakilala ng Miss Universe Philippines Organization ang kanilang bagong tatak para sa kanilang ikapitong edisyon.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=25 Enero 2026 |title=Miss Universe Philippines pageant teases 2026 season with new logo |url=https://entertainment.inquirer.net/649786/miss-universe-philippines-pageant-teases-2026-season-with-new-logo |access-date=9 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt; Kinabukasan, ipinahiwatig ni Mags Cue, ikalawang pangulo ng organisasyon, ang isang &quot;kamangha-manghang&quot; kaganapan na nakatakda sa Pebrero.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Requintina |first=Robert |date=26 Enero 2026 |title=Glamour and rivalry: What to expect in Miss Universe Philippines 2026 |url=https://mb.com.ph//2026/01/26/miss-universe-ph-official-foresees-puksaan-20-among-2026-candidates?__cf_chl_rt_tk=gucenMgwSn5drZs85kRRPmV1ONsqKknehtO6qSxS5bs-1770646905-1.0.1.1-gm_SR5ugh5eqg6NFUbQGwykI3NYlRc_H6jxr79ab10Q |access-date=9 Pebrero 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa nasabing kaganapan, inihayag ng organisasyon ang [[Misamis Occidental]] bilang lalawigang punong-abala ng edisyon, at ang Pangasinan at Boracay ang magsisilbing punong-abala para sa ''national costume'' ''competiton'' at ''swimsuit competition'', ayon sa pagkakasunod.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D.C. |date=17 Pebrero 2026 |title=Miss Universe Philippines formally introduces lineup for 2026 edition |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/02/17/2508632/miss-universe-philippines-formally-introduces-lineup-2026-edition |access-date=3 Mayo 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=19 Pebrero 2026 |title=Miss Universe Philippines 2026 opens with 51 candidates, wider industry partnerships |url=https://tribune.net.ph/2026/02/19/miss-universe-philippines-2026-opens-with-51-candidates-wider-industry-partnerships |access-date=3 Mayo 2026 |website=Daily Tribune |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 15 Marso, inanunsyo ng Miss Universe Philippines Organization na ang araw ng koronasyon ay magaganap sa 2 Mayo 2026 sa Mall of Asia Arena, Pasay, Kalakhang Maynila sa ikalimang pagkakaktaon.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=15 Marso 2026 |title=Save the date: Miss Universe Philippines 2026 coronation set on May 1 |url=https://entertainment.inquirer.net/658280/save-the-date-miss-universe-philippines-2026-will-be-crowned-on-may-1 |access-date=3 Mayo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Llemit |first=Kathleen A. |date=15 Marso 2026 |title=Miss Universe Philippines sets 2026 coronation night, venue |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/03/15/2514513/miss-universe-philippines-sets-2026-coronation-night-venue |access-date=3 Mayo 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}&lt;/ref&gt; Kalaunan ay inanunsyo ng Miss Universe Philippines Organization noong 10 Abril na 

=== Pagpili ng mga kandidata ===
Ang mga kandidata mula sa limampu't-isang lokalikad ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang napili matapos bumitiw ang orihinal na nagwagi.

Opisyal na ipinakilala ang mga kandidata noong 16 Pebrero sa isang dalawang-bahaging kaganapan na pinamagatang &quot;The First Walk&quot;, mula sa SM Mall of Asia sa Pasay sa hapon hanggang sa City of Dreams Manila sa Parañaque.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=8 Pebrero 2026 |title=See the Miss Universe Philippines 2026 delegates in person on Feb. 16 |url=https://entertainment.inquirer.net/652248/see-the-miss-universe-philippines-2026-delegates-in-person-on-feb-16 |access-date=9 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=9 Pebrero 2026 |title=Miss Universe Philippines 2026 press presentation set |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/miss-universe-philippines-2026-press-presentation-set/130301/ |access-date=9 Pebrero 2026 |website=GMA Entertainment |language=en}}&lt;/ref&gt;

==== Mga pagpalit ====
Dapat sanang lalahok si Maxine Louise Martin bilang kandidata ng Negros Occidental sa edisyong ito, ngunit bumitiw siya sa hindi isiniwalat na dahilan.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Beltran |first=Roger |date=29 Setyembre 2025 |title=MUPH Negros 2025 queens crowned |url=https://visayandailystar.com/muph-negros-2025-queens-crowned/ |access-date=24 Enero 2026 |website=Visayan Daily Star |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Siya ay pinalitan ng ''first runner-up'' sa Miss Universe Philippines Negros Island 2025 na si Alexandria Margarette Colmenares.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ====
Unang sumali sa edisyong ito ang mga lokalidad ng Cotabato, Dasmariñas, Lalawigang Bulubundukin, Luisiana, Pateros, at San Carlos, at ang mga lipunang Pilipino sa ibang bansa mula sa Kanlurang Asya, Alberta sa Kanada, at mga lungsod ng Bellevue, Los Angeles, at Seattle sa Estados Unidos.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Manipon |first=Roel Hoang |date=2 Pebrero 2026 |title=Cavite crowns three queens for Miss Universe Philippines 2026 |url=https://tribune.net.ph/2026/02/01/cavite-crowns-three-queens-for-miss-universe-philippines-2026 |access-date=10 Pebrero 2026 |website=Daily Tribune |language=en}}&lt;/ref&gt; Babalik sa edisyong ito ang lokalidad ng La Union na huling sumali noong [[Miss Universe Philippines 2020|2020]]; Iloilo na huling sumali noong [[Miss Universe Philippines 2022|2022]]; Katimugang Leyte at Negros Oriental na huling sumali noong [[Miss Universe Philippines 2023|2023]]; at Cebu at Leyte na huling sumali noong [[Miss Universe Philippines 2024|2024]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 Pebrero 2026 |title=Bea Millan-Windorski named Miss Universe Philippines - La Union |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/976041/bea-millan-windorski-named-miss-universe-philippines-la-union/story/ |access-date=10 Pebrero 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bumitiw sa kompetisyon si Cristeta Longey ng Benguet nang walang kapalit.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=9 Pebrero 2026 |title=Miss Universe Philippines – Benguet 2026 Cristeta Longey gives up title |url=https://entertainment.inquirer.net/652468/miss-universe-philippines-benguet-2026-cristeta-longey-gives-up-title |access-date=9 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt; Binanggit niya ang kakulangan ng kalinawan at suporta mula sa kaniyang lokal na organisasyon dahil may isa pang indibidwal ang sinasabing sumasailalim sa pagsasanay upang kumatawan sa lalawigan sa kompetisyon.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Tinsay |first=Gideon |date=9 Pebrero 2026 |title=Cristeta Longey resigns as Miss Universe Philippines Benguet 2026 due to alleged lack of transparency, support |url=https://philstarlife.com/celebrity/593659-cristeta-longey-resigns-miss-universe-philippines-benguet-2026? |access-date=10 Pebrero 2026 |website=Philstar Life |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Pebrero 2026 |title=Cristeta Longey resigns as Miss Universe Philippines – Benguet 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/975878/cristeta-longey-resigns-as-miss-universe-philippines-benguet-2026/story/ |access-date=10 Pebrero 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}&lt;/ref&gt; Ayon sa kaniya, ang indibidwal ay sumali sa paligsahan na kumakatawan sa ibang lokalidad. Kinilala ng mga personalidad sa ''online'' na binanggit ng ''[[Philippine Daily Inquirer]]'' na si Lyneree Wly Montero Yodong ng Lalawigang Bulubundukin ang hinihinalang indibidwal.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=9 Pebrero 2026 |title=Miss Universe PH – Mountain Province 2026 defended by fellow queen amid favoritism claims |url=https://entertainment.inquirer.net/652514/miss-universe-ph-mountain-province-2026-defended-by-fellow-queen-amid-favoritism-claims |access-date=10 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Mga resulta ==

=== Mga pagkakalagay ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
!Pagkakalagay&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Iglesias |first=Iza |date=2 Mayo 2026 |title=La Union’s Bea Millan-Windorski crowned Miss Universe Philippines 2026 |url=https://www.manilatimes.net/2026/05/02/entertainment-lifestyle/show-times/la-unions-bea-millan-windorski-crowned-miss-universe-philippines-2026/2334324 |access-date=5 Mayo 2026 |website=[[The Manila Times]] |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=2 Mayo 2026 |title=Miss Universe Philippines 2026 names 7 finalists |url=https://entertainment.inquirer.net/666818/miss-universe-philippines-2026-names-final-7-contendersz |access-date=5 Mayo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=2 Mayo 2026 |title=Miss Universe Philippines 2026: Top 15 advance to Evening Gown contest |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2525222/miss-universe-philippines-2026-top-15-advance-evening-gown-contest |access-date=5 Mayo 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:20&quot;&gt;{{cite news |last=Purnell |first=Kristofer |date=2 Mayo 2026 |title=Miss Universe Philippines 2026: 20 more names added to complete Top 30 |language=en |website=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2525199/miss-universe-philippines-2026-20-more-names-added-complete-top-30 |url-status=live |access-date=5 Mayo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260502125829/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2525199/miss-universe-philippines-2026-20-more-names-added-complete-top-30 |archive-date=2 Mayo 2026}}&lt;/ref&gt;
!Kandidata
|-
|'''Miss Universe Philippines 2026'''
|
* {{Flagicon image|PH-LUN Flag.png}} '''[[La Union]]''' &lt;small&gt;–&lt;/small&gt; '''[[Bea Millan-Windorski]]'''
|-
|Top 7
|
* '''{{Flagicon image|Flag of Cebu (province).svg}}''' [[Cebu]] – [[Nicole Borromeo]]
* '''{{Flagicon image|Cebu City flag.svg}}''' [[Lungsod ng Cebu]] – Apriel Smith
* '''{{Flagicon image|Pampanga Flag.png}}''' [[Pampanga]] – Allyson Hetland
* '''{{Flagicon image|Sultan Kudarat Flag.png}}''' [[Sultan Kudarat]] – Jenrose Javier
* {{Flagicon image|Taguig City flag.png}} [[Taguig]] – Maria Ysabella Ysmael
* '''{{Flagicon image|Flag of the Province of Tarlac.svg}}''' [[Tarlac]] – Marian Arellano
|-
|Top 15
|
* '''{{Flagicon image|Baguioflag.png}}''' [[Baguio]] – [[Roxie Baeyens]]
* '''{{Flagicon image|PH-CAM Flag.png}}''' [[Camiguin]] – Erica Cadayday
* '''{{Flagicon image|Flag of Iloilo City.jpg}}''' [[Lungsod ng Iloilo]] – Zestah Espinosa
* '''{{Flagicon image|Flag of Manila.svg}}''' [[Maynila]] – Justine Felizarta
* '''{{Flagicon image|Flag of Muntinlupa.jpg}}''' [[Muntinlupa]] – [[Adela-Mae Marshall]]
* '''{{Flagicon image|PH-NEC Flag.png}}''' [[Negros Occidental]] – Alexandria Colmenares
* '''{{Flagicon image|Provincial Flag of Quezon.svg}}''' [[Quezon]] &lt;small&gt;([[Australya]])&lt;/small&gt; – Patricia Ella Evangelista
* '''{{Flagicon image|Flag_of_Tacloban,_Leyte.png}}''' [[Tacloban]] – Jacqueline Gulrajani
|-
|Top 30
|
* '''{{Flagicon image|Albay Flag.png}}''' [[Albay]] – Alexandra Oriño
* '''{{Flagicon image|PH-NCO Flag.png}}''' [[Cotabato (lalawigan)|Cotabato]] – Clarissa Westram
* '''{{Flagicon image|Flag of Iligan.png}}''' [[Iligan]] – Trexy Roxas
* {{Flagicon image|Ilocos Norte Flag HQ.png}} [[Ilocos Norte]] &lt;small&gt;([[Hawaii]])&lt;/small&gt; – Charieze Cacayorin
* '''{{Flagicon image|PH-CAV Flag.png}}''' [[Kabite]] – Jencel Caña
* {{Flagicon image|PH-LAG Flag.png}} [[Laguna]] – Ysabel Prats
* {{Flagicon image|Flag of Mountain Province.png}} [[Lalawigang Bulubundukin]] – Lyneree Montero-Yodong
* {{Flagicon image|Flag of Luisiana, Laguna.png}} [[Luisiana]] – Ashley Subijano
* '''{{Flagicon image|Flag of Pangasinan.svg}}''' [[Pangasinan]] – Donna Nuguid
* '''{{Flagicon image|Rizal Flag.png}}''' [[Rizal]] &lt;small&gt;([[California]])&lt;/small&gt; – Alicia Buendia
* {{Noflag}}[[Samar (pulo)|Samar]] – Catherine Wardle
* '''{{Flagicon image|Flag of San Jose, Negros Oriental.png}}''' [[San Jose, Negros Oriental]] &lt;small&gt;([[Bellevue, Washington]])&lt;/small&gt; – Jayka Munsayac
* '''{{Flagicon image|Flag of Santo Tomas, La Union.png}}''' [[Santo Tomas, La Union|Santo Tomas]] &lt;small&gt;([[Seattle|Seattle, Washington]])&lt;/small&gt; – Rachel-Hanna Gozum
* {{Flagicon image|Flag of Sarangani.png}} [[Sarangani]] &lt;small&gt;([[Saudi Arabia|Kanlurang Asya]])&lt;/small&gt; – Nicole Cruz
* '''{{Flagicon image|Flag of Tandag, Surigao del Sur.png}}''' [[Tandag]] – Chrystel Correos
|}

== Mga kandidata ==
Ang mga sumusunod na kandidata ay kumpirmadong lalahokː&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=12 Pebrero 2026 |title=Miss Universe Philippines 2026 batch ‘one of the strongest’ |url=https://entertainment.inquirer.net/652909/miss-universe-philippines-2026-batch-one-of-the-strongest |access-date=17 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
! width=&quot;225&quot; |Lokalidad/Komunidad
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}}
!Bayan
! width=&quot;250&quot; |Mga tala
|-
|'''{{Flagicon image|Albay Flag.png}}''' [[Albay]]
|{{sortname|Alexandra Krishna |Oriño|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=4 Enero 2026 |title=LIST: Imelda Schweighart among Miss Universe Philippines 2026 candidates |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/01/04/2498724/list-imelda-schweighart-among-miss-universe-philippines-2026-candidates |access-date=24 Enero 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|21
|[[Naga, Camarines Sur|Naga]]
|
|-
|{{Flagicon image|New Bacolod Flag.jpg}} [[Bacolod]]
|{{sortname|Megan Larisse |Baldevia|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|23
|[[Bacolod|Silay]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|PH-CAV Flag.png}}''' [[Bacoor]]
|{{sortname|Felicia Fran |Aldana|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=25 Enero 2026 |title=Miss Universe Philippines 2026 pageant nets 3 delegates from Cavite |url=https://entertainment.inquirer.net/649885/miss-universe-philippines-2026-pageant-nets-3-delegates-from-cavite |access-date=25 Enero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|23
|[[Heneral Trias]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Baguioflag.png}}''' [[Baguio]]
|{{sortname|Roxanne Allison |Baeyens|nolink=1|link=Roxie Smith}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=2 Pebrero 2026 |title=Roxie Baeyens to wear Baguio’s sash in Miss Universe Philippines 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/651344/roxie-baeyens-to-wear-baguios-sash-in-miss-universe-philippines-2026 |access-date=6 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|28
|[[Baguio]]
|Nagwaging Miss Philippines Earth 2020&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=5 Hulyo 2020 |title=Who is Roxanne Baeyens, Miss Philippines Earth 2020? |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/265728-things-to-know-roxanne-baeyens/ |access-date=9 Pebrero 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Nagwaging [[Miss Earth 2020|Miss Earth - Water 2020]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Requintina |first=Robert |date=29 Nobyembre 2020 |title=American beauty crowned Miss Earth 2020 |url=https://mb.com.ph//2020/11/29/american-beauty-crowned-miss-earth-2020/ |access-date=9 Pebrero 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Batangas (2023).jpg}}''' [[Batangas]]
|{{sortname|Kathleen Dale|Caseñas|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|22
|[[Calaca]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Vlag Fil NuevaEcija.gif}}''' [[Cabanatuan]] &lt;small&gt;([[Alberta]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Princess Ryla|Hernandez|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Manipon |first=Roel Hoang |date=10 Pebrero 2026 |title=Queen for global Filipinos |url=https://tribune.net.ph/2026/02/09/queen-for-global-filipinos |access-date=10 Pebrero 2026 |website=Daily Tribune |language=en}}&lt;/ref&gt;
|22
|[[Calgary]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|PH-CAM Flag.png}}''' [[Camiguin]]
|{{sortname|Erica Jean |Cadayday|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Paculba |first=Recthie T. |date=29 Oktubre 2025 |title=Camiguin’s Mutya sa Buahanan 2025 shines with elegance, pride |url=https://pia.gov.ph/news/camiguins-mutya-sa-buahanan-2025-shines-with-elegance-pride/ |access-date=10 Pebrero 2026 |website=Philippine Information Agency |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|23
|[[Mambajao]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Cebu (province).svg}}''' [[Cebu]]
|{{sortname|Nicole |Borromeo}}&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nicole Borromeo, Apriel Smith to carry Cebu in Miss Universe Philippines 2026|url=https://entertainment.inquirer.net/651108/nicole-borromeo-apriel-smith-to-carry-cebu-in-miss-universe-philippines-2026|website=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=1 Pebrero 2026|access-date=1 Pebrero 2026|language=en|first=Armin P.|last=Adina}}&lt;/ref&gt;
|25
|[[Mandaue]]
|Nagwagi bilang Miss Millennial Philippines 2019&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Geli|first=Bianca|date=29 Oktubre 2019|orig-date=28 Oktubre 2019|title=IN PHOTOS: Get to know Miss Millennial 2019 Nicole Borromeo|url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/celebritylife/news/11564/in-photos-get-to-know-miss-millennial-2019-nicole-borromeo/photo|access-date=7 Mayo 2023|website=[[GMA News]]|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Nagwaging [[Binibining Pilipinas 2022|Binibining Pilipinas International 2022]]'''&lt;ref name=&quot;:33&quot;&gt;{{Cite web |date=31 Hulyo 2022|title=Cebu's Nicole Borromeo is Binibining Pilipinas International 2022|url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/cebu-nicole-borromeo-winner-binibining-pilipinas-international-2022/|access-date=19 Setyembre 2022|website=[[Rappler]]|language=en-US}}&lt;/ref&gt;'''&lt;br&gt;''Third runner''-up sa [[Miss International 2023]]&lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{Cite web |last=Pagulong|first=Charmie Joy|date=28 Oktubre 2023|title=Nicole Borromeo is 3rd runner-up in Miss International 2023|url=https://www.philstar.com/entertainment/2023/10/28/2307025/nicole-borromeo-3rd-runner-miss-international-2023|access-date=1 Nobyembre 2023|website=[[Philippine Star]]|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|PH-NCO Flag.png}}''' [[Cotabato (lalawigan)|Cotabato]]
|{{sortname|Clarissa |Westram|nolink=1}}
|24
|[[Kabacan]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|PH-CAV Flag.png}}''' [[Dasmariñas]]
|{{sortname|Tyra Jane |Godino|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
|21
|[[Ternate, Kabite|Ternate]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Iligan.png}}''' [[Iligan]]
|{{sortname|Trexy Paris |Roxas|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|19
|[[Iligan]]
|
|-
|{{Flagicon image|Ilocos Norte Flag HQ.png}} [[Ilocos Norte]] &lt;small&gt;([[Hawaii]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Charieze Lianne|Cacayorin|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Vidaurri |first=Kiani |date=30 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe Philippines Hawaii winner to celebrate birthday with fundraising event |url=https://www.hawaiinewsnow.com/2025/11/30/miss-universe-philippines-hawaii-winner-celebrate-birthday-with-fundraising-event/ |access-date=10 Pebrero 2026 |website=Hawaii News Now |language=en}}&lt;/ref&gt;
|23
|Kanlurang Oʻahu
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of the Province of Iloilo.svg}}''' [[Iloilo]]
|{{sortname|Nicklyn|Jutay|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=15 Enero 2026 |title=Alexie Brooks’ Miss Iloilo batchmate joins Miss Universe Philippines 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/648189/alexie-brooks-miss-iloilo-batchmate-joins-miss-universe-philippines-2026 |access-date=24 Enero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|22
|[[Tigbauan]]
|Isang kandidata sa [[Binibining Pilipinas 2024]]&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |last=Pagulong |first=Charmie Joy |date=19 Abril 2024 |title=Newcomers, repeaters and veterans are among Bb. Pilipinas 2024’s Top 40 candidates |url=https://qa.philstar.com/entertainment/2024/04/19/2348703/newcomers-repeaters-and-veterans-are-among-bb-pilipinas-2024s-top-40-candidates |access-date=15 Hulyo 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|PH-CAV Flag.png}}''' [[Kabite]]
|{{sortname|Jensel |Caña|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
|—
|[[Dasmariñas]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Kalibo flag.png}}''' [[Kalibo]]
|{{sortname|Imelda |Schweighart|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=15 Oktubre 2025 |title=Imelda Schweighart eyes 2026 Miss Universe Philippines crown |url=https://entertainment.inquirer.net/633617/imelda-schweighart-eyes-2026-miss-universe-philippines-crown |access-date=20 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|30
|[[Kalibo]]
|Isang Top 15 ''semi-finalist'' sa [[Binibining Pilipinas 2013]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Villanueva |first=Michael Josh |date=14 Abril 2013 |title=Bb Pilipinas 2013 Top 15 announced |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/26245-bb-pilipinas-2013-top-15/ |access-date=17 Enero 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Nagwaging [[Miss Philippines Earth 2016]] ngunit bumitiw sa kaniyang tungkulin&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=11 Hunyo 2016 |title=Imelda Schweighart wins Miss Philippines Earth 2016 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/136066-imelda-schweighart-winner-miss-philippines-earth-2016/ |access-date=20 Oktubre 2025 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Isang kandidata sa Miss Universe Germany 2023&lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 Oktubre 2025 |title=After Miss Earth, Imelda Schweighart aims to represent PH in Miss Universe |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2025/10/15/after-miss-earth-imelda-schweighart-aims-to-represent-ph-in-miss-universe-1229 |access-date=20 Oktubre 2025 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Southern Leyte.svg}}''' [[Katimugang Leyte]]
|{{sortname|Renee Rose|Patual|nolink=1}}
|—
|[[Anahawan]]
|
|-
|{{Flagicon image|PH-LUN Flag.png}} [[La Union]]
|{{sortname|Beatrice |Millan-Windorski|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=10 Pebrero 2026 |title=Earth queens set to shine at Miss Universe Philippines 2026 |url=https://tribune.net.ph/2026/02/10/earth-queens-set-to-shine-at-miss-universe-philippines-2026 |access-date=10 Pebrero 2026 |website=Daily Tribune |language=en}}&lt;/ref&gt;
|24
|[[San Juan, La Union|San Juan]]
|Nagwaging [[Miss Earth 2024|Miss Earth - Water 2024]]&lt;ref name=&quot;top4&quot;&gt;{{Cite web |date=9 Nobyembre 2024 |title=Jessica Lane from Australia is Miss Earth 2024 |url=https://entertainment.inquirer.net/584839/jessica-lane-from-australia-is-miss-earth-2024 |access-date=31 Enero 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon image|PH-LAG Flag.png}} [[Laguna]]
|{{sortname|Ysabel Cecilia|Prats|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|18
|[[Santa Rosa, Laguna|Santa Rosa]]
|
|-
|{{Flagicon image|Flag of Mountain Province.png}} [[Lalawigang Bulubundukin]]
|{{sortname|Lyneree Wly |Montero-Yodong|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Macapanas |first=Kyla |date=9 Pebrero 2026 |title=Miss Universe MP advocates for sustainable weaving heritage |url=https://northluzonmonitor.com/miss-universe-mp-advocates-for-sustainable-weaving-heritage/ |access-date=10 Pebrero 2026 |website=North Luzon Monitor |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|28
|[[Tuba, Benguet|Tuba]]
|
|-
|{{Noflag}}[[Las Piñas]] (&lt;small&gt;[[Florida]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Avegail |Kultsar|nolink=1}}
|35
|[[Orlando, Florida|Orlando]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Leyte Flag.png}}''' [[Leyte]]
|{{sortname|Kareyl May |Cabahug|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=16 Disyembre 2025 |title=Javier’s Kareyl Cabahug shines as Miss Universe Philippines Leyte 2025 |url=https://www.leytesamardailynews.com/javiers-kareyl-cabahug-shines-as-miss-universe-philippines-leyte-2025/ |access-date=17 Disyembre 2025 |website=Leyte Samar Daily News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|21
|[[Javier, Leyte|Javier]]
|
|-
|{{Flagicon image|Flag of Los Baños, Laguna.png}} [[Los Baños]]
|{{sortname|Scarlett |de Mesa|nolink=1}}
|31
|[[Los Baños]]
|Nagwaging Miss Globe 2025 sa Top Model of the World 2025
|-
|'''{{Flagicon image|Cebu City flag.svg}}''' [[Lungsod ng Cebu]]
|{{sortname|Apriel |Smith|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Fuentes |first=Kaiser Jan |date=3 Pebrero 2026 |title=Veteran queens from Cebu ready to shine at national stage |url=https://www.manilatimes.net/2026/02/03/regions/veteran-queens-from-cebu-ready-to-shine-at-national-stage/2269914 |access-date=10 Pebrero 2026 |website=[[The Manila Times]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|29
|[[Lungsod ng Cebu]]
|Isang Top 15 ''semi-finalist'' sa [[Binibining Pilipinas 2016]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=17 Abril 2016 |title=FULL LIST: Winners, Bb Pilipinas 2016 coronation night |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/129764-full-list-winners-binibining-pilipinas-2016-coronation/ |access-date=10 Pebrero 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Isang Top 16 ''semi-finalist'' sa [[Miss Universe Philippines 2020]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zinampan |first=Tristan |date=25 Oktubre 2020 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe Philippines 2020 Top 16 Q&amp;A |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/miss-universe-philippines-2020-top-16-question-answer-transcript/ |access-date=10 Pebrero 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Iloilo City.jpg}}''' [[Lungsod ng Iloilo]]
|{{sortname|Zestah Shalom|Espinosa|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sandiego |first=Lyka |date=17 Enero 2026 |title=Zestah Shalom Espinosa sang Anilao, ginkoronahan bilang Miss Iloilo 2026 |url=https://iloilo.bomboradyo.com/zestah-shalom-espinosa-sang-anilao-ginkoronahan-bilang-miss-iloilo-2026/ |access-date=22 Enero 2026 |website=Bombo Radyo Iloilo |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|21
|[[Anilao]]
|Isang kandidata sa Miss Pearl of the Orient Philippines 2024&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=18 Enero 2026 |title=Another national pageant veteran wins Miss Iloilo crown |url=https://entertainment.inquirer.net/648520/another-national-pageant-veteran-wins-miss-iloilo-crown |access-date=22 Enero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon image|Flag of Luisiana, Laguna.png}} [[Luisiana]]
|{{sortname|Ashley Victoria|Montenegro|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Concepcion |first=Eton B. |date=23 Enero 2026 |title=Stiff competition in MUP 2026 shaping up |url=https://manilastandard.net/?p=314694855 |access-date=24 Enero 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|25
|[[Luisiana]]
|Nagwaging Miss Eco Philippines 2022&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Abad |first=Ysa |date=5 Hunyo 2022 |title=Negros Occidental's Gwendolyne Fourniol is Miss World Philippines 2022 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/negros-occidental-gwendolyne-fourniol-winner-miss-world-philippines-2022/ |access-date=17 Enero 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Isang Top 21 ''semi-finalist'' sa Miss Eco International 2023&lt;ref&gt;{{Cite web |last=San Juan |first=Ratziel |date=6 Marso 2023 |title=Philippines' Ashley Subijano Montenegro concludes Miss Eco International 2023 journey in the Top 21 |url=https://philstarlife.com/celebrity/972933-miss-eco-international-2023-philippines-top-21? |access-date=24 Enero 2026 |website=Philstar Life |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Manila.svg}}''' [[Maynila]]
|Justine Beatrice Felizarta&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=11 Pebrero 2026 |title=Miss Tourism World runner-up Justine Felizarta joins Miss Universe Philipines 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/652823/miss-tourism-world-runner-up-justine-felizarta-joins-miss-universe-philipines-2026 |access-date=17 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|31
|[[Padada]]
|Isang Top 15 ''semi-finalist'' sa [[Binibining Pilipinas 2015]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ong |first=Wyatt |date=15 Marso 2015 |title=FULL LIST: Winners, Bb Pilipinas 2015 coronation night |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/86936-full-list-winners-bb-pilipinas-2015-coronation-night-pia-wurtzbach/ |access-date=27 Hunyo 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Isang kandidata sa Miss Universe Canada 2017&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Borja |first=Mhillen Nicole |date=11 Disyembre 2022 |title=PH's Justine Felizarta named Miss Tourism World 2022 1st Runner-up |url=https://dzrh.com.ph/post/julia-felizarta-miss-tourism-world-2022-first-runner-up |access-date=27 Hunyo 2024 |website=DZRH News |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Iniluklok bilang Miss Tourism World Philippines 2022&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=21 Nobyembre 2022 |title=Miss Tourism World PH Justine Felizarta reveals national costume |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/news/95181/miss-tourism-world-ph-justine-felizarta-reveals-national-costume/story |access-date=27 Hunyo 2024 |website=GMA News Online |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;''First runner-up'' sa Miss Tourism World 2022&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=11 Disyembre 2022 |title=Philippines' Justine Felizarta is Miss Tourism World 2022 1st-runner up |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/12/11/2230103/philippines-justine-felizarta-miss-tourism-world-2022-1st-runner-up |access-date=27 Hunyo 2024 |website=[[Philippine Star]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Muntinlupa.jpg}}''' [[Muntinlupa]]
|{{sortname|Adela-Mae |Marshall}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=18 Enero 2026 |title=‘Asia’s Next Top Model’ alum Adela-Mae Marshall to join Miss Universe PH |url=https://entertainment.inquirer.net/648533/asias-next-top-model-alum-adela-mae-marshall-to-join-miss-universe-ph |access-date=22 Enero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|28
|[[Muntinlupa]]
|Isang ''runner-up'' sa ika-anim na kabanata ng ''Asia's Next Top Model''&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=24 Oktubre 2018 |title=Filipina almost wins ‘Asia's Next Top Model Cycle 6’ |url=https://www.philstar.com/entertainment/2018/10/25/1863093/filipina-almost-wins-asias-next-top-model-cycle-6 |access-date=17 Enero 2025 |website=[[Philippine Star]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|PH-NEC Flag.png}}''' [[Negros Occidental]]
|{{sortname|Alexandria Margarette |Colmenares|nolink=1}}
| 22
|[[Ilog, Negros Occidental|La Carlota]] 
|
|-
|'''{{Flagicon image|PH-NER Flag.png}}''' [[Negros Oriental]]
|{{sortname|Maria Fatima|Al-Sowyed|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|32
|[[Dumaguete]]
|Isang ''runner-up'' sa Miss Philippines Earth 2016&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=11 Hunyo 2016 |title=FULL LIST: Miss Philippines Earth 2016 winners |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/136061-imelda-schweighart-list-winners-miss-philippines-earth-2016/ |access-date=28 Setyembre 2025 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|Vlag Fil NuevaEcija.gif}}''' [[Nueva Ecija]] &lt;small&gt;([[United Kingdom|Reyno Unido]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Michelle|Burchell|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|—
|Dartford
|
|-
|'''{{Flagicon image|PH-NUV Flag.png}}''' [[Nueva Vizcaya]] &lt;small&gt;([[Washington (estado)|Washington]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Jaqueline |Aluning|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Castro |first=Jenny |date=2 Disyembre 2025 |title=Jaia Aluning Crowned Miss Philippines NW USA 2025, Advances to Miss Universe Philippines: Director JoAnne Aguilar Discusses Inaugural Pageant |url=https://hollywoodtimes.net/jaia-aluning-crowned-miss-philippines-nw-usa-2025-advances-to-miss-universe-philippines-director-joanne-aguilar-discusses-inaugural-pageant/ |access-date=24 Enero 2026 |website=Hollywood Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|—
|Carson
|
|-
|'''{{Flagicon image|Occ. Mindoro Flag.png}}''' [[Occidental Mindoro]]
|{{sortname|Neil Camille|Silva|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|22
|[[Sablayan]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Palawan Flag.png}}''' [[Palawan]]
|{{sortname|Aviona|Dass|nolink=1}}
|20
|[[Narra, Palawan|Narra]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Pampanga Flag.png}}''' [[Pampanga]]
|{{sortname|Allyson |Hetland|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22 Enero 2026 |title=Allyson Hetland named Pampanga's rep for Miss Universe Philippines 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/973725/allyson-hetland-named-pampanga-s-rep-for-miss-universe-philippines-2026/story/?amp |access-date=24 Enero 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|24
|[[Angeles]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Pangasinan.svg}}''' [[Pangasinan]]
|{{sortname|Donna Reign|Nuguid|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
|24
|[[Dagupan]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Paranaque Flag.jpg}}''' [[Parañaque]] &lt;small&gt;([[Los Angeles|Los Angeles, California]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Pauline |Galvez|nolink=1}}
|—
|[[Parañaque]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Pateros, Metro Manila.png}}''' [[Pateros]]
|{{sortname|Kristen Joy |Marcelino|nolink=1}}
|19
|[[Pateros]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Provincial Flag of Quezon.svg}}''' [[Quezon]] &lt;small&gt;([[Australya]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Patricia Ella |Evangelista|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Magtibay |first=Edinel |date=26 Nobyembre 2025 |title=From 3-hour walks to school to the Miss Universe Philippines stage: Engineer Ella Evangelista on her mission to empower children through education |url=https://www.sbs.com.au/language/filipino/en/podcast-episode/from-3-hour-walks-to-school-to-the-miss-universe-philippines-stage-engineer-ella-evangelista-on-her-mission-to-empower-children-through-education/2hm4zavcq |access-date=17 Disyembre 2025 |website=SBS Language |language=en}}&lt;/ref&gt;
|30
|[[Sidney|Sydney]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Rizal Flag.png}}''' [[Rizal]] &lt;small&gt;([[California]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Alicia Chelsea|Buendia|nolink=1}}
|20
|[[Talaan ng mga lungsod at bayan sa California|Santa Clarita]]
|
|-
|{{Noflag}}[[Samar (pulo)|Samar]]
|{{sortname|Catherine |Wardle|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|18
|[[Catbalogan]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of San Carlos, Pangasinan (New).png}}''' [[San Carlos, Pangasinan|San Carlos]]
|{{sortname|Rose Ann |Albania|nolink=1}}
|—
|[[San Carlos, Pangasinan|San Carlos]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of San Jose, Negros Oriental.png}}''' [[San Jose, Negros Oriental]] &lt;small&gt;([[Bellevue, Washington]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Jayka Noelle |Munsayac|nolink=1}}
|23
|[[Pasadena, California|Pasadena]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Santo Tomas, La Union.png}}''' [[Santo Tomas, La Union|Santo Tomas]] &lt;small&gt;([[Seattle|Seattle, Washington]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Rachel Hanna |Gozum|nolink=1}}
|—
|[[Seattle]]
|
|-
|{{Flagicon image|Flag of Sarangani.png}} [[Sarangani]] &lt;small&gt;([[Saudi Arabia|Kanlurang Asya]])&lt;/small&gt;
|{{sortname|Nicole |Cruz|nolink=1}}
|—
|[[Kiamba]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Sultan Kudarat Flag.png}}''' [[Sultan Kudarat]]
|{{sortname|Jenrose |Javier|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|20
|[[Isulan]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Batangas (2023).jpg}}''' [[Taal, Batangas|Taal]] &lt;small&gt;(Hilagang California)&lt;/small&gt;
|{{Sortname|Juliana Hope|Aquino|nolink=1}}
|—
|[[Taal, Batangas|Taal]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag_of_Tacloban,_Leyte.png}}''' [[Tacloban]]
|{{sortname|Jacqueline |Gulrajani|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tacloban fields UP grad to Miss Universe Philippines 2026 pageant|url=https://entertainment.inquirer.net/650565/tacloban-fields-up-grad-to-miss-universe-philippines-2026-pageant|website=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=29 Enero 2026|access-date=30 Enero 2026|language=en|first=Armin P.|last=Adina}}&lt;/ref&gt;
|31
|[[Tacloban]]
|
|-
|{{Flagicon image|Taguig City flag.png}} [[Taguig]]
|{{sortname|Maria Ysabella |Ysmael|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=31 Enero 2026 |title=Bella Ysmael returns as Taguig’s Miss Universe Philippines 2026 bet |url=https://entertainment.inquirer.net/650949/bella-ysmael-returns-as-taguigs-miss-universe-philippines-2026-bet |access-date=10 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|29
|[[Parañaque]]
|''First runner-up'' sa [[Miss Universe Philippines 2020]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |last2= |date=25 Oktubre 2020 |title=Rabiya Mateo of Iloilo City Is Miss Universe Philippines 2020 |url=https://www.preview.ph/culture/miss-universe-philippines-2020-winners-a00193-20201025 |access-date=10 Pebrero 2026 |website=Preview.ph |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Tandag, Surigao del Sur.png}}''' [[Tandag]]
|{{sortname|Chrystel Mae|Correos|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|29
|[[Tandag]]
|Isang Top 15 ''semi-finalist'' sa [[Miss Philippines Earth 2023]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |last=Antonio|first=Josiah|date=29 Abril 2023|title=Laguna bet Yllana Marie Aduana wins Miss Philippines Earth 2023|language=en|work=[[ABS-CBN News]]|url=https://news.abs-cbn.com/life/04/29/23/yllana-marie-aduana-wins-miss-philippines-earth-2023|access-date=29 Abril 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of the Province of Tarlac.svg}}''' [[Tarlac]]
|{{sortname|Marian|Arellano|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|22
|[[Pura, Tarlac|Pura]]
|
|-
|'''{{Flagicon image|Flag of Tuguegarao, Cagayan.png}}''' [[Tuguegarao]]
|{{sortname|Janica Francen|Aquino|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|—
|[[Tuguegarao]]
|
|}

== Mga tala ==
{{notelist}}

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{Miss Universe Philippines}}</text>
      <sha1>13aas9l0sd5cmbj3k2xwmo0qi9vuvou</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Purechem Corporation</title>
    <ns>0</ns>
    <id>336869</id>
    <revision>
      <id>2206438</id>
      <parentid>2203312</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:27:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1426" sha1="9u7gfzv6h8cgu3tc0o9c6zrlodp2ua7" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name= Purechem Corporation–Ferna
| logo = 
| traded_as = Purechem–Ferna Corporation
| logo_size = 
| caption = 
| image  = 
| image_caption = 
| foundation =  [[Navotas]], [[Pilipinas]]&lt;br&gt;({{start date|1974: Purechem}})&lt;br&gt;({{start date|1996: Ferna}})
| key_people = Ester King-Co
| area_served = Navotas, [[Canlubang]]
| industry = [[Pagkain]]
| products = [[Sustansiyang kimikal]], [[Pastelerya]] 
| homepage = {{URL|http://www.purechem.com.ph/}}
| divisions = Wofex
| subsid = Ferna Corporation (1996)
| owner = Fernando Go Co&lt;br&gt;Ester King-Co
| revenue = $5 milyon
| net_income =
| num_employees = 
| location_country = [[Pilipinas]]
| location_city = CIP-1, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]], Pilipinas-(2026)
}}

Ang '''Purechem Qlty Corporation''', ay isang kompanya ng mga [[pagkain]] na nakabase sa [[Navotas]], Pilipinas na pagmamayari nang mag-asawang Fernando Go Co at Ester King–Co, sa lungsod ng Navotas sa Kalakhang Maynila ay binubuo ng dalawang komisaryo ang Purechem na itinatag noong 1974 at Ferna taong 1996.

==Kompanya==
; Purechem Corporation: * [[Sustansyang kimikal]] /Food &amp; Beverages
; FERNA Corporation: * Pastries ([[tinapay]] at [[keyk]])

==Tignan ito==
* [[Zenith Foods Corporation]]
* [[Mix Plant, Inc.]]

==Sanggunian==
{{reflist}}

{{stub|Pagkain|Pilipinas}}
&lt;br&gt;{{stub|Pagkain|Tsina}}
[[Kategorya:Mga kompanya ng pagkain]]
[[Kategorya:Mga kompanya sa Pilipinas]]</text>
      <sha1>9u7gfzv6h8cgu3tc0o9c6zrlodp2ua7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luplanté</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337505</id>
    <revision>
      <id>2206544</id>
      <parentid>2202386</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T06:39:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3136" sha1="k2ypngpto7ycqm8seack1tblz4k4uku" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Luplanté
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Église de Luplanté.jpg
|image_caption = Ang simbahan sa Luplanté
|image_shield = Blason ville fr Luplanté 28.svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Luplanté
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Centre-Val de Loire]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Eure-et-Loir]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Chartres|Chartres]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Jacky Huline
|area_total_km2           = 16.65
|population_as_of = 2023
|population_total = 384
|population_density_km2 = auto
|website = https://luplante.fr/
|coordinates            = {{coord|48.3006|1.3997|format=dms|display=inline,title}}
}}

Ang '''Luplanté''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Eure-et-Loir]], sa rehiyon ng [[Centre-Val de Loire]].

Dahil nalantad sa isang nabagong klima ng karagatan, ito ay pinapaagos ng [[Malorne Valley]] at ilang iba pang maliliit na sapa.

Ang Luplanté ay isang rural na komyun na may populasyon na 384 noong 2023, na nakaranas ng malaking paglago mula noong 1975. Ito ay bahagi ng mas malawak na lugar ng Chartres.

==Heograpiya==
Ang Luplanté ay 12 km mula sa [[Illiers-Combray]], 18 km mula sa [[Chartres]], 20 km mula sa [[Voves]], 22 km mula sa [[Brou]], 23 km mula sa [[Courville-sur-Eure]] at 42 km mula sa [[Gallardon]]. Ang daanan papuntang A11 motorway patungong [[Paris]] ay 9 km ang layo.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Lokasyong heograpikal&quot;&gt;
Luplanté (Eure-et-Loir) dans son Arrondissement.png|Luplanté dans son [[Arrondissement de Chartres|arrondissement]].
Map commune FR insee code 28222.png|Carte de la commune de Luplanté.
&lt;/gallery&gt;

==Pangalan==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga pormang ''Luplante'' Marso 1132 (A.D. 28-G 709; Cartulary ng [[Notre-Dame de Chartres]], charter 47); ''Lucus Plantatus'' noong 1226 ([[Departmental Archives ng Eure-et-Loir]]-G 136); ''Luplantent'' noong 1228 (A.D. 28-G 136); ''Lucus Planeitus'' noong 1303 (A.D. 28-G, Priory of Notre-Dame de la Bourdinière); ''Luplanteyum'' noong 1352 (A.D. 28-G 907); ''Luplanté'' noong 1369-1730 (A.D. 28-G 133); ''Lyplanté'' noong 1626 (A.D. 28-E, Terrier de Sandarville); ''Luplanté'' noong 1740 (Orléans Municipal Library, Ms 995, fol. 130); ''Luplanté'' noong 1774 (Departmental Archives 28-G 136); ''Luplanté'' noong ika-18 siglo (Cassini Map).

Ang pangalang ito ay nagmula sa Huling Latin na ''lucus'', na nangangahulugang &quot;kahoy, kagubatan,&quot; at sa pang-uri na ''planté''.

==Mga lugar at monumento==
* Simbahan ni San Jorge.

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Luplanté 28.svg|thumb|Luplanté]]

Mga Gules, tatlong ginintuang bigkis na nakatali ng sable; na may pilak na filigree.

[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]</text>
      <sha1>k2ypngpto7ycqm8seack1tblz4k4uku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fontaine-les-Ribouts</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337554</id>
    <revision>
      <id>2206542</id>
      <parentid>2200496</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T06:37:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5519" sha1="enqc3lng6kxc4g8ecpaerzg6d5mrpwe" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Fontaine-les-Ribouts
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Mairie de Fontaine-les-Ribouts le 3 septembre 2014 - 1.jpg
|image_caption = Bulwagan ng bayan
|image_shield = Blason ville fr Fontaine-les-Ribouts (Eure-et-Loir).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon sa Pransiya
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Centre-Val de Loire]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Eure-et-Loir]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Dreux|Dreux]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Emmanuelle Bonhomme
|area_total_km2           = 7.12
|population_as_of = 2023
|population_total = 186
|population_density_km2 = auto
|website = https://fontaine-les-ribouts.fr/
|coordinates            = {{coord|48.6542|1.2564|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_min_m = 120
|elevation_max_m = 174
}}

Ang '''Fontaine-les-Ribouts''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Eure-et-Loir]], sa rehiyon ng [[Centre-Val de Loire]].

Dahil nakalantad sa isang binagong klima ng karagatan, ito ay dinadaluyan ng Ilog Blaise at ilang iba pang maliliit na batis. Ang komyun ay may isang lugar na Natura 2000. Ang &quot;Mga Kagubatan at Lawa ng Perche,&quot; na protektado sa ilalim ng Birds Directive, ay bumubuo ng isang malawak na eco-complex na paborable sa mga uri ng ibon na naninirahan sa kagubatan.

Ang Fontaine-les-Ribouts ay isang rural na komyun na may 186 na naninirahan sa 2023.

Kabilang sa pamana ng arkitektura ng komyun ang isang gusaling nakalista bilang isang makasaysayang monumento: ang Simbahan ng Saint-Aignan, na itinayo noong ika-15 siglo, na ang ilan sa mga bintana ay may mga piraso ng sinaunang stained glass (ika-16 na siglo). Ito ay nakalista noong 1953.

==Heograpiya==
Ang Fontaine-les-Ribouts, isang komyun na sumasaklaw sa 712 ektarya, ay binubuo ng isang pangunahing nayon na nasa hangganan ng Ilog [[Blaise]], kung saan matatagpuan ang munisipyo at simbahan, at isang nayon na matatagpuan sa mas mataas na bahagi ng talampas: ang Boutry (hilagang-kanluran ng nayon).

Ito ay pagmamay-ari ng [[kanton ng Châteauneuf-en-Thymerais]] hanggang 2015 at ngayon ay nasa ilalim ng [[kanton ng Saint-Lubin-des-Joncherets]].

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Situation géographique&quot;&gt;
Fontaine-les-Ribouts (Eure-et-Loir) dans son Arrondissement.png|Fontaine-les-Ribouts dans son [[Arrondissement de Dreux|arrondissement]].
Map commune FR insee code 28155.png|Carte de la commune de Fontaine-les-Ribouts.
&lt;/gallery&gt;

==Pangalan==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa anyong Latin na ''Fontanae Riboudi'' noong bandang 1250.

Noong 1793: ''Fontaine-les-Ribouts'' (''Fontaine-les-Riboust'' noong 1801).

Ang Ribouts ay isang pangmaramihang anyo ng ''Riubó'' (isang toponym na nangangahulugang &quot;mabuting ilog,&quot; na minsan ay matatagpuan bilang apelyido).

Kinuha ng nayon ang pangalan nito mula sa isang bukal na pinaniniwalaang may kapangyarihang magpagaling ng lagnat.

==Kasaysayan==
Noong 2003, sumali ang bayan sa inter-munisipal na awtoridad ng Thymerais.

Pagkalipas ng labing-isang taon, noong 2014, sumali ito sa komunidad ng mga lungsod ng Pays de Dreux.

==Mga lugar at monumento==
* Ang Simbahan ng Saint-Aignan, na nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1953, ay nagmula pa noong ika-15 siglo. Ang ilang mga look ay may mga piraso ng stained glass noong ika-16 na siglo. Sa kapilya sa hilaga, mayroong isang Puno ni Jesse mula sa unang quarter ng ika-16 na siglo, habang sa kapilya sa timog, mula sa parehong panahon, ay isang paglalarawan ni San Juan Bautista na may dalang Kordero ng Pasko. Apat na stained-glass na bintana sa simbahan ang nakalista bilang mga makasaysayang monumento, bahagyang (mga look 4 hanggang 6, at 8). Bukod sa mga stained-glass na bintana na ito, ang pinakakapansin-pansing katangian ng gusaling ito ay, sa loob, ang altarpiece na naka-frame ng mga estatwa nina San Aignan at San Sebastian, na namumukod-tangi laban sa isang background ng mga gawaing kahoy na inukit ng mga scroll at motif ng halaman sa istilong Rococo.

* Isang bantayog ng digmaan, na nasa ibabaw ng isang tandang, sa harap nito ay nakaukit ang pagkakakilanlan (pati na rin ang ranggo at petsa ng kamatayan) ng labintatlong anak ng komyun na namatay para sa France noong Unang Digmaang Pandaigdig.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;L'église Saint-Aignan&quot;&gt;
Église Saint-Aignan de Fontaine-les-Ribouts le 3 septembre 2014 - 12.jpg
Église Saint-Aignan de Fontaine-les-Ribouts le 3 septembre 2014 - 01.jpg
Église Saint-Aignan de Fontaine-les-Ribouts le 3 septembre 2014 - 06.jpg
Église Saint-Aignan de Fontaine-les-Ribouts le 3 septembre 2014 - 07.jpg
Église Saint-Aignan de Fontaine-les-Ribouts le 3 septembre 2014 - 04.jpg
Église Saint-Aignan de Fontaine-les-Ribouts le 3 septembre 2014 - 03.jpg
&lt;/gallery&gt;

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Fontaine-les-Ribouts (Eure-et-Loir).svg|thumb|Fontaine-les-Ribouts]]

Nahahati: unang asul na may fountain o, pangalawa ay asul na may isang tungkos ng trigo o; isang pilak na lambat na nakabaluktot sa kabuuan; isang crenellated chief o masoned sable.

==Tingnan din==

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]</text>
      <sha1>enqc3lng6kxc4g8ecpaerzg6d5mrpwe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Is-en-Bassigny</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337578</id>
    <revision>
      <id>2206543</id>
      <parentid>2200737</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T06:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4558" sha1="tqi9r8rm2w4hy1fgzympf3p7jhk2tpo" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Is-en-Bassigny
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Eglise Is en Bassigny.jpg
|image_caption = Simbahang parokya ng Is-en-Bassigny
|image_shield = Blason ville fr Is-en-Bassigny (Haute-Marne).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Is-en-Bassigny
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Grand Est]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Haute-Marne]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Chaumont|Chaumont]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Charles Martin
|area_total_km2           = 19.37
|population_as_of = 2023
|population_total = 530
|population_density_km2 = auto
|website = 
|coordinates            = {{coord|48.0328|5.4478|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 401
|population_demonym = Issois, Issoises
}}

Ang '''Is-en-Bassigny''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Haute-Marne]], sa rehiyon ng [[Grand Est]].

==Heograpiya==
Ang komyun ay matatagpuan sa isang terasa ng Middle Lias (Lower Jurassic) sa pagitan ng mga terasa ng limestone noong Jurassic sa kanluran at ng mga terasa ng marly at pagkatapos ay sandstone ng Lower Jurassic sa silangan. Ito ang dahilan kung bakit isinulat ni L. Gallois, sa ''Annales de Géographie'' noong 1901, na ang Is-en-Bassigny ay matatagpuan sa gilid ng rehiyon ng Bassigny. Samakatuwid, ang nayon ay matatagpuan sa pagitan ng Bassigny at Montagne.

Ang [[Ilog Rognon]], na umaagos sa loob ng komyun, ay dumadaloy dito. Isang batis na tinatawag na &quot;la Gironde&quot; ang dumadaloy din dito.

Lawak: 19.4 km². Karaniwang taas: 416 m. Pinakamataas na taas: 467 m.

[[File:Is-en-Bassigny ( 52 ) Entrée du village.jpg|thumb|Pasukan sa nayon.]]

==Pangalan==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong ''Hyz'' (1219); ''Iche'' (1249-1252); ''Iz'' (1252); ''Ycium'', ''Yz'' (1252); ''Ycum in Bassigneyo'' (1270); ''Ys-en-Bassigny'' (1392); ''Iz-en-Bassigny'' (1406); ''Ylz'', ''Ilz'' (1407); ''Hys-en-Bassigny'' (1515); ''Ys'' (1539); ''His'' (1553); ''Issia'', ''Is'' (1732); ''Is-en-Bassigny'' (1770).

Ang [[Bassigny]] ay isang natural na micro-region na sumasaklaw sa hilagang-silangan ng [[arrondissement ng Langres]] at isang malaking bahagi ng silangan ng [[arrondissement ng Chaumont]], na sama-samang bumubuo sa katimugang bahagi ng departamento ng [[Haute-Marne]] sa rehiyon ng [[Grand Est]].&lt;br&gt;
Ang Is-en-Bassigny ay wala sa Bassigny, ito ay nasa hangganan lamang, ngunit dating nasa [[Kondado ng Bassigny]].

==Kasaysayan==
Ang nayon ang pangunahing bayan ng isa sa dalawang dekanoriya ng arkdikonriya ng Bassigny — ang isa pa ay ang [[Pierrefaites]] — sa diyosesis ng Langres.

==Populasyon at lipunan==
[[File:Is-en-Bassigny ( 52 ) La mairie.jpg|thumb|Ang munisipyo]]

Ang mga naninirahan sa Is-en-Bassigny ay tinatawag na Issois.

Ang pagdiriwang ng nayon ay ginaganap tuwing unang Linggo ng Oktubre. Ito ay minarkahan ng isang perya sa sentro ng nayon.

==Mga lugar at monumento==
* Sa Simbahan ng Saint-Rémy, isang altar mula sa unang quarter ng ika-18 siglo ang gumugunita sa binyag ni Clovis ni Saint Remi, at isang tabernakulo na may inukit na mga hagdan na gawa sa kahoy ang nakalista bilang isang makasaysayang monumento.

* Ang hardin ng Champ Maz.

* Pag-install ng isang POWEO wind farm: 6 na wind turbine na may kabuuang kapasidad na 2 MW.

* Ang weighbridge na ginamit sa pagtimbang ng mga trak, mga sasakyang pang-agrikultura, at mga hayop.

&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Is en Bassigny 52 ( L' Église coté Ouest ).jpg|L'église Saint-Rémy ( coté Ouest )
Is-en-Bassigny ( 52 ) Le pont-bascule.jpg|Le pont-bascule
Is-en-Bassigny ( 52 ) Le Monument aux Morts.jpg|Le Monument aux Morts
Eoliennes d'Is-en-Bassigny.jpg|Eoliennes implantées sur la commune.
&lt;/gallery&gt;

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Is-en-Bassigny (Haute-Marne).svg|thumb|Is-en-Bassigny]]

Grupo: Una, isang mala-alon na asul na kulay abo; Pangalawa, isang kalapating Argente na lumilipad na hawak sa tuka nito ang Banal na Ampulla; lahat ay natatabunan ng isang punong Argente na may karga ng isang maputlang Argente na nababalutan ng dalawang baras na makapangyarihan at kontra-makapangyarihan sa loob.

==Tingnan din==
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]</text>
      <sha1>tqi9r8rm2w4hy1fgzympf3p7jhk2tpo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337720</id>
    <revision>
      <id>2206557</id>
      <parentid>2205430</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T10:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jadewest.catvalentine</username>
        <id>41897</id>
      </contributor>
      <origin>2206557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42784" sha1="lfnwdh1pozgkxrvdts4w1kkb77a3ytr" xml:space="preserve">{{Infobox song contest
| name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision
| year = 2026
| image = 
| size = 
| caption = 
| theme = ''United by Music''
| semi1 = {{start date|2026|05|12|df=y}}
| semi2 = {{start date|2026|05|14|df=y}}
| final = {{start date|2026|05|16|df=y}}
| venue = [[Wiener Stadthalle]]&lt;br /&gt;[[Viena]], [[Austria]]
| organizer = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU)
| ESC_director = Martin Green
| ESC_producer = Gert Kark
| host_broadcaster = [[Österreichischer Rundfunk]] (ORF)
| directors = {{Ubl|Michael Kögler|Robin Hofwander}}
| exproducer = Michael Krön
| presenters = {{Ubl|Victoria Swarovski|Michael Ostrowski|Emily Busvine (green room)}}
| entries = 35
| finalists = 25
| debut =
| return = {{Plainlist|
* {{Flag|Bulgarya}}
* {{Flag|Moldova|name=Moldabya}}
* {{Flag|Rumanya}}
}}
| non-return = {{Plainlist|
* {{Flag|Eslobenya}}
* {{Flag|Espanya}}
* {{Flag|Irlanda}}
* {{Flag|Iceland|name=Islandiya}}
* {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}}
}}
| winner = 
| vote = 
| prev_year = {{Flagicon|Suwisa}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025|Basel 2025]]
| next_year = ''iaanunsyo''
}}

Ang '''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2026''' ay ang nakatakdang ika-70 na edisyon ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]]. Ito ay bubuuin ng dalawang semi-final na ginanap noong Mayo 12 at 14, at ng grand final na gaganapin sa May 16, 2026. Gaganapin ito sa [[Wiener Stadthalle]] sa [[Viena]], [[Austria]] at ihohost ito nina Victoria Swarovski at Michael Ostrowski, kasama si Emily Busvine bilang host ng green room. Ito ay io-organisa ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at ng punong brodkaster, ang [[ORF (brodkaster)|Österreichischer Rundfunk]] (ORF), na siyang nag-stage ng paligsahan matapos magwagi ang kantang &quot;Wasted Love&quot; ni [[JJ (mang-aawit)|JJ]] noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025|2025]] para sa [[Austria]].

Lumahok sa paligsahan ang mga brodkaster mula sa tatlumpu't-limang bansa, mas kaunti ng dalawa kaysa noong 2025 at ang pinakamaliit na bilang ng mga kalahok mula noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2003|2003]], bago ang pagpapakilala ng semi-finals. Nagpasya ang [[Eslobenya]], [[Espanya]], [[Republika ng Irlanda|Irlanda]], [[Iceland|Islandiya]], at [[Netherlands|Nederlandiya]] na huwag lumahok bilang protesta sa paglahok ng [[Israel]] sa konteksto ng [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Gaza]], na minamarkahan ang pinakamalaking bilang ng mga bansang nagboykot sa kasaysayan ng paligsahan mula noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1970|1970]], habang ang [[Bulgarya]], [[Moldabya]], at [[Rumanya]] ay nakatakdang bumalik pagkatapos ng mga pagliban sa mga nakaraang edisyon.

== Lokasyon ==
[[Talaksan:Wiener Stadthalle Aussen 2008.jpg|thumb|left|250px|[[Wiener Stadthalle]] sa Viena, venue ng paligsahan sa 2026]]
Gaganapin ang paligsahan sa [[Viena]], [[Austria]] matapos manalo ang kantang &quot;Wasted Love&quot; ni [[JJ (mang-aawit)|JJ]], na kumatawan sa bansa noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025|2025]]. Ito ang ikatlong beses na ginanap sa Austria ang paligsahan, matapos itong gawin noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1967|1967]] at [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2015|2015]], na parehong ginanap sa Viena. Ang napiling venue para sa paligsahan ay ang Wiener Stadthalle na may 16,152 na upuan, na naging venue ng paligsahan noong 2015.

Bukod sa pangunahing venue, ang [[Rathausplatz]] ang magiging lokasyon ng Eurovision Village, na magho-host ng mga pagtatanghal ng mga kalahok sa paligsahan at mga lokal na artista pati na rin ang mga screening ng mga live na palabas para sa pangkalahatang publiko. Ang Prater Dome nightclub ang magho-host ng EuroClub, na siyang mag-oorganisa ng mga opisyal na after-party at mga pribadong pagtatanghal ng mga kalahok sa paligsahan. Ang kaganapang &quot;Turquoise Carpet&quot; ay magsisimula sa ika-10 ng Mayo 2026 sa [[Burgtheater]], kung saan ang mga kalahok at ang kanilang mga delegasyon ay ihaharap sa mga kinikilalang press at mga tagahanga, bago magtapos sa [[Vienna City Hall]], kung saan gaganapin ang seremonya ng pagbubukas.

Bago piliin ng ORF ang Basel bilang punong lungsod, ang mga sumusunod na lungsod ay nagpahayag ng kanilang interes sa pagho-host ng ika-70 na edisyon ng paligsahan at nagsumite ng mga bid.

'''Legend:'''&lt;br /&gt;
{{Color box|#CEDFF2|†|border=darkgray}} Napiling punong lungsod
{{Color box|#F2E0CE|^|border=darkgray}} Nagsumite ng bid
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Lungsod
! scope=&quot;col&quot; | Venue
! scope=&quot;col&quot; | Nota
! scope=&quot;col&quot; | {{Abbr|Sang.|Sanggunian}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[Ebreichsdorf]]
| ''Pansamantalang arena''
| Ang iminungkahing venue ay isang pansamantalang arena na may kapasidad na 20,000 katao. Isa pang lugar para sa pampublikong panonood ng finals na may kapasidad na 30,000 ang dapat sana ay naihanda. Umatras sa bidding noong Hunyo 15.
|&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://eurovoix.com/2025/05/26/eurovision-2026-comer-city-presents-proposal-to-host-eurovision/ |title=Eurovision 2026: Ebreichsdorf's 'Comer City' Presents Proposal to Host Eurovision |date=26 Mayo 2025 |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovoix.com |first=Anthony |last=Granger}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Graz]]
|[[Stadthalle Graz]]
| rowspan=&quot;2&quot; |Umatras sa pag-bid noong Hunyo 27, 2025.
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref name=&quot;Kleine Zeitung-2025&quot;&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2025 |title='Perfekte Location': Klaus Leutgeb will ESC 2026 an den Schwarzlsee holen |trans-title='Perpektong lokasyon': Nais ni Klaus Leutgeb na dalhin ang ESC 2026 sa Schwarzlsee |url=https://www.kleinezeitung.at/steiermark/graz/19700155/klaus-leutgeb-will-esc-2026-an-den-schwarzlsee-holen |access-date=10 Abril 2026 |publisher=Kleine Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Schwarzl Freizeit Zentrum]]
|- style=&quot;background:#F2E0CE&quot;
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#F2E0CE&quot; | [[Innsbruck]] ^
| [[Olympiahalle]]
| Naging host ng figure skating at ice hockey sa [[Palarong Olimpiko sa Taglamig]] noong 1964 at 1976.
| &lt;ref&gt;{{cite web |last1=Granger |first1=Anthony |title=Eurovision 2026: Innsbruck City Council Approves Bid to Host |url=https://eurovoix.com/2025/06/11/eurovision-2026-innsbruck-city-council-approves-bid/ |website=Eurovoix |date=11 Hunyo 2025 |access-date=10 Abril 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[Oberwart]]
|Messe Oberwart
|Umatras sa pag-bid noong Hunyo 21, 2025.
|&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2025 |title=Oberwart will ESC-Austragungsort werden |trans-title=Gusto ng Oberwart na maging venue ng ESC |url=https://burgenland.orf.at/stories/3305824/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Burgenland.ORF.at |publisher=ORF |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-style=&quot;background:#CEDFF2&quot;
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#CEDFF2&quot;| '''[[Viena]]''' †
| '''[[Wiener Stadthalle]]'''
| Venue ng paligsahan noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2015|2015]].
|&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=3 Hunyo 2025 |title=Eurovision 2026: Vienna Actively Bidding to Host For a Third Time |url=https://eurovoix.com/2025/06/03/eurovision-2026-vienna-actively-bidding-to-host-for-a-third-time/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovoix |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[Wels]] at [[Linz]]
| Messe Wels
| Pinagsamang bid, kung saan ang Wels ang magiging host ng mismong paligsahan. Ang venue ay ginagawa pa noong panahon ng proseso ng pag-bid, at natapos noong Marso 2026. Umatras sa pag-bid noong Hulyo 1, 2025.
| &lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Hunyo 2025 |title=ESC: Wels und Linz offiziell angemeldet |url=https://ooe.orf.at/stories/3308305/ |access-date=10 Abril 2026 |website=ooe.ORF.at |language=de}}&lt;/ref&gt;
|}

==Mga kalahok==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sticky-header&quot;
|+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2026&lt;ref&gt;{{Cite web |title=All Participants {{!}} Vienna 2026 |url=https://www.eurovision.com/eurovision-song-contest/vienna-2026/all-participants/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Bansa
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Brodkaster
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Artista
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Kanta
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Wika
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;2&quot; | Proseso ng pagpili
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | {{Abbr|Sang.|Sanggunian}}
|-
! scope=&quot;col&quot; | Proseso
! scope=&quot;col&quot; | Petsa
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Flag|Albanya}}
| RTSH
| Alis
| &quot;Nân&quot;
| [[Wikang Albanes|Albanes]]
| ''Festivali i Këngës 64''
| Disyembre 20, 2025
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 Disyembre 2025 |title=Alis will represent Albania at Vienna 2026 |url=https://www.eurovision.com/stories/alis-albania-vienna-2026/ |website=Eurovision.com |publisher=[[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa|EBU]] |access-date=10 Abril 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Alemanya}}
| SWR{{efn|Sa ngalan ng ARD, ang konsorsyum ng pampublikong pagsasahimpapawid ng Alemanya}}
| Sarah Engels
| &quot;Fire&quot;
| [[Wikang Ingles|Ingles]]
| ''Eurovision Song Contest –'' ''Das deutsche Finale'' ''2026''
| Pebrero 28, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 Pebrero 2026 |title=Sarah Engels will light Vienna up with 'Fire' |url=https://www.eurovision.com/stories/germany-sarah-engels-fire-vienna-2026/ |access-date=2026-02-28 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |access-date=10 Abril 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Flag|Armenya}}
| AMPTV
| Simón
| &quot;Paloma rumba&quot;
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Marso 11, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=11 Marso 2026 |title=Armenia reveals its artist and song for Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/armenia-reveals-simon-and-paloma-rumba-for-vienna/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}}
| İTV
| Jiva
| &quot;Just Go&quot;
| Ingles, [[Wikang Aseri|Aseri]]
| Panloob na pagpili
| Marso 6, 2026 {{small|(artista)}}&lt;br&gt;Marso 9, 2026 {{small|(kanta)}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 Marso 2026 |title=JIVA will sing for Azerbaijan in Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/jiva-will-sing-for-azerbaijan-vienna-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Flag|Australya}}
| SBS
| Delta Goodrem
| &quot;Eclipse&quot;
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Marso 1, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 Marso 2026 |title=Delta Goodrem will represent Australia in May |url=https://www.eurovision.com/stories/delta-goodrem-representing-australia-eurovision-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Flag|Austria}}
| ORF
| Cosmó
| &quot;Tanzschein&quot;
| [[Wikang Aleman|Aleman]]
| ''Vienna Calling –'' ''Wer singt für Österreich?''
| Pebrero 20, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Pebrero 2026 |title=COSMÓ will represent Austria in Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/vienna-2026-austria-cosmo-tanzschein/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Belhika}}
| RTBF
| Essyla
| &quot;Dancing on the Ice&quot;
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Pebrero 19, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Pebrero 2026 |title=ESSYLA will represent Belgium in Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/essyla-represent-belgium-eurovision-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Bulgarya}}
| BNT
| Dara
| &quot;Bangaranga&quot;
| Ingles
| ''Natsionalnata selektsiya''
| Enero 31, 2026 {{small|(artista)}}&lt;br&gt;Pebrero 28, 2026 {{small|(kanta)}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 Pebrero 2026 |title=DARA ще представи България на „Евровизия 2026“ с песента „Bangaranga“ |trans-title=DARA will represent Bulgaria at Eurovision 2026 with the song &quot;Banagaranga&quot; |url=https://bnt.bg/news/dara-shte-predstavi-balgariya-na-evroviziya-2026-s-pesenta-bangaranga-346759news.html |access-date=10 Abril 2026 |publisher=BNT |language=bg}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Dinamarka}}
| DR
| Søren Torpegaard Lund
| &quot;Før vi går hjem&quot;
| [[Wikang Danes|Danes]]
| ''Dansk Melodi Grand Prix 2026''
| Pebrero 14, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 Pebrero 2026 |title=Søren Torpegaard Lund will represent Denmark in May |url=https://www.eurovision.com/stories/soren-torpegaard-lund-representing-denmark-eurovision-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Estonia|namr=Estonya}}
| ERR
| Vanilla Ninja
| &quot;Too Epic to Be True&quot;
| Ingles
| ''Eesti Laul 2026''
| Pebrero 14, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 Pebrero 2026 |title=It's Vanilla Ninja for Vienna in Estonia |url=https://www.eurovision.com/stories/vanilla-ninja-for-estonia-vienna-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Gresya}}
| ERT
| Akylas
| &quot;Ferto&quot; &lt;small&gt;(Φέρτο)&lt;/small&gt;
| [[Wikang Griyego|Griyego]]
| ''Sing for Greece 2026''
| Pebrero 15, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 Pebrero 2026 |title=Akylas will 'Sing for Greece' in Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/akylas-sing-for-greece-vienna-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Heorhiya}}
| GPB
| Bzikebi
| &quot;On Replay&quot;
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Enero 14, 2026 {{small|(artista)}}&lt;br&gt;Marso 11, 2026 {{small|(kanta)}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=11 Marso 2026 |title=Bzikebi premiere 'On Replay' for Georgia |url=https://www.eurovision.com/stories/bzikebi-premiere-on-replay-for-georgia/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Israel}}
| IPBC
| Noam Bettan
| &quot;Michelle&quot;
| [[Wikang Pranses|Pranses]], [[Wikang Hebreo|Hebreo]], Ingles
| ''HaKokhav HaBa L'Eirovizion'' {{small|(artista)}}&lt;br&gt;Panloob na pagpili {{small|(kanta)}}
| Enero 20, 2026 {{small|(artista)}}&lt;br&gt;Marso 5, 2026 {{small|(kanta)}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Marso 2026 |title=Noam Bettan releases his song for Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/noam-bettan-releases-song-for-vienna-michelle/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Italya}}
| RAI
| Sal Da Vinci
| &quot;Per sempre sì&quot;
| [[Wikang Italyano|Italyano]]
| ''Sanremo Music Festival 2026''
| February 28, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 Marso 2026 |title=From 'Sanremo' to Vienna, it's Sal Da Vinci for Italy |url=https://www.eurovision.com/stories/sal-da-vinci-representing-italy-eurovision-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Croatia|name=Kroasya}}
| HRT
| Lelek
| &quot;Andromeda&quot;
| [[Wikang Kroato|Kroato]]
| ''Dora 2026''
| Pebrero 15, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 Pebrero 2026 |title=It's LELEK to Vienna for Croatia |url=https://www.eurovision.com/stories/croatia-dora-winner-lelek-vienna-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Latvia|name=Letonya}}
| LSM
| Atvara
| &quot;Ēnā&quot;
| [[Wikang Latbiyano|Latbiyano]]
| ''Supernova 2026''
| Pebrero 14, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 Pebrero 2026 |title='Supernova' winner Atvara is heading to Vienna for Latvia |url=https://www.eurovision.com/stories/supernova-winner-atvara-latvia-vienna-2026/ |access-date=10 Pebrero 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
| LRT
| Lion Ceccah
| &quot;Sólo quiero más&quot;
| [[Wikang Litwano|Litwano]], Ingles
| ''Eurovizija.LT 2026''
| Pebrero 27, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=27 Pebrero 2026 |title=Lion Ceccah will sing for Lithuania in Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/lithuania-selects--eurovision-2026-lion-ceccah/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Luxembourg}}
| RTL
| Eva Marija
| &quot;Mother Nature&quot;
| Ingles
| ''Luxembourg Song Contest 2026''
| Enero 24, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Enero 2026 |title=Eva Marija will sing for Luxembourg in Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/eva-marija-luxembourg-vienna-2026/ |website=eurovision.com |publisher=[[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa|EBU]] |access-date=10 Abril 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Malta}}
| PBS
| Aidan
| &quot;Bella&quot;
| Ingles, [[Wikang Maltes|Maltes]]
| ''Malta Eurovision Song Contest 2026''
| Enero 17, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Enero 2026 |title=It's AIDAN for Malta at Vienna 2026 |url=https://www.eurovision.com/stories/aidan-for-malta-vienna-2026/ |website=Eurovision.com |publisher=[[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa|EBU]] |access-date=10 Abril 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Moldova|name=Moldabya}}
| TRM
| Satoshi
| &quot;Viva, Moldova!&quot;
| [[Wikang Rumano|Rumano]]
| ''Finala națională'' ''2026''
| Enero 17, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 Enero 2026 |title=Satoshi will represent Moldova on its Eurovision return |url=https://www.eurovision.com/stories/satoshi-will-represent-moldova-eurovision-2026/ |website=Eurovision.com |publisher=EBU |access-date=10 Abril 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Montenegro}}
| RTCG
| Tamara Živković
| &quot;Nova zora&quot; &lt;small&gt;(Нова зора)&lt;/small&gt;
| [[Wikang Montenegrin|Montenegrin]]
| ''Montesong 2025''
| Disyembre 21, 2025
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 Enero 2026 |title=Tamara Živković will sing for Montenegro in Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/tamara-zivkovic-montenegro-vienna-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=[[European Broadcasting Union|EBU]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Noruwega}}
| NRK
| Jonas Lovv
| &quot;Ya Ya Ya&quot;
| Ingles
| ''Melodi Grand Prix 2026''
| Pebrero 28, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 Pebrero 2026 |title=JONAS LOVV wins 'Melodi Grand Prix' in Norway |url=https://www.eurovision.com/stories/jonas-lovv-ya-ya-ya-norway-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
| Yle
| Linda Lampenius and Pete Parkkonen
| &quot;Liekinheitin&quot;
| [[Wikang Finlandes|Finlandes]]
| ''Uuden Musiikin Kilpailu 2026''
| Pebrero 28, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 Pebrero 2026 |title='Liekinheitin' is Finland's song for Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/finland-umk-2026-winner-linda-pete-liekinheitin/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Polonya}}
| TVP
| Alicja
| &quot;Pray&quot;
| Ingles
| ''Finał krajowych kwalifikacji''
| Marso 8, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2026 |title=It's 'Pray' for Poland: ALICJA to Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/its-pray-for-poland-alicja-to-vienna/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Portugal}}
| RTP
| Bandidos do Cante
| &quot;Rosa&quot;
| [[Wikang Portuges|Portuges]]
| ''Festival da Canção 2026''
| Marso 7, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2026 |title=Bandidos do Cante will represent Portugal in May |url=https://www.eurovision.com/stories/bandidos-do-cante-represent-portugal-eurovision-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Pransiya}}
| France Télévisions
| Monroe
| &quot;Regarde !&quot;
| Pranses
| Panloob na pagpili
| Marso 6, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 Marso 2026 |title='Regarde !': It's Monroe for France |url=https://www.eurovision.com/stories/regarde-monroe-for-france-eurovision-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}
| [[BBC]]
| Look Mum No Computer
| &quot;Eins, Zwei, Drei&quot;
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Pebrero 17, 2026 {{small|(artista)}}&lt;br&gt;Marso 6, 2026 {{small|(kanta)}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 Marso 2026 |title='Eins, Zwei Drei'... the United Kingdom's entry is out |url=https://www.eurovision.com/stories/eins-zwei-drei-united-kingdom-entry-released/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Rumanya}}
| TVR
| Alexandra Căpitănescu
| &quot;Choke Me&quot;
| Ingles
| ''Selecția națională'' ''2026''
| Marso 4, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Marso 2026 |title=Alexandra Căpitănescu will represent Romania on its Eurovision return |url=https://www.eurovision.com/stories/alexandra-c%C4%83pit%C4%83nescu-will-represent-romania-on-its-eurovision-return/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|San Marino}}
| SMRTV
| Senhit{{efn|name=San Marino|Tampok ang mga walang kreditong boses ni Boy George.}}
| &quot;Superstar&quot;
| Ingles
| ''San Marino Song Contest 2026''
| Marso 6, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 Marso 2026 |title=San Marino sends 'Superstar' SENHIT to Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/san-marino-sends-superstar-senhit-to-vienna/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Serbia|name=Serbiya}}
| RTS
| Lavina
| &quot;Kraj mene&quot; &lt;small&gt;(Крај мене)&lt;/small&gt;
| [[Wikang Serbiyo|Serbiyo]]
| ''Pesma za Evroviziju 2026''
| Pebrero 28, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 Marso 2026 |title=LAVINA will represent Serbia in May |url=https://www.eurovision.com/stories/serbia-pze-winner-lavina-vienna-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}}
| SVT
| Felicia
| &quot;My System&quot;
| Ingles
| ''Melodifestivalen 2026''
| Marso 7, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 Marso 2026 |title=FELICIA will fly the Swedish flag in Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/felicia-will-fly-the-swedish-flag-at-vienna-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Suwisa}}
| SRG SSR
| Veronica Fusaro
| &quot;Alice&quot;
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Enero 20, 2026 {{small|(artista)}}&lt;br&gt;Marso 11, 2026 {{small|(kanta)}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=20 Enero 2026 |title=Veronica Fusaro will sing for Switzerland |url=https://www.eurovision.com/stories/veronica-fusaro-for-switzerland-vienna-2026/ |website=Eurovision.com |publisher=[[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa|EBU]] |access-date=10 Abril 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Republikang Tseko|name=Tsekya}}
| ČT
| Daniel Zizka
| &quot;Crossroads&quot;
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Marso 8, 2026 {{small|(artista)}}&lt;br&gt;Marso 11, 2026 {{small|(kanta)}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2026 |title=Daniel Zizka is Czechia's artist for 2026 |url=https://www.eurovision.com/stories/daniel-zizka-czechia-artist-for-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Tsipre}}
| CyBC
| Antigoni
| &quot;Jalla&quot;
| Ingles, Griyego
| Panloob na pagpili
| Nobyembre 6, 2025 {{small|(artista)}}&lt;br&gt;Pebrero 8, 2026 {{small|(kanta)}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 Pebrero 2026 |title=Cyprus 2026: Antigoni releases 'JALLA' |url=https://www.eurovision.com/stories/antigoni-releases-jalla-cyprus-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Ukranya}}
| Suspilne
| Leléka
| &quot;Ridnym&quot; &lt;small&gt;(Рідним)&lt;/small&gt;
| Ingles, [[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]
| ''Vidbir 2026''
| Pebrero 7, 2026
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 Pebrero 2026 |title=Vidbir winner LELÉKA to Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/vidbir-winner-leleka-vienna-2026/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

==Pagbunot ng alokasyon sa mga semi-finals==
Ang bunutan upang matukoy ang semi-finals ng mga kalahok na bansa ay naganap noong ika-12 ng Enero 2026 nang 7:00 ng gabi [[Oras Gitnang Europa|CET]] sa Vienna City Hall. Ang tatlumpung semi-finalist ay hinati sa limang pot, batay sa mga historikal na pattern ng pagboto, na may layuning mabawasan ang posibilidad ng bloc voting at mapataas ang suspense sa semi-finals. Tinukoy din sa bunutan kung aling semi-final ang bawat isa sa lima na awtomatikong kwalipikado – ang punong bansa na [[Austria]] at ang mga bansang &quot;Big Four&quot; ([[Alemanya]], [[Italya]], [[Pransiya]], at [[Reyno Unido]]) – ang boboto, kinakailangang ipalabas, at magtanghal ng kanilang entry sa isang hindi mapagkumpitensyang kapasidad. Ang seremonya ay pinangunahan nina Alexandra Wachter at César Sampson.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:16%;&quot; | Pot 1
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:16%;&quot; | Pot 2
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:16%;&quot; | Pot 3
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:16%;&quot; | Pot 4
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:16%;&quot; | Pot 5
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:16%;&quot; | Mga finalist
|-
| valign=&quot;top&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Albanya}}
|{{Flag|Bulgarya}}
|{{Flag|Croatia|name=Kroasya}}
|{{Flag|Montenegro}}
|{{Flag|Serbia|name=Serbiya}}
|{{Flag|Suwisa}}}}
| valign=&quot;top&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Australya}}
|{{Flag|Dinamarka}}
|{{Flag|Estonia|name=Estonya}}
|{{Flag|Noruwega}}
|{{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
|{{Flag|Suwesya}}}}
| valign=&quot;top&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Armenya}}
|{{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}}
|{{Flag|Heorhiya}}
|{{Flag|Israel}}
|{{Flag|Polonya}}
|{{Flag|Ukranya}}}}
| valign=&quot;top&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Belhika}}
|{{Flag|Luxembourg}}
|{{Flag|Moldova|name=Moldabya}}
|{{Flag|Portugal}}
|{{Flag|Rumanya}}
|{{Flag|Republikang Tseko|name=Tsekya}}}}
| valign=&quot;top&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Gresya}}
|{{Flag|Latvia|name=Letonya}}
|{{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
|{{Flag|Malta}}
|{{Flag|San Marino}}
|{{Flag|Tsipre}}}}
| valign=&quot;top&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Alemanya}}
|{{Flag|Austria}}
|{{Flag|Italya}}
|{{Flag|Pransiya}}
|{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}}}
|}

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|+ Resulta ng bunutan
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:50%;&quot; | Unang semi-final
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:50%;&quot; | Ikalawang semi-final
|-
! scope=&quot;col&quot; | Unang kalahati
! scope=&quot;col&quot; | Ikalawang kalahati
! scope=&quot;col&quot; | Unang kalahati
! scope=&quot;col&quot; | Ikalawang kalahati
|-
| valign=&quot;top&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Croatia|name=Kroasya}}
|{{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
|{{Flag|Heorhiya}}
|{{Flag|Gresya}}
|{{Flag|Moldova|name=Moldabya}}
|{{Flag|Portugal}}
|{{Flag|Suwesya}}}}
| valign=&quot;top&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Belhika}}
|{{Flag|Estonia|name=Estonya}}
|{{Flag|Israel}}
|{{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
|{{Flag|Montenegro}}
|{{Flag|Polonya}}
|{{Flag|San Marino}}
|{{Flag|Serbia|name=Serbiya}}}}
| valign=&quot;top&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Armenya}}
|{{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}}
|{{Flag|Bulgarya}}
|{{Flag|Republikang Tseko|name=Tsekya}}
|{{Flag|Luxembourg}}
|{{Flag|Rumanya}}
|{{Flag|Suwisa}}}}
| valign=&quot;top&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Albanya}}
|{{Flag|Australya}}
|{{Flag|Tsipre}}
|{{Flag|Dinamarka}}
|{{Flag|Latvia|name=Letonya}}
|{{Flag|Malta}}
|{{Flag|Noruwega}}
|{{Flag|Ukranya}}}}
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;2&quot; | Pagboto, pagtanghal at pagpapalabas
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;2&quot; | Pagboto, pagtanghal at pagpapalabas
|-
| valign=&quot;top&quot; colspan=&quot;2&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Alemanya}}
|{{Flag|Italya}}}}
| valign=&quot;top&quot; colspan=&quot;2&quot; | {{Unbulleted list
|{{Flag|Austria}}
|{{Flag|Pransiya}}
|{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}}}
|}

==Buod ng paligsahan==
===Unang semi-final===
Gaganapin ang unang semi-final sa ika-12 ng Mayo 2026 sa ganap na 9:00 ng gabi [[Oras Gitnang Europa sa Tag-araw|CEST]]. Labinlimang bansa ang maglalaban-laban dito. Ang mga bansang iyon, kasama ang [[Alemanya]] at [[Italya]], pati na rin ang mga bansang hindi kalahok sa ilalim ng pinagsama-samang boto ng &quot;Rest of the World&quot;, ay boboto sa semi-final na ito.

{{Legend|navajowhite|Mga nakapasok sa final}}
{{Legend|lightgreen|Mga awtomatikong nakapasok sa final na nagtanghal bilang interval act}}

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot;
|+ Unang semi-final ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2026&lt;ref name=&quot;R/O&quot;&gt;{{Cite web |date=4 Abril 2026 |title=Vienna 2026: Semi-Final Running Orders revealed |url=https://www.eurovision.com/stories/vienna-2026-semi-final-running-orders-revealed/ |access-date=10 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Draw
! scope=&quot;col&quot; | Bansa
! scope=&quot;col&quot; | Artista
! scope=&quot;col&quot; | Kanta
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 1
| {{Flag|Moldova|name=Moldabya}}
| Satoshi
| &quot;Viva, Moldova!&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 2
| {{Flag|Sweden|name=Suwesya}}
| Felicia
| &quot;My System&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 3
| {{Flag|Croatia|name=Kroasya}}
| Lelek
| &quot;Andromeda&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 4
| {{Flag|Gresya}}
| Akylas
| &quot;Ferto&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 5
| {{Flag|Portugal}}
| Bandidos do Cante
| &quot;Rosa&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 6
| {{Flag|Heorhiya}}
| Bzikebi
| &quot;On Replay&quot;
|- style=&quot;background: lightgreen;&quot;
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center; background: lightgreen;&quot; | ''—''
| ''{{Flag|Italya}}''
| ''Sal Da Vinci''
| ''&quot;Per sempre sì&quot;''
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 7
| {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
| Linda Lampenius and Pete Parkkonen
| &quot;Liekinheitin&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 8
| {{Flag|Montenegro}}
| Tamara Živković
| &quot;Nova zora&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 9
| {{Flag|Estonia|name=Estonya}}
| Vanilla Ninja
| &quot;Too Epic to Be True&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 10
| {{Flag|Israel}}
| Noam Bettan
| &quot;Michelle&quot;
|- style=&quot;background: lightgreen;&quot;
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center; background: lightgreen;&quot; | ''—''
| ''{{Flag|Alemanya}}''
| ''Sarah Engels''
| ''&quot;Fire&quot;''
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 11
| {{Flag|Belhika}}
| Essyla
| &quot;Dancing on the Ice&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 12
| {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
| Lion Ceccah
| &quot;Sólo quiero más&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 13
| {{Flag|San Marino}}
| Senhit{{efn|name=San Marino}}
| &quot;Superstar&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 14
| {{Flag|Polonya}}
| Alicja
| &quot;Pray&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 15
| {{Flag|Serbia|name=Serbiya}}
| Lavina
| &quot;Kraj mene&quot;
|}

===Ikalawang semi-final===
Gaganapin ang ikalawang semi-final sa ika-14 ng Mayo 2026 sa ganap na 9:00 ng gabi CEST. Labinlimang bansa ang maglalaban-laban dito. Ang mga bansang iyon, kasama ang [[Austria]], [[Pransiya]] at [[United Kingdom|Reyno Unido]], pati na rin ang mga bansang hindi kalahok sa ilalim ng pinagsama-samang boto ng &quot;Rest of the World&quot;, ay bumoto sa semi-final na ito.

{{Legend|navajowhite|Mga nakapasok sa final}}
{{Legend|lightgreen|Mga awtomatikong nakapasok sa final na nagtanghal bilang interval act}}

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot;
|+ Ikalawang semi-final ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2026&lt;ref name=&quot;R/O&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Draw
! scope=&quot;col&quot; | Bansa
! scope=&quot;col&quot; | Artista
! scope=&quot;col&quot; | Kanta
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 1
| {{Flag|Bulgarya}}
| Dara
| &quot;Bangaranga&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 2
| {{Flag|Azerbaijan}}
| Jiva
| &quot;Just Go&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 3
| {{Flag|Rumanya}}
| Alexandra Căpitănescu
| &quot;Choke Me&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 4
| {{Flag|Luxembourg}}
| Eva Marija
| &quot;Mother Nature&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 5
| {{Flag|Republikang Tseko|name=Tsekya}}
| Daniel Zizka
| &quot;Crossroads&quot;
|- style=&quot;background: lightgreen;&quot;
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center; background: lightgreen;&quot; | ''—''
| ''{{Flag|Pransiya}}''
| ''Monroe''
| ''&quot;Regarde !&quot;''
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 6
| {{Flag|Armenya}}
| Simón
| &quot;Paloma rumba&quot; 
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 7
| {{Flag|Suwisa}}
| Veronica Fusaro
| &quot;Alice&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 8
| {{Flag|Tsipre}}
| Antigoni
| &quot;Jalla&quot;
|- style=&quot;background: lightgreen;&quot;
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center; background: lightgreen;&quot; | ''—''
| ''{{Flag|Austria}}''
| ''Cosmó''
| ''&quot;Tanzschein&quot;''
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 9
| {{Flag|Latvia|name=Letonya}}
| Atvara
| &quot;Ēnā&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 10
| {{Flag|Dinamarka}}
| Søren Torpegaard Lund
| &quot;Før vi går hjem&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 11
| {{Flag|Australya}}
| Delta Goodrem
| &quot;Eclipse&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 12
| {{Flag|Ukranya}}
| Leléka
| &quot;Ridnym&quot;
|- style=&quot;background: lightgreen;&quot;
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center; background: lightgreen;&quot; | ''—''
| ''{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}''
| ''Look Mum No Computer''
| ''&quot;Eins, Zwei, Drei&quot;''
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 13
| {{Flag|Albanya}}
| Alis
| &quot;Nân&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 14
| {{Flag|Malta}}
| Aidan
| &quot;Bella&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 15
| {{Flag|Noruwega}}
| Jonas Lovv
| &quot;Ya Ya Ya&quot;
|}

===Final===
Gaganapin ang final sa ika-16 ng Mayo 2026 sa ganap na 9:00 ng gabi CEST at itinampok ang 25 na bansang kalahok. Boboto sa finals ang lahat ng 35 kalahok na bansa kasama ang hurado at televote, pati na rin ang mga hindi kalahok na bansa sa ilalim ng pinagsama-samang online na boto na &quot;Rest of the World&quot;.

{{Legend|gold|Kampeon}}

{| class=&quot;sortable wikitable plainrowheaders&quot;
|+ Final ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2026
|-
! scope=&quot;col&quot; | Draw
! scope=&quot;col&quot; | Bansa
! scope=&quot;col&quot; | Artista
! scope=&quot;col&quot; | Kanta
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |
| {{Flag|Alemanya}}
| Sarah Engels
| &quot;Fire&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |
| {{Flag|Italya}}
| Sal Da Vinci
| &quot;Per sempre sì&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |
| {{Flag|Pransiya}}
| Monroe
| &quot;Regarde !&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |
| {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}
| Look Mum No Computer
| &quot;Eins, Zwei, Drei&quot; 
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 25
| {{Flag|Austria}}
| Cosmó
| &quot;Tanzschein&quot;
|}
====Tagapagsalita====
Ihahayag ng mga tagapagsalita ang 12-puntong iskor mula sa pambansang hurado ng kani-kanilang bansa:

* {{Flag|Belhika}} – [[Sandra Kim]] &lt;small&gt;(kampeon ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1986|1986]])&lt;/small&gt;
* {{Flag|Gresya}} – Klavdia &lt;small&gt;(kinatawan ng Gresya noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025|2025]])&lt;/small&gt;
* {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} – Jaana Pelkonen &lt;small&gt;(isa sa mga host noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2007|2007]])&lt;/small&gt;
* {{Flag|Suwesya}} – Jakob Norrgård &lt;small&gt;(kinatawan ng Suwesya noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025|2025]] bilang parte ng KAJ)&lt;/small&gt;
* {{Flag|Suwisa}} – Livio Chistell
* {{Flag|Ukranya}} – Daniil Leshchynskyi &lt;small&gt;(kinatawan ng Ukranya noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025|2025]] bilang parte ng Ziferblat)&lt;/small&gt;

==Ibang mga pagtatanghal==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
|+ Iba pang mga tagapagtanghal sa Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025
|-
! scope=&quot;col&quot;| Act
! scope=&quot;col&quot;| (Mga) Pangalan
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot;| (Mga) Kanta
|-
! colspan=&quot;3&quot; | Unang semi-final
|-
! Pambungad
| Vicky Leandros&lt;br&gt;Isang koro na may 70 na miyembro
| &quot;L'amour est bleu&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Interval
| Victoria Swarovski&lt;br&gt;Michael Ostrowski&lt;br&gt;Go-Jo
| &quot;Kangaroo&quot;
|-
| Zurcaroh
| ''Iaanunsyo''
|-
! colspan=&quot;3&quot; | Ikalawang semi-final
|-
! Pambungad
| Victoria Swarovski&lt;br&gt;Michael Ostrowski
| &quot;Wasted Love&quot;
|-
!Interval
| JJ
| ''Iaanunsyo''
|-
! colspan=&quot;3&quot; | Final
|-
! Pambungad
| JJ&lt;br&gt;Vienna Radio Symphony Orchestra
| &quot;The Queen of the Night&quot;
|-
! rowspan=&quot;3&quot; |Interval
| Max Mutzke&lt;br&gt;Ruslana&lt;br&gt;Lordi&lt;br&gt;Verka Serduchka&lt;br&gt;Alexander Rybak&lt;br&gt;Kristian Kostov&lt;br&gt;Erika Vikman&lt;br&gt;Miriana Conte
| '''Medley para sa ika-70 anibersaryo ng Eurovision'''
|-
| Parov Stelar
| ''Iaanunsyo''
|-
| Cesár Sampson
| &quot;Vienna&quot;
|}

==Pagpapalabas==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|+ Mga brodkaster at komentarista sa mga kalahok na bansa
! scope=&quot;col&quot; | Bansa
! scope=&quot;col&quot; | Brodkaster
! scope=&quot;col&quot; | (Mga) Channel
! scope=&quot;col&quot; | (Mga) Palabas
! scope=&quot;col&quot; | (Mga) Komentarista
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Albanya}}
|RTSH
|RTSH 1, RTSH Muzikë, Radio Tirana
|Lahat ng palabas
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Alemanya}}
|ARD/SWR
| Das Erste
| Final
| scope=&quot;row&quot; | Thorsten Schorn
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Australya}}
| SBS
|
|
| Courtney Act at Danny Estrin
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Austria}}
| ORF
| FM4
| Final
| Jan Böhmermann at Olli Schulz
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Belhika}}
| VRT
| VRT 1
| Lahat ng palabas
| ''Olandes'': Peter Van de Veire
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |RTBF
|La Une
|{{abbr|SF1|Unang semi-final}}/Final
| rowspan=&quot;2&quot; |''Pranses:'' Jean-Louis Lahaye at Fanny Jandrain
|-
|Tipik
|{{abbr|SF2|Ikalawang semi-final}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Bulgarya}}
|BNT
|BNT 1
|Lahat ng palabas
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Dinamarka}}
| DR
| DR1
| Lahat ng palabas
| Ole Tøpholm
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Estonia|name=Estonya}}
| rowspan=&quot;2&quot; |ERR
|ETV
| rowspan=&quot;2&quot; |Lahat ng palabas
|''Estonyo:'' Marko Reikop
|-
|ETV+
|''Ruso:'' Julia Kalenda at Aleksandr Hobotov
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Gresya}}
| rowspan=&quot;2&quot; | ERT
|ERT1
| rowspan=&quot;2&quot; | Lahat ng palabas
|Maria Kozakou at Giorgos Kapoutzidis
|-
|Deftero Programma, Voice of Greece
|Dimitris Meidanis
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Israel}}
| IPBC
| Kan 11
| Lahat ng palabas
| Asaf Liberman at Akiva Novick
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Italya}}
| rowspan=&quot;3&quot; | RAI
| Rai 2
| Semi-finals
| rowspan=&quot;2&quot; | Gabriele Corsi at Elettra Lamborghini
|-
| Rai 1
| Final
|-
|Rai Radio 2
|Lahat ng palabas
| Diletta Parlangeli at Matteo Osso
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Croatia|name=Kroasya}}
|HRT
|HRT 1
|Lahat ng palabas
|Duško Ćurlić
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Latvia|name=Letonya}}
|LSM
|LTV1
|Lahat ng palabas
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
| LRT
| LRT TV
| Lahat ng palabas
|
|-
! scope=&quot;row&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Moldova|name=Moldabya}}
|TRM
|Moldova 1
|Lahat ng palabas
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Montenegro}}
|RTCG
|TVCG 1
|{{abbr|SF1|Unang semi-final}}
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |{{Flag|Noruwega}}
| rowspan=&quot;2&quot; |NRK
|NRK1
|Lahat ng palabas
|Marte Stokstad
|-
|NRK P1
|Final
|Jonas Bergløv at Jon Marius Hyttebakk
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
| rowspan=&quot;2&quot; | Yle
| Yle TV1
| Lahat ng palabas
| ''Finlandes:'' Mikko Silvennoinen&lt;br&gt;''Suweko:'' Eva Frantz at Johan Lindroos 
|-
|Yle Areena
|{{abbr|SF1|Unang semi-final}}/Final
|''Inari Sámi:'' Mikkal Morottaja&lt;br&gt;''Northern Sámi:'' Xia Torikka&lt;br&gt;''Ruso:'' Levan Tvaltvadze&lt;br&gt;''Ukranyo:'' Galina Sergeyeva
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Polonya}}
| TVP
| TVP1
| Lahat ng palabas
|Artur Orzech
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Portugal}}
|RTP
|RTP1, RTP Mundo
|{{abbr|SF2|Ikalawang semi-final}}{{Efn|Maaantalang pagsasahimpapawid sa 10:30 ng gabi WEST (11:30 ng gabi [[Oras Gitnang Europa sa Tag-araw|CEST]])}}
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Pransiya}}
| rowspan=&quot;2&quot; | France Télévisions
| France 4
| Semi-finals
| Stéphane Bern
|-
| France 2
| Final
| Stéphane Bern at Camille Cerf
|-
! rowspan=&quot;4&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}
| rowspan=&quot;4&quot; | [[BBC]]
| rowspan=&quot;2&quot; | BBC One
| Semi-finals
|Rylan Clark at Angela Scanlon
|-
| Final
|Graham Norton
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |BBC Radio 2
|Semi-finals
|Sara Cox
|-
|Final
|Sara Cox at Rylan Clark
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Rumanya}}
| rowspan=&quot;2&quot; |TVR
| rowspan=&quot;2&quot; |TVR 1
|Semi-finals
|Bogdan Stănescu at Ilinca Băcilă
|-
|Final
|Bogdan Stănescu at Kyrie Mendél
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|San Marino}}
|SMRTV
|San Marino RTV
|{{abbr|SF1|Unang semi-final}}
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Serbia|name=Serbiya}}
|RTS
|RTS1, RTS Svet
|Lahat ng palabas
|Duška Vučinić
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}}
| SVT
| SVT1
| Lahat ng palabas
|Edward af Sillén
|-
|SR
|SR P4
|Lahat ng palabas
|Carolina Norén
|-
! rowspan=&quot;5&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Suwisa}}
| rowspan=&quot;5&quot; | SRG SSR
| RSI La 1
| Lahat ng palabas
|''Italyano:'' Ellis Cavallini at Gian-Andrea Costa
|-
|RTS 2
|Semi-finals
| rowspan=&quot;2&quot; |''Pranses:'' Victoria Turrian at Nicolas Tanner
|-
|RTS 1
|Final
|-
|SRF zwei
|Semi-finals
| rowspan=&quot;2&quot; |''Aleman:'' Sven Epiney
|-
|SRF 1
|Final
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Republikang Tseko|name=Tsekya}}
| rowspan=&quot;2&quot; |ČT
|ČT2
|Semi-finals
| rowspan=&quot;2&quot; |Ondřej Cikán
|-
|ČT1
|Final
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Flag|Tsipre}}
|CyBC
|
|Lahat ng palabas
|Melina Karageorgiou
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; |{{Flag|Ukranya}}
| rowspan=&quot;3&quot; |Suspilne
| rowspan=&quot;3&quot; |Suspilne Kultura
|{{abbr|SF1|Unang semi-final}}
|Timur Miroshnychenko at Vasyl Baidak
|-
|{{abbr|SF2|Ikalawang semi-final}}
|Timur Miroshnychenko at Svitlana Tarabarova
|-
|Final
|Timur Miroshnychenko at Alyona Alyona
|}

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|+ Mga brodkaster at komentarista sa mga hindi kalahok na bansa
! scope=&quot;col&quot; | Bansa
! scope=&quot;col&quot; | Brodkaster
! scope=&quot;col&quot; | (Mga) Channel
! scope=&quot;col&quot; | (Mga) Palabas
! scope=&quot;col&quot; | (Mga) Komentarista
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Estados Unidos}}
| [[NBC]]
| Peacock
| Lahat ng palabas
| 
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|North Macedonia|name=Hilagang Masedonya}}
| rowspan=&quot;2&quot; | MRT
| MRT 1
| rowspan=&quot;2&quot; | Lahat ng palabas
|''Macedonio:''
|-
| MRT 2
|''Albanes:''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Iceland|name=Islandiya}}
| rowspan=&quot;2&quot; |RÚV
| RÚV 2
| Lahat ng palabas
| scope=&quot;row&quot; |
|-
|RÚV
| Semi-finals{{Efn|Maaantalang pagsasahimpapawid sa 7:40 ng gabi [[UTC]] (9:40 ng gabi [[Oras Gitnang Europa sa Tag-araw|CEST]])}}
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}}
| NOS at NTR
| NPO 1
| Lahat ng palabas
| Henry Schut at Jeroen Kijk in de Vegte
|}

==Mga nota==
{{notelist}}

==Mga Sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]]
[[Kategorya:Patimpalak sa pag-awit]]
[[Kategorya:Europa]]</text>
      <sha1>lfnwdh1pozgkxrvdts4w1kkb77a3ytr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dekada 1920</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337813</id>
    <revision>
      <id>2206446</id>
      <parentid>2203677</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:22:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13795" sha1="eyjczrxoj1bwdvoph02t0r7b7gnvgq6" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1920s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: Ikatlong Tipperary na Lumilipad na Brigadang Kolumna Blg. 2 sa ilalim ni Seán Hogan noong '''Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda''', 1920; mga ahente ng pagbabawal na sumisira ng mga bariles ng alak noong 1921, alinsunod sa Ika-18 Susog, na nagbawal sa mga inuming may alkohol sa Estados Unidos sa buong dekada; noong 1927, sinimulan ni Charles Lindbergh ang unang solo at walang hintong paglipad mula [[New York]] patungong [[Paris]] gamit ang ''Spirit of St. Louis''; isang pulutong na nagtipon sa Kalyeng Wall matapos ang pagbagsak ng pamilihan noong 1929, na nagbunsod sa [[Malawakang Depresyon]]; si [[Benito Mussolini]] at [[Fascism|pasistang]] Blackshirts (Mga Itim na Kamiseta) sa panahon ng '''Martsa sa Roma''' noong 1922; ang [[Hukbong Mapagpalaya ng Bayan]] na umaatake sa mga posisyong depensibo ng pamahalaan sa [[Shandong]], sa panahon ng '''[[Digmaang Sibil ng Tsina]]'''; ang kampanya para sa karapatang bumoto ng kababaihan na nagbunsod sa maraming bansa na [[Pagboto ng mga kababaihan|'''ipagkaloob sa kababaihan ang karapatang bumoto''']] at mahalal; at si '''[[Babe Ruth]]''' na naging pinakasikat na manlalaro ng baseball sa panahong iyon.|335px|thumb
rect 1 1 298 178 [[Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda]]
rect 302 1 572 178 [[Pagbabawal sa Estados Unidos]]
rect 1 181 194 400 [[Pagboto ng mga kababaihan]]
rect 198 181 395 399 [[Babe Ruth]]
rect 399 182 572 401 [[Spirit of St. Louis]]
rect 1 405 250 599 [[Digmaang Sibil ng Tsina]]
rect 255 404 416 599 [[Martsa sa Roma]]
rect 419 405 572 598 [[Pagbasak ng Kalyeng Wall ng 1929]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|192}}
Ang '''dekada 1920''' (binibigkas na &quot;labingsiyam na dalawampu&quot;; madalas pinaikli bilang '''d. 1920''' o '''dekada '20''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1920, at nagtapos noong Disyembre 31, 1929. 

Pangunahing kilala ito dahil sa pag-unlad ng [[ekonomiya]] na naganap sa [[Mundong Kanluranin|Kanluraning Daigdig]] matapos ang pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (1914–1918). Madalas itong tawagin bilang &quot;''Roaring Twenties''&quot; (Umuugong na Bente) o &quot;Panahong [[Jazz]]&quot; sa [[Estados Unidos|Amerika]] at [[Kanlurang Europa]], at &quot;Ginuntuang Dekada Bente&quot; sa [[Alemanya]], samantalang tinutukoy naman ito ng mga nagsasalita ng [[Pransiya|Pranses]] bilang &quot;''Années folles''&quot; (&quot;mga [[baliw]] na taon&quot;) upang bigyang-diin ang masiglang pag-unlad sa [[lipunan]], [[sining]], at [[kultura]].&lt;ref&gt;[http://www.lawlessdecade.net/intro1.htm Paul Sann, The Lawless Decade] Nakuha noong 2009-09-03 {{Cite web |date=2024-07-30 |title=Roaring Twenties {{!}} Definition, Music, History, &amp; Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Roaring-Twenties |access-date=2024-09-03 |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}{{cite book |author=Andrew Lamb |url=https://books.google.com/books?id=wYfyNV5FUQEC&amp;pg=PA195 |title=150 Years of Popular Musical Theatre |publisher=Yale U.P. |year=2000 |isbn=0300075383 |page=195}}&lt;/ref&gt;

Ang mapaminsalang pagbagsak ng [[pamilihan]] sa Wall Street (o Kalyeng Wall) noong Oktubre 1929 ay karaniwang itinuturing na hudyat ng pagtatapos ng kasaganaan ng dekada 1920 sa [[Hilagang Amerika]] at Europa. Sa [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], ipinakilala ng mga [[Bolshevik]] ang ''New Economic Policy'' o Bagong Polisiyang Ekonomiko noong 1921, na pinalitan ng unang limang-taong plano noong 1928. Nasaksihan din ng dekada 1920 ang pag-usbong ng mga radikal na kilusang pampolitika, kabilang ang tagumpay ng Pulang Hukbo laban sa kilusang Puti sa [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at ang paglitaw ng mga dulong-kanang kilusang pampolitika sa Europa. Noong 1922, inagaw ng lider-[[Pasismo|pasista]] na si [[Benito Mussolini]] ang kapangyarihan sa [[Italya]]. Ilan pang diktador na lumitaw ay sina Józef Piłsudski sa [[Polonya]], at sina Peter at Alexander Karađorđević sa [[Yugoslavia]]. Umusad din ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa Estados Unidos (1920), [[Albanya]] (1920), at [[Irlanda]] (1921), at pinalawak ang karapatang bumoto sa [[Gran Britanya|Britanya]] para sa lahat ng kababaihang may edad na 21 pataas (1928).

Sa [[Turkiya]], tinalo ng mga puwersang nasyonalista ang Gresya, Pransya, Armenya, at Britanya sa Digmaan para sa Kalayaan ng Turkiya, na nagbunga ng Kasunduan sa Lausana (1923), isang kasunduang mas pabor sa Turkiya kaysa sa naunang iminungkahing Kasunduan sa Sèvres. Nagresulta rin ang digmaan sa pag-alis ng [[Kalipato]] ng [[Imperyong Otomano|Otomano]]. Naganap din ang mga pag-aalsang [[nasyonalista]] sa Irlanda (1919–1921) at [[Siria]] (1925–1927). Sa ilalim ni Mussolini, itinaguyod ng Italya ang mas agresibong patakarang panloob at panlabas, na nagdulot ng halos tuluyang paglipol sa [[Mafia]] na [[Sisilyano]] at ang Ikalawang Digmaang Italo-Senussi sa [[Libya]]. Noong 1927, sumiklab ang [[digmaang sibil]] sa [[Tsina]] sa pagitan ng pamahalaang pinamumunuan ng [[Kuomintang]] (KMT) ng [[Republika ng Tsina]] (ROC) at ng mga puwersa ng [[Partido Komunista ng Tsina]] (CCP). Nagkaroon din ng mga digmaang sibil sa [[Paraguay]] (1922–1923), Irlanda (1922–1923), [[Honduras]] (1924), [[Nicaragua]] (1926–1927), at [[Apganistan]] (1928–1929). Sinakop ng mga puwersa ng Saudi ang Jabal Shammar at kalaunan ang [[Hejaz]].

Isang matinding taggutom ang naganap sa Rusya (1921–1922) dahil sa pinagsamang epekto ng kaguluhang pang-ekonomiya dulot ng [[Rebolusyong Ruso]] at Digmaang Sibil sa Rusya, na pinalala pa ng kakulangan ng maayos na sistemang [[riles]] para sa distribusyon ng pagkain, na nagdulot ng humigit-kumulang 5 milyong pagkamatay. Isa pang matinding taggutom ang naganap sa Tsina (1928–1930), na nagdulot ng 6 milyong pagkamatay. Ang [[Pandemyang trangkaso ng 1918|pandemya ng trangkaso Espanyola]] (1918–1920) at epidemya ng tipus sa Rusya (1918–1922), na nagsimula sa nakaraang dekada, ay nagdulot ng tinatayang 25–50 milyon at 2–3 milyong pagkamatay ayon sa pagkakasunod. Kabilang sa mga pangunahing sakunang likas sa dekadang ito ang lindol sa Haiyuan noong 1920 (258,707–273,407 na pagkamatay), bagyong Shantou noong 1922 (50,000–100,000 na pagkamatay), Dakilang Lindol sa [[Kantō]] noong 1923 (105,385–142,800 na pagkamatay), at lindol sa Gulang noong 1927 (40,912 na pagkamatay).

[[File:Quezon and Osmeña.jpg|thumb|left|Sina [[Sergio Osmeña]] (kaliwa) at Manuel Quezon (kanan) na nagkaroon ng tensyon sa pamumuno ng partido noong dekada '20]]
Sa Pilipinas noong dekada 1920, nanatili ang bansa sa ilalim ng pamamahalang kolonyal ng Estados Unidos, subalit lumalakas ang damdaming makabansa at pakikilahok ng mga Pilipino sa pamahalaan. Sa unang bahagi ng dekadang ito, partikular noong 1922, lumalim ang hidwaan sa pagitan nina [[Manuel L. Quezon]] at [[Sergio Osmeña]], dalawang pangunahing pinuno ng [[Partido Nacionalista]] na dating magka-alyado sa kampanya para sa kalayaan ng Pilipinas sa ilalim ng Estados Unidos.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gripaldo |first=Rolando M. |date=1991 |title=The Quezon-Osmeña Split of 1922 |url=https://www.jstor.org/stable/42633241 |journal=Philippine Studies |language=en |volume=39 |issue=2 |pages=158–175 |issn=0031-7837}}&lt;/ref&gt; Ang tensyon sa pagitan nina Quezon at Osmeña ay umikot sa pamumuno sa partido, relasyon sa pamahalaang Amerikano, at diskarte sa kilusang kalayaan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagama't parehong layunin ang kasarinlan, nagkaiba sila sa pamamaraan: si Quezon ay mas agresibo at sentralisado ang pamumuno, habang si Osmeña ay mas institusyonal at maingat.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-09 |title=Quezon vs. Osmeña: A Rivalry Shaping Philippine Colonial Political Strategy {{!}} Sinaunangpanahon |url=https://sinaunangpanahon.com/quezon-vs-osmena-a-rivalry-shaping-philippine-colonial-political-strategy/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa kabilang banda, naging mas laganap ang mga protestang lansangan noong dekada 1920, kasabay ng tumitinding alitan sa pagitan ng mga Pilipino at mga Amerikanong mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-07-22 |title=COLONIAL ERA TO AMERICAN PERIOD |url=https://www.amnesty.org.ph/2022/07/protestph-1920-1945/ |access-date=2026-04-18 |website=Amnesty Philippines |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Naging tanyag ang mga pelikulang tahimik sa dekada 1920, kung saan ang pinakamalaking kinita ay maaaring ang Amerikanong epikong tahimik na pelikulang ''Ben-Hur: A Tale of the Christ'' o ang Amerikanong dramang pandigma na ''The Big Parade'', depende sa ginamit na pamantayan. Si [[Sinclair Lewis]] ay isang tanyag na manunulat sa Estados Unidos noong dekada 1920, at ang kaniyang mga aklat na ''Main Street'' at ''Elmer Gantry'' ay naging pinakamabenta.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Kabilang naman sa mga aklat na naging mabenta sa labas ng Estados Unidos ang akdang [[Tseko]] na ''The Good Soldier Švejk'', na nakapagbenta ng 20 milyong kopya. Kabilang sa mga awitin ng dekadang ito ang &quot;Mack the Knife&quot; at &quot;Tiptoe Through the Tulips&quot;.
[[Talaksan:Dalagang Bukid sarsuwela (cropped).jpg|thumb|Si Atang de la Rama na kilalang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; ay sumikat noong dekada '20 sa kanyang mga awiting ginawa ng mga importanteng kompositor.]]
Itinuring naman ang dekada 1920 sa Pilipinas bilang ginuntuang panahon ng [[sarsuwela]]. Isa sa mga sikat na sarsuwela ang ''Paglipas ng Dilim'' noong 1920.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-08-06 |title=THE LEGACY OF THE SARSWELA: CELEBRATING “BUWAN NG WIKA” WITH A LOCAL THEATER TRADITION - Circuit Performing Arts Theater (CPAT) |url=https://www.circuitperformingartstheater.com/the-legacy-of-the-sarswela-celebrating-buwan-ng-wika-with-a-local-theater-tradition/ |access-date=2026-04-18 |website=www.circuitperformingartstheater.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Karagdagan pa dito, ang pagsibol ng pelikula noong dekada 1920 ay nagbigay daan para tulungan mapalaganap ang sarsuwela na tumawid tungo teatro sa pelikula.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Naging popular pa din ang bodabil&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Johan |first=Adil |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Made_in_Nusantara/jjAXEAAAQBAJ |title=Made in Nusantara: Studies in Popular Music |last2=Santaella |first2=Mayco A. |date=2021-03-17 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-35379-2 |language=en}}&lt;/ref&gt; at musikang [[jazz]]&lt;ref&gt;Schenker, F. J. (2022). “Filipino Seekers of Fortune”: Jazz as Labor in 1920s Colonial Asia. ''Popular Music and Society'', ''45''(4), 405–424. (sa Ingles) https://doi.org/10.1080/03007766.2022.2123476&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Keppy |first=Peter |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv2gjx10f |title=Tales of Southeast Asia’s Jazz Age: Filipinos, Indonesians and Popular Culture, 1920-1936 |date=2019 |publisher=NUS Press |isbn=978-981-325-051-2 |doi=10.2307/j.ctv2gjx10f}}&lt;/ref&gt; na nagsimula noong dekada 2010. Kinilala noon si Luis Francisco Borromeo ang paghatid ng bagong anyo ng bodabil sa entablado at tinagurian ang sarili bilang hari ng jazz.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Ang binansagan namang &quot;Reyna ng Bodabil&quot; at &quot;Reyna ng Pilipinong Jazz&quot; na si [[Katy de la Cruz]] ay binago ang estilong Amerikano sa pinalokal na bodabil sa kanyang mga pagtatanghal.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Balance |first=Christine Bacareza |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Tropical_Renditions/FZL4CwAAQBAJ |title=Tropical Renditions: Making Musical Scenes in Filipino America |date=2016-04-21 |publisher=Duke University Press |isbn=978-0-8223-7514-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging ''mainstream'' o nasa pangunahing agos ang [[harana]] at [[kundiman]],&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2017-02-15 |title=Philippine Music: The Harana or Kundiman Free Essay Example 1561 words |url=https://graduateway.com/philippine-music-the-harana-or-kundiman/ |access-date=2026-04-18 |website=GraduateWay |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Ang binansagang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; at tinutirng na kauna-unahang [[artistang Pilipino]] na si [[Atang dela Rama|Atang de la Rama]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2014-07-11 |title=Did you know: Atang de la Rama |url=https://newsinfo.inquirer.net/618671/did-you-know-atang-de-la-rama |access-date=2026-04-18 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; ay sumikat din noong dekada '20 na pinapopular ang mga awitin ng mga mahahalagang kompositor ng dekada '20. Kabilang sa mga pinasikat niyang awitin ang &quot;Bituing Marikit&quot;, &quot;Madaling Araw&quot;, at &quot;Mutya ng Pasig&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2013-01-08 |title=Atang de la Rama: National Artist for Theater and Music |url=https://kahimyang.com/kauswagan/articles/1418/today-in-philippine-history-january-11-1902-atang-de-la-rama-was-born-in-pandacan-manila |access-date=2026-04-18 |website=The Kahimyang Project |language=en}}&lt;/ref&gt; Dahil hindi pa naisasama ang tunog sa pelikula noong dekada '20, inawit ni Atang ang mga awitin ng ''live'' (o personal) sa entablado.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Abunda |first=Boy |title=Unforgettable silent films |url=https://www.philstar.com/entertainment/2007/06/01/3465/unforgettable-silent-films |access-date=2026-04-18 |website=Philstar.com|date=Hunyo 1, 2007|author-link=Boy Abunda}}&lt;/ref&gt;

Bukod sa sarsuwela, kundiman, at bodabil, unang nagkaroon ng [[Radyo sa Pilipinas|radyo ang Pilipinas]] noong dekada 1920. Inaangkin na ang KZKZ ay ang kauna-unahang estasyon ng [[radyo]] (AM) sa Pilipinas na naisahimpapawid noong 1924, bagaman, sinasabing ang pagsubok na pagsasahimpapawid ng isang babaeng Amerikano na nangangalang Ginang Redgrave ay ang unang [[Talaan ng mga himpilan ng radyo sa Pilipinas|estasyon ng radyo sa Pilipinas]],

Sa kabuuan ng dekada 1920, tumaas ang populasyon ng mundo mula 1.87 bilyon tungo sa 2.05 bilyon, na may humigit-kumulang 700 milyong kapanganakan at 525 milyong pagkamatay.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1920]]</text>
      <sha1>eyjczrxoj1bwdvoph02t0r7b7gnvgq6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206447</id>
      <parentid>2206446</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14005" sha1="3hh265panpqlnvbdxt5hlybtq0yjjye" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1920s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: Ikatlong Tipperary na Lumilipad na Brigadang Kolumna Blg. 2 sa ilalim ni Seán Hogan noong '''Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda''', 1920; mga ahente ng pagbabawal na sumisira ng mga bariles ng alak noong 1921, alinsunod sa Ika-18 Susog, na nagbawal sa mga inuming may alkohol sa Estados Unidos sa buong dekada; noong 1927, sinimulan ni Charles Lindbergh ang unang solo at walang hintong paglipad mula [[New York]] patungong [[Paris]] gamit ang ''Spirit of St. Louis''; isang pulutong na nagtipon sa Kalyeng Wall matapos ang pagbagsak ng pamilihan noong 1929, na nagbunsod sa [[Malawakang Depresyon]]; si [[Benito Mussolini]] at [[Fascism|pasistang]] Blackshirts (Mga Itim na Kamiseta) sa panahon ng '''Martsa sa Roma''' noong 1922; ang [[Hukbong Mapagpalaya ng Bayan]] na umaatake sa mga posisyong depensibo ng pamahalaan sa [[Shandong]], sa panahon ng '''[[Digmaang Sibil ng Tsina]]'''; ang kampanya para sa karapatang bumoto ng kababaihan na nagbunsod sa maraming bansa na [[Pagboto ng mga kababaihan|'''ipagkaloob sa kababaihan ang karapatang bumoto''']] at mahalal; at si '''[[Babe Ruth]]''' na naging pinakasikat na manlalaro ng baseball sa panahong iyon.|335px|thumb
rect 1 1 298 178 [[Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda]]
rect 302 1 572 178 [[Pagbabawal sa Estados Unidos]]
rect 1 181 194 400 [[Pagboto ng mga kababaihan]]
rect 198 181 395 399 [[Babe Ruth]]
rect 399 182 572 401 [[Spirit of St. Louis]]
rect 1 405 250 599 [[Digmaang Sibil ng Tsina]]
rect 255 404 416 599 [[Martsa sa Roma]]
rect 419 405 572 598 [[Pagbasak ng Kalyeng Wall ng 1929]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|192}}
Ang '''dekada 1920''' (binibigkas na &quot;labingsiyam na dalawampu&quot;; madalas pinaikli bilang '''d. 1920''' o '''dekada '20''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1920, at nagtapos noong Disyembre 31, 1929. 

Pangunahing kilala ito dahil sa pag-unlad ng [[ekonomiya]] na naganap sa [[Mundong Kanluranin|Kanluraning Daigdig]] matapos ang pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (1914–1918). Madalas itong tawagin bilang &quot;''Roaring Twenties''&quot; (Umuugong na Bente) o &quot;Panahong [[Jazz]]&quot; sa [[Estados Unidos|Amerika]] at [[Kanlurang Europa]], at &quot;Ginuntuang Dekada Bente&quot; sa [[Alemanya]], samantalang tinutukoy naman ito ng mga nagsasalita ng [[Pransiya|Pranses]] bilang &quot;''Années folles''&quot; (&quot;mga [[baliw]] na taon&quot;) upang bigyang-diin ang masiglang pag-unlad sa [[lipunan]], [[sining]], at [[kultura]].&lt;ref&gt;[http://www.lawlessdecade.net/intro1.htm Paul Sann, The Lawless Decade] Nakuha noong 2009-09-03 {{Cite web |date=2024-07-30 |title=Roaring Twenties {{!}} Definition, Music, History, &amp; Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Roaring-Twenties |access-date=2024-09-03 |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}{{cite book |author=Andrew Lamb |url=https://books.google.com/books?id=wYfyNV5FUQEC&amp;pg=PA195 |title=150 Years of Popular Musical Theatre |publisher=Yale U.P. |year=2000 |isbn=0300075383 |page=195}}&lt;/ref&gt;

Ang mapaminsalang pagbagsak ng [[pamilihan]] sa Wall Street (o Kalyeng Wall) noong Oktubre 1929 ay karaniwang itinuturing na hudyat ng pagtatapos ng kasaganaan ng dekada 1920 sa [[Hilagang Amerika]] at Europa. Sa [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], ipinakilala ng mga [[Bolshevik]] ang ''New Economic Policy'' o Bagong Polisiyang Ekonomiko noong 1921, na pinalitan ng unang limang-taong plano noong 1928. Nasaksihan din ng dekada 1920 ang pag-usbong ng mga radikal na kilusang pampolitika, kabilang ang tagumpay ng Pulang Hukbo laban sa kilusang Puti sa [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at ang paglitaw ng mga dulong-kanang kilusang pampolitika sa Europa. Noong 1922, inagaw ng lider-[[Pasismo|pasista]] na si [[Benito Mussolini]] ang kapangyarihan sa [[Italya]]. Ilan pang diktador na lumitaw ay sina Józef Piłsudski sa [[Polonya]], at sina Peter at Alexander Karađorđević sa [[Yugoslavia]]. Umusad din ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa Estados Unidos (1920), [[Albanya]] (1920), at [[Irlanda]] (1921), at pinalawak ang karapatang bumoto sa [[Gran Britanya|Britanya]] para sa lahat ng kababaihang may edad na 21 pataas (1928).

Sa [[Turkiya]], tinalo ng mga puwersang nasyonalista ang Gresya, Pransya, Armenya, at Britanya sa Digmaan para sa Kalayaan ng Turkiya, na nagbunga ng Kasunduan sa Lausana (1923), isang kasunduang mas pabor sa Turkiya kaysa sa naunang iminungkahing Kasunduan sa Sèvres. Nagresulta rin ang digmaan sa pag-alis ng [[Kalipato]] ng [[Imperyong Otomano|Otomano]]. Naganap din ang mga pag-aalsang [[nasyonalista]] sa Irlanda (1919–1921) at [[Siria]] (1925–1927). Sa ilalim ni Mussolini, itinaguyod ng Italya ang mas agresibong patakarang panloob at panlabas, na nagdulot ng halos tuluyang paglipol sa [[Mafia]] na [[Sisilyano]] at ang Ikalawang Digmaang Italo-Senussi sa [[Libya]]. Noong 1927, sumiklab ang [[digmaang sibil]] sa [[Tsina]] sa pagitan ng pamahalaang pinamumunuan ng [[Kuomintang]] (KMT) ng [[Republika ng Tsina]] (ROC) at ng mga puwersa ng [[Partido Komunista ng Tsina]] (CCP). Nagkaroon din ng mga digmaang sibil sa [[Paraguay]] (1922–1923), Irlanda (1922–1923), [[Honduras]] (1924), [[Nicaragua]] (1926–1927), at [[Apganistan]] (1928–1929). Sinakop ng mga puwersa ng Saudi ang Jabal Shammar at kalaunan ang [[Hejaz]].

Isang matinding taggutom ang naganap sa Rusya (1921–1922) dahil sa pinagsamang epekto ng kaguluhang pang-ekonomiya dulot ng [[Rebolusyong Ruso]] at Digmaang Sibil sa Rusya, na pinalala pa ng kakulangan ng maayos na sistemang [[riles]] para sa distribusyon ng pagkain, na nagdulot ng humigit-kumulang 5 milyong pagkamatay. Isa pang matinding taggutom ang naganap sa Tsina (1928–1930), na nagdulot ng 6 milyong pagkamatay. Ang [[Pandemyang trangkaso ng 1918|pandemya ng trangkaso Espanyola]] (1918–1920) at epidemya ng tipus sa Rusya (1918–1922), na nagsimula sa nakaraang dekada, ay nagdulot ng tinatayang 25–50 milyon at 2–3 milyong pagkamatay ayon sa pagkakasunod. Kabilang sa mga pangunahing sakunang likas sa dekadang ito ang lindol sa Haiyuan noong 1920 (258,707–273,407 na pagkamatay), bagyong Shantou noong 1922 (50,000–100,000 na pagkamatay), Dakilang Lindol sa [[Kantō]] noong 1923 (105,385–142,800 na pagkamatay), at lindol sa Gulang noong 1927 (40,912 na pagkamatay).

[[File:Quezon and Osmeña.jpg|thumb|left|Sina [[Sergio Osmeña]] (kaliwa) at Manuel Quezon (kanan) na nagkaroon ng tensyon sa pamumuno ng partido noong dekada '20]]
Sa Pilipinas noong dekada 1920, nanatili ang bansa sa ilalim ng pamamahalang kolonyal ng Estados Unidos, subalit lumalakas ang damdaming makabansa at pakikilahok ng mga Pilipino sa pamahalaan. Sa unang bahagi ng dekadang ito, partikular noong 1922, lumalim ang hidwaan sa pagitan nina [[Manuel L. Quezon]] at [[Sergio Osmeña]], dalawang pangunahing pinuno ng [[Partido Nacionalista]] na dating magka-alyado sa kampanya para sa kalayaan ng Pilipinas sa ilalim ng Estados Unidos.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gripaldo |first=Rolando M. |date=1991 |title=The Quezon-Osmeña Split of 1922 |url=https://www.jstor.org/stable/42633241 |journal=Philippine Studies |language=en |volume=39 |issue=2 |pages=158–175 |issn=0031-7837}}&lt;/ref&gt; Ang tensyon sa pagitan nina Quezon at Osmeña ay umikot sa pamumuno sa partido, relasyon sa pamahalaang Amerikano, at diskarte sa kilusang kalayaan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagama't parehong layunin ang kasarinlan, nagkaiba sila sa pamamaraan: si Quezon ay mas agresibo at sentralisado ang pamumuno, habang si Osmeña ay mas institusyonal at maingat.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-09 |title=Quezon vs. Osmeña: A Rivalry Shaping Philippine Colonial Political Strategy {{!}} Sinaunangpanahon |url=https://sinaunangpanahon.com/quezon-vs-osmena-a-rivalry-shaping-philippine-colonial-political-strategy/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa kabilang banda, naging mas laganap ang mga protestang lansangan noong dekada 1920, kasabay ng tumitinding alitan sa pagitan ng mga Pilipino at mga Amerikanong mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-07-22 |title=COLONIAL ERA TO AMERICAN PERIOD |url=https://www.amnesty.org.ph/2022/07/protestph-1920-1945/ |access-date=2026-04-18 |website=Amnesty Philippines |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Naging tanyag ang mga pelikulang tahimik sa dekada 1920, kung saan ang pinakamalaking kinita ay maaaring ang Amerikanong epikong tahimik na pelikulang ''Ben-Hur: A Tale of the Christ'' o ang Amerikanong dramang pandigma na ''The Big Parade'', depende sa ginamit na pamantayan. Si [[Sinclair Lewis]] ay isang tanyag na manunulat sa Estados Unidos noong dekada 1920, at ang kaniyang mga aklat na ''Main Street'' at ''Elmer Gantry'' ay naging pinakamabenta.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Kabilang naman sa mga aklat na naging mabenta sa labas ng Estados Unidos ang akdang [[Tseko]] na ''The Good Soldier Švejk'', na nakapagbenta ng 20 milyong kopya. Kabilang sa mga awitin ng dekadang ito ang &quot;Mack the Knife&quot; at &quot;Tiptoe Through the Tulips&quot;.
[[Talaksan:Dalagang Bukid sarsuwela (cropped).jpg|thumb|Si Atang de la Rama na kilalang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; ay sumikat noong dekada '20 sa kanyang mga awiting ginawa ng mga importanteng kompositor.]]
Itinuring naman ang dekada 1920 sa Pilipinas bilang ginuntuang panahon ng [[sarsuwela]]. Isa sa mga sikat na sarsuwela ang ''Paglipas ng Dilim'' noong 1920.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-08-06 |title=THE LEGACY OF THE SARSWELA: CELEBRATING “BUWAN NG WIKA” WITH A LOCAL THEATER TRADITION - Circuit Performing Arts Theater (CPAT) |url=https://www.circuitperformingartstheater.com/the-legacy-of-the-sarswela-celebrating-buwan-ng-wika-with-a-local-theater-tradition/ |access-date=2026-04-18 |website=www.circuitperformingartstheater.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Karagdagan pa dito, ang pagsibol ng pelikula noong dekada 1920 ay nagbigay daan para tulungan mapalaganap ang sarsuwela na tumawid tungo teatro sa pelikula.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Naging popular pa din ang bodabil&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Johan |first=Adil |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Made_in_Nusantara/jjAXEAAAQBAJ |title=Made in Nusantara: Studies in Popular Music |last2=Santaella |first2=Mayco A. |date=2021-03-17 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-35379-2 |language=en}}&lt;/ref&gt; at musikang [[jazz]]&lt;ref&gt;Schenker, F. J. (2022). “Filipino Seekers of Fortune”: Jazz as Labor in 1920s Colonial Asia. ''Popular Music and Society'', ''45''(4), 405–424. (sa Ingles) https://doi.org/10.1080/03007766.2022.2123476&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Keppy |first=Peter |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv2gjx10f |title=Tales of Southeast Asia’s Jazz Age: Filipinos, Indonesians and Popular Culture, 1920-1936 |date=2019 |publisher=NUS Press |isbn=978-981-325-051-2 |doi=10.2307/j.ctv2gjx10f}}&lt;/ref&gt; na nagsimula noong dekada 2010. Kinilala noon si Luis Francisco Borromeo ang paghatid ng bagong anyo ng bodabil sa entablado at tinagurian ang sarili bilang hari ng jazz.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Ang binansagan namang &quot;Reyna ng Bodabil&quot; at &quot;Reyna ng Pilipinong Jazz&quot; na si [[Katy de la Cruz]] ay binago ang estilong Amerikano sa pinalokal na bodabil sa kanyang mga pagtatanghal.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Balance |first=Christine Bacareza |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Tropical_Renditions/FZL4CwAAQBAJ |title=Tropical Renditions: Making Musical Scenes in Filipino America |date=2016-04-21 |publisher=Duke University Press |isbn=978-0-8223-7514-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging ''mainstream'' o nasa pangunahing agos ang [[harana]] at [[kundiman]],&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2017-02-15 |title=Philippine Music: The Harana or Kundiman Free Essay Example 1561 words |url=https://graduateway.com/philippine-music-the-harana-or-kundiman/ |access-date=2026-04-18 |website=GraduateWay |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Ang binansagang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; at tinutirng na kauna-unahang [[artistang Pilipino]] na si [[Atang dela Rama|Atang de la Rama]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2014-07-11 |title=Did you know: Atang de la Rama |url=https://newsinfo.inquirer.net/618671/did-you-know-atang-de-la-rama |access-date=2026-04-18 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; ay sumikat din noong dekada '20 na pinapopular ang mga awitin ng mga mahahalagang kompositor ng dekada '20. Kabilang sa mga pinasikat niyang awitin ang &quot;Bituing Marikit&quot;, &quot;Madaling Araw&quot;, at &quot;Mutya ng Pasig&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2013-01-08 |title=Atang de la Rama: National Artist for Theater and Music |url=https://kahimyang.com/kauswagan/articles/1418/today-in-philippine-history-january-11-1902-atang-de-la-rama-was-born-in-pandacan-manila |access-date=2026-04-18 |website=The Kahimyang Project |language=en}}&lt;/ref&gt; Dahil hindi pa naisasama ang tunog sa pelikula noong dekada '20, inawit ni Atang ang mga awitin ng ''live'' (o personal) sa entablado.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Abunda |first=Boy |title=Unforgettable silent films |url=https://www.philstar.com/entertainment/2007/06/01/3465/unforgettable-silent-films |access-date=2026-04-18 |website=Philstar.com|date=Hunyo 1, 2007|author-link=Boy Abunda}}&lt;/ref&gt;

Bukod sa sarsuwela, kundiman, at bodabil, unang nagkaroon ng [[Radyo sa Pilipinas|radyo ang Pilipinas]] noong dekada 1920. Inaangkin na ang KZKZ ay ang kauna-unahang estasyon ng [[radyo]] (AM) sa Pilipinas na naisahimpapawid noong 1924, bagaman, sinasabing ang pagsubok na pagsasahimpapawid ng isang babaeng Amerikano na nangangalang Ginang Redgrave ay ang unang [[Talaan ng mga himpilan ng radyo sa Pilipinas|estasyon ng radyo sa Pilipinas]],&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2011-07-25 |title=History of Philippine Radio |url=https://radioonlinenow.com/2011/07/25/history-of-philippine-radio/ |access-date=2026-05-06 |website=Radio Online Now |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa kabuuan ng dekada 1920, tumaas ang populasyon ng mundo mula 1.87 bilyon tungo sa 2.05 bilyon, na may humigit-kumulang 700 milyong kapanganakan at 525 milyong pagkamatay.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1920]]</text>
      <sha1>3hh265panpqlnvbdxt5hlybtq0yjjye</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206448</id>
      <parentid>2206447</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14224" sha1="4dp9aq56zdicvqx49ku6l5tt7p0vvlc" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1920s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: Ikatlong Tipperary na Lumilipad na Brigadang Kolumna Blg. 2 sa ilalim ni Seán Hogan noong '''Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda''', 1920; mga ahente ng pagbabawal na sumisira ng mga bariles ng alak noong 1921, alinsunod sa Ika-18 Susog, na nagbawal sa mga inuming may alkohol sa Estados Unidos sa buong dekada; noong 1927, sinimulan ni Charles Lindbergh ang unang solo at walang hintong paglipad mula [[New York]] patungong [[Paris]] gamit ang ''Spirit of St. Louis''; isang pulutong na nagtipon sa Kalyeng Wall matapos ang pagbagsak ng pamilihan noong 1929, na nagbunsod sa [[Malawakang Depresyon]]; si [[Benito Mussolini]] at [[Fascism|pasistang]] Blackshirts (Mga Itim na Kamiseta) sa panahon ng '''Martsa sa Roma''' noong 1922; ang [[Hukbong Mapagpalaya ng Bayan]] na umaatake sa mga posisyong depensibo ng pamahalaan sa [[Shandong]], sa panahon ng '''[[Digmaang Sibil ng Tsina]]'''; ang kampanya para sa karapatang bumoto ng kababaihan na nagbunsod sa maraming bansa na [[Pagboto ng mga kababaihan|'''ipagkaloob sa kababaihan ang karapatang bumoto''']] at mahalal; at si '''[[Babe Ruth]]''' na naging pinakasikat na manlalaro ng baseball sa panahong iyon.|335px|thumb
rect 1 1 298 178 [[Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda]]
rect 302 1 572 178 [[Pagbabawal sa Estados Unidos]]
rect 1 181 194 400 [[Pagboto ng mga kababaihan]]
rect 198 181 395 399 [[Babe Ruth]]
rect 399 182 572 401 [[Spirit of St. Louis]]
rect 1 405 250 599 [[Digmaang Sibil ng Tsina]]
rect 255 404 416 599 [[Martsa sa Roma]]
rect 419 405 572 598 [[Pagbasak ng Kalyeng Wall ng 1929]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|192}}
Ang '''dekada 1920''' (binibigkas na &quot;labingsiyam na dalawampu&quot;; madalas pinaikli bilang '''d. 1920''' o '''dekada '20''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1920, at nagtapos noong Disyembre 31, 1929. 

Pangunahing kilala ito dahil sa pag-unlad ng [[ekonomiya]] na naganap sa [[Mundong Kanluranin|Kanluraning Daigdig]] matapos ang pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (1914–1918). Madalas itong tawagin bilang &quot;''Roaring Twenties''&quot; (Umuugong na Bente) o &quot;Panahong [[Jazz]]&quot; sa [[Estados Unidos|Amerika]] at [[Kanlurang Europa]], at &quot;Ginuntuang Dekada Bente&quot; sa [[Alemanya]], samantalang tinutukoy naman ito ng mga nagsasalita ng [[Pransiya|Pranses]] bilang &quot;''Années folles''&quot; (&quot;mga [[baliw]] na taon&quot;) upang bigyang-diin ang masiglang pag-unlad sa [[lipunan]], [[sining]], at [[kultura]].&lt;ref&gt;[http://www.lawlessdecade.net/intro1.htm Paul Sann, The Lawless Decade] Nakuha noong 2009-09-03 {{Cite web |date=2024-07-30 |title=Roaring Twenties {{!}} Definition, Music, History, &amp; Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Roaring-Twenties |access-date=2024-09-03 |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}{{cite book |author=Andrew Lamb |url=https://books.google.com/books?id=wYfyNV5FUQEC&amp;pg=PA195 |title=150 Years of Popular Musical Theatre |publisher=Yale U.P. |year=2000 |isbn=0300075383 |page=195}}&lt;/ref&gt;

Ang mapaminsalang pagbagsak ng [[pamilihan]] sa Wall Street (o Kalyeng Wall) noong Oktubre 1929 ay karaniwang itinuturing na hudyat ng pagtatapos ng kasaganaan ng dekada 1920 sa [[Hilagang Amerika]] at Europa. Sa [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], ipinakilala ng mga [[Bolshevik]] ang ''New Economic Policy'' o Bagong Polisiyang Ekonomiko noong 1921, na pinalitan ng unang limang-taong plano noong 1928. Nasaksihan din ng dekada 1920 ang pag-usbong ng mga radikal na kilusang pampolitika, kabilang ang tagumpay ng Pulang Hukbo laban sa kilusang Puti sa [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at ang paglitaw ng mga dulong-kanang kilusang pampolitika sa Europa. Noong 1922, inagaw ng lider-[[Pasismo|pasista]] na si [[Benito Mussolini]] ang kapangyarihan sa [[Italya]]. Ilan pang diktador na lumitaw ay sina Józef Piłsudski sa [[Polonya]], at sina Peter at Alexander Karađorđević sa [[Yugoslavia]]. Umusad din ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa Estados Unidos (1920), [[Albanya]] (1920), at [[Irlanda]] (1921), at pinalawak ang karapatang bumoto sa [[Gran Britanya|Britanya]] para sa lahat ng kababaihang may edad na 21 pataas (1928).

Sa [[Turkiya]], tinalo ng mga puwersang nasyonalista ang Gresya, Pransya, Armenya, at Britanya sa Digmaan para sa Kalayaan ng Turkiya, na nagbunga ng Kasunduan sa Lausana (1923), isang kasunduang mas pabor sa Turkiya kaysa sa naunang iminungkahing Kasunduan sa Sèvres. Nagresulta rin ang digmaan sa pag-alis ng [[Kalipato]] ng [[Imperyong Otomano|Otomano]]. Naganap din ang mga pag-aalsang [[nasyonalista]] sa Irlanda (1919–1921) at [[Siria]] (1925–1927). Sa ilalim ni Mussolini, itinaguyod ng Italya ang mas agresibong patakarang panloob at panlabas, na nagdulot ng halos tuluyang paglipol sa [[Mafia]] na [[Sisilyano]] at ang Ikalawang Digmaang Italo-Senussi sa [[Libya]]. Noong 1927, sumiklab ang [[digmaang sibil]] sa [[Tsina]] sa pagitan ng pamahalaang pinamumunuan ng [[Kuomintang]] (KMT) ng [[Republika ng Tsina]] (ROC) at ng mga puwersa ng [[Partido Komunista ng Tsina]] (CCP). Nagkaroon din ng mga digmaang sibil sa [[Paraguay]] (1922–1923), Irlanda (1922–1923), [[Honduras]] (1924), [[Nicaragua]] (1926–1927), at [[Apganistan]] (1928–1929). Sinakop ng mga puwersa ng Saudi ang Jabal Shammar at kalaunan ang [[Hejaz]].

Isang matinding taggutom ang naganap sa Rusya (1921–1922) dahil sa pinagsamang epekto ng kaguluhang pang-ekonomiya dulot ng [[Rebolusyong Ruso]] at Digmaang Sibil sa Rusya, na pinalala pa ng kakulangan ng maayos na sistemang [[riles]] para sa distribusyon ng pagkain, na nagdulot ng humigit-kumulang 5 milyong pagkamatay. Isa pang matinding taggutom ang naganap sa Tsina (1928–1930), na nagdulot ng 6 milyong pagkamatay. Ang [[Pandemyang trangkaso ng 1918|pandemya ng trangkaso Espanyola]] (1918–1920) at epidemya ng tipus sa Rusya (1918–1922), na nagsimula sa nakaraang dekada, ay nagdulot ng tinatayang 25–50 milyon at 2–3 milyong pagkamatay ayon sa pagkakasunod. Kabilang sa mga pangunahing sakunang likas sa dekadang ito ang lindol sa Haiyuan noong 1920 (258,707–273,407 na pagkamatay), bagyong Shantou noong 1922 (50,000–100,000 na pagkamatay), Dakilang Lindol sa [[Kantō]] noong 1923 (105,385–142,800 na pagkamatay), at lindol sa Gulang noong 1927 (40,912 na pagkamatay).

[[File:Quezon and Osmeña.jpg|thumb|left|Sina [[Sergio Osmeña]] (kaliwa) at Manuel Quezon (kanan) na nagkaroon ng tensyon sa pamumuno ng partido noong dekada '20]]
Sa Pilipinas noong dekada 1920, nanatili ang bansa sa ilalim ng pamamahalang kolonyal ng Estados Unidos, subalit lumalakas ang damdaming makabansa at pakikilahok ng mga Pilipino sa pamahalaan. Sa unang bahagi ng dekadang ito, partikular noong 1922, lumalim ang hidwaan sa pagitan nina [[Manuel L. Quezon]] at [[Sergio Osmeña]], dalawang pangunahing pinuno ng [[Partido Nacionalista]] na dating magka-alyado sa kampanya para sa kalayaan ng Pilipinas sa ilalim ng Estados Unidos.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gripaldo |first=Rolando M. |date=1991 |title=The Quezon-Osmeña Split of 1922 |url=https://www.jstor.org/stable/42633241 |journal=Philippine Studies |language=en |volume=39 |issue=2 |pages=158–175 |issn=0031-7837}}&lt;/ref&gt; Ang tensyon sa pagitan nina Quezon at Osmeña ay umikot sa pamumuno sa partido, relasyon sa pamahalaang Amerikano, at diskarte sa kilusang kalayaan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagama't parehong layunin ang kasarinlan, nagkaiba sila sa pamamaraan: si Quezon ay mas agresibo at sentralisado ang pamumuno, habang si Osmeña ay mas institusyonal at maingat.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-09 |title=Quezon vs. Osmeña: A Rivalry Shaping Philippine Colonial Political Strategy {{!}} Sinaunangpanahon |url=https://sinaunangpanahon.com/quezon-vs-osmena-a-rivalry-shaping-philippine-colonial-political-strategy/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa kabilang banda, naging mas laganap ang mga protestang lansangan noong dekada 1920, kasabay ng tumitinding alitan sa pagitan ng mga Pilipino at mga Amerikanong mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-07-22 |title=COLONIAL ERA TO AMERICAN PERIOD |url=https://www.amnesty.org.ph/2022/07/protestph-1920-1945/ |access-date=2026-04-18 |website=Amnesty Philippines |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Naging tanyag ang mga pelikulang tahimik sa dekada 1920, kung saan ang pinakamalaking kinita ay maaaring ang Amerikanong epikong tahimik na pelikulang ''Ben-Hur: A Tale of the Christ'' o ang Amerikanong dramang pandigma na ''The Big Parade'', depende sa ginamit na pamantayan. Si [[Sinclair Lewis]] ay isang tanyag na manunulat sa Estados Unidos noong dekada 1920, at ang kaniyang mga aklat na ''Main Street'' at ''Elmer Gantry'' ay naging pinakamabenta.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Kabilang naman sa mga aklat na naging mabenta sa labas ng Estados Unidos ang akdang [[Tseko]] na ''The Good Soldier Švejk'', na nakapagbenta ng 20 milyong kopya. Kabilang sa mga awitin ng dekadang ito ang &quot;Mack the Knife&quot; at &quot;Tiptoe Through the Tulips&quot;.
[[Talaksan:Dalagang Bukid sarsuwela (cropped).jpg|thumb|Si Atang de la Rama na kilalang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; ay sumikat noong dekada '20 sa kanyang mga awiting ginawa ng mga importanteng kompositor.]]
Itinuring naman ang dekada 1920 sa Pilipinas bilang ginuntuang panahon ng [[sarsuwela]]. Isa sa mga sikat na sarsuwela ang ''Paglipas ng Dilim'' noong 1920.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-08-06 |title=THE LEGACY OF THE SARSWELA: CELEBRATING “BUWAN NG WIKA” WITH A LOCAL THEATER TRADITION - Circuit Performing Arts Theater (CPAT) |url=https://www.circuitperformingartstheater.com/the-legacy-of-the-sarswela-celebrating-buwan-ng-wika-with-a-local-theater-tradition/ |access-date=2026-04-18 |website=www.circuitperformingartstheater.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Karagdagan pa dito, ang pagsibol ng pelikula noong dekada 1920 ay nagbigay daan para tulungan mapalaganap ang sarsuwela na tumawid tungo teatro sa pelikula.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Naging popular pa din ang bodabil&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Johan |first=Adil |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Made_in_Nusantara/jjAXEAAAQBAJ |title=Made in Nusantara: Studies in Popular Music |last2=Santaella |first2=Mayco A. |date=2021-03-17 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-35379-2 |language=en}}&lt;/ref&gt; at musikang [[jazz]]&lt;ref&gt;Schenker, F. J. (2022). “Filipino Seekers of Fortune”: Jazz as Labor in 1920s Colonial Asia. ''Popular Music and Society'', ''45''(4), 405–424. (sa Ingles) https://doi.org/10.1080/03007766.2022.2123476&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Keppy |first=Peter |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv2gjx10f |title=Tales of Southeast Asia’s Jazz Age: Filipinos, Indonesians and Popular Culture, 1920-1936 |date=2019 |publisher=NUS Press |isbn=978-981-325-051-2 |doi=10.2307/j.ctv2gjx10f}}&lt;/ref&gt; na nagsimula noong dekada 2010. Kinilala noon si Luis Francisco Borromeo ang paghatid ng bagong anyo ng bodabil sa entablado at tinagurian ang sarili bilang hari ng jazz.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Ang binansagan namang &quot;Reyna ng Bodabil&quot; at &quot;Reyna ng Pilipinong Jazz&quot; na si [[Katy de la Cruz]] ay binago ang estilong Amerikano sa pinalokal na bodabil sa kanyang mga pagtatanghal.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Balance |first=Christine Bacareza |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Tropical_Renditions/FZL4CwAAQBAJ |title=Tropical Renditions: Making Musical Scenes in Filipino America |date=2016-04-21 |publisher=Duke University Press |isbn=978-0-8223-7514-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging ''mainstream'' o nasa pangunahing agos ang [[harana]] at [[kundiman]],&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2017-02-15 |title=Philippine Music: The Harana or Kundiman Free Essay Example 1561 words |url=https://graduateway.com/philippine-music-the-harana-or-kundiman/ |access-date=2026-04-18 |website=GraduateWay |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Ang binansagang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; at tinutirng na kauna-unahang [[artistang Pilipino]] na si [[Atang dela Rama|Atang de la Rama]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2014-07-11 |title=Did you know: Atang de la Rama |url=https://newsinfo.inquirer.net/618671/did-you-know-atang-de-la-rama |access-date=2026-04-18 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; ay sumikat din noong dekada '20 na pinapopular ang mga awitin ng mga mahahalagang kompositor ng dekada '20. Kabilang sa mga pinasikat niyang awitin ang &quot;Bituing Marikit&quot;, &quot;Madaling Araw&quot;, at &quot;Mutya ng Pasig&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2013-01-08 |title=Atang de la Rama: National Artist for Theater and Music |url=https://kahimyang.com/kauswagan/articles/1418/today-in-philippine-history-january-11-1902-atang-de-la-rama-was-born-in-pandacan-manila |access-date=2026-04-18 |website=The Kahimyang Project |language=en}}&lt;/ref&gt; Dahil hindi pa naisasama ang tunog sa pelikula noong dekada '20, inawit ni Atang ang mga awitin ng ''live'' (o personal) sa entablado.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Abunda |first=Boy |title=Unforgettable silent films |url=https://www.philstar.com/entertainment/2007/06/01/3465/unforgettable-silent-films |access-date=2026-04-18 |website=Philstar.com|date=Hunyo 1, 2007|author-link=Boy Abunda}}&lt;/ref&gt;

Bukod sa sarsuwela, kundiman, at bodabil, unang nagkaroon ng [[Radyo sa Pilipinas|radyo ang Pilipinas]] noong dekada 1920. Inaangkin na ang KZKZ ay ang kauna-unahang estasyon ng [[radyo]] (AM) sa Pilipinas na naisahimpapawid noong 1924, bagaman, sinasabing ang pagsubok na pagsasahimpapawid ng isang babaeng Amerikano na nangangalang Ginang Redgrave ay ang unang [[Talaan ng mga himpilan ng radyo sa Pilipinas|estasyon ng radyo sa Pilipinas]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2011-07-25 |title=History of Philippine Radio |url=https://radioonlinenow.com/2011/07/25/history-of-philippine-radio/ |access-date=2026-05-06 |website=Radio Online Now |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa katapusan ng dekada, mayroon nang dalawang estasyon ng radyo sa Maynila at isa sa [[Cebu]] na gumagamit ng [[Wikang Ingles|Ingles]] bilang namamayaning wika, at karamihan sa naisahimpapawid ay mga awiting Amerikano.

Sa kabuuan ng dekada 1920, tumaas ang populasyon ng mundo mula 1.87 bilyon tungo sa 2.05 bilyon, na may humigit-kumulang 700 milyong kapanganakan at 525 milyong pagkamatay.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1920]]</text>
      <sha1>4dp9aq56zdicvqx49ku6l5tt7p0vvlc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206449</id>
      <parentid>2206448</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:34:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14474" sha1="iej5kmjepqa6z97i35ezb48ctyox3xe" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1920s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: Ikatlong Tipperary na Lumilipad na Brigadang Kolumna Blg. 2 sa ilalim ni Seán Hogan noong '''Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda''', 1920; mga ahente ng pagbabawal na sumisira ng mga bariles ng alak noong 1921, alinsunod sa Ika-18 Susog, na nagbawal sa mga inuming may alkohol sa Estados Unidos sa buong dekada; noong 1927, sinimulan ni Charles Lindbergh ang unang solo at walang hintong paglipad mula [[New York]] patungong [[Paris]] gamit ang ''Spirit of St. Louis''; isang pulutong na nagtipon sa Kalyeng Wall matapos ang pagbagsak ng pamilihan noong 1929, na nagbunsod sa [[Malawakang Depresyon]]; si [[Benito Mussolini]] at [[Fascism|pasistang]] Blackshirts (Mga Itim na Kamiseta) sa panahon ng '''Martsa sa Roma''' noong 1922; ang [[Hukbong Mapagpalaya ng Bayan]] na umaatake sa mga posisyong depensibo ng pamahalaan sa [[Shandong]], sa panahon ng '''[[Digmaang Sibil ng Tsina]]'''; ang kampanya para sa karapatang bumoto ng kababaihan na nagbunsod sa maraming bansa na [[Pagboto ng mga kababaihan|'''ipagkaloob sa kababaihan ang karapatang bumoto''']] at mahalal; at si '''[[Babe Ruth]]''' na naging pinakasikat na manlalaro ng baseball sa panahong iyon.|335px|thumb
rect 1 1 298 178 [[Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda]]
rect 302 1 572 178 [[Pagbabawal sa Estados Unidos]]
rect 1 181 194 400 [[Pagboto ng mga kababaihan]]
rect 198 181 395 399 [[Babe Ruth]]
rect 399 182 572 401 [[Spirit of St. Louis]]
rect 1 405 250 599 [[Digmaang Sibil ng Tsina]]
rect 255 404 416 599 [[Martsa sa Roma]]
rect 419 405 572 598 [[Pagbasak ng Kalyeng Wall ng 1929]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|192}}
Ang '''dekada 1920''' (binibigkas na &quot;labingsiyam na dalawampu&quot;; madalas pinaikli bilang '''d. 1920''' o '''dekada '20''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1920, at nagtapos noong Disyembre 31, 1929. 

Pangunahing kilala ito dahil sa pag-unlad ng [[ekonomiya]] na naganap sa [[Mundong Kanluranin|Kanluraning Daigdig]] matapos ang pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (1914–1918). Madalas itong tawagin bilang &quot;''Roaring Twenties''&quot; (Umuugong na Bente) o &quot;Panahong [[Jazz]]&quot; sa [[Estados Unidos|Amerika]] at [[Kanlurang Europa]], at &quot;Ginuntuang Dekada Bente&quot; sa [[Alemanya]], samantalang tinutukoy naman ito ng mga nagsasalita ng [[Pransiya|Pranses]] bilang &quot;''Années folles''&quot; (&quot;mga [[baliw]] na taon&quot;) upang bigyang-diin ang masiglang pag-unlad sa [[lipunan]], [[sining]], at [[kultura]].&lt;ref&gt;[http://www.lawlessdecade.net/intro1.htm Paul Sann, The Lawless Decade] Nakuha noong 2009-09-03 {{Cite web |date=2024-07-30 |title=Roaring Twenties {{!}} Definition, Music, History, &amp; Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Roaring-Twenties |access-date=2024-09-03 |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}{{cite book |author=Andrew Lamb |url=https://books.google.com/books?id=wYfyNV5FUQEC&amp;pg=PA195 |title=150 Years of Popular Musical Theatre |publisher=Yale U.P. |year=2000 |isbn=0300075383 |page=195}}&lt;/ref&gt;

Ang mapaminsalang pagbagsak ng [[pamilihan]] sa Wall Street (o Kalyeng Wall) noong Oktubre 1929 ay karaniwang itinuturing na hudyat ng pagtatapos ng kasaganaan ng dekada 1920 sa [[Hilagang Amerika]] at Europa. Sa [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], ipinakilala ng mga [[Bolshevik]] ang ''New Economic Policy'' o Bagong Polisiyang Ekonomiko noong 1921, na pinalitan ng unang limang-taong plano noong 1928. Nasaksihan din ng dekada 1920 ang pag-usbong ng mga radikal na kilusang pampolitika, kabilang ang tagumpay ng Pulang Hukbo laban sa kilusang Puti sa [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at ang paglitaw ng mga dulong-kanang kilusang pampolitika sa Europa. Noong 1922, inagaw ng lider-[[Pasismo|pasista]] na si [[Benito Mussolini]] ang kapangyarihan sa [[Italya]]. Ilan pang diktador na lumitaw ay sina Józef Piłsudski sa [[Polonya]], at sina Peter at Alexander Karađorđević sa [[Yugoslavia]]. Umusad din ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa Estados Unidos (1920), [[Albanya]] (1920), at [[Irlanda]] (1921), at pinalawak ang karapatang bumoto sa [[Gran Britanya|Britanya]] para sa lahat ng kababaihang may edad na 21 pataas (1928).

Sa [[Turkiya]], tinalo ng mga puwersang nasyonalista ang Gresya, Pransya, Armenya, at Britanya sa Digmaan para sa Kalayaan ng Turkiya, na nagbunga ng Kasunduan sa Lausana (1923), isang kasunduang mas pabor sa Turkiya kaysa sa naunang iminungkahing Kasunduan sa Sèvres. Nagresulta rin ang digmaan sa pag-alis ng [[Kalipato]] ng [[Imperyong Otomano|Otomano]]. Naganap din ang mga pag-aalsang [[nasyonalista]] sa Irlanda (1919–1921) at [[Siria]] (1925–1927). Sa ilalim ni Mussolini, itinaguyod ng Italya ang mas agresibong patakarang panloob at panlabas, na nagdulot ng halos tuluyang paglipol sa [[Mafia]] na [[Sisilyano]] at ang Ikalawang Digmaang Italo-Senussi sa [[Libya]]. Noong 1927, sumiklab ang [[digmaang sibil]] sa [[Tsina]] sa pagitan ng pamahalaang pinamumunuan ng [[Kuomintang]] (KMT) ng [[Republika ng Tsina]] (ROC) at ng mga puwersa ng [[Partido Komunista ng Tsina]] (CCP). Nagkaroon din ng mga digmaang sibil sa [[Paraguay]] (1922–1923), Irlanda (1922–1923), [[Honduras]] (1924), [[Nicaragua]] (1926–1927), at [[Apganistan]] (1928–1929). Sinakop ng mga puwersa ng Saudi ang Jabal Shammar at kalaunan ang [[Hejaz]].

Isang matinding taggutom ang naganap sa Rusya (1921–1922) dahil sa pinagsamang epekto ng kaguluhang pang-ekonomiya dulot ng [[Rebolusyong Ruso]] at Digmaang Sibil sa Rusya, na pinalala pa ng kakulangan ng maayos na sistemang [[riles]] para sa distribusyon ng pagkain, na nagdulot ng humigit-kumulang 5 milyong pagkamatay. Isa pang matinding taggutom ang naganap sa Tsina (1928–1930), na nagdulot ng 6 milyong pagkamatay. Ang [[Pandemyang trangkaso ng 1918|pandemya ng trangkaso Espanyola]] (1918–1920) at epidemya ng tipus sa Rusya (1918–1922), na nagsimula sa nakaraang dekada, ay nagdulot ng tinatayang 25–50 milyon at 2–3 milyong pagkamatay ayon sa pagkakasunod. Kabilang sa mga pangunahing sakunang likas sa dekadang ito ang lindol sa Haiyuan noong 1920 (258,707–273,407 na pagkamatay), bagyong Shantou noong 1922 (50,000–100,000 na pagkamatay), Dakilang Lindol sa [[Kantō]] noong 1923 (105,385–142,800 na pagkamatay), at lindol sa Gulang noong 1927 (40,912 na pagkamatay).

[[File:Quezon and Osmeña.jpg|thumb|left|Sina [[Sergio Osmeña]] (kaliwa) at Manuel Quezon (kanan) na nagkaroon ng tensyon sa pamumuno ng partido noong dekada '20]]
Sa Pilipinas noong dekada 1920, nanatili ang bansa sa ilalim ng pamamahalang kolonyal ng Estados Unidos, subalit lumalakas ang damdaming makabansa at pakikilahok ng mga Pilipino sa pamahalaan. Sa unang bahagi ng dekadang ito, partikular noong 1922, lumalim ang hidwaan sa pagitan nina [[Manuel L. Quezon]] at [[Sergio Osmeña]], dalawang pangunahing pinuno ng [[Partido Nacionalista]] na dating magka-alyado sa kampanya para sa kalayaan ng Pilipinas sa ilalim ng Estados Unidos.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gripaldo |first=Rolando M. |date=1991 |title=The Quezon-Osmeña Split of 1922 |url=https://www.jstor.org/stable/42633241 |journal=Philippine Studies |language=en |volume=39 |issue=2 |pages=158–175 |issn=0031-7837}}&lt;/ref&gt; Ang tensyon sa pagitan nina Quezon at Osmeña ay umikot sa pamumuno sa partido, relasyon sa pamahalaang Amerikano, at diskarte sa kilusang kalayaan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagama't parehong layunin ang kasarinlan, nagkaiba sila sa pamamaraan: si Quezon ay mas agresibo at sentralisado ang pamumuno, habang si Osmeña ay mas institusyonal at maingat.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-09 |title=Quezon vs. Osmeña: A Rivalry Shaping Philippine Colonial Political Strategy {{!}} Sinaunangpanahon |url=https://sinaunangpanahon.com/quezon-vs-osmena-a-rivalry-shaping-philippine-colonial-political-strategy/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa kabilang banda, naging mas laganap ang mga protestang lansangan noong dekada 1920, kasabay ng tumitinding alitan sa pagitan ng mga Pilipino at mga Amerikanong mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-07-22 |title=COLONIAL ERA TO AMERICAN PERIOD |url=https://www.amnesty.org.ph/2022/07/protestph-1920-1945/ |access-date=2026-04-18 |website=Amnesty Philippines |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Naging tanyag ang mga pelikulang tahimik sa dekada 1920, kung saan ang pinakamalaking kinita ay maaaring ang Amerikanong epikong tahimik na pelikulang ''Ben-Hur: A Tale of the Christ'' o ang Amerikanong dramang pandigma na ''The Big Parade'', depende sa ginamit na pamantayan. Si [[Sinclair Lewis]] ay isang tanyag na manunulat sa Estados Unidos noong dekada 1920, at ang kaniyang mga aklat na ''Main Street'' at ''Elmer Gantry'' ay naging pinakamabenta.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Kabilang naman sa mga aklat na naging mabenta sa labas ng Estados Unidos ang akdang [[Tseko]] na ''The Good Soldier Švejk'', na nakapagbenta ng 20 milyong kopya. Kabilang sa mga awitin ng dekadang ito ang &quot;Mack the Knife&quot; at &quot;Tiptoe Through the Tulips&quot;.
[[Talaksan:Dalagang Bukid sarsuwela (cropped).jpg|thumb|Si Atang de la Rama na kilalang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; ay sumikat noong dekada '20 sa kanyang mga awiting ginawa ng mga importanteng kompositor.]]
Itinuring naman ang dekada 1920 sa Pilipinas bilang ginuntuang panahon ng [[sarsuwela]]. Isa sa mga sikat na sarsuwela ang ''Paglipas ng Dilim'' noong 1920.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-08-06 |title=THE LEGACY OF THE SARSWELA: CELEBRATING “BUWAN NG WIKA” WITH A LOCAL THEATER TRADITION - Circuit Performing Arts Theater (CPAT) |url=https://www.circuitperformingartstheater.com/the-legacy-of-the-sarswela-celebrating-buwan-ng-wika-with-a-local-theater-tradition/ |access-date=2026-04-18 |website=www.circuitperformingartstheater.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Karagdagan pa dito, ang pagsibol ng pelikula noong dekada 1920 ay nagbigay daan para tulungan mapalaganap ang sarsuwela na tumawid tungo teatro sa pelikula.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Naging popular pa din ang bodabil&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Johan |first=Adil |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Made_in_Nusantara/jjAXEAAAQBAJ |title=Made in Nusantara: Studies in Popular Music |last2=Santaella |first2=Mayco A. |date=2021-03-17 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-35379-2 |language=en}}&lt;/ref&gt; at musikang [[jazz]]&lt;ref&gt;Schenker, F. J. (2022). “Filipino Seekers of Fortune”: Jazz as Labor in 1920s Colonial Asia. ''Popular Music and Society'', ''45''(4), 405–424. (sa Ingles) https://doi.org/10.1080/03007766.2022.2123476&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Keppy |first=Peter |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv2gjx10f |title=Tales of Southeast Asia’s Jazz Age: Filipinos, Indonesians and Popular Culture, 1920-1936 |date=2019 |publisher=NUS Press |isbn=978-981-325-051-2 |doi=10.2307/j.ctv2gjx10f}}&lt;/ref&gt; na nagsimula noong dekada 2010. Kinilala noon si Luis Francisco Borromeo ang paghatid ng bagong anyo ng bodabil sa entablado at tinagurian ang sarili bilang hari ng jazz.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Ang binansagan namang &quot;Reyna ng Bodabil&quot; at &quot;Reyna ng Pilipinong Jazz&quot; na si [[Katy de la Cruz]] ay binago ang estilong Amerikano sa pinalokal na bodabil sa kanyang mga pagtatanghal.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Balance |first=Christine Bacareza |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Tropical_Renditions/FZL4CwAAQBAJ |title=Tropical Renditions: Making Musical Scenes in Filipino America |date=2016-04-21 |publisher=Duke University Press |isbn=978-0-8223-7514-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging ''mainstream'' o nasa pangunahing agos ang [[harana]] at [[kundiman]],&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2017-02-15 |title=Philippine Music: The Harana or Kundiman Free Essay Example 1561 words |url=https://graduateway.com/philippine-music-the-harana-or-kundiman/ |access-date=2026-04-18 |website=GraduateWay |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Ang binansagang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; at tinutirng na kauna-unahang [[artistang Pilipino]] na si [[Atang dela Rama|Atang de la Rama]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2014-07-11 |title=Did you know: Atang de la Rama |url=https://newsinfo.inquirer.net/618671/did-you-know-atang-de-la-rama |access-date=2026-04-18 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; ay sumikat din noong dekada '20 na pinapopular ang mga awitin ng mga mahahalagang kompositor ng dekada '20. Kabilang sa mga pinasikat niyang awitin ang &quot;Bituing Marikit&quot;, &quot;Madaling Araw&quot;, at &quot;Mutya ng Pasig&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2013-01-08 |title=Atang de la Rama: National Artist for Theater and Music |url=https://kahimyang.com/kauswagan/articles/1418/today-in-philippine-history-january-11-1902-atang-de-la-rama-was-born-in-pandacan-manila |access-date=2026-04-18 |website=The Kahimyang Project |language=en}}&lt;/ref&gt; Dahil hindi pa naisasama ang tunog sa pelikula noong dekada '20, inawit ni Atang ang mga awitin ng ''live'' (o personal) sa entablado.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Abunda |first=Boy |title=Unforgettable silent films |url=https://www.philstar.com/entertainment/2007/06/01/3465/unforgettable-silent-films |access-date=2026-04-18 |website=Philstar.com|date=Hunyo 1, 2007|author-link=Boy Abunda}}&lt;/ref&gt;

Bukod sa sarsuwela, kundiman, at bodabil, unang nagkaroon ng [[Radyo sa Pilipinas|radyo ang Pilipinas]] noong dekada 1920. Inaangkin na ang KZKZ ay ang kauna-unahang estasyon ng [[radyo]] (AM) sa Pilipinas na naisahimpapawid noong 1924, bagaman, sinasabing ang pagsubok na pagsasahimpapawid ng isang babaeng Amerikano na nangangalang Ginang Redgrave ay ang unang [[Talaan ng mga himpilan ng radyo sa Pilipinas|estasyon ng radyo sa Pilipinas]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2011-07-25 |title=History of Philippine Radio |url=https://radioonlinenow.com/2011/07/25/history-of-philippine-radio/ |access-date=2026-05-06 |website=Radio Online Now |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa katapusan ng dekada, mayroon nang dalawang estasyon ng radyo sa Maynila at isa sa [[Cebu]] na gumagamit ng [[Wikang Ingles|Ingles]] bilang namamayaning wika, at karamihan sa naisahimpapawid ay mga awiting Amerikano.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ladrido |first=R.C. |date=Hulyo 17, 2022 |title=100 Years: Broadcasting in Our Everyday Lives |url=https://verafiles.org/articles/100-years-broadcasting-in-our-everyday-lives |access-date=Mayo 6, 2026 |website=Vera Files}}&lt;/ref&gt;

Sa kabuuan ng dekada 1920, tumaas ang populasyon ng mundo mula 1.87 bilyon tungo sa 2.05 bilyon, na may humigit-kumulang 700 milyong kapanganakan at 525 milyong pagkamatay.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1920]]</text>
      <sha1>iej5kmjepqa6z97i35ezb48ctyox3xe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206451</id>
      <parentid>2206449</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:40:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14486" sha1="656z022zf1grhlque1ktj48tgde5zgi" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1920s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: Ikatlong Tipperary na Lumilipad na Brigadang Kolumna Blg. 2 sa ilalim ni Seán Hogan noong '''Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda''', 1920; mga ahente ng pagbabawal na sumisira ng mga bariles ng alak noong 1921, alinsunod sa Ika-18 Susog, na nagbawal sa mga inuming may alkohol sa Estados Unidos sa buong dekada; noong 1927, sinimulan ni Charles Lindbergh ang unang solo at walang hintong paglipad mula [[New York]] patungong [[Paris]] gamit ang ''Spirit of St. Louis''; isang pulutong na nagtipon sa Kalyeng Wall matapos ang pagbagsak ng pamilihan noong 1929, na nagbunsod sa [[Malawakang Depresyon]]; si [[Benito Mussolini]] at [[Fascism|pasistang]] Blackshirts (Mga Itim na Kamiseta) sa panahon ng '''Martsa sa Roma''' noong 1922; ang [[Hukbong Mapagpalaya ng Bayan]] na umaatake sa mga posisyong depensibo ng pamahalaan sa [[Shandong]], sa panahon ng '''[[Digmaang Sibil ng Tsina]]'''; ang kampanya para sa karapatang bumoto ng kababaihan na nagbunsod sa maraming bansa na [[Pagboto ng mga kababaihan|'''ipagkaloob sa kababaihan ang karapatang bumoto''']] at mahalal; at si '''[[Babe Ruth]]''' na naging pinakasikat na manlalaro ng baseball sa panahong iyon.|335px|thumb
rect 1 1 298 178 [[Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda]]
rect 302 1 572 178 [[Pagbabawal sa Estados Unidos]]
rect 1 181 194 400 [[Pagboto ng mga kababaihan]]
rect 198 181 395 399 [[Babe Ruth]]
rect 399 182 572 401 [[Spirit of St. Louis]]
rect 1 405 250 599 [[Digmaang Sibil ng Tsina]]
rect 255 404 416 599 [[Martsa sa Roma]]
rect 419 405 572 598 [[Pagbasak ng Kalyeng Wall ng 1929]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|192}}
Ang '''dekada 1920''' (binibigkas na &quot;labingsiyam na dalawampu&quot;; madalas pinaikli bilang '''d. 1920''' o '''dekada '20''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1920, at nagtapos noong Disyembre 31, 1929. 

Pangunahing kilala ito dahil sa pag-unlad ng [[ekonomiya]] na naganap sa [[Mundong Kanluranin|Kanluraning Daigdig]] matapos ang pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (1914–1918). Madalas itong tawagin bilang &quot;''Roaring Twenties''&quot; (Umuugong na Bente) o &quot;Panahong [[Jazz]]&quot; sa [[Estados Unidos|Amerika]] at [[Kanlurang Europa]], at &quot;Ginuntuang Dekada Bente&quot; sa [[Alemanya]], samantalang tinutukoy naman ito ng mga nagsasalita ng [[Pransiya|Pranses]] bilang &quot;''Années folles''&quot; (&quot;mga [[baliw]] na taon&quot;) upang bigyang-diin ang masiglang pag-unlad sa [[lipunan]], [[sining]], at [[kultura]].&lt;ref&gt;[http://www.lawlessdecade.net/intro1.htm Paul Sann, The Lawless Decade] Nakuha noong 2009-09-03 {{Cite web |date=2024-07-30 |title=Roaring Twenties {{!}} Definition, Music, History, &amp; Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Roaring-Twenties |access-date=2024-09-03 |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}{{cite book |author=Andrew Lamb |url=https://books.google.com/books?id=wYfyNV5FUQEC&amp;pg=PA195 |title=150 Years of Popular Musical Theatre |publisher=Yale U.P. |year=2000 |isbn=0300075383 |page=195}}&lt;/ref&gt;

Ang mapaminsalang pagbagsak ng [[pamilihan]] sa Wall Street (o Kalyeng Wall) noong Oktubre 1929 ay karaniwang itinuturing na hudyat ng pagtatapos ng kasaganaan ng dekada 1920 sa [[Hilagang Amerika]] at Europa. Sa [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], ipinakilala ng mga [[Bolshevik]] ang ''New Economic Policy'' o Bagong Polisiyang Ekonomiko noong 1921, na pinalitan ng unang limang-taong plano noong 1928. Nasaksihan din ng dekada 1920 ang pag-usbong ng mga radikal na kilusang pampolitika, kabilang ang tagumpay ng Pulang Hukbo laban sa kilusang Puti sa [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at ang paglitaw ng mga dulong-kanang kilusang pampolitika sa Europa. Noong 1922, inagaw ng lider-[[Pasismo|pasista]] na si [[Benito Mussolini]] ang kapangyarihan sa [[Italya]]. Ilan pang diktador na lumitaw ay sina Józef Piłsudski sa [[Polonya]], at sina Peter at Alexander Karađorđević sa [[Yugoslavia]]. Umusad din ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa Estados Unidos (1920), [[Albanya]] (1920), at [[Irlanda]] (1921), at pinalawak ang karapatang bumoto sa [[Gran Britanya|Britanya]] para sa lahat ng kababaihang may edad na 21 pataas (1928).

Sa [[Turkiya]], tinalo ng mga puwersang nasyonalista ang Gresya, Pransya, Armenya, at Britanya sa Digmaan para sa Kalayaan ng Turkiya, na nagbunga ng Kasunduan sa Lausana (1923), isang kasunduang mas pabor sa Turkiya kaysa sa naunang iminungkahing Kasunduan sa Sèvres. Nagresulta rin ang digmaan sa pag-alis ng [[Kalipato]] ng [[Imperyong Otomano|Otomano]]. Naganap din ang mga pag-aalsang [[nasyonalista]] sa Irlanda (1919–1921) at [[Siria]] (1925–1927). Sa ilalim ni Mussolini, itinaguyod ng Italya ang mas agresibong patakarang panloob at panlabas, na nagdulot ng halos tuluyang paglipol sa [[Mafia]] na [[Sisilyano]] at ang Ikalawang Digmaang Italo-Senussi sa [[Libya]]. Noong 1927, sumiklab ang [[digmaang sibil]] sa [[Tsina]] sa pagitan ng pamahalaang pinamumunuan ng [[Kuomintang]] (KMT) ng [[Republika ng Tsina]] (ROC) at ng mga puwersa ng [[Partido Komunista ng Tsina]] (CCP). Nagkaroon din ng mga digmaang sibil sa [[Paraguay]] (1922–1923), Irlanda (1922–1923), [[Honduras]] (1924), [[Nicaragua]] (1926–1927), at [[Apganistan]] (1928–1929). Sinakop ng mga puwersa ng Saudi ang Jabal Shammar at kalaunan ang [[Hejaz]].

Isang matinding taggutom ang naganap sa Rusya (1921–1922) dahil sa pinagsamang epekto ng kaguluhang pang-ekonomiya dulot ng [[Rebolusyong Ruso]] at Digmaang Sibil sa Rusya, na pinalala pa ng kakulangan ng maayos na sistemang [[riles]] para sa distribusyon ng pagkain, na nagdulot ng humigit-kumulang 5 milyong pagkamatay. Isa pang matinding taggutom ang naganap sa Tsina (1928–1930), na nagdulot ng 6 milyong pagkamatay. Ang [[Pandemyang trangkaso ng 1918|pandemya ng trangkaso Espanyola]] (1918–1920) at epidemya ng tipus sa Rusya (1918–1922), na nagsimula sa nakaraang dekada, ay nagdulot ng tinatayang 25–50 milyon at 2–3 milyong pagkamatay ayon sa pagkakasunod. Kabilang sa mga pangunahing sakunang likas sa dekadang ito ang lindol sa Haiyuan noong 1920 (258,707–273,407 na pagkamatay), bagyong Shantou noong 1922 (50,000–100,000 na pagkamatay), Dakilang Lindol sa [[Kantō]] noong 1923 (105,385–142,800 na pagkamatay), at lindol sa Gulang noong 1927 (40,912 na pagkamatay).

[[File:Quezon and Osmeña.jpg|thumb|left|Sina [[Sergio Osmeña]] (kaliwa) at Manuel Quezon (kanan) na nagkaroon ng tensyon sa pamumuno ng partido noong dekada '20]]
Sa Pilipinas noong dekada 1920, nanatili ang bansa sa ilalim ng pamamahalang kolonyal ng Estados Unidos, subalit lumalakas ang damdaming makabansa at pakikilahok ng mga Pilipino sa pamahalaan. Sa unang bahagi ng dekadang ito, partikular noong 1922, lumalim ang hidwaan sa pagitan nina [[Manuel L. Quezon]] at [[Sergio Osmeña]], dalawang pangunahing pinuno ng [[Partido Nacionalista]] na dating magka-alyado sa kampanya para sa kalayaan ng Pilipinas sa ilalim ng Estados Unidos.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gripaldo |first=Rolando M. |date=1991 |title=The Quezon-Osmeña Split of 1922 |url=https://www.jstor.org/stable/42633241 |journal=Philippine Studies |language=en |volume=39 |issue=2 |pages=158–175 |issn=0031-7837}}&lt;/ref&gt; Ang tensyon sa pagitan nina Quezon at Osmeña ay umikot sa pamumuno sa partido, relasyon sa pamahalaang Amerikano, at diskarte sa kilusang kalayaan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagama't parehong layunin ang kasarinlan, nagkaiba sila sa pamamaraan: si Quezon ay mas agresibo at sentralisado ang pamumuno, habang si Osmeña ay mas institusyonal at maingat.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-09 |title=Quezon vs. Osmeña: A Rivalry Shaping Philippine Colonial Political Strategy {{!}} Sinaunangpanahon |url=https://sinaunangpanahon.com/quezon-vs-osmena-a-rivalry-shaping-philippine-colonial-political-strategy/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa kabilang banda, naging mas laganap ang mga protestang lansangan noong dekada 1920, kasabay ng tumitinding alitan sa pagitan ng mga Pilipino at mga Amerikanong mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-07-22 |title=COLONIAL ERA TO AMERICAN PERIOD |url=https://www.amnesty.org.ph/2022/07/protestph-1920-1945/ |access-date=2026-04-18 |website=Amnesty Philippines |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Naging tanyag ang mga pelikulang tahimik sa dekada 1920, kung saan ang pinakamalaking kinita ay maaaring ang Amerikanong epikong tahimik na pelikulang ''Ben-Hur: A Tale of the Christ'' o ang Amerikanong dramang pandigma na ''The Big Parade'', depende sa ginamit na pamantayan. Si [[Sinclair Lewis]] ay isang tanyag na manunulat sa Estados Unidos noong dekada 1920, at ang kaniyang mga aklat na ''Main Street'' at ''Elmer Gantry'' ay naging pinakamabenta.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Kabilang naman sa mga aklat na naging mabenta sa labas ng Estados Unidos ang akdang [[Tseko]] na ''The Good Soldier Švejk'', na nakapagbenta ng 20 milyong kopya. Kabilang sa mga awitin ng dekadang ito ang &quot;Mack the Knife&quot; at &quot;Tiptoe Through the Tulips&quot;.
[[Talaksan:Dalagang Bukid sarsuwela (cropped).jpg|thumb|Si Atang de la Rama na kilalang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; ay sumikat noong dekada '20 sa kanyang mga awiting ginawa ng mga importanteng kompositor.]]
Itinuring naman ang dekada 1920 sa Pilipinas bilang ginuntuang panahon ng [[sarsuwela]]. Isa sa mga sikat na sarsuwela ang ''Paglipas ng Dilim'' noong 1920.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-08-06 |title=THE LEGACY OF THE SARSWELA: CELEBRATING “BUWAN NG WIKA” WITH A LOCAL THEATER TRADITION - Circuit Performing Arts Theater (CPAT) |url=https://www.circuitperformingartstheater.com/the-legacy-of-the-sarswela-celebrating-buwan-ng-wika-with-a-local-theater-tradition/ |access-date=2026-04-18 |website=www.circuitperformingartstheater.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Karagdagan pa dito, ang pagsibol ng pelikula noong dekada 1920 ay nagbigay daan para tulungan mapalaganap ang sarsuwela na tumawid tungo teatro sa pelikula.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Naging popular pa din ang bodabil&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Johan |first=Adil |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Made_in_Nusantara/jjAXEAAAQBAJ |title=Made in Nusantara: Studies in Popular Music |last2=Santaella |first2=Mayco A. |date=2021-03-17 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-35379-2 |language=en}}&lt;/ref&gt; at musikang [[jazz]]&lt;ref&gt;Schenker, F. J. (2022). “Filipino Seekers of Fortune”: Jazz as Labor in 1920s Colonial Asia. ''Popular Music and Society'', ''45''(4), 405–424. (sa Ingles) https://doi.org/10.1080/03007766.2022.2123476&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Keppy |first=Peter |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv2gjx10f |title=Tales of Southeast Asia’s Jazz Age: Filipinos, Indonesians and Popular Culture, 1920-1936 |date=2019 |publisher=NUS Press |isbn=978-981-325-051-2 |doi=10.2307/j.ctv2gjx10f}}&lt;/ref&gt; na nagsimula noong dekada 2010. Kinilala noon si Luis Francisco Borromeo ang paghatid ng bagong anyo ng bodabil sa entablado at tinagurian ang sarili bilang hari ng jazz.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Ang binansagan namang &quot;Reyna ng Bodabil&quot; at &quot;Reyna ng Pilipinong Jazz&quot; na si [[Katy de la Cruz]] ay binago ang estilong Amerikano sa pinalokal na bodabil sa kanyang mga pagtatanghal.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Balance |first=Christine Bacareza |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Tropical_Renditions/FZL4CwAAQBAJ |title=Tropical Renditions: Making Musical Scenes in Filipino America |date=2016-04-21 |publisher=Duke University Press |isbn=978-0-8223-7514-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging ''mainstream'' o nasa pangunahing agos ang [[harana]] at [[kundiman]],&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2017-02-15 |title=Philippine Music: The Harana or Kundiman Free Essay Example 1561 words |url=https://graduateway.com/philippine-music-the-harana-or-kundiman/ |access-date=2026-04-18 |website=GraduateWay |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Ang binansagang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; at tinutirng na kauna-unahang [[artistang Pilipino]] na si [[Atang dela Rama|Atang de la Rama]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2014-07-11 |title=Did you know: Atang de la Rama |url=https://newsinfo.inquirer.net/618671/did-you-know-atang-de-la-rama |access-date=2026-04-18 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; ay sumikat din noong dekada '20 na pinapopular ang mga awitin ng mga mahahalagang kompositor ng dekada '20. Kabilang sa mga pinasikat niyang awitin ang &quot;Bituing Marikit&quot;, &quot;Madaling Araw&quot;, at &quot;Mutya ng Pasig&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2013-01-08 |title=Atang de la Rama: National Artist for Theater and Music |url=https://kahimyang.com/kauswagan/articles/1418/today-in-philippine-history-january-11-1902-atang-de-la-rama-was-born-in-pandacan-manila |access-date=2026-04-18 |website=The Kahimyang Project |language=en}}&lt;/ref&gt; Dahil hindi pa naisasama ang tunog sa pelikula noong dekada '20, inawit ni Atang ang mga awitin ng ''live'' (o personal) sa entablado.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Abunda |first=Boy |title=Unforgettable silent films |url=https://www.philstar.com/entertainment/2007/06/01/3465/unforgettable-silent-films |access-date=2026-04-18 |website=Philstar.com|date=Hunyo 1, 2007|author-link=Boy Abunda}}&lt;/ref&gt;

Bukod sa sarsuwela, kundiman, at bodabil, unang nagkaroon ng [[Radyo sa Pilipinas|radyo ang Pilipinas]] noong dekada 1920. Inaangkin na ang KZKZ ay ang kauna-unahang estasyon ng [[radyo]] (AM) sa Pilipinas na naisahimpapawid noong 1924, bagaman, sinasabing ang pagsubok na pagsasahimpapawid ng isang babaeng Amerikano na nangangalang Ginang Redgrave ay ang unang [[Talaan ng mga himpilan ng radyo sa Pilipinas|estasyon ng radyo sa Pilipinas]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2011-07-25 |title=History of Philippine Radio |url=https://radioonlinenow.com/2011/07/25/history-of-philippine-radio/ |access-date=2026-05-06 |website=Radio Online Now |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa katapusan ng dekada, mayroon nang dalawang estasyon ng radyo sa Maynila at isa sa [[Cebu]] na gumagamit ng [[Wikang Ingles|Ingles]] bilang namamayaning wika, at karamihan sa naisahimpapawid ay mga awiting Amerikano.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ladrido |first=R.C. |date=Hulyo 17, 2022 |title=100 Years: Broadcasting in Our Everyday Lives |url=https://verafiles.org/articles/100-years-broadcasting-in-our-everyday-lives |access-date=Mayo 6, 2026 |website=Vera Files|language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa kabuuan ng dekada 1920, tumaas ang populasyon ng mundo mula 1.87 bilyon tungo sa 2.05 bilyon, na may humigit-kumulang 700 milyong kapanganakan at 525 milyong pagkamatay.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1920]]</text>
      <sha1>656z022zf1grhlque1ktj48tgde5zgi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206457</id>
      <parentid>2206451</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14572" sha1="4b18fpoioa1bwo8c2c1ihchjtuldssx" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1920s decade montage.png|Mula kaliwa, paikot: Ikatlong Tipperary na Lumilipad na Brigadang Kolumna Blg. 2 sa ilalim ni Seán Hogan noong '''Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda''', 1920; mga ahente ng pagbabawal na sumisira ng mga bariles ng alak noong 1921, alinsunod sa Ika-18 Susog, na nagbawal sa mga inuming may alkohol sa Estados Unidos sa buong dekada; noong 1927, sinimulan ni Charles Lindbergh ang unang solo at walang hintong paglipad mula [[New York]] patungong [[Paris]] gamit ang ''Spirit of St. Louis''; isang pulutong na nagtipon sa Kalyeng Wall matapos ang pagbagsak ng pamilihan noong 1929, na nagbunsod sa [[Malawakang Depresyon]]; si [[Benito Mussolini]] at [[Fascism|pasistang]] Blackshirts (Mga Itim na Kamiseta) sa panahon ng '''Martsa sa Roma''' noong 1922; ang [[Hukbong Mapagpalaya ng Bayan]] na umaatake sa mga posisyong depensibo ng pamahalaan sa [[Shandong]], sa panahon ng '''[[Digmaang Sibil ng Tsina]]'''; ang kampanya para sa karapatang bumoto ng kababaihan na nagbunsod sa maraming bansa na [[Pagboto ng mga kababaihan|'''ipagkaloob sa kababaihan ang karapatang bumoto''']] at mahalal; at si '''[[Babe Ruth]]''' na naging pinakasikat na manlalaro ng baseball sa panahong iyon.|335px|thumb
rect 1 1 298 178 [[Digmaan para sa Kalayaan ng Irlanda]]
rect 302 1 572 178 [[Pagbabawal sa Estados Unidos]]
rect 1 181 194 400 [[Pagboto ng mga kababaihan]]
rect 198 181 395 399 [[Babe Ruth]]
rect 399 182 572 401 [[Spirit of St. Louis]]
rect 1 405 250 599 [[Digmaang Sibil ng Tsina]]
rect 255 404 416 599 [[Martsa sa Roma]]
rect 419 405 572 598 [[Pagbasak ng Kalyeng Wall ng 1929]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|192}}
Ang '''dekada 1920''' (binibigkas na &quot;labingsiyam na dalawampu&quot;; madalas pinaikli bilang '''d. 1920''' o '''dekada '20''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada Bente''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1920, at nagtapos noong Disyembre 31, 1929. 

Pangunahing kilala ito dahil sa pag-unlad ng [[ekonomiya]] na naganap sa [[Mundong Kanluranin|Kanluraning Daigdig]] matapos ang pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (1914–1918). Madalas itong tawagin bilang &quot;''Roaring Twenties''&quot; (Umuugong na Bente) o &quot;Panahong [[Jazz]]&quot; sa [[Estados Unidos|Amerika]] at [[Kanlurang Europa]], at &quot;Ginuntuang Dekada Bente&quot; sa [[Alemanya]], samantalang tinutukoy naman ito ng mga nagsasalita ng [[Pransiya|Pranses]] bilang &quot;''Années folles''&quot; (&quot;mga [[baliw]] na taon&quot;) upang bigyang-diin ang masiglang pag-unlad sa [[lipunan]], [[sining]], at [[kultura]].&lt;ref&gt;[http://www.lawlessdecade.net/intro1.htm Paul Sann, The Lawless Decade] Nakuha noong 2009-09-03 {{Cite web |date=2024-07-30 |title=Roaring Twenties {{!}} Definition, Music, History, &amp; Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Roaring-Twenties |access-date=2024-09-03 |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}{{cite book |author=Andrew Lamb |url=https://books.google.com/books?id=wYfyNV5FUQEC&amp;pg=PA195 |title=150 Years of Popular Musical Theatre |publisher=Yale U.P. |year=2000 |isbn=0300075383 |page=195}}&lt;/ref&gt;

Ang mapaminsalang pagbagsak ng [[pamilihan]] sa Wall Street (o Kalyeng Wall) noong Oktubre 1929 ay karaniwang itinuturing na hudyat ng pagtatapos ng kasaganaan ng dekada 1920 sa [[Hilagang Amerika]] at Europa. Sa [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], ipinakilala ng mga [[Bolshevik]] ang ''New Economic Policy'' o Bagong Polisiyang Ekonomiko noong 1921, na pinalitan ng unang limang-taong plano noong 1928. Nasaksihan din ng dekada 1920 ang pag-usbong ng mga radikal na kilusang pampolitika, kabilang ang tagumpay ng Pulang Hukbo laban sa kilusang Puti sa [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at ang paglitaw ng mga dulong-kanang kilusang pampolitika sa Europa. Noong 1922, inagaw ng lider-[[Pasismo|pasista]] na si [[Benito Mussolini]] ang kapangyarihan sa [[Italya]]. Ilan pang diktador na lumitaw ay sina Józef Piłsudski sa [[Polonya]], at sina Peter at Alexander Karađorđević sa [[Yugoslavia]]. Umusad din ang unang alon ng [[peminismo]], kung saan nakamit ng kababaihan ang karapatang bumoto sa Estados Unidos (1920), [[Albanya]] (1920), at [[Irlanda]] (1921), at pinalawak ang karapatang bumoto sa [[Gran Britanya|Britanya]] para sa lahat ng kababaihang may edad na 21 pataas (1928).

Sa [[Turkiya]], tinalo ng mga puwersang nasyonalista ang Gresya, Pransya, Armenya, at Britanya sa Digmaan para sa Kalayaan ng Turkiya, na nagbunga ng Kasunduan sa Lausana (1923), isang kasunduang mas pabor sa Turkiya kaysa sa naunang iminungkahing Kasunduan sa Sèvres. Nagresulta rin ang digmaan sa pag-alis ng [[Kalipato]] ng [[Imperyong Otomano|Otomano]]. Naganap din ang mga pag-aalsang [[nasyonalista]] sa Irlanda (1919–1921) at [[Siria]] (1925–1927). Sa ilalim ni Mussolini, itinaguyod ng Italya ang mas agresibong patakarang panloob at panlabas, na nagdulot ng halos tuluyang paglipol sa [[Mafia]] na [[Sisilyano]] at ang Ikalawang Digmaang Italo-Senussi sa [[Libya]]. Noong 1927, sumiklab ang [[digmaang sibil]] sa [[Tsina]] sa pagitan ng pamahalaang pinamumunuan ng [[Kuomintang]] (KMT) ng [[Republika ng Tsina]] (ROC) at ng mga puwersa ng [[Partido Komunista ng Tsina]] (CCP). Nagkaroon din ng mga digmaang sibil sa [[Paraguay]] (1922–1923), Irlanda (1922–1923), [[Honduras]] (1924), [[Nicaragua]] (1926–1927), at [[Apganistan]] (1928–1929). Sinakop ng mga puwersa ng Saudi ang Jabal Shammar at kalaunan ang [[Hejaz]].

Isang matinding taggutom ang naganap sa Rusya (1921–1922) dahil sa pinagsamang epekto ng kaguluhang pang-ekonomiya dulot ng [[Rebolusyong Ruso]] at Digmaang Sibil sa Rusya, na pinalala pa ng kakulangan ng maayos na sistemang [[riles]] para sa distribusyon ng pagkain, na nagdulot ng humigit-kumulang 5 milyong pagkamatay. Isa pang matinding taggutom ang naganap sa Tsina (1928–1930), na nagdulot ng 6 milyong pagkamatay. Ang [[Pandemyang trangkaso ng 1918|pandemya ng trangkaso Espanyola]] (1918–1920) at epidemya ng tipus sa Rusya (1918–1922), na nagsimula sa nakaraang dekada, ay nagdulot ng tinatayang 25–50 milyon at 2–3 milyong pagkamatay ayon sa pagkakasunod. Kabilang sa mga pangunahing sakunang likas sa dekadang ito ang lindol sa Haiyuan noong 1920 (258,707–273,407 na pagkamatay), bagyong Shantou noong 1922 (50,000–100,000 na pagkamatay), Dakilang Lindol sa [[Kantō]] noong 1923 (105,385–142,800 na pagkamatay), at lindol sa Gulang noong 1927 (40,912 na pagkamatay).

[[File:Quezon and Osmeña.jpg|thumb|left|Sina [[Sergio Osmeña]] (kaliwa) at Manuel Quezon (kanan) na nagkaroon ng tensyon sa pamumuno ng partido noong dekada '20]]
Sa Pilipinas noong dekada 1920, nanatili ang bansa sa ilalim ng pamamahalang kolonyal ng Estados Unidos, subalit lumalakas ang damdaming makabansa at pakikilahok ng mga Pilipino sa pamahalaan. Sa unang bahagi ng dekadang ito, partikular noong 1922, lumalim ang hidwaan sa pagitan nina [[Manuel L. Quezon]] at [[Sergio Osmeña]], dalawang pangunahing pinuno ng [[Partido Nacionalista]] na dating magka-alyado sa kampanya para sa kalayaan ng Pilipinas sa ilalim ng Estados Unidos.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gripaldo |first=Rolando M. |date=1991 |title=The Quezon-Osmeña Split of 1922 |url=https://www.jstor.org/stable/42633241 |journal=Philippine Studies |language=en |volume=39 |issue=2 |pages=158–175 |issn=0031-7837}}&lt;/ref&gt; Ang tensyon sa pagitan nina Quezon at Osmeña ay umikot sa pamumuno sa partido, relasyon sa pamahalaang Amerikano, at diskarte sa kilusang kalayaan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagama't parehong layunin ang kasarinlan, nagkaiba sila sa pamamaraan: si Quezon ay mas agresibo at sentralisado ang pamumuno, habang si Osmeña ay mas institusyonal at maingat.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-09 |title=Quezon vs. Osmeña: A Rivalry Shaping Philippine Colonial Political Strategy {{!}} Sinaunangpanahon |url=https://sinaunangpanahon.com/quezon-vs-osmena-a-rivalry-shaping-philippine-colonial-political-strategy/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa kabilang banda, naging mas laganap ang mga protestang lansangan noong dekada 1920, kasabay ng tumitinding alitan sa pagitan ng mga Pilipino at mga Amerikanong mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-07-22 |title=COLONIAL ERA TO AMERICAN PERIOD |url=https://www.amnesty.org.ph/2022/07/protestph-1920-1945/ |access-date=2026-04-18 |website=Amnesty Philippines |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Naging tanyag ang mga pelikulang tahimik sa dekada 1920, kung saan ang pinakamalaking kinita ay maaaring ang Amerikanong epikong tahimik na pelikulang ''Ben-Hur: A Tale of the Christ'' o ang Amerikanong dramang pandigma na ''The Big Parade'', depende sa ginamit na pamantayan. Si [[Sinclair Lewis]] ay isang tanyag na manunulat sa Estados Unidos noong dekada 1920, at ang kaniyang mga aklat na ''Main Street'' at ''Elmer Gantry'' ay naging pinakamabenta.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Kabilang naman sa mga aklat na naging mabenta sa labas ng Estados Unidos ang akdang [[Tseko]] na ''The Good Soldier Švejk'', na nakapagbenta ng 20 milyong kopya. Kabilang sa mga awitin ng dekadang ito ang &quot;Mack the Knife&quot; at &quot;Tiptoe Through the Tulips&quot;.
[[Talaksan:Dalagang Bukid sarsuwela (cropped).jpg|thumb|Si Atang de la Rama na kilalang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; ay sumikat noong dekada '20 sa kanyang mga awiting ginawa ng mga importanteng kompositor.]]
Itinuring naman ang dekada 1920 sa Pilipinas bilang ginuntuang panahon ng [[sarsuwela]]. Isa sa mga sikat na sarsuwela ang ''Paglipas ng Dilim'' noong 1920.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-08-06 |title=THE LEGACY OF THE SARSWELA: CELEBRATING “BUWAN NG WIKA” WITH A LOCAL THEATER TRADITION - Circuit Performing Arts Theater (CPAT) |url=https://www.circuitperformingartstheater.com/the-legacy-of-the-sarswela-celebrating-buwan-ng-wika-with-a-local-theater-tradition/ |access-date=2026-04-18 |website=www.circuitperformingartstheater.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Karagdagan pa dito, ang pagsibol ng pelikula noong dekada 1920 ay nagbigay daan para tulungan mapalaganap ang sarsuwela na tumawid tungo teatro sa pelikula.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Naging popular pa din ang bodabil&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Johan |first=Adil |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Made_in_Nusantara/jjAXEAAAQBAJ |title=Made in Nusantara: Studies in Popular Music |last2=Santaella |first2=Mayco A. |date=2021-03-17 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-35379-2 |language=en}}&lt;/ref&gt; at musikang [[jazz]]&lt;ref&gt;Schenker, F. J. (2022). “Filipino Seekers of Fortune”: Jazz as Labor in 1920s Colonial Asia. ''Popular Music and Society'', ''45''(4), 405–424. (sa Ingles) https://doi.org/10.1080/03007766.2022.2123476&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Keppy |first=Peter |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv2gjx10f |title=Tales of Southeast Asia’s Jazz Age: Filipinos, Indonesians and Popular Culture, 1920-1936 |date=2019 |publisher=NUS Press |isbn=978-981-325-051-2 |doi=10.2307/j.ctv2gjx10f}}&lt;/ref&gt; na nagsimula noong dekada 2010. Kinilala noon si Luis Francisco Borromeo ang paghatid ng bagong anyo ng bodabil sa entablado at tinagurian ang sarili bilang hari ng jazz.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Ang binansagan namang &quot;Reyna ng Bodabil&quot; at &quot;Reyna ng Pilipinong Jazz&quot; na si [[Katy de la Cruz]] ay binago ang estilong Amerikano sa pinalokal na bodabil sa kanyang mga pagtatanghal.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Balance |first=Christine Bacareza |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Tropical_Renditions/FZL4CwAAQBAJ |title=Tropical Renditions: Making Musical Scenes in Filipino America |date=2016-04-21 |publisher=Duke University Press |isbn=978-0-8223-7514-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging ''mainstream'' o nasa pangunahing agos ang [[harana]] at [[kundiman]],&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2017-02-15 |title=Philippine Music: The Harana or Kundiman Free Essay Example 1561 words |url=https://graduateway.com/philippine-music-the-harana-or-kundiman/ |access-date=2026-04-18 |website=GraduateWay |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Ang binansagang &quot;Reyna ng Sarsuwela at Kundiman&quot; at tinutirng na kauna-unahang [[artistang Pilipino]] na si [[Atang dela Rama|Atang de la Rama]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2014-07-11 |title=Did you know: Atang de la Rama |url=https://newsinfo.inquirer.net/618671/did-you-know-atang-de-la-rama |access-date=2026-04-18 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; ay sumikat din noong dekada '20 na pinapopular ang mga awitin ng mga mahahalagang kompositor ng dekada '20. Kabilang sa mga pinasikat niyang awitin ang &quot;Bituing Marikit&quot;, &quot;Madaling Araw&quot;, at &quot;Mutya ng Pasig&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2013-01-08 |title=Atang de la Rama: National Artist for Theater and Music |url=https://kahimyang.com/kauswagan/articles/1418/today-in-philippine-history-january-11-1902-atang-de-la-rama-was-born-in-pandacan-manila |access-date=2026-04-18 |website=The Kahimyang Project |language=en}}&lt;/ref&gt; Dahil hindi pa naisasama ang tunog sa pelikula noong dekada '20, inawit ni Atang ang mga awitin ng ''live'' (o personal) sa entablado.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Abunda |first=Boy |title=Unforgettable silent films |url=https://www.philstar.com/entertainment/2007/06/01/3465/unforgettable-silent-films |access-date=2026-04-18 |website=Philstar.com|date=Hunyo 1, 2007|author-link=Boy Abunda}}&lt;/ref&gt;

Bukod sa sarsuwela, kundiman, at bodabil, unang nagkaroon ng [[Radyo sa Pilipinas|radyo ang Pilipinas]] noong dekada 1920. Inaangkin na ang KZKZ ay ang kauna-unahang estasyon ng [[radyo]] (AM) sa Pilipinas na naisahimpapawid noong 1924, bagaman, sinasabing ang pagsubok na pagsasahimpapawid ng isang babaeng Amerikano na nangangalang Ginang Redgrave noong 1922 sa lugar na kasalukuyang kinatatayuan ng Baseng Panghimpapawid ng VIllamor ay ang unang [[Talaan ng mga himpilan ng radyo sa Pilipinas|estasyon ng radyo sa Pilipinas]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2011-07-25 |title=History of Philippine Radio |url=https://radioonlinenow.com/2011/07/25/history-of-philippine-radio/ |access-date=2026-05-06 |website=Radio Online Now |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa katapusan ng dekada, mayroon nang dalawang estasyon ng radyo sa Maynila at isa sa [[Cebu]] na gumagamit ng [[Wikang Ingles|Ingles]] bilang namamayaning wika, at karamihan sa naisahimpapawid ay mga awiting Amerikano.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ladrido |first=R.C. |date=Hulyo 17, 2022 |title=100 Years: Broadcasting in Our Everyday Lives |url=https://verafiles.org/articles/100-years-broadcasting-in-our-everyday-lives |access-date=Mayo 6, 2026 |website=Vera Files|language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa kabuuan ng dekada 1920, tumaas ang populasyon ng mundo mula 1.87 bilyon tungo sa 2.05 bilyon, na may humigit-kumulang 700 milyong kapanganakan at 525 milyong pagkamatay.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1920]]</text>
      <sha1>4b18fpoioa1bwo8c2c1ihchjtuldssx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nadaillac</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338016</id>
    <revision>
      <id>2206436</id>
      <parentid>2204851</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:02:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7907" sha1="gtga03aqnolivxrwts8pr522c76x92b" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Nadaillac
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Nadaillac - Église Saint-Denis -01.JPG
|image_caption = Ang Simbahan ng Saint-Denis sa Nadaillac
|image_shield = Blason ville fr Nadaillac (Dordogne).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng Nadaillac
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Nouvelle-Aquitaine|Nòva Aquitània]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Dordogne|Dordonha]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Sarlat-la-Canéda|Sarlat e La Canedat]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020-2026)
|leader_name = Jean-Claude Veyssière&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 26.90
|population_as_of = 2023
|population_total = 372
|population_demonym = Nadaillacois, Nadaillacoises
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.nadaillac.fr/
|coordinates = {{coord|45.0397|1.3986|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m            = 205
|elevation_min_m = 193
|elevation_max_m = 351
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 24590/24301
}}

Ang '''Nadaillac''' ({{IPA|fr|nadajak}}; {{langx|oc|Nadalhac}}) ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Dordogne]], sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].

Ang mga naninirahan sa Nadaillac ay tinatawag na Nadaillacois (lalaki) at Nadaillacoises (babae).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.habitants.fr/habitants_nadaillac_24301.html |title=Dordogne &gt; Nadaillac (24590) |access-date=2010-07-08 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==Heograpiya==
Ang Nadaillac ay ang pinakasilangang komyun sa departamento ng Dordogne, sa rehiyon ng [[Périgord noir]]. Ito ay isang komyun sa kanayunan sa loob ng mas malawak na lugar ng Brive-la-Gaillarde.

Ang lupang limestone nito ay tinatamnan ng mga taniman ng truffle (na naging napakayaman noong simula ng ika-19 na siglo).

Matatagpuan sa interseksyon ng mga departmental roads (RD) 63 at 63E1, ang nayon ng Nadaillac ay matatagpuan, gaya ng inaasahan, labindalawang kilometro sa timog-silangan ng sentro ng bayan ng [[Terrasson-Lavilledieu]] at labingwalong kilometro sa silangan ng [[Montignac-Lascaux]].

Ang komyun ay pinaglilingkuran din ng RD 60.

Ang Nadaillac ay nasa hangganan ng pitong iba pang komyun, dalawa sa [[Corrèze]] at isa sa [[Lot]]. Sa timog-kanluran, ang teritoryo nito ay humigit-kumulang 620 metro mula sa [[Paulin, Dordogne|Paulin]].

==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Nadaillac ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may napakakalat na pabahay, ayon sa bagong 7-level na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Brive-la-Gaillarde catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 80 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon sa pagitan ng 50,000 at 200,000.

===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (50.9% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (51%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: mga kagubatan (49.7%), mga heterogeneous na lugar na pang-agrikultura (48.9%), mga lugar na may palumpong at/o mala-damo na halaman (1.2%), at mga parang (0.1%).

[[File:24301-Nadaillac-Sols.png|thumb|upright=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]

==Pangalan==
Pinagmulan ng pangalan: Ang salita ay nagmula sa isang personal na pangalang Gallo-Romano na sinusundan ng &quot;''acum''&quot;, ang pangalang ''Natalius'' ay nabuo mula sa Latin na ''Natalis'' na nangangahulugang &quot;tinubuang-bayan.&quot;

Sa [[Wikang Oksitano|Oksitano]], ang bayan ay tinatawag na ''Nadalhac''.&lt;ref&gt;[https://communes-oc.dordogne.fr/cantons/salignac-eyvigues/NADAILLAC.htm Le nom occitan des communes du Périgord - Nadalhac] sur le site du Conseil général de la Dordogne, consulté le 10 octobre 2021.&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==
[[File:Nadaillac, le 27 juin 2025.png|thumb|283x283px|Vue de la commune, le 27 juin 2025.]]

Noong Hunyo 25, 2025, ang bayan ay sinalanta ng isang malakas na bagyo, na nagdulot ng malawakang pinsala. Kinabukasan, isang crisis center ang itinayo sa munisipyo, kasama na ang mga bumbero mula sa rehiyon ng Dordogne.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Vidéo. « Ça n’a pas duré dix minutes » : en Dordogne, le village de Nadaillac panse ses plaies après l’orage |url=https://www.sudouest.fr/environnement/meteo/intemperies/ca-n-a-pas-dure-dix-minutes-en-dordogne-le-village-de-nadaillac-panse-ses-plaies-apres-l-orage-25006435.php|author=Virginie Desmet|website=[[Sud Ouest]]| date=2025-06-26}}&lt;/ref&gt;

==Mga kaganapang pangkultura at pagdiriwang==
* Pista sa nayon, huling bahagi ng Mayo, tatlong araw ang haba.&lt;ref&gt;Didier Rivet, « Trois jours de liesse en fin de semaine », ''[[Sud Ouest]] édition Dordogne'', 20 mai 2025, p. 21.&lt;/ref&gt;

* Sa unang bahagi ng Setyembre, ang Tatlong Obispo Hike ay isang 7.5 km na paglalakad patungo sa &quot;Bato na Tatlong Obispo, na matatagpuan sa sangandaan ng Périgord, Limousin, at Quercy&quot;, kung saan &quot;maaaring makipagkamay ang bawat obispo sa kanyang kapitbahay nang hindi umaalis sa kanyang diyosesis&quot; (ika-13 edisyon noong 2025).&lt;ref&gt;Didier Rivet, « La randonnée des Trois Évêques fête ses 13 ans », ''[[Sud Ouest]] édition Dordogne'', 29 août 2025, p. 20.&lt;/ref&gt;

==Mga lugar at monumento==
* Puno ng Linden (ang Puno ng Kalayaan ng bayan) na nagmula pa noong Rebolusyong Pranses, na matatagpuan sa Barry.

* Rue Noire na may eskudo de armas ng Itim na Prinsipe ng Inglatera.

* Ang Romanesque na [[simbahan ng Saint-Denis sa Nadaillac]], ika-12 siglo, ay nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong Enero 1948.

* Ang tore ng Chanet, kasama ang sundial nito, ika-11 siglo.

* Ang kapilya ng Sainte-Marie-Madeleine sa Chambrazès, ika-11 siglo.

* Ang alaala ng digmaan na itinayo noong 1925 ng mga sundalo mula sa nayon ng Nadaillac ay gawa ng Franco-Swiss artist na si Frédy Stoll at naglalarawan ng &quot;Ang Sundalong Nakikinig,&quot; &quot;isang sundalong kalahating nakalibing sa kanyang trench, sinusuri ang abot-tanaw, handang ihagis ang kanyang granada&quot;.&lt;ref&gt;Didier Rivet, Un hommage pour les 100 ans du monument aux morts, ''[[Sud Ouest]] édition Dordogne'', 27 novembre 2025, p. 24.&lt;/ref&gt;

==Mga pagkakaiba sa kultura==
Ang Nadaillac ay isa sa mga munisipalidad na nakatanggap ng berdeng bituin ng Esperanto noong 2010, isang parangal na iginagawad sa mga alkalde ng mga munisipalidad na may mga nagsasalita ng [[wikang Esperanto]].

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Nadaillac (Dordogne).svg|thumb|Nadaillac]]

''Asul, isang espadang pilak na nakatayo sa pagitan ng dalawang gintong leon na hinamak; sa isang gintong pinuno ay isang asul na bituin.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=15598 Eskudo de armas ng Nadaillac]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Nadaillac]]
[[Kategorya:Dordogne]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>gtga03aqnolivxrwts8pr522c76x92b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dekada 1940</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338081</id>
    <revision>
      <id>2206444</id>
      <parentid>2206428</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19987" sha1="g7lgcx2rltlm2hqyr7in25lq3qlszte" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1940s decade montage.png|'''Sa itaas ng pamagat:''' mga pangyayari noong '''[[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]''' (1939–1945): Mula kaliwa pakanan: Mga sundalo sa isang LCVP landing craft na papalapit sa '''D-Day''' sa Dalampasigan ng Omaha; binisita ni [[Adolf Hitler]] ang [[Paris]], matapos ng '''Labanan sa Pransya'''; naganap ang '''[[Holokausto]]''' habang isinasagawa ng [[Alemanyang Nazi]] ang sistematikong [[henosidyo]] na sinuportahan ng estado, kung saan humigit-kumulang anim na milyong Hudyo sa Europa ang pinatay; ang '''[[pag-atake sa Pearl Harbor|pag-atake ng sa base pandagat ng Estados Unidos sa Pearl Harbor]]''' ng [[Imperyo ng Hapon|Hapon]] ay nagpasok sa Estados Unidos sa digmaan; isang tagamasid ng Pulong ng Tagamasid ang nagmamasid sa kalangitan ng [[Londres]] noong '''[[Labanan sa Britanya]]''' at '''Ang Blitz'''; humantong ang paglikha ng Proyektong Manhattan Project sa '''sa mga pambobombang atomika sa [[Hiroshima]] at [[Nagasaki]]''', ang unang paggamit ng mga [[sandatang nuklear]], na pumatay ng mahigit isang-kapat na milyong tao at nagbunsod sa pagsuko ng Hapon;nilagdaan ni Mamoru Shigemitsu ang '''Instrumento ng Pagsuko''' sa ngalan ng pamahalaang Hapones sakay ng USS ''Missouri'', na epektibong nagtapos sa digmaan. &lt;br /&gt;'''Sa ibaba ng pamagat:''' mga pangyayari matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Mula kaliwa pakanan: ang '''Pagpapahaya ng Estado ng [[Israel]]''' noong 1948; isinagawa ang '''[[mga paglilitis sa Nuremberg]]''' kung saan nilitis ang mga pangunahing pinunong pampolitika, militar, at pang-ekonomiya ng natalong Alemanyang Nazi; matapos ang digmaan, ipinatupad ng Estados Unidos ang '''Planong Marshall''' na naglalayong muling itayo ang [[Kanlurang Europa]]; at ang '''ENIAC''', ang kauna-unahang pangkalahatang elektronikong [[kompyuter]] sa mundo.|335px|thumb
rect 1 1 224 195 [[D-Day]]
rect 227 1 407 195 [[Labanan]]
rect 409 1 488 195 [[Holokausto]]
rect 490 1 572 195 [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz]]
rect 1 198 148 383 [[Pag-atake sa Pearl Harbor]]
rect 151 198 288 383 [[Ang Blitz]]
rect 291 198 420 288 [[mga pambobombang atomika sa Hiroshima at Nagasaki]] 
rect 291 290 420 383 [[Proyektong Manhattan]]
rect 424 198 572 383 [[Pagsuko ng Hapon]]
rect 0 384 572 411 [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]
rect 1 412 125 599 [[Pagpapahayag ng Kalayaan ng Israel]]
rect 128 412 290 599 [[Mga paglilitis sa Nuremberg]]
rect 294 412 438 599 [[Planong Marshal]]
rect 441 412 572 599 [[ENIAC]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|194}}
Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.{{multiple image
| caption_align     = center
| header_align      = center
| image1            = March of Death - Resting 02.jpg
| alt1              = Martsa ng Kamatayan sa Bataan: Nagpapahingang mga sundalong Pilipino at Amerikano na bihag ng mga Hapon.
| caption1          = [[Martsa ng Kamatayan]] sa Bataan: Nagpapahingang mga sundalong Pilipino at Amerikano na bihag ng mga Hapon.
| width1            = 180
| image2            = American and Filipino Prisoners, Captured at Corregidor - NARA - 6200939.jpg
| alt2              = Labanan ng Corregidor: Mga bihag na Pilipino at Amerikano pagkatapos ng labanan
| caption2          = [[Labanan ng Corregidor]]: Mga bihag na Pilipino at Amerikano pagkatapos ng labanan.
| width2            = 200
| header            = Pagbagsak ng Pilipinas
| align             = left
}}
Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;{{multiple image
| caption_align     = center
| header_align      = center
| image2            = 80-G-273380.jpg
| alt2              = Mga nakaligtas na Pilipino sa paglusob sa napapaderang bahagi ng lungsod ng Maynila, matapos silang mapalaya noong Pebrero 23, 1945.
| caption2          = Mga nakaligtas na Pilipino sa [[Labanan sa Maynila (1945)|paglusob sa napapaderang bahagi ng lungsod ng Maynila]], matapos silang mapalaya noong Pebrero 23, 1945.
| width2            = 180
| image1            = Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg
| alt1              = Lumapag ni Douglas MacArthur kasama si Sergio Osmeña at iba pang opisyal ng militar sa Leyte at mamahayag noong Oktubre 20, 1944 para simulan ang pagpapalaya sa Pilipinas
| caption1          = Lumapag ni [[Douglas MacArthur]] kasama si [[Sergio Osmeña]] at iba pang opisyal ng militar sa [[Leyte]] at mamahayag noong Oktubre 20, 1944 para simulan ang pagpapalaya sa Pilipinas
| width1            = 190
| header            = Pagpapalaya sa Pilipinas
| align             = right
}}
Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.
[[Talaksan:Manila Grand Opera House Circa bar and restaurant8.jpg|left|thumb|Ang inuman at restawran na Circa 1900 sa unang palapag ng ''Manila Grand Opera Hotel'' na dating kinatatayuan ng ''Manila Grand Opera House'' kung saan tinatanghal noong dekada 1940 ang bodabil.]]
Nagpatuloy ang mga pagtatanghal ng bodabil sa kabila ng sensura, at ang mga artista tulad nina [[Katy de la Cruz]], [[Dely Atay-Atayan]], at [[Bayani Casimiro]] ay nagbigay-aliw at pag-asa sa mga manonood. Nagsilbi rin ang bodabil bilang tahimik na pagpapahayag ng katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng digmaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-01-28 |title=War and Vaudeville |url=https://www.victormanibo.com/blog/war-and-vaudeville |access-date=2026-05-03 |website=Victor Manibo |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nagsimula ang tinaguriang Hari ng Komedya na si [[Dolphy]] noong dekada '40 sa pagtatanghal sa bodabil.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Siazon |first=Rachelle |date=Hulyo 12, 2012 |title=Dolphy's early years in showbiz: From vaudeville to a certified movie star |work=ABS-CBN |url=https://www.abs-cbn.com/2012/7/12/fresh-scoops/dolphys-early-years-in-showbiz-from-vaudeville-to--14350 |access-date=Mayo 3, 2026}}&lt;/ref&gt; Ang katambal at asawa in Dely na si [[Andoy Balunbalunan]] ay tumanggi magtanghal dahil galit siya sa mga Hapon. Namatay si Andoy dahil sa pagkainis sa mga Hapon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Antonio |first=Teo T. |url=https://books.google.com/books?id=2TWWDwAAQBAJ |title=Bagay Bagay: Contemporary Philippine Poetry |date=2017-11-22 |publisher=Anvil Publishing, Inc. |isbn=978-971-27-3334-5 |language=en, tl}}&lt;/ref&gt;

Sa mundo ng [[telebisyon]] sa Estados Unidos, unang pinahintulot ng FCC (''Federal Communications Commision'' o Pederal na Komisyon ng Komunikasyon) ang komersyal na pagsasahimpapawid ng telebisyon nong Hulyo 1, 1941.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The History of Television (or, How Did This Get So Big?) |url=https://www.cs.cornell.edu/~pjs54/Teaching/AutomaticLifestyle-S02/Projects/Vlku/history.html |access-date=2026-05-06 |website=www.cs.cornell.edu}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>g7lgcx2rltlm2hqyr7in25lq3qlszte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206455</id>
      <parentid>2206444</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20228" sha1="4pmle3k17bnfdxxpzt4lrp3rno0894r" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1940s decade montage.png|'''Sa itaas ng pamagat:''' mga pangyayari noong '''[[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]''' (1939–1945): Mula kaliwa pakanan: Mga sundalo sa isang LCVP landing craft na papalapit sa '''D-Day''' sa Dalampasigan ng Omaha; binisita ni [[Adolf Hitler]] ang [[Paris]], matapos ng '''Labanan sa Pransya'''; naganap ang '''[[Holokausto]]''' habang isinasagawa ng [[Alemanyang Nazi]] ang sistematikong [[henosidyo]] na sinuportahan ng estado, kung saan humigit-kumulang anim na milyong Hudyo sa Europa ang pinatay; ang '''[[pag-atake sa Pearl Harbor|pag-atake ng sa base pandagat ng Estados Unidos sa Pearl Harbor]]''' ng [[Imperyo ng Hapon|Hapon]] ay nagpasok sa Estados Unidos sa digmaan; isang tagamasid ng Pulong ng Tagamasid ang nagmamasid sa kalangitan ng [[Londres]] noong '''[[Labanan sa Britanya]]''' at '''Ang Blitz'''; humantong ang paglikha ng Proyektong Manhattan Project sa '''sa mga pambobombang atomika sa [[Hiroshima]] at [[Nagasaki]]''', ang unang paggamit ng mga [[sandatang nuklear]], na pumatay ng mahigit isang-kapat na milyong tao at nagbunsod sa pagsuko ng Hapon;nilagdaan ni Mamoru Shigemitsu ang '''Instrumento ng Pagsuko''' sa ngalan ng pamahalaang Hapones sakay ng USS ''Missouri'', na epektibong nagtapos sa digmaan. &lt;br /&gt;'''Sa ibaba ng pamagat:''' mga pangyayari matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Mula kaliwa pakanan: ang '''Pagpapahaya ng Estado ng [[Israel]]''' noong 1948; isinagawa ang '''[[mga paglilitis sa Nuremberg]]''' kung saan nilitis ang mga pangunahing pinunong pampolitika, militar, at pang-ekonomiya ng natalong Alemanyang Nazi; matapos ang digmaan, ipinatupad ng Estados Unidos ang '''Planong Marshall''' na naglalayong muling itayo ang [[Kanlurang Europa]]; at ang '''ENIAC''', ang kauna-unahang pangkalahatang elektronikong [[kompyuter]] sa mundo.|335px|thumb
rect 1 1 224 195 [[D-Day]]
rect 227 1 407 195 [[Labanan]]
rect 409 1 488 195 [[Holokausto]]
rect 490 1 572 195 [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz]]
rect 1 198 148 383 [[Pag-atake sa Pearl Harbor]]
rect 151 198 288 383 [[Ang Blitz]]
rect 291 198 420 288 [[mga pambobombang atomika sa Hiroshima at Nagasaki]] 
rect 291 290 420 383 [[Proyektong Manhattan]]
rect 424 198 572 383 [[Pagsuko ng Hapon]]
rect 0 384 572 411 [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]
rect 1 412 125 599 [[Pagpapahayag ng Kalayaan ng Israel]]
rect 128 412 290 599 [[Mga paglilitis sa Nuremberg]]
rect 294 412 438 599 [[Planong Marshal]]
rect 441 412 572 599 [[ENIAC]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|194}}
Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.{{multiple image
| caption_align     = center
| header_align      = center
| image1            = March of Death - Resting 02.jpg
| alt1              = Martsa ng Kamatayan sa Bataan: Nagpapahingang mga sundalong Pilipino at Amerikano na bihag ng mga Hapon.
| caption1          = [[Martsa ng Kamatayan]] sa Bataan: Nagpapahingang mga sundalong Pilipino at Amerikano na bihag ng mga Hapon.
| width1            = 180
| image2            = American and Filipino Prisoners, Captured at Corregidor - NARA - 6200939.jpg
| alt2              = Labanan ng Corregidor: Mga bihag na Pilipino at Amerikano pagkatapos ng labanan
| caption2          = [[Labanan ng Corregidor]]: Mga bihag na Pilipino at Amerikano pagkatapos ng labanan.
| width2            = 200
| header            = Pagbagsak ng Pilipinas
| align             = left
}}
Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;{{multiple image
| caption_align     = center
| header_align      = center
| image2            = 80-G-273380.jpg
| alt2              = Mga nakaligtas na Pilipino sa paglusob sa napapaderang bahagi ng lungsod ng Maynila, matapos silang mapalaya noong Pebrero 23, 1945.
| caption2          = Mga nakaligtas na Pilipino sa [[Labanan sa Maynila (1945)|paglusob sa napapaderang bahagi ng lungsod ng Maynila]], matapos silang mapalaya noong Pebrero 23, 1945.
| width2            = 180
| image1            = Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg
| alt1              = Lumapag ni Douglas MacArthur kasama si Sergio Osmeña at iba pang opisyal ng militar sa Leyte at mamahayag noong Oktubre 20, 1944 para simulan ang pagpapalaya sa Pilipinas
| caption1          = Lumapag ni [[Douglas MacArthur]] kasama si [[Sergio Osmeña]] at iba pang opisyal ng militar sa [[Leyte]] at mamahayag noong Oktubre 20, 1944 para simulan ang pagpapalaya sa Pilipinas
| width1            = 190
| header            = Pagpapalaya sa Pilipinas
| align             = right
}}
Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.
[[Talaksan:Manila Grand Opera House Circa bar and restaurant8.jpg|left|thumb|Ang inuman at restawran na Circa 1900 sa unang palapag ng ''Manila Grand Opera Hotel'' na dating kinatatayuan ng ''Manila Grand Opera House'' kung saan tinatanghal noong dekada 1940 ang bodabil.]]
Nagpatuloy ang mga pagtatanghal ng bodabil sa kabila ng sensura, at ang mga artista tulad nina [[Katy de la Cruz]], [[Dely Atay-Atayan]], at [[Bayani Casimiro]] ay nagbigay-aliw at pag-asa sa mga manonood. Nagsilbi rin ang bodabil bilang tahimik na pagpapahayag ng katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng digmaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-01-28 |title=War and Vaudeville |url=https://www.victormanibo.com/blog/war-and-vaudeville |access-date=2026-05-03 |website=Victor Manibo |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nagsimula ang tinaguriang Hari ng Komedya na si [[Dolphy]] noong dekada '40 sa pagtatanghal sa bodabil.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Siazon |first=Rachelle |date=Hulyo 12, 2012 |title=Dolphy's early years in showbiz: From vaudeville to a certified movie star |work=ABS-CBN |url=https://www.abs-cbn.com/2012/7/12/fresh-scoops/dolphys-early-years-in-showbiz-from-vaudeville-to--14350 |access-date=Mayo 3, 2026}}&lt;/ref&gt; Ang katambal at asawa in Dely na si [[Andoy Balunbalunan]] ay tumanggi magtanghal dahil galit siya sa mga Hapon. Namatay si Andoy dahil sa pagkainis sa mga Hapon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Antonio |first=Teo T. |url=https://books.google.com/books?id=2TWWDwAAQBAJ |title=Bagay Bagay: Contemporary Philippine Poetry |date=2017-11-22 |publisher=Anvil Publishing, Inc. |isbn=978-971-27-3334-5 |language=en, tl}}&lt;/ref&gt; Ang [[radyo]] naman noong panahon ng mga Hapon sa Pilipinas ay nakakainis sa panlasa ng mga Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagaman nagtuturo ng [[Nihongo]] sa radyo, nagawang mapalakas ang musikang Tagalog at Filipino sa radyo.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Sa mundo ng [[telebisyon]] sa Estados Unidos, unang pinahintulot ng FCC (''Federal Communications Commision'' o Pederal na Komisyon ng Komunikasyon) ang komersyal na pagsasahimpapawid ng telebisyon nong Hulyo 1, 1941.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The History of Television (or, How Did This Get So Big?) |url=https://www.cs.cornell.edu/~pjs54/Teaching/AutomaticLifestyle-S02/Projects/Vlku/history.html |access-date=2026-05-06 |website=www.cs.cornell.edu}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>4pmle3k17bnfdxxpzt4lrp3rno0894r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206456</id>
      <parentid>2206455</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:56:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20229" sha1="4hxhgj1uznm7u22st48mpi59lmip7rx" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1940s decade montage.png|'''Sa itaas ng pamagat:''' mga pangyayari noong '''[[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]''' (1939–1945): Mula kaliwa pakanan: Mga sundalo sa isang LCVP landing craft na papalapit sa '''D-Day''' sa Dalampasigan ng Omaha; binisita ni [[Adolf Hitler]] ang [[Paris]], matapos ng '''Labanan sa Pransya'''; naganap ang '''[[Holokausto]]''' habang isinasagawa ng [[Alemanyang Nazi]] ang sistematikong [[henosidyo]] na sinuportahan ng estado, kung saan humigit-kumulang anim na milyong Hudyo sa Europa ang pinatay; ang '''[[pag-atake sa Pearl Harbor|pag-atake ng sa base pandagat ng Estados Unidos sa Pearl Harbor]]''' ng [[Imperyo ng Hapon|Hapon]] ay nagpasok sa Estados Unidos sa digmaan; isang tagamasid ng Pulong ng Tagamasid ang nagmamasid sa kalangitan ng [[Londres]] noong '''[[Labanan sa Britanya]]''' at '''Ang Blitz'''; humantong ang paglikha ng Proyektong Manhattan Project sa '''sa mga pambobombang atomika sa [[Hiroshima]] at [[Nagasaki]]''', ang unang paggamit ng mga [[sandatang nuklear]], na pumatay ng mahigit isang-kapat na milyong tao at nagbunsod sa pagsuko ng Hapon;nilagdaan ni Mamoru Shigemitsu ang '''Instrumento ng Pagsuko''' sa ngalan ng pamahalaang Hapones sakay ng USS ''Missouri'', na epektibong nagtapos sa digmaan. &lt;br /&gt;'''Sa ibaba ng pamagat:''' mga pangyayari matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Mula kaliwa pakanan: ang '''Pagpapahaya ng Estado ng [[Israel]]''' noong 1948; isinagawa ang '''[[mga paglilitis sa Nuremberg]]''' kung saan nilitis ang mga pangunahing pinunong pampolitika, militar, at pang-ekonomiya ng natalong Alemanyang Nazi; matapos ang digmaan, ipinatupad ng Estados Unidos ang '''Planong Marshall''' na naglalayong muling itayo ang [[Kanlurang Europa]]; at ang '''ENIAC''', ang kauna-unahang pangkalahatang elektronikong [[kompyuter]] sa mundo.|335px|thumb
rect 1 1 224 195 [[D-Day]]
rect 227 1 407 195 [[Labanan]]
rect 409 1 488 195 [[Holokausto]]
rect 490 1 572 195 [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz]]
rect 1 198 148 383 [[Pag-atake sa Pearl Harbor]]
rect 151 198 288 383 [[Ang Blitz]]
rect 291 198 420 288 [[mga pambobombang atomika sa Hiroshima at Nagasaki]] 
rect 291 290 420 383 [[Proyektong Manhattan]]
rect 424 198 572 383 [[Pagsuko ng Hapon]]
rect 0 384 572 411 [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]
rect 1 412 125 599 [[Pagpapahayag ng Kalayaan ng Israel]]
rect 128 412 290 599 [[Mga paglilitis sa Nuremberg]]
rect 294 412 438 599 [[Planong Marshal]]
rect 441 412 572 599 [[ENIAC]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|194}}
Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.{{multiple image
| caption_align     = center
| header_align      = center
| image1            = March of Death - Resting 02.jpg
| alt1              = Martsa ng Kamatayan sa Bataan: Nagpapahingang mga sundalong Pilipino at Amerikano na bihag ng mga Hapon.
| caption1          = [[Martsa ng Kamatayan]] sa Bataan: Nagpapahingang mga sundalong Pilipino at Amerikano na bihag ng mga Hapon.
| width1            = 180
| image2            = American and Filipino Prisoners, Captured at Corregidor - NARA - 6200939.jpg
| alt2              = Labanan ng Corregidor: Mga bihag na Pilipino at Amerikano pagkatapos ng labanan
| caption2          = [[Labanan ng Corregidor]]: Mga bihag na Pilipino at Amerikano pagkatapos ng labanan.
| width2            = 200
| header            = Pagbagsak ng Pilipinas
| align             = left
}}
Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;{{multiple image
| caption_align     = center
| header_align      = center
| image2            = 80-G-273380.jpg
| alt2              = Mga nakaligtas na Pilipino sa paglusob sa napapaderang bahagi ng lungsod ng Maynila, matapos silang mapalaya noong Pebrero 23, 1945.
| caption2          = Mga nakaligtas na Pilipino sa [[Labanan sa Maynila (1945)|paglusob sa napapaderang bahagi ng lungsod ng Maynila]], matapos silang mapalaya noong Pebrero 23, 1945.
| width2            = 180
| image1            = Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg
| alt1              = Lumapag ni Douglas MacArthur kasama si Sergio Osmeña at iba pang opisyal ng militar sa Leyte at mamahayag noong Oktubre 20, 1944 para simulan ang pagpapalaya sa Pilipinas
| caption1          = Lumapag ni [[Douglas MacArthur]] kasama si [[Sergio Osmeña]] at iba pang opisyal ng militar sa [[Leyte]] at mamahayag noong Oktubre 20, 1944 para simulan ang pagpapalaya sa Pilipinas
| width1            = 190
| header            = Pagpapalaya sa Pilipinas
| align             = right
}}
Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.
[[Talaksan:Manila Grand Opera House Circa bar and restaurant8.jpg|left|thumb|Ang inuman at restawran na Circa 1900 sa unang palapag ng ''Manila Grand Opera Hotel'' na dating kinatatayuan ng ''Manila Grand Opera House'' kung saan tinatanghal noong dekada 1940 ang bodabil.]]
Nagpatuloy ang mga pagtatanghal ng bodabil sa kabila ng sensura, at ang mga artista tulad nina [[Katy de la Cruz]], [[Dely Atay-Atayan]], at [[Bayani Casimiro]] ay nagbigay-aliw at pag-asa sa mga manonood. Nagsilbi rin ang bodabil bilang tahimik na pagpapahayag ng katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng digmaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-01-28 |title=War and Vaudeville |url=https://www.victormanibo.com/blog/war-and-vaudeville |access-date=2026-05-03 |website=Victor Manibo |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nagsimula ang tinaguriang Hari ng Komedya na si [[Dolphy]] noong dekada '40 sa pagtatanghal sa bodabil.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Siazon |first=Rachelle |date=Hulyo 12, 2012 |title=Dolphy's early years in showbiz: From vaudeville to a certified movie star |work=ABS-CBN |url=https://www.abs-cbn.com/2012/7/12/fresh-scoops/dolphys-early-years-in-showbiz-from-vaudeville-to--14350 |access-date=Mayo 3, 2026}}&lt;/ref&gt; Ang katambal at asawa in Dely na si [[Andoy Balunbalunan]] ay tumanggi magtanghal dahil galit siya sa mga Hapon. Namatay si Andoy dahil sa pagkainis sa mga Hapon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Antonio |first=Teo T. |url=https://books.google.com/books?id=2TWWDwAAQBAJ |title=Bagay Bagay: Contemporary Philippine Poetry |date=2017-11-22 |publisher=Anvil Publishing, Inc. |isbn=978-971-27-3334-5 |language=en, tl}}&lt;/ref&gt; Ang [[radyo]] naman noong panahon ng mga Hapon sa Pilipinas ay nakakainis sa panlasa ng mga Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagaman nagtuturo ng [[Nihongo]] sa radyo, nagawang mapalakas ang musikang Tagalog at Filipino sa radyo.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Sa mundo ng [[telebisyon]] sa Estados Unidos, unang pinahintulot ng FCC (''Federal Communications Commision'' o Pederal na Komisyon ng Komunikasyon) ang komersyal na pagsasahimpapawid ng telebisyon noong Hulyo 1, 1941.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The History of Television (or, How Did This Get So Big?) |url=https://www.cs.cornell.edu/~pjs54/Teaching/AutomaticLifestyle-S02/Projects/Vlku/history.html |access-date=2026-05-06 |website=www.cs.cornell.edu}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>4hxhgj1uznm7u22st48mpi59lmip7rx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206468</id>
      <parentid>2206456</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20628" sha1="2g69g9pflvw66141jbu7shekqbapnjl" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1940s decade montage.png|'''Sa itaas ng pamagat:''' mga pangyayari noong '''[[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]''' (1939–1945): Mula kaliwa pakanan: Mga sundalo sa isang LCVP landing craft na papalapit sa '''D-Day''' sa Dalampasigan ng Omaha; binisita ni [[Adolf Hitler]] ang [[Paris]], matapos ng '''Labanan sa Pransya'''; naganap ang '''[[Holokausto]]''' habang isinasagawa ng [[Alemanyang Nazi]] ang sistematikong [[henosidyo]] na sinuportahan ng estado, kung saan humigit-kumulang anim na milyong Hudyo sa Europa ang pinatay; ang '''[[pag-atake sa Pearl Harbor|pag-atake ng sa base pandagat ng Estados Unidos sa Pearl Harbor]]''' ng [[Imperyo ng Hapon|Hapon]] ay nagpasok sa Estados Unidos sa digmaan; isang tagamasid ng Pulong ng Tagamasid ang nagmamasid sa kalangitan ng [[Londres]] noong '''[[Labanan sa Britanya]]''' at '''Ang Blitz'''; humantong ang paglikha ng Proyektong Manhattan Project sa '''sa mga pambobombang atomika sa [[Hiroshima]] at [[Nagasaki]]''', ang unang paggamit ng mga [[sandatang nuklear]], na pumatay ng mahigit isang-kapat na milyong tao at nagbunsod sa pagsuko ng Hapon;nilagdaan ni Mamoru Shigemitsu ang '''Instrumento ng Pagsuko''' sa ngalan ng pamahalaang Hapones sakay ng USS ''Missouri'', na epektibong nagtapos sa digmaan. &lt;br /&gt;'''Sa ibaba ng pamagat:''' mga pangyayari matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Mula kaliwa pakanan: ang '''Pagpapahaya ng Estado ng [[Israel]]''' noong 1948; isinagawa ang '''[[mga paglilitis sa Nuremberg]]''' kung saan nilitis ang mga pangunahing pinunong pampolitika, militar, at pang-ekonomiya ng natalong Alemanyang Nazi; matapos ang digmaan, ipinatupad ng Estados Unidos ang '''Planong Marshall''' na naglalayong muling itayo ang [[Kanlurang Europa]]; at ang '''ENIAC''', ang kauna-unahang pangkalahatang elektronikong [[kompyuter]] sa mundo.|335px|thumb
rect 1 1 224 195 [[D-Day]]
rect 227 1 407 195 [[Labanan]]
rect 409 1 488 195 [[Holokausto]]
rect 490 1 572 195 [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz]]
rect 1 198 148 383 [[Pag-atake sa Pearl Harbor]]
rect 151 198 288 383 [[Ang Blitz]]
rect 291 198 420 288 [[mga pambobombang atomika sa Hiroshima at Nagasaki]] 
rect 291 290 420 383 [[Proyektong Manhattan]]
rect 424 198 572 383 [[Pagsuko ng Hapon]]
rect 0 384 572 411 [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]
rect 1 412 125 599 [[Pagpapahayag ng Kalayaan ng Israel]]
rect 128 412 290 599 [[Mga paglilitis sa Nuremberg]]
rect 294 412 438 599 [[Planong Marshal]]
rect 441 412 572 599 [[ENIAC]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|194}}
Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.{{multiple image
| caption_align     = center
| header_align      = center
| image1            = March of Death - Resting 02.jpg
| alt1              = Martsa ng Kamatayan sa Bataan: Nagpapahingang mga sundalong Pilipino at Amerikano na bihag ng mga Hapon.
| caption1          = [[Martsa ng Kamatayan]] sa Bataan: Nagpapahingang mga sundalong Pilipino at Amerikano na bihag ng mga Hapon.
| width1            = 180
| image2            = American and Filipino Prisoners, Captured at Corregidor - NARA - 6200939.jpg
| alt2              = Labanan ng Corregidor: Mga bihag na Pilipino at Amerikano pagkatapos ng labanan
| caption2          = [[Labanan ng Corregidor]]: Mga bihag na Pilipino at Amerikano pagkatapos ng labanan.
| width2            = 200
| header            = Pagbagsak ng Pilipinas
| align             = left
}}
Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;{{multiple image
| caption_align     = center
| header_align      = center
| image2            = 80-G-273380.jpg
| alt2              = Mga nakaligtas na Pilipino sa paglusob sa napapaderang bahagi ng lungsod ng Maynila, matapos silang mapalaya noong Pebrero 23, 1945.
| caption2          = Mga nakaligtas na Pilipino sa [[Labanan sa Maynila (1945)|paglusob sa napapaderang bahagi ng lungsod ng Maynila]], matapos silang mapalaya noong Pebrero 23, 1945.
| width2            = 180
| image1            = Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg
| alt1              = Lumapag ni Douglas MacArthur kasama si Sergio Osmeña at iba pang opisyal ng militar sa Leyte at mamahayag noong Oktubre 20, 1944 para simulan ang pagpapalaya sa Pilipinas
| caption1          = Lumapag ni [[Douglas MacArthur]] kasama si [[Sergio Osmeña]] at iba pang opisyal ng militar sa [[Leyte]] at mamahayag noong Oktubre 20, 1944 para simulan ang pagpapalaya sa Pilipinas
| width1            = 190
| header            = Pagpapalaya sa Pilipinas
| align             = right
}}
Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.
[[Talaksan:Manila Grand Opera House Circa bar and restaurant8.jpg|left|thumb|Ang inuman at restawran na Circa 1900 sa unang palapag ng ''Manila Grand Opera Hotel'' na dating kinatatayuan ng ''Manila Grand Opera House'' kung saan tinatanghal noong dekada 1940 ang bodabil.]]
Nagpatuloy ang mga pagtatanghal ng bodabil sa kabila ng sensura, at ang mga artista tulad nina [[Katy de la Cruz]], [[Dely Atay-Atayan]], at [[Bayani Casimiro]] ay nagbigay-aliw at pag-asa sa mga manonood. Nagsilbi rin ang bodabil bilang tahimik na pagpapahayag ng katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng digmaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-01-28 |title=War and Vaudeville |url=https://www.victormanibo.com/blog/war-and-vaudeville |access-date=2026-05-03 |website=Victor Manibo |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nagsimula ang tinaguriang Hari ng Komedya na si [[Dolphy]] noong dekada '40 sa pagtatanghal sa bodabil.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Siazon |first=Rachelle |date=Hulyo 12, 2012 |title=Dolphy's early years in showbiz: From vaudeville to a certified movie star |work=ABS-CBN |url=https://www.abs-cbn.com/2012/7/12/fresh-scoops/dolphys-early-years-in-showbiz-from-vaudeville-to--14350 |access-date=Mayo 3, 2026}}&lt;/ref&gt; Ang katambal at asawa in Dely na si [[Andoy Balunbalunan]] ay tumanggi magtanghal dahil galit siya sa mga Hapon. Namatay si Andoy dahil sa pagkainis sa mga Hapon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Antonio |first=Teo T. |url=https://books.google.com/books?id=2TWWDwAAQBAJ |title=Bagay Bagay: Contemporary Philippine Poetry |date=2017-11-22 |publisher=Anvil Publishing, Inc. |isbn=978-971-27-3334-5 |language=en, tl}}&lt;/ref&gt; Ang [[radyo]] naman noong panahon ng mga Hapon sa Pilipinas ay nakakainis sa panlasa ng mga Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagaman nagtuturo ng [[Nihongo]] sa radyo, nagawang mapalakas ang musikang Tagalog at Filipino sa radyo.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Sa mundo ng [[telebisyon]] sa Estados Unidos, unang pinahintulot ng FCC (''Federal Communications Commision'' o Pederal na Komisyon ng Komunikasyon) ang komersyal na pagsasahimpapawid ng telebisyon noong Hulyo 1, 1941.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The History of Television (or, How Did This Get So Big?) |url=https://www.cs.cornell.edu/~pjs54/Teaching/AutomaticLifestyle-S02/Projects/Vlku/history.html |access-date=2026-05-06 |website=www.cs.cornell.edu}}&lt;/ref&gt; Samantala sa mundo ng musika, si [[Bing Crosby]] ang pinakamabentang musikerong pop noong dekada 1940. Siya ang nangungunang pigura ng istilong ''crooner'' at ang pinakakilalang musikero na nagbigay-kahulugan dito. Pagsapit ng dekada 1940, isa na siyang ''superstar'' sa larangan ng aliwan na bihasa sa lahat ng pangunahing midya ng panahong iyon, kabilang ang pelikula, radyo, at naitalang musika.

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>2g69g9pflvw66141jbu7shekqbapnjl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206499</id>
      <parentid>2206468</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T00:19:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20630" sha1="863lxsxn5j6b4jwlzpo80rzfbq5xjuj" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1940s decade montage.png|'''Sa itaas ng pamagat:''' mga pangyayari noong '''[[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]''' (1939–1945): Mula kaliwa pakanan: Mga sundalo sa isang LCVP landing craft na papalapit sa '''D-Day''' sa Dalampasigan ng Omaha; binisita ni [[Adolf Hitler]] ang [[Paris]], matapos ng '''Labanan sa Pransya'''; naganap ang '''[[Holokausto]]''' habang isinasagawa ng [[Alemanyang Nazi]] ang sistematikong [[henosidyo]] na sinuportahan ng estado, kung saan humigit-kumulang anim na milyong Hudyo sa Europa ang pinatay; ang '''[[pag-atake sa Pearl Harbor|pag-atake ng sa base pandagat ng Estados Unidos sa Pearl Harbor]]''' ng [[Imperyo ng Hapon|Hapon]] ay nagpasok sa Estados Unidos sa digmaan; isang tagamasid ng Pulong ng Tagamasid ang nagmamasid sa kalangitan ng [[Londres]] noong '''[[Labanan sa Britanya]]''' at '''Ang Blitz'''; humantong ang paglikha ng Proyektong Manhattan Project sa '''sa mga pambobombang atomika sa [[Hiroshima]] at [[Nagasaki]]''', ang unang paggamit ng mga [[sandatang nuklear]], na pumatay ng mahigit isang-kapat na milyong tao at nagbunsod sa pagsuko ng Hapon;nilagdaan ni Mamoru Shigemitsu ang '''Instrumento ng Pagsuko''' sa ngalan ng pamahalaang Hapones sakay ng USS ''Missouri'', na epektibong nagtapos sa digmaan. &lt;br /&gt;'''Sa ibaba ng pamagat:''' mga pangyayari matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Mula kaliwa pakanan: ang '''Pagpapahaya ng Estado ng [[Israel]]''' noong 1948; isinagawa ang '''[[mga paglilitis sa Nuremberg]]''' kung saan nilitis ang mga pangunahing pinunong pampolitika, militar, at pang-ekonomiya ng natalong Alemanyang Nazi; matapos ang digmaan, ipinatupad ng Estados Unidos ang '''Planong Marshall''' na naglalayong muling itayo ang [[Kanlurang Europa]]; at ang '''ENIAC''', ang kauna-unahang pangkalahatang elektronikong [[kompyuter]] sa mundo.|335px|thumb
rect 1 1 224 195 [[D-Day]]
rect 227 1 407 195 [[Labanan]]
rect 409 1 488 195 [[Holokausto]]
rect 490 1 572 195 [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz]]
rect 1 198 148 383 [[Pag-atake sa Pearl Harbor]]
rect 151 198 288 383 [[Ang Blitz]]
rect 291 198 420 288 [[mga pambobombang atomika sa Hiroshima at Nagasaki]] 
rect 291 290 420 383 [[Proyektong Manhattan]]
rect 424 198 572 383 [[Pagsuko ng Hapon]]
rect 0 384 572 411 [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]
rect 1 412 125 599 [[Pagpapahayag ng Kalayaan ng Israel]]
rect 128 412 290 599 [[Mga paglilitis sa Nuremberg]]
rect 294 412 438 599 [[Planong Marshal]]
rect 441 412 572 599 [[ENIAC]]
&lt;/imagemap&gt;
{{Decadebox|194}}
Ang '''dekada 1940''' (binibigkas na &quot;labinsiyam na apatnapu&quot;; pinaikli bilang '''d. 1940''' o '''dekada '40''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Trenta''') ay isang dekada na nagsimula noong Enero 1, 1940, at nagtapos noong Disyembre 31, 1949.

Karamihan sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay naganap sa unang kalahati ng dekada, na nagkaroon ng malalim na epekto sa maraming bansa at mamamayan sa [[Europa]], [[Asya]], at iba pang panig ng mundo. Ang mga bunga ng digmaan ay nagpatuloy hanggang sa ikalawang kalahati ng dekada, kung saan ang Europa na pagod sa digmaan ay nahati sa magkaribal na larangan ng impluwensiya ng [[Mundong Kanluranin|Kanluraning mundo]] at ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]], na nagbunsod sa pagsisimula ng [[Digmaang Taglamig|Digmaang Malamig]]. Sa ilang antas, ang panloob at panlabas na tensyon sa panahong pagkatapos ng [[digmaan]] ay pinangasiwaan ng mga bagong institusyon, kabilang ang [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]], ang estadong nagtataguyod ng kapakanan, at ang sistemang Bretton Woods, na nagpadali sa paglawak ng ekonomiya pagkatapos ng digmaan na tumagal hanggang dekada 1970. Ang kalagayan ng mundo matapos ang digmaan ay nagpasigla rin sa dekolonisasyon at paglitaw ng mga bagong [[estado]] at [[pamahalaan]], kung saan ang [[Indiya]], [[Pakistan]], [[Israel]], [[Biyetnam]], at iba pa ay nagdeklara ng kalayaan, bagaman kadalasan ay may kasamang pagdanak ng dugo. Nasaksihan din ng dekada ang mga unang yugto ng mga bagong [[teknolohiya]] (tulad ng mga [[kompyuter]], [[lakas nukleyar]], at makinang jet), na kadalasang unang umunlad kasabay ng pagsisikap sa digmaan at kalaunan ay pinahusay sa panahong pagkatapos nito.

Ang dekada 1940 sa [[Pilipinas]] ay nagsimula sa isang panahon ng sigla at pag-unlad bago ito sinalubong ng digmaan. Noong 1940–1941, ang [[Maynila]] ay isang masiglang sentrong pangkultura at pang-ekonomiya, na madalas tawaging &quot;[[Perlas ng Silangan]]&quot; dahil sa aktibong kalakalan, maunlad na edukasyon, at umuunlad na sining at pamumuhay [[Pook na urbano|urbano]]. Noong 1940, isinagawa ang mga susog sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1935]] na nagpanumbalik ng Kongreso na may dalawang kapulungan at nagbigay-daan kay [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon]] na tumakbo muli para sa reeleksiyon. Sa gitna ng digmaan, si Quezon ay namatay sa pagkakatapon noong 1944, at siya ay hinalinhan ni [[Sergio Osmeña]], na naging Pangulo ng Komonwelt at nagpatuloy sa pamahalaang Pilipino sa pagpapatapon. Kasama ang mga puwersang Alyado, bumalik si Osmeña sa Pilipinas sa huling yugto ng pagpapalaya ng bansa.{{multiple image
| caption_align     = center
| header_align      = center
| image1            = March of Death - Resting 02.jpg
| alt1              = Martsa ng Kamatayan sa Bataan: Nagpapahingang mga sundalong Pilipino at Amerikano na bihag ng mga Hapon.
| caption1          = [[Martsa ng Kamatayan]] sa Bataan: Nagpapahingang mga sundalong Pilipino at Amerikano na bihag ng mga Hapon.
| width1            = 180
| image2            = American and Filipino Prisoners, Captured at Corregidor - NARA - 6200939.jpg
| alt2              = Labanan ng Corregidor: Mga bihag na Pilipino at Amerikano pagkatapos ng labanan
| caption2          = [[Labanan ng Corregidor]]: Mga bihag na Pilipino at Amerikano pagkatapos ng labanan.
| width2            = 200
| header            = Pagbagsak ng Pilipinas
| align             = right
}}

Noong 1941–1942, [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|sinakop ng mga Hapones ang Pilipinas]], na sinundan ng [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan]] (Abril 1942)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 14, 2015 |title=Surrender at Bataan Led to One of the Worst Atrocities in Modern Warfare |url=https://www.uso.org/stories/122-surrender-at-bataan-led-to-one-of-the-worst-atrocities-in-modern-warfare |access-date=2026-05-02 |website=United Service Organizations |language=en}}&lt;/ref&gt; at ang [[Labanan ng Corregidor|Pagbagsak ng Corregidor]] (Mayo 1942),&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fall of Corregidor |url=https://corregidor.org/chs_army/morton_04.htm |access-date=2026-05-02 |website=corregidor.org |language=en}}&lt;/ref&gt; na nagmarka ng ganap na pagbagsak ng organisadong depensa sa bansa. Sa ilalim ng pananakop, itinayo ng mga Hapones ang [[Ikalawang Republika ng Pilipinas]] noong 1943, sa pamumuno ni [[Jose P. Laurel]] bilang pangulo, na isang pamahalaang itinuturing na kolaborasyonista sa ilalim ng kontrol ng [[Hapon]]. Kasabay nito, lumakas ang mga kilusang gerilya, kabilang ang [[Hukbalahap]] (Huks), na nagsagawa ng tuloy-tuloy na lihim na pakikidigma laban sa mga mananakop.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Nobyembre 4, 2019 |title=The 1940s remembered |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/11/04/1965713/1940s-remembered |access-date=2026-05-02 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;{{multiple image
| caption_align     = center
| header_align      = center
| image2            = 80-G-273380.jpg
| alt2              = Mga nakaligtas na Pilipino sa paglusob sa napapaderang bahagi ng lungsod ng Maynila, matapos silang mapalaya noong Pebrero 23, 1945.
| caption2          = Mga nakaligtas na Pilipino sa [[Labanan sa Maynila (1945)|paglusob sa napapaderang bahagi ng lungsod ng Maynila]], matapos silang mapalaya noong Pebrero 23, 1945.
| width2            = 180
| image1            = Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg
| alt1              = Lumapag ni Douglas MacArthur kasama si Sergio Osmeña at iba pang opisyal ng militar sa Leyte at mamahayag noong Oktubre 20, 1944 para simulan ang pagpapalaya sa Pilipinas
| caption1          = Lumapag ni [[Douglas MacArthur]] kasama si [[Sergio Osmeña]] at iba pang opisyal ng militar sa [[Leyte]] at mamahayag noong Oktubre 20, 1944 para simulan ang pagpapalaya sa Pilipinas
| width1            = 190
| header            = Pagpapalaya sa Pilipinas
| align             = right
}}
Noong Oktubre 1944, bumalik si Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Leyte]] kasama ang mga puwersang Alyado, na nagpasimula ng pagpapalaya sa bansa. Sa sumunod na taon, noong 1945, naganap ang [[Labanan sa Maynila (1945)|Labanan sa Maynila]], na nagdulot ng matinding pagkawasak sa kabisera na itinuturing na isa sa mga pinakanapinsalang lungsod noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-01 |title=1945 Battle of Manila: The Intramuros Experience {{!}} Intramuros Administration |url=https://intramuros.gov.ph/2020/05/27/1945-battle-of-manila-the-intramuros-experience/ |access-date=2026-05-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1942 at 1945, naranasan ng Pilipinas ang matinding hirap sa ilalim ng okupasyon, kasabay ng malawakang paglaban ng mga gerilya. Noong 1946, nakamit ng bansa ang ganap na kalayaan mula sa Estados Unidos at itinatag ang [[Ikatlong Republika ng Pilipinas|Ikatlong Republika]] sa pamumuno ni [[Manuel Roxas]]. 

Ang Komperensyang Bretton Woods ay isang pagtitipon ng 730 delegado mula sa lahat ng 44 na [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|kaalyadong bansa]] sa Otel ng Mount Washington sa Bretton Woods, [[New Hampshire]], [[Estados Unidos]], upang isaayos ang pandaigdigang sistemang monetaryo at [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Idinaos ito mula Hulyo 1 hanggang 22, 1944. Dito itinatag ang International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, o Pandaigdigang Bangko para sa Rekonstruksiyon at Kaunlaran) at ang [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|International Monetary Fund]] (IMF, o Pondo ng Monetaryong Pandaigdig), at nilikha ang sistemang Bretton Woods.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Markwell |first=Donald |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=978-0-198-29236-4 |location=Oxford |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bagaman pinangibabawan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang dekada 1940, maraming mahahalagang [[pelikula]] tungkol sa iba't ibang paksa ang nalikha sa panahong ito. Malaki ang naging papel ng [[Hollywood]] sa paggawa ng dose-dosenang klasikong pelikula noong dekada 1940, kabilang ang mga pelikulang may temang digmaan at ang ilan ay kabilang sa pinakamahusay sa lahat ng panahon. Nakaligtas ang sinehan sa Europa kahit na malinaw na naapektuhan ng digmaan, at marami pa ring de-kalidad na pelikula ang nalikha sa [[Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Italya]], Unyong Sobyet, at iba pang bahagi ng Europa. Nagpatuloy rin ang industriya ng pelikula sa [[Hapon]], kung saan sina [[Akira Kurosawa]] at iba pang direktor ay nakalikha ng mahahalagang pelikula.

Ang mga tagagawang ng pelikula na [[Polako]] sa [[Gran Britanya]] ay gumawa ng kontra-[[Nazi]] na pelikulang may kulay na ''Calling Mr. Smith'' (1943), na tumatalakay sa mga krimen ng Nazi sa sinakop na Europa at sa [[propaganda]] nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Calling Mr Smith |url=https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221202910/https://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/cAXbMp |archive-date=2021-02-21 |access-date=2021-02-13 |website=Centre Pompidou |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang ''Film Noir'', isang estilo ng pelikula na pinagsasama ang mga dramang kriminal at madidilim na imahe, ay naging laganap noong dekada. Ang mga pelikulang tulad ng ''The Maltese Falcon'' at ''The Big Sleep'' ay itinuturing na klasiko at tumulong sa pagsikat ng mga alamat na artista tulad nina Humphrey Bogart at Ava Gardner. Malawak na ginaya ang ganitong genre matapos itong maitatag.

Sa Pransya noong panahon ng digmaan, ang obra maestrang ''Children of Paradise'' na idinirehe ni Marcel Carné (1945) ay kinunan sa [[Paris]] na sakop ng Nazi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Les Enfants du Paradis - Film (Movie) Plot and Review - Publications |url=http://www.filmreference.com/Films-Dr-Ex/Les-Enfants-du-Paradis.html |website=www.filmreference.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Les Enfants du Paradis |url=http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113153911/http://www.eufs.org.uk/films/les_enfants_du_paradis.html |archive-date=2009-01-13 |website=www.eufs.org.uk |language=en}} Gio MacDonald, Edinburgh University Film Society program notes, 1994–95&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Quoted by Roger Ebert, ''Children of Paradise'', ''Chicago Sun-Times'', 6 January 2002 review of the Criterion DVD release |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020106/REVIEWS08/201060301/1023 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920084900/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020106%2FREVIEWS08%2F201060301%2F1023 |archive-date=20 Setyembre 2012 |access-date=27 Disyembre 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Inglatera]] matapos ang digmaan, kabilang sa mga di-malilimutang pelikula ang ''Great Expectations'' (1946) at ''Oliver Twist'' (1948) ni David Lean, ''Odd Man Out'' (1947) at ''The Third Man'' (1949) ni Carol Reed, at ang mga pelikula nina Powell at Pressburger tulad ng ''A Matter of Life and Death'' (1946), ''Black Narcissus'' (1946), at ''The Red Shoes'' (1948). Ang ''Hamlet'' ni Laurence Olivier ang kauna-unahang hindi pelikulang Amerikano na nanalo ng [[Gawad Academy]] para sa Pinakamahusay na Pelikula, at kabilang din ang ''Kind Hearts and Coronets'' (1949) ni Robert Hamer. Sa Italya, ang neorealismong Italyano ng dekada 1940 ay nagbunga ng mga makabagbag-damdaming pelikula tulad ng ''Roma, città aperta'' (1945), ''Sciuscià'' (1946), ''Paisà'' (1946), ''La terra trema'' (1948), ''Bicycle Thieves'' (1948), at ''Bitter Rice'' (1949).

Sa [[sinehan]] ng Hapon, ang ''The 47 Ronin'' (1941) na idinirehe ni Kenji Mizoguchi ay isang dalawang bahaging pelikulang itim at puti. Ang ''The Men Who Tread on the Tiger's Tail'' (1945), at ang mga pelikulang ''Drunken Angel'' (1948) at ''Stray Dog'' (1949) ni Akira Kurosawa ay itinuturing na mahahalagang unang gawa na humantong sa kanyang mga obra maestra noong dekada 1950. Ang ''Drunken Angel'' (1948) ay nagsimula rin ng matagumpay na kolaborasyon nina Kurosawa at [[Toshiro Mifune]] na tumagal hanggang 1965.

Samantala, sa Pilipinas, ang [[bodabil]] ay nagbago dahil sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Bago sumiklab ang digmaan, umunlad ang bodabil bilang isang masiglang anyo ng tanghalang aliwan na malakas ang impluwensiya ng kulturang Amerikano, lalo na sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, at komedyang panggagaya. Subalit nang ipagbawal ng mga Hapones ang mga pelikula at musikang Kanluranin, lubhang nagbago ang tanawin ng aliwan sa bansa. Sa pagkawala ng mga pelikulang Hollywood, muling naging pangunahing anyo ng pampublikong libangan ang bodabil at napuno ang mga [[tanghalan]] ng mga pagtatanghal na higit na umaasa sa malikhaing kakayahan at lokal na pagpapatawa ng mga Pilipino.
[[Talaksan:Manila Grand Opera House Circa bar and restaurant8.jpg|left|thumb|Ang inuman at restawran na Circa 1900 sa unang palapag ng ''Manila Grand Opera Hotel'' na dating kinatatayuan ng ''Manila Grand Opera House'' kung saan tinatanghal noong dekada 1940 ang bodabil.]]
Nagpatuloy ang mga pagtatanghal ng bodabil sa kabila ng sensura, at ang mga artista tulad nina [[Katy de la Cruz]], [[Dely Atay-Atayan]], at [[Bayani Casimiro]] ay nagbigay-aliw at pag-asa sa mga manonood. Nagsilbi rin ang bodabil bilang tahimik na pagpapahayag ng katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng digmaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-01-28 |title=War and Vaudeville |url=https://www.victormanibo.com/blog/war-and-vaudeville |access-date=2026-05-03 |website=Victor Manibo |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Nagsimula ang tinaguriang Hari ng Komedya na si [[Dolphy]] noong dekada '40 sa pagtatanghal sa bodabil.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Siazon |first=Rachelle |date=Hulyo 12, 2012 |title=Dolphy's early years in showbiz: From vaudeville to a certified movie star |work=ABS-CBN |url=https://www.abs-cbn.com/2012/7/12/fresh-scoops/dolphys-early-years-in-showbiz-from-vaudeville-to--14350 |access-date=Mayo 3, 2026}}&lt;/ref&gt; Ang katambal at asawa in Dely na si [[Andoy Balunbalunan]] ay tumanggi magtanghal dahil galit siya sa mga Hapon. Namatay si Andoy dahil sa pagkainis sa mga Hapon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Antonio |first=Teo T. |url=https://books.google.com/books?id=2TWWDwAAQBAJ |title=Bagay Bagay: Contemporary Philippine Poetry |date=2017-11-22 |publisher=Anvil Publishing, Inc. |isbn=978-971-27-3334-5 |language=en, tl}}&lt;/ref&gt; Ang [[radyo]] naman noong panahon ng mga Hapon sa Pilipinas ay nakakainis sa panlasa ng mga Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bagaman nagtuturo ng [[Nihongo]] sa radyo, nagawang mapalakas ang musikang Tagalog at Filipino sa radyo.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Sa mundo ng [[telebisyon]] sa Estados Unidos, unang pinahintulot ng FCC (''Federal Communications Commision'' o Pederal na Komisyon ng Komunikasyon) ang komersyal na pagsasahimpapawid ng telebisyon noong Hulyo 1, 1941.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The History of Television (or, How Did This Get So Big?) |url=https://www.cs.cornell.edu/~pjs54/Teaching/AutomaticLifestyle-S02/Projects/Vlku/history.html |access-date=2026-05-06 |website=www.cs.cornell.edu}}&lt;/ref&gt; Samantala sa mundo ng musika, si [[Bing Crosby]] ang pinakamabentang musikerong pop noong dekada 1940. Siya ang nangungunang pigura ng istilong ''crooner'' at ang pinakakilalang musikero na nagbigay-kahulugan dito. Pagsapit ng dekada 1940, isa na siyang ''superstar'' sa larangan ng aliwan na bihasa sa lahat ng pangunahing midya ng panahong iyon, kabilang ang pelikula, radyo, at naitalang musika.

Dahil sa pagrarasyon dulot ng digmaan, naging mas praktikal ang [[moda]] noong panahong ito. Nagsimulang magsuot ang kababaihan ng mga [[ternong pormal]] na may tuwid na paldang hanggang tuhod at mga aksesorya. Nagkaroon ng kakulangan sa [[rayon]], [[naylon]], [[lana]], balat, goma, metal (para sa mga butones at palamuti), at maging sa dami ng telang maaaring gamitin sa isang kasuotan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goles |first=Kelly |date=2023-01-19 |title=What Not to Wear: Clothing Rationing During World War II {{!}} In Custodia Legis |url=https://blogs.loc.gov/law/2023/01/what-not-to-wear-clothing-rationing-during-world-war-ii/ |access-date=2025-04-06 |website=The Library of Congress |language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos bumagsak ang Pransya noong 1940, ang Hollywood ang halos nagdikta ng moda sa Estados Unidos, maliban sa ilang uso mula sa [[Londres]] noong 1944 at 1945. Nangibabaw ang konsepto ng pagiging praktikal kaysa sa porma. Nagbago rin ang mga [[tela]] dahil sa kakulangan ng mga inaangkat na materyales tulad ng [[seda]] at [[balahibo]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Clothes Rationing Affected Fashion In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war |access-date=2025-04-06 |website=Imperial War Museums |language=en}}&lt;/ref&gt; Namayani ang mga disenyong may bulaklak noong unang bahagi ng dekada, at sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ay lumitaw ang tinatawag na &quot;''atomic prints''&quot; o mga heometrikong disenyo. Bilang tugon sa digmaan, naging uso ang mga temang makabayan at kulay tulad ng madilim na berde at khaki, habang unti-unting napalitan ng [[pantalon]] at buong takong ang mga bestida at tradisyonal na takong dahil sa kakulangan ng medyas at gasolina. Karaniwang katangian ng moda ang tuwid na palda, mga ''pleat'' (o tupi), parisukat na balikat, ''v-neck'' o mataas na kuwelyo, makitid na manggas, at mga kuwelyong ''sailor'', ''mandarin'', at naka-''scallop''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1940's Fashion Trends |url=http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718075216/http://www.womeninwwii.com/fashion/1940sfashion.asp |archive-date=2011-07-18 |access-date=2011-03-01 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang populasyon ng mundo ay tumaas mula humigit-kumulang 2.25 bilyon hanggang 2.5 bilyon sa loob ng dekada, na may tinatayang 850 milyong kapanganakan at 600 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1940]]</text>
      <sha1>863lxsxn5j6b4jwlzpo80rzfbq5xjuj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nyngan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338089</id>
    <revision>
      <id>2206439</id>
      <parentid>2205920</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>113521</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2206439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14960" sha1="es4p6vl4cewu75dj8aykr3kulijtcrd" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;
&lt;!-- Basic info  ----------------&gt;
|official_name          = Nyngan
|other_name             =
|native_name            =  &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
|nickname               = 
|settlement_type        = Bayan &lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt;
|motto                  =
&lt;!-- images and maps  -----------&gt;
|image_skyline          = Nyngan-Court-House.JPG
|imagesize              = 300px
|image_caption          = Bahay ng Korte, Nyngan
|image_flag             = 
|flag_size              =
|image_seal             = 
|seal_size              =
|image_shield           = 
|shield_size            =
|image_blank_emblem     = 
|blank_emblem_type      =
|blank_emblem_size      =
|image_map              = 
|mapsize                = 
|map_caption            = 
|image_map1             = 
|mapsize1               = 
|map_caption1           = 
|image_dot_map          =
|dot_mapsize            =
|dot_map_caption        =
|dot_x =  |dot_y =
|pushpin_map            = Australia New South Wales &lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_map_caption    =Lokasyon ng Nyngan&lt;!-- Location ------------------&gt;
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|Australia}}
|subdivision_type1      = [[Mga Estado sa Australia|Estado]] 
|subdivision_name1      = [[New South Wales]]
|subdivision_type2      = LGA
|subdivision_name2      = [[Bogan Shire]]
|subdivision_type3      = 
|subdivision_name3      = 
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
&lt;!-- Politics -----------------&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           = Alkalde
|leader_name            = Glen Neill&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Mayor &amp; Councillors
 |url=https://www.bogan.nsw.gov.au/your-council/mayor-councillors
 |website=Bogan Shire Council
 |access-date=5 February 2026
}}&lt;/ref&gt;
|leader_title1          =  &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|leader_title2          =
|leader_name2           =
|leader_title3          =
|leader_name3           =
|leader_title4          =
|leader_name4           =
|established_title      = Itinatag &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       = 1859
|established_title2     =  &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
|established_date2      = 
|established_title3     =  &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
|established_date3      =
&lt;!-- Area    ---------------------&gt;
|area_magnitude         = 
|unit_pref                =Imperial &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 
|area_land_km2            = &lt;!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--&gt;
|area_water_km2           =
|area_total_sq_mi         =
|area_land_sq_mi          =
|area_water_sq_mi         =
|area_water_percent       =
|area_urban_km2           =
|area_urban_sq_mi         =
|area_metro_km2           =
|area_metro_sq_mi         =
|area_blank1_title        =
|area_blank1_km2          =
|area_blank1_sq_mi        =
&lt;!-- Population   -----------------------&gt;
|population_as_of               = 2021
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 1,953
|population_density_km2         =
|population_density_sq_mi       =
|population_metro               =
|population_density_metro_km2   =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban               =
|population_density_urban_km2   =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title        =Ethnicities
|population_blank1              =
|population_blank2_title        =Religions
|population_blank2              =
|population_density_blank1_km2 =   
|population_density_blank1_sq_mi =
&lt;!-- General information  ---------------&gt;
|timezone               = 
|utc_offset             = 
|timezone_DST           = 
|utc_offset_DST         = 
|coordinates            = {{coord|31|34|0|S|147|12|0|E|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    =  &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            = 173
|elevation_ft           = 568&lt;!-- accord. to Google Earth--&gt;
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;
|postal_code_type       =  Postcode &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            = 2825
|area_code              =
|blank_name             = State electorate
|blank_info             = [[Electoral district of Barwon|Barwon]]
|blank1_name            = Pederal na dibisyon
|blank1_info            = [[Dibisyon ng Parkes|Parkes]]
|blank2_name = Kondado
|blank2_info = [[Kondado ng Oxley,  New South Wales|Oxley]]
|website                = 
|footnotes              = 
}}

Ang '''Nyngan''' ({{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|ŋ|ɡ|ən}}) ay isang bayan sa sentro ng [[New South Wales]], [[Australya]], sa lugar ng [[Lokal na pamahalanan sa Australya|lokal na pamahalaan]] ng [[Bogan Shire]] sa loob ng [[Orana (New South Wales)|Rehiyon ng Orana]] sa gitnang New South Wales. Sa senso noong 2016, ang Nyngan ay may populasyon na 1,988 katao. Ang Nyngan ay matatagpuan sa [[Ilog Bogan]] sa pagitan ng [[Narromine]] at [[Bourke]], sa sangandaan ng [[Mitchell Highway]] at [[Barrier Highway]], 656 km (408 mi) timog ng [[Charleville, Queensland|Charleville]] at 576 km (358 mi) hilaga-kanluran ng [[Sydney]] sa pamamagitan ng kalsada. Ang Barrier Highway ay nagsisimula sa Nyngan, at tumatakbo pakanluran patungong [[Cobar]] at dumadaan sa [[Wilcannia]] at [[Broken Hill]] papuntang [[Timog Australya]].

Ang [[Paliparan ng Nyngan]] ay isang maliit na paliparan sa hilaga lamang ng sentro ng bayan. Ang Nyngan ay matatagpuan din sa [[Linya ng riles ng Main Western, New South Wales|linya ng riles ng Main Western]] ng New South Wales ngunit hindi na ito pinaglilingkuran ng mga tren ng pasahero. Ang linya ay nananatiling bukas sa trapiko ng kargamento.

Mga 70 km (43 mi) sa timog ng bayan, isang libingan (''[[cairn]]'') ang itinayo noong 1988 na nagmamarka sa sentro ng NSW.&lt;ref&gt;[http://monumentaustralia.org.au/monument_display.php?id=22652&amp;image=0 ''Centre of New South Wales Cairn'', Monument Australia]. Retrieved 11 June 2012&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==
Ang distrito ay orihinal na tinirhan ng [[mga Tao ng Wangaibon]]. Ginalugad ni [[Thomas Mitchell]] ang Ilog Bogan noong 1835, nagkampo sa magiging bayan. Itinala niya ang lokal na salitang Aboriginal na ''nyingan'', na sinasabing nangangahulugang 'mahabang lawa ng tubig', bagama't may iba pang mga kahulugan na ibinigay, tulad ng tahong o ulang. Nanirahan na ang mga iskwater kasunod ni Mitchell bago pa man siya magsimula ng kanyang paglalakbay pabalik.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.smh.com.au/travel/travel-factsheet/nyngan--culture-and-history-20081117-6901.html | work=The Sydney Morning Herald | date=17 November 2008 | title=Nyngan - Culture and History}}&lt;/ref&gt; Umuunlad ang bayan pagkatapos makumpleto ang linya ng riles noong 1883.

{{Main|Canonba}}

Ang maliit na bayan ng Canonba, 25 kilometro sa hilagang-silangan sa Duck Creek, ay bahagi ng kasaysayan ng Nyngan. Mula sa unang bahagi ng 1840s hanggang sa kalagitnaan ng dekada otsenta, lumago at umunlad ito, na nagsisilbi sa Canonba Station at iba pang mga ari-arian, at sa mga manlalakbay ng Cobb and Co. Noong unang bahagi ng 1880s ay may humigit-kumulang apat na hotel, tatlo o apat na bangko, iba't ibang tindahan at mangangalakal, isang istasyon ng pulisya, isang telegrapo at opisina ng money-order, at mga kinatawan ng mga simbahan. Nilagpasan ng Western Railway ang Canonba, at kung saan ito tumatawid sa Bogan ay ang Nyngan. Ang mga tao ng Canonba, mga kalakal at mga pampublikong institusyon ay lumipat lahat sa Nyngan. Pagsapit ng 1890, halos wala nang tao.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://archiver.rootsweb.ancestry.com/th/read/AUS-NSW-WEST/2004-10/1097661802 |title=RootsWeb: AUS-NSW-WEST-L &quot;BACK TO NYNGAN&quot; |access-date=21 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171024100719/http://archiver.rootsweb.ancestry.com/th/read/AUS-NSW-WEST/2004-10/1097661802 |archive-date=24 October 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Ang Munisipalidad ng Nyngan ay ipinroklama noong ika-17 ng Pebrero 1891 kung saan ang Nyngan ay may populasyon na 1355.

===Ang baha sa Nyngan noong 1990===
Noong Abril 1990, ang hindi pangkaraniwang malakas na pag-ulan (na nagdulot ng pagbaha sa [[Charleville, Queensland]] na may kabuuang pinsala na umabot sa $300 milyon) ay nagdulot ng matinding pagbaha sa bayan, sa kabila ng malaking pagsisikap ng mga lokal na tao na itaas ang mga pader ng dike gamit ang mga sako ng buhangin. Dahil halos lubusang nabaha ang bayan, kinailangang ilikas ang lahat ng residente gamit ang helikopter mula sa istasyon ng tren, ang pinakamataas na punto ng bayan, na hindi nabahaan. Ang mga helikopter ng Hukbong Panghimpapawid, mga helikopter ng balita sa TV, at mga pribadong helikopter ay pawang nagtulungan sa airlift. Ang kabuuang pinsala ay umabot sa $50 milyon. Ang airlift ay ginugunita sa pamamagitan ng isang helikopter ng Hukbo na inilagay sa labas ng Istasyon ng Tren ng Nyngan. Ang istasyon ng tren ngayon ay naglalaman ng isang museo na kinabibilangan ng mga eksibit na may kaugnayan sa baha noong 1990. (Ang istasyon ay hindi regular na ginagamit para sa mga pasahero ng tren mula noong mga 1980; ang linya ng tren patungong Bourke ay hindi na ginagamit mula noong Mayo 17, 1989 ngunit ang linya ng Cobar ay nananatiling bukas upang magdala ng mineral at trigo).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nswrail.net/lines/show.php?name=NSW:main_west|title=Main Western Line|website=www.nswrail.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nswrail.net/lines/show.php?name=NSW:cobar|title=Cobar Branch|website=www.nswrail.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://bogan.local-e.nsw.gov.au/about/1000.html |title=Bogan Shire Council: About: The Floods of April 1990&lt;!-- Bot generated title --&gt; |access-date=2026-05-02 |archive-date=2007-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071110140221/http://bogan.local-e.nsw.gov.au/about/1000.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==Klima==
Ang Nyngan ay nakararanas ng mainit at bahagyang tuyot na klima (Köppen: ''BSh''), na may mahaba at napakainit na tag-araw at maikli at malamig na taglamig, na may bahagyang tugatog ng ulan sa tag-araw na pangunahin dahil sa malalakas na bagyo. Malaki ang saklaw ng pana-panahon sa parehong pinakamataas at pinakamababang temperatura.

{{Weather box
|location = [[Paliparan ng Nyngan]] (31º33'S, 147º12'E, 173 m AMSL) (1920−2024, rainfall 1879−2024)
|metric first = Yes
|single line = Yes
|humidity colour = green
|Jan record high C = 47.0
|Feb record high C = 47.4
|Mar record high C = 42.2
|Apr record high C = 38.9
|May record high C = 31.0
|Jun record high C = 27.2
|Jul record high C = 27.3
|Aug record high C = 33.5
|Sep record high C = 37.5
|Oct record high C = 41.1
|Nov record high C = 45.0
|Dec record high C = 46.0
|Jan high C = 34.4
|Feb high C = 33.4
|Mar high C = 30.5
|Apr high C = 25.7
|May high C = 20.7
|Jun high C = 17.0
|Jul high C = 16.5
|Aug high C = 18.6
|Sep high C = 22.7
|Oct high C = 26.6
|Nov high C = 30.1
|Dec high C = 33.0
|Jan low C = 19.7
|Feb low C = 19.3
|Mar low C = 16.5
|Apr low C = 12.0
|May low C = 7.8
|Jun low C = 5.0
|Jul low C = 3.8
|Aug low C = 4.8
|Sep low C = 7.8
|Oct low C = 11.5
|Nov low C = 15.1
|Dec low C = 17.9
|Jan record low C = 8.4
|Feb record low C = 9.4
|Mar record low C = 6.4
|Apr record low C = 1.7
|May record low C = -1.7
|Jun record low C = -3.9
|Jul record low C = -4.0
|Aug record low C = -1.8
|Sep record low C = -0.5
|Oct record low C = 1.7
|Nov record low C = 4.4
|Dec record low C = 7.8
|rain colour = green
|Jan rain mm = 51.1
|Feb rain mm = 46.7
|Mar rain mm = 41.9
|Apr rain mm = 34.2
|May rain mm = 35.6
|Jun rain mm = 33.7
|Jul rain mm = 28.8
|Aug rain mm = 29.3
|Sep rain mm = 27.4
|Oct rain mm = 34.0
|Nov rain mm = 36.8
|Dec rain mm = 43.0
|year rain mm = 442.2
|unit rain days = 1.0 mm
|Jan rain days = 3.9
|Feb rain days = 3.4
|Mar rain days = 3.5
|Apr rain days = 2.8
|May rain days = 3.5
|Jun rain days = 4.0
|Jul rain days = 3.8
|Aug rain days = 3.8
|Sep rain days = 3.4
|Oct rain days = 3.9
|Nov rain days = 3.9
|Dec rain days = 3.8
|Jan afthumidity = 31
|Feb afthumidity = 36
|Mar afthumidity = 37
|Apr afthumidity = 40
|May afthumidity = 49
|Jun afthumidity = 55
|Jul afthumidity = 52
|Aug afthumidity = 44
|Sep afthumidity = 38
|Oct afthumidity = 34
|Nov afthumidity = 30
|Dec afthumidity = 29
|source = [[Bureau of Meteorology]] (1920–2024 normals and extremes, rainfall 1879–2024)&lt;ref&gt;{{cite web 
|url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_051039_All.shtml 
|title = Nyngan Airport Climate Statistics 
|publisher = [[Bureau of Meteorology]] 
|access-date = June 23, 2024 
}}&lt;/ref&gt;
|date=May 2025}}

{{Historical populations
|type= Australia
|1921|1374
|1933|1545
|1947|1802
|1954|2257
|1961|2414
|1966|2591
|1971|2487
|1976|2359
|1981|2485
|1986|2502
|1991|2311
|1996|2240
|2001|2065
|2006|1975
|2011|2073
|2016|1988
|2021|1761
|source=[[Australian Bureau of Statistics]] data.&lt;ref name=&quot;ABS Census data&quot;&gt;{{cite web |title=Statistics by Catalogue Number |publisher=Australian Bureau of Statistics |url=https://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/ViewContent?readform&amp;view=ProductsbyCatalogue&amp;Action=Expand&amp;Num=2.2 |access-date=19 January 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ABS Census data recent&quot;&gt;{{cite web |title=Search Census data |publisher=Australian Bureau of Statistics |url=https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/search-by-area |access-date=19 January 2024}}&lt;/ref&gt;
}}

==Enerhiya ng araw==
{{main|Planta ng Solar ng Nyngan}}

Humigit-kumulang 10 kilometro (6.2 mi) sa kanluran ng bayan ang isa sa pinakamalaking photovoltaic power station ng Australia, na may 1.36 milyong solar panel. Ito ang pinakamalaking solar PV plant sa Australia noong inilunsad noong Hulyo 2016.&lt;ref name=businessspectator&gt;{{citation |url=http://www.businessspectator.com.au/article/2015/4/17/policy-politics/panel-perfect-australias-largest-solar-plant-complete?modapt= |title=Panel perfect: Australia's largest solar plant complete |journal=Business Spectator |author=John Conroy |date=17 April 2015 |access-date=17 April 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation |url=http://www.agl.com.au/~/media/AGL/About%20AGL/Documents/How%20We%20Source%20Energy/Solar%20Community/Nyngan%20Solar%20Plant/Factsheets/2012/August/Project%20Fact%20Sheet%20August%202012.pdf |title=Nyngan Solar Plant Project Fact Sheet |publisher=AGL Energy Limited |access-date=17 April 2015}}&lt;/ref&gt;  Ito ay kapupunan ng isa pang planta sa Broken Hill, na inaasahang magiging ganap na gumagana sa pagtatapos ng 2015, para sa pinagsamang kapasidad na 155 megawatts (208,000 hp).&lt;ref name=businessspectator /&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Nyngan]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa New South Wales]]
[[Kategorya:Bogan Shire]]</text>
      <sha1>es4p6vl4cewu75dj8aykr3kulijtcrd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:Articulation navbox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>338119</id>
    <revision>
      <id>2206540</id>
      <parentid>2206220</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T05:52:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GinawaSaHapon</username>
        <id>102500</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2206540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4869" sha1="qk12w9kqt4m2jxniubfi6tbus280h22" xml:space="preserve">{{Navbox
  | name = Articulation navbox
  | title = Artikulasyon
  | listclass = hlist
  | above = [[Ponetikang artikularyo]] – [[Magkasabay na katinig|Sabayang artikulasyon]] – [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]]

  | group1 = [[Lugar ng artikulasyon|Lugar]]
  | list1 = child
    | 1_group1 = [[Katinig sa labi|Labi]]
    | 1_list1 =
* [[Katinig sa parehong labi|Parehong labi]]
* [[Katinig sa labi-ngipin|Labi-ngipin]]
* [[Katinig sa ngipin-labi|Ngipin-labi]]
    | 1_group2 = [[Katinig sa harapan|Harapan]]
    | 1_list2 = child
	  | 1_2_list1 =
* [[Katinig sa dila-labi|Dila-labi]]
* [[Katinig sa pagitan ng ngipin|Pagitan ng ngipin]]
* [[Katinig sa ngipin|Ngipin]]
* [[Katinig sa ngipin-gilagid|Ngipin-gilagid]]
* [[Katinig sa gilagid|Gilagid]]
* [[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]]
** [[Katinig sa dilang pulupot|Dilang pulupot]]
      | 1_2_group2 = Aktibo
      | 1_2_list2 =
* [[Katinig sa dulo ng dila|Dulo ng dila]]
* [[Katinig sa dila|Katawan ng dila]]
* [[Katinig sa ilalim ng dila|Ilalim ng dila]]
    | 1_group3 = [[Katinig sa likuran|Likuran]]
    | 1_list3 =
* [[Katinig sa gilagid-paleta|Gilagid-paleta]]
* [[Katinig sa paleta|Paleta]]
* [[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]]
* [[Katinig sa tilao|Tilao]]
    | 1_group4 = [[Katinig sa lalamunan|Lalamunan]]
    | 1_list4 =
* [[Katinig sa lalaugan|Lalaugan]]
* [[Katinig sa tagukan|Tagukan]]
    | 1_group5 = [[Katinig na dalawahan]]
    | 1_list5 =
* [[Katinig sa labi't harapang dila|Labi't harapang dila]]
** [[Katinig sa labi't gilagid|Labi't gilagid]]
** [[Katinig sa labi't dilang pulupot|Labi't dilang pulupot]]
* [[Katinig sa labi't paleta|Labi't paleta]]
* [[Katinig sa labi't ngala-ngala|Labi't ngala-ngala]]
* [[Katinig sa labi't tilao|Labi't tilao]]
* [[Katinig sa harapang dila't ngala-ngala|Harapang dila't ngala-ngala]]
* [[Katinig sa tilao't tagukan|Tilao't tagukan]]
    | 1_group6 = [[Patolohiya ng pananalita|Patolohikal]]
    | 1_list6 =
* [[Katinig sa ngala-ngala-lalaugan]]
  | 1_group7 = Iba pa
  | 1_list7 =
* [[Katinig sa parehong ngipin|Parehong ngipin]]
  | group2 = [[Paraan ng artikulasyon|Paraan]]
  | list2 = child
    | 2_group1 = [[Tunog na may harang|May harang]]
    | 2_list1 =
* [[Katinig na pasara|Pasara]]
** [[Katinig bago pasara|Bago pasara]]
** [[Paglabas pagilid (ponetika)|Paglabas pagilid]]
** [[Paglabas pailong]]
** [[Paglabas na walang tinig]]
* [[Katinig na pasara-sutsot|Pasara-sutsot]]
** [[Pakatal na katinig na pasara-sutsot|Pakatal na pasara-sutsot]]
* [[Katinig na pasutsot|Pasutsot]]
** [[Matinis na katinig|Matinis]]
    | 2_group2 = [[Tunog na walang harang|Walang harang]]
    | 2_list2 =
* [[Katinig na pailong|Pailong]]
** [[Katinig bago pailong|Bago pailong]]
* [[Patinig]]
** [[Patinig na pailong|Pailong]]
** [[Matinis na patinig|Matinis]]
* [[Katinig na palapit|Palapit]]
** [[Malapatinig]]
* [[Matingkad na katinig|Matingkad]]
** [[Katinig na patapik|Patapik]]
** [[Katinig na pakatal|Pakatal]]
    | 2_list3 =
* [[Katinig na basa|Basa]]
** [[Tunog-R|Tunog-''R'']]
** [[Katinig na pagilid|Pagilid]]
* [[Tunog na hinaharangan]]
* [[Tunog na dinadaluyan]]
  | group3 = [[Mekanismo ng pagdaloy]]
  | list3 =
* [[Tunog na pabuga|Pabuga]]
** [[Pulmonikong katinig|Pulmoniko]]
* [[Tunog na pahigop|Pahigop]]
* [[Katinig mula tagukan|Tagukan]]
** [[Palabas na katinig|Palabas]]
** [[Paloob na katinig|Paloob]]
* [[Katinig na pitik|Pitik]]
** [[Katinig na pitik pulmoniko|Pulmoniko]]
** [[Katinig na pitik palabas|Palabas]]
** [[Katinig na pitik pailong|Pailong]]
** [[Katinig na pitik tagukan|Tagukan]]
* [[Katinig na pahampas|Pahampas]]
  | group4 = [[Sekundaryong artikulasyon]]
  | list4 = child
    | 4_list1 =
* [[Labialisasyon]]
** [[Pagkabilog]]
* [[Palatalisasyon]]
* [[Labiopalatalisasyon]]
* [[Belarisasyon]]
* [[Ubularisasyon]]
* [[Paringalisasyon]]
    | 4_group2 = Kaugnay
    | 4_list2 =
* [[Nasalisasyon]]
* [[Sulkalisasyon]]
  | group5 = [[Ponasyon]]&lt;br /&gt;([[Tunog (ponetika)|Tunog]])
  | list5 = child
    | 5_group1 = [[Tagukan]]
    | 5_list1 =
* [[Kawalang-tunog]]
** [[Katinig na tenuis|Tenuis]]
** [[Pagbulong]]
* [[Katinig na may paghinga]]
** [[Katinig bago huminga|Bago huminga]]
* [[Buntong-hiningang boses|Buntong-hininga]]
* [[Malubay na boses|Malubay]]
* [[Karaniwang boses|Karaniwan]]
* [[Mahigpit na boses|Mahigpit]]
* [[Langitngit na boses|Langitngit]]
* [[Glotalisasyon]]
    | 5_group2 = [[Bagtingan]]
    | 5_list2 =
* [[Malahikab na boses|Malahikab]]
* [[Magaspang na boses|Magaspang]]
    |5_group3 = [[Rehistro ng boses|Rehistro]]
    |5_list3 = child
        |5_3_list1 =
*[[Birit]]
*[[Palseto]]
*[[Garalgal na boses]]
        |5_3_group2 = Transisyonal
        |5_3_list2 =
*[[Vibrato]]
*[[Passaggio]]
    |5_list4 =
* [[Katunugan ng boses|Katunugan]]
* [[Oras ng simula ng boses|Oras ng simula]]

  | state = {{{state|autocollapse}}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qk12w9kqt4m2jxniubfi6tbus280h22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tagagamit:GinawaSaHapon/burador</title>
    <ns>2</ns>
    <id>338123</id>
    <revision>
      <id>2206509</id>
      <parentid>2206410</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T02:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GinawaSaHapon</username>
        <id>102500</id>
      </contributor>
      <origin>2206509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18523" sha1="qb25cb1yep3rf9gv0opnmu0orqekk6q" xml:space="preserve">{{Use dmy dates}}&lt;!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --&gt;

{{IPA notice}}

Sa [[ponetika]], '''katínig na palapít''' o '''aproksimánte''' ang [[katinig]] na nabubuo sa pamamagitan ng paglapit ng mga artikulador sa isa't isa ngunit hindi ganap o sapat ang pagkitid ng lagusan ng hangin para makagawa ng maligalig na tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|1975|p=277}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}, sinisipi sina {{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996}}&lt;/ref&gt; Dahil dito, nasa pagitan ang mga ito ng mga [[katinig na pasutsot]], na gumagawa ng maligalig na tunog, at mga [[patinig]], na walang ginagawang kahit anong ligalig sa tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa mga katinig na palapit ang mga [[malapatinig]] na {{IPA|[w y]}} (hal. ''wala'' at ''yaya'') at mga [[katinig na pagilid]] kagaya ng {{IPA|[l]}} (hal. ''laro''). Depende sa kahulugan, maaaring kasama rin sa mga ito ang lahat ng mga [[matitingkad na katinig]] ([[katinig na pakatal]] tulad ng {{IPA|[ʙ r]}} at [[Katinig na patapik|patapik]] tulad ng {{IPA|[ⱱ ɾ]}}), o tanging mga [[Katinig na mala-R|katinig na mala-''R'']] lamang na hindi matingkad (hal. {{IPA|[ɹ]}}).&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Hall|2007|p=316}}&lt;/ref&gt;

== Kahulugan ==
Dahil sa lapit ng mga katinig na palapit sa mga patinig, tinatawag din ang mga ito bilang mga [[malapatinig]] o mga '''madudulás na katínig''' ({{Lang|en|glide}}). Sa kasalukuyan, itinuturing bilang isang grupo ng mga katinig na palapit ang mga malapatinig. May mga kaakibat itong katumbas na [[patinig]], na makikita sa lahat ng mga wikang meron nito.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996|p=323}}, sinisipi sina {{Harvcoltxt|Maddieson|Emmorey|1985}}&lt;/ref&gt; Nakadepende ang mga pares sa ponolohiya ng mga wika o kahit maging sa gampanin nito sa balarila ng mga ito, kagaya ng kaso ng ''[[Ablaut sa Proto-Indo-Europeo|ablaut]]'' sa [[protowikang Indo-Europeo]]. May mga wika ring umiiwas na itabi ang mga katinig na palapit sa katumbas nitong patinig sa kanilang sistema.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Rubach|2002|p=680}}, sinisipi si {{Harvcoltxt|Kawasaki|1982}}&lt;/ref&gt; May mga [[Ponetika|ponetista]] na nagtatangi sa mga malapatinig sa ibang mga katinig na palapit batay sa puwesto nito sa isang [[pantig]]. Halimbawa, ayon kay Jean-Pierre Montreuil, magkaiba ang mga katinig na palapit sa mga [[salitang Ingles]] na {{Lang|en|par}} (&quot;magkapantay&quot;) at {{Lang|en|buy}} (&quot;bumili&quot;) sa mga [[salitang Pranses]] na {{Lang|fr|par}} (&quot;pumasok&quot;) at {{Lang|fr|baille}} (&quot;banyera&quot;, binibigkas parehas sa {{Lang|en|buy}}) dahil nasa dulo ng pantig ang puwesto ng katinig na palapit sa pares na Pranses habang nasa nasa gitna naman ng pantig ang sa pares na Ingles.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Harvcoltxt|Montreuil|2004|p=104}}&lt;/ref&gt; Ibig sabihin, maaaring maganap ang mga pagtatanging di agad halata (kung di man bahagya lamang ang pagtatangi) sa mga wikang kagaya ng [[wikang Italyano]] (hal. ang tunog na ''I'' sa gitna ng pantig sa salitang {{Lang|it|piede}} {{IPA|[ˈpi̯ɛˑde]}} &quot;paa&quot; kontra sa simula ng pantig sa salitang {{Lang|it|piano}} {{IPA|[ˈpjaˑno]}} &quot;patag&quot;).&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto; border: none;&quot;
|-
|+Mga pares ng katinig na palapit at patinig&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=202}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996|p=323}}&lt;/ref&gt;
![[Patinig]]
!Katinig
![[Lugar ng artikulasyon]]
!Halimbawa
|-
|{{IPA link|i}}
|{{IPA link|j}}{{Efn|Dahil nakaunat ang mga labi kapag binibigkas ang mga patinig na {{IPA|[i ɯ]}}, ipinapahiwatig nito na ganito rin ang kaso sa mga kapares nitong katinig na palapit {{IPA|[j ɰ]}}. Gayunpaman, walang ganitong pag-uunat na nagaganap sa mga katinig, at kung meron man, bahagya lamang. Dahil dito, maaaring ipares ang mga ito sa mga [[katinig na pasutsot]] na may nakababang tuldik {{angbr IPA|ʝ᫛ ɣ᫛}}, kung ang habol ay isang walang pinapanigang artikulasyon sa pagitan ng nakaunat na {{IPA|[j ɰ]}} o nakabilog na {{IPA|[ɥ w]}}.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Esling |first=John |title=The Handbook of Phonetic Sciences |publisher=Wiley-Blackwell |year=2012 |isbn=978-1118358207 |editor-last=Hardcastle |editor-first=William J. |edition=2 |pages=699 |language=en |trans-title=Ang Handbook sa Agham Ponetika |chapter=Phonetic Notation |trans-chapter=Notasyong Ponetiko |editor-last2=Laver |editor-first2=John |editor-last3=Gibbon |editor-first3=Fiona E.}}&lt;/ref&gt;|name=:0}}
|[[Katinig sa paleta|Paleta]]
|[[Wikang Espanyol|Espanyol]] {{lang|es|ampl'''í'''o}} (&quot;pinahaba ko&quot;) vs {{lang|es|ampl'''ió'''}} (&quot;pinahaba niya&quot;)
|-
|{{IPA link|y}}
|{{IPA link|ɥ}}
|[[Katinig sa labi't paleta|Labi't paleta]]
|[[Wikang Pranses|Pranses]] {{lang|fr|aig'''u'''}} (&quot;matulis&quot;) vs. {{lang|fr|aig'''u'''ille}} (&quot;karayom&quot;)
|-
|{{IPA link|ɯ}}
|{{IPA link|ɰ}}{{Efn|name=:0}}
|[[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]]
|[[Wikang Koreano|Koreano]] {{lang|ko|'''음'''식}} ({{Lang|ko-Latn|eumsik}}, &quot;pagkain&quot;) vs.  {{lang|ko|'''의'''사}} ({{Lang|ko-Latn|uisa}}, &quot;doktor&quot;)
|-
|{{IPA link|u}}
|{{IPA link|w}}
|[[Katinig sa labi't ngala-ngala|Labi't ngala-ngala]]
|Espanyol {{lang|es|contin'''ú'''o}} (&quot;tinuloy ko&quot;) vs. {{lang|es|contin'''uó'''}} (&quot;tinuloy niya&quot;)
|-
|{{IPA link|ɚ}}
|{{IPA link|ɻ}}
|[[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]]
[[Katinig sa dilang pulupot|Dilang pulupot]]{{Efn|Dahil sa komplikasyon sa artikulasyon sa tunog na ''R'' sa Amerikanong Ingles, may ilang pagkakaiba ito sa ponetikong paglalarawan nito. Madalas na ginagamit na transkripsiyon para rito ang [[katinig na palapit sa gilagid]] {{IPA|[ɹ]}}, kahit na mas malapit ito sa tunog sa [[katinig na palapit sa likurang gilagid|likurang gilagid]]. Maaari ding maganap ang aktuwal na pagpulupot ng dila at pareho itong nagaganap bilang baryasyon ng iisang tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Hallé|Best|Levitt|Andrea|1999|p=283}} sinisipi sina {{Harvcoltxt|Delattre|Freeman|1968}}, {{Harvcoltxt|Zawadzki|Kuehn|1980}}, at {{Harvcoltxt|Boyce|Espy-Wilson|1997}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, itinatangi ni  J.C. Catford ang mga patinig ng Amerikanong Ingles (na tinatawag niyang &quot;rotarisado&quot; o mala-''R'') at mga patinig na may pagpulupot ng dila kagaya ng mga patinig sa [[wikang Badaga]].&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Catford|1988|p=161f}}&lt;/ref&gt; Sa kabilang banda, parehong itinuturing naman ni Robert Trask ang mga ito bilang mga mala-''R'' na patinig at sinabing pareho itong may nakababang ikatlong pormant.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Trask|1996|p=310}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Parehong sinipi sa {{Harvcoltxt|Hamann|2003|pp=25–26}}&lt;/ref&gt; }}
|[[Wikang Ingles|Ingles]] ng Hilagang Amerika {{lang|en|wait'''er'''}} vs. {{lang|en|wait'''r'''ess}}
|}

== Uri ==
Nakalista sa talahanayan ang mga katinig na palapit na may kaakibat na simbolo sa Internasyonal na Ponetikong Alpabeto. Para sa bawat pares ng katinig, nasa taas ang di-matunog na anyo habang nasa baba naman ang matunog na anyo nito.

{{table alignment}}
{| class=&quot;wikitable defaultcenter&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Pangalan !! rowspan=&quot;2&quot; | IPA 
! colspan=&quot;4&quot; |Halimbawa
|-
!Wika
!Salita
!Kahulugan
!Bigkas
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Katinig na palapit sa parehong labi]]
| colspan=&quot;5&quot; |
|-
| {{Big|{{IPA link|audio=yes|β̞}}}}
|[[Wikang Indones|Indones]]
| {{Lang|id|tawa}}
|'tawa'
|{{IPA|[taβ̞a]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa labi-ngipin]]
| colspan=&quot;5&quot; |
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʋ}}}}
|[[Wikang Hawayano|Hawayano]]
|{{Lang|haw|wikiwiki}}
|'mabilis'
|{{IPA|[ʋikiʋiki]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa ngipin]]
| colspan=&quot;5&quot; |
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð̞}}}}
|[[Wikang Kagayanën|Kagayanën]]
|{{Lang|cgc|kalag}}
|'kaluluwa'
|{{IPA|[kað̞aɡ]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa gilagid]]
|
|
|
|
|
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ}}}}
|[[Wikang Albanes|Albanes]]
|{{Lang|sq|gjelbër}}
|'luntian'
|{{IPA|[ˈɟʑɛlbəɹ]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa likurang gilagid]]
| colspan=&quot;5&quot; |
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ̠}}}}
|[[Wikang Ingles|Ingles]]
|{{Lang|en|car}}
|'kotse'
|{{IPA|[ˈkʰɑɹ̠]}}
|}
== Talababa ==
:{{Notelist}}
== Sanggunian ==

=== Pagsipi ===
{{Reflist}}

=== Pinagkunan ===

* {{citation |last=Akamatsu |first=Tsutomu |title=A critique of the IPA Chart |url=http://www.revistacontextos.es/1992/1.-Tsu%C3%ADomu.Akamatsu.pdf |journal=Contextos |volume=X |issue=19–20 |pages=7–42 |year=1992 |trans-title=Isang kritisismo sa talahanayan ng IPA |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.revistacontextos.es/1992/1.-Tsu%C3%ADomu.Akamatsu.pdf |language=en |access-date=21 December 2020 |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}}
* {{cite conference|mode=cs2|last1=Asu|first1=Eva Liina|last2=Nolan|first2=Francis|last3=Schötz|first3=Susanne|year=2015|title=A comparative study of Estonian Swedish voiceless laterals: Are voiceless approximants fricatives?|book-title=Proceedings: 18th International Congress of Phonetic Sciences|publisher=University of Glasgow|isbn=978-0-85261-941-4|url=https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2015/Papers/ICPHS0077.pdf|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2015/Papers/ICPHS0077.pdf|archive-date=2022-10-09|url-status=live|lang=en|trans-title=Kumparatibong pag-aaral sa mga walang tunog na katinig na pagilid sa wikang Suwesyo sa Estonia: Mga pasutsot ba ang mga walang tunog na palapit?}}
* {{citation |last1=Ashby |first1=Michael |title=Introducing Phonetic Science |year=2005 |trans-title=Panimula sa Agham ng Ponetika |publisher=Cambridge |language=en |isbn=0-521-00496-9 |last2=Maidment |first2=John}}
* {{citation |last1=Ball |first1=Martin |title=Phonetics: the Science of Speech |year=1999 |trans-title=Ponetika: Ang Agham ng Pananalita |publisher=Arnold |language=en |isbn=0-340-70010-6 |last2=Rahilly |first2=Joan}}
* {{citation |last1=Bickford |first1=Anita |title=Articulatory Phonetics |year=2006 |trans-title=Ponetikang Artikularyo |edition=4 |publisher=S.I.L. International |language=en |isbn=1-55671-165-4 |last2=Floyd |first2=Rick}}
* {{citation |last=Boersma |first=Paul |title=Functional Phonology: Formalizing the Interactions Between Articulatory and Perceptual Drives |year=1997 |trans-title=Punsiyonal na Ponolohiya: Pagsasapormal sa mga Interaksyon sa pagitan ng mga Artikularyo at Perseptuwal na Tunguhin |trans-chapter=Pagbabago ng tunog sa punsiyonal na ponolohiya |chapter=Sound change in functional phonology |place=[[The Hague]], Olanda |publisher=Holland Academic Graphics |language=en}}
* {{citation |last1=Boyce |first1=S. |title=Coarticulatory stability in American English /r/ |journal=Journal of the Acoustical Society of America |volume=101 |issue=6 |pages=3741–3753 |year=1997 |trans-title=Katatagang koartikularyo sa Amerikanong Ingles na /r/ |language=en |bibcode=1997ASAJ..101.3741B |citeseerx=10.1.1.16.4174 |doi=10.1121/1.418333 |pmid=9193061 |last2=Espy-Wilson |first2=C.}}
* {{citation |last=Catford |first=J. C. |title=A Practical Introduction to Phonetics |year=1988 |trans-title=Praktikal na Panimula sa Ponetika |publisher=Oxford University Press |language=en |author-link=J. C. Catford}}
* {{citation |last1=Catford |first1=J. C. |title=Fundamental Problems in Phonetics |date=1977 |trans-title=Mga Pangunahing Problema sa Ponetika |publisher=Edinburgh University Press |language=en |isbn=0-85224-279-4}}
* {{citation |last1=Clark |first1=John |title=An Introduction to Phonetics and Phonology |year=1995 |trans-title=Panimula sa Ponetika at Ponolohiya |edition=2 |publisher=Blackwell |language=en |isbn=0-631-19452-5 |last2=Yallop |first2=Colin}}
* {{citation |last1=Delattre |first1=P. |title=A dialect study of American R's by x-ray motion picture |journal=Linguistics |volume=44 |pages=29–68 |year=1968 |trans-title=Pag-aaral sa mga dayalekto ukol sa Amerikanong R sa pamamagitan ng x-ray na bidyo |language=en |last2=Freeman |first2=D. C.}}
* {{citation |last=Grønnum |first=Nina |title=Fonetik og fonologi, Almen og Dansk |url=https://books.google.com/books?id=9RtCAgAAQBAJ |year=2005 |trans-title=Ponetika at Ponolohiya, Pangkalahatan at wikang Danes |edition=3 |place=[[Copenhagen]], Dinamarka |publisher=Akademisk Forlag |language=da |isbn=87-500-3865-6 |author-link=Nina Grønnum}}
* {{citation |last=Hall |first=T. A. |title=The Cambridge Handbook of Phonology |pages=311–334 |year=2007 |editor-last=de Lacy |editor-first=Paul |trans-title=Ang Handbook ng Cambridge sa Ponolohiya |trans-chapter=Mga tampok na segmental |chapter=Segmental features |publisher=Cambridge University Press |language=en |isbn=978-0-521-84879-4}}
* {{citation |last1=Hallé |first1=Pierre A. |title=Phonetic vs. phonological influences on French listeners' perception of American English approximants |journal=Journal of Phonetics |volume=27 |issue=3 |pages=281–306 |year=1999 |trans-title=Ponetiko vs ponolohikal na mga impluwensiya sa persepsiyon ng mga tagapakinig na Pranses sa mga katinig na palapit ng Amerikanong Ingles |language=en |doi=10.1006/jpho.1999.0097 |last2=Best |first2=Catherine T. |last3=Levitt |first3=Andrea |last4=Andrea}}
* {{Citation |last=Hamann |first=Silke |title=The Phonetics and Phonology of Retroflexes |url=http://dspace.library.uu.nl:8080/handle/1874/627 |year=2003 |trans-title=Ang Ponetika at Ponolohiya ng mga Katinig sa Dilang Pulupot |place=[[Utrecht]], Olanda |publisher=LOT |language=en |isbn=90-76864-39-X}}{{Dead link|date=October 2019|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}
* {{citation |last=Kawasaki |first=Haruko |title=An acoustical basis for universal constraints on sound sequences |year=1982 |trans-title=Akustikong basehan para sa mga pangkalahatang hangganan ng mga sekuwensiya ng tunog |publisher=University of California, Berkeley |language=en}}
* {{Citation |last=Ladefoged |first=Peter |title=A Phonetic Study of West African Languages |year=1964 |trans-title=Ponetikong Pag-aaral sa mga Wika ng Kanlurang Aprika |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |language=en |author-link=Peter Ladefoged}}
* {{Citation |last=Ladefoged |first=Peter |title=A Course in Phonetics |year=1975 |trans-title=Kurso sa Ponetika |place=New York |publisher=Harcourt Brace Jovanovich |language=en}}
* {{SOWL}}
* {{citation |last1=Maddieson |first1=Ian |title=Relationship between semivowels and vowels: Cross-linguistic investigations of acoustic difference and coarticulation |journal=Phonetica |volume=42 |issue=4 |pages=163–174 |year=1985 |trans-title=Relasyon ng mga malapatinig at patinig: Mga imbestigasyon sa iba't ibang wika ukol sa pagkakaiba sa akustika at koartikulasyon |language=en |doi=10.1159/000261748 |pmid=3842771 |last2=Emmorey |first2=Karen |author-link2=Karen Emmorey |s2cid=46872676}}
* {{citation |last=Martínez-Celdrán |first=Eugenio |title=Problems in the classification of approximants |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=34 |issue=2 |pages=201–210 |year=2004 |trans-title=Mga problema sa klasipikasyon sa mga katinig na palapit |language=en |doi=10.1017/S0025100304001732 |s2cid=144568679}}
* {{citation |last1=Martínez-Celdrán |first1=Eugenio |title=Castilian Spanish |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=33 |issue=2 |pages=255–259 |year=2003 |trans-title=Wikang Kastila |language=en |doi=10.1017/S0025100303001373 |last2=Fernández-Planas |first2=Ana Ma. |last3=Carrera-Sabaté |first3=Josefina |doi-access=free}}
* {{citation |last=Montreuil |first=Jean-Pierre |title=From velar codas to high nuclei: phonetic and structural change in OT |journal=Probus |volume=16 |pages=91–111 |year=2004 |trans-title=Mula sa ngala-ngalang dulo patungong mataas na gitna: ponetiko at estraktural na pagbabago sa OT |language=en |doi=10.1515/prbs.2004.005}}
* {{citation |last1=O'Connor |first1=J. D. |title=Phonetics |date=1973 |trans-title=Ponetika |publisher=Penguin |language=en}}
* {{citation |last1=Ohala |first1=John J. |title=Turbulent Sounds: An Interdisciplinary Guide |pages=37–101 |year=2010 |editor1-last=Fuchs |editor1-first=Susanne |trans-title=Mga Maliligalig na Tunog: Isang Interdisiplinaryong Gabay |trans-chapter=Pagkaligalig at ponolohiya |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603090714/https://pagines.uab.cat/mariajosepsole/sites/pagines.uab.cat.mariajosepsole/files/2.-ohala_sole_final_1march2010.pdf |chapter=Turbulence and phonology |chapter-url=https://pagines.uab.cat/mariajosepsole/sites/pagines.uab.cat.mariajosepsole/files/2.-ohala_sole_final_1march2010.pdf |location=Berlin |publisher=De Gruyter Mouton |language=en |doi=10.1515/9783110226584.37 |isbn=978-3-11-022657-7 |access-date=2021-06-03 |archive-date=2021-06-03 |last2=Solé |first2=Maria-Josep |author-link1=John Ohala |editor2-last=Toda |editor2-first=Martine |editor3-last=Żygis |editor3-first=Marzena}}
* {{citation |last=Pike |first=Kenneth |title=Phonetics |year=1943 |trans-title=Ponetika |publisher=University of Michigan Press |language=en |author-link=Kenneth Pike}}
* {{citation |last=Rubach |first=Jerzy |title=Against subsegmental glides |journal=Linguistic Inquiry |volume=33 |issue=4 |pages=672–687 |year=2002 |trans-title=Kontra sa mga subsegmental na dulas |language=en |doi=10.1162/ling.2002.33.4.672 |s2cid=57566358}}
* {{citation |last=Saporta |first=Sol |title=A Note on Spanish Semivowels |journal=Language |volume=32 |issue=2 |pages=287–290 |year=1956 |trans-title=Ukol sa mga Malapatinig sa wikang Espanyol |language=en |doi=10.2307/411006 |jstor=411006}}
* {{citation |last=Shadle |first=Christine |title=Handbook of Phonetic Sciences |year=2000 |editor1-last=Hardcastle |editor1-first=W. J. |trans-title=Handbook ng Agham Ponetika |trans-chapter=Ang Erodinamika ng Pananalita |chapter=The Aerodynamics of Speech |publisher=Blackwell |language=en |isbn=0-631-18848-7 |editor2-last=Laver |editor2-first=J.}}
* {{Citation |last=Trask |first=Robert L. |title=A Dictionary of Phonetics and Phonology |year=1996 |trans-title=DIksiyonaryo ng Ponetika at Ponolohiya |place=London |publisher=Routledge |language=en}}
* {{citation |last1=Zawadzki |first1=P. A. |title=A cineradiographic study of static and dynamic aspects of American English /r/ |journal=Phonetica |volume=37 |issue=4 |pages=253–266 |year=1980 |trans-title=Isang sineradyograpikong pag-aaral sa mga estatiko at dinamikong aspeto ng Amerikanong Ingles na /r/ |language=en |doi=10.1159/000259995 |pmid=7443796 |last2=Kuehn |first2=D. P. |s2cid=46760239}}

{{Articulation navbox}}{{Authority control}}</text>
      <sha1>qb25cb1yep3rf9gv0opnmu0orqekk6q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206510</id>
      <parentid>2206509</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T02:17:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GinawaSaHapon</username>
        <id>102500</id>
      </contributor>
      <origin>2206510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18570" sha1="qqku0hje9i7e57vycv4f8pdkoina4j3" xml:space="preserve">{{Use dmy dates}}&lt;!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --&gt;

{{IPA notice}}

Sa [[ponetika]], '''katínig na palapít''' o '''aproksimánte''' ang [[katinig]] na nabubuo sa pamamagitan ng paglapit ng mga artikulador sa isa't isa ngunit hindi ganap o sapat ang pagkitid ng lagusan ng hangin para makagawa ng maligalig na tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|1975|p=277}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}, sinisipi sina {{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996}}&lt;/ref&gt; Dahil dito, nasa pagitan ang mga ito ng mga [[katinig na pasutsot]], na gumagawa ng maligalig na tunog, at mga [[patinig]], na walang ginagawang kahit anong ligalig sa tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa mga katinig na palapit ang mga [[malapatinig]] na {{IPA|[w y]}} (hal. ''wala'' at ''yaya'') at mga [[katinig na pagilid]] kagaya ng {{IPA|[l]}} (hal. ''laro''). Depende sa kahulugan, maaaring kasama rin sa mga ito ang lahat ng mga [[matitingkad na katinig]] ([[katinig na pakatal]] tulad ng {{IPA|[ʙ r]}} at [[Katinig na patapik|patapik]] tulad ng {{IPA|[ⱱ ɾ]}}), o tanging mga [[Katinig na mala-R|katinig na mala-''R'']] lamang na hindi matingkad (hal. {{IPA|[ɹ]}}).&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Hall|2007|p=316}}&lt;/ref&gt;

== Kahulugan ==
Dahil sa lapit ng mga katinig na palapit sa mga patinig, tinatawag din ang mga ito bilang mga [[malapatinig]] o mga '''madudulás na katínig''' ({{Lang|en|glide}}). Sa kasalukuyan, itinuturing bilang isang grupo ng mga katinig na palapit ang mga malapatinig. May mga kaakibat itong katumbas na [[patinig]], na makikita sa lahat ng mga wikang meron nito.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996|p=323}}, sinisipi sina {{Harvcoltxt|Maddieson|Emmorey|1985}}&lt;/ref&gt; Nakadepende ang mga pares sa ponolohiya ng mga wika o kahit maging sa gampanin nito sa balarila ng mga ito, kagaya ng kaso ng ''[[Ablaut sa Proto-Indo-Europeo|ablaut]]'' sa [[protowikang Indo-Europeo]]. May mga wika ring umiiwas na itabi ang mga katinig na palapit sa katumbas nitong patinig sa kanilang sistema.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Rubach|2002|p=680}}, sinisipi si {{Harvcoltxt|Kawasaki|1982}}&lt;/ref&gt; May mga [[Ponetika|ponetista]] na nagtatangi sa mga malapatinig sa ibang mga katinig na palapit batay sa puwesto nito sa isang [[pantig]]. Halimbawa, ayon kay Jean-Pierre Montreuil, magkaiba ang mga katinig na palapit sa mga [[salitang Ingles]] na {{Lang|en|par}} (&quot;magkapantay&quot;) at {{Lang|en|buy}} (&quot;bumili&quot;) sa mga [[salitang Pranses]] na {{Lang|fr|par}} (&quot;pumasok&quot;) at {{Lang|fr|baille}} (&quot;banyera&quot;, binibigkas parehas sa {{Lang|en|buy}}) dahil nasa dulo ng pantig ang puwesto ng katinig na palapit sa pares na Pranses habang nasa nasa gitna naman ng pantig ang sa pares na Ingles.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Harvcoltxt|Montreuil|2004|p=104}}&lt;/ref&gt; Ibig sabihin, maaaring maganap ang mga pagtatanging di agad halata (kung di man bahagya lamang ang pagtatangi) sa mga wikang kagaya ng [[wikang Italyano]] (hal. ang tunog na ''I'' sa gitna ng pantig sa salitang {{Lang|it|piede}} {{IPA|[ˈpi̯ɛˑde]}} &quot;paa&quot; kontra sa simula ng pantig sa salitang {{Lang|it|piano}} {{IPA|[ˈpjaˑno]}} &quot;patag&quot;).&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto; border: none;&quot;
|-
|+Mga pares ng katinig na palapit at patinig&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=202}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996|p=323}}&lt;/ref&gt;
![[Patinig]]
!Katinig
![[Lugar ng artikulasyon]]
!Halimbawa
|-
|{{IPA link|i}}
|{{IPA link|j}}{{Efn|Dahil nakaunat ang mga labi kapag binibigkas ang mga patinig na {{IPA|[i ɯ]}}, ipinapahiwatig nito na ganito rin ang kaso sa mga kapares nitong katinig na palapit {{IPA|[j ɰ]}}. Gayunpaman, walang ganitong pag-uunat na nagaganap sa mga katinig, at kung meron man, bahagya lamang. Dahil dito, maaaring ipares ang mga ito sa mga [[katinig na pasutsot]] na may nakababang tuldik {{angbr IPA|ʝ᫛ ɣ᫛}}, kung ang habol ay isang walang pinapanigang artikulasyon sa pagitan ng nakaunat na {{IPA|[j ɰ]}} o nakabilog na {{IPA|[ɥ w]}}.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Esling |first=John |title=The Handbook of Phonetic Sciences |publisher=Wiley-Blackwell |year=2012 |isbn=978-1118358207 |editor-last=Hardcastle |editor-first=William J. |edition=2 |pages=699 |language=en |trans-title=Ang Handbook sa Agham Ponetika |chapter=Phonetic Notation |trans-chapter=Notasyong Ponetiko |editor-last2=Laver |editor-first2=John |editor-last3=Gibbon |editor-first3=Fiona E.}}&lt;/ref&gt;|name=:0}}
|[[Katinig sa paleta|Paleta]]
|[[Wikang Espanyol|Espanyol]] {{lang|es|ampl'''í'''o}} (&quot;pinahaba ko&quot;) vs {{lang|es|ampl'''ió'''}} (&quot;pinahaba niya&quot;)
|-
|{{IPA link|y}}
|{{IPA link|ɥ}}
|[[Katinig sa labi't paleta|Labi't paleta]]
|[[Wikang Pranses|Pranses]] {{lang|fr|aig'''u'''}} (&quot;matulis&quot;) vs. {{lang|fr|aig'''u'''ille}} (&quot;karayom&quot;)
|-
|{{IPA link|ɯ}}
|{{IPA link|ɰ}}{{Efn|name=:0}}
|[[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]]
|[[Wikang Koreano|Koreano]] {{lang|ko|'''음'''식}} ({{Lang|ko-Latn|eumsik}}, &quot;pagkain&quot;) vs.  {{lang|ko|'''의'''사}} ({{Lang|ko-Latn|uisa}}, &quot;doktor&quot;)
|-
|{{IPA link|u}}
|{{IPA link|w}}
|[[Katinig sa labi't ngala-ngala|Labi't ngala-ngala]]
|Espanyol {{lang|es|contin'''ú'''o}} (&quot;tinuloy ko&quot;) vs. {{lang|es|contin'''uó'''}} (&quot;tinuloy niya&quot;)
|-
|{{IPA link|ɚ}}
|{{IPA link|ɻ}}
|[[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]]
[[Katinig sa dilang pulupot|Dilang pulupot]]{{Efn|Dahil sa komplikasyon sa artikulasyon sa tunog na ''R'' sa Amerikanong Ingles, may ilang pagkakaiba ito sa ponetikong paglalarawan nito. Madalas na ginagamit na transkripsiyon para rito ang [[katinig na palapit sa gilagid]] {{IPA|[ɹ]}}, kahit na mas malapit ito sa tunog sa [[katinig na palapit sa likurang gilagid|likurang gilagid]]. Maaari ding maganap ang aktuwal na pagpulupot ng dila at pareho itong nagaganap bilang baryasyon ng iisang tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Hallé|Best|Levitt|Andrea|1999|p=283}} sinisipi sina {{Harvcoltxt|Delattre|Freeman|1968}}, {{Harvcoltxt|Zawadzki|Kuehn|1980}}, at {{Harvcoltxt|Boyce|Espy-Wilson|1997}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, itinatangi ni  J.C. Catford ang mga patinig ng Amerikanong Ingles (na tinatawag niyang &quot;rotarisado&quot; o mala-''R'') at mga patinig na may pagpulupot ng dila kagaya ng mga patinig sa [[wikang Badaga]].&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Catford|1988|p=161f}}&lt;/ref&gt; Sa kabilang banda, parehong itinuturing naman ni Robert Trask ang mga ito bilang mga mala-''R'' na patinig at sinabing pareho itong may nakababang ikatlong pormant.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Trask|1996|p=310}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Parehong sinipi sa {{Harvcoltxt|Hamann|2003|pp=25–26}}&lt;/ref&gt; }}
|[[Wikang Ingles|Ingles]] ng Hilagang Amerika {{lang|en|wait'''er'''}} vs. {{lang|en|wait'''r'''ess}}
|}

== Uri ==
Nakalista sa talahanayan ang mga katinig na palapit na may kaakibat na simbolo sa Internasyonal na Ponetikong Alpabeto. Para sa bawat pares ng katinig, nasa taas ang di-matunog na anyo habang nasa baba naman ang matunog na anyo nito.

{{table alignment}}
{| class=&quot;wikitable defaultcenter&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Pangalan !! rowspan=&quot;2&quot; | IPA 
! colspan=&quot;4&quot; |Halimbawa
|-
!Wika
!Salita
!Kahulugan
!Bigkas
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Katinig na palapit sa parehong labi]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
| {{Big|{{IPA link|audio=yes|β̞}}}}
|[[Wikang Indones|Indones]]
| {{Lang|id|tawa}}
|'tawa'
|{{IPA|[taβ̞a]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa labi-ngipin]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʋ}}}}
|[[Wikang Hawayano|Hawayano]]
|{{Lang|haw|wikiwiki}}
|'mabilis'
|{{IPA|[ʋikiʋiki]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa ngipin]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð̞}}}}
|[[Wikang Kagayanën|Kagayanën]]
|{{Lang|cgc|kalag}}
|'kaluluwa'
|{{IPA|[kað̞aɡ]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa gilagid]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ}}}}
|[[Wikang Albanes|Albanes]]
|{{Lang|sq|gjelbër}}
|'luntian'
|{{IPA|[ˈɟʑɛlbəɹ]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa likurang gilagid]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ̠}}}}
|[[Wikang Ingles|Ingles]]
|{{Lang|en|car}}
|'kotse'
|{{IPA|[ˈkʰɑɹ̠]}}
|}

== Talababa ==
:{{Notelist}}
== Sanggunian ==

=== Pagsipi ===
{{Reflist}}

=== Pinagkunan ===

* {{citation |last=Akamatsu |first=Tsutomu |title=A critique of the IPA Chart |url=http://www.revistacontextos.es/1992/1.-Tsu%C3%ADomu.Akamatsu.pdf |journal=Contextos |volume=X |issue=19–20 |pages=7–42 |year=1992 |trans-title=Isang kritisismo sa talahanayan ng IPA |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.revistacontextos.es/1992/1.-Tsu%C3%ADomu.Akamatsu.pdf |language=en |access-date=21 December 2020 |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}}
* {{cite conference|mode=cs2|last1=Asu|first1=Eva Liina|last2=Nolan|first2=Francis|last3=Schötz|first3=Susanne|year=2015|title=A comparative study of Estonian Swedish voiceless laterals: Are voiceless approximants fricatives?|book-title=Proceedings: 18th International Congress of Phonetic Sciences|publisher=University of Glasgow|isbn=978-0-85261-941-4|url=https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2015/Papers/ICPHS0077.pdf|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2015/Papers/ICPHS0077.pdf|archive-date=2022-10-09|url-status=live|lang=en|trans-title=Kumparatibong pag-aaral sa mga walang tunog na katinig na pagilid sa wikang Suwesyo sa Estonia: Mga pasutsot ba ang mga walang tunog na palapit?}}
* {{citation |last1=Ashby |first1=Michael |title=Introducing Phonetic Science |year=2005 |trans-title=Panimula sa Agham ng Ponetika |publisher=Cambridge |language=en |isbn=0-521-00496-9 |last2=Maidment |first2=John}}
* {{citation |last1=Ball |first1=Martin |title=Phonetics: the Science of Speech |year=1999 |trans-title=Ponetika: Ang Agham ng Pananalita |publisher=Arnold |language=en |isbn=0-340-70010-6 |last2=Rahilly |first2=Joan}}
* {{citation |last1=Bickford |first1=Anita |title=Articulatory Phonetics |year=2006 |trans-title=Ponetikang Artikularyo |edition=4 |publisher=S.I.L. International |language=en |isbn=1-55671-165-4 |last2=Floyd |first2=Rick}}
* {{citation |last=Boersma |first=Paul |title=Functional Phonology: Formalizing the Interactions Between Articulatory and Perceptual Drives |year=1997 |trans-title=Punsiyonal na Ponolohiya: Pagsasapormal sa mga Interaksyon sa pagitan ng mga Artikularyo at Perseptuwal na Tunguhin |trans-chapter=Pagbabago ng tunog sa punsiyonal na ponolohiya |chapter=Sound change in functional phonology |place=[[The Hague]], Olanda |publisher=Holland Academic Graphics |language=en}}
* {{citation |last1=Boyce |first1=S. |title=Coarticulatory stability in American English /r/ |journal=Journal of the Acoustical Society of America |volume=101 |issue=6 |pages=3741–3753 |year=1997 |trans-title=Katatagang koartikularyo sa Amerikanong Ingles na /r/ |language=en |bibcode=1997ASAJ..101.3741B |citeseerx=10.1.1.16.4174 |doi=10.1121/1.418333 |pmid=9193061 |last2=Espy-Wilson |first2=C.}}
* {{citation |last=Catford |first=J. C. |title=A Practical Introduction to Phonetics |year=1988 |trans-title=Praktikal na Panimula sa Ponetika |publisher=Oxford University Press |language=en |author-link=J. C. Catford}}
* {{citation |last1=Catford |first1=J. C. |title=Fundamental Problems in Phonetics |date=1977 |trans-title=Mga Pangunahing Problema sa Ponetika |publisher=Edinburgh University Press |language=en |isbn=0-85224-279-4}}
* {{citation |last1=Clark |first1=John |title=An Introduction to Phonetics and Phonology |year=1995 |trans-title=Panimula sa Ponetika at Ponolohiya |edition=2 |publisher=Blackwell |language=en |isbn=0-631-19452-5 |last2=Yallop |first2=Colin}}
* {{citation |last1=Delattre |first1=P. |title=A dialect study of American R's by x-ray motion picture |journal=Linguistics |volume=44 |pages=29–68 |year=1968 |trans-title=Pag-aaral sa mga dayalekto ukol sa Amerikanong R sa pamamagitan ng x-ray na bidyo |language=en |last2=Freeman |first2=D. C.}}
* {{citation |last=Grønnum |first=Nina |title=Fonetik og fonologi, Almen og Dansk |url=https://books.google.com/books?id=9RtCAgAAQBAJ |year=2005 |trans-title=Ponetika at Ponolohiya, Pangkalahatan at wikang Danes |edition=3 |place=[[Copenhagen]], Dinamarka |publisher=Akademisk Forlag |language=da |isbn=87-500-3865-6 |author-link=Nina Grønnum}}
* {{citation |last=Hall |first=T. A. |title=The Cambridge Handbook of Phonology |pages=311–334 |year=2007 |editor-last=de Lacy |editor-first=Paul |trans-title=Ang Handbook ng Cambridge sa Ponolohiya |trans-chapter=Mga tampok na segmental |chapter=Segmental features |publisher=Cambridge University Press |language=en |isbn=978-0-521-84879-4}}
* {{citation |last1=Hallé |first1=Pierre A. |title=Phonetic vs. phonological influences on French listeners' perception of American English approximants |journal=Journal of Phonetics |volume=27 |issue=3 |pages=281–306 |year=1999 |trans-title=Ponetiko vs ponolohikal na mga impluwensiya sa persepsiyon ng mga tagapakinig na Pranses sa mga katinig na palapit ng Amerikanong Ingles |language=en |doi=10.1006/jpho.1999.0097 |last2=Best |first2=Catherine T. |last3=Levitt |first3=Andrea |last4=Andrea}}
* {{Citation |last=Hamann |first=Silke |title=The Phonetics and Phonology of Retroflexes |url=http://dspace.library.uu.nl:8080/handle/1874/627 |year=2003 |trans-title=Ang Ponetika at Ponolohiya ng mga Katinig sa Dilang Pulupot |place=[[Utrecht]], Olanda |publisher=LOT |language=en |isbn=90-76864-39-X}}{{Dead link|date=October 2019|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}
* {{citation |last=Kawasaki |first=Haruko |title=An acoustical basis for universal constraints on sound sequences |year=1982 |trans-title=Akustikong basehan para sa mga pangkalahatang hangganan ng mga sekuwensiya ng tunog |publisher=University of California, Berkeley |language=en}}
* {{Citation |last=Ladefoged |first=Peter |title=A Phonetic Study of West African Languages |year=1964 |trans-title=Ponetikong Pag-aaral sa mga Wika ng Kanlurang Aprika |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |language=en |author-link=Peter Ladefoged}}
* {{Citation |last=Ladefoged |first=Peter |title=A Course in Phonetics |year=1975 |trans-title=Kurso sa Ponetika |place=New York |publisher=Harcourt Brace Jovanovich |language=en}}
* {{SOWL}}
* {{citation |last1=Maddieson |first1=Ian |title=Relationship between semivowels and vowels: Cross-linguistic investigations of acoustic difference and coarticulation |journal=Phonetica |volume=42 |issue=4 |pages=163–174 |year=1985 |trans-title=Relasyon ng mga malapatinig at patinig: Mga imbestigasyon sa iba't ibang wika ukol sa pagkakaiba sa akustika at koartikulasyon |language=en |doi=10.1159/000261748 |pmid=3842771 |last2=Emmorey |first2=Karen |author-link2=Karen Emmorey |s2cid=46872676}}
* {{citation |last=Martínez-Celdrán |first=Eugenio |title=Problems in the classification of approximants |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=34 |issue=2 |pages=201–210 |year=2004 |trans-title=Mga problema sa klasipikasyon sa mga katinig na palapit |language=en |doi=10.1017/S0025100304001732 |s2cid=144568679}}
* {{citation |last1=Martínez-Celdrán |first1=Eugenio |title=Castilian Spanish |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=33 |issue=2 |pages=255–259 |year=2003 |trans-title=Wikang Kastila |language=en |doi=10.1017/S0025100303001373 |last2=Fernández-Planas |first2=Ana Ma. |last3=Carrera-Sabaté |first3=Josefina |doi-access=free}}
* {{citation |last=Montreuil |first=Jean-Pierre |title=From velar codas to high nuclei: phonetic and structural change in OT |journal=Probus |volume=16 |pages=91–111 |year=2004 |trans-title=Mula sa ngala-ngalang dulo patungong mataas na gitna: ponetiko at estraktural na pagbabago sa OT |language=en |doi=10.1515/prbs.2004.005}}
* {{citation |last1=O'Connor |first1=J. D. |title=Phonetics |date=1973 |trans-title=Ponetika |publisher=Penguin |language=en}}
* {{citation |last1=Ohala |first1=John J. |title=Turbulent Sounds: An Interdisciplinary Guide |pages=37–101 |year=2010 |editor1-last=Fuchs |editor1-first=Susanne |trans-title=Mga Maliligalig na Tunog: Isang Interdisiplinaryong Gabay |trans-chapter=Pagkaligalig at ponolohiya |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603090714/https://pagines.uab.cat/mariajosepsole/sites/pagines.uab.cat.mariajosepsole/files/2.-ohala_sole_final_1march2010.pdf |chapter=Turbulence and phonology |chapter-url=https://pagines.uab.cat/mariajosepsole/sites/pagines.uab.cat.mariajosepsole/files/2.-ohala_sole_final_1march2010.pdf |location=Berlin |publisher=De Gruyter Mouton |language=en |doi=10.1515/9783110226584.37 |isbn=978-3-11-022657-7 |access-date=2021-06-03 |archive-date=2021-06-03 |last2=Solé |first2=Maria-Josep |author-link1=John Ohala |editor2-last=Toda |editor2-first=Martine |editor3-last=Żygis |editor3-first=Marzena}}
* {{citation |last=Pike |first=Kenneth |title=Phonetics |year=1943 |trans-title=Ponetika |publisher=University of Michigan Press |language=en |author-link=Kenneth Pike}}
* {{citation |last=Rubach |first=Jerzy |title=Against subsegmental glides |journal=Linguistic Inquiry |volume=33 |issue=4 |pages=672–687 |year=2002 |trans-title=Kontra sa mga subsegmental na dulas |language=en |doi=10.1162/ling.2002.33.4.672 |s2cid=57566358}}
* {{citation |last=Saporta |first=Sol |title=A Note on Spanish Semivowels |journal=Language |volume=32 |issue=2 |pages=287–290 |year=1956 |trans-title=Ukol sa mga Malapatinig sa wikang Espanyol |language=en |doi=10.2307/411006 |jstor=411006}}
* {{citation |last=Shadle |first=Christine |title=Handbook of Phonetic Sciences |year=2000 |editor1-last=Hardcastle |editor1-first=W. J. |trans-title=Handbook ng Agham Ponetika |trans-chapter=Ang Erodinamika ng Pananalita |chapter=The Aerodynamics of Speech |publisher=Blackwell |language=en |isbn=0-631-18848-7 |editor2-last=Laver |editor2-first=J.}}
* {{Citation |last=Trask |first=Robert L. |title=A Dictionary of Phonetics and Phonology |year=1996 |trans-title=DIksiyonaryo ng Ponetika at Ponolohiya |place=London |publisher=Routledge |language=en}}
* {{citation |last1=Zawadzki |first1=P. A. |title=A cineradiographic study of static and dynamic aspects of American English /r/ |journal=Phonetica |volume=37 |issue=4 |pages=253–266 |year=1980 |trans-title=Isang sineradyograpikong pag-aaral sa mga estatiko at dinamikong aspeto ng Amerikanong Ingles na /r/ |language=en |doi=10.1159/000259995 |pmid=7443796 |last2=Kuehn |first2=D. P. |s2cid=46760239}}

{{Articulation navbox}}{{Authority control}}</text>
      <sha1>qqku0hje9i7e57vycv4f8pdkoina4j3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206511</id>
      <parentid>2206510</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GinawaSaHapon</username>
        <id>102500</id>
      </contributor>
      <origin>2206511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19247" sha1="8p13hpcobsipn9d6qnk0euc6acrrssz" xml:space="preserve">{{Use dmy dates}}&lt;!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --&gt;

{{IPA notice}}

Sa [[ponetika]], '''katínig na palapít''' o '''aproksimánte''' ang [[katinig]] na nabubuo sa pamamagitan ng paglapit ng mga artikulador sa isa't isa ngunit hindi ganap o sapat ang pagkitid ng lagusan ng hangin para makagawa ng maligalig na tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|1975|p=277}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}, sinisipi sina {{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996}}&lt;/ref&gt; Dahil dito, nasa pagitan ang mga ito ng mga [[katinig na pasutsot]], na gumagawa ng maligalig na tunog, at mga [[patinig]], na walang ginagawang kahit anong ligalig sa tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa mga katinig na palapit ang mga [[malapatinig]] na {{IPA|[w y]}} (hal. ''wala'' at ''yaya'') at mga [[katinig na pagilid]] kagaya ng {{IPA|[l]}} (hal. ''laro''). Depende sa kahulugan, maaaring kasama rin sa mga ito ang lahat ng mga [[matitingkad na katinig]] ([[katinig na pakatal]] tulad ng {{IPA|[ʙ r]}} at [[Katinig na patapik|patapik]] tulad ng {{IPA|[ⱱ ɾ]}}), o tanging mga [[Katinig na mala-R|katinig na mala-''R'']] lamang na hindi matingkad (hal. {{IPA|[ɹ]}}).&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Hall|2007|p=316}}&lt;/ref&gt;

== Kahulugan ==
Dahil sa lapit ng mga katinig na palapit sa mga patinig, tinatawag din ang mga ito bilang mga [[malapatinig]] o mga '''madudulás na katínig''' ({{Lang|en|glide}}). Sa kasalukuyan, itinuturing bilang isang grupo ng mga katinig na palapit ang mga malapatinig. May mga kaakibat itong katumbas na [[patinig]], na makikita sa lahat ng mga wikang meron nito.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996|p=323}}, sinisipi sina {{Harvcoltxt|Maddieson|Emmorey|1985}}&lt;/ref&gt; Nakadepende ang mga pares sa ponolohiya ng mga wika o kahit maging sa gampanin nito sa balarila ng mga ito, kagaya ng kaso ng ''[[Ablaut sa Proto-Indo-Europeo|ablaut]]'' sa [[protowikang Indo-Europeo]]. May mga wika ring umiiwas na itabi ang mga katinig na palapit sa katumbas nitong patinig sa kanilang sistema.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Rubach|2002|p=680}}, sinisipi si {{Harvcoltxt|Kawasaki|1982}}&lt;/ref&gt; May mga [[Ponetika|ponetista]] na nagtatangi sa mga malapatinig sa ibang mga katinig na palapit batay sa puwesto nito sa isang [[pantig]]. Halimbawa, ayon kay Jean-Pierre Montreuil, magkaiba ang mga katinig na palapit sa mga [[salitang Ingles]] na {{Lang|en|par}} (&quot;magkapantay&quot;) at {{Lang|en|buy}} (&quot;bumili&quot;) sa mga [[salitang Pranses]] na {{Lang|fr|par}} (&quot;pumasok&quot;) at {{Lang|fr|baille}} (&quot;banyera&quot;, binibigkas parehas sa {{Lang|en|buy}}) dahil nasa dulo ng pantig ang puwesto ng katinig na palapit sa pares na Pranses habang nasa nasa gitna naman ng pantig ang sa pares na Ingles.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Harvcoltxt|Montreuil|2004|p=104}}&lt;/ref&gt; Ibig sabihin, maaaring maganap ang mga pagtatanging di agad halata (kung di man bahagya lamang ang pagtatangi) sa mga wikang kagaya ng [[wikang Italyano]] (hal. ang tunog na ''I'' sa gitna ng pantig sa salitang {{Lang|it|piede}} {{IPA|[ˈpi̯ɛˑde]}} &quot;paa&quot; kontra sa simula ng pantig sa salitang {{Lang|it|piano}} {{IPA|[ˈpjaˑno]}} &quot;patag&quot;).&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto; border: none;&quot;
|-
|+Mga pares ng katinig na palapit at patinig&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=202}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996|p=323}}&lt;/ref&gt;
![[Patinig]]
!Katinig
![[Lugar ng artikulasyon]]
!Halimbawa
|-
|{{IPA link|i}}
|{{IPA link|j}}{{Efn|Dahil nakaunat ang mga labi kapag binibigkas ang mga patinig na {{IPA|[i ɯ]}}, ipinapahiwatig nito na ganito rin ang kaso sa mga kapares nitong katinig na palapit {{IPA|[j ɰ]}}. Gayunpaman, walang ganitong pag-uunat na nagaganap sa mga katinig, at kung meron man, bahagya lamang. Dahil dito, maaaring ipares ang mga ito sa mga [[katinig na pasutsot]] na may nakababang tuldik {{angbr IPA|ʝ᫛ ɣ᫛}}, kung ang habol ay isang walang pinapanigang artikulasyon sa pagitan ng nakaunat na {{IPA|[j ɰ]}} o nakabilog na {{IPA|[ɥ w]}}.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Esling |first=John |title=The Handbook of Phonetic Sciences |publisher=Wiley-Blackwell |year=2012 |isbn=978-1118358207 |editor-last=Hardcastle |editor-first=William J. |edition=2 |pages=699 |language=en |trans-title=Ang Handbook sa Agham Ponetika |chapter=Phonetic Notation |trans-chapter=Notasyong Ponetiko |editor-last2=Laver |editor-first2=John |editor-last3=Gibbon |editor-first3=Fiona E.}}&lt;/ref&gt;|name=:0}}
|[[Katinig sa paleta|Paleta]]
|[[Wikang Espanyol|Espanyol]] {{lang|es|ampl'''í'''o}} (&quot;pinahaba ko&quot;) vs {{lang|es|ampl'''ió'''}} (&quot;pinahaba niya&quot;)
|-
|{{IPA link|y}}
|{{IPA link|ɥ}}
|[[Katinig sa labi't paleta|Labi't paleta]]
|[[Wikang Pranses|Pranses]] {{lang|fr|aig'''u'''}} (&quot;matulis&quot;) vs. {{lang|fr|aig'''u'''ille}} (&quot;karayom&quot;)
|-
|{{IPA link|ɯ}}
|{{IPA link|ɰ}}{{Efn|name=:0}}
|[[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]]
|[[Wikang Koreano|Koreano]] {{lang|ko|'''음'''식}} ({{Lang|ko-Latn|eumsik}}, &quot;pagkain&quot;) vs.  {{lang|ko|'''의'''사}} ({{Lang|ko-Latn|uisa}}, &quot;doktor&quot;)
|-
|{{IPA link|u}}
|{{IPA link|w}}
|[[Katinig sa labi't ngala-ngala|Labi't ngala-ngala]]
|Espanyol {{lang|es|contin'''ú'''o}} (&quot;tinuloy ko&quot;) vs. {{lang|es|contin'''uó'''}} (&quot;tinuloy niya&quot;)
|-
|{{IPA link|ɚ}}
|{{IPA link|ɻ}}
|[[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]]
[[Katinig sa dilang pulupot|Dilang pulupot]]{{Efn|Dahil sa komplikasyon sa artikulasyon sa tunog na ''R'' sa Amerikanong Ingles, may ilang pagkakaiba ito sa ponetikong paglalarawan nito. Madalas na ginagamit na transkripsiyon para rito ang [[katinig na palapit sa gilagid]] {{IPA|[ɹ]}}, kahit na mas malapit ito sa tunog sa [[katinig na palapit sa likurang gilagid|likurang gilagid]]. Maaari ding maganap ang aktuwal na pagpulupot ng dila at pareho itong nagaganap bilang baryasyon ng iisang tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Hallé|Best|Levitt|Andrea|1999|p=283}} sinisipi sina {{Harvcoltxt|Delattre|Freeman|1968}}, {{Harvcoltxt|Zawadzki|Kuehn|1980}}, at {{Harvcoltxt|Boyce|Espy-Wilson|1997}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, itinatangi ni  J.C. Catford ang mga patinig ng Amerikanong Ingles (na tinatawag niyang &quot;rotarisado&quot; o mala-''R'') at mga patinig na may pagpulupot ng dila kagaya ng mga patinig sa [[wikang Badaga]].&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Catford|1988|p=161f}}&lt;/ref&gt; Sa kabilang banda, parehong itinuturing naman ni Robert Trask ang mga ito bilang mga mala-''R'' na patinig at sinabing pareho itong may nakababang ikatlong pormant.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Trask|1996|p=310}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Parehong sinipi sa {{Harvcoltxt|Hamann|2003|pp=25–26}}&lt;/ref&gt; }}
|[[Wikang Ingles|Ingles]] ng Hilagang Amerika {{lang|en|wait'''er'''}} vs. {{lang|en|wait'''r'''ess}}
|}

== Uri ==
Nakalista sa talahanayan ang mga katinig na palapit na may kaakibat na simbolo sa Internasyonal na Ponetikong Alpabeto. Para sa bawat pares ng katinig, nasa taas ang di-matunog na anyo habang nasa baba naman ang matunog na anyo nito.

{{table alignment}}
{| class=&quot;wikitable defaultcenter&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Pangalan !! rowspan=&quot;2&quot; | IPA 
! colspan=&quot;4&quot; |Halimbawa
|-
!Wika
!Salita
!Kahulugan
!Bigkas
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Katinig na palapit sa parehong labi]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
| {{Big|{{IPA link|audio=yes|β̞}}}}
|[[Wikang Indones|Indones]]
| {{Lang|id|tawa}}
|'tawa'
|{{IPA|[taβ̞a]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa labi-ngipin]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʋ}}}}
|[[Wikang Hawayano|Hawayano]]
|{{Lang|haw|wikiwiki}}
|'mabilis'
|{{IPA|[ʋikiʋiki]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa ngipin]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð̞}}}}
|[[Wikang Kagayanën|Kagayanën]]
|{{Lang|cgc|kalag}}
|'kaluluwa'
|{{IPA|[kað̞aɡ]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa ngipin pagilid]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̪}}}}
|[[Wikang Ungaro|Unggaro]]
|{{Lang|hu|elem}}
|'baterya'
|{{IPA|[ˈɛl̪ɛm]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa gilagid]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ}}}}
|[[Wikang Albanes|Albanes]]
|{{Lang|sq|gjelbër}}
|'luntian'
|{{IPA|[ˈɟʑɛlbəɹ]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa gilagid pagilid]]
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̥}}}}
|[[Wikang Pranses|Pranses]]
|{{Lang|fr|peuple}}
|'mamamayan'
|{{IPA|[pœpl̥]}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|l}}}}
|[[Wikang Tagalog|Tagalog]]
| colspan=&quot;2&quot; |luto
|{{IPA|[ˈluto]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa likurang gilagid]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ̠}}}}
|[[Wikang Ingles|Ingles]]
|{{Lang|en|car}}
|'kotse'
|{{IPA|[ˈkʰɑɹ̠]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa likurang gilagid pagilid]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̠}}}}
|[[Wikang Igbo|Igbo]]
|{{Lang|ig|lì}}
|'ibaón'
|{{IPA|[l̠ì]}}
|}

== Talababa ==
:{{Notelist}}
== Sanggunian ==

=== Pagsipi ===
{{Reflist}}

=== Pinagkunan ===

* {{citation |last=Akamatsu |first=Tsutomu |title=A critique of the IPA Chart |url=http://www.revistacontextos.es/1992/1.-Tsu%C3%ADomu.Akamatsu.pdf |journal=Contextos |volume=X |issue=19–20 |pages=7–42 |year=1992 |trans-title=Isang kritisismo sa talahanayan ng IPA |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.revistacontextos.es/1992/1.-Tsu%C3%ADomu.Akamatsu.pdf |language=en |access-date=21 December 2020 |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}}
* {{cite conference|mode=cs2|last1=Asu|first1=Eva Liina|last2=Nolan|first2=Francis|last3=Schötz|first3=Susanne|year=2015|title=A comparative study of Estonian Swedish voiceless laterals: Are voiceless approximants fricatives?|book-title=Proceedings: 18th International Congress of Phonetic Sciences|publisher=University of Glasgow|isbn=978-0-85261-941-4|url=https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2015/Papers/ICPHS0077.pdf|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2015/Papers/ICPHS0077.pdf|archive-date=2022-10-09|url-status=live|lang=en|trans-title=Kumparatibong pag-aaral sa mga walang tunog na katinig na pagilid sa wikang Suwesyo sa Estonia: Mga pasutsot ba ang mga walang tunog na palapit?}}
* {{citation |last1=Ashby |first1=Michael |title=Introducing Phonetic Science |year=2005 |trans-title=Panimula sa Agham ng Ponetika |publisher=Cambridge |language=en |isbn=0-521-00496-9 |last2=Maidment |first2=John}}
* {{citation |last1=Ball |first1=Martin |title=Phonetics: the Science of Speech |year=1999 |trans-title=Ponetika: Ang Agham ng Pananalita |publisher=Arnold |language=en |isbn=0-340-70010-6 |last2=Rahilly |first2=Joan}}
* {{citation |last1=Bickford |first1=Anita |title=Articulatory Phonetics |year=2006 |trans-title=Ponetikang Artikularyo |edition=4 |publisher=S.I.L. International |language=en |isbn=1-55671-165-4 |last2=Floyd |first2=Rick}}
* {{citation |last=Boersma |first=Paul |title=Functional Phonology: Formalizing the Interactions Between Articulatory and Perceptual Drives |year=1997 |trans-title=Punsiyonal na Ponolohiya: Pagsasapormal sa mga Interaksyon sa pagitan ng mga Artikularyo at Perseptuwal na Tunguhin |trans-chapter=Pagbabago ng tunog sa punsiyonal na ponolohiya |chapter=Sound change in functional phonology |place=[[The Hague]], Olanda |publisher=Holland Academic Graphics |language=en}}
* {{citation |last1=Boyce |first1=S. |title=Coarticulatory stability in American English /r/ |journal=Journal of the Acoustical Society of America |volume=101 |issue=6 |pages=3741–3753 |year=1997 |trans-title=Katatagang koartikularyo sa Amerikanong Ingles na /r/ |language=en |bibcode=1997ASAJ..101.3741B |citeseerx=10.1.1.16.4174 |doi=10.1121/1.418333 |pmid=9193061 |last2=Espy-Wilson |first2=C.}}
* {{citation |last=Catford |first=J. C. |title=A Practical Introduction to Phonetics |year=1988 |trans-title=Praktikal na Panimula sa Ponetika |publisher=Oxford University Press |language=en |author-link=J. C. Catford}}
* {{citation |last1=Catford |first1=J. C. |title=Fundamental Problems in Phonetics |date=1977 |trans-title=Mga Pangunahing Problema sa Ponetika |publisher=Edinburgh University Press |language=en |isbn=0-85224-279-4}}
* {{citation |last1=Clark |first1=John |title=An Introduction to Phonetics and Phonology |year=1995 |trans-title=Panimula sa Ponetika at Ponolohiya |edition=2 |publisher=Blackwell |language=en |isbn=0-631-19452-5 |last2=Yallop |first2=Colin}}
* {{citation |last1=Delattre |first1=P. |title=A dialect study of American R's by x-ray motion picture |journal=Linguistics |volume=44 |pages=29–68 |year=1968 |trans-title=Pag-aaral sa mga dayalekto ukol sa Amerikanong R sa pamamagitan ng x-ray na bidyo |language=en |last2=Freeman |first2=D. C.}}
* {{citation |last=Grønnum |first=Nina |title=Fonetik og fonologi, Almen og Dansk |url=https://books.google.com/books?id=9RtCAgAAQBAJ |year=2005 |trans-title=Ponetika at Ponolohiya, Pangkalahatan at wikang Danes |edition=3 |place=[[Copenhagen]], Dinamarka |publisher=Akademisk Forlag |language=da |isbn=87-500-3865-6 |author-link=Nina Grønnum}}
* {{citation |last=Hall |first=T. A. |title=The Cambridge Handbook of Phonology |pages=311–334 |year=2007 |editor-last=de Lacy |editor-first=Paul |trans-title=Ang Handbook ng Cambridge sa Ponolohiya |trans-chapter=Mga tampok na segmental |chapter=Segmental features |publisher=Cambridge University Press |language=en |isbn=978-0-521-84879-4}}
* {{citation |last1=Hallé |first1=Pierre A. |title=Phonetic vs. phonological influences on French listeners' perception of American English approximants |journal=Journal of Phonetics |volume=27 |issue=3 |pages=281–306 |year=1999 |trans-title=Ponetiko vs ponolohikal na mga impluwensiya sa persepsiyon ng mga tagapakinig na Pranses sa mga katinig na palapit ng Amerikanong Ingles |language=en |doi=10.1006/jpho.1999.0097 |last2=Best |first2=Catherine T. |last3=Levitt |first3=Andrea |last4=Andrea}}
* {{Citation |last=Hamann |first=Silke |title=The Phonetics and Phonology of Retroflexes |url=http://dspace.library.uu.nl:8080/handle/1874/627 |year=2003 |trans-title=Ang Ponetika at Ponolohiya ng mga Katinig sa Dilang Pulupot |place=[[Utrecht]], Olanda |publisher=LOT |language=en |isbn=90-76864-39-X}}{{Dead link|date=October 2019|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}
* {{citation |last=Kawasaki |first=Haruko |title=An acoustical basis for universal constraints on sound sequences |year=1982 |trans-title=Akustikong basehan para sa mga pangkalahatang hangganan ng mga sekuwensiya ng tunog |publisher=University of California, Berkeley |language=en}}
* {{Citation |last=Ladefoged |first=Peter |title=A Phonetic Study of West African Languages |year=1964 |trans-title=Ponetikong Pag-aaral sa mga Wika ng Kanlurang Aprika |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |language=en |author-link=Peter Ladefoged}}
* {{Citation |last=Ladefoged |first=Peter |title=A Course in Phonetics |year=1975 |trans-title=Kurso sa Ponetika |place=New York |publisher=Harcourt Brace Jovanovich |language=en}}
* {{SOWL}}
* {{citation |last1=Maddieson |first1=Ian |title=Relationship between semivowels and vowels: Cross-linguistic investigations of acoustic difference and coarticulation |journal=Phonetica |volume=42 |issue=4 |pages=163–174 |year=1985 |trans-title=Relasyon ng mga malapatinig at patinig: Mga imbestigasyon sa iba't ibang wika ukol sa pagkakaiba sa akustika at koartikulasyon |language=en |doi=10.1159/000261748 |pmid=3842771 |last2=Emmorey |first2=Karen |author-link2=Karen Emmorey |s2cid=46872676}}
* {{citation |last=Martínez-Celdrán |first=Eugenio |title=Problems in the classification of approximants |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=34 |issue=2 |pages=201–210 |year=2004 |trans-title=Mga problema sa klasipikasyon sa mga katinig na palapit |language=en |doi=10.1017/S0025100304001732 |s2cid=144568679}}
* {{citation |last1=Martínez-Celdrán |first1=Eugenio |title=Castilian Spanish |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=33 |issue=2 |pages=255–259 |year=2003 |trans-title=Wikang Kastila |language=en |doi=10.1017/S0025100303001373 |last2=Fernández-Planas |first2=Ana Ma. |last3=Carrera-Sabaté |first3=Josefina |doi-access=free}}
* {{citation |last=Montreuil |first=Jean-Pierre |title=From velar codas to high nuclei: phonetic and structural change in OT |journal=Probus |volume=16 |pages=91–111 |year=2004 |trans-title=Mula sa ngala-ngalang dulo patungong mataas na gitna: ponetiko at estraktural na pagbabago sa OT |language=en |doi=10.1515/prbs.2004.005}}
* {{citation |last1=O'Connor |first1=J. D. |title=Phonetics |date=1973 |trans-title=Ponetika |publisher=Penguin |language=en}}
* {{citation |last1=Ohala |first1=John J. |title=Turbulent Sounds: An Interdisciplinary Guide |pages=37–101 |year=2010 |editor1-last=Fuchs |editor1-first=Susanne |trans-title=Mga Maliligalig na Tunog: Isang Interdisiplinaryong Gabay |trans-chapter=Pagkaligalig at ponolohiya |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603090714/https://pagines.uab.cat/mariajosepsole/sites/pagines.uab.cat.mariajosepsole/files/2.-ohala_sole_final_1march2010.pdf |chapter=Turbulence and phonology |chapter-url=https://pagines.uab.cat/mariajosepsole/sites/pagines.uab.cat.mariajosepsole/files/2.-ohala_sole_final_1march2010.pdf |location=Berlin |publisher=De Gruyter Mouton |language=en |doi=10.1515/9783110226584.37 |isbn=978-3-11-022657-7 |access-date=2021-06-03 |archive-date=2021-06-03 |last2=Solé |first2=Maria-Josep |author-link1=John Ohala |editor2-last=Toda |editor2-first=Martine |editor3-last=Żygis |editor3-first=Marzena}}
* {{citation |last=Pike |first=Kenneth |title=Phonetics |year=1943 |trans-title=Ponetika |publisher=University of Michigan Press |language=en |author-link=Kenneth Pike}}
* {{citation |last=Rubach |first=Jerzy |title=Against subsegmental glides |journal=Linguistic Inquiry |volume=33 |issue=4 |pages=672–687 |year=2002 |trans-title=Kontra sa mga subsegmental na dulas |language=en |doi=10.1162/ling.2002.33.4.672 |s2cid=57566358}}
* {{citation |last=Saporta |first=Sol |title=A Note on Spanish Semivowels |journal=Language |volume=32 |issue=2 |pages=287–290 |year=1956 |trans-title=Ukol sa mga Malapatinig sa wikang Espanyol |language=en |doi=10.2307/411006 |jstor=411006}}
* {{citation |last=Shadle |first=Christine |title=Handbook of Phonetic Sciences |year=2000 |editor1-last=Hardcastle |editor1-first=W. J. |trans-title=Handbook ng Agham Ponetika |trans-chapter=Ang Erodinamika ng Pananalita |chapter=The Aerodynamics of Speech |publisher=Blackwell |language=en |isbn=0-631-18848-7 |editor2-last=Laver |editor2-first=J.}}
* {{Citation |last=Trask |first=Robert L. |title=A Dictionary of Phonetics and Phonology |year=1996 |trans-title=DIksiyonaryo ng Ponetika at Ponolohiya |place=London |publisher=Routledge |language=en}}
* {{citation |last1=Zawadzki |first1=P. A. |title=A cineradiographic study of static and dynamic aspects of American English /r/ |journal=Phonetica |volume=37 |issue=4 |pages=253–266 |year=1980 |trans-title=Isang sineradyograpikong pag-aaral sa mga estatiko at dinamikong aspeto ng Amerikanong Ingles na /r/ |language=en |doi=10.1159/000259995 |pmid=7443796 |last2=Kuehn |first2=D. P. |s2cid=46760239}}

{{Articulation navbox}}{{Authority control}}</text>
      <sha1>8p13hpcobsipn9d6qnk0euc6acrrssz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206547</id>
      <parentid>2206511</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GinawaSaHapon</username>
        <id>102500</id>
      </contributor>
      <origin>2206547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20155" sha1="dm7hs98b6my6zlgt43t6u5zq0yl098u" xml:space="preserve">{{Use dmy dates}}&lt;!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --&gt;

{{IPA notice}}

Sa [[ponetika]], '''katínig na palapít''' o '''aproksimánte''' ang [[katinig]] na nabubuo sa pamamagitan ng paglapit ng mga artikulador sa isa't isa ngunit hindi ganap o sapat ang pagkitid ng lagusan ng hangin para makagawa ng maligalig na tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|1975|p=277}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}, sinisipi sina {{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996}}&lt;/ref&gt; Dahil dito, nasa pagitan ang mga ito ng mga [[katinig na pasutsot]], na gumagawa ng maligalig na tunog, at mga [[patinig]], na walang ginagawang kahit anong ligalig sa tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa mga katinig na palapit ang mga [[malapatinig]] na {{IPA|[w y]}} (hal. ''wala'' at ''yaya'') at mga [[katinig na pagilid]] kagaya ng {{IPA|[l]}} (hal. ''laro''). Depende sa kahulugan, maaaring kasama rin sa mga ito ang lahat ng mga [[matitingkad na katinig]] ([[katinig na pakatal]] tulad ng {{IPA|[ʙ r]}} at [[Katinig na patapik|patapik]] tulad ng {{IPA|[ⱱ ɾ]}}), o tanging mga [[Katinig na mala-R|katinig na mala-''R'']] lamang na hindi matingkad (hal. {{IPA|[ɹ]}}).&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=201}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Hall|2007|p=316}}&lt;/ref&gt;

== Kahulugan ==
Dahil sa lapit ng mga katinig na palapit sa mga patinig, tinatawag din ang mga ito bilang mga [[malapatinig]] o mga '''madudulás na katínig''' ({{Lang|en|glide}}). Sa kasalukuyan, itinuturing bilang isang grupo ng mga katinig na palapit ang mga malapatinig. May mga kaakibat itong katumbas na [[patinig]], na makikita sa lahat ng mga wikang meron nito.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996|p=323}}, sinisipi sina {{Harvcoltxt|Maddieson|Emmorey|1985}}&lt;/ref&gt; Nakadepende ang mga pares sa ponolohiya ng mga wika o kahit maging sa gampanin nito sa balarila ng mga ito, kagaya ng kaso ng ''[[Ablaut sa Proto-Indo-Europeo|ablaut]]'' sa [[protowikang Indo-Europeo]]. May mga wika ring umiiwas na itabi ang mga katinig na palapit sa katumbas nitong patinig sa kanilang sistema.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Rubach|2002|p=680}}, sinisipi si {{Harvcoltxt|Kawasaki|1982}}&lt;/ref&gt; May mga [[Ponetika|ponetista]] na nagtatangi sa mga malapatinig sa ibang mga katinig na palapit batay sa puwesto nito sa isang [[pantig]]. Halimbawa, ayon kay Jean-Pierre Montreuil, magkaiba ang mga katinig na palapit sa mga [[salitang Ingles]] na {{Lang|en|par}} (&quot;magkapantay&quot;) at {{Lang|en|buy}} (&quot;bumili&quot;) sa mga [[salitang Pranses]] na {{Lang|fr|par}} (&quot;pumasok&quot;) at {{Lang|fr|baille}} (&quot;banyera&quot;, binibigkas parehas sa {{Lang|en|buy}}) dahil nasa dulo ng pantig ang puwesto ng katinig na palapit sa pares na Pranses habang nasa nasa gitna naman ng pantig ang sa pares na Ingles.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Harvcoltxt|Montreuil|2004|p=104}}&lt;/ref&gt; Ibig sabihin, maaaring maganap ang mga pagtatanging di agad halata (kung di man bahagya lamang ang pagtatangi) sa mga wikang kagaya ng [[wikang Italyano]] (hal. ang tunog na ''I'' sa gitna ng pantig sa salitang {{Lang|it|piede}} {{IPA|[ˈpi̯ɛˑde]}} &quot;paa&quot; kontra sa simula ng pantig sa salitang {{Lang|it|piano}} {{IPA|[ˈpjaˑno]}} &quot;patag&quot;).&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto; border: none;&quot;
|-
|+Mga pares ng katinig na palapit at patinig&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Martínez-Celdrán|2004|p=202}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Ladefoged|Maddieson|1996|p=323}}&lt;/ref&gt;
![[Patinig]]
!Katinig
![[Lugar ng artikulasyon]]
!Halimbawa
|-
|{{IPA link|i}}
|{{IPA link|j}}{{Efn|Dahil nakaunat ang mga labi kapag binibigkas ang mga patinig na {{IPA|[i ɯ]}}, ipinapahiwatig nito na ganito rin ang kaso sa mga kapares nitong katinig na palapit {{IPA|[j ɰ]}}. Gayunpaman, walang ganitong pag-uunat na nagaganap sa mga katinig, at kung meron man, bahagya lamang. Dahil dito, maaaring ipares ang mga ito sa mga [[katinig na pasutsot]] na may nakababang tuldik {{angbr IPA|ʝ᫛ ɣ᫛}}, kung ang habol ay isang walang pinapanigang artikulasyon sa pagitan ng nakaunat na {{IPA|[j ɰ]}} o nakabilog na {{IPA|[ɥ w]}}.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Esling |first=John |title=The Handbook of Phonetic Sciences |publisher=Wiley-Blackwell |year=2012 |isbn=978-1118358207 |editor-last=Hardcastle |editor-first=William J. |edition=2 |pages=699 |language=en |trans-title=Ang Handbook sa Agham Ponetika |chapter=Phonetic Notation |trans-chapter=Notasyong Ponetiko |editor-last2=Laver |editor-first2=John |editor-last3=Gibbon |editor-first3=Fiona E.}}&lt;/ref&gt;|name=:0}}
|[[Katinig sa paleta|Paleta]]
|[[Wikang Espanyol|Espanyol]] {{lang|es|ampl'''í'''o}} (&quot;pinahaba ko&quot;) vs {{lang|es|ampl'''ió'''}} (&quot;pinahaba niya&quot;)
|-
|{{IPA link|y}}
|{{IPA link|ɥ}}
|[[Katinig sa labi't paleta|Labi't paleta]]
|[[Wikang Pranses|Pranses]] {{lang|fr|aig'''u'''}} (&quot;matulis&quot;) vs. {{lang|fr|aig'''u'''ille}} (&quot;karayom&quot;)
|-
|{{IPA link|ɯ}}
|{{IPA link|ɰ}}{{Efn|name=:0}}
|[[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]]
|[[Wikang Koreano|Koreano]] {{lang|ko|'''음'''식}} ({{Lang|ko-Latn|eumsik}}, &quot;pagkain&quot;) vs.  {{lang|ko|'''의'''사}} ({{Lang|ko-Latn|uisa}}, &quot;doktor&quot;)
|-
|{{IPA link|u}}
|{{IPA link|w}}
|[[Katinig sa labi't ngala-ngala|Labi't ngala-ngala]]
|Espanyol {{lang|es|contin'''ú'''o}} (&quot;tinuloy ko&quot;) vs. {{lang|es|contin'''uó'''}} (&quot;tinuloy niya&quot;)
|-
|{{IPA link|ɚ}}
|{{IPA link|ɻ}}
|[[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]]
[[Katinig sa dilang pulupot|Dilang pulupot]]{{Efn|Dahil sa komplikasyon sa artikulasyon sa tunog na ''R'' sa Amerikanong Ingles, may ilang pagkakaiba ito sa ponetikong paglalarawan nito. Madalas na ginagamit na transkripsiyon para rito ang [[katinig na palapit sa gilagid]] {{IPA|[ɹ]}}, kahit na mas malapit ito sa tunog sa [[katinig na palapit sa likurang gilagid|likurang gilagid]]. Maaari ding maganap ang aktuwal na pagpulupot ng dila at pareho itong nagaganap bilang baryasyon ng iisang tunog.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Hallé|Best|Levitt|Andrea|1999|p=283}} sinisipi sina {{Harvcoltxt|Delattre|Freeman|1968}}, {{Harvcoltxt|Zawadzki|Kuehn|1980}}, at {{Harvcoltxt|Boyce|Espy-Wilson|1997}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, itinatangi ni  J.C. Catford ang mga patinig ng Amerikanong Ingles (na tinatawag niyang &quot;rotarisado&quot; o mala-''R'') at mga patinig na may pagpulupot ng dila kagaya ng mga patinig sa [[wikang Badaga]].&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Catford|1988|p=161f}}&lt;/ref&gt; Sa kabilang banda, parehong itinuturing naman ni Robert Trask ang mga ito bilang mga mala-''R'' na patinig at sinabing pareho itong may nakababang ikatlong pormant.&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Trask|1996|p=310}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Parehong sinipi sa {{Harvcoltxt|Hamann|2003|pp=25–26}}&lt;/ref&gt; }}
|[[Wikang Ingles|Ingles]] ng Hilagang Amerika {{lang|en|wait'''er'''}} vs. {{lang|en|wait'''r'''ess}}
|}

== Uri ==
Nakalista sa talahanayan ang mga katinig na palapit na may kaakibat na simbolo sa Internasyonal na Ponetikong Alpabeto. Para sa bawat pares ng katinig, nasa taas ang di-matunog na anyo habang nasa baba naman ang matunog na anyo nito.

{{table alignment}}
{| class=&quot;wikitable defaultcenter&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Pangalan !! rowspan=&quot;2&quot; | IPA 
! colspan=&quot;4&quot; |Halimbawa
|-
!Wika
!Salita
!Kahulugan
!Bigkas
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Katinig na palapit sa parehong labi]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
| {{Big|{{IPA link|audio=yes|β̞}}}}
|[[Wikang Indones|Indones]]
| {{Lang|id|tawa}}
|'tawa'
|{{IPA|[taβ̞a]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa labi-ngipin]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʋ}}}}
|[[Wikang Hawayano|Hawayano]]
|{{Lang|haw|wikiwiki}}
|'mabilis'
|{{IPA|[ʋikiʋiki]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa ngipin]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð̞}}}}
|[[Wikang Kagayanën|Kagayanën]]
|{{Lang|cgc|kalag}}
|'kaluluwa'
|{{IPA|[kað̞aɡ]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa ngipin pagilid]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̪}}}}
|[[Wikang Ungaro|Unggaro]]
|{{Lang|hu|elem}}
|'baterya'
|{{IPA|[ˈɛl̪ɛm]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa gilagid]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ}}}}
|[[Wikang Albanes|Albanes]]
|{{Lang|sq|gjelbër}}
|'luntian'
|{{IPA|[ˈɟʑɛlbəɹ]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa gilagid pagilid]]
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̥}}}}
|[[Wikang Pranses|Pranses]]
|{{Lang|fr|peuple}}
|'mamamayan'
|{{IPA|[pœpl̥]}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|l}}}}
|[[Wikang Tagalog|Tagalog]]
| colspan=&quot;2&quot; |luto
|{{IPA|[ˈluto]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa likurang gilagid]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ̠}}}}
|[[Wikang Ingles|Ingles]]
|{{Lang|en|car}}
|'kotse'
|{{IPA|[ˈkʰɑɹ̠]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa likurang gilagid pagilid]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̠}}}}
|[[Wikang Igbo|Igbo]]
|{{Lang|ig|lì}}
|'ibaón'
|{{IPA|[l̠ì]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa dilang pulupot]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɻ}}}}
|[[Wikang Perowes|Perowes]]
|{{Lang|fo|hoyrdi}}
|'narinig'
|{{IPA|[hɔiɻʈɛ]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa dilang pulupot pagilid]]
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɭ̊}}}}
| colspan=&quot;4&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɭ}}}}
|[[Wikang Perowes|Perowes]]
|{{Lang|fo|árla}}
|'maaga'
|{{IPA|[ɔɻɭa]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa paleta]]
| colspan=&quot;5&quot; ! {{N/a}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|j}}}}
|[[Wikang Ingles|Ingles]]
|{{Lang|en|you}}
|'ikaw'
|{{IPA|[juː]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Katinig na palapit sa paleta pagilid]]
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʎ̥}}}}
|[[Wikang Turko|Turko]]
|{{Lang|tr|dil}}
|'dila'
|{{IPA|[ˈd̟iʎ̟̊]}}
|-
|{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʎ}}}}
|[[Wikang Ingles|Ingles]]
|{{Lang|en|million}}
|'milyon'
|{{IPA|[ˈmɪʎən]}}
|}

== Talababa ==
:{{Notelist}}
== Sanggunian ==

=== Pagsipi ===
{{Reflist}}

=== Pinagkunan ===

* {{citation |last=Akamatsu |first=Tsutomu |title=A critique of the IPA Chart |url=http://www.revistacontextos.es/1992/1.-Tsu%C3%ADomu.Akamatsu.pdf |journal=Contextos |volume=X |issue=19–20 |pages=7–42 |year=1992 |trans-title=Isang kritisismo sa talahanayan ng IPA |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.revistacontextos.es/1992/1.-Tsu%C3%ADomu.Akamatsu.pdf |language=en |access-date=21 December 2020 |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}}
* {{cite conference|mode=cs2|last1=Asu|first1=Eva Liina|last2=Nolan|first2=Francis|last3=Schötz|first3=Susanne|year=2015|title=A comparative study of Estonian Swedish voiceless laterals: Are voiceless approximants fricatives?|book-title=Proceedings: 18th International Congress of Phonetic Sciences|publisher=University of Glasgow|isbn=978-0-85261-941-4|url=https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2015/Papers/ICPHS0077.pdf|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2015/Papers/ICPHS0077.pdf|archive-date=2022-10-09|url-status=live|lang=en|trans-title=Kumparatibong pag-aaral sa mga walang tunog na katinig na pagilid sa wikang Suwesyo sa Estonia: Mga pasutsot ba ang mga walang tunog na palapit?}}
* {{citation |last1=Ashby |first1=Michael |title=Introducing Phonetic Science |year=2005 |trans-title=Panimula sa Agham ng Ponetika |publisher=Cambridge |language=en |isbn=0-521-00496-9 |last2=Maidment |first2=John}}
* {{citation |last1=Ball |first1=Martin |title=Phonetics: the Science of Speech |year=1999 |trans-title=Ponetika: Ang Agham ng Pananalita |publisher=Arnold |language=en |isbn=0-340-70010-6 |last2=Rahilly |first2=Joan}}
* {{citation |last1=Bickford |first1=Anita |title=Articulatory Phonetics |year=2006 |trans-title=Ponetikang Artikularyo |edition=4 |publisher=S.I.L. International |language=en |isbn=1-55671-165-4 |last2=Floyd |first2=Rick}}
* {{citation |last=Boersma |first=Paul |title=Functional Phonology: Formalizing the Interactions Between Articulatory and Perceptual Drives |year=1997 |trans-title=Punsiyonal na Ponolohiya: Pagsasapormal sa mga Interaksyon sa pagitan ng mga Artikularyo at Perseptuwal na Tunguhin |trans-chapter=Pagbabago ng tunog sa punsiyonal na ponolohiya |chapter=Sound change in functional phonology |place=[[The Hague]], Olanda |publisher=Holland Academic Graphics |language=en}}
* {{citation |last1=Boyce |first1=S. |title=Coarticulatory stability in American English /r/ |journal=Journal of the Acoustical Society of America |volume=101 |issue=6 |pages=3741–3753 |year=1997 |trans-title=Katatagang koartikularyo sa Amerikanong Ingles na /r/ |language=en |bibcode=1997ASAJ..101.3741B |citeseerx=10.1.1.16.4174 |doi=10.1121/1.418333 |pmid=9193061 |last2=Espy-Wilson |first2=C.}}
* {{citation |last=Catford |first=J. C. |title=A Practical Introduction to Phonetics |year=1988 |trans-title=Praktikal na Panimula sa Ponetika |publisher=Oxford University Press |language=en |author-link=J. C. Catford}}
* {{citation |last1=Catford |first1=J. C. |title=Fundamental Problems in Phonetics |date=1977 |trans-title=Mga Pangunahing Problema sa Ponetika |publisher=Edinburgh University Press |language=en |isbn=0-85224-279-4}}
* {{citation |last1=Clark |first1=John |title=An Introduction to Phonetics and Phonology |year=1995 |trans-title=Panimula sa Ponetika at Ponolohiya |edition=2 |publisher=Blackwell |language=en |isbn=0-631-19452-5 |last2=Yallop |first2=Colin}}
* {{citation |last1=Delattre |first1=P. |title=A dialect study of American R's by x-ray motion picture |journal=Linguistics |volume=44 |pages=29–68 |year=1968 |trans-title=Pag-aaral sa mga dayalekto ukol sa Amerikanong R sa pamamagitan ng x-ray na bidyo |language=en |last2=Freeman |first2=D. C.}}
* {{citation |last=Grønnum |first=Nina |title=Fonetik og fonologi, Almen og Dansk |url=https://books.google.com/books?id=9RtCAgAAQBAJ |year=2005 |trans-title=Ponetika at Ponolohiya, Pangkalahatan at wikang Danes |edition=3 |place=[[Copenhagen]], Dinamarka |publisher=Akademisk Forlag |language=da |isbn=87-500-3865-6 |author-link=Nina Grønnum}}
* {{citation |last=Hall |first=T. A. |title=The Cambridge Handbook of Phonology |pages=311–334 |year=2007 |editor-last=de Lacy |editor-first=Paul |trans-title=Ang Handbook ng Cambridge sa Ponolohiya |trans-chapter=Mga tampok na segmental |chapter=Segmental features |publisher=Cambridge University Press |language=en |isbn=978-0-521-84879-4}}
* {{citation |last1=Hallé |first1=Pierre A. |title=Phonetic vs. phonological influences on French listeners' perception of American English approximants |journal=Journal of Phonetics |volume=27 |issue=3 |pages=281–306 |year=1999 |trans-title=Ponetiko vs ponolohikal na mga impluwensiya sa persepsiyon ng mga tagapakinig na Pranses sa mga katinig na palapit ng Amerikanong Ingles |language=en |doi=10.1006/jpho.1999.0097 |last2=Best |first2=Catherine T. |last3=Levitt |first3=Andrea |last4=Andrea}}
* {{Citation |last=Hamann |first=Silke |title=The Phonetics and Phonology of Retroflexes |url=http://dspace.library.uu.nl:8080/handle/1874/627 |year=2003 |trans-title=Ang Ponetika at Ponolohiya ng mga Katinig sa Dilang Pulupot |place=[[Utrecht]], Olanda |publisher=LOT |language=en |isbn=90-76864-39-X}}{{Dead link|date=October 2019|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}
* {{citation |last=Kawasaki |first=Haruko |title=An acoustical basis for universal constraints on sound sequences |year=1982 |trans-title=Akustikong basehan para sa mga pangkalahatang hangganan ng mga sekuwensiya ng tunog |publisher=University of California, Berkeley |language=en}}
* {{Citation |last=Ladefoged |first=Peter |title=A Phonetic Study of West African Languages |year=1964 |trans-title=Ponetikong Pag-aaral sa mga Wika ng Kanlurang Aprika |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |language=en |author-link=Peter Ladefoged}}
* {{Citation |last=Ladefoged |first=Peter |title=A Course in Phonetics |year=1975 |trans-title=Kurso sa Ponetika |place=New York |publisher=Harcourt Brace Jovanovich |language=en}}
* {{SOWL}}
* {{citation |last1=Maddieson |first1=Ian |title=Relationship between semivowels and vowels: Cross-linguistic investigations of acoustic difference and coarticulation |journal=Phonetica |volume=42 |issue=4 |pages=163–174 |year=1985 |trans-title=Relasyon ng mga malapatinig at patinig: Mga imbestigasyon sa iba't ibang wika ukol sa pagkakaiba sa akustika at koartikulasyon |language=en |doi=10.1159/000261748 |pmid=3842771 |last2=Emmorey |first2=Karen |author-link2=Karen Emmorey |s2cid=46872676}}
* {{citation |last=Martínez-Celdrán |first=Eugenio |title=Problems in the classification of approximants |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=34 |issue=2 |pages=201–210 |year=2004 |trans-title=Mga problema sa klasipikasyon sa mga katinig na palapit |language=en |doi=10.1017/S0025100304001732 |s2cid=144568679}}
* {{citation |last1=Martínez-Celdrán |first1=Eugenio |title=Castilian Spanish |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=33 |issue=2 |pages=255–259 |year=2003 |trans-title=Wikang Kastila |language=en |doi=10.1017/S0025100303001373 |last2=Fernández-Planas |first2=Ana Ma. |last3=Carrera-Sabaté |first3=Josefina |doi-access=free}}
* {{citation |last=Montreuil |first=Jean-Pierre |title=From velar codas to high nuclei: phonetic and structural change in OT |journal=Probus |volume=16 |pages=91–111 |year=2004 |trans-title=Mula sa ngala-ngalang dulo patungong mataas na gitna: ponetiko at estraktural na pagbabago sa OT |language=en |doi=10.1515/prbs.2004.005}}
* {{citation |last1=O'Connor |first1=J. D. |title=Phonetics |date=1973 |trans-title=Ponetika |publisher=Penguin |language=en}}
* {{citation |last1=Ohala |first1=John J. |title=Turbulent Sounds: An Interdisciplinary Guide |pages=37–101 |year=2010 |editor1-last=Fuchs |editor1-first=Susanne |trans-title=Mga Maliligalig na Tunog: Isang Interdisiplinaryong Gabay |trans-chapter=Pagkaligalig at ponolohiya |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603090714/https://pagines.uab.cat/mariajosepsole/sites/pagines.uab.cat.mariajosepsole/files/2.-ohala_sole_final_1march2010.pdf |chapter=Turbulence and phonology |chapter-url=https://pagines.uab.cat/mariajosepsole/sites/pagines.uab.cat.mariajosepsole/files/2.-ohala_sole_final_1march2010.pdf |location=Berlin |publisher=De Gruyter Mouton |language=en |doi=10.1515/9783110226584.37 |isbn=978-3-11-022657-7 |access-date=2021-06-03 |archive-date=2021-06-03 |last2=Solé |first2=Maria-Josep |author-link1=John Ohala |editor2-last=Toda |editor2-first=Martine |editor3-last=Żygis |editor3-first=Marzena}}
* {{citation |last=Pike |first=Kenneth |title=Phonetics |year=1943 |trans-title=Ponetika |publisher=University of Michigan Press |language=en |author-link=Kenneth Pike}}
* {{citation |last=Rubach |first=Jerzy |title=Against subsegmental glides |journal=Linguistic Inquiry |volume=33 |issue=4 |pages=672–687 |year=2002 |trans-title=Kontra sa mga subsegmental na dulas |language=en |doi=10.1162/ling.2002.33.4.672 |s2cid=57566358}}
* {{citation |last=Saporta |first=Sol |title=A Note on Spanish Semivowels |journal=Language |volume=32 |issue=2 |pages=287–290 |year=1956 |trans-title=Ukol sa mga Malapatinig sa wikang Espanyol |language=en |doi=10.2307/411006 |jstor=411006}}
* {{citation |last=Shadle |first=Christine |title=Handbook of Phonetic Sciences |year=2000 |editor1-last=Hardcastle |editor1-first=W. J. |trans-title=Handbook ng Agham Ponetika |trans-chapter=Ang Erodinamika ng Pananalita |chapter=The Aerodynamics of Speech |publisher=Blackwell |language=en |isbn=0-631-18848-7 |editor2-last=Laver |editor2-first=J.}}
* {{Citation |last=Trask |first=Robert L. |title=A Dictionary of Phonetics and Phonology |year=1996 |trans-title=DIksiyonaryo ng Ponetika at Ponolohiya |place=London |publisher=Routledge |language=en}}
* {{citation |last1=Zawadzki |first1=P. A. |title=A cineradiographic study of static and dynamic aspects of American English /r/ |journal=Phonetica |volume=37 |issue=4 |pages=253–266 |year=1980 |trans-title=Isang sineradyograpikong pag-aaral sa mga estatiko at dinamikong aspeto ng Amerikanong Ingles na /r/ |language=en |doi=10.1159/000259995 |pmid=7443796 |last2=Kuehn |first2=D. P. |s2cid=46760239}}

{{Articulation navbox}}{{Authority control}}</text>
      <sha1>dm7hs98b6my6zlgt43t6u5zq0yl098u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tagagamit:Robertgadil03</title>
    <ns>2</ns>
    <id>338135</id>
    <revision>
      <id>2206502</id>
      <timestamp>2026-05-07T01:01:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robertgadil03</username>
        <id>161555</id>
      </contributor>
      <comment>BertGTV isang Content Creator</comment>
      <origin>2206502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="985" sha1="5mpcfxfu95c2zhuzdh8haskt3p451i3" xml:space="preserve">‘’‘Robert Gorobat Gadil’’’ (born October 3, 1995), professionally known as ‘’‘BertGTV’’’, ‘’‘BertG TV’’’, or ‘’‘Bert GTV’’’, is a Filipino content creator and vlogger from Barangay Gumamela, Labo. He is known for creating online video content focused on vlogging, technology, local events, and social media entertainment.

== Early life ==
 Robert Gorobat Gadil was born on October 3, 1995, and was raised in Purok 3, Barangay Gumamela, Labo.

== Career ==
 BertGTV started his journey as a digital content creator and vlogger by sharing videos on social media platforms. His content includes daily life vlogs, technology-related topics, community happenings, and online entertainment. He became known online under the names “BertGTV,” “BertG TV,” and “Bert GTV.”

== Personal life ==
 Gadil currently resides in Labo and continues to create content for his online audience.

== Online presence ==
BertGTV

Bert GTV

BertG TV</text>
      <sha1>5mpcfxfu95c2zhuzdh8haskt3p451i3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dekada 1950</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338136</id>
    <revision>
      <id>2206524</id>
      <timestamp>2026-05-07T04:24:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>Bagong pahina: Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.  Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki...</comment>
      <origin>2206524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3888" sha1="ksz6umskk96l35gt5w1arb38a6i93h2" xml:space="preserve">Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975), [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.</text>
      <sha1>ksz6umskk96l35gt5w1arb38a6i93h2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206525</id>
      <parentid>2206524</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4284" sha1="swh1hadxgnilz748kovyo1rtql3mqtw" xml:space="preserve">Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.</text>
      <sha1>swh1hadxgnilz748kovyo1rtql3mqtw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206526</id>
      <parentid>2206525</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:26:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4344" sha1="emqeci9rlua9kbfbbwi29pctnfftznp" xml:space="preserve">Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.</text>
      <sha1>emqeci9rlua9kbfbbwi29pctnfftznp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206527</id>
      <parentid>2206526</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4361" sha1="log3f2qtivne3cgrofhlcdrhp7d9ark" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.</text>
      <sha1>log3f2qtivne3cgrofhlcdrhp7d9ark</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206528</id>
      <parentid>2206527</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4361" sha1="nfuvzh68sewwfonpt69g0qurx0qq9o7" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]</text>
      <sha1>nfuvzh68sewwfonpt69g0qurx0qq9o7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206529</id>
      <parentid>2206528</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:29:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:Dekada 1950]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>2206529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4387" sha1="i3r2vdad7tcoxxo6nbxrx6u35omyrsn" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>i3r2vdad7tcoxxo6nbxrx6u35omyrsn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206530</id>
      <parentid>2206529</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6592" sha1="6d6l3rod6m73x1zqlyz5kitq1cs9zfv" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon. Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]]. Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>6d6l3rod6m73x1zqlyz5kitq1cs9zfv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206531</id>
      <parentid>2206530</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6871" sha1="bld28wyt085i54qns9fbxt7o7e644px" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]]. Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>bld28wyt085i54qns9fbxt7o7e644px</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206532</id>
      <parentid>2206531</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:38:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7050" sha1="sxz5uaopvdu847k1wkk3a6mb0vlin3g" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]]. Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>sxz5uaopvdu847k1wkk3a6mb0vlin3g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206533</id>
      <parentid>2206532</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7379" sha1="7cfr6w48n5y3b4cfkmb4691xtbl41pd" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>7cfr6w48n5y3b4cfkmb4691xtbl41pd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206534</id>
      <parentid>2206533</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:41:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7762" sha1="myb58gumu5w5uuuqozxrrm1bx2oqdbw" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>myb58gumu5w5uuuqozxrrm1bx2oqdbw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206535</id>
      <parentid>2206534</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:41:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7976" sha1="8bmjqjj1besj8ld5ntkyn4r0x8u50r9" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>8bmjqjj1besj8ld5ntkyn4r0x8u50r9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206536</id>
      <parentid>2206535</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T04:42:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8412" sha1="d2etdwdbklnqq8i8tmlminn6wlhunus" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>d2etdwdbklnqq8i8tmlminn6wlhunus</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206545</id>
      <parentid>2206536</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:15:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9761" sha1="7tekv32xhdg398mt311hrzivqswq1qk" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>7tekv32xhdg398mt311hrzivqswq1qk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206546</id>
      <parentid>2206545</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:17:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9933" sha1="s1l3dv9uuzpco43zo33skqq5kjtax38" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>s1l3dv9uuzpco43zo33skqq5kjtax38</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206548</id>
      <parentid>2206546</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:53:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11209" sha1="c71njodfb6fka4tu358qqdwcn35t6g2" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953), ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>c71njodfb6fka4tu358qqdwcn35t6g2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206549</id>
      <parentid>2206548</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11394" sha1="oqg55gs0ll1kzggo3ia8x7wyg5l19t0" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>oqg55gs0ll1kzggo3ia8x7wyg5l19t0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206552</id>
      <parentid>2206549</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T09:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11830" sha1="9mt1b31oill0qdxd1yq80vwdh0zgumf" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog) at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958).

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>9mt1b31oill0qdxd1yq80vwdh0zgumf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206553</id>
      <parentid>2206552</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T09:38:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12038" sha1="nqgvuona7pqsqes75q5r4m88vwqm02i" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog) at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>nqgvuona7pqsqes75q5r4m88vwqm02i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206554</id>
      <parentid>2206553</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T09:39:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12273" sha1="o8wzjhpz81qa2soy07uggirb9utgfhc" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog) at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>o8wzjhpz81qa2soy07uggirb9utgfhc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206556</id>
      <parentid>2206554</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T09:51:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12773" sha1="fy6c8mv53vjbhwhaxtlngovxfcatmb7" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog) at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>fy6c8mv53vjbhwhaxtlngovxfcatmb7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206558</id>
      <parentid>2206556</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T11:10:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12988" sha1="i3mvtb97jsq2o80p6pdy18gf24s3qic" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>i3mvtb97jsq2o80p6pdy18gf24s3qic</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206559</id>
      <parentid>2206558</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T11:21:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13350" sha1="8rupywc302z5c0rm1bdjxwji9t7i1k8" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>8rupywc302z5c0rm1bdjxwji9t7i1k8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206560</id>
      <parentid>2206559</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T11:22:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13568" sha1="fizo9l6i9d9pwzdsopni7s8aa65qa6n" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>fizo9l6i9d9pwzdsopni7s8aa65qa6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206561</id>
      <parentid>2206560</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T11:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13852" sha1="9x7ttfjdp5daf4eq2ailba2qa2h95i8" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo, at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya.

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>9x7ttfjdp5daf4eq2ailba2qa2h95i8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206563</id>
      <parentid>2206561</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T11:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14644" sha1="7my0qgc9y9vrm7nbe30ai3e3m5fqw5r" xml:space="preserve">{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo, at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista. Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang Pangulo ng Pilipinas noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan. Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko. Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan, at mataas na tiwala ng publiko.

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng Digmaang Malamig ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa jazz at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa rock and roll, na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>7my0qgc9y9vrm7nbe30ai3e3m5fqw5r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Praslin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338137</id>
    <revision>
      <id>2206539</id>
      <timestamp>2026-05-07T05:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7757" sha1="96i11nxd59azrw2cih43kjqc0jzd9c4" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Praslin
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = P1010087 Praslin.JPG
|image_caption = Ang simbahan
|image_shield = Blason ville fr Praslin (Aube).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Praslin
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Grand Est]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Aube]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Troyes|Troyes]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = [[Alkade]] (2020–2026)
|leader_name = Jean-Baptiste Laurey&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 11.98
|population_as_of = 2023
|population_total = 92
|population_density_km2 = auto
|website = 
|coordinates            = {{coord|48.0472|4.2|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 220
|elevation_max_m = 
|elevation_min_m = 
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 10302/10210
|population_demonym = Praslois, Prasloises
}}

Ang '''Praslin''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Aube]] sa rehiyon ng [[Grand Est]].

==Heograpiya==
Ang Praslin ay matatagpuan sa departamento ng Aube. Ang elebasyon ng komyun ay humigit-kumulang 250 talampakan ang taas.

Ang mga kalapit na komyun na [[Lantages]] sa hilaga, [[Villiers-sur-Praslin]] sa silangan, [[Arrelles]] sa timog-silangan, [[Pargues]] sa timog at [[Chaource, Aube|Chaource]] sa kanluran.

==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Praslin ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong 7-level na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Troyes metropolitan area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 209 na munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon sa pagitan ng 200,000 at 700,000.

===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (66.7% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (66.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (59.3%), kagubatan (25.7%), damuhan (7.2%), palumpong at/o mala-damo na halaman (5.5%), mga urbanisadong lugar (2.2%), at mga heterogeneous na lugar ng agrikultura (0.2%).

[[File:10302-Praslin-Sols.png|thumb|upright=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]

==Kasaysayan==
Nabanggit ang nayon noong huling bahagi ng ika-11 o unang bahagi ng ika-12 siglo sa isang donasyon ni Ancher II, na nagbigay ng lupang allodial na hawak niya sa Praslin sa [[Abay ng Molesme]]; ginawa rin ito ni Lady Bellez ng Praslin. Noong ika-13 siglo, naipasa ito sa mga Lords of Plancy (mga benefactor ng Abbey of Molesme, mga Lords din ng [[Bragelogne-Beauvoir|Bragelonne]], na matatagpuan bahagyang timog ng Praslin). Noong 1789, ang nayon ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng Intensyon and Pangkalahatan ng Châlons, ang distrito ng eleksyon ng [[Bar-sur-Aube]] (kahit na mga labinlimang kilometro lamang ito sa timog-kanluran ng [[Bar-sur-Seine]]), at ang [[balwarte ng Troyes]]. Kabilang sa mga ari-ariang pangkomunidad na naitala noong 1640 ay isang kakahuyan ng dalawang daang arpent na tinatawag na Les Vaux.

Ang nayon ay dumanas ng marahas na pambobomba ng hukbong panghimpapawid ng Aleman noong Hunyo 14, 1940, na sumira sa ilang mga tahanan at nagdulot ng humigit-kumulang sampung kaswalti.

===Le Château===
Isang bahay na may kuta (''domus fortis'') ang nabanggit noong 1250, na hawak ni Jacques de Plancy.&lt;ref&gt;[[Auguste Longnon]], ''Rôles...'', n° 466.&lt;/ref&gt; Noong 1474, ang kastilyo ay nabawi mula sa partidong Burgundiya ng [[Louis XI|Hari ng Pransiya]]. Ito ay isang regular na tirahan ng mga Panginoon ng Praslin, kabilang si François de Choiseul noong 1690. Ang kastilyo ng mga Panginoon ng Praslin ay kinumpiska at ibinenta bilang pambansang ari-arian sa ilang lote; ito ay nakatakdang gibain noong ika-21 ng Brumaire, Taon III (Nobyembre 11, 1795). Walang natira rito maliban sa isang bunton, na tinatayang nasa 8,000 m³ (ang &quot;motte,&quot; isang parunggit sa mga bunton ng kastilyo), sa gitna ng nayon, na sumasakop sa malalaking pundasyon at sa mga tinambak na daanan sa ilalim ng lupa. Gayunpaman, kahit ngayon, sa isang pader ng mga gusaling panlabas na nakatanaw sa plasa ng nayon, makikita pa rin ang mga eskudo ng mga pamilyang de/du Plessis at de Choiseul (dahil si Marguerite de Plancy († pagkatapos ng 1331), anak na babae ni Jean II de Plancy, ay ikinasal kay Guillaume II de Grancey, panginoon ng Larrey; noong ikalawang kalahati ng ika-15 siglo, si Ferry de Grancey, panginoon ng Praslin, ay ikinasal kay Jeanne du Plessis, na, bilang tagapagmana ng kanyang asawa, ay kalaunan ay ipinamana ang kanyang ari-arian sa kanyang pamangkin na si Nicolas de Choiseul; si Nicolas de Choiseul ay ang nakababatang anak nina Pierre Gallehaut de Choiseul († 1510) at Françoise du Plessis, ginang ng Plessis at [[Millery, Côte-d'Or|Chevigny]], nakatatandang kapatid na babae ni Jeanne, at ang kanyang nakatatandang kapatid na lalaki ay si Jean de Choiseul: tingnan ang artikulong Jaucourt de Villarnoult; mula sa magkapatid na sina Jean at Nicolas de Choiseul ay nagmula ang pamilyang [[Dukado ng Praslin|Choiseul-Praslin]], mula ika-16 na siglo).

Isang ilegal na mint ang natuklasan sa mga silong ng Kastilyo ng Praslin noong ika-19 na siglo, kung saan ginagawa ang mga barya ni Henry III na may petsang 1580 at 1581.

==Mga lugar at monumento==
* ''[[Église Saint-Parres de Praslin]]''

:Itinayo sa planong Latin cross, mayroon itong limang-panig na apse at isang nave na may ribbed vaulting. Kabilang sa mga kagamitan nito ang:

:: Isang estatwa ni San Juan Bautista noong ika-16 na siglo na gawa sa pinaputing at ginintuang batong-apog,
:: Isang estatwa ni San Sebastian,
:: Isang Kristong Nakatanikala kasama ang mga Instrumento ng Pasyon,
:: Isang Pietà na batong-apog na polychrome noong ika-16 na siglo,
:: Isang estatwa ni Maria, Bata, at isang ibon na polychrome noong ika-15 na siglo.

[[File:P1010086 Praslin ext.JPG|thumb|center|Tanawin ng simbahan]]

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Praslin (Aube).svg|thumb|Praslin]]

''Tuwing Kwarter: 1 asul na kulay, isang krus o may apat na piraso ng kahoy na kapareho nito, 2 pilak na kulay, isang napakalaking bukal ng lugar na kulay vert sa isang nakahiwalay na terasa sa isang demi-lune ng kahoy na kapareho nito na puno ng mga alon na kulay sable, 3 pilak na kulay, isang oak ng tenné, may dahon at bunga ng oak na kulay vert, 4 na asul na kulay liko o, kargado ng isang espadang kulay vert na mababa at napapalibutan ng dalawang baras o mabisang kontra-mabisa sa loob.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=21090 Eskudo de armas ng Praslin.]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Praslin, Aube]]
[[Kategorya:Aube]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>96i11nxd59azrw2cih43kjqc0jzd9c4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aubervilliers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338138</id>
    <revision>
      <id>2206541</id>
      <timestamp>2026-05-07T06:14:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11369" sha1="p37po1vj7meg5xgbukhilabrdjnnv9w" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Aubervilliers
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Place Hôtel Ville Aubervilliers 1.jpg
|image_caption = Sentro ng bayan ng Aubervilliers.
|image_shield = Blason Aubervilliers 93.svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Aubervilliers
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Île-de-France]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Seine-Saint-Denis]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Sofienne Karroumi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr|access-date=5 October 2022|archive-date=28 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200628030259/https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 5.76
|population_as_of = 2023
|population_total = 88365
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.aubervilliers.fr/
|coordinates            = {{coord|48.9131|2.3831|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 
|elevation_min_m = 33
|elevation_max_m = 46
|postal_code = 93001/93300
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|population_demonym = Albertivillariens, Albertivillariennes
}}

Ang '''Aubervilliers''' ({{IPA|fr|obɛʁvilje|-|Fr-Paris--Aubervilliers.ogg}}) ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa agarang hilagang suburb ng [[Paris]], partikular sa departamento ng [[Seine-Saint-Denis]] sa rehiyon ng [[Île-de-France]]. Ang komyun ay bahagi ng [[pampublikong teritoryal na establisyemento ng Plaine Commune]], sa loob ng [[metropolitan area ng Kalakhang Paris]]. Hinahangganan nito ang mga lungsod ng [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]], [[La Courneuve]], [[Pantin]], at ang ika-18 at ika-19 na [[arrondissement ng Paris]].

Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na mga ''Albertivillariens''.

Ang pagkakakilanlan nito bilang lungsod at tao ay minarkahan ng pamana ng industriya at paggawa.

==Heograpiya==
===Lokasyon===
[[File:Aubervilliers map.svg|thumb|Ang Aubervilliers ay matatagpuan sa kalakhang lugar ng Paris.]]

Ang munisipalidad ay matatagpuan sa hilaga ng [[Paris]], ang kabisera ng [[Pransiya]]. Ang Aubervilliers, isang bayan sa rehiyon ng Île-de-France, ay bahagi ng departamento ng Seine-Saint-Denis. Ang bahagi ng bayan sa kanluran ng [[Canal Saint-Denis]] ay bumubuo ng bahagi ng [[Plaine Saint-Denis]], na kabahagi ng mga komyun ng Saint-Denis at [[Saint-Ouen-sur-Seine]].

===Mga karatig-munisipalidad===
Ang komyun, na matatagpuan sa [[La Plaine Saint-Denis]], ay napapaligiran ng [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] sa kanluran, [[La Courneuve]] sa hilaga, [[Pantin]] sa silangan at [[Paris]] sa timog. Ito ay matatagpuan sa loob ng urban area at ng [[kalakhang rehiyon ng Paris]].

===Heolohiya, lupain at hidrograpiya===
[[File:Écluse Vertus Aubervilliers 2.jpg|thumb|L'écluse des Vertus.]]

====Heolohiya====
Ang Aubervilliers ay nakasalalay sa Tertiary at Quaternary sedimentary series ng Paris Basin, na katangian ng Seine-Saint-Denis. Ang ilalim ng lupa ay pangunahing binubuo ng mga pormasyong luwad at marl (halimbawa, ang berdeng luwad ng Romainville), pati na rin ang mga plateau silts at kamakailang alluvium. Ang mga pormasyong ito ay resulta ng magkakasunod na deposito mula sa Tertiary (Eocene) hanggang sa mga panahon ng Quaternary, at ang kanilang komposisyon ay nakakaimpluwensya sa katatagan ng lupa at pamamahala ng natural na panganib.

Ang munisipalidad ay nalalantad sa penomeno ng pag-urong at pamamaga ng luwad. Ayon kay Géorisques, ang natural na panganib sa ilang mga lugar ay inuri bilang '''mataas (3/3)''', na nagbibigay-katwiran sa mas mahigpit na mga regulasyon para sa anumang trabaho o konstruksyon. Ang panganib ng '''pagkakaiba-iba ng kasunduan''' at pagbibitak sa mga gusali ay tinutugunan sa isang '''PPR na itinakda noong 2001''', na sumasaklaw sa buong departamento.

Ang Aubervilliers ay matatagpuan sa loob ng isang regulated zone ng panganib para sa pagkatunaw ng gypsum, na kinikilala ng isang atas ng prefectural noong Marso 21, 1986 (sinusugan noong Abril 18, 1995). Ang pagkatunaw na ito ay maaaring lumikha ng mga butas (sinkholes) sa ilalim ng lupa, na humahantong sa malakihan at lokal na pagguho. Isang dokumentadong makasaysayang kaso: noong 1960, sa Rue Danielle-Casanova, isang sinkhole na humigit-kumulang '''1,500 m³''' (diametro at taas ~15 m) ang nabuo sa isang ilalim ng lupa na mayaman sa gypsum.

====Lupain====
Ang lupain ng Aubervilliers ay banayad na paliko-likong, tipikal ng Plaine Saint-Denis. Ang karaniwang taas ay 43 metro.

Ang pinakamababang punto ay nasa 33 metro, ang pinakamataas ay nasa 64 metro. Ang lupain ay nagiging bahagyang mas maburol habang lumalayo sa Paris, ngunit ang lungsod ay nananatiling patag sa pangkalahatan, na nagpapadali sa urbanisasyon at pag-unlad.

====Hidrograpiya====
Ang [[Kanal ng Saint-Denis]] ay dumadaloy sa kanlurang bahagi ng lungsod. Ang 6.6-kilometrong haba na daluyan ng tubig na ito ay nag-uugnay sa [[Kanal ng Ourcq]] sa ika-19 na arrondissement ng Paris sa Ilog Seine sa Saint-Denis. Mayroong tatlong kandado sa kanal sa loob ng teritoryo ng Aubervilliers: ang Kandado ng Aubervilliers, ang Kandado ng Quatre Chemins, at ang Kandado ng Vertus.

==Urbanismo==

==Pangalan==
Ang bayan ay nabanggit sa anyong Latin na ''Albertivillare'' noong 1059. Mula rito nakilala ang mga naninirahan bilang ''Albertivillarien''.&lt;ref&gt;Albert Dauzat and Charles Rostaing, ''Etymological Dictionary of place names in France'', Larousse, Paris, 1963 {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;

Ang pangalan ng lugar na -villiers (isang baryant ng ''-villier'', ''-villers'', ''-viller'', na nagmula sa Mababang Latin na ''villare'', na hango sa ''villa'' - na unti-unting nangangahulugang &quot;bukid&quot;, &quot;nayon&quot;, pagkatapos ay &quot;bayan&quot;) ay isang katangiang apela para sa mga lupang pang-agrikultura noong mga panahong Merovingian at Carolingian. Ang unang bahagi ay ang personal na pangalang Aleman na ''Adalbertus'' kung saan nagmula ang mga pangalang Albert (anyong Ingles) at [[Aubert]] (anyong Pranses) at naging apelyido rin. Ito ay kapareho ng pangalan sa isang nayon sa Seine-et-Marne, Aubervilliers, at ''Auberville'' sa Normandiya (ang iba ay ipinaliwanag ng personal na pangalang Lumang Norse na Osbern na nagbibigay sa ''Auber'', ang pangalan ng isang pamilyang Norman).

==Kasaysayan==

==Ekonomiya==
Sa usaping pang-ekonomiya, ang Aubervilliers ang pang-apat na pinakamalaking lungsod sa departamento ng Seine-Saint-Denis na may 30,000 trabaho at 2,444 na negosyo sa pribadong sektor.&lt;ref name=&quot;guide&quot;&gt;''The guide to local collectives'', May 2008, &quot;Bienvenue! La Seine-Saint-Denis&quot;, Comité d'expansion (COMEX) of Seine-Saint-Denis {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;

Ang lungsod ay may siksik na network ng mga SME na kumakatawan sa 25% ng trabaho. Kabilang sa mga SME na ito ang mga laboratoryo ng pananaliksik tulad ng Rhodia (730 trabaho&lt;ref name=&quot;guide&quot;/&gt;) at Saint-Gobain (400 trabaho), malalaking pampublikong institusyon tulad ng Orange S.A., Documentation française, mga serbisyo sa transportasyon tulad ng La Poste, at ang mga workshop ng La Villette tulad ng Paris Métro at isang malaking RATP bus depot.

77% ng mga bakanteng trabaho ngayon ay nasa mga serbisyo, transportasyon, at tingiang. Ang mga aktibidad na pang-industriya ay naroroon sa mga kumpanya tulad ng lampes Aric, Thyssen elevators, Messier-Bugatti-Dowty, at Vesuvius plc. Ang mga punong-tanggapan at departamento ng administrasyon ng malalaking kumpanya ay naitatag din dito: Rhodia, KDI, Motul, Lapeyre-GME (3,400 kawani&lt;ref name=&quot;guide&quot;/&gt;), at Zurich Insurance).

Isa pang senyales ng pagbabagong ito ay ang paglakas ng mga aktibidad na pakyawan at import-export. Dahil mahigit 300 establisyimento ang nakasentro sa ''Entrepôts et Magasins généraux de Paris'' (Mga Bodega at Pangkalahatang Tindahan ng Paris) (EMGP) at gayundin sa paligid ng Daungan ng Aubervilliers (distrito ng La Haie-Coq), ang sektor na ito ay isang bagong lugar ng negosyo na malakas ang pag-unlad. Ang mga inaangkat na Haie-Coq ay mga murang produktong gawa sa lahat ng uri (tela, relo, laruan, dekorasyon, gadget), kadalasan ay mula sa mga produktong Tsino, na ipinamamahagi sa buong France. Ang CIFA - ''Fashion Business Center'' ang sentro ng negosyong ito.&lt;ref&gt;[http://www.lemarchecifa.com CIFA market website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130920135949/http://www.lemarchecifa.com/ |date=2013-09-20 }} {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;

==Mga lugar at monumento==

==Heraldika, motto at logotipo==
===Eskudo de armas===
[[File:Blason Aubervilliers 93.svg|thumb|Aubervilliers]]

''Ang una, mga gule, tatlong bezant o maputla; ang pangalawa, kulay argente, isang palaso na sable na maputla. Ang kalasag, na nasa ibabaw ng isang koronang mural na may tatlong tore o, masoned at bukas na sable, ay inilalagay sa isang cartouche na hugis-kabibe mismo.''&lt;ref&gt;[http://www.aubervilliers.fr/article1824.html?var_recherche=blason « Du blason au logo »], site internet de la mairie d’Aubervilliers.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.labanquedublason2.com/lecture_fiche_commune.php3?page=f93001 Aubervilliers] sur la banque du Gaso.&lt;/ref&gt;

'''Mga Detalye:''' Noong 1790, ang asamblea munisipal ng Aubervilliers ay nagpagawa ng isang hugis-itlog na selyo, na ngayon ay nakaimbak sa Pambansang Arkibo, na naglalarawan ng isang araw at isang leon na dumadaan sa tabi ng mga braso ng Pransiya. Bagama't pinili ng Seine Urban Heraldry Commission at iminungkahi bilang simbolo ng munisipyo noong 1942, mas pinili ng munisipalidad ang eskudo na ito na nagpapaalala sa Kumpanya ng mga Kabalyero ng Pana, na ginamit nito mula pa noong huling bahagi ng ika-19 na siglo.

===Logotipo===
[[File:Logo Aubervilliers.svg|thumb|Logo]]

Ang logo ng munisipalidad ng Aubervilliers ay makikita sa mga opisyal na dokumento at maging sa mga sasakyan ng munisipyo. Tampok dito ang pangalan ng munisipalidad na nakabalangkas sa araw at buwan, na nagpapahiwatig na &quot;ang lungsod na ito ay isang lugar ng masiglang buhay, kung saan ang mga tao ay nagtatrabaho, may mga kaibigan, mga anak, at natutulog din.&quot;&lt;ref&gt;''Du blason au logo… L’image de la ville'' [http://www.aubervilliers.fr/IMG/pdf/32.pdf document] en ligne sur le site municipal.&lt;/ref&gt; Ang mga kulay pula at dilaw ay kinuha mula sa dating eskudo ng Aubervilliers—na naglalarawan ng isang araw at isang leon na dumaraan kasama ng mga eskudo ng Pransiya—na naingatan sa National Archives sa isang hugis-itlog na selyo na inukit noong 1790 ng asamblea ng munisipyo. Ang selyong ito ay pinili ng Seine Urban Heraldry Commission noong 1942, ngunit ang kasalukuyang eskudo ang napili sa huli.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Aubervilliers]]
[[Kategorya:Paris]]
[[Kategorya:Seine-Saint-Denis]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>p37po1vj7meg5xgbukhilabrdjnnv9w</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>