24 Oras

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>tlwiki</dbname>
    <base>https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Midya</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Natatangi</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Usapan</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Tagagamit</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Usapang tagagamit</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Usapang Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Talaksan</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Usapang talaksan</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Usapang MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Padron</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Usapang padron</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Tulong</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Usapang tulong</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorya</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Usapang kategorya</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portada</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Usapang Portada</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>24 Oras</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19170</id>
    <revision>
      <id>2206773</id>
      <parentid>2206480</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T04:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28073-56</username>
        <id>161643</id>
      </contributor>
      <comment>/* 24 Oras sa GMA Regional TV */ Clean up</comment>
      <origin>2206773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16313" sha1="nozx2gpsrf3dpnm3e66ddhrsxwy7gnw" xml:space="preserve">{{Infobox television
| image                =24 Oras 2023 logo.svg
| image_upright        = 
| image_size           = 
| image_alt            = 
| caption              =
| alt_name             = 
| native_name          = 
| genre                = [[:en:News|Balita]]
| creator              = [[GMA Network]]
| based_on             = 
| inspired_by          = 
| developer            = [[GMA News and Public Affairs]]
| writer               = 
| screenplay           = 
| story                = 
| director             = 
| creative_director    = 
| presenter            ='''Mula Lunes-Biyernes'''&lt;br&gt;[[Mel Tiangco]]&lt;br /&gt;[[Vicky Morales]]&lt;br /&gt; Emil Sumangil&lt;br /&gt;'''Mula Sabado-Linggo'''&lt;br&gt;Pia Arcangel&lt;br /&gt;Ivan Mayrina 
| starring             = 
| judges               = 
| voices               = Joel Reyes Zobel (2004–2014)&lt;br&gt;Al Torres (since 2023)&lt;br&gt;Emil Sumangil (since 2023)
| narrated             = Joel Reyes Zobel (2004–2014)&lt;br&gt;[[Mike Enriquez]] (2014–2023)&lt;br&gt;[[Mel Tiangco]] (since 2022)&lt;br&gt;Emil Sumangil (since 2023)
| theme_music_composer = 
| open_theme           = 
| end_theme            = 
| composer             = 
| country              = [[Pilipinas]]
| language             =Tagalog 
| num_seasons          = 
| num_episodes         = n/a (Araw-araw)
| list_episodes        = 
| executive_producer   = 
| producer             = 
| news_editor          = 
| location             = 
| cinematography       = 
| animator             = 
| editor               = 
| camera               = 
| runtime              = 60-90 minuto (Lunes-Biyernes)&lt;br&gt;30-45 minuto (Sabado-Linggo)
| company              = 
| distributor          = 
| budget               = 
| network              = [[GMA Network]]
| picture_format       = [[480i]] [[SDTV]]&lt;br&gt;[[1080i]] [[HDTV]]
| audio_format         = 
| first_run            = 
| released             = 
| first_aired          = {{start date|2004|3|15}}
| last_aired           = kasalukuyan
| preceded_by          = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]]
| followed_by          = 
| related              = 
| website              = 
| website_title        = 
| production_website   = 
| production_website_title = 
}}

Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]] at [[GMA News TV|GMA News TV International]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). 

Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo.

Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News.

==Kasaysayan==
'''2004''' 

Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. 

Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. 

'''2010 - 24 Oras Weekend''' 

Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. 

'''2014''' 

Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. 

'''2020 - 2023''' 

Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. 

Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. 

Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. 

'''2024 - Ika-20 Taon''' 

Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. 
==''24 Oras'' sa GMA Regional TV==
Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng 24 Oras ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa.

===24 Oras Regional 1 (GMA Regional TV)===

===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon===

====Luzon====
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]'' (GMA Ilocos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''.
*''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''.
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]'' (GMA Dagupan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''.
*''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''.
*''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''.
*''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''.
*''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''.
*''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]'' (GMA Bicol)
Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''' at '''Kate Delovieres'''.
====Visayas====
*''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]'' (GMA Iloilo)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''.
*''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''.
*''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]'' (GMA Cebu)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''.
*''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''.
====Mindanao====
*''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]'' (GMA Northern Mindanao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Joe Legaspina'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]'' (GMA Davao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''.
*''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''.
*''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''.
*''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''.
====Mga paalala====
* Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag.
* Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio.
* Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan.
* Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela.
* Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga.
* Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa.
* Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga.
* Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo.
* Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod.
* Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu.
* Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban.
* Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro.
* Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan.
* Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao.
* Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos.
* Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga.
* Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato.

===24 Oras Regional 7 (GMA News TV)===
===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon===

====Luzon====
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Siyete Ilokano]]'' (GMA News TV Ilocos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Grace Alba'''.
*''24 Oras Siyete Northern Luzon'' (GMA News TV Baguio)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Edmund Salacup'''.
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Siyete North Central Luzon]]'' (GMA News TV Dagupan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Cris Zuñiga'''.
*''24 Oras Siyete Cagayan Valley'' (GMA News TV Isabela)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jun Felipe'''.
*''24 Oras Siyete Pampanga'' (GMA News TV Pampanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Jayvie Dizon'''.
*''24 Oras Siyete Southern Tagalog'' (GMA News TV Batangas)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Val Balita'''.
*''24 Oras Siyete Palawan'' (GMA News TV Palawan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Rodel Guzman''' at '''Lilymae Uy'''.
*''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Siyete Bikol]]'' (GMA News TV Bicol)
Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Gerard Lorbes''' at '''Rizza Mostar'''.
====Visayas====
*''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Siyete Western Visayas]]'' (GMA News TV Iloilo)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Jennifer Garcia''' at '''Regi Adosto'''.
*''24 Oras Siyete Negros'' (GMA News TV Bacolod)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gretchen Varela-Ochoa'''.
*''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Siyete Central Visayas]]'' (GMA News TV Cebu)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Leo Lastimosa''' at '''Vilma Andales'''.
*''24 Oras Siyete Eastern Visayas'' (GMA News TV Tacloban)
Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Bob Abellanosa'''.
====Mindanao====
*''24 Oras Siyete Chavacano'' (GMA News TV Zamboanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Noning Antonio'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Siyete Northern Mindanao]]'' (GMA News TV Northern Mindanao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Efren Mamac'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Siyete Southern Mindanao]]'' (GMA News TV Davao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Paul Palacio''' at '''Melanie Severino'''.
*''24 Oras Siyete Socsksargen'' (GMA News TV General Santos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jennifer Solis'''.
*''24 Oras Siyete Caraga'' (GMA News TV Butuan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Richmond Hinayon'''.
*''24 Oras Siyete Central Mindanao'' (GMA News TV Cotabato)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Joey Sy'''.

===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon===
*''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}}
*''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}}
*''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}}
*''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}}
*''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga)}}
*''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}}
*''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}}
*''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}}
*''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}}
*''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}}
*''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}}
*''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}}
*''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}}
*''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}}
*''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao pagkatapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}}
*''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}}
*''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}}
*''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}}

==Mga tagapagbalita==
===Weekday edition===
* [[Mel Tiangco]] (2004–kasalukuyan)
* [[Vicky Morales]] (2014–kasalukuyan)
* [[Emil Sumangil]] (2023–kasalukuyan)
* Atom Araullo (humahalili para kay Morales) 
* [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) 
* Iya Villania-Arellano &lt;small&gt;(Chika Minute anchor) &lt;/small&gt;
* Kim Atienza &lt;small&gt;(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)&lt;/small&gt;

===Weekend edition===
* [[Pia Arcangel]]
* Ivan Mayrina
* Kim Atienza &lt;small&gt;(#KuyaKimAnoNa anchor)&lt;/small&gt;
* Nelson Canlas &lt;small&gt;(Chika Minute anchor)&lt;/small&gt;

===Mga dating tagapagabalita===
''Weekdays''
* [[Mike Enriquez]] (2011–2022)
* [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor)
* Atom Araullo (Atomic Sports segment host)
* Love Añover (Love Everyday segment reporter)

''Weekends''
* [[Jiggy Manicad]] (2011–2018)
* Grace Lee (Chika Minute anchor,  2011-2012)
* Luane Dy (Chika Minute anchor,  2012-2013)
*Cata Tibayan (Chika Minue anchor,  2013-2015)

==Mga Parangal at Pagkilala==
===Asian Television Awards===
* 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege

===ENPRESS Golden Screen Awards for Television===
* 2011 Winner, Outstanding News Program

===PMPC Star Awards for Television===
* 2011 Winner, Best News Program
* 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)&lt;ref&gt;[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&amp;sec=3&amp;aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007&lt;/ref&gt;
* 2006 Winner, Best News Program &lt;small&gt;(tied w/ TV Patrol World)&lt;/small&gt;

===Catholic Mass Media Awards (CMMA)===
* 2011 Winner, Best News Program
* 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage)
* 2007 Winner, Best News Program
* 2004 Winner, Best News Program

===New York Festivals===
* 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story&lt;ref name=&quot;philstar.com&quot;&gt;[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&amp;publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009&lt;/ref&gt;
* 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast&lt;ref name=&quot;philstar.com&quot;/&gt;

===USTv Student Choice Awards===
* 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program
* 2009 Winner, Best News Program

===Gawad Tanglaw===
* 2012 Winner, Best News Program
* 2009 Winner, Best News Program

===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards===
* 2011 Winner, Most Popular News Program

===Northwest Samar State University Annual Awards===
* 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program
* 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor
* 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor

== Kaugnay na artikulo ==
* [[GMA Network]]
* [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]]

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{GMA News and Public Affairs}}

[[Kategorya:GMA Network]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]</text>
      <sha1>nozx2gpsrf3dpnm3e66ddhrsxwy7gnw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206804</id>
      <parentid>2206773</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28122-30</username>
        <id>161654</id>
      </contributor>
      <comment>Clean up</comment>
      <origin>2206804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16356" sha1="3c7cvll6cpmre91km0t5xqaowpk7v0d" xml:space="preserve">{{Infobox television
| image                =24 Oras 2023 logo.svg
| image_upright        = 
| image_size           = 
| image_alt            = 
| caption              =
| alt_name             = 
| native_name          = 
| genre                = [[:en:News|Balita]]
| creator              = [[GMA Network]]
| based_on             = 
| inspired_by          = 
| developer            = [[GMA News and Public Affairs]]
| writer               = 
| screenplay           = 
| story                = 
| director             = 
| creative_director    = 
| presenter            ='''Mula Lunes-Biyernes'''&lt;br&gt;[[Mel Tiangco]]&lt;br /&gt;[[Vicky Morales]]&lt;br /&gt; Emil Sumangil&lt;br /&gt;'''Mula Sabado-Linggo'''&lt;br&gt;Pia Arcangel&lt;br /&gt;Ivan Mayrina 
| starring             = 
| judges               = 
| voices               = Joel Reyes Zobel (2004–2014)&lt;br&gt;Al Torres (since 2023)&lt;br&gt;Emil Sumangil (since 2023)
| narrated             = Joel Reyes Zobel (2004–2014)&lt;br&gt;[[Mike Enriquez]] (2014–2023)&lt;br&gt;[[Mel Tiangco]] (since 2022)&lt;br&gt;Emil Sumangil (since 2023)
| theme_music_composer = 
| open_theme           = 
| end_theme            = 
| composer             = 
| country              = [[Pilipinas]]
| language             =Tagalog 
| num_seasons          = 
| num_episodes         = n/a (Araw-araw)
| list_episodes        = 
| executive_producer   = 
| producer             = 
| news_editor          = 
| location             = 
| cinematography       = 
| animator             = 
| editor               = 
| camera               = 
| runtime              = 60-90 minuto (Lunes-Biyernes)&lt;br&gt;30-45 minuto (Sabado-Linggo)
| company              = 
| distributor          = 
| budget               = 
| network              = [[GMA Network]]
| picture_format       = [[480i]] [[SDTV]]&lt;br&gt;[[1080i]] [[HDTV]]
| audio_format         = 
| first_run            = 
| released             = 
| first_aired          = {{start date|2004|3|15}}
| last_aired           = kasalukuyan
| preceded_by          = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]]
| followed_by          = 
| related              = 
| website              = 
| website_title        = 
| production_website   = 
| production_website_title = 
}}

Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]] at [[GMA News TV|GMA News TV International]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). 

Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo.

Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News.

==Kasaysayan==
'''2004''' 

Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. 

Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. 

'''2010 - 24 Oras Weekend''' 

Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. 

'''2014''' 

Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. 

'''2020 - 2023''' 

Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. 

Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. 

Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. 

'''2024 - Ika-20 Taon''' 

Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. 
==''24 Oras'' sa GMA Regional TV==
Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng 24 Oras ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa.

===24 Oras Regional 1 (GMA Regional TV)===

===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon===

====Luzon====
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]'' (GMA Ilocos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''.
*''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''.
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]'' (GMA Dagupan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''.
*''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''.
*''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''.
*''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''.
*''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''.
*''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]'' (GMA Bicol)
Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''' at '''Kate Delovieres'''.
====Visayas====
*''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]'' (GMA Iloilo)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''.
*''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''.
*''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]'' (GMA Cebu)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''.
*''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''.
====Mindanao====
*''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]'' (GMA Northern Mindanao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Joe Legaspina'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]'' (GMA Davao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''.
*''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''.
*''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''.
*''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''.
====Mga paalala====
* Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag.
* Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio.
* Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan.
* Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela.
* Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas.
* Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga.
* Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa.
* Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga.
* Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo.
* Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod.
* Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu.
* Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban.
* Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro.
* Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan.
* Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao.
* Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos.
* Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga.
* Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato.

===24 Oras Regional 7 (GMA News TV)===
===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon===

====Luzon====
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Siyete Ilokano]]'' (GMA News TV Ilocos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Grace Alba'''.
*''24 Oras Siyete Northern Luzon'' (GMA News TV Baguio)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Edmund Salacup'''.
*''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Siyete North Central Luzon]]'' (GMA News TV Dagupan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Cris Zuñiga'''.
*''24 Oras Siyete Cagayan Valley'' (GMA News TV Isabela)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jun Felipe'''.
*''24 Oras Siyete Pampanga'' (GMA News TV Pampanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Jayvie Dizon'''.
*''24 Oras Siyete Southern Tagalog'' (GMA News TV Batangas)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Val Balita'''.
*''24 Oras Siyete Palawan'' (GMA News TV Palawan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Rodel Guzman''' at '''Lilymae Uy'''.
*''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Siyete Bikol]]'' (GMA News TV Bicol)
Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Gerard Lorbes''' at '''Rizza Mostar'''.
====Visayas====
*''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Siyete Western Visayas]]'' (GMA News TV Iloilo)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Jennifer Garcia''' at '''Regi Adosto'''.
*''24 Oras Siyete Negros'' (GMA News TV Bacolod)
Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gretchen Varela-Ochoa'''.
*''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Siyete Central Visayas]]'' (GMA News TV Cebu)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Leo Lastimosa''' at '''Vilma Andales'''.
*''24 Oras Siyete Eastern Visayas'' (GMA News TV Tacloban)
Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Bob Abellanosa'''.
====Mindanao====
*''24 Oras Siyete Chavacano'' (GMA News TV Zamboanga)
Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Noning Antonio'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Siyete Northern Mindanao]]'' (GMA News TV Northern Mindanao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Efren Mamac'''.
* ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Siyete Southern Mindanao]]'' (GMA News TV Davao)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Paul Palacio''' at '''Melanie Severino'''.
*''24 Oras Siyete Socsksargen'' (GMA News TV General Santos)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jennifer Solis'''.
*''24 Oras Siyete Caraga'' (GMA News TV Butuan)
Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Richmond Hinayon'''.
*''24 Oras Siyete Central Mindanao'' (GMA News TV Cotabato)
Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Joey Sy'''.

===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon===
*''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}}
*''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}}
*''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}}
*''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}}
*''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga)}}
*''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}}
*''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}}
*''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}}
*''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}}
*''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}}
*''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}}
*''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}}
*''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}}
*''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}}
*''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}}
*''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao pagkatapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}}
*''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}}
*''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}}
*''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}}

==Mga tagapagbalita==
===Weekday edition===
* [[Mel Tiangco]] (2004–kasalukuyan)
* [[Vicky Morales]] (2014–kasalukuyan)
* [[Emil Sumangil]] (2023–kasalukuyan)
* Atom Araullo (humahalili para kay Morales) 
* [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) 
* Iya Villania-Arellano &lt;small&gt;(Chika Minute anchor) &lt;/small&gt;
* Kim Atienza &lt;small&gt;(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)&lt;/small&gt;

===Weekend edition===
* [[Pia Arcangel]]
* Ivan Mayrina
* Kim Atienza &lt;small&gt;(#KuyaKimAnoNa anchor)&lt;/small&gt;
* Nelson Canlas &lt;small&gt;(Chika Minute anchor)&lt;/small&gt;

===Mga dating tagapagabalita===
''Weekdays''
* [[Mike Enriquez]] (2011–2022)
* [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor)
* Atom Araullo (Atomic Sports segment host)
* Love Añover (Love Everyday segment reporter)

''Weekends''
* [[Jiggy Manicad]] (2011–2018)
* Grace Lee (Chika Minute anchor,  2011-2012)
* Luane Dy (Chika Minute anchor,  2012-2013)
*Cata Tibayan (Chika Minue anchor,  2013-2015)

==Mga Parangal at Pagkilala==
===Asian Television Awards===
* 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege

===ENPRESS Golden Screen Awards for Television===
* 2011 Winner, Outstanding News Program

===PMPC Star Awards for Television===
* 2011 Winner, Best News Program
* 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)&lt;ref&gt;[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&amp;sec=3&amp;aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007&lt;/ref&gt;
* 2006 Winner, Best News Program &lt;small&gt;(tied w/ TV Patrol World)&lt;/small&gt;

===Catholic Mass Media Awards (CMMA)===
* 2011 Winner, Best News Program
* 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage)
* 2007 Winner, Best News Program
* 2004 Winner, Best News Program

===New York Festivals===
* 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story&lt;ref name=&quot;philstar.com&quot;&gt;[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&amp;publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009&lt;/ref&gt;
* 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast&lt;ref name=&quot;philstar.com&quot;/&gt;

===USTv Student Choice Awards===
* 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program
* 2009 Winner, Best News Program

===Gawad Tanglaw===
* 2012 Winner, Best News Program
* 2009 Winner, Best News Program

===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards===
* 2011 Winner, Most Popular News Program

===Northwest Samar State University Annual Awards===
* 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program
* 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor
* 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor

== Kaugnay na artikulo ==
* [[GMA Network]]
* [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]]

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{GMA News and Public Affairs}}

[[Kategorya:GMA Network]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]</text>
      <sha1>3c7cvll6cpmre91km0t5xqaowpk7v0d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga palabas ng GMA Network</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20504</id>
    <revision>
      <id>2206817</id>
      <parentid>2206538</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28339-53</username>
        <id>161658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ugnayang publiko */ Clean up</comment>
      <origin>2206817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17139" sha1="2ji8fg5pr7aajpm68q9e00e39s26c6p" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014-present)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010-present)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}

====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Oragon!'' {{small|(2008-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Waraynon!'' {{small|(2008-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, De Aton Este!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Isyu ug Istorya'' {{small|(2014-present)}}
*''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' {{small|(2008-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Umaga sa Lambak'' (GMA Isabela)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 5 am - ''Isyu ug Istorya''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 6 am - Regional: RTV Cultural Shows
**''Agri Tayo Dito'' (Various)
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 6 am - Regional: RTV Entertainment Shows
**''Mag TV Na'' (Various)
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>2ji8fg5pr7aajpm68q9e00e39s26c6p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206818</id>
      <parentid>2206817</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:58:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28339-53</username>
        <id>161658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ugnayang publiko */ Clean up</comment>
      <origin>2206818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17147" sha1="i9s6adx1t4oqnugqengv8xc6aa22udl" xml:space="preserve">{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.

==Kasalukuyang mga programa==

''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.

===Balita===
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}}
* ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}}
* ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}}
* ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}}

===Ugnayang publiko===
* ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015-present)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014-present)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010-present)}}
* ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}}
* ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}}

===Drama===
====Primetime====
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}}
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-present)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}

====Sabado at Linggo====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko''
* ''Regal Studio Presents''
* ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}}

===Pang-Aliw===
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}}
* ''TiktoClock''

===Palaro===
* ''Family Feud''
* ''The Voice Generations''
* ''The Clash''

===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present)}}
* ''Open 24/7''
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' 

===Talakayan===
*''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019-present)}}
*''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]''
*''The 700 Club Asia''
* ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' 
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda''

===Serbisyo publiko===
* ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}}

===Pangkaalaman===
* ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}}
* ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} 
* ''AgriPreneur''
* ''Pera Paraan''
* ''Turbo Zone''
* ''Healing Galing''

===Relihiyon===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}}

===Pelikula at Espesyal na Presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}}
* ''GMA Regional TV Presents''
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}}

==Banyagang programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}}

===Animasyon===
*''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}}
*''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}}
*''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}}

===Usapan===
* ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}}

==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Luzon===
====GMA Ilocos====
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Itatta Ilokano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Baguio====
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Northern Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}

====GMA Dagupan====
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon North and Central Luzon'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Isabela====
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Cagayan Valley'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Umaga sa Lambak'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Pampanga====
*''24 Oras Pampanga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngeni Pampanga'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Primera Balita'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Batangas====
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Gising na, Southern Luzon'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Ngayon Southern Tagalog'' {{small|(2010-present)}}
====GMA Palawan====
*''24 Oras Palawan'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Palawan'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bicol====
*''24 Oras Bikol'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngonian Bikolano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Oragon!'' {{small|(2008-present)}}
*''Marhay na Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
===Visayas===
====GMA Iloilo====
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Arangkada'' {{small|(2007-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Subong Western Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Bacolod====
*''24 Oras Negros'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Mag TV Na, Amiga!'' {{small|(2008-present)}}
*''Isyu Subong Negrense'' {{small|(2010-present)}}
*''The Morning Show'' {{small|(2007-present)}}
====GMA Cebu====
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Karon Central Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Tacloban====
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Yana Eastern Visayas'' {{small|(2010-present)}}
*''Maupay nga Aga mga Kapuso'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Waraynon!'' {{small|(2008-present)}}
===Mindanao===
====GMA Zamboanga====
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Buenos Dias Zamboanga'' {{small|(2007-present)}}
*''Isyu Ahora Chavacano'' {{small|(2010-present)}}
*''Mag TV Na, De Aton Este!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Northern Mindanao====
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Northern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Davao====
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Biyaheng DO30'' {{small|(co-produced with Davao City Government)}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out &quot;Byaheng DO30&quot; With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
*''Isyu Karon Southern Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Isyu ug Istorya'' {{small|(2014-present)}}
*''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' {{small|(2008-present)}}
*''Una Ka BAI'' {{small|(2007-present)}}
====GMA General Santos====
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Socsksargen'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Butuan====
*''24 Oras Caraga'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Karon Caraga'' {{small|(2010-present)}}
*''Pamahaw Espesyal'' {{small|(2007-present)}}
*''Mag TV Na, Asenso Ta!'' {{small|(2008-present)}}
====GMA Cotabato====
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(2014-present)}}
*''Agri Tayo Dito'' {{small|(2012-present)}}
*''Isyu Ngayon Central Mindanao'' {{small|(2010-present)}}
*''Magandang Umaga South Central Mindanao'' {{small|(2007, 2010-present)}}
*''Mag TV Na, Atin 'To!'' {{small|(2008-present)}}

==Program schedule==
===Monday-Friday===

* 4:30 am –
** Mon: ''AHA!'' (replay)
** Tues: ''I-Witness'' (replay)
** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay)
** Thurs: ''Powerhouse'' (replay)
** Fri: ''Born to be Wild'' (replay)
* 5 am – ''Unang Hirit''
* 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows
**''Arangkada'' (GMA Iloilo)
**''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu)
**''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga)
**''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas)
**''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato)
**''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos)
**''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol)
**''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban)
**''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan)
**''Primera Balita'' (GMA Dagupan)
**''The Morning Show'' (GMA Bacolod)
**''Umaga sa Lambak'' (GMA Isabela)
**''Una Ka BAI'' (GMA Davao)
* 7:25 am – ''Doraemon''
* 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun)
* 8:15 am – ''Shaman King''
* 8:40 am – ''Bleach''
* 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version)
* 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai''
* 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik''
* 10:15 am – ''Basta Every Day Happy''
* 10:45 am – ''Don’t Lose The Money''
* 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show''
* 12:15 pm – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail''
* 3:15 pm – ''Binibining Marikit''
* 4 pm – ''Mommy Dearest''
* 4:40 pm –
** Mon: ''Alisto''
** Tues: ''Tunay na Buhay''
** Wed: ''Power House''
** Thurs: ''Reporter’s Notebook''
** Fri: ''Love Hotline''
* 5:05 pm – ''24 Oras Express''
* 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts
**''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos)
**''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio)
**''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
**''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
**''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga)
**''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
**''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan)
**''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol)
**''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo)
**''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod)
**''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) 
**''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
**''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga)
**''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
**''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
**''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos)
**''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan)
**''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
* 5:45 pm - ''Family Feud''
* 6:30 pm – ''24 Oras''
* 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila''
* 8:50 pm – ''Slay''
* 9:35 pm – ''Mga Batang Riles''

===Mon-Thurs===

* 10:20 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm –
** Mon: ''Front Row''
** Tues: ''The Blue Planet''
** Wed &amp; Thurs: ''Planet Earth''
* 12:00 am - ''The Tim Yap Show''
* 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Friday===

* 9:35 pm – ''Bubble Gang''
* 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi''
* 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show''
* 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!''

===Saturday===

* 4:30 am – ''PJM Forum''
* 5 am – ''Adyenda''
* 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko''
* 5 am - ''Isyu ug Istorya''
* 6 am – ''Pinoy M.D.''
* 6 am - Regional: RTV Cultural Shows
**''Agri Tayo Dito'' (Various)
* 7 am – ''Turbo Zone''
* 7 am - Regional: RTV Magazine Shows
**''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol)
**''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela)
**''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan)
**''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato)
**''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu)
**''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga)
**''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban)
**''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos)
**''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan)
**''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio)
**''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro)
**''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan)
**''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga)
**''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos)
**''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao)
**''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas)
**''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod)
**''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo)
* 8 am – ''Larva''
* 8:25 am – ''Angry Birds Toons''
* 8:50 am – ''Monsuno''
* 9:15 am – ''Tropang Potchi''
* 9:45 am – ''Sarap Diva''
* 10:30 am – ''Maynila''
* 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics''
* 11:30 am – ''It's Showtime''
* 2:30 pm – ''True Horror Stories''
* 3:30 pm – ''Startalk''
* 4:15 pm – ''Wish Ko Lang!''
* 4:45 pm – ''Imbestigador''
* 5:30 pm – ''24 Oras Weekend''
* 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento''
* 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival)
* 9:30 pm – ''Celebrity Bluff''
* 10:30 pm – ''I-Witness''
* 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off''

===Sunday===
* 4 am – In Touch with Dr. Charles Stanley
* 5 am - ''Jesus The Healer''
* 6 am – ''Family TV Mass''
* 6 am - Regional: RTV Entertainment Shows
**''Mag TV Na'' (Various)
* 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales''
* 7:00 am – ''Biyaheng DO30''
* 8 am – ''Tom and Jerry Kids''
* 8:30 am – ''Monsuno''
* 9 am – ''AHA!''
* 9:45 am – ''Born To Be Wild''
* 10:15 am – ''iBilib''
* 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2)
* 10:50 am – ''Superhero Sunday''
* 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics''
* 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival''
* 2 pm – ''All-Out Sundays''
* 3:40 pm – ''GMA Blockbusters''
* 5:40 pm - ''24 Oras Weekend''
* 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko''
* 6:55 pm – ''Ismol Family''
* 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho''
* 9:40 pm – Bet ng Bayan
* 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office''
* 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan''

==Mga Paparating na Programa==
''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. 

===Orihinal===

;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You'' 
*''For The Love of Kobe'' 
*''A Family Like Us'' 
*''A Mother'' 's ''Tale''

===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp

==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website] 

{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}

[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]</text>
      <sha1>i9s6adx1t4oqnugqengv8xc6aa22udl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:PBA</title>
    <ns>10</ns>
    <id>21295</id>
    <revision>
      <id>2206788</id>
      <parentid>2166337</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:53:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2678" sha1="d2ndkivvwhvidv5btvrzjy593h1b5jx" xml:space="preserve">{{navbox with columns
|name=PBA
|title=[[Philippine Basketball Association]]
|state={{{state|}}}
|bodyclass=plainlist
|fullwidth=on
|aboveclass=hlist
|above=[[Panahong PBA 2021|Panahong 2021]]: [[2021 Governors' Cup|Governors' Cup]]
|colstyle=background:#ddddff;text-align:center
|colwidth=25%
|col1=
*[[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]]
*[[Barangay Ginebra San Miguel]]
*[[Blackwater Elite]]
|col2=
*[[Meralco Bolts]]
*[[Magnolia Hotshots]]
*[[NLEX Road Warriors]]
|col3=
*[[NorthPort Batang Pier]]
*[[Phoenix Super LPG Fuel Masters]]
*[[Rain or Shine Elasto Painters]]
|col4=
*[[San Miguel Beermen]]
*[[Terra Firma Dyip]]
*[[TNT KaTropa]]
|list1=
{{navbox|child
|evenodd=even
|listclass=hlist
|list1=
* [[Talaan ng mga panahon ng PBA|Mga Panahon]]
* [[Talaan ng mga kampeon ng Philippine Basketball Association|Mga Kampeon]] - [[Grand Slam (PBA)|Ang Grand Slam]]
* [[Talaan ng mga kumperensiya ng PBA|Mga Kumperensiya]]: [[PBA Philippine Cup|Philippine Cup]] - [[PBA Commissioner's Cup|Commissioner's Cup]] - [[PBA Governors' Cup|Governors' Cup]]
* [[Talaan ng mga dating koponan ng Philippine Basketball Association|Mga dating koponan]]
* [[All-time Philippine Basketball Association team standings|All-time team standings]]
| list2 = 
* [[Talaan ng mga manlalaro ng Philippine Basketball Association|Mga manlalaro]]
* [[Karangalang Philippine Basketball Association Most Valuable Player|MVP]] - [[:Kaurian:Mga karangalan ng Philippine Basketball Association|Mga karangalan]] - [[Philippine Basketball Association records|Records]] - [[List of Philippine Basketball Association retired jersey numbers|Retired numbers]] - [[Talaan ng mga kasalukuyang manlalaro ng mga koponan ng PBA|Mga kasalukuyang manlalaro]]
* [[PBA Developmental League|D-League]]
* [[Pagkalap ng Philippine Basketball Association|Ang Pagkalap]]
* [[Philippine Basketball Association All-Star Weekend|All-Star Weekend]]
* [[PBA Hall of Fame|Hall of Fame]]
* [[Ang 40 Pinakadakilang Manlalaro sa Kasaysayan ng PBA|Ang 40 Pinakadakilang Manlalaro]]
* [[Jun Bernardino Trophy]]
* [[The PBA Leo Awards]]
* [[Talaan ng mga lugar na laruan ng Philippine Basketball Association|Lugar na laruan]]
* [[Ang seremonyang pagbubukas ng Philippine Basketball Association|Seremonyang Pagbubukas]]
| list3 = 
* Media
** [[PBA sa One Sports]]
** PBA Rush
}}
|belowclass=hlist
|below=
*{{icon|Category}} [[:Category:Philippine Basketball Association|Category]]
* {{Portal-inline|Basketball}} [[Portal:Basketball|Basketball Portal]]
* {{Portal-inline|Philippines}}
[[Portal:Pilipinas|Philippines Portal]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Kategorya:Mga navigational box ng Philippine Basketball Association]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d2ndkivvwhvidv5btvrzjy593h1b5jx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206790</id>
      <parentid>2206788</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2599" sha1="r5p1z6j9k5tf6hciyey1jucravolank" xml:space="preserve">{{navbox with columns
|name=PBA
|title=[[Philippine Basketball Association]]
|state={{{state|}}}
|bodyclass=plainlist
|fullwidth=on
|aboveclass=hlist
|above=[[Panahong PBA 2021|Panahong 2021]]: [[2021 Governors' Cup|Governors' Cup]]
|colstyle=background:#ddddff;text-align:center
|colwidth=25%
|col1=
*[[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]]
*[[Barangay Ginebra San Miguel]]
*[[Blackwater Elite]]
|col2=
*[[Meralco Bolts]]
*[[Magnolia Hotshots]]
*[[NLEX Road Warriors]]
|col3=
*[[NorthPort Batang Pier]]
*[[Phoenix Super LPG Fuel Masters]]
*[[Rain or Shine Elasto Painters]]
|col4=
*[[San Miguel Beermen]]
*[[Terra Firma Dyip]]
*[[TNT KaTropa]]
|list1=
{{navbox|child
|evenodd=even
|listclass=hlist
|list1=
* [[Talaan ng mga panahon ng PBA|Mga Panahon]]
* [[Talaan ng mga kampeon ng Philippine Basketball Association|Mga Kampeon]] - [[Grand Slam (PBA)|Ang Grand Slam]]
* [[Talaan ng mga kumperensiya ng PBA|Mga Kumperensiya]]: [[PBA Philippine Cup|Philippine Cup]] - [[PBA Commissioner's Cup|Commissioner's Cup]] - [[PBA Governors' Cup|Governors' Cup]]
* [[Talaan ng mga dating koponan ng Philippine Basketball Association|Mga dating koponan]]
* [[All-time Philippine Basketball Association team standings|All-time team standings]]
| list2 = 
* [[Talaan ng mga manlalaro ng Philippine Basketball Association|Mga manlalaro]]
* [[Karangalang Philippine Basketball Association Most Valuable Player|MVP]] - [[:Kaurian:Mga karangalan ng Philippine Basketball Association|Mga karangalan]] - [[Philippine Basketball Association records|Records]] - [[List of Philippine Basketball Association retired jersey numbers|Retired numbers]] - [[Talaan ng mga kasalukuyang manlalaro ng mga koponan ng PBA|Mga kasalukuyang manlalaro]]
* [[PBA Developmental League|D-League]]
* [[Pagkalap ng Philippine Basketball Association|Ang Pagkalap]]
* [[Philippine Basketball Association All-Star Weekend|All-Star Weekend]]
* [[PBA Hall of Fame|Hall of Fame]]
* [[Ang 40 Pinakadakilang Manlalaro sa Kasaysayan ng PBA|Ang 40 Pinakadakilang Manlalaro]]
* [[Jun Bernardino Trophy]]
* [[The PBA Leo Awards]]
* [[Talaan ng mga lugar na laruan ng Philippine Basketball Association|Lugar na laruan]]
* [[Ang seremonyang pagbubukas ng Philippine Basketball Association|Seremonyang Pagbubukas]]
| list3 = 
* Media
** [[PBA sa One Sports]]
** PBA Rush
}}
|belowclass=hlist
|below=
*{{icon|Category}} [[:Category:Philippine Basketball Association|Category]]
* {{Portal-inline|Basketball}} 
* {{Portal-inline|Philippines}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Kategorya:Mga navigational box ng Philippine Basketball Association]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r5p1z6j9k5tf6hciyey1jucravolank</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206803</id>
      <parentid>2206790</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:58:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2652" sha1="68zmt4v3bzm1cqq0zu087utf0anna7d" xml:space="preserve">{{navbox with columns
|name=PBA
|title=[[Philippine Basketball Association]]
|state={{{state|}}}
|bodyclass=plainlist
|fullwidth=on
|aboveclass=hlist
|above=[[Panahong PBA 2021|Panahong 2021]]: [[2021 Governors' Cup|Governors' Cup]]
|colstyle=background:#ddddff;text-align:center
|colwidth=25%
|col1=
*[[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]]
*[[Barangay Ginebra San Miguel]]
*[[Blackwater Elite]]
|col2=
*[[Meralco Bolts]]
*[[Magnolia Hotshots]]
*[[NLEX Road Warriors]]
|col3=
*[[NorthPort Batang Pier]]
*[[Phoenix Super LPG Fuel Masters]]
*[[Rain or Shine Elasto Painters]]
|col4=
*[[San Miguel Beermen]]
*[[Terra Firma Dyip]]
*[[TNT KaTropa]]
|list1=
{{navbox|child
|evenodd=even
|listclass=hlist
|list1=
* [[Talaan ng mga panahon ng PBA|Mga Panahon]]
* [[Talaan ng mga kampeon ng Philippine Basketball Association|Mga Kampeon]] - [[Grand Slam (PBA)|Ang Grand Slam]]
* [[Talaan ng mga kumperensiya ng PBA|Mga Kumperensiya]]: [[PBA Philippine Cup|Philippine Cup]] - [[PBA Commissioner's Cup|Commissioner's Cup]] - [[PBA Governors' Cup|Governors' Cup]]
* [[Talaan ng mga dating koponan ng Philippine Basketball Association|Mga dating koponan]]
* [[All-time Philippine Basketball Association team standings|All-time team standings]]
| list2 = 
* [[Talaan ng mga manlalaro ng Philippine Basketball Association|Mga manlalaro]]
* [[Karangalang Philippine Basketball Association Most Valuable Player|MVP]] - [[:Kaurian:Mga karangalan ng Philippine Basketball Association|Mga karangalan]] - [[Philippine Basketball Association records|Records]] - [[List of Philippine Basketball Association retired jersey numbers|Retired numbers]] - [[Talaan ng mga kasalukuyang manlalaro ng mga koponan ng PBA|Mga kasalukuyang manlalaro]]
* [[PBA Developmental League|D-League]]
* 3x3 Leagues
** [[PBA 3x3|Men]]
** [[Women's PBA 3x3|Women]]
* [[Pagkalap ng Philippine Basketball Association|Ang Pagkalap]]
* [[Philippine Basketball Association All-Star Weekend|All-Star Weekend]]
* [[PBA Hall of Fame|Hall of Fame]]
* [[Ang 40 Pinakadakilang Manlalaro sa Kasaysayan ng PBA|Ang 40 Pinakadakilang Manlalaro]]
* [[Jun Bernardino Trophy]]
* [[The PBA Leo Awards]]
* [[Talaan ng mga lugar na laruan ng Philippine Basketball Association|Arenas]]
* [[Ang seremonyang pagbubukas ng Philippine Basketball Association|Seremonyang Pagbubukas]]
| list3 = 
* Media
** [[PBA sa One Sports]]
** PBA Rush
}}
|belowclass=hlist
|below=
*{{icon|Category}} [[:Category:Philippine Basketball Association|Category]]
* {{Portal-inline|Basketball}} 
* {{Portal-inline|Philippines}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Kategorya:Mga navigational box ng Philippine Basketball Association]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>68zmt4v3bzm1cqq0zu087utf0anna7d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:Telebisyon sa Pilipinas</title>
    <ns>10</ns>
    <id>21910</id>
    <revision>
      <id>2206780</id>
      <parentid>2170916</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T06:49:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4201" sha1="orof2dma9ezbqkls57hlb93gv7s26eq" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Telebisyon sa Pilipinas
|title = Mga [[Telebisyon|Himpilang pantelebisyon]] sa [[Pilipinas]]
|listclass = hlist
|state = {{{state|autocollapsed}}}
|group1= Mga pangunahing&lt;br&gt;himpilan
|list1=
* [[ZOE Broadcasting Network|ZOE TV]] 
** [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]]
* [[GMA Network|GMA]]
* [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
* [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]

|group2= Pag-aari ng estadong&lt;br&gt;himpilan
|list2= 
* [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]
* [[People's Television Network]]
** [[Congress TV]]
** [[DZRB-AM|RP1 News]]

|group3= Iba pang&lt;br&gt;himpilan
|list3=
* [[Aliw Broadcasting Corporation|Aliw]]
** [[Aliw Channel 23]]
* [[Advanced Media Broadcasting System|AMBS]] 
** [[All TV]]
* [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM TV]]
* [[Eagle Broadcasting Corporation|EBC]]
** [[Net 25]]
* [[Progressive Broadcasting Corporation|PBC]] 
** [[UNTV]]
* [[Philippine Collective Media Corporation|PCMC]]
* [[Rajah Broadcasting Network|RJ DigiTV]]
* [[Southern Broadcasting Network|SBN]]
** [[SolarFlix]]
* [[Sonshine Media Network International|SMNI]] 
** [[SMNI News Channel]]

|group4= Mga Himpilang&lt;br&gt;Pangkatangian
|list4 =
* [[Three Angels Broadcasting Network|3ABN]]
* [[Cebu Catholic Television Network|CCTN]]
* [[Christian Era Broadcasting Service International|CEBSI]] 
** [[DZCE-TV|INC TV]]
* [[Delta Broadcasting System|DBS]]
* [[DZRH News Television]]
* [[One Media Network]]
* [[Heart of Asia Channel|Heart of Asia]]
* [[Hope Channel Philippines]]
* [[I Heart Movies]]
* [[Knowledge Channel]]
* [[End-Time Mission Broadcasting Service|Life TV]]
* [[DZOZ-DTV|Light TV]]
* [[Myx]]
* [[Nation Broadcasting Corporation|NBC]]
** [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]]
* [[Radio Philippines Network|RPN]]
** [[Nine Media Corporation|NMC]] 
** [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]]
* [[DZRJ-DTV#Timeless TV|Timeless TV]]
* [[Pilipinas HD]]
* [[DZRJ-AM|Radyo Bandido TV]]
* [[DZRJ-DTV|RJ Rock TV]]
* [[Salaam TV (Philippine TV channel)|Salaam TV]]
* [[Shop TV]]
* [[Sonshine Media Network International|SMNI]]
* [[SMNI News Channel]]
* [[Solar Sports]]
* [[Solar Learning]]
* [[Truth Channel]]
* [[TV Maria]]
* TV Shop Philippines
|group5 = Mga himpilang&lt;br&gt;panrehiyon
|list5 =
* [[Bandera News Philippines|Bandera News TV]]
* [[DXNS-TV|Bee TV]]
* [[DXYM-TV|Brigada TV]]
* [[DCG Radio-TV Network|Brodkast]]
* [[Central Luzon Television|CLTV]]
* [[EMedia Productions|eMedia]]
* [[Golden Broadcast Professionals|GBPI]]
* [[DWIM-TV|Infomax TV]]
* [[Palawan Broadcasting Corporation|PBC]]
* [[PBN Broadcasting Network|PBN]]
* [[Philippine Collective Media Corporation|PRTV]]
* [[Subic Broadcasting Corporation|SBC]]
|group6 = Mga himpilang&lt;br&gt;di aktibo
|list6 =
* [[2nd Avenue (TV channel)|2nd Avenue]]
* [[5 Plus]]
* [[9TV]]
* [[ABS-CBN]]
* [[AksyonTV]]
* [[AKTV]]
* [[Asianovela Channel]]
* [[Banahaw Broadcasting Corporation|BBC]]
* [[Basketball TV]]
* [[TV5 Network#Catsup|Catsup]]
* [[Channel V Philippines|Channel [V] Philippines]]
* [[Chase (TV channel)|Chase]]
* [[Cine Mo!]]
* [[DWDB-TV|Citynet]]
* [[Radio Mindanao Network#Telebisyon|CTV]]
* [[CNN Philippines]]
* [[Deped TV]]
* [[DWDB-TV|EMC]]
* [[Radio Mindanao Network#Telebisyon|E! Philippines]]
* [[First United Broadcasting Corporation|FUBC]]
* [[Global News Network]]
* [[GMA News TV]]
* [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
* [[DZIQ|Inquirer 990 Television]]
* [[Jack City]]
* [[Jack TV]]
* [[Jeepney TV]]
* [[Kapamilya Box Office]]
* [[Manila Broadcasting Company|MBC]]
* [[Movie Central (Pilipinas)|Movie Central]]
* [[MTVph]]
* [[MTV (Pilipinas)|MTV Philippines]]
* [[NBA Premium TV]]
* [[One PH]]
* [[O Shopping]]
* [[PIE (TV channel)|PIE]]
* [[GMA Network (kompanya)#Pinoy Hits|Pinoy Hits]]
* [[Pop Life TV]]
* [[Q (himpilang pantelebisyon)|Q]]
* [[ABS-CBN Sports and Action|S+A]]
* [[STV (Pilipinas)|SocialTV]]
* [[Solar News Channel]]
* [[Solar TV]]
* [[Studio 23]]
* [[Talk TV (Pilipinas)|Talk TV]]
* [[Trinity Broadcasting Network|TBN Philippines]]
* [[ACWS-United Broadcasting Network|UltraVision 25]]
* [[Vintage Television]]
* [[Yey!]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Kategorya:Padron ng mga kumpanyang pagsasahimpapawid]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>orof2dma9ezbqkls57hlb93gv7s26eq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>GMA Flash Report</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22036</id>
    <revision>
      <id>2206776</id>
      <parentid>2188940</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T06:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28073-56</username>
        <id>161643</id>
      </contributor>
      <comment>/* Regional editions */ Clean up</comment>
      <origin>2206776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4653" sha1="48xus7veqlk96jr1z4pgberahmby11w" xml:space="preserve">{{Infobox television
| image                = Flashreport gma.jpg
| image_upright        = 
| image_size           = 
| image_alt            = 
| caption              = ''Title card'' ng ''GMA Flash Report'' noong 2006–08
| alt_name             = 
| native_name          = 
| genre                = [[News]]
| creator              = [[GMA Network]]
| based_on             = 
| inspired_by          = 
| developer            = [[GMA News and Public Affairs]]
| writer               = 
| screenplay           = 
| story                = 
| director             = 
| creative_director    = 
| presenter            = 
| starring             = 
| judges               = 
| voices               = 
| narrated             = 
| theme_music_composer = 
| open_theme           = 
| end_theme            = 
| composer             = 
| country              = [[Pilipinas]]
| language             = 
| num_seasons          = 
| num_episodes         = 
| list_episodes        = 
| executive_producer   = 
| producer             = 
| news_editor          = 
| location             = 
| cinematography       = 
| animator             = 
| editor               = 
| camera               = 
| runtime              = 2 hanggang 10 minuto (bawat oras) &lt;br&gt; 60 minuto (espesyal na edisyon, 2002-2007)
| company              = 
| distributor          = 
| budget               = 
| network              = [[GMA Network]]
| picture_format       = [[480i]] [[SDTV]]
| audio_format         = 
| first_run            = 
| released             = 
| first_aired          = {{start date|2002|3|17}}
| last_aired           = {{end date|2016|3|27}}
| preceded_by          = GMA News Live
| followed_by          = GMA Weekend Report&lt;small&gt;(bilang weekend edition)&lt;/small&gt;&lt;br&gt; GMA News Update
| related              = 
| website              = 
| website_title        = 
| production_website   = 
| production_website_title = 
}}
Ang '''''GMA Flash Report''''' ay isang palatuntunang pambalita ng [[GMA Network]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.philstar.com/entertainment/2014/01/09/1276616/gma-news-covers-pista-ng-nazareno-2014|title=GMA News covers Pista ng Nazareno 2014|newspaper=[[The Philippine Star|PhilStar]]|date=Enero 9, 2014|accessdate=Mayo 16, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=N4LDoV9JOT0|title=GMA Flash Report OBB (2011 - 2016)
|publisher=GMA News and Public Affairs|accessdate=Mayo 16, 2021|via=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt; Una itong isinahimpapawid noong Marso 18, 2002 at pumalit sa ''GMA News Live''. Isinahimpapawid naman noong Hulyo 6, 2002 ang isang pantatlumpung minutong edisyon ng pagbabalita na pinamagatang ''Flash Report Special Edition'' at pinalitan ang ''[[GMA Network News]]''. Una itong pinangunahan ni [[Pia Arcangel]], at kalaunan si [[Mariz Umali]] ang nanguna bilang tagapagbalita.

Ang GMA ang kauna-unahang pantelebisyong network ng Pilipinas na nagpalabas ng kada oras na balita. Kadalasang ipinapakita ng programa ang ''traffic ticker'' at unang sulyap sa iba pang programa. Kadalasang ganap na pag-uulat ng balita ang ipinapalabas.

Winakasan ang ''Special Edition'' noong Hunyo 16, 2007 at pinalitan ito ng ''[[GMA Weekend Report]]''. Winakasan naman ang pang-araw-araw na palatuntunan noong Marso 27, 2016 at pinalitan ng ''GMA News Update''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gmanetwork.com/news/video/shows/20/flashreport/ |title=Flash Report Videos |website=GMA News and Public Affairs|accessdate=Mayo 18, 2020}}&lt;/ref&gt;

==Regional editions==
===Final===
*''Flash Report Ilokano'' (GMA Ilocos)
*''Flash Report Northern Luzon'' (GMA Baguio)
*''Flash Report North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
*''Flash Report Cagayan Valley'' (GMA Tuguegarao)
*''Flash Report Pampanga'' (GMA Pampanga)
*''Flash Report Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
*''Flash Report Palawan'' (GMA Palawan)
*''Flash Report Bikol'' (GMA Bicol)
*''Flash Report Western Visayas'' (GMA Iloilo)
*''Flash Report Negros'' (GMA Bacolod)
*''Flash Report Central Visayas'' (GMA Cebu) 
*''Flash Report Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
*''Flash Report Chavacano'' (GMA Zamboanga)
*''Flash Report Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
*''Flash Report Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
*''Flash Report Socsksargen'' (GMA General Santos)
*''Flash Report Caraga'' (GMA Butuan)
*''Flash Report Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
===Defunct===
*''Flash Report Kapampangan'' (GMA Pampanga)
*''Batangas Flash Report'' (GMA Batangas)
== Tingnan din ==
* [[Talaan ng mga palabas ng GMA Network]]

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

{{GMA News and Public Affairs}}

[[Kategorya:GMA Network|GMA Flash Report]]
[[Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas]]</text>
      <sha1>48xus7veqlk96jr1z4pgberahmby11w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206777</id>
      <parentid>2206776</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T06:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28073-56</username>
        <id>161643</id>
      </contributor>
      <comment>/* Regional editions */ Cleaned up</comment>
      <origin>2206777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4651" sha1="jo0m63ob71jc2rkn1o7hp575hd7ssto" xml:space="preserve">{{Infobox television
| image                = Flashreport gma.jpg
| image_upright        = 
| image_size           = 
| image_alt            = 
| caption              = ''Title card'' ng ''GMA Flash Report'' noong 2006–08
| alt_name             = 
| native_name          = 
| genre                = [[News]]
| creator              = [[GMA Network]]
| based_on             = 
| inspired_by          = 
| developer            = [[GMA News and Public Affairs]]
| writer               = 
| screenplay           = 
| story                = 
| director             = 
| creative_director    = 
| presenter            = 
| starring             = 
| judges               = 
| voices               = 
| narrated             = 
| theme_music_composer = 
| open_theme           = 
| end_theme            = 
| composer             = 
| country              = [[Pilipinas]]
| language             = 
| num_seasons          = 
| num_episodes         = 
| list_episodes        = 
| executive_producer   = 
| producer             = 
| news_editor          = 
| location             = 
| cinematography       = 
| animator             = 
| editor               = 
| camera               = 
| runtime              = 2 hanggang 10 minuto (bawat oras) &lt;br&gt; 60 minuto (espesyal na edisyon, 2002-2007)
| company              = 
| distributor          = 
| budget               = 
| network              = [[GMA Network]]
| picture_format       = [[480i]] [[SDTV]]
| audio_format         = 
| first_run            = 
| released             = 
| first_aired          = {{start date|2002|3|17}}
| last_aired           = {{end date|2016|3|27}}
| preceded_by          = GMA News Live
| followed_by          = GMA Weekend Report&lt;small&gt;(bilang weekend edition)&lt;/small&gt;&lt;br&gt; GMA News Update
| related              = 
| website              = 
| website_title        = 
| production_website   = 
| production_website_title = 
}}
Ang '''''GMA Flash Report''''' ay isang palatuntunang pambalita ng [[GMA Network]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.philstar.com/entertainment/2014/01/09/1276616/gma-news-covers-pista-ng-nazareno-2014|title=GMA News covers Pista ng Nazareno 2014|newspaper=[[The Philippine Star|PhilStar]]|date=Enero 9, 2014|accessdate=Mayo 16, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=N4LDoV9JOT0|title=GMA Flash Report OBB (2011 - 2016)
|publisher=GMA News and Public Affairs|accessdate=Mayo 16, 2021|via=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt; Una itong isinahimpapawid noong Marso 18, 2002 at pumalit sa ''GMA News Live''. Isinahimpapawid naman noong Hulyo 6, 2002 ang isang pantatlumpung minutong edisyon ng pagbabalita na pinamagatang ''Flash Report Special Edition'' at pinalitan ang ''[[GMA Network News]]''. Una itong pinangunahan ni [[Pia Arcangel]], at kalaunan si [[Mariz Umali]] ang nanguna bilang tagapagbalita.

Ang GMA ang kauna-unahang pantelebisyong network ng Pilipinas na nagpalabas ng kada oras na balita. Kadalasang ipinapakita ng programa ang ''traffic ticker'' at unang sulyap sa iba pang programa. Kadalasang ganap na pag-uulat ng balita ang ipinapalabas.

Winakasan ang ''Special Edition'' noong Hunyo 16, 2007 at pinalitan ito ng ''[[GMA Weekend Report]]''. Winakasan naman ang pang-araw-araw na palatuntunan noong Marso 27, 2016 at pinalitan ng ''GMA News Update''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gmanetwork.com/news/video/shows/20/flashreport/ |title=Flash Report Videos |website=GMA News and Public Affairs|accessdate=Mayo 18, 2020}}&lt;/ref&gt;

==Regional editions==
===Final===
*''Flash Report Ilokano'' (GMA Ilocos)
*''Flash Report Northern Luzon'' (GMA Baguio)
*''Flash Report North Central Luzon'' (GMA Dagupan)
*''Flash Report Cagayan Valley'' (GMA Isabela)
*''Flash Report Pampanga'' (GMA Pampanga)
*''Flash Report Southern Tagalog'' (GMA Batangas)
*''Flash Report Palawan'' (GMA Palawan)
*''Flash Report Bikol'' (GMA Bicol)
*''Flash Report Western Visayas'' (GMA Iloilo)
*''Flash Report Negros'' (GMA Bacolod)
*''Flash Report Central Visayas'' (GMA Cebu) 
*''Flash Report Eastern Visayas'' (GMA Tacloban)
*''Flash Report Chavacano'' (GMA Zamboanga)
*''Flash Report Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao)
*''Flash Report Southern Mindanao'' (GMA Davao) 
*''Flash Report Socsksargen'' (GMA General Santos)
*''Flash Report Caraga'' (GMA Butuan)
*''Flash Report Central Mindanao'' (GMA Cotabato)
===Defunct===
*''Flash Report Kapampangan'' (GMA Pampanga)
*''Batangas Flash Report'' (GMA Batangas)

== Tingnan din ==
* [[Talaan ng mga palabas ng GMA Network]]

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

{{GMA News and Public Affairs}}

[[Kategorya:GMA Network|GMA Flash Report]]
[[Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas]]</text>
      <sha1>jo0m63ob71jc2rkn1o7hp575hd7ssto</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zenderman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36676</id>
    <revision>
      <id>2206765</id>
      <parentid>2202985</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T16:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28192-85</username>
        <id>161625</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga Mekaniko */</comment>
      <origin>2206765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6710" sha1="g2hzqx7jb9ommbf566luoj5cxz9agx9" xml:space="preserve">{{Infobox animanga/Header
| name            = Zenderman
| image           = 
| caption         = 
| ja_kanji        = ゼンダマン
| ja_romaji       = Zendaman
| genre           = [[Comedy]], [[Fantasy]], [[Mecha]]
}}
{{Infobox animanga/Anime
| title        = Zenderman (ゼンダマン)
| director     = [[Hiroshi Sasagawa]]
| studio       = [[Tatsunoko Production]]
| network      = [[Fuji TV]]
| first_aired  = 1979
| last_aired   = 1980
| first_aired  = 3 Pebrero 1979
| last_aired   = 26 Enero 1980
| num_episodes = 52 
}}
{{Infobox animanga/Footer}}
Ang '''{{nihongo|Zenderman|ゼンダマン|Zendaman}}''' ay ang ika-3 na [[seryeng Time Bokan]] sa [[anime]]. Produksiyon ng [[Tatsunoko Production]]. Nagkaroon ito ng 52 na kabanata at ipinalabas sa Hapon sa estasyong [[Fuji TV]] noong 3 Pebrero 1979 hanggang 26 Enero 1980. Iyon ay sumunod sa &quot;[[Yatterman]]&quot; at sinundan ng &quot;[[Otasukeman]]&quot;.

Mga musiko Masayuki Yamamoto tanggapin man palabas ang kanyang karakter samantala &quot;Zenda-Lion&quot; at &quot;Zenda-Kotora&quot;.

==Kuwento==
Doktor Monja ay isang [[siyentipiko]] na kakaiba tungkol sa mga katangian ng maalamat [[Salamankang gamot]] ng Buhay na kung saan bibigyan ng inumin na walang hanggan lifetimes at magpakailanman kabataan. Siya na binuo ng isang aparato na tinatawag na &quot;Oras na Tunel&quot; upang hayaan ang isang pangkat ng mga youngsters upang simulan ang isang paghahanap down ang takdang-panahon at sa iba't-ibang mga puwang upang mahanap ang isang eksaktong sagot. Ang tatlong magkakasama ng mga villains, gayunpaman, ay tila baga matapos ang parehong bagay. Sino ang makakakuha muna ito?&lt;ref name=&quot;tatsunoko.co.jp&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.tatsunoko.co.jp/works/zendaman/zendaman.html |title=ゼンダマン |accessdate=2008-08-27 |work=[[Tatsunoko Production]] |publisher= |date= |archive-date=2009-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218002833/http://www.tatsunoko.co.jp/works/zendaman/zendaman.html |url-status=dead }}{{jp icon}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tatsunoko.co.jp/english/box05.html#5 |title= Tatsunoko Pro|accessdate=2008-08-27 |work=[[Tatsunoko Production]]  |publisher= |date=}}&lt;/ref&gt;

==Awiting Tema ng Zenderman==
*Pagbubukas na Awit
# &quot;''Zenderman no Uta''&quot; (ゼンダマンの歌) ni [[Ken Fujii]] (藤井健)
*Pagtatapos na Awit
# &quot;''Koremata Akudaman''&quot; (これまたアクダマン) ni [[Masayuki Yamamoto]] (山本まさゆき)

==Mga nagboboses sa Wikang Hapon==
* [[Yūji Mitsuya]] - {{nihongo|Tetsu|鉄ちゃん}}
* [[Masayuki Yamamoto]] - {{nihongo|Zenda-Lion|ゼンダライオン}} / {{nihongo|Zenda-Kotora|ゼンダコトラ}}
* [[Kumiko Takizawa]] - {{nihongo|Sakura|さくらちゃん}}
* [[Yōko Asagami]] → [[Ai Sakuma]] - {{nihongo|Amattaman|アマッタン}}
* [[Kouhei Miyauchi]] - {{nihongo|Dr. Monja|紋者博士|Monja-hakase}}
* [[Noriko Ohara]] - {{nihongo|Muujo|ムージョ}}
* [[Jouji Yanami]] - {{nihongo|Tobocke|トボッケー}}
* [[Kazuya Tatekabe]] - {{nihongo|Donjuro|ドンジューロー}}
* [[Masaru Ikeda]] - {{nihongo|Nyaravolta|ニャラボルタ}}
* [[Yoshito Miyamura]] - {{nihongo|Referee Machine|サイバンマシーン}}
* [[Kei Tomiyama]] - Narrator (ナレーター)

==Mga Mekaniko==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
|-
!n. || Pretty Cure || Anno || Risultato ||Posizione di merito
|-
| 1
|bgcolor= &quot;#FFA500&quot; | '''Futari wa Pretty Cure'''
| 2004-2005
|bgcolor= &quot;yellow&quot; | Promossa con lode
|bgcolor= &quot;#CD7232&quot;| 3ª
|-
| 2
|bgcolor= &quot;#F4C430&quot; | '''Pretty Cure MAX Heart'''
| 2005-2006
|bgcolor= &quot;yellow&quot; | Promossa con lode
|4ª
|-
| 3
|bgcolor= &quot;#FF9933&quot; | '''Pretty Cure Splash⭐️Star'''
| 2006-2007
|bgcolor= &quot;yellow&quot; | Promossa con lode
|6ª
|-
| 4
|bgcolor= &quot;#FC0FC0&quot; | '''YES! Pretty Cure 5'''
| 2007-2008
|bgcolor= &quot;yellow&quot; | Promossa con lode
|bgcolor= &quot;silver&quot; | 2ª
|-
| 5
|bgcolor= &quot;#007FFF&quot; | '''YES! Pretty Cure 5 GoGo!'''
| 2008-2009
|bgcolor= &quot;yellow&quot; | Promossa con lode
|bgcolor= &quot;gold&quot; | 1ª
|-
| 6
|bgcolor= &quot;#DF73FF&quot; | '''Fresh Pretty Cure!'''
| 2009-2010
|bgcolor= &quot;yellow&quot; | Promossa con lode
|5ª
|-
| 7
|bgcolor= &quot;#E0B0FF&quot; | '''HeartCatch Pretty Cure!'''
| 2010-2011
|bgcolor= &quot;springgreen&quot; | Promossa
|11ª
|-
| 8
|bgcolor= &quot;#FFFF66&quot; | '''Suite Pretty Cure♪'''
| 2011-2012
|bgcolor= &quot;springgreen&quot; | Promossa
|16ª
|-
| 9
|bgcolor= &quot;#FF6088&quot; | '''Smile Pretty Cure!'''
| 2012-2013
|bgcolor= &quot;orange&quot; | Promossa con riserva 
|23ª
|-
| 10
|bgcolor= &quot;#DB7093&quot; | '''DokiDoki! Pretty Cure'''
| 2013-2014
|bgcolor= &quot;#CD5C5C&quot; | Bocciata
|24ª
|-
| 11
|bgcolor= &quot;#9370DB&quot; | '''HappinessCharge Pretty Cure!'''
| 2014-2015
|bgcolor= &quot;salmon&quot; | Espulsa
|25ª
|-
| 12
|bgcolor= &quot;#FF007F&quot; | '''Go! Princess Pretty Cure'''
| 2015-2016
|bgcolor= &quot;yellow&quot; | Promossa con lode
|7ª
|-
| 13
|bgcolor= &quot;#9966CC&quot; | '''Witchy Pretty Cure!'''
| 2016-2017
|bgcolor= &quot;springgreen&quot;  | Promossa
|15ª
|-
| 14
|bgcolor= &quot;hotpink&quot; | '''KiraKira ⭐️ Pretty Cure À La Mode'''
| 2017-2018
|bgcolor= &quot;springgreen&quot; | Promossa
|17ª
|-
| 15
|bgcolor= &quot;#FFB3BA&quot; | '''HUGtto! Pretty Cure'''
| 2018-2019
|bgcolor= &quot;springgreen&quot; | Promossa
|14ª
|-
| 16
|bgcolor= &quot;#1560BD&quot; | '''Star⭐️Twinkle Pretty Cure'''
| 2019-2020
|bgcolor= &quot;springgreen&quot; | Promossa
|13ª
|-
| 17
|bgcolor= &quot;#E52B50&quot; | '''Healin' Good ♥ Pretty Cure'''
| 2020-2021
|bgcolor= &quot;springgreen&quot; | Promossa
|10ª
|-
| 18
|bgcolor= &quot;#00CCCC&quot; | '''Tropical-Rouge! Pretty Cure'''
| 2021-2022
|bgcolor= &quot;springgreen&quot; | Promossa
|12ª
|-
| 19
|bgcolor= &quot;#FFD800&quot; | '''Delicious Party ♡ Pretty Cure'''
| 2022-2023
|bgcolor= &quot;springgreen&quot; | Promossa
|18ª
|-
| 20
|bgcolor= &quot;#FC6C85&quot; | '''Pretty Cure Full Bloom'''
| 2023
|bgcolor= |
|
|-
| 21
|bgcolor= &quot;skyblue&quot; | '''Hirogaru Sky! Pretty Cure'''
| 2023-2024
|bgcolor= &quot;yellow&quot; | Promossa con lode
|9ª
|-
| 22
|bgcolor= &quot;#7FFFD4&quot; | '''Wonderful Pretty Cure!'''
| 2024-2025
|bgcolor= &quot;yellow&quot; | Promossa con lode
|8ª
|-
| 23
|bgcolor= &quot;#00A86B&quot; | '''Witchy Pretty Cure!! Mirai Days'''
| 2025
|bgcolor= &quot;springgreen&quot; | Promossa
|22ª
|-
| 24
|bgcolor= &quot;#DA70D6&quot; | '''You and Idol Pretty Cure♪'''
| 2025-2026
|bgcolor= |
|
|-
| 25
|bgcolor= &quot;#CD5700&quot; | '''Star Detective Pretty Cure'''
| 2026-2027
|bgcolor= |
|
|}

* '''Zenderman''':
* '''Akudaman''':

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

==Mga ugnayang panlabas==
* [http://www.tatsunoko.co.jp/works/zendaman/zendaman.html Zenderman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090218002833/http://www.tatsunoko.co.jp/works/zendaman/zendaman.html |date=2009-02-18 }} sa Tatsunoko Production
* [http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=1750 Zenderman] sa [[Anime News Network]]

{{Time Bokan}}

[[Kategorya:Anime]]
[[Kategorya:Mga serye ng anime]]
[[Kategorya:Time Bokan]]
[[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]]


{{stub}}</text>
      <sha1>g2hzqx7jb9ommbf566luoj5cxz9agx9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talahuluganan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42975</id>
    <revision>
      <id>2206820</id>
      <parentid>2187544</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T11:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KielGuerra</username>
        <id>158355</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kahit mayroong mga pahina ng Wikipedia na &quot;talasalitaan&quot; at &quot;talatinigan&quot;, mayroong mga ibang mga talahulugan na tinatawag rin na talasalitaan at talatinigan. (Pwedeng baguhin ito kinabukasan..)</comment>
      <origin>2206820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4598" sha1="r31z44sdrskuozai8ex79dt39wb2lur" xml:space="preserve">[[Talaksan:Latin dictionary.jpg|thumbnail|250px|Isang talahuluganang [[wikang Latin|Latin]] na may maraming tomo (multibolyum) sa [[University Library of Graz|Aklatan ng Pamantasan ng Graz]].]]
[[File:Villa di castello, biblioteca dell'accademia della crusca, dizionario petrocchi 02 crusca.jpg|thumb|300px|{{PAGENAME}}]]
Ang '''diksiyonaryo'''&lt;ref name=JETE&gt;{{cite-JETE|Disksiyunaryo}}&lt;/ref&gt;, minsan tinatawag bilang '''talahuluganan'''&lt;ref name=&quot;JETE&quot; /&gt;, '''talasalitaan''', at '''talatinigan''', ay isang aklat ng mga nakatalang mga salita ng isang partikular na wika na ang ayos ay ayon sa pagkakasunud-sunod ng titik ng [[abakada]] o [[alpabeto]].  Nakatala rin dito ang mga kahulugan ng salita, maging ang mga etimolohiya o pinagmulan ng salita, mga pagbigkas (diksiyon), at iba pang mga impormasyon;&lt;ref name = Web1&gt;Webster's New World College Dictionary, Fourth Edition, 2002&lt;/ref&gt; o isa rin itong aklat – na kung tawagin ay '''leksikon''' (''lexicon'') na may mga nakatalang salita ng isang wika at nakaayos din ayon sa mga titik ng abakada o alpabeto ngunit naglalaman naman ng mga katumbas na salita sa ibang wika.&lt;ref name = Web1/&gt;  Ang tawag sa taong tagapaghulog o tapagtala ng mga salita sa isang diksiyonaryo ay '''diksiyonarista'''{{fact}} ('''leksikograpo''').&lt;ref name=JETE/&gt;

Sa maraming mga lengguwahe, ang mga salita ay maaaring lumitaw sa maraming anyo, ngunit tanging ang [[lemma (linguistics)|mga walang pagbabago]] ang makikitang gumaganap bilang [[headword|salitang-ugat]] o punong-salita sa maraming mga talahuluganan.  Pinakakaraniwan na ang matagpuan sa anyo ng isang aklat ang mga diksiyonaryo, ngunit may ilang mga bago at makabagong diksiyonaryo, katulad ng ''[[StarDict]]'' at ng ''[[New Oxford American Dictionary]]'' sa ''[[Mac OS X]]'', ay mga ''software'' na talahuluganan na umaandar sa mga ''[[Personal Digital Assistant|PDA]]'' o  [[computer|kompyuter]].  Marami ring mga sityo ng mga diksiyonaryong mapupuntahan sa pamamagitan ng ''[[Internet]]''.

== Kasaysayan ==
Ang pinakaunang diksiyonaryo ng wikang Tsino, ang ''[[Shuowen Jiezi]]'', ay isinulat noong mga 100 CE. Ayon sa ''[[Nihon Shoki|Mga Kronika ng Hapon]]'' o {{nihongo|''Nihon Shoki''|日本書紀}}, [[Japanese dictionaries#Early Japanese lexicography|ang mga diksiyonaryong Hapones]] ay nagsimula pa noong 682 CE, bagaman ang pinakaunang talahuluganan na tumatalakay sa mga masagisag na panitik (logogramong karakter) ng [[wikang Tsino]].  Ang pinakaunang diksiyonaryong naisulat ay ginawa ng mga [[Babylonian|Babilonyano]] noong ika-6 dantaon BCE.

Ang mga pinakaisinaunang mga talahuluganang Europyano ay mga pandalawahang-wikang diksiyonaryo.  Ang mga ito ay mga [[talatinigan]] (o glosaryo) para sa mga salita ng [[wikang Pranses]], [[wikang Italyano|Italyano]] o [[wikang Latin|Latin]], na kasama ang mga katumbas na kahulugan sa [[wikang Ingles|Ingles]] ng mga dayuhang salita.

Ang isang isinaunang talaan ng mga 8,000 salitang Ingles, na hindi alpabetiko ang pagkakasunud-sunod ng ayos ng titik, ay ang ''Elementarie'' na nilikha ni [[Richard Mulcaster]] noong 1582.&lt;ref&gt;[http://www.bl.uk/learning/langlit/dic/mul/elementarie.html 1582 - Mulcaster's Elementarie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011021428/http://www.bl.uk/learning/langlit/dic/mul/elementarie.html |date=2017-10-11 }}, Learning Dictionaries and Meaning, [[The British Library]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://angli02.kgw.tu-berlin.de/lexicography/b_history.html A Brief History of English Lexicography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080309181613/http://angli02.kgw.tu-berlin.de/lexicography/b_history.html |date=2008-03-09 }}, Peter Erdmann and See-Young Cho, [[Technical University of Berlin|Technische Universität Berlin]], 1999.&lt;/ref&gt;

Ang pinakaunang diksiyonaryong naglalaman lamang ng mga salita sa wikang Ingles, at nakaayos din na batay sa alpabeto nito, ay ang ''[[Table Alphabeticall|A Table Alphabeticall]]'', na isinulat ni [[Robert Cawdrey]], isang guro sa isang paaralan sa [[Inglatera]], noong 1604.

Datapwa, ang pagkakasunud-sunod na alpabetiko ay nagpatuloy na madalang hanggang sa ika-18 dantaon.  Bago pa man ang mga talaang alpabetiko, ang mga talahulugan ay nakaayos ayon sa paksa, halimbawa na ang isang tala ng mga hayop na magkakasamang lahat sa nagiisang paksa.

Sa pampanitikan at mapaglarong gamit ng mga pananalita sa wikang Ingles, ang mga diksiyonaryong maramihan ay tinaguriang kawan ng mga talahuluganan.

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

== Mga kawing panlabas ==
{{Wiktionary|1=talahuluganan|2=diksiyonaryo}}

[[Kategorya:Talahuluganan]]
[[Kategorya:Aklat]]</text>
      <sha1>r31z44sdrskuozai8ex79dt39wb2lur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga Pangulo ng Madagaskar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115387</id>
    <revision>
      <id>2206752</id>
      <parentid>1716388</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:29:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Television Maldives Television movie download</username>
        <id>161616</id>
      </contributor>
      <origin>2206752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3674" sha1="2q6imiophdev0tvwjmykxntxvkxle3p" xml:space="preserve">{{Politika ng Madagaskar}}

Naglalaman ang pahinang ito ng tala ng mga [[Pangulo]] ng [[Madagaskar]].

(Ang mga petsa sa italiko ay nangangahulugang ''de facto '' pagtatapos ng termino)
==List==
{|class=&quot;wikitable&quot;
!Panunungkulan
!Nakaupo
!Kasapiang pampolitika
|- bgcolor=&quot;#ffffff&quot;
|colspan=&quot;3&quot;|'''[[Madagaskar|Autonomous Malagasy Republic]]'''
|-
| 1 Mayo 1959&amp;nbsp;– ''26 Hunyo 1960''
| [[Philibert Tsiranana]], Pangulo
| [[Social Democratic Party of Madagaskar and the Comoros|Social Democratic Party]] (PSD)
|- bgcolor=&quot;#ffffff&quot;
|colspan=&quot;3&quot;|'''[[Madagaskar|Malagasy Republic]]''' (Independent State)
|-
| ''26 Hunyo 1960''&amp;nbsp;– 11 Oktubre 1972
| [[Philibert Tsiranana]], Pangulo
| [[Social Democratic Party of Madagaskar and the Comoros|Social Democratic Party]] (PSD)
|-
| 11 Oktubre 1972&amp;nbsp;– 5 Pebrero 1975
| [[Gabriel Ramanantsoa]], Pinuno ng Estado  
| [[Hukbo ng Madagaskar|Hukbo]]
|-
| 5 Pebrero 1975&amp;nbsp;– 11 Pebrero 1975
| [[Richard Ratsimandrava]], Pinuno ng Estado           
| [[Hukbo ng Madagaskar|Hukbo]]
|-
| 12 Pebrero 1975&amp;nbsp;– 15 Hunyo 1975
| [[Gilles Andriamahazo]], Chairman of the National Military Leadership Committee
| [[Hukbo ng Madagaskar|Hukbo]]
|-
| 15 Hunyo 1975&amp;nbsp;– ''30 Disyembre 1975''
| [[Didier Ratsiraka]], Chairman of the Supreme Revolutionary Council
| [[Hukbo ng Madagaskar|Hukbo]]
|- bgcolor=&quot;#ffffff&quot;
|colspan=&quot;3&quot;|'''[[Madagaskar|Democratic Republika ng Madagaskar]]'''
|-
| ''30 Disyembre 1975''&amp;nbsp;– ''4 Enero 1976''
| [[Didier Ratsiraka]], Chairman of the Supreme Revolutionary Council
| [[Hukbo ng Madagaskar|Hukbo]]
|-
| ''4 Enero 1976''&amp;nbsp;– ''12 Setyembre 1992''
| [[Didier Ratsiraka]], Pangulo
| [[Association for the Rebirth of Madagaskar|Vanguard of the Malagasy Revolution]] (FNDR)
|- bgcolor=&quot;#ffffff&quot;
|colspan=&quot;3&quot;|'''[[Madagaskar|Republika ng Madagaskar]]'''
|-
| ''12 Setyembre 1992''&amp;nbsp;– 27 Marso 1993
| [[Didier Ratsiraka]], Pangulo
| [[Association for the Rebirth of Madagaskar]] (AREMA)
|-
| 27 Marso 1993&amp;nbsp;– 5 Setyembre 1996
| [[Albert Zafy]], Pangulo
| [[National Union for Democracy and Development]] (UNDD)
|-
| 5 Setyembre 1996&amp;nbsp;– 9 Pebrero 1997
| [[Norbert Ratsirahonana]], pansamantalang Pangulo
| [[Judged By Your Work Party]] (AVI)
|-
| 9 Pebrero 1997&amp;nbsp;– 5 Hulyo 2002
| [[Didier Ratsiraka]], Pangulo&lt;sup&gt;[[#Tanda|1]] &lt;/sup&gt;
| [[Association for the Rebirth of Madagaskar]] (AREMA)
|-
| 22 Pebrero 2002&amp;nbsp;– 17 Marso 2009
| [[Marc Ravalomanana]], Pangulo&lt;sup&gt;[[#Tanda|2]] &lt;/sup&gt;
| [[Tiako i Madagasikara|I Love Madagaskar]] (TIM)
|-
| 17 Marso 2009&amp;nbsp;– 2010
| [[Andry Rajoelina]], Pangulo ng [[High Transitional Authority]]&lt;sup&gt;[[#Tanda|3]] 
| [[Young Malagasies Determined]] (TGV)
|-
|-
| 2010&amp;nbsp;– 2014
| [[Andry Rajoelina]], Pangulo ng [[High Transitional Authority]]&lt;sup&gt;[[#Tanda|3]] 
| [[Young Malagasies Determined]] (TGV)
|-
|-
| 2014&amp;nbsp;– 2018
| [[Hery Rajaonarimampianina]], Pangulo ng [[High Transitional Authority]]&lt;sup&gt;[[#Tanda|3]] 
| [[Young Malagasies Determined]] (TGV)
|-
|-
| 2018&amp;nbsp;– 2019
| [[Rivo Rakotovao]], Pangulo ng [[High Transitional Authority]]&lt;sup&gt;[[#Tanda|3]] 
| [[Young Malagasies Determined]] (TGV)
|-
|-
| 2019&amp;nbsp;– 
| [[Andry Rajoelina]], Pangulo ng [[High Transitional Authority]]&lt;sup&gt;[[#Tanda|3]] 
| [[Young Malagasies Determined]] (TGV)
|-
|}

==Mga pananda==
#Mula 25 Pebrero 2002 sa [[Toamasina]]
#Sa pagsalungat kay Ratsiraka hanggang 5 Hulyo 2002
#Sa pagsalungat kay Ravalomanana mula 7 Pebrero 2009

==Tingnan rin==
*[[Kaharian ng Merina]]

[[Kategorya:Mga Pangulo|Talaan ng mga Pangulo ng Madagaskar]]
[[Kategorya:Pamahalaan ng Madagascar]]
[[Kategorya:Mga Pangulo ng Madagaskar| ]]</text>
      <sha1>2q6imiophdev0tvwjmykxntxvkxle3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206753</id>
      <parentid>2206752</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Television Maldives Television movie download</username>
        <id>161616</id>
      </contributor>
      <comment>/* List */</comment>
      <origin>2206753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7939" sha1="7f9gom4me5l1eheeeaid3i3kauoknyb" xml:space="preserve">{{Politika ng Madagaskar}}

Naglalaman ang pahinang ito ng tala ng mga [[Pangulo]] ng [[Madagaskar]].

(Ang mga petsa sa italiko ay nangangahulugang ''de facto '' pagtatapos ng termino)
== list of heads of state of Madagascar ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |{{Abbr|No.|Number}}
! rowspan=&quot;2&quot; |Portrait
! rowspan=&quot;2&quot; |Name
{{small|(Birth–Death)}}
! rowspan=&quot;2&quot; |Elected
! colspan=&quot;2&quot; |Term of office
! rowspan=&quot;2&quot; |Political party
|-
!Took office
!Left office
|- bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;
| colspan=&quot;7&quot; |'''[[Malagasy Republic]] {{small|(within the [[French Community]])}}'''
|-
! style=&quot;background:Crimson; color:white;&quot; |1
|[[Fail:Philibert_Tsiranana_1962-08-29.jpg|86x86px]]
|[[Philibert Tsiranana]]
{{small|(1912–1978)}}
|—
|{{nowrap|1 May}} 1959
|''{{nowrap|26 June}} 1960''
|[[Social Democratic Party of Madagascar and the Comoros|PSD]]
|- bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;
| colspan=&quot;7&quot; |'''Malagasy Republic {{small|(independent country)}}'''
|-
! style=&quot;background:Crimson; color:white;&quot; |{{small|(1)}}
|[[Fail:Philibert_Tsiranana_1962-08-29.jpg|86x86px]]
|[[Philibert Tsiranana]]
{{small|(1912–1978)}}
|[[1965 Malagasy presidential election|1965]]
[[1972 Malagasy presidential election|1972]]
|''{{nowrap|26 June}} 1960''
|{{nowrap|11 October}} 1972
{{small|(''resigned.'')}}
|[[Social Democratic Party of Madagascar and the Comoros|PSD]]
|-
!2
|
|[[Andre Resampa|André Resampa]]
(1924 — 1993)
|
|26 June 1970
|2 July 1970
|[[Independent politician|Independent]]
|-
!3
|
|[[Alfred Ramangasoavina]]
( 1917 — 1989)
|
|2 July 1970
|21 July 1970
|Independent
|-
!4
|
|[[Philibert Raondry]]
( 1899 — 1990)
|
|21 July 1970
|23 July 1970
|Independent
|-
!5
|
|[[Jacques Rabemananjara]]
(1913 — 2005)
|
|23 July 1970
|25 July 1970
|Independent
|-
!6
|
|[[Calvin Tsiebo]]
( 1902 — 2008)
|
|5 October 1970
|7 October 1970
|Independent
|-
!7
|
|[[Victor Miadana]]
( 1920— 2002)
|
|7 October 1970
|9 October 1970
|Independent
|-
!8
|
|[[Eugène Lechat]]
( 1929 — 1998)
|
|9 October 1970
|11 October 1970
|Independent
|-
!1
|
|[[Philibert Tsiranana]]
( 1912 — 1978)
|
|11 October 1970
|11 October 1972
|Independent
|-
!9
|[[Fail:Gabriel_Ramanantsoa_1961-07-31.jpg|85x85px]]
|[[Gabriel Ramanantsoa]]
{{small|(1906–1979)}}
|[[1972 Malagasy military rule referendum|1972]]
{{small|(''referendum'')}}
|{{nowrap|11 October}} 1972
|{{nowrap|5 February}} 1975
{{small|(''resigned.'')}}
|[[Madagascar People's Armed Forces|Military]]
|-
!10
|[[Fail:No_image.png|70x70px]]
|[[Richard Ratsimandrava]]
{{small|(1931–1975)}}
|—
|{{nowrap|5 February}} 1975
|{{nowrap|11 February}} 1975
{{small|(''assassinated.'')}}
|[[Madagascar People's Armed Forces|Military]]
|-
!11
|[[Fail:No_image.png|70x70px]]
|[[Gilles Andriamahazo]]
{{small|(1919–1989)}}
|—
|{{nowrap|12 February}} 1975
|{{nowrap|15 June}} 1975
|[[Madagascar People's Armed Forces|Military]]
|-
!12
|[[Fail:Didier_Ratsiraka_(cropped).jpg|83x83px]]
|[[Didier Ratsiraka]]
{{small|(1936–)}}
|—
|{{nowrap|15 June}} 1975
|''{{nowrap|30 December}} 1975''
|[[Madagascar People's Armed Forces|Military]]
|-
! style=&quot;background:Red; color:white;&quot; |12
|[[Fail:Didier_Ratsiraka_(cropped).jpg|83x83px]]
|[[Didier Ratsiraka]]
{{small|(1936–)}}
|[[1982 Malagasy presidential election|1982]]
[[1989 Malagasy presidential election|1989]]
|''{{nowrap|30 December}} 1975''
|''{{nowrap|12 January}} 1992''
|[[Madagascar People's Armed Forces|Military]] /
[[Association for the Rebirth of Madagascar|AREMA]]
|- bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;
| colspan=&quot;7&quot; |'''[[Third Republic of Madagascar]]'''
|-
! style=&quot;background:Red; color:white;&quot; |{{small|(12)}}
|[[Fail:Didier_Ratsiraka_(cropped).jpg|83x83px]]
|[[Didier Ratsiraka]]
{{small|(1936–)}}
|—
|''{{nowrap|12 January}} 1992''
|{{nowrap|27 March}} 1993
|[[Association for the Rebirth of Madagascar|AREMA]]
|-
! style=&quot;background:Green; color:white;&quot; |13
|[[Fail:President_Albert_Zafy.jpg|100x100px]]
|[[Albert Zafy]]
{{small|(1927–2017)}}
|[[1992–93 Malagasy presidential election|1992–93]]
|{{nowrap|27 March}} 1993
|{{nowrap|5 September}} 1996
{{small|(''resigned.'')}}
|[[National Union for Democracy and Development (Madagascar)|UNDD]]
|- 
! style=&quot;background:LightGreen; color:white;&quot; |14
|[[Fail:No_image.png|70x70px]]
|[[Norbert Ratsirahonana]]
{{small|(1938–)}}
|—
|{{nowrap|5 September}} 1996
|{{nowrap|9 February}} 1997
|[[Judged by Your Work Party|AVI]]
|-
! style=&quot;background:Red; color:white;&quot; |(12)
|[[Fail:Didier_Ratsiraka_(cropped).jpg|83x83px]]
|[[Didier Ratsiraka]]
{{small|(1936–)}}
|[[1996 Malagasy presidential election|1996]]
|{{nowrap|9 February}} 1997
|{{small|(''{{nowrap|25 February}} 2002'')}}
{{nowrap|15 July}} 2002
|[[Association for the Rebirth of Madagascar|AREMA]]
|-
! style=&quot;background:Blue; color:white;&quot; |15
|[[Fail:Marc_Ravalomanana_2005-04-19.jpg|86x86px]]
|[[Marc Ravalomanana]]
{{small|(1949–)}}
|[[2001 Malagasy presidential election|2001]]
[[2006 Malagasy presidential election|2006]]
|{{small|(''{{nowrap|22 February}} 2002'')}}
{{nowrap|15 July}} 2002
|{{nowrap|17 March}} 2009
{{small|(''[[2009 Malagasy political crisis|deposed]].'')}}
|[[Tiako I Madagasikara|TIM]]
|-
!16
|[[Fail:No_image.png|70x70px]]
|[[Hyppolite Ramaroson]]
{{small|(1951–)}}
|—
| colspan=&quot;2&quot; |{{nowrap|17 March}} 2009
|[[Madagascar People's Armed Forces|Military]]
|-
| colspan=&quot;7&quot; |'''[[High Transitional Authority]]'''
|-
!17
|[[Fail:Andry_Rajoelina_greeting_crowd_(cropped).jpg|82x82px]]
|[[Andry Rajoelina]]
{{small|(born 1974)}}
|—
|{{small|(''{{nowrap|7 February}} 2009'')}}
{{nowrap|17 March}} 2009
|{{nowrap|25 January}} 2014
|[[Young Malagasies Determined|TGV]]
|- bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;
| colspan=&quot;7&quot; |'''[[Madagascar|Fourth Republic of Madagascar]]'''
|-
!18
|[[Fail:Hery_Rajaonarimampianina_2014.jpg|101x101px]]
|[[Hery Rajaonarimampianina]]
{{small|(born 1958)}}
|[[2013 Malagasy general election|2013]]
|{{nowrap|25 January}} 2014
|{{nowrap|7 September}} 2018
|HVM
|-
!19
|[[Fail:Rivo_Rakotovao_2014.jpg|101x101px]]
|[[Rivo Rakotovao]]
{{small|(born 1960)}}
|—
|{{nowrap|7 September}} 2018
|{{nowrap|19 January}} 2019
|[[Hery Vaovao ho an'i Madagasikara|HVM]]
|-
!17
|[[Fail:Andry_Rajoelina_in_December_2022_(cropped).jpg|93x93px]]
|[[Andry Rajoelina]]
{{small|(born 1974)}}
|[[2018 Malagasy presidential election|2018]]
|{{nowrap|19 January}} 2019
|{{nowrap|9 September}} 2023
|[[Young Malagasies Determined|TGV]]
|-
!20
|[[Fail:Herimanana_Razafimahefa_(2021)_(cropped).jpg|105x105px]]
|[[Herimanana Razafimahefa]]
{{small|(born 1957)}}
|—
|9 September 2023
|9 September 2023
|[[Young Malagasies Determined|TGV]]
|-
!21
|[[Fail:Кристиан_Нтсай_(22-12-2020).jpg|102x102px]]
|[[Ntsay government|Council of Ministers]] 
{{small|Prime Minister:&lt;br&gt;[[Christian Ntsay]]&lt;br /&gt;(born 1961)}}
|—
|9 September 2023
|27 October 2023
|[[Independent politician|Independent]]
|-
!22
|[[Fail:No_image.png|70x70px]]
|[[Richard Ravalomanana]]
{{small|(born 1959)}}
|—
|27 October 2023
|16 December 2023
|[[Independent politician|Independent]]
|-
!17
|[[Fail:Andry_Rajoelina_in_December_2022_(cropped).jpg|93x93px]]
|[[Andry Rajoelina]]
{{small|(born 1974)}}
|[[2023 Malagasy presidential election|2023]]
|16 December 2023
|14 October 2025
|[[Young Malagasies Determined|TGV]]
|-
!24
| 
|[[Michael Randrianirina]]
|—
|{{nowrap|14 October}} 2025
|Incumbent
|[[Madagascar People's Armed Forces|Military]]
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;

|-

|- bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;

|-

|- bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;

|-

|-

|-

|-

|-

|- 

|-

|- 

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|- 

|-

|- bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|}

==Mga pananda==
#Mula 25 Pebrero 2002 sa [[Toamasina]]
#Sa pagsalungat kay Ratsiraka hanggang 5 Hulyo 2002
#Sa pagsalungat kay Ravalomanana mula 7 Pebrero 2009

==Tingnan rin==
*[[Kaharian ng Merina]]

[[Kategorya:Mga Pangulo|Talaan ng mga Pangulo ng Madagaskar]]
[[Kategorya:Pamahalaan ng Madagascar]]
[[Kategorya:Mga Pangulo ng Madagaskar| ]]</text>
      <sha1>7f9gom4me5l1eheeeaid3i3kauoknyb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mahmud Iskandar Ismail</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117618</id>
    <revision>
      <id>2206798</id>
      <parentid>2123507</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:28:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1732</id>
      </contributor>
      <comment>Removing &quot;SI_Potret_0001_(4to3_portrait,_closeup).jpg&quot;, it has been deleted from Commons by [[c:User:Túrelio|Túrelio]] because: This file is derived from File:SI Potret 0001.jpg, which has already been deleted. Since the original source file was removed,</comment>
      <origin>2206798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="565" sha1="hrgs1cd1deg7jhokgwom5p4fd9wrjme" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata|image=}}
Si [[Sultan]] '''Mahmud Iskandar Al-Haj ibni Ismail Al-Khalidi''' (8 Abril 1932 – 22 Enero 2010) ay ang ika-walong [[Yang di-Pertuan Agong]] (parang Hari) ng [[Malaysia]], mula 26 Abril 1984 hangang 25 Abril 1989. Sinundan niya ang kanyang ama na si [[Ismail ng Johor|Sultan Ismail]], para maging ika-24 na [[Sultan ng Johor]] pagkatapos mamatay noong 1981.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{BD|1932|2010|Iskandar ng Johor}}

[[Kategorya:Mga hari]]
[[Kategorya:Mga Muslim]]
[[Kategorya:Mga Malasio]]


{{stub|Talambuhay|Islam}}</text>
      <sha1>hrgs1cd1deg7jhokgwom5p4fd9wrjme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DZRH-TV</title>
    <ns>0</ns>
    <id>152313</id>
    <revision>
      <id>2206766</id>
      <parentid>2163577</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T16:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1239" sha1="r2v8g7i14idr536ttyou6as6ha0pzfs" xml:space="preserve">{{for|the radio station|DZRH}}
{{Infobox_television_station 
| callsign = DZRH-DTV
| location = [[Kalakhang Maynila]]
| logo = 
| branding = DZRH News Television-26 Manila
| analog = 
| digital = 24 ([[UHF]])
| virtual = 24.01 ([[LCN]])
| affiliations = [[DZRH News Television]]
| airdate = Abril 11, 1962 (analogo) &lt;br&gt; 2025 (digital)
| last_airdate = Setyembre 21, 1972 (analogo)
| owner = [[MBC Media Group]]
| sister_stations = {{ubl|[[DZRH]]|[[DZMB|90.7 Love Radio]]|[[DWRK|96.3 Easy Rock]]|[[DWYS|101.1 Yes FM]]}}
| callsign_meaning = '''DZ'''&lt;br&gt;'''R'''adio&lt;br&gt;'''H'''eacock (dating pangalan)
| former_affiliations = Independent (1962-1972)&lt;br&gt; Silent (1972-2025)
| former_callsigns = DZRH-TV (1962-1972)
| former_channel_numbers = '''Analog:''' 11 ([[VHF]]; 1962-1972)
| power = 10 kW TPO
| effective_radiated_power = 
| homepage                 = 
}}
Ang '''DZRH-DTV''', channel 26, ay isang paparating na himpilang pantelebisyon ng [[Manila Broadcasting Company]] sa [[Pilipinas]].

==See also==
*[[Manila Broadcasting Company]]
*[[DZRH]]
*[[DZRH News Television]]

==References==
{{Reflist}}

{{Metro Manila TV}}

[[Kategorya:Manila Broadcasting Company]]
[[Kategorya:Mga himpilan ng telebisyon sa Kalakhang Maynila]]


{{stub}}</text>
      <sha1>r2v8g7i14idr536ttyou6as6ha0pzfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DZOZ-TV</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166619</id>
    <revision>
      <id>2206775</id>
      <parentid>2185569</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T05:55:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <origin>2206775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2958" sha1="34erm4s82bqfzd7df7gdr2s1ht729q6" xml:space="preserve">{{update}}
{{Redirect3|Light TV 33|for the article about the television network, see [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]]}}
{{Infobox television station
| name = Light TV
| callsign = DZOZ-DTV
| city = [[Pasig]]
| logo = Light TV Logo 2018.svg
| logo_size = 200px
| branding = Light TV 33 Manila
| analog = 
| digital = 33 ([[Ultra high frequency|UHF]])
| virtual = 33.01 (LCN)
| subchannels = [[#Digital television|see list]]
| affiliations = [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]] (Independent)
| founded = May 1, 2006
| airdate = May 1, 2006 (As UniversiTV 33)&lt;br&gt;March 10, 2008 (As ZOE TV 33/ZTV 33)&lt;br&gt; March 1, 2011/February 12, 2018 (as Light TV 33)&lt;br&gt; March 31, 2014 (as Light Network)
| location = [[Kalakhang Maynila]]
| country = Pilipinas
| owner = [[ZOE Broadcasting Network]]
| sister_stations = [[DZOE-TV]] ([[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]])&lt;br&gt;[[DZJV|DZJV 1458]]&lt;br&gt;DWZB 91.1 Palawan
| callsign_meaning = Variant of sister station [[DZOE-TV]]
| former_affiliations = Independent (2006–2008)
| former_callsigns = DZJV-TV (2006)&lt;br&gt;DZOZ-TV (2006-2017)
| former_channel_numbers = '''Analog:''' 33 (2006-2017)
| licensing_authority = NTC
| power = Digital: 5 kW TPO&lt;br&gt;25 kW ERP
| effective_radiated_power =
| translator = DWDZ-TV 33 [[Puerto Princesa]]
| homepage = {{URL|lighttv.ph}}
}}

Ang '''DZOZ-DTV''' (Light TV) ay isang istasyon ng UHF digital na telebisyon sa [[Kalakhang Maynila]] nagsisilbing flagship outlet ng Light TV network. Pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[ZOE Broadcasting Network]]. Ang mga studio ay matatagpuan sa Ika-22 palapag ng Strata 2000 Bldg., F. Ortigas Jr. Avenue, Ortigas Center, [[Lungsod Pasig]]. At ang transmitter nito ay matatagpuan sa Sumulong Highway, Barangay San Roque, [[Antipolo]], [[Rizal]].&lt;ref&gt;[http://www.asiawaves.net/philippines-tv.htm#zoe TV Stations in the Philippines]&lt;/ref&gt; 

==Kasaysayan==
{{main|DZOE-TV}}

==Digital Television==
UHF channel 33 (587.143&amp;nbsp;MHz)
{| class=&quot;wikitable&quot;
! [[Digital subchannel#United States|Channel]]
! [[Display resolution|Video]]
! [[Aspect ratio (image)|Aspect]]
! Short name
! Programming
! Note
|-
| 33.1
| [[1080i]]
| rowspan=&quot;2&quot; | [[16:9]]
| '''Light TV HD'''
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Light TV]] {{small|(Main DZOZ-DTV programming)}}
| rowspan=&quot;3&quot; | Fully migrated from analog to digital (5&amp;nbsp;kW)
|-
| 33.2
| [[480i]]
| '''Light TV SD'''
|-
| 33.31
| [[240p]]
| [[4:3]]
| '''Light TV 1Seg'''
| [[1seg]] 
|}

==Mga Lugar ng Saklaw==
===Pangunahing lugar===
*[[Metro Manila]]
*[[Cavite]]
*[[Rizal]]
*[[Laguna]]
*[[Bulacan]]
===Iba pang mga lugar===
*[[Pampanga]]
*[[Batangas]]
*[[Quezon]]
*Bahagi ng [[Bataan]]
*Bahagi ng [[Tarlac]]
*Bahagi ng [[Nueva Ecija]]

==Tignan din==
* [[ZOE Broadcasting Network]]
* [[DZOE-TV]]
* [[Q (himpilang pantelebisyon)|Q/QTV]]
* [[GMA News TV]]
* [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]]

{{Metro Manila TV}}

==References==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:DZOZ-TV}}
[[Kategorya:Mga himpilan ng telebisyon sa Kalakhang Maynila]]</text>
      <sha1>34erm4s82bqfzd7df7gdr2s1ht729q6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maroon 5</title>
    <ns>0</ns>
    <id>183955</id>
    <revision>
      <id>2206767</id>
      <parentid>2085887</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T17:59:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gzavala6</username>
        <id>161630</id>
      </contributor>
      <origin>2206767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2398" sha1="d5xci8x8nk7lviq56sixi1b789i87wz" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name                = Maroon 5
| image               = Maroon 5 Current Lineup Collage.jpg
| caption             = Lineup of Maroon 5 from 2020–present
| image_size          = 270
| landscape           = colin
| background          = group_or_band
| origin              = [[Los Angeles]], [[California]]
| alias               = [[Kara's Flowers]]
| genre               = [[Pop rock]], [[funk rock]], [[alternative rock]], [[neo soul]]
| years_active        = 1994 – ngayon&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1994 – 2001 ng Kara‘s Flowers)&lt;/small&gt; 
| label               = [[A&amp;M Octone Records|A&amp;M Octone]]
| associated_acts     = [[Rihanna]], [[Mary J. Blige]], [[Lady Antebellum]], [[Christina Aguilera]], [[:en:mac Miller|Mac Miller]], [[:en:Wiz Khalifa|Wiz Khalifa]]
| website             = {{URL|www.maroon5.com}}
| current_members     = [[Adam Levine]] &lt;br/&gt; [[Jesse Carmichael]]&lt;br/&gt; [[Mickey Madden]]&lt;br/&gt; [[James Valentine]]&lt;br/&gt; [[Matt Flynn (musician)|Matt Flynn]] 
| past_members        = [[Ryan Dusick]]
}}

Ang '''Maroon 5''' ay isang bandang Amerikano na nagmula sa [[Los Angeles]], [[California]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://jamaica-gleaner.com/gleaner/20110102/ent/ent1.html |title=Up close with Maroon 5- Facebook and Twitter competition to give patron meeting with Rock band – Entertainment – Jamaica Gleaner – Sunday &amp;#124; January&amp;nbsp;2,&amp;nbsp;2011 |publisher=Jamaica Gleaner |date= |accessdate=July 17, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.newcelebritybiography.com/maroon-6-american-rock-band/62.html |title=Maroon 5 American Rock Band &amp;#124; New Singer Biography |publisher=Newcelebritybiography.com |date= |accessdate=July 17, 2011 |archive-date=October 2, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002201318/http://www.newcelebritybiography.com/maroon-6-american-rock-band/62.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://bestuff.com/stuff/maroon-5 |title=Maroon 5 (The Best Band) |publisher=Bestuff.com |date= |accessdate=July 17, 2011 |archive-date=July 22, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722143423/http://bestuff.com/stuff/maroon-5 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Unang nabuo ang banda noong 1994 bilang Kara's Flowers nang sila ay nag-aaral pa sa [[mataas na paaralan]].

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{Authority control}}

[[Kategorya:Mga banda mula sa Estados Unidos]]


{{stub|Tao|Estados Unidos|Musika}}</text>
      <sha1>d5xci8x8nk7lviq56sixi1b789i87wz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:Portal-inline</title>
    <ns>10</ns>
    <id>189212</id>
    <revision>
      <id>2206789</id>
      <parentid>1785982</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="368" sha1="g2apl276x27h61005xf8issh3rknmrp" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;!--
--&gt;[[File:{{#invoke:portal|image|{{{1|}}}}}|class=noviewer|{{#ifeq:{{{size|}}}|tiny|16x16px|32x28px}}]] {{#if:{{{1|}}}|[[Portal:{{{1|}}}|{{{text|{{#if:{{{short|}}}|{{{1|}}}|{{{1|}}}&amp;#32;portal}}}}}]]|&lt;span style=&quot;font-size:100%;&quot; class=&quot;error&quot;&gt;error: missing portal name.&lt;/span&gt;}}&lt;!--
--&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;!--
--&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g2apl276x27h61005xf8issh3rknmrp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usapang tagagamit:Gambo7</title>
    <ns>3</ns>
    <id>214318</id>
    <revision>
      <id>2206791</id>
      <parentid>2206287</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:58:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28291-52</username>
        <id>161651</id>
      </contributor>
      <origin>2206791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6289" sha1="692iztwexlyvd5efzr9svojri37jysv" xml:space="preserve">'''Mabuhay!'''

Magandang araw, Scorpion prinz, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align=&quot;right&quot;
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our''  [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].

Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tidles (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Template:Saklolo|saklolo]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|&lt;br&gt;&lt;/br&gt;&lt;br&gt;{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=#0000FF&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}}}
----
&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;small&gt;
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
&lt;/small&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Tagagamit:Aladdin Ali Baba|Tagagamit:Aladdin Ali Baba]] 08:14, 3 Abril 2013 (UTC)

::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] it should be moved to [[:it:The Game (album Neja)]] and there are other titles to correct: [[:it:Washington (New Jersey)]] ambiguous with [[:it:Washington (Contea di Gloucester, New Jersey)]], [[it:Mountain View (California)]] ambiguous with [[:it:Mountain View (contea di Contra Costa, California)]] and [[it:Bellingham (Massachusetts)]] ambiguous with [[it:Bellingham (CDP, Massachusetts)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27185-85|&amp;#126;2026-27185-85]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27185-85|talk]]) 14:26, 5 Mayo 2026 (UTC)</text>
      <sha1>692iztwexlyvd5efzr9svojri37jysv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206792</id>
      <parentid>2206791</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gambo7</username>
        <id>44392</id>
      </contributor>
      <comment>Kinansela ang pagbabagong 2206791 ni [[Special:Contributions/~2026-28291-52|~2026-28291-52]] ([[User talk:~2026-28291-52|Usapan]])</comment>
      <origin>2206792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6573" sha1="f705ioqnht47rizli8clncjbewhau1n" xml:space="preserve">'''Mabuhay!'''

Magandang araw, Scorpion prinz, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align=&quot;right&quot;
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our''  [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].

Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tidles (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Template:Saklolo|saklolo]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|&lt;br&gt;&lt;/br&gt;&lt;br&gt;{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=#0000FF&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}}}
----
&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;small&gt;
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
&lt;/small&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Tagagamit:Aladdin Ali Baba|Tagagamit:Aladdin Ali Baba]] 08:14, 3 Abril 2013 (UTC)

:Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]], on italian Wiki can you please move [[it:The Game (Neja)]] as is ambiguous with [[it:The Game (singolo Neja)]]? [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27304-69|&amp;#126;2026-27304-69]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27304-69|talk]]) 14:03, 5 Mayo 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] it should be moved to [[:it:The Game (album Neja)]] and there are other titles to correct: [[:it:Washington (New Jersey)]] ambiguous with [[:it:Washington (Contea di Gloucester, New Jersey)]], [[it:Mountain View (California)]] ambiguous with [[:it:Mountain View (contea di Contra Costa, California)]] and [[it:Bellingham (Massachusetts)]] ambiguous with [[it:Bellingham (CDP, Massachusetts)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27185-85|&amp;#126;2026-27185-85]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27185-85|talk]]) 14:26, 5 Mayo 2026 (UTC)</text>
      <sha1>f705ioqnht47rizli8clncjbewhau1n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206795</id>
      <parentid>2206792</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:03:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28291-52</username>
        <id>161651</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Tugon</comment>
      <origin>2206795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6912" sha1="jrza71mkanexmoohw8m4owj7pg337fe" xml:space="preserve">'''Mabuhay!'''

Magandang araw, Scorpion prinz, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align=&quot;right&quot;
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our''  [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].

Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tidles (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Template:Saklolo|saklolo]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|&lt;br&gt;&lt;/br&gt;&lt;br&gt;{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=#0000FF&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}}}
----
&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;small&gt;
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
&lt;/small&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Tagagamit:Aladdin Ali Baba|Tagagamit:Aladdin Ali Baba]] 08:14, 3 Abril 2013 (UTC)

:Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]], on italian Wiki can you please move [[it:The Game (Neja)]] as is ambiguous with [[it:The Game (singolo Neja)]]? [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27304-69|&amp;#126;2026-27304-69]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27304-69|talk]]) 14:03, 5 Mayo 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] it should be moved to [[:it:The Game (album Neja)]] and there are other titles to correct: [[:it:Washington (New Jersey)]] ambiguous with [[:it:Washington (Contea di Gloucester, New Jersey)]], [[it:Mountain View (California)]] ambiguous with [[:it:Mountain View (contea di Contra Costa, California)]] and [[it:Bellingham (Massachusetts)]] ambiguous with [[it:Bellingham (CDP, Massachusetts)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27185-85|&amp;#126;2026-27185-85]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27185-85|talk]]) 14:26, 5 Mayo 2026 (UTC)
:::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]]  there is an issue with [[it:Vivere (brano musicale)]], that should be moved to [[it:Vivere (Cesare Andrea Bixio)]], due to ambiguity with [[it:Vivere (Vasco Rossi)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-28291-52|&amp;#126;2026-28291-52]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-28291-52|talk]]) 09:03, 10 Mayo 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jrza71mkanexmoohw8m4owj7pg337fe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206799</id>
      <parentid>2206795</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28119-90</username>
        <id>161652</id>
      </contributor>
      <comment>Hello, please do not undo our edits. We are the same users who made the requests, and we simply want to make space for future issues if they arise. These are our own comments. Thank you for your cooperation.</comment>
      <origin>2206799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6573" sha1="f705ioqnht47rizli8clncjbewhau1n" xml:space="preserve">'''Mabuhay!'''

Magandang araw, Scorpion prinz, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align=&quot;right&quot;
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our''  [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].

Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tidles (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Template:Saklolo|saklolo]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|&lt;br&gt;&lt;/br&gt;&lt;br&gt;{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=#0000FF&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}}}
----
&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;small&gt;
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
&lt;/small&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Tagagamit:Aladdin Ali Baba|Tagagamit:Aladdin Ali Baba]] 08:14, 3 Abril 2013 (UTC)

:Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]], on italian Wiki can you please move [[it:The Game (Neja)]] as is ambiguous with [[it:The Game (singolo Neja)]]? [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27304-69|&amp;#126;2026-27304-69]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27304-69|talk]]) 14:03, 5 Mayo 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] it should be moved to [[:it:The Game (album Neja)]] and there are other titles to correct: [[:it:Washington (New Jersey)]] ambiguous with [[:it:Washington (Contea di Gloucester, New Jersey)]], [[it:Mountain View (California)]] ambiguous with [[:it:Mountain View (contea di Contra Costa, California)]] and [[it:Bellingham (Massachusetts)]] ambiguous with [[it:Bellingham (CDP, Massachusetts)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27185-85|&amp;#126;2026-27185-85]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27185-85|talk]]) 14:26, 5 Mayo 2026 (UTC)</text>
      <sha1>f705ioqnht47rizli8clncjbewhau1n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206800</id>
      <parentid>2206799</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:42:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28119-90</username>
        <id>161652</id>
      </contributor>
      <origin>2206800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6289" sha1="692iztwexlyvd5efzr9svojri37jysv" xml:space="preserve">'''Mabuhay!'''

Magandang araw, Scorpion prinz, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align=&quot;right&quot;
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our''  [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].

Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tidles (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Template:Saklolo|saklolo]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|&lt;br&gt;&lt;/br&gt;&lt;br&gt;{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=#0000FF&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}}}
----
&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;small&gt;
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
&lt;/small&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Tagagamit:Aladdin Ali Baba|Tagagamit:Aladdin Ali Baba]] 08:14, 3 Abril 2013 (UTC)

::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] it should be moved to [[:it:The Game (album Neja)]] and there are other titles to correct: [[:it:Washington (New Jersey)]] ambiguous with [[:it:Washington (Contea di Gloucester, New Jersey)]], [[it:Mountain View (California)]] ambiguous with [[:it:Mountain View (contea di Contra Costa, California)]] and [[it:Bellingham (Massachusetts)]] ambiguous with [[it:Bellingham (CDP, Massachusetts)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27185-85|&amp;#126;2026-27185-85]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27185-85|talk]]) 14:26, 5 Mayo 2026 (UTC)</text>
      <sha1>692iztwexlyvd5efzr9svojri37jysv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206801</id>
      <parentid>2206800</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:43:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28119-90</username>
        <id>161652</id>
      </contributor>
      <origin>2206801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5725" sha1="lqg38rxjv6vmw1dzwukdenp3onqy2cb" xml:space="preserve">'''Mabuhay!'''

Magandang araw, Scorpion prinz, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align=&quot;right&quot;
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our''  [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].

Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tidles (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Template:Saklolo|saklolo]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|&lt;br&gt;&lt;/br&gt;&lt;br&gt;{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=#0000FF&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}}}
----
&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;small&gt;
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
&lt;/small&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Tagagamit:Aladdin Ali Baba|Tagagamit:Aladdin Ali Baba]] 08:14, 3 Abril 2013 (UTC)</text>
      <sha1>lqg38rxjv6vmw1dzwukdenp3onqy2cb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206802</id>
      <parentid>2206801</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:51:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gambo7</username>
        <id>44392</id>
      </contributor>
      <origin>2206802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6912" sha1="jrza71mkanexmoohw8m4owj7pg337fe" xml:space="preserve">'''Mabuhay!'''

Magandang araw, Scorpion prinz, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align=&quot;right&quot;
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our''  [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].

Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tidles (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Template:Saklolo|saklolo]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|&lt;br&gt;&lt;/br&gt;&lt;br&gt;{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=#0000FF&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}}}
----
&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;small&gt;
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
&lt;/small&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Tagagamit:Aladdin Ali Baba|Tagagamit:Aladdin Ali Baba]] 08:14, 3 Abril 2013 (UTC)

:Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]], on italian Wiki can you please move [[it:The Game (Neja)]] as is ambiguous with [[it:The Game (singolo Neja)]]? [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27304-69|&amp;#126;2026-27304-69]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27304-69|talk]]) 14:03, 5 Mayo 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] it should be moved to [[:it:The Game (album Neja)]] and there are other titles to correct: [[:it:Washington (New Jersey)]] ambiguous with [[:it:Washington (Contea di Gloucester, New Jersey)]], [[it:Mountain View (California)]] ambiguous with [[:it:Mountain View (contea di Contra Costa, California)]] and [[it:Bellingham (Massachusetts)]] ambiguous with [[it:Bellingham (CDP, Massachusetts)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27185-85|&amp;#126;2026-27185-85]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27185-85|talk]]) 14:26, 5 Mayo 2026 (UTC)
:::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]]  there is an issue with [[it:Vivere (brano musicale)]], that should be moved to [[it:Vivere (Cesare Andrea Bixio)]], due to ambiguity with [[it:Vivere (Vasco Rossi)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-28291-52|&amp;#126;2026-28291-52]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-28291-52|talk]]) 09:03, 10 Mayo 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jrza71mkanexmoohw8m4owj7pg337fe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206807</id>
      <parentid>2206802</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:10:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28194-88</username>
        <id>161655</id>
      </contributor>
      <origin>2206807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6912" sha1="ib24ccswhdi4hdmwa0mq5hkefcwbc57" xml:space="preserve">'''Mabuhay!'''

Magandang araw, Scorpion prinz, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align=&quot;right&quot;
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our''  [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].

Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tidles (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Template:Saklolo|saklolo]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|&lt;br&gt;&lt;/br&gt;&lt;br&gt;{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=#0000FF&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}}}
----
&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;small&gt;
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
&lt;/small&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Tagagamit:Aladdin Ali Baba|Tagagamit:Aladdin Ali Baba]] 08:14, 3 Abril 2013 (UTC)

:Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]], on italian Wiki can you please move [[it:The Game (Neja)]] as is ambiguous with [[it:The Game (singolo Neja)]]? [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27304-69|&amp;#126;2026-27304-69]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27304-69|talk]]) 14:03, 5 Mayo 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] it should be moved to [[:it:The Game (album Neja)]] and there are other titles to correct: [[:it:Washington (New Jersey)]] ambiguous with [[:it:Washington (Contea di Gloucester, New Jersey)]], [[it:Mountain View (California)]] ambiguous with [[:it:Mountain View (contea di Contra Costa, California)]] and [[it:Bellingham (Massachusetts)]] ambiguous with [[it:Bellingham (CDP, Massachusetts)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27185-85|&amp;#126;2026-27185-85]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27185-85|talk]]) 14:26, 5 Mayo 2026 (UTC)
:::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]]  there is an issue with [[it:Vivere (brano musicale)]], that should be moved to [[it:Vivere (Cesare Andrea Bixio)]], due to ambiguity with [[it:Vivere (Vasco Rossi)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-28119-90|&amp;#126;2026-28119-90]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-28119-90|talk]]) 09:03, 10 Mayo 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ib24ccswhdi4hdmwa0mq5hkefcwbc57</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206821</id>
      <parentid>2206807</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T11:46:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28194-77</username>
        <id>161661</id>
      </contributor>
      <origin>2206821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6912" sha1="sysympn6ll07phwk0cinxuypnczi5z8" xml:space="preserve">'''Mabuhay!'''

Magandang araw, Scorpion prinz, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align=&quot;right&quot;
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our''  [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].

Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tidles (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Template:Saklolo|saklolo]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|&lt;br&gt;&lt;/br&gt;&lt;br&gt;{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=#0000FF&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}}}
----
&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;small&gt;
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
&lt;/small&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Tagagamit:Aladdin Ali Baba|Tagagamit:Aladdin Ali Baba]] 08:14, 3 Abril 2013 (UTC)

:Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]], on italian Wiki can you please move [[it:The Game (Neja)]] as is ambiguous with [[it:The Game (singolo Neja)]]? [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27304-69|&amp;#126;2026-27304-69]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27304-69|talk]]) 14:03, 5 Mayo 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] it should be moved to [[:it:The Game (album Neja)]] and there are other titles to correct: [[:it:Washington (New Jersey)]] ambiguous with [[:it:Washington (Contea di Gloucester, New Jersey)]], [[it:Mountain View (California)]] ambiguous with [[:it:Mountain View (contea di Contra Costa, California)]] and [[it:Bellingham (Massachusetts)]] ambiguous with [[it:Bellingham (CDP, Massachusetts)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27185-85|&amp;#126;2026-27185-85]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27185-85|talk]]) 14:26, 5 Mayo 2026 (UTC)
:::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]]  there is an issue with [[it:Vivere (brano musicale)]], that should be moved to [[it:Vivere (Cesare Andrea Bixio)]], due to ambiguity with [[it:Vivere (Vasco Rossi)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-28119-90|&amp;#126;2026-28119-90]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-28119-90|talk]]) 11:46, 10 Mayo 2026 (UTC)</text>
      <sha1>sysympn6ll07phwk0cinxuypnczi5z8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206822</id>
      <parentid>2206821</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T11:47:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28194-77</username>
        <id>161661</id>
      </contributor>
      <origin>2206822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6912" sha1="e6papl35d3gq0ky62l5355al6gg9k7t" xml:space="preserve">'''Mabuhay!'''

Magandang araw, Scorpion prinz, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align=&quot;right&quot;
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our''  [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].

Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tidles (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Template:Saklolo|saklolo]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|&lt;br&gt;&lt;/br&gt;&lt;br&gt;{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina mandin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:

#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.

Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;&lt;font color=#0000FF&gt;Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.&lt;/font&gt;&lt;/b&gt;}}}}
----
&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;small&gt;
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
&lt;/small&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Tagagamit:Aladdin Ali Baba|Tagagamit:Aladdin Ali Baba]] 08:14, 3 Abril 2013 (UTC)

:Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]], on italian Wiki can you please move [[it:The Game (Neja)]] as is ambiguous with [[it:The Game (singolo Neja)]]? [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27304-69|&amp;#126;2026-27304-69]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27304-69|talk]]) 14:03, 5 Mayo 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] it should be moved to [[:it:The Game (album Neja)]] and there are other titles to correct: [[:it:Washington (New Jersey)]] ambiguous with [[:it:Washington (Contea di Gloucester, New Jersey)]], [[it:Mountain View (California)]] ambiguous with [[:it:Mountain View (contea di Contra Costa, California)]] and [[it:Bellingham (Massachusetts)]] ambiguous with [[it:Bellingham (CDP, Massachusetts)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-27185-85|&amp;#126;2026-27185-85]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-27185-85|talk]]) 14:26, 5 Mayo 2026 (UTC)
:::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]]  there is an issue with [[it:Vivere (brano musicale)]], that should be moved to [[it:Vivere (Cesare Andrea Bixio)]], due to ambiguity with [[it:Vivere (Vasco Rossi)]]. [[Natatangi:Mga ambag/&amp;#126;2026-28194-77|&amp;#126;2026-28194-77]] ([[Usapang tagagamit:&amp;#126;2026-28194-77|talk]]) 11:47, 10 Mayo 2026 (UTC)</text>
      <sha1>e6papl35d3gq0ky62l5355al6gg9k7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brigada Mass Media Corporation</title>
    <ns>0</ns>
    <id>244375</id>
    <revision>
      <id>2206770</id>
      <parentid>2197336</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T22:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28150-27</username>
        <id>161633</id>
      </contributor>
      <comment>/* Brigada News FM */ /*Brigada News FM*/</comment>
      <origin>2206770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11422" sha1="809dl85ylqwrm2tdjbbkl8pz43bjbz4" xml:space="preserve">{{Infobox company |
|  name           = Brigada Mass Media Corporation
|  logo           =
|  type           = [[:en:Subsidiary|Sangay]]
|  industry       = [[Midyang panlahat]]
|  foundation     = {{start date|2005|10|03}}
|  location       = '''Brigada Complex'''&lt;br&gt;NLSA Road, Brgy. San Isidro, [[Heneral Santos]]&lt;br&gt;'''National Broadcast Center'''&lt;br&gt;[[One San Miguel Avenue Bldg.]], San Miguel Avenue corner Shaw Boulevard, [[Ortigas Center]], [[Lungsod ng Pasig]], [[Pilipinas]]
|  key_people     = Elmer Catulpos (Chairman and CEO, Brigada Group of Companies)&lt;br&gt;Froebel Kan Balleque (President for Broadcast Operations)&lt;br&gt;Yelcy Catulpos (Executive Vice President)&lt;br&gt;Aimee Jean Abelis (COO)&lt;br&gt;Cresenciano Pedrola (General Manager) &lt;br&gt;Erine Gale Dejecacion (Assistant General Manager)
|  revenue        = 
|  net_income     = 
|  num_employees  = 
|  parent         = Brigada Group
|  subsid         = [[Baycomms Broadcasting Corporation]]
|  homepage       = http://brigada.ph
|}}

Ang '''Brigada Mass Media Corporation''' (BMMC) ay ang kumpanyang [[dyaryo|pahayagan]] at [[midyang panlahat|pagsasahimpapawid]] na pagmamay-ari ni Elmer Catulpos sa ilalim ng Brigada Group, na nagmamay-ari din ng mga herbal na pandagdag sa pagkain, mga gamot, mga pampaganda at mga produktong pangangalaga sa motor, isang dispensaryo ng gamot, isang garden resort at dalawang pribadong ahensiya ng seguridad.. Ito ang kauna-unahang lokal na organisasiyong tri-media na galing sa [[Soccsksargen]].&lt;ref&gt;[http://www.congress.gov.ph/legisdocs/basic_16/HB03240.pdf House Bill No. 3240]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mindanews.com/top-stories/2015/10/20/a-mindanao-reporters-magical-success/|title=A Mindanao reporter's magical success|publisher=MindaNews|access-date=January 6, 2015|archive-date=March 14, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314165312/http://www.mindanews.com/top-stories/2015/10/20/a-mindanao-reporters-magical-success/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://ceoweekly.com/a-journey-of-vision-dedication-and-transformation-the-brigada-group/ A Journey of Vision, Dedication, and Transformation: The Brigada Group]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.brigadanews.ph/25-year-franchise-extension-ng-brigada-mass-media-corporation-pirmado-na-ng-pangulo/ 25-year franchise extension ng Brigada Mass Media corporation, pirmado na ng Pangulo]&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==
Itinatag ang Brigada News Philippines noong Oktubre 18, 2005. Nakagawa ito ng humigit-kumulang 1,000 kopya ng unang edisyon nito.

Itinatag ito ng noon ay dating Bombo Radyo General Santos regular anchor, independent news publisher at ngayon ay Presidente at Chief Executive Officer ng Brigada News Philippines na si Elmer V. Catulpos. Ang punong-tanggapan ay nasa [[Heneral Santos]], ngunit ang kumpanya ay mayroon ding mga opisina sa [[Lungsod ng Davao|Davao]] at [[Cagayan de Oro]] sa bawat isa na may sariling edisyon. Ito ay pinagsamang pang araw-araw na sirkulasyon na 21,000 kopyang naibenta at sumasaklaw sa halos buong rehiyon ng Mindanao.

Noong Abril 2007, dalawang taong pagkatapos ng kapanganakan ng Brigada News Philippines, nabuo ang Brigada Healthline Marketing bilang distributor ng mga produktong pangkalusugan na ipino-promote ng kumpanya sa araw-araw na pahayagan nito at sa block-time ng mga programa sa radyo.

Noong Oktubre 12, 2009, pinalawak ng kumpanya ang mga operasyon ng media nito sa Radyo sa pamamagitan ng pagkuha ng 89.5 mula sa [[Baycomms Broadcasting Corporation]] at muling pag-format nito sa [[DXYM|89.5 Brigada News FM]], ang kaunaunahan istasyon na radio sa Soccsksargen na May AM at FM format. Matapos ang maikling panahon mula pagsimula nito, Ito ay naging pangalawang pinakapinakikinggan na himpilan sa lungsod, ayon sa pinakabagong survey na AC Nielsen noon. Noong unang bahagi ng 2013, nakatanggap Ito ng 3rd overall ayon sa KBP-RRC poll.

Noong Oktubre 1, 2012, muling pinalawak ang kumpanya ang mga operasyon nito sa telebisyon kasama ang [[DXYM-TV|Brigada News TV 46]], Eye of Mindanao na nakuha ng Asian Multimedia and Productions. Ito ang kauna-unahang lokal na channel sa TV na naglaan ng 80% ng mga programa nito sa mga lokal na isyu at alalahanin. Kung isasaalang-alang ang napakaikling panahon nito sa industriya ng TV, nakakain na ito ng malaking bahagi ng mga manonood partikular na ang mga channel nito sa News and Public Affairs ay mga programa sa telebisyon mula umaga hanggan gabi, Simula noong Disyembre 1, 2015 hanggang Setyembre 22, 2019, Ang Brigada News TV lumipat sa Channel 34 at sa Setyembre 23, 2019 hanggang sa kasalukuyan lumipat na ang Brigada News TV sa Channel 38.

Mula noong Pebrero 2013, binili ng BMMC ang mga istasyong pinag-aarian ng [[Baycomms Broadcasting Corporation]] at iba pang maliliit ng network na radyo.

Noong Avril 2014, pinasinayaan ang mga pambansang tanggapan ng Brigada News FM sa [[Lungsod ng Makati|Makati]] lumipat ang Brigada News FM sa Batangas sa Brigada News FM National upang kumpletuhin ang tatlong broadcast hub ng network, Manila, Cebu at General Santos.

Noong 2022, ang BMMC ay mayroon na ngayong 60 istasyon na pinanggalingang, nagmamay-ari at nagpapatakbo ng FM sa buong bansa, mas malaki kaysa sa pangunahing katunggali nito sa balita, ang [[DWFM|Radyo5 News FM]], ngunit nangunguna isa pang katunggali ng balita at talakayan ang [[Bandera News Philippines|Radyo Bandera]], at merong isa pang muli ay nangunguna katunggali ng balita at talakayan ang XFM Philippines.

==Brigada News Philippines==
*Brigada News General Santos
*Brigada News Davao
*Brigada News Cagayan de Oro

==Brigada News FM==
Sa Kasalukuyan, mayroong 60 himpilan ang Brigada News FM sa buong bansa at makumpleto na ang FM radio stations ay ilulunsad sa susunod na taon.&lt;ref&gt;{{cite web|title=NTC FM Stations (as of June 2022) via FOI website|url=https://storage.googleapis.com/request-attachments/xjhIVh0Pwai6us4v0UxPy42nuKvyym0X7MVYR25p6A4Yojr216srrwGDkTv6qhT7zwMd8IoKsIPTCoL31zkF0FDBGKRY0xCCTn52/FM%20STATIONS%20June%202022.pdf|website=foi.gov.ph|date=February 14, 2023}}&lt;/ref&gt;

===Mga Himpilan===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Pangalan
! Callsign
! Talapihitan
! Lokasyon
|-
| Brigada News FM Heneral Santos
| [[DXYM]]
| 89.5&amp;nbsp;MHz
| [[Heneral Santos]]
|-
| rowspan=2|Brigada News FM Manila
| [[DWBM-FM|DWBM]]
| rowspan=2|105.1&amp;nbsp;MHz
| [[Kalakhang Maynila]]
|-
| DWPL
| [[San Fernando, Pampanga]]
|-
| rowspan=2|Brigada News FM Dagupan 
| DWYA
| 101.5&amp;nbsp;MHz
| [[Dagupan]]
|-
| [[DZBM]]
| 105.1&amp;nbsp;MHz
| [[Baguio]]
|-
| Brigada News FM Tuguegarao
| DWVX
| 92.5&amp;nbsp;MHz
| [[Tuguegarao]]
|-
| Brigada News FM Cauayan
| DWVA
| 92.9&amp;nbsp;MHz
| [[Cauayan, Isabela|Cauayan]]
|-
| rowspan=3|Brigada News FM Olongapo
| [[DWTY]]
| 93.5&amp;nbsp;MHz
| [[Olongapo]] 
|-
| DZBB
| 107.3&amp;nbsp;MHz
| [[Palauig]] 
|-
| DWBD
| 99.9&amp;nbsp;MHz
| [[Iba, Zambales|Iba]] 
|-
| Brigada News FM Batangas
| [[DWEY]]
| 104.7&amp;nbsp;MHz
| [[Lungsod ng Batangas]]
|-
| Brigada News FM Lucena
| [[DWKL]]
| 92.7&amp;nbsp;MHz
| [[Lucena]] 
|-
| Brigada News FM Mindoro
| [[DWBY]]
| 93.3&amp;nbsp;MHz
| [[Roxas, Oriental Mindoro]] 
|-
| Brigada News FM Daet
| [[DWYD]]
| 102.9&amp;nbsp;MHz
| [[Daet]] 
|-
| rowspan=2|Brigada News FM Naga
| [[DWKM]]
| 103.1&amp;nbsp;MHz
| [[Naga, Camarines Sur|Naga]] 
|-
| DZBC
| 87.7&amp;nbsp;MHz
| [[Goa, Camarines Sur|Goa]]
|-
| Brigada News FM Legazpi
| [[DWED]]
| 91.5&amp;nbsp;MHz
| [[Legazpi, Albay|Legazpi]] 
|-
| Brigada News FM Sorsogon
| [[DWLH]]
| 101.5&amp;nbsp;MHz
| [[Lungsod ng Sorsogon]] 
|-
| rowspan=6|Brigada News FM Puerto Princesa
| [[DWYO]]
| 103.1&amp;nbsp;MHz
| [[Puerto Princesa]]
|-
| DZBI
| 96.5&amp;nbsp;MHz
| [[Narra, Palawan|Narra]]
|-
| DWBP
| 103.7&amp;nbsp;MHz
| [[Brooke's Point]]
|-
| DWYB
| 98.3&amp;nbsp;MHz
| [[Quezon, Palawan|Quezon]]
|-
| {{n/a}}
| 101.3&amp;nbsp;MHz
| [[Coron, Palawan|Coron]]
|-
| DWBJ
| 100.5&amp;nbsp;MHz
| [[Roxas, Palawan]]
|-
| Brigada News FM Cebu
| [[DYAC-FM|DYAC]]
| 90.7&amp;nbsp;MHz
| [[Lungsod ng Cebu]]
|-
| Brigada News FM Toledo
| [[DYBD]]
| 88.5&amp;nbsp;MHz
| [[Toledo, Cebu|Toledo]] 
|-
| Brigada News FM Bogo
| [[DYMM]]
| 90.9&amp;nbsp;MHz
| [[Bogo, Cebu|Bogo]] 
|-
| Brigada News FM Kalibo
| DYYQ
| 89.3&amp;nbsp;MHz
| [[Kalibo]]
|-
| Brigada News FM Antique
| DYET
| 104.5&amp;nbsp;MHz
| [[San Jose de Buenavista|San Jose]]
|-
| Brigada News FM Roxas
| DYYB
| 95.7&amp;nbsp;MHz
| [[Roxas, Capiz]]
|-
| Brigada News FM Iloilo
| DYYC
| 96.7&amp;nbsp;MHz
| [[Lungsod ng Iloilo]]
|-
| Brigada News FM Bacolod
| [[DYMG]]
| 103.1&amp;nbsp;MHz
| [[Bacolod]]
|-
| Brigada News FM Kabankalan
| DYYE
| 99.7&amp;nbsp;MHz
| [[Kabankalan]]
|-
| Brigada News FM San Carlos
| DYBA
| 89.3&amp;nbsp;MHz
| [[San Carlos, Negros Occidental|San Carlos]]
|-
| Brigada News FM Dumaguete
| DYBW
| 89.5&amp;nbsp;MHz
| [[Dumaguete]]
|-
| rowspan=2| Brigada News FM Tacloban
| [[DYTY]]
| 93.5&amp;nbsp;MHz
| [[Tacloban]]
|-
| DYCZ
| 93.5&amp;nbsp;MHz
| [[Ormoc]]
|-
| Brigada News FM Calbayog
| {{N/A}}
| 100.5&amp;nbsp;MHz
| [[Calbayog]]
|-
| Brigada News FM Cagayan de Oro
| [[DXMM-FM|DXMM]] 
| 102.5&amp;nbsp;MHz
| [[Cagayan de Oro]]
|-
| rowspan=2|Brigada News FM Davao
| [[DXAC]]
| 93.1&amp;nbsp;MHz
| [[Lungsod ng Davao]]
|-
| DXGJ
| 90.3&amp;nbsp;MHz
| [[Digos]] 
|-
| Brigada News FM Koronadal
| [[DXCE]]	
| 95.7&amp;nbsp;MHz
| [[Koronadal]]
|-
| Brigada News FM Mati
| DXBW
| 103.1&amp;nbsp;MHz
| [[Mati, Davao Oriental|Mati]] 
|-
| Brigada News FM Tagum
| DXBY
| 97.5&amp;nbsp;MHz
| [[Tagum]] 
|-
| Brigada News FM Cotabato
| [[DXZA]]
| 89.3&amp;nbsp;MHz
| [[Cotabato City]] 
|-
| Brigada News FM Valencia
| DXBX
| 105.7&amp;nbsp;MHz
| [[Valencia, Bukidnon|Valencia]] 
|-
| Brigada News FM Iligan
| [[DXZD]]
| 95.1&amp;nbsp;MHz
| [[Iligan]] 
|-
| Brigada News FM Oroquieta
| DXBK
| 95.3&amp;nbsp;MHz
| [[Oroquieta]] 
|-
| Brigada News FM Butuan
| [[DXVA]]
| 96.7&amp;nbsp;MHz
| [[Butuan]] 
|-
| Brigada News FM Kidapawan
| [[DXZC]]
| 97.5&amp;nbsp;MHz
| [[Kidapawan]]
|-
| Brigada News FM Agusan
| [[DXYD]]
| 105.5&amp;nbsp;MHz
| [[Trento, Agusan del Sur|Trento]] 
|-
| rowspan=2|Brigada News FM Surigao
| DXEH
| 105.5&amp;nbsp;MHz
| [[Surigao City]] 
|-
| {{N/A}}
| 90.5 MHz
| [[Siargao]]
|-
| Brigada News FM Lebak
| DXBI
| 91.3&amp;nbsp;MHz
| [[Lebak]] 
|-
| Brigada News FM Dipolog
| DXID
| 107.7&amp;nbsp;MHz
| [[Dipolog]] 
|-
| Brigada News FM Pagadian
| DXVV
| 105.7&amp;nbsp;MHz
| [[Pagadian]] 
|-
| Brigada News FM Zamboanga
| [[DXZB-FM|DXZB]]
| 89.9&amp;nbsp;MHz
| [[Zamboanga City]] 
|-
|}

==Brigada TV==
''' Analog Free TV'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Branding
! Callsign
! Channel
! Power (kW)
! Type
! Location
|-
|Brigada TV
|[[DXBC-TV]]
|TV-39
|10&amp;nbsp;kW
|Originating
|[[General Santos]]
|-
|}

''' Digital Free TV'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Branding 
! Callsign 
! Ch. # 
! Frequency
! Power
! Type
! class=&quot;unsortable&quot;|Area of Coverage
|-
|Brigada TV
|[[DXBC-TV|DXBC-DTV]]
|37
|611.143&amp;nbsp;MHz
|500&amp;nbsp;watts
|Originating
|[[General Santos]]
|-
|}

'''Cable TV'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Cable/Satellite Provider
! Channel
! Location
|-
| Marbel Cable
| 21
| [[Koronadal]]
|-
| Sky Cable Gensan
| 35
| [[General Santos]]
|-
| JVL Star Cable
| 15
| [[Koronadal]]
|-
| Sky Cable Polomolok
| 15
| [[Polomolok]]
|-
| Sky Cable Maguindanao
| 44
| [[Maguindanao]]/[[Cotabato]]
|-
|}
*With 600 Cable TV Operators in the Philippines.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

==Mga panlabas na link==
*[http://brigada.ph/ Brigada Website]

{{Brigada Mass Media Corporation}}
{{Radio in the Philippines}}

[[Kategorya:Mga kompanyang pagsasahimpapawid ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga network pantelebisyon]]
[[Kategorya:Mga network panradyo]]</text>
      <sha1>809dl85ylqwrm2tdjbbkl8pz43bjbz4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Padron:National Basketball Association</title>
    <ns>10</ns>
    <id>245079</id>
    <revision>
      <id>2206787</id>
      <parentid>2166338</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:33:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5694" sha1="a2afvcr874aarnu8o6m391f37x8wje8" xml:space="preserve">{{Navbox
| name = NBA
| state = autocollapse
| title = [[National Basketball Association]]
| bodyclass = hlist
| evenodd = swap
| group1style = background-color:#D0E7FF;
| group1 = [[Eastern Conference (NBA)|Eastern Conference]]
| list1style = background-color:#D0E7FF;
| list1 = {{Navbox|child
| groupstyle = background-color:#D0E7FF;
| group1 = [[Atlantic Division (NBA)|Atlantic]]
| list1 =
: [[Boston Celtics]]
: [[Brooklyn Nets]]
: [[New York Knicks]]
: [[Philadelphia 76ers]]
: [[Toronto Raptors]]
| group2 = [[Central Division (NBA)|Central]]
| list2 =
: [[Chicago Bulls]]
: [[Cleveland Cavaliers]]
: [[Detroit Pistons]]
: [[Indiana Pacers]]
: [[Milwaukee Bucks]]
| group3 = [[Southeast Division (NBA)|Southeast]]
| list3 =
: [[Atlanta Hawks]]
: [[Charlotte Hornets]]
: [[Miami Heat]]
: [[Orlando Magic]]
: [[Washington Wizards]]
}}

| group2style = background-color:#FFCCCC;
| group2 = [[Western Conference (NBA)|Western Conference]]
| list2style = background-color:#FFCCCC;
| list2 = {{Navbox|child
| groupstyle = background-color:#FFCCCC;
| group1 = [[Northwest Division (NBA)|Northwest]]
| list1 =
: [[Denver Nuggets]]
: [[Minnesota Timberwolves]]
: [[Oklahoma City Thunder]]
: [[Portland Trail Blazers]]
: [[Utah Jazz]]
| group2 = [[Pacific Division (NBA)|Pacific]]
| list2 =
: [[Golden State Warriors]]
: [[Los Angeles Clippers]]
: [[Los Angeles Lakers]]
: [[Phoenix Suns]]
: [[Sacramento Kings]]
| group3 = [[Southwest Division (NBA)|Southwest]]
| list3 =
: [[Dallas Mavericks]]
: [[Houston Rockets]]
: [[Memphis Grizzlies]]
: [[New Orleans Pelicans]]
: [[San Antonio Spurs]]
}}

| group3 = Annual events
| list3 =
: [[NBA draft|Draft]]
:: [[Eligibility for the NBA draft|Eligibility]]
: [[NBA Summer League|Summer League]]
: [[National Basketball Association Christmas games|Christmas Day]]
: [[NBA All-Star Weekend|All-Star Weekend]]
:: [[NBA All-Star Game|Game]]
: [[NBA Global Games|Global Games]]
: [[NBA playoffs|Playoffs]]
:: [[List of NBA playoff series|List]]
: [[NBA Finals|Finals]]
:: [[Talaan ng mga kampeon ng NBA|Champions]]

| group4 = History
| list4 =
: Predecessors
:: [[Basketball Association of America|BAA]]
:: [[National Basketball League (Estados Unidos)|NBL]]
:: [[American Basketball Association|ABA]]
::: [[American Basketball Association–National Basketball Association merger|Merger]]
: [[National Basketball Association criticisms and controversies|Criticisms and controversies]]
:: [[2007 NBA betting scandal|2007 Tim Donaghy betting scandal]]
: [[NBA lockout|Lockouts]]
: Teams
:: [[List of defunct National Basketball Association teams|Defunct]]
:: [[Expansion of the National Basketball Association|Expansion]]
:: [[List of relocated National Basketball Association teams|Relocated]]
:: [[Timeline of the National Basketball Association|Timeline]]
: [[List of National Basketball Association seasons|Seasons]]
: Records
:: [[NBA regular season records|regular season]]
:: [[NBA post-season records|post-season]]
:: [[NBA All-Star Game records|All-Star Game]]
:: [[List of all-time NBA win–loss records|Win–loss records]]

| group5 = People
| list5 =
: [[Talaan ng mga manlalaro ng  National Basketball Association|Players]]
:: [[Talaan ng mga kasalukuyang manlalaro ng mga koponan ng NBA|Current rosters]]
:: [[List of foreign NBA players|Foreign players]]
:: [[Race and ethnicity in the NBA|Race and ethnicity]]
:: [[List of first overall NBA draft picks|First overall draft picks]]
:: [[Highest-paid NBA players by season|Highest paid]]
:: [[List of people banned or suspended by the NBA|Banned or suspended]]
:: [[National Basketball Players Association|NBPA]]
: [[List of National Basketball Association head coaches with 400 games coached|Head coaches]]
:: [[Talaan ng mga kasalukuyang punong gabay ng National Basketball Association|Current]]
:: [[List of National Basketball Association player-coaches|Player-coaches]]
:: [[List of NBA championship head coaches|Champions]]
:: [[List of foreign NBA coaches|Foreign]]
:: [[List of female NBA coaches|Female]]
:: [[National Basketball Coaches Association|NBCA]]
: [[List of NBA team owners|Owners]]
: [[List of National Basketball Association referees|Referees]]

| group6 = Awards and honors
| list6 =
: [[Larry O'Brien Championship Trophy|Larry O'Brien Trophy]]
: [[List of National Basketball Association awards|NBA awards]]
:: [[NBA Most Valuable Player Award|MVP]]
:: [[NBA Finals Most Valuable Player Award|Finals MVP]]
:: [[NBA All-Star Game Kobe Bryant Most Valuable Player Award|All-Star MVP]]
: [[Naismith Memorial Basketball Hall of Fame|Hall of Fame]]
:: [[List of members of the Naismith Memorial Basketball Hall of Fame|Members]]
: [[NBA Anniversary teams|Anniversary teams]]
: [[List of National Basketball Association retired numbers|Retired numbers]]

| group7 = Others
| list7 =
: Arenas
:: [[List of American Basketball Association arenas|ABA]]
:: [[List of National Basketball Association arenas|NBA]]
: Business
:: [[NBA collective bargaining agreement|Collective bargaining agreement]]
:: [[NBA salary cap|Salary cap]]
:: [[NBA Store]]
: Culture
:: [[National Basketball Association Cheerleading|Cheerleading]]
:: [[List of National Basketball Association mascots|Mascots]]
:: [[NBA dress code|Dress code]]
: [[NBA G League|G League]]
: [[Midwest Division (NBA)|Midwest Division]]
: Media
:: [[National Basketball Association on television|TV]]
:: [[NBA TV]]
: [[NBA Academy]]
: [[NBA Africa]]
: [[List of National Basketball Association rivalries|Rivalries]]
| below =
: {{icon|Category}} [[:Category:National Basketball Association|Category]]
: {{nbay|2021|app=season}}
}}&lt;noinclude&gt;
[[Category:National Basketball Association navigational boxes|*]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a2afvcr874aarnu8o6m391f37x8wje8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2010 sa Pilipinas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>245811</id>
    <revision>
      <id>2206754</id>
      <parentid>2188009</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:46:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28074-73</username>
        <id>161618</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kapanganakan */</comment>
      <origin>2206754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81629" sha1="6axszsm5wf5ic44yi9mpud8vvfylktc" xml:space="preserve">Mga pangyayaring naganap sa taong '''2010 sa Pilipinas'''.

== Panunungkulan ==
* [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) (hanggang Hunyo 30); [[Benigno Aquino III]] ([[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) (simula Hunyo 30)
* [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] (''Independent'') (hanggang Hunyo 30); [[Jejomar Binay]] ([[PDP–Laban|PDP-Laban]]) (simula Hunyo 30)
* [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas]] (hanggang Hunyo 4); Ika-15 Kongreso ng Pilipinas (simula Hulyo 26)
** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Juan Ponce Enrile]]
** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Prospero Nograles]] (hanggang Hunyo 26);[[Feliciano Belmonte, Jr.]] (simula Hunyo 26)

* [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Reynato Puno]] (hanggang Mayo 17); [[Renato Corona]] (simula Mayo 17)

== Kaganapan ==

=== Enero ===
* Enero 3 -- Iniulat na ang mga mamamayan ay unti-unti nang bumabalik sa kanilang mga tirahan matapos ibaba ang alerto sa [[Bulkang Mayon]].
* Enero 5 -- Naghain ng sagot ang pangunahing suspek sa [[Masaker sa Maguindanao|pamamaslang]] sa Maguindanao, na si [[Datu Andal Ampatuan, Jr.]] na wala siyang kasalanan sa nasabing krimen.&lt;ref&gt;''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/01/05/philippines.murder.trial/ &quot;Philippines mayor pleads not guilty to murder&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045318/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/01/05/philippines.murder.trial/ |date=2016-03-04 }} [[CNN]].'' 01-05-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/8440592.stm &quot;Philippines massacre suspect Ampatuan pleads not guilty&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 01-05-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Enero 11 -- Mahigit apatnapung [[Tao|katao]] kasama ang ilang [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|sundalo]] at [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulis]] ang nahuli sa paglabag sa pagbabawal ng [[baril]] alinsunod sa [[batas]] ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|halalan]] sa [[Pilipinas|bansa]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/01/11/10/3-soldiers-5-cops-violate-gun-ban &quot;(UPDATE) 3 soldiers, 5 cops violate gun ban&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/181282/news/nation/3-govt-officials-among-48-arrested-violators-of-gun-ban &quot;3 govt officials among 48 arrested violators of gun ban&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.mysinchew.com/node/33790 &quot;47 arrested after Philippine gun ban: police&quot;] My Sinchew.'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Enero 12 -- Muling nakatapak si dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Joseph Estrada]] sa [[Malakanyang]] para sa pulong ng Pambansang Konseho ng Seguridad ng [[Pilipinas]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/181334/news/nation/9-years-after-ouster-erap-back-in-malaca-ang &quot;9 years after ouster, Erap back in Malacañang&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-12-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20100118131401/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gsNc1i92RM39KAUlOxMquuYg-oxw &quot;Ex-Philippine leader says 'destined' for new term&quot;] [[Agence France-Presse]].'' 01-12-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/01/11/10/erap-return-malaca%C3%B1ang &quot;Erap to return to Malacañang&quot;]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 01-11-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Enero 21 -- Ibinasura ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|komisyon ng halalan]] ng [[Pilipinas]] ang kasong diskwalipikasyon sa pagtakbo sa pagka-[[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] ni [[Joseph Estrada]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/182143/news/nation/comelec-defends-decision-allowing-estrada-to-run-in-may-polls &quot;Comelec defends decision allowing Estrada to run in May polls&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-21-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.nytimes.com/2010/01/21/world/asia/21phils.html &quot;Philippines Panel Clears Election Bid by Former President&quot;] The New York Times.'' 01-20-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Enero 22 -- Pinaniniwalaang namatay ang militanteng [[Pinoy]] na kasapi ng [[Abu Sayyaf]] sa pag-atake ng Amerika malapit sa hangganan ng [[Apganistan]] at [[Pakistan]].&lt;ref&gt;''[http://www.longwarjournal.org/archives/2010/01/wanted_abu_sayyaf_op.php &quot;Wanted Abu Sayyaf operative reported killed in North Waziristan&quot;] The Long War Journal.'' 01-21-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8473921.stm &quot;US drone 'kills Filipino militant Abdul Basit Usman'&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 01-22-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://gulfnews.com/news/asia/pakistan/filipino-militant-believed-killed-in-us-drone-attack-in-pakistan-1.571935 &quot;Filipino militant believed killed in US drone attack in Pakistan&quot;] Gulf News (Pakistan).'' 01-22-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Enero 27 -- Tumestigo si [[Esmael Mangudadatu]], ang kalaban ng pangunahing suspek sa [[Pamamaslang sa Maguindanao]] na si [[Datu Andal Ampatuan, Jr.]], sa pagdinig ng kaso.&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20100130150306/http://www.google.com/hostednews/canadianpress/article/ALeqM5gmRXdkrvSM6V75Ag2dfv1qEblmhg &quot;Witness testifies clan chief, son planned Philippine massacre, hired militiamen for killings&quot;] The Canadian Press.'' 01-27-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/182626/news/nation/mangudadatu-faces-andal-jr-in-ampatuan-massacre-trial &quot;Mangudadatu faces Andal Jr. in Ampatuan massacre trial&quot;] [[GMA News]]''.  01-27-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.mysinchew.com/node/34581 &quot;Witness recalls wife's last words before Philippine massacre&quot;] My Sinchew.''  01-27-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Enero 29 --  Muling binuksan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] at [[Moro Islamic Liberation Front]] ang usapang pangkapayaan sa pamamatnubay ng tagapagmatyag sa [[Malaysia]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/182717/news/nation/gov-t-milf-resume-formal-talks-in-malaysia &quot;Gov’t, MILF resume formal talks in Malaysia&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 01-28-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;

=== Pebrero ===
[[Talaksan:Ph locator laguna binan.png|thumb|Mapa ng [[Laguna|Lalawigan ng Laguna]] na nagpapakita ng kinaroroonan ng [[Biñan|Lungsod ng Biñan]].]]
* Pebrero 2 -- Ipinatupad ang pagiging lungsod ng bayan ng [[Biñan|Biñan, Laguna]], ang [[Tala ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-138]] na lungsod sa bansa, sa bisa ng Batas Republika Blg. 9740 na naunang nilagdaan ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Macapagal-Arroyo]] noong 2009, na nagsabatas na gawing lungsod ang naturang bayan.&lt;ref&gt;''[http://www.senate.gov.ph/republic_acts/ra%209740.pdf &quot;Republic Act 9740&quot;] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-30-2009. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.senate.gov.ph/republic_acts/ra%209740.pdf &quot;Republic Act 9740&quot;]'' ''[http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra2009/ra_9740_2009.html The LawPhil Project]''. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;

* Pebrero 4 -- Dinala sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ng [[Pilipinas]] ang kasong diskwalipikasyon ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa pagtakbong [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan]] sa darating na [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|darating na halalan]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/183145/news/nation/sc-asked-to-nix-arroyo-congress-bid &quot;SC asked to nix Arroyo Congress bid&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 02-04-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;

* Pebrero 6 -- Inaresto ng militar at pulisya ang 43 ''health workers'' (Tinaguriang ''Morong 43'') na pinagbintangang kasapi ng [[Bagong Hukbong Bayan]] (NPA).&lt;ref&gt;''[http://bulatlat.com/main/2010/02/07/military-continues-to-deny-friends-kin-access-to-morong-43/ &quot;Military Continues to Deny Friends, Kin Access to ‘Morong 43’&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819033057/http://www.bulatlat.com/main/2010/02/07/military-continues-to-deny-friends-kin-access-to-morong-43/ |date=2010-08-19 }} Bulatlat.'' 02-07-2010. Hinango 06-13-2016.&lt;/ref&gt;
* Pebrero 9 -- Kinasuhan ng pagpaslang sina [[Andal Ampatuan, Jr.]], dating kaalyado ni Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] at 196 iba pa, kaugnay ng [[Pamamaslang sa Maguindanao]] noong Nobyembre 2009.&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/02/09/10/doj-oks-murder-raps-vs-ampatuan-sr-196-others &quot;DOJ OKs murder raps vs Ampatuan Sr, 196 others&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 02-09-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20120226030440/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iNJaC3hTn25jWZFp-yHVtwC-oGvA &quot;197 people charged with murder over Philippine massacre&quot;] [[Agence France-Presse]].'' 02-08-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.abc.net.au/news/2010-02-09/197-charged-over-philippines-massacre/325542 &quot;197 charged over Philippines massacre&quot;] Australian Broadcasting Corporation.'' 02-09-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[https://www.theguardian.com/world/2010/feb/09/philippines-charge-clan-head-massacre &quot;Philippines clan head charged over Maguindanao massacre&quot;] The Guardian.'' 02-09-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Pebrero 15 -- Inendorso [[Mike Velarde]] ng [[El Shaddai]] ang kandidatura nina [[Manny Villar]] at [[Loren Legarda]] para sa [[Halalan sa Pagkapangulo ng Pilipinas, 2010|halalan sa pagkapangulo sa 2010]].&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8515639.stm &quot;Philippine El Shaddai church backs Manuel Villar&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 02-15-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Pebrero 16 -- Nilagdaan ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang batas na nagtatanggal ng saklaw para sa karagdagang buwis sa mga matatanda sa [[Pilipinas]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/184033/news/nation/arroyo-finally-signs-vat-exemption-law-for-elderly &quot;Arroyo finally signs VAT exemption law for elderly&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 02-16-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/business/02/16/10/pgma-signs-law-e-vat-exemption-senior-citizens &quot;PGMA signs into law E-VAT exemption for senior citizens&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 02-16-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Pebrero 17
** Tatlo ang patay at mahigit 2,000 pa ang inilikas mula sa kanilang mga bahay matapos tumagas ang isang kemikal sa daungan sa lalawigan ng [[Batangas]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/184086/news/regions/3-die-2000-evacuated-due-to-fumes-in-batangas &quot;3 die, 2000 evacuated due to fumes in Batangas&quot;] [[GMA Network|GMA News]]''. 02-17-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
** Iniulat na pinakamataas na bilang ng namatay na mga mamamahayag naitala sa 70 noong taong 2009 kung saan 31 ang sa [[Pilipinas]].&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/8519204.stm &quot;Journalist deaths 'reach record level' in 2009&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 02-17-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Pebrero 21 -- Napatay ang anim na [[Islam|Islamikong]] militanteng [[Abu Sayyaf]] kasama ang &quot;most wanted&quot; na pinuno na si Albader Parad, sa pakikipagsagupa sa mga [[sundalo]] sa paanan ng Bundok Tucay sa [[Maimbung, Sulu]] sa [[Jolo]].&lt;ref&gt;''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/02/20102217219857969.html &quot;Abu Sayyaf commander killed in raid&quot;] Al Jazeera.'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.reuters.com/article/us-philippines-militant-idUSTRE61K0YU20100221 &quot;Philippines says kills Islamic militant leader&quot;] [[Reuters]]''. 02-21-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8526703.stm &quot;Abu Sayyaf commander killed in Philippines raid&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 02-21-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Pebrero 27 -- Labing-isa ang patay at mahigit sampu pa ang sugatan sa pag-atake ng [[Islam|Islamikong]] grupo na [[Abu Sayyaf]] sa lalawigan ng [[Basilan]].&lt;ref&gt;''[http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-refile-idUSTRE61Q0P020100227 &quot;Philippine rebels raid southern village, 11 dead&quot;] [[Reuters]].'' 02-26-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8540275.stm &quot;Abu Sayyaf militants raid Philippine village&quot;]  [[BBC|BBC News]].'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/184920/news/regions/11-killed-10-others-hurt-in-basilan-bandit-attack &quot;11 killed, 10 others hurt in Basilan bandit attack&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/02/27/10/70-gunmen-raid-basilan-village &quot;Abu Sayyaf bandits kill baby, 10 others in Basilan]&quot; [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 02-27-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;

=== Marso ===
* Marso 1 -- Nilagdaan ang ''Memorandum of Understanding on the Conservation of Migratory Sharks'' sa [[Maynila]].
* Marso 6 -- Hindi bababa sa 11 sundalong [[Pilipino]] ang patay sa pananambang ng mga rebeldeng [[komunista]] sa [[Mansalay, Oriental Mindoro]].&lt;ref&gt;''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/03/201036103350497843.html &quot;Philippine troops killed in ambush&quot;] Al Jazeera.'' 03-06-2010. Hnango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Marso 7 -- Labingdalawa ang patay sa pagbangga ng isang bus ng mga manlalakbay sa isang puno sa [[Pugo, La Union]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/185546/news/regions/death-toll-in-la-union-bus-accident-now-12 &quot;Death toll in La Union bus accident now 12&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 03-07-2010. Hnango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Marso 17 -- Ayon sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ng [[Pilipinas]], maaaring magtalaga ng [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/186333/news/nation/supreme-court-allows-arroyo-to-appoint-next-chief-justice &quot;Supreme Court allows Arroyo to appoint next chief justice&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 03-17-2010. Hnango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/03/17/10/sc-president-arroyo-can-appoint-new-cj &quot;SC: President Arroyo can appoint new chief justice&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 03-17-2010. Hnango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;

=== Abril ===

=== Mayo ===
* Mayo 10 -- '''Halalan.''' Ginanap ang [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|pangkalahatang halalan]] sa Pilipinas, ang pangalawang halalang ''computerized'' o ''automated'' sa kasaysayan ng bansa pagkatapos ng halalan sa [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao]] dalawang taon ang nakalipas noong 2008. Ginamit dito ang makinang ''Precinct Count Optical Scan''.
* Mayo 27 -- Tatlong katao ang dinukot umano ng [[Abu Sayyaf]], isang grupong may kaugnayan sa [[Al-Qaeda]], sa katimugang bahagi ng [[Pilipinas]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192016/news/regions/abu-sayyaf-bandits-seize-3-men-in-basilan-police &quot;Abu Sayyaf bandits seize 3 men in Basilan — police&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 05-27-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/05/27/10/abu-sayyaf-abduct-3-basilan &quot;Abu Sayyaf abducts 3 in Basilan&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]]''. 05-27-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;

=== Hunyo ===
* Hunyo 3 -- Tatlong pinaghihinalaang mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] ang napatay ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|Hukbong Katihan]] ng [[Pilipinas]] sa isang labanan sa [[Taysan, Batangas|Taysan]], [[Batangas]].&lt;ref&gt;''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7011088.html &quot;Philippine military attacks rebels' base in N Philippines&quot;]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 06-03-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/03/10/3-rebels-die-batangas-encounter &quot;3 rebels die in Batangas encounter&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-03-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192514/news/regions/3-npa-rebels-killed-in-predawn-batangas-clash &quot;3 NPA rebels killed in predawn Batangas clash&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-03-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Hunyo 4 -- Ang kapatid ng Tagapangasiwa ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] (BSP) na si Amando M. Tetangco Jr. ay isa sa mga natagpuang patay sa isang sasakyan sa Timog Park sa [[Lungsod ng Angeles]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192620/news/regions/bsp-head-s-brod-2-others-shot-dead-in-pampanga &quot;BSP head’s brod, 2 others shot dead in Pampanga&quot;]'' ''[[GMA Network|GMA News]].'' 06-04-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;

* Hunyo 8 -- Nagwaging [[Pangulo ng Pilipinas]] si [[Benigno Aquino III|Benigno &quot;Noynoy&quot; Aquino III]] sa [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2010|halalang pampanguluhan]] bilang [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|ika-15]] [[Pangulo ng Pilipinas]], kung saan si [[Jejomar Binay]] ang nahalal na [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]. Nahalal sila noong Hunyo 9.&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/08/10/final-tally-binay-leads-roxas-700000-votes &quot;Final tally: Binay leads Roxas by 700,000 votes&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-08-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/192941/news/nation/noynoy-binay-retain-leads-sure-to-be-proclaimed &quot;Noynoy, Binay retain leads, sure to be proclaimed&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-08-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt; 
* Hunyo 9 -- Mainit na tinanggap ng mga dumalo sa kanyang pananalita ukol sa [[pagbabago ng klima]] sa [[Pilipinas]] ang  dating [[Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos|Pangalawang Pangulo]] ng [[Estados Unidos]] na si [[Al Gore]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/09/10/gore-draws-crowds-climate-change-lecture &quot;Gore draws crowds to climate change lecture&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-09-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Hunyo 13 -- '''Sakunaː Aksidente.''' Hindi bababa sa 18 katao ang patay at mahigit 30 pa ang nasugatan nang mahulog ang isang bus sa bangin sa [[Balamban, Cebu]].&lt;ref&gt;''[http://news.xinhuanet.com/english2010/video/2010-06/14/c_13349795.htm &quot;Philippine bus crash kills at least 18 people]&quot; Xinhua.'' 06-14-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Hunyo 16
** Nasabat ang ''cocaine'' na nagkakahalaga ng 2 milyong [[Piso ng Pilipinas|Piso]] sa isang pulis sa [[Lungsod ng Pasig]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/193600/news/nation/p20-m-worth-of-cocaine-seized-from-airport-police-officer &quot;P20-M worth of cocaine seized from airport police officer&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/06/16/10/cop-nabbed-selling-4-kilos-cocaine &quot;Cop nabbed for selling 4 kilos of cocaine&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
** Nailigtas ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|Hukbong Sandatahan]] ng [[Pilipinas]] ang negosyanteng taga-Suwisa na nabihag sa loob ng dalawang buwan, sa timog ng bansa.&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20100617065958/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gSXaqvbY1xBvh3GSiA5LiBvP_SvQ &quot;Kidnapped Swiss national freed in Philippines: authorities&quot;] [[Agence France-Presse]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/15/10/swiss-kidnap-victim-released-zamboanga-city &quot;Swiss kidnap victim rescued in Zamboanga City&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.swissinfo.ch/eng/swiss-hostage-in-philippines-freed/9107598 &quot;Swiss hostage in Philippines freed&quot;] Swiss Info.'' 06-16-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Hunyo 17 -- Binaril at napatay ang Aleman na opisyal ng [[Makati Shangri-La, Manila|Makati Shangri-La Hotel]] sa [[Lungsod ng Makati|Makati]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/193687/news/nation/german-hotel-exec-gunned-down-in-makati-police &quot;German hotel exec gunned down in Makati — police&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-17-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/06/17/10/shangri-las-food-and-beverage-manager-shot-dead-makati &quot;Shangri-La's food and beverage director shot dead in Makati&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-17-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Hunyo 21 -- Dinukot ang anak ng isang opisyal ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] ng [[Pilipinas]] sa [[Lanao del Sur]] sa [[Mindanao]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/21/10/son-comelec-commissioner-kidnapped &quot;Son of Comelec commissioner kidnapped&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-21-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194012/news/specialreports/poll-official-s-son-abducted-by-men-seeking-to-nullify-votes &quot;Poll official's son abducted by men seeking to nullify votes&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-21-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Hunyo 23 -- Siyam katao ang patay at isa pa ang sugatan sa pagsabog ng isang trak ng LPG sa isang kainan sa [[Carmona, Kabite]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/23/10/9-die-lpg-tank-blasts-cavite &quot;9 die in LPG tank blasts in Cavite&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-23-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194163/news/regions/9-killed-1-hurt-in-fiery-road-accident-in-cavite &quot;9 killed, 1 hurt in fiery road accident in Cavite&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-23-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Hunyo 25 -- Isang kawal ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]] ang patay at dalawa pa ang sugatan sa pananambang ng mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa lalawigan ng [[Batangas]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/25/10/suspected-npa-rebels-shoot-dead-air-force-man-2-others-hurt &quot;Suspected NPA rebels shoot dead Air Force man, 2 others hurt&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-26-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194404/news/regions/soldier-killed-two-hurt-in-batangas-ambush &quot;Soldier killed, two hurt in Batangas ambush&quot;]  [[GMA Network|GMA News]].'' 06-25-2010. Hinango 11-12-2016.&lt;/ref&gt;
* Hunyo 29
** Pinangalanan ni [[Noynoy Aquino]] ang kanyang gabinete subalit siya muna ang tatayong [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal]].
** Hinirang si dating [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] [[Hilario Davide, Jr.]] na mamuno sa komisyon sa katotohanan na magbibigay katapusan sa maraming mga usapin.
[[Talaksan:Benigno Aquino III 090925.jpg|thumb|[[Benigno Aquino III]]]]
* Hunyo 30
** Pagkapangulo ni [[Benigno Aquino III|Benigno &quot;Noynoy&quot; Aquino III]]. Naganap ang pagtatalaga sa tungkulin kay ''President-elect'' [[Benigno Aquino III|Noynoy Aquino]], opisyal na nagdeklara sa kanya bilang [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|ika-15]] [[Pangulo ng Pilipinas]]. Nanumpa si [[Noynoy Aquino|Aquino]], gayundin si [[Jejomar Binay]] bilang Ika-15 na [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas]]. Samantala, bumaba sa pwesto si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] at nanumpa bilang kinatawan ng [[Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Pampanga#Ikalawang Distrito|ikalawang]] distrito ng [[Pampanga]].
** Dalawang [[sundalo]] ang patay sa pananambang ng mga pinaghihinalaang miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa bayan ng [[Sampaloc, Quezon]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/30/10/2-soldiers-killed-1-wounded-npa-attack-quezon &quot;2 soldiers killed, 1 wounded in NPA attack in Quezon&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-30-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/194900/news/regions/2-soldiers-killed-1-hurt-in-npa-ambush-in-quezon &quot;2 soldiers killed, 1 hurt in NPA ambush in Quezon&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 06-30-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;

=== Hulyo ===
* Hulyo 1 -- Isinulong ni dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] at ngayo'y kinatawan ng [[Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Pampanga#Ikalawang Distrito|ikalawang]] distrito ng [[Pampanga]] na si [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagsusog sa [[Saligang-batas ng Pilipinas|Saligang-batas]] ng [[Pilipinas]].&lt;ref&gt;''[http://af.reuters.com/article/worldNews/idAFTRE6601KN20100701 &quot;Arroyo seeks changes to Philippine constitution&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304224502/http://af.reuters.com/article/worldNews/idAFTRE6601KN20100701 |date=2016-03-04 }} [[Reuters]].'' 07-01-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Hulyo 4 --  Mahigit 15 katao ang patay at 48 pa ang nasugatan matapos bumangga sa isang bakod ang isang bus sa [[Cebu (lalawigan)|Cebu]].&lt;ref&gt;''[http://www.bbc.com/news/10500664 &quot;Fifteen die as Philippine bus hits wall to avoid crowd&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7051595.html &quot;15 people killed, 48 injured in C. Philippines' road accident&quot;]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.news.com.au/world/fifteen-dead-in-philippines-bus-crash/story-e6frfl00-1225887685271 &quot;Fifteen dead in Philippines bus crash&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100708230723/http://www.news.com.au/world/fifteen-dead-in-philippines-bus-crash/story-e6frfl00-1225887685271 |date=2010-07-08 }} news.com.au.'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20100708025505/http://timesofindia.indiatimes.com/World/Rest-of-World/15-dead-in-Philippine-bus-crash/articleshow/6126711.cms &quot;15 dead in Philippine bus crash&quot;] The Times of India.'' 07-04-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Hulyo 5
** Isa ang patay at dalawa pa ang sugatan nang tambangan ang komboy ng isang [[Punong-bayan|Pangalawang Punong-bayan]] ng isang bayan sa [[Lanao del Sur]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/05/10/lanao-town-vice-mayor-survives-ambush-1-killed &quot;Lanao town vice-mayor survives ambush; 1 killed&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7052661.html &quot;Gunmen ambush town vice mayor convoy in S Philippines&quot;]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/195230/news/regions/report-1-killed-2-hurt-in-lanao-sur-ambush &quot;Report: 1 killed, 2 hurt in Lanao Sur ambush&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Isang aktibista ang patay sa [[Aklan]], kauna-unahan sa pamumuno ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Noynoy Aquino]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/05/10/activist-leader-killed-aklan-1st-under-aquino-admin &quot;Activist leader killed in Aklan; 1st under Aquino admin&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/195233/news/regions/bayan-muna-coordinator-in-aklan-shot-dead &quot;Bayan Muna coordinator in Aklan shot dead&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-05-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Hulyo 6
** Apektado ang mga mangingisda sa isang nayon sa [[Calatagan, Batangas|Calatagan]], [[Batangas]] ng pagkalat ng tumagas na [[langis]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/06/10/oil-spill-hurting-fishing-village-batangas &quot;Oil spill hurting fishing village in Batangas&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-06-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/195310/news/regions/coast-guard-sends-team-to-check-oil-spill-in-batangas &quot;Coast Guard sends team to check oil spill in Batangas&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-06-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Nasagip na ng kapulisan ang dinukot na [[Tsinong]] mangangalakal sa [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] sa [[Pilipinas]] noong nakaraang taon.&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/06/10/kidnapped-chinese-trader-rescued-sulu &quot;Kidnapped Chinese trader rescued in Sulu&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-06-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Hulyo 8 -- Sumuko na pagkalipas ng tatlong taon ang takas na kapitan sa [[Pilipinas]] na si Nicanor Faeldon, na inakusahan ng pakikisangkot sa [[Pag-aalsa sa Oakwood]].&lt;ref&gt;''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/07/20107841222519848.html &quot;Rebel Philippine captain surrenders&quot;] Al Jazeera.'' 07-08-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.bbc.com/news/10549460 &quot;Philippine coup plotter surrenders to new government&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 07-08-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Hulyo 13 -- Unang bagyo sa [[Pilipinas]] para sa taong ito patungo sa direksiyon ng bansa kung saan 33 sa 81 na mga lalawigan ng bansa at ang kabisera na [[Kalakhang Maynila]] ay inilagay sa babala ng bagyo.&lt;ref&gt;''[http://www.smh.com.au//breaking-news-world/philippines-braces-for-typhoon-20100713-1098g.html &quot;Philippines braces for typhoon&quot;] The Sydney Morning Herald.'' 07-13-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Hulyo 15
** Nahirang ang [[dekano]] ng Kolehiyo ng Batas ng [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Unibersidad ng Pilipinas]] na si Marvic Leonen na tagapamuno ng lupon ng kinatawan ng pamahalaan sa pakikipag-usap sa mga [[MILF]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196127/news/nation/up-law-dean-heads-grp-panel-in-talks-with-milf &quot;UP Law dean heads GRP panel in talks with MILF&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-15-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Umabot na sa mahigit dalawampung katao ang bilang ng namatay sa [[Pilipinas]] dahil sa Bagyong Basyang (Pandaigdigang pangalan: Conson).
* Hulyo 21
** Iniwanan ng mana na nagkakahalaga ng mahigit 200 milyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] ang kasambahay na [[Pilipina]] sa [[Singapore]].&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20100724024019/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hynme2DXkHJQjcRg7qQYgR1gha9g &quot;Filipina maid inherits millions from employer&quot;] [[Agence France-Presse]].'' 07-22-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196619/news/pinay-helper-in-singapore-inherits-millions-from-employer &quot;Pinay helper in Singapore inherits millions from employer&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1296505/The-3million-maid-Filipina-servant-left-fortune-AND-luxury-Singapore-apartment-grateful-employer.html &quot;The £3million maid: Filipina servant left a fortune AND a luxury Singapore apartment by grateful employer&quot;] Daily Mail (UK).'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Dalawang [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|sundalo]] ang patay sa pananambang ng mga pinaghihinalaang mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] sa lalawigan ng [[Batangas]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196613/news/regions/suspected-rebels-kill-2-soldiers-in-batangas-ambush &quot;Suspected rebels kill 2 soldiers in Batangas ambush&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/21/10/rebels-kill-2-army-men-batangas &quot;Rebels kill 2 Army men in Batangas&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Niyanig ng lindol na may kalakhang 5 ang [[Silangang Samar]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/21/10/quakes-jolt-eastern-samar-ilocos-provinces &quot;Quakes jolt Eastern Samar, Ilocos provinces&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196579/news/regions/predawn-quake-jolts-eastern-visayas-anew &quot;Predawn quake jolts Eastern Visayas anew&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-21-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Hulyo 22
** Natagpuang patay ang isang [[Amerikano]] at apat na [[Pilipino]] sa kanilang tinutuluyan sa pinaghihinalaang insidente ng pagnanakaw sa [[Lungsod ng Angeles|Lungsod ng Angeles, Pampanga]].&lt;ref&gt;''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7077479.html &quot;American national, 4 Filipinos killed in N Philippine&quot;]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-22-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Inaresto ang labingpitong [[Pilipino]] sa [[Abu Dhabi]] sa [[UAE]] dahil sa pagpapatakbo ng sindikato na nangangalakal ng mga kapwa Pilipino sa nasabing bansa.&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196679/news/17-filipinos-arrested-in-uae-for-human-trafficking &quot;17 Filipinos arrested in UAE for human trafficking&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-22-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Isinampa ang kasong ''impeachment'' laban kay noo'y [[Tanod-bayan|Ombudsman]] [[Merceditas Gutierrez]] ng partidong ''[[Akbayan Citizens' Action Party|Akbayan Citizens 'Action Party]]''.&lt;ref&gt;[http://www.gmanews.tv/story/196728/ex-rep-hontiveros-leads-2nd-impeachment-vs-gutierrez ''&quot;Ex-Rep. Hontiveros leads 2nd impeachment vs Gutierrez&quot;''] ''[[GMA Network|GMA News]].'' 07-22-2010. Hinango 05-24-2016.&lt;/ref&gt;
* Hulyo 23
** Isang [[Pinoy]] ang patay nang kapusin ng hininga dahil sa usok sa nasusunog na bus na nasa pagitan ng bayan ng Varazze at Celle Ligure sa [[Italya]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196810/news/dfa-pinoy-dies-another-airlifted-in-italy-bus-accident &quot;DFA: Pinoy dies, another airlifted in Italy bus accident&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/global-filipino/07/23/10/1-dead-tourist-bus-filipinos-catches-fire-italy &quot;1 dead as tourist bus with Filipinos catches fire in Italy&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Hindi bababa sa anim na katao ang sugatan sa pag-atake sa [[Lungsod ng Iligan]] sa lalawigan ng [[Lanao del Norte]] noong madaling araw.&lt;ref&gt;''[http://en.people.cn/90001/90777/90851/7078321.html &quot;Grenade explodes in S. Philippines, 7 injured&quot;]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} People's Daily (China).'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/196790/news/regions/7-hurt-in-grenade-blast-in-iligan-city-police &quot;7 hurt in grenade blast in Iligan City — police&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/23/10/predawn-grenade-blast-hurts-6-iligan &quot;Predawn grenade blast hurts 6 in Iligan&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-23-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;

* Hulyo 26
** Pagbubukas ng Ika-15 na Kongreso ng Pilipinas. Nahalal si [[Juan Ponce Enrile]] bilang [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Pangulo]] ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] at si [[Feliciano Belmonte, Jr.|Feliciano Belmonte]] bilang [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Ispiker]] ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]].
** Isinagawa ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Benigno Aquino III]] ang kanyang unang [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (Pilipinas)|Talumpati sa Kalagayan ng Bansa]].
* Hulyo 29
** Sinuspinde ng [[Tanod-bayan]] ang anim na opisyal ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] ng [[Pilipinas]] kaugnay ng anomalya sa pantaklob sa balota noong [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2010|nakaraang halalan]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/07/29/10/comelec-execs-secrecy-folder-deal-suspended &quot;Comelec execs in secrecy folder deal suspended&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-29-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Umamin sa kasalanan sa [[Estados Unidos]] ang kasapi ng [[Abu Sayyaf]] na bahagi ng pagdukot sa ilang [[Estados Unidos|Amerikano]] at mga [[Pilipino]] noong taong 1995.&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197310/news/nation/sayyaf-member-in-1995-hostage-taking-pleads-guilty-in-us &quot;Sayyaf member in 1995 hostage-taking pleads guilty in US&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-29-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20100823033630/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5htFlrJHJqA8DPaHt-Lh-eYNWXAyg &quot;Abu Sayyaf co-founder pleads guilty in US&quot;] [[Agence France-Presse]].'' 07-28-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.upi.com/Top_News/US/2010/07/28/Philippine-abductions-leader-admits-guilt/UPI-22281280364390/ &quot;Philippine abductions leader admits guilt&quot;] United Press International.'' 07-28-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Hulyo 30
** Niyanig ng lindol na may kalakhang 4.6 ang [[Mindoro]] at [[Batangas]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197366/news/regions/magnitude-4-6-quake-rocks-mindoro &quot;Magnitude-4.6 quake rocks Mindoro&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/30/10/earthquake-jolts-parts-mindoro-batangas &quot;Earthquake jolts parts of Mindoro, Batangas&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Tatlong pinaghihinalaang miyembro ng rebeldeng [[Bagong Hukbong Bayan]] ang patay sa engkwentro sa [[Pampanga]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197382/news/regions/3-suspected-npa-rebels-killed-in-pampanga-clash &quot;3 suspected NPA rebels killed in Pampanga clash&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/07/30/10/3-suspected-rebels-killed-pampanga &quot;3 suspected rebels killed in Pampanga&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 07-30-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;

=== Agosto ===
* Agosto 1 -- Sinabihan ng [[Philippine Airlines]] ang 25 mga piloto na bumalik sa trabaho matapos magbitiw ang mga ito ng walang paalam na nagdulot ng pagkansela sa mga paglipad.
* Agosto 2
** Inilabas na ang tala ng mga gagawaran ng [[Gawad Ramon Magsaysay]], paparangalan ang mag-asawang [[Pilipino]], tatlong [[Tsino]], isang [[Bangladeshi]] at isang [[Hapon]].&lt;ref&gt;''[http://rmaward.asia/awardees/year/2010/ Awardees from 2010.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170822093950/http://rmaward.asia/awardees/year/2010/ |date=2017-08-22 }} [http://rmaward.asia/ The Ramon Magsaysay Award Foundation.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170307120334/http://rmaward.asia/ |date=2017-03-07 }}'' Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/08/02/10/2-pinoy-science-teachers-among-2010-magsaysay-awardees &quot;2 Pinoy science teachers among 2010 Magsaysay awardees&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-02-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
***Akiba, Tadatoshi ([[Hapon|Japan]])
***Bernido, Christopher ([[Pilipinas]])
***Bernido, Ma. Victoria Carpio ([[Pilipinas]])
***Fu Qiping ([[Tsina]])
***Huo Daishan ([[Tsina]])
***Khan, A.H.M. Noman ([[Bangladesh]])
***Pan Yue ([[Tsina]])
** Napatay sa [[Lungsod ng Makati|Makati]] ang pinuno ng isang grupong nagnanakaw ng mga [[kotse]] sa [[Pilipinas]].&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/08/01/10/car-theft-gang-leader-ivan-padilla-arrested-makati &quot;Car theft gang leader Ivan Padilla killed in Makati&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-02-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/197556/news/nation/police-carjack-ring-leader-arrested-in-makati &quot;Police: Carjack ring leader arrested in Makati&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-02-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;

* Agosto 3 -- isinampa ang isa pang kasong ''impeachment'' laban kay noo'y [[Tanod-bayan|Ombudsman]] [[Merceditas Gutierrez]], ng partidong [[Bagong Alyansang Makabayan]] (BAYAN).&lt;ref&gt;''[http://www.gmanews.tv/story/197688/another-impeachment-complaint-filed-vs-ombudsman-gutierrez &quot;Another impeachment complaint filed vs Ombudsman Gutierrez&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-03-2010. Hinango 05-24-2016.&lt;/ref&gt;
* Agosto 6
** Nahuli sa [[Maguindanao]] ang isa sa mga suspek sa [[Pamamaslang sa Maguindanao]] noong taong 2009.
** Dalawa ang patay at ilan pa ang sugatan, kasama ang Gobernador ng [[Sulu]], sa pambobomba sa paliparan sa [[Lungsod ng Zamboanga]].&lt;ref&gt;''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/05/philippines.airport.bombing/ &quot;Suspected bomber dead in Philippines airport blast&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926060245/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/05/philippines.airport.bombing/ |date=2020-09-26 }} [[CNN]].'' 08-05-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-10889355 &quot;Philippines airport bomb kills two, wounds governor&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 08-06-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Agosto 17
** Nawala ang isang [[helikopter]] ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] sa dagat malapit sa [[Lungsod ng Zamboanga]], dalawang piloto ang lulan nito.&lt;ref&gt;''[http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/17/c_13448698.htm &quot;Navy helicopter crashes in S. Philippines, two pilots missing&quot;] Xinhua.'' 08-17-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/08/17/10/navy-chopper-crashes-near-zamboanga &quot;Navy chopper crashes near Zamboanga&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-17-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Dinukot ang isang [[Tsino|Tsinong]] mangangalakal ng mga armadong kalalakihan sa [[Lungsod ng Cotabato]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/198703/news/regions/armed-men-abduct-trader-in-cotabato-city &quot;Armed men abduct trader in Cotabato City&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-17-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/08/16/10/chinese-businessman-abducted-cotabato &quot;Chinese businessman abducted in Cotabato&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-16-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Agosto 18
** Naaresto ang lalaki mula sa [[Malaysia]], sa [[NAIA]] matapos mahulihan ng 14 na kilo ng shabu.&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/198784/news/nation/authorities-seize-14-kg-of-shabu-from-malaysian-at-naia &quot;Authorities seize 14 kg of shabu from Malaysian at NAIA&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/metro-manila/08/18/10/boc-seizes-shabu-haul-naia-2 &quot;BOC seizes shabu haul at NAIA-2&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News.]]'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
** Hindi bababa sa 35 katao ang patay matapos malaglag sa bangin ang isang bus sa lalawigan ng [[Benguet]].&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20100821101734/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5g9dsw0CXoq6MPNYdZxqAekSDx6awD9HLMI181 &quot;Bus crash in Philippines kills 35, but 8 survive&quot;] The Associated Press.'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/18/philippines.bus.crash/ &quot;Bus crash in Philippines kills 39&quot;]{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[CNN]].'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/18/c_13450443.htm &quot;At least 35 killed as bus plunges into ravine in Philippines&quot;] Xinhua.'' 08-18-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Agosto 22 -- Nagsagawa ang [[Pilipinas]] at [[Estados Unidos]] ng magkasamang pagsasanay ng hukbo.&lt;ref&gt;''[http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-08/22/c_13456737.htm &quot;Philippine-U.S. forces hold joint exercise&quot;] Xinhua.'' 08-22-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:2010 Manila hostage crisis bus.JPG|thumb|Ang bus ng [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|2010 Pagbibihag sa Maynila]] kung saan namatay ang 8 turista mula [[Hong Kong]].]]
* Agosto 23 -- '''Krimen.''' Naganap ang [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pagbibihag sa Maynila]], na nagresulta sa pagkamatay ng walong turista mula [[Hong Kong]]. [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|Nambihag]] ang isang natiwalag na [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulis]] na tagasiyasat, ng isang bus na pagmamay-ari ng ''Hong Thai Travel'' at lahat ng 25 kataong sakay nito na pawang mga turista mula sa [[Hong Kong]], sa [[Manila|Maynila]] para manawagan sa kanyang pagkabalik sa trabaho. Napatay siya kalaunan. Hindi bababa sa 8 bihag ang namatay at dalawa pa ang malubhang nasugatan.&lt;ref&gt;''[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/08/201082313340806606.html &quot;Hostages die in Manila bus siege&quot;] Al Jazeera.'' 08-24-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/23/philippines.bus.hostages/index.html?iref=NS1#fbid=Dxrzb6Q-4_O&amp;wom=false &quot;Gunman in the Philippines ends standoff by killing 8, wounding 7&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160318230003/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/08/23/philippines.bus.hostages/index.html?iref=NS1#fbid=Dxrzb6Q-4_O&amp;wom=false |date=2016-03-18 }} [[CNN]].'' 08-24-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Agosto 24
** Bumagsak ang mga paseguro sa [[Pamilihang Sapi ng Pilipinas]] isang araw matapos ang [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|Pagbibihag ng bus sa Maynila]].
** '''Aliwan at Kultura.''' (Oras sa Pilipinas) Itinanghal na ''Miss Universe 2010 4th runner-up'' ang kinatawan ng Pilipinas na si Maria Venus Raj, sa ika-59 na edisyon ng patimpalak na ginanap sa [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], [[Nevada]], [[Estados Unidos]].
* Agosto 29 -- Walumpung libong katao naglunsad ng pagkilos sa [[Hong Kong]] matapos sa [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|madugong pagbibihag]] sa [[Pilipinas]] noong nakaraang linggo.&lt;ref&gt;[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2010/08/20108298392181971.html &quot;Hong Kong rallies for bus victims&quot;] ''Al Jazeera.'' 08-30-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-11123869 &quot;Hong Kong protest over Manila hostage deaths&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 08-29-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://www.independent.co.uk/news/world/asia/hong-kong-in-bitter-mourning-for-manila-bus-killers-victims-2065490.html &quot;Hong Kong in bitter mourning for Manila bus killer's victims&quot;] The Independent (UK).'' 08-30-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;

=== Setyembre ===
* Setyembre 3 -- Inako ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Benigno Aquino III]] ang responsibilidad sa pangangasiwa ng [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pangbibihag sa Maynila]]&lt;nowiki/&gt;noong Agosto.
* Setyembre 6 -- Sumabog ang dalawang improbisadong [[bomba]] sa [[Lungsod ng Cotabato]] sa [[Maguindanao]].
* Setyembre 9 -- Inamin ng  mga tagasiyasat sa [[Pilipinas]] na maaaring nabaril ng mga operatiba ng ''Manila Police District'' ang ilan sa mga binihag na turista sa [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pambibihag]] noong Agosto.
* Setyembre 12 -- Natagpuan ng mga naglilinis ng eroplano sa [[Pilipinas]] ang isang sanggol na lalaki na itinabon sa basurahan sa banyo.&lt;ref&gt;''[http://www.smh.com.au/world/baby-found-in-plane-bin-in-philippines-20100912-15783 &quot;Baby found in plane bin in Philippines&quot;] The Sydney Morning Herald.'' 09-13-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Setyembre 13 -- Tatlong rebeldeng [[Bagong Hukbong Bayan]] ang patay sa pakikipag-sagupaan sa [[Bula, Camarines Sur]].&lt;ref&gt;''[http://www.gmanetwork.com/news/story/200919/news/regions/3-npa-rebs-killed-in-clash-with-soldiers-in-camsur &quot;3 NPA rebs killed in clash with soldiers in CamSur&quot;] [[GMA Network|GMA News]].'' 09-13-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/09/13/10/npa-rebel-killed-clash-military-camarines-sur &quot;NPA rebel killed in clash with military in Camarines Sur&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 09-13-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;

* Setyembre 26 -- '''Krimen.''' Niyanig ng isang pagsabog ang [[Pamantasang De La Salle Maynila|De La Salle University]] sa Maynila sa panahon ng huling araw ng ''2010 Bar Exams''.

=== Oktubre ===
* Oktubre 11 -- Iminungkahi ni [[Benigno Aquino III]], [[Pangulo ng Pilipinas]], ang mga administratibo lamang at hindi kriminal na kaso laban sa mga may kaugnayan sa naganap na [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pambibihag sa Maynila]] noong Agosto.

* Oktubre 16 -- Tinamaan ng [[Bagyong Juan (2010)|Bagyong Juan]], opisyal na tinawag bilang ''Typhoon Megi'', ang hilagang-silangan [[Luzon]] sa [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]], lumikha ng malawakang pinsala sa [[Luzon]]. (Oktubre 18). Ito ang pinakamalakas na bagyo sa taong 2010.
* Oktubre 25 -- '''Halalan.''' Opisyal na ginanap ang sabayang halalang Barangay at Sangguniang Kabataan (SK) sa Pilipinas.

=== Nobyembre ===
* Nobyembre 23 -- Opisyal na nagbitiw sa tungkulin ang ''Undersecretary'' ng [[Kagawaran ng Turismo (Pilipinas)|Kagawran ng Turismo]] na si Vicente Romano III, bilang resulta ng kontrobersyal na kampanya sa pagtataguyod ng turismo na tinawag na &quot;Pilipinas Kay Ganda.&quot;
* Nobyembre 30 -- Opisyal na nagsimula sa tungkulin at nanumpa ang mga nanalo sa halalang Barangay at Sangguniang Kabataan (SK), at bumitiw sa mga nagtapos na sa termino at hindi nanalo sa nasabing halalan.

=== Disyembre ===
* Disyembre 7 -- Ang Korte Suprema ay bumoto, 10-5, upang ideklara na ang Atas ng Pangulo 1 ni Pangulong [[Benigno Aquino III|Aquino]], na lumikha sa ''Truth Commission'', ay labag sa Konstitusyon.&lt;ref&gt;''[http://www.rappler.com/newsbreak/flashback/141381-timeline-2010-truth-commission &quot;TIMELINE: The short-lived 2010 Truth Commission&quot;] [[Rappler]].'' 07-30-2016. Hinango 10-01-2016.&lt;/ref&gt;
* Disyembre 14 -- Natapos ang Kaso ng [[Pamamaslang ng mga Vizconde|Pamamaslang sa mga Vizconde]]. Nagresulta sa kalayaan ni [[Hubert Webb|Hubert Webb]].
* Disyembre 16 -- Inilabas ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] ang mga bagong [[salaping papel]] ng bansa.

== Mga Paggunita ==
Mga okasyon sa italiko ay &quot;special holidays ,&quot; mga nasa bold ay ang &quot;regular holidays.&quot;

Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay &quot;espesyal na araw. &quot;
* [[January 1|Enero 1]] – '''Unang Araw ng Bagong Taon'''
* Pebrero 22 – ''[[Rebolusyong EDSA ng 1986]]''
* Abril 1 – '''[[Holy Thursday|Huwebes Santo]]'''
* Abril 2 – '''[[Good Friday|Biyernes Santo]]'''
* Abril 3 – ''[[Holy Saturday|Sabado de Gloria]]''
* Abril 9 – '''[[Bataan Day|Araw ng Kagitingan]]'''
* Mayo 1 – '''[[Araw ng Paggawa]]'''
* Mayo 10 – ''Araw ng Halalan''
* Hunyo 12 – '''[[Araw ng Kalayaan]]'''
* Hunyo 30 -- ''Inagurasyon ni Pangulong Aquino''&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/nation/06/17/10/palace-declares-june-30-special-non-working-holiday &quot;Palace declares June 30 a special non-working holiday.&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 06-17-2010. Hinango 06-30-2016.&lt;/ref&gt;
* Agosto 29 – '''Araw ng mga Bayani'''
* Nobyembre 1 – ''[[Undas|Araw ng mga Patay]]''
* Nobyembre 16 – [[Eid al-Adha]] (Ipinahayag sa kauna-unahang pagkakataon bilang isang pista opisyal alinsunod sa Batas Republika 9849)&lt;ref&gt;''[http://www.gov.ph/2009/12/11/republic-act-no-9849/ &quot;Republic Act No. 9849&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160917224735/http://www.gov.ph/2009/12/11/republic-act-no-9849/ |date=2016-09-17 }} Official Gazette of the Republic of the Philippines.'' 12-11-2009. Hinango 09-26-2016.&lt;/ref&gt;
* Nobyembre 30 – '''Araw ni Bonifacio'''
* Disyembre 25 – '''[[Pasko|Araw ng Pasko]]'''
* Disyembre 30 – '''Araw ni Rizal'''
* Disyembre 31 – ''[[Bisperas ng Bagong Taon]]''

== Aliwan at Kultura ==
* Marso 6 -- '''Telebisyonː Patimpalak ng Kagandahan sa Pilipinas.''' Ginanap ang ika-47 [[Binibining Pilipinas]] (2010) sa [[Araneta Coliseum|''Araneta Coliseum'']], at isinahimpapawid ng [[GMA Network|''GMA Network'']]. Tinanghal na ''Bb. Pilipinas-Universe 2010'' si Maria Venus Raj ng [[Bato, Camarines Sur]]. '''Huling resulta, Binibining Pilipinas 2010ː'''
** '''''Bb. Pilipinas-Universe 2010''ː''' # 10 -- Maria Venus Raj ([[Bato, Camarines Sur]]). Lumahok sa ''Miss Universe 2010'' at nahanay bilang 4th runner-up (Agosto 23, [[Estados Unidos]]).
** '''''Bb. Pilipinas-World 2010''ː''' # 21 -- Czarina Catherine Gatbonton ([[Malolos|Malolos City]]. Lumahok sa ''Miss World 2010'' (Oktubre 30, [[Tsina]])
** '''''Bb. Pilipinas-International 2010''ː''' # 11 -- Krista Eileen Kleiner ([[Maynila|Manila]]). Lumahok sa ''Miss International 2010'' at inihanay na Top 15 Finalist (Nobyembre 7, [[Tsina]])
** '''''Bb. Pilipinas Runners-upː'''''
*** 1st - #22 -- Diane Elaine Necio ([[Albay]])
*** 2nd - #18 -- Helen Nicolette Henson ([[Pampanga]])
* Abril 24 -- '''Telebisyonː Patimpalak ng Kagandahan sa Pilipinas.''' Ginanap ang ika-10 ''[[Miss Philippines Earth]]'' (2010) sa ''Manila Ocean Park'', [[Maynila]], at isinahimpapawid ng [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN]]. Tinanghal na ''Miss Philippines Earth 2010'' si Kris Psyche Resus ng [[Infanta, Quezon]]. '''Huling resulta, Miss Philippines Earth 2010ː'''
** '''''Miss Philippines Earth 2010''ː''' Kris Psyche Resus ([[Infanta, Quezon|Infanta]]). Lumahok sa ''Miss Earth 2010'' (Disyembre 4, [[Vietnam]])
** '''''Miss Philippines Air''ː''' Emmerie Dale Cunanan ([[Pandan, Antique|Pandan]]
** '''''Miss Philippines Water''ː''' Renee Rosario McHugh ([[Estados Unidos|USA]] East Coast)
** '''''Miss Philippines Fire''ː''' Gwennaelle Ruais ([[Pransiya|France]])
** '''''Miss Philippines Eco Tourism''ː''' Angela Lauren Fernando ([[Lubao, Pampanga|Lubao]])
* Agosto 28 -- '''Telebisyonː Patimpalak ng Kagandahan sa Pilipinas.''' Ginanap ang ika-42 [[Mutya ng Pilipinas]] (2010) sa Newport City, [[Pasay]], at isinahimpapawid ng [[GMA Network|''GMA Network'']]. Tinanghal si Carla Jenina Lizardo ng [[Kabikulan|Bicol]], na ''Mutya ng Pilipinas Intercontinental 2010'', at si Barbara Salvador ng [[Pangasinan]], na ''Mutya ng Pilipinas Internationtal 2010''. '''Huling resulta, Mutya ng Pilipinas 2010ː'''
** '''''Mutya ng Pilipinas Intercontinental 2010''ː''' Carla Jenina Terina Lizardo ([[Kabikulan|Bicol]]). Hindi nagawang lumahok sa ''Miss Intercontinental 2010''
** '''''Mutya ng Pilipinas International 2010''ː''' Barbara dela Rosa Salvador ([[Pangasinan]]). Lumahok sa ''Miss Tourism International 2010'' at nahanay bilang ''3rd runner-up'' ([[Malaysia]])
** '''''Mutya ng Pilipinas Asia Pacific 2010''ː''' Christi Lynn Landrito McGarry (Filipino Community of East Coast, [[Estados Unidos|USA]]). Pinalitan si Carla Jenina Lizardo, lumahok sa ''Miss Intercontinental 2010'' at inihanay na ''Top 15 semifinalist.'' ([[Republikang Dominikano|Dominican Republic]])
** '''''Mutya ng Pilipinas Runners-upː'''''
*** 1st - Suzette Hernandez ([[Batangas]])
*** 2nd - Sharon Grace Angel ([[Lungsod ng Lapu-Lapu|Lapu-Lapu City]])

* Setyembre 30 -- '''Pelikula.''' Ginanap ang ika-23 ''Awit Awards'' sa [[SM Mall of Asia|''SM Mall of Asia'']] sa [[Pasay]]. Sina Noel Cabangon at [[Gloc-9]] ay nakatanggap ng pinakamaraming mga parangal na umabot sa apat.
* Disyembre 25, 2010 - Enero 7, 2011 -- '''Pelikula.''' Inilunsad ang ika-36 [[Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila|Metro Manila Film Festival]] - Philippines (MMFF). Ginanap ang &quot;Gabi Ng Parangal&quot; (''Awards Night)'' noong Disyembre 26. Ang pelikulang &quot;''Ang Tanging Ina Mo (Last na 'To!)&quot;'' ay nakatanggap ng pinakamaraming mga parangal, siyam kasama ang ''Best Picture''.

==Telebisyon==
{{main|2010 sa telebisyon sa Pilipinas}}
* [[Agosto 24]] – Si [[Venus Raj]] ay pumangatlong runner-up sa patimpalak na [[Miss Universe 2010|2010 Miss Universe]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Nepales |first=Ruben |title=Isang ‘malaki, malaking’ panalo pa rin |work=Philippine Daily Inquirer|date=Agosto 25, 2010 |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20100825-288635/A-major-major-win-nonetheless |access-date=Disyembre 25, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006025140/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20100825-288635/A-major-major-win-nonetheless |archive-date=Oktubre 6, 2012 }}&lt;/ref&gt;

== Palakasan ==
* ''NCAA Season 86'' (2010–2011)
* ''UAAP Season 73'' (2010-2011). Ginanap ang ''opening ceremonies'' noong Hulyo 10.
* ''2010–11 PBA Season'' (ika-36), Ginanap mula Oktubre 3 hanggang Agosto 21, 2011.
* ''7th Season'' ng ''Shakey's V-League.'' Idinaos ang ''1st Conference'' ng liga noong Abril 2010 at ang ''Second Conference'' mula Hulyo 11 hanggang huling bahagi ng Setyembre.

* Disyembre 13-19 -- Lumahok ang Pilipinas sa ''2010 Asian Para Games-First Asian Para Games'' sa [[Guangzhou]], [[Tsina]]. Nahanay ang bansa sa ika-21 puwesto.

== Sakuna ==
* '''[[Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko, 2010|Bagyo]]ː''' Labing-isang (11) bagyo ang pumasok at tumama sa Pilipinas sa taong 2010ː (''Tandaanː'' Mga bagyo sa '''Bold''' ay mga bagyong pumasok sa ''Philippine Area of Responsibility (''PAR) at tumama sa saanmang lupain sa bansa.)
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |Talaan ng mga bagyong tumama sa ''Philippine Area of Responsibility'' sa taong 2010
|-
!Petsang itinagal
!Uri
!Pangalang Pandaigdig
!Pangalang Lokal
|-
|Marso 21 - 26
|''Tropical Storm'' 
|Omais
|Agaton
|-
|Hulyo 11 - 18
|''Typhoon'' 
|'''Conson'''
|'''Basyang'''
|-
|Hulyo 17 - 23
|''Typhoon'' 
|'''Chanthu'''
|'''Caloy'''
|-
|Agosto 3 - 5
|''Tropical Storm'' 
|''(wala)''
|'''Domeng'''
|-
|Agosto 6 - 12
|''Severe Tropical Storm''
|Dianmu
|Ester
|-
|Agosto 26 - Setyembre 3
|''Severe Tropical Storm''
|Lionrock
|Florita
|-
|Agosto 28 - Setyembre 2
|''Typhoon'' 
|Kompasu
|Glenda
|-
|Setyembre 1 - 10
|''Severe Tropical Storm''
|Malou
|Henry
|-
|Setyembre 14 - 21
|''Typhoon'' 
|Fanapi
|Inday
|-
|Oktubre 12 - 24
|''Typhoon'' 
|'''Megi'''
|[[Bagyong Juan (2010)|'''Juan''']]
|-
|Oktubre 20 - 30
|''Typhoon'' 
|Chaba
|Katring
|}

* Hulyo 23 -- '''Lindolː''' Niyanig ng apat na magkakasunod na lindol ang Mindanao.
* Mula huling bahagi ng Disyembre -- '''Pagbahaː''' Naganap ang malawakang pagbaha sa silangang bahagi ng Pilipinas. Unang naiulat ng pagbaha sa probinsya ng [[Albay]] at [[Sorsogon]] sa [[Kabikulan]].

==Mga Pelikula==
Pinakamataas na kita sa pelikulang Pilipino para sa taon.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:80%&quot;
|-
! Ranggo
! Pamagat
! Kita ng Pelikula
! Gross
|-
| 1
| [[My Amnesia Girl]]
| [[Star Cinema]]
| ₱144.8 milyon
|-
| 2
| [[Miss You Like Crazy (pelikula)|Miss You Like Crazy]]
| [[Star Cinema]]
| ₱143.25 milyon
|-
| 3
| [[Here Comes the Bride (pelikula noong 2010)|Here Comes The Bride]]
| [[Star Cinema]], [[OctoArts Films]] at Quantum Films
| ₱116 milyon
|-
| 4
| ''[[Petrang Kabayo]]''
| [[Viva Films]]
| ₱115.2 milyon
|-
| 5
| [[Ikaw sa Akin ang Lahat (pelikula)|Ikaw sa Akin ang Lahat]]
| [[Regal Films]] at [[GMA Films]]
| ₱102.42 milyon
|-
| 6
| [[Babe, Mahal Kita]]
| [[Star Cinema]] at [[VIVA Films]]
| ₱96.34 milyon
|-
| 7
| [[Si Agimat at Si Enteng Kabisote]]
| GMA Films, MZet Productions, OctoArts Films, Imus Productions, APT Entertainment
| ₱86.7 milyon
|-
| 8
| ''[[Paano Na Kaya]]''
| [[Star Cinema]]
| ₱82.25&amp;nbsp;milyon
|-
| 9
| ''[[Hating Kapatid (film)|Hating Kapatid]]''
| [[Viva Films]]
| ₱81.97&amp;nbsp;milyon
|-
| 10
| [[Ang Tanging Ina Mo (Last na 'To!)]]
| [[Star Cinema]]
| 67.9&amp;nbsp;milyon
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;lapad:100%&quot;
|-
! Inilabas
! Pamagat
! Sa direksyon ni
! Cast
! Kasuotan ng Pelikula
! Genre
|-
| {{dts||Enero|27}}
| ''[[Paano Na Kaya]]''
| Ruel S Bayani
| [[Kim Chiu]], [[Gerald Anderson]], [[Melissa Ricks]]
| [[Star Cinema]]
| [[Romantikong komedya]]
|-
| {{dts||Pebrero|17}}
| ''Marino''
| Paul Sta Ana
| Allen Dizon, [[Ara Mina]], [[Bangs Garcia]], [[Krista Ranillo]]
| Produksyon ng mga Kaganapan at Libangan ng CDP at Produksyon ng ATD Entertainment
| Drama
|-
| {{dts||Pebrero|17}}
| Ben &amp; Sam
| Mark Shandii Bacolod
| Ray An Dulay, Jess Mendoza
| Ignatius Film Productions
| [[LGBT]]
|-
| {{dts||Pebrero|24}}
| [[Miss You Like Crazy (pelikula)|Miss You Like Crazy]]
| [[Cathy Garcia Molina]]
| [[Bea Alonzo]], [[John Lloyd Cruz]], Maricar Reyes
| [[Star Cinema]]
| Drama
|-
| {{dts||Pebrero|26}}
| ''Pitas''
| Joey Romero
| [[Sid Lucero]], [[Kristel Moreno]], [[Bembol Roco]], [[Rio Locsin]]
| Legaslas Entertainment
| Drama
|-
| {{dts||Marso|10}}
| Ang Pulang Sapatos
| Raul Jorolan
| [[Nikki Gil]], [[Marvin Agustin]]
| Unitel Production
| Romantikong Drama
|-
| {{dts||Marso|10}}
| Bakal Boys
| Ralston Jover
| [[Gina Pareño]]
| Mga Produksyon ng Apogee
| Drama
|-
| {{dts||Marso|10}}
| ''Parisukat''
| Jonison Fontanos
| Toffee Calma, Jeff Tatsuro
| Mga Pelikulang Ignatius
| [[LGBT]]
|-
| {{dts||Marso|17}}
| ''Santuaryo''
| Monti Parungao
| Basti Romero, Justin Dizon, Nicos Bacani, Gino Quintana, A.J. Ona at Ralph Mateo
| Climax Productions
| [[LGBT]], [[thriller (genre)|Thriller]]
|-
| {{dts||Marso|22}}
| Romeo at Juliet
| Adolfo B Alix Jr
| [[Alessandra De Rossi]]
| Kisapmata Productions
| Drama
|-
| {{dts||Abril|03}}
| [[Babe, Mahal kita]]
| Mae Czarina Cruz
| [[Anne Curtis]], [[Sam Milby]]
| [[Star Cinema]] at [[VIVA Films]]
| [[Romantikong drama|Romansa]]
|-
| {{dts||Abril|21}}
| [[Working Girls 2010|Working Girls]]
| Jose Javier Reyes
| [[Eugene Domingo]], [[Ruffa Gutierrez]], [[Bianca King]], [[Cristine Reyes]], [[Iza Calzado]], [[Jennylyn Mercado]], [[Eula Valdez]]
| [[GMA Films]], [[VIVA Films]] at Unitel Pictures
| Komedya
|-
| {{dts||Abril|28}}
| D'Survivors
| Adolfo B Alix Jr
| Rocky Salumbides, Daniel Matsunaga, [[K Brosas]], [[Akihiro Sato (model)|Akihiro Sato]], Fabio Ide
| Astral Productions
| Komedya
|-
| {{dts||Mayo|5}}
| [[You to Me Are Everything (pelikula)|You To Me Are Everything]]
| Mark Reyes
| [[Marian Rivera]] at [[Dingdong Dantes]]
| [[Regal Films]] at [[GMA Films]]
| [[romantikong komedya]]
|-
| {{dts||Mayo|7}}
| ''Pulupot''
| Monti Parungao
| Gio Gapas, Justin de Leon at Echo Caceres
| Treemount Pictures
| [[LGBT]]
|-
| {{dts||Mayo|12}}
| [[Here Comes the Bride (2010 film)|Here Comes The Bride]]
| Chris Martinez
| [[Angelica Panganiban]], [[Eugene Domingo]], [[John Lapus]], Tuesday Vargas, [[Tom Rodriguez]] at Jaime Fabregas
| [[Star Cinema]], [[OctoArts Films]] at Quantum Films
| Komedya
|-
| {{dts||Mayo|26}}
| [[Noy (pelikula)|Noy]]
| Dondon Santos
| [[Coco Martin]], [[Erich Gonzales]], [[Cherry Pie Picache]], [[Baron Geisler]], [[Joem Bascon]] at [[Vice Ganda]]
| CineMedia at [[Star Cinema]]
| Makasaysayan
|-
| {{dts||Hunyo|2}}
| Fling
| Hans Salazar
| [[Rafael Rosell]], Jacq Yu at Lara Morena
|
| [[romantikong komedya]]
|-
| {{dts||Hunyo|9}}
| Emir
| [[Chito Roño]]
| Francesca Farr, Dulce, Julia Clarete at [[Jhong Hilario]]
| CCP, Film Council of the Philippines at Viva Films
| Drama, Musikal
|-
| {{dts||Hunyo|16}}
| [[I'll Be There (2010 film)|I'll Be There]]
| Maryo J delos Reyes
| [[KC Concepcion]], [[Gabby Concepcion]] at [[Jericho Rosales]]
| [[Star Cinema]]
| Drama
|-
| {{dts||Hunyo|23}}
| ''Lagpas: Ikaw, Ano'ng Trip Mo?''
| Hedji Calagui
| Dennis Torres, Rob da Silva, Dustin Jose
| Produksyon ng Cody Entertainment
| [[LGBT]]
|-
| {{dts||Hulyo|14}}
| [[Cinco (pelikula)|Cinco]]
| Frasco Mortiz, Enrico Santos, [[Cathy Garcia-Molina]], Ato Bautista &amp; Nick Olanka
| [[Maja Salvador]], [[Pokwang]], [[Jodi Sta. Maria-Lacson]], [[Mariel Rodriguez]], [[Zanjoe Marudo]], [[Rayver Cruz]], [[AJ Perez]], [[Sam Concepcion]], [[Robi Domingo]]
| [[Star Cinema]]
| [[horror fiction|Katatakutan]]
|-
| {{dts||Hulyo|21}}
| ''[[Hating Kapatid (film)|Hating Kapatid]]''
| [[Wenn V Deramas|Wenn V. Deramas]]
| [[Sarah Geronimo]], [[Judy Ann Santos]] at [[Luis Manzano]]
| [[Viva Films]]
| Komedya
|-
| {{dts||Agosto|18}}
| [[In Your Eyes (2010 film)|In Your Eyes]]
| Mac Alejandre
| [[Claudine Barreto]], [[Anne Curtis]] at [[Richard Gutierrez]]
| [[Viva Films]] at [[GMA Films]]
| Drama
|-
| {{dts||Agosto|25}}
| [[Mamarazzi]]
| [[Joel Lamangan]]
| [[Eugene Domingo]], [[Diether Ocampo]], [[John Lapus]], [[Andi Eigenmann]] at [[Carla Abellana]]
| [[Regal Films]]
| Komedya
|-
| {{dts||Setyembre|01}}
| ''[[Sa 'yo Lamang]]''
| Laurice Guillen
| [[Lorna Tolentino]], [[Bea Alonzo]], [[Christopher de Leon]], [[Diether Ocampo]], [[Coco Martin]], [[Shaina Magdayao]], [[Enchong Dee]], [[Empress Schuck|Empress]] at [[Miles Ocampo]]
| [[Star Cinema]]
| Drama
|-
| {{dts||Setyembre|08}}
| Two Funerals
| [[Gil Portes]]
| Tessie Tomas, [[Xian Lim]], [[Jeffrey Quizon]], Mon Confiado, [[Robert Arevalo]] at Princess Manzon
| [[Cinema One Originals]]
| Drama
|-
| {{dts||Setyembre|29}}
| [[I Do (pelikulang 2010)|I Do]]
| Veronica B Velasco
| [[Erich Gonzales]], [[Enchong Dee]], [[Pokwang]], [[Dennis Padilla]], [[Melai Cantiveros]], [[Jason Francisco]] at [[Nash Aguas]]
| [[Star Cinema]]
| [[Romantikong komedya]]
|-
| {{dts||Oktubre|13}}
| White House
| [[Topel Lee]]
| [[Gabby Concepcion]], [[Iza Calzado]], [[Maricar Reyes]], [[Lovi Poe]], [[Megan Young]], [[Joem Bascon]], [[Sarah Lahbati]], Janus del Prado &amp; Richard Quan
| Mga Pelikulang Regal
| Horror
|-
| {{dts||Oktubre|13}}
| ''[[Petrang Kabayo]]''
| Wenn V Deramas
| [[Vice Ganda]]
| [[Viva Films]]
| Komedya
|-
| {{dts||Oktubre|22}}
| Lilay: Sinta ng karamihan
| Andrew Kho
| Kenjie Garcia
| Sparks International Production
| [[LGBT]]
|-
| {{dts||Oktubre|27}}
| [[Hanggang sa Matatapos ang Sakit sa Puso Ko]]
| [[Jose Javier Reyes]]
| [[Kim Chiu]] at [[Gerald Anderson]]
| [[Star Cinema]]
| [[Romantikong drama]]
|-
| {{dts||Oktubre|27}}
| ''Laruang Lalake''
| Jay Altarejos
| Richard Quan, [[Marco Morales]], Arjay Carreon at Mark Fabillar
| Lexuality Productions
| [[LGBT]]
|-
| {{dts||Nobyembre|24}}
| [[My Amnesia Girl]]
| [[Cathy Garcia-Molina]]
| [[John Lloyd Cruz]], [[Toni Gonzaga]]
| [[Star Cinema]]
| [[Romantikong komedya]]
|-
| {{dts||Disyembre|10}}
| Pinoy Scout
| Neal Tan
| [[Sam Concepcion]]
| Mga Produksyon ng Exogain
| Drama
|-
| {{dts||Disyembre|25}}
| [[Si Agimat at Si Enteng Kabisote]]
| Tony Y. Reyes
| [[Bong Revilla Jr]], [[Vic Sotto]]
| [[GMA Films]], MZet Productions, OctoArts Films, Imus Productions, [[APT Entertainment]]
| Komedya pantasya
|-
| {{dts||Disyembre|25}}
| [[Ang Tanging Ina Mo (Last na 'To!)]]
| Wenn V. Deramas
| [[Ai-Ai de las Alas]], [[Eugene Domingo]]
| [[Star Cinema]]
| Komedya
|-[[Aaron Junatas]],
| {{dts||Disyembre|25}}
| [[Dalaw]]
| Jerry Lopez Sineneng, Dondon Santos
| [[Kris Aquino]], [[Diether Ocampo]]
| [[Star Cinema]], CineMedia Entertainment
| horror-suspense
|-
| {{dts||Disyembre|25}}
| [[Shake, Rattle &amp; Roll XII]]
| [[Zoren Legaspi]], [[Topel Lee]], Jerrold Tarog
| [[Shaina Magdayao]], [[Ricky Davao]], [[Andi Eigenmann]], [[Rayver Cruz]], [[Carla Abellana]], [[Sid Lucero]]
| [[Regal Entertainment Inc.]]
| horror-suspense
|-
| {{dts||Disyembre|25}}
| [[RPG: Metanoia]]
| Louie Suarez
| [[Zaijan Jaranilla]], [[Aga Muhlach]], [[Vhong Navarro]], [[Eugene Domingo]], [[Mika Dela Cruz]], [[Jairus Aquino]], [[Basty Alcances]]
| [[Star Cinema]]
| Animasyon
|-
| {{dts||Disyembre|25}}
| [[Super Inday and the Golden Bibe (2010 film)|Super Inday and the Golden Bibe]]
| [[Mike Tuviera]]
| [[Marian Rivera]], [[Jake Cuenca]], [[Pokwang]], [[John Lapus]]
| [[Regal Entertainment]]
| Pantasya
|-
| {{dts||Disyembre|25}}
| [[Rosario (2010 film)|Rosario]]
| [[Albert Martinez]]
| [[Jennylyn Mercado]], [[Dennis Trillo]], [[Dolphy]], [[Sid Lucero]], [[Isabel Oli]], [[Yul Servo]]
| Cinemabuhay International, Studio5
| Drama
|-
| {{dts||Disyembre|25}}
| Padre Jejemon
| Frank Gray Jr
| [[Dolphy]]
| Mga Produksyon ng RVQ
| Komedya
|}

==Musika==
{{Tingnan din|2010 sa musikang Pilipino}}

Kabilang dito ang mga album ng musika ng lahat ng uri na inilabas ngayong taon, mga konsiyerto at pormasyon (banda o mga bagong mang-aawit).

===Mga Album===
* [[Enero 28]] – Hindi Malilimutan – [[Gabby Concepcion]] (Warner Music Philippines)
* [[Pebrero 13]] – Pinapatugtog Ngayon – [[Juris Fernandez|Juris]] ([[Star Music|Star Records]])
* [[Marso 17]] – Try Love – [[Joanna Ampil]] ([[Sony Music Pilipinas]])
* [[Marso 23]] – Eto Pa! – [[Brownman Revival]] ([[Sony Music Pilipinas]])
* [[Hunyo 5]] – In Love &amp; War – [[Francis Magalona]] &amp; [[Ely Buendia]] ([[Sony Music Pilipinas]])
* [[Setyembre 6]] – Middle-Aged Juvenile Novelty Pop-Rockers – [[Parokya Ni Edgar]] (Universal Records Philippines)

===Mga Konsiyerto===
* [[Enero 10]] – [[Sharon Cuneta]]: Ang Mega Birthday Concert, live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Pebrero 5]]–[[Pebrero 7|7]] – [[4minute]] Live sa [[SM Supermalls]]
* [[Pebrero 6]] – Musicfest 2010: [[Kris Allen]], [[JabbaWockeeZ]] at [[Boyce Avenue]] Live sa Fort Bonifacio, [[Taguig]]
* [[Pebrero 26]]–[[Pebrero 27|27]] – [[Toni Gonzaga]]: Ang Pag-ibig ay..., live sa Music Museum
* [[Pebrero 27]] – [[Backstreet Boys]] – This Is Us World Tour Live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Marso 5]]–[[Marso 6|6]] – [[Nina Girado|Nina]], live sa Museo ng Musika
* [[Marso 6]] – FT Island Manila 2010 Showcase – [[F.T. Isla]] (PICC Plenary Hall)
* [[Marso 9]] – [[Paramore]] Live sa Maynila!- [[SM Mall of Asia]] Concert Grounds
* [[Marso 12]]–[[Marso 13|13]] – Christian Bautista: Muling Pagbisita sa Romansa – [[Christian Bautista]] (Music Museum)
* [[Marso 14]] – [[Owl City]], live sa [[TriNoma]] Mindanao Open Parking Area
* [[Marso 25]]–[[Marso 27|27]] – [[Cobra Starship]]: Live sa Ayala Malls
* [[Marso 27]] – Binabago ang mga Buhay: [[Justin Timberlake]], [[Timbaland]] at [[JoJo (mang-aawit)|Jojo]] live sa [[SM Mall of Asia]] Open Grounds
* [[Marso 28]] – [[Tom Jones (mang-aawit)|Tom Jones]], live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Abril 10]] – [[Super Junior]]: Live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Abril 17]] – Pulp Summer Slam 2010 feat. [[Kordero ng Diyos (banda)|Kordero ng Diyos]] at [[Testamento (banda)|Testamento]]: Live sa Amoranto Stadium
* [[Mayo 1]] – [[Kelly Clarkson]], live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Mayo 2]] – [[Luha Para sa mga Takot]], live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Mayo 4]] – [[Allison Iraheta]], live sa Robinson's Place Manila
* [[Mayo 15]] – Noon at Ngayon; feat. [[All-4-One]], [[JoJo (mang-aawit)|JoJo]], [[Diana King]], [[SWV]], [[VFactory]], TQ, [[P.M. Dawn]] atbp. nang live sa [[SM Mall of Asia]] Open Grounds
* [[Mayo 17]] – Pagbobrodkast ng Protesta: nang live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Mayo 27]] – [[Dashboard Confessional]], nang live sa [[TriNoma]] Mindanao Open Parking Area
* [[Hunyo 14]] – [[U-KISS]]: nang live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Hunyo 19]] – Nagtagpo ang K-Pop at P-Pop, tampok si [[U-KISS]], [[Pop Girls]] at [[XLR8]], live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Hunyo 22]] – [[Engelbert Humperdinck (mang-aawit)|Engelbert Humperdinck]], live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Hunyo 25]] – [[Air Supply]], live sa [[SMX Convention Center]]
* [[Hulyo 9]] – [[Usher (tagapaglibang)|Usher]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds
* [[Hulyo 15]]–[[Hulyo 17|17]] – [[Charice Pempengco|Charice]], live sa [[Eastwood City]] malls
* [[Hulyo 16]] – As 1 The Repeat, live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Hulyo 23]]–[[Hulyo 25|25]] – [[Jason Derulo]], live sa [[Ayala Malls]]
* [[Hulyo 27]] – [[The Lettermen]] at [[The Cascades (banda)|The Cascades]], live sa [[Maynila]]
* [[Hulyo 30]]–[[Agosto 1]] – [[One Way (banda ng Timog Korea)|One Way]] live sa [[SM Supermalls]]
* [[Hulyo 31]] – [[La Diva (grupo)|La Diva]] Unleashed, live sa Music Museum
* [[Agosto 13]] – [[Boyz II Men]], live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Agosto 21]] – [[La Diva (grupo)|La Diva]] Unleashed: The Repeat; tampok. Sina Harry Santos, [[Gian Magdangal]] at [[Jan Nieto]], live sa Music Museum
* [[Setyembre 3]] – [[Jay Sean]], live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Setyembre 10]] – Mga ASAP Sessionistas live sa [[General Santos]]
* [[Setyembre 11]]:
** Mag-rock kasama si [[Arnel Pineda]], live sa Metro Concert Bar
** Citipointe Live, sa Philsports Arena
** Intensity feat. [[Rain (tagapaglibang)|Rain]] at [[U-KISS]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds
* [[Setyembre 11]], [[Setyembre 18|18]] at [[Setyembre 25|25]] – [[Billy Crawford]] noong 25 B.C., live sa Music Museum
* [[Setyembre 16]], [[Setyembre 17|17]], [[Setyembre 22|22]], [[Setyembre 23|23]], [[Setyembre 29|29]] at [[Setyembre 30|30]] – [[Gary Valenciano|Gary V]] sa Soul in Motion, live sa Music Museum
* [[Setyembre 18]]:

** Supahfest; tampok [[T-Pain]], [[Flo Rida]], [[Kelly Rowland]] at [[Sean Kingston]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds
** [[The Spinners (Amerikanong banda)|The Spinners]], live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Setyembre 24]]–[[Setyembre 25|25]] – [[Erik Santos]]: The Power of One, live sa [[Meralco Theater]]
* [[Oktubre 1]] – [[John Mayer]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds
* [[Oktubre 3]] – [[Jay Park]], live sa SMX Convention Center Hall 1
* [[Oktubre 7]] – Just Jade: [[Jade Ecleo]] feat. [[Jay R Sillona|Jay-R]] at [[Dingdong Avanzado]], live sa Metro Concert Bar
* [[Oktubre 8]] – [[Ogie Alcasid]] at [[Ryan Cayabyab]]: Ogie at Mr. C, live sa PICC Plenary Hall
* [[Oktubre 10]] – [[Adam Lambert]], live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds
* [[Oktubre 15]] – Tanduay Rhum Rock Fest, live sa [[SM Mall of Asia]] open grounds
* [[Oktubre 15]]–[[Oktubre 17|17]] – [[Pokwang]]: Endangered Species, live sa [[Aliw Theater]]
* [[Oktubre 16]]:
** [[Jack Jones (mang-aawit)|Jack Jones]]: Greatest Hits Tour live sa [[Araneta Coliseum]]
** Inihahandog ng Jolly Kids Meal ang Kids Who Can Concert, sa [[Istadyum ng Ninoy Aquino]]
* [[Oktubre 17]] – [[The Cascades (banda)|The Cascades]]: live sa PAGCOR Theater
* [[Oktubre 22]] – [[Taylor Swift]] live sa Maynila (kinansela)
* [[Oktubre 23]] – [[David Foster]] and Friends feat. [[Natalie Cole]], [[Ruben Studdard]], [[Peter Cetera]], [[Charice Pempengco|Charice]] at [[The Canadian Tenors]]: live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Oktubre 30]] – Pointen live sa SM Bacoor
* [[Nobyembre 6]] – [[Hatebreed]]: live sa [[World Trade Center (Pasay)|World Trade Center]], [[Pasay]]
* [[Nobyembre 12]] – [[Richard Poon]] – The Crooner: live sa PICC Plenary Hall
* [[Nobyembre 13]] – Matapat...[[Jovit Baldivino]]: live sa [[Aliw Theater]]
* [[Nobyembre 16]] – [[David Archuleta]] live sa [[SM North EDSA]]
* [[Nobyembre 18]] – [[Gin Blossoms]]: live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[November 18]] – December 4: Magsimula Ka: live at the Music Museum
* [[November 19]] – [[Ai-Ai delas Alas]] – Akin Ang Tronong 'To!: live at the [[Araneta Coliseum]]
* [[November 26]] – [[Imelda Papin]] &amp; [[Dionisia Pacquiao]]: live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Nobyembre 27]]:
** [[Dionne Warwick]]: nakatira sa [[Araneta Coliseum]]
** [[Ely Buendia]]: XL – Xtra Live sa 40: live sa Republiq sa New Resorts World
* [[Nobyembre 28]] – [[Jed Madela]]: Isang Klasikong Pasko, live sa [[Newport Performing Arts Theater]], [[Resorts World Manila|Resorts World]]
* [[Nobyembre 29]] – [[Jay R Sillona|Jay-R]] at [[Kyla (Pilipino mang-aawit)|Kyla]]: Mga Kaibigan sa Kaluluwa, live sa Music Museum
* [[Disyembre 3]] – Ugat the Legends of Pinoy Rock: live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Disyembre 7]] – G-Force: About Phase: live sa [[San Juan Gym]]
* [[Disyembre 9]] – IDO4: live sa [[Araneta Coliseum]]
* [[Disyembre 10]] – [[Bone Thugs n Harmony]]: live sa [[SMX Convention Center]]
* [[Disyembre 16]]–[[Disyembre 19|19]] – The Little Big Club: live sa [[Aliw Theater]]

===Pormasyon===
* Zion
* 100 Porsyento
* XLR8

== Kapanganakan ==

* [[Pebrero 11]] – [[Yuan Francisco]], batang aktor
* [[Pebrero 19]] – [[Alonzo Muhlach]], batang aktor
* [[Marso 11]] – Ashley Cabrera, batang aktres
* [[Marso 24]] – [[Elia Ilano]], batang aktres
* [[Hunyo 16]] – Angelica Ulip, aktres
* [[Setyembre 15]] – Robbie Wachtel, batang aktor, print ad at komersyal na modelo
* [[Oktubre 1]] – Onyok Pineda, batang aktor
* [[Oktubre 14]] – Leanne Bautista, batang aktres

== Kamatayan ==
* '''Enero 19''' -- [[Cerge Remonde|Cerge Mamites Remonde]], isang [[Pilipino|Pilipinong]] mamamahayag at kasapi ng [[Gabinete ng Pilipinas|gabinete]] &lt;nowiki/&gt;na naging Kalihim ng Pamamahayag. (Isinilang 21 Disyembre 1958)
* '''Pebrero 26''' -- [[Oscar Obligacion]], [[artista]] at komedyante. (Isinilang 21 Enero 1924)
* Marso 15 -- Emilia Boncodin, dating Kalihim ng Pagbabadyet. (Isinilang Mayo 25, 1954)
* '''Abril 12''' -- [[Palito]] (Reynaldo Alfredo R. Hipolito), aktor at komedyante. (Isinilang Setyembre 4,1934)&lt;ref&gt;''[http://www.onthisday.com/deaths/date/2010 &quot;Famous Deaths in 2010&quot;] OnThisDay.com.'' Hinango 10-18-2016.&lt;/ref&gt;
* Abril 22 -- [[Fred Panopio]], mang-aawit. (Isinilang Pebrero 2, 1939)&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/entertainment/04/23/10/singer-actor-fred-panopio-passes-away &quot;Singer-actor Fred Panopio passes away&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 04-23-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* '''Abril 27''' -- [[Armando Sanchez]], dating Gobernador ng [[Batangas|lalawigan ng Batangas]] (2004–2007). (Isinilang Hunyo 15, 1952)
* Abril 29 -- Jojo Acuin, ''psychic''. (Isinilang 1947)&lt;ref&gt;[http://www.gmanetwork.com/news/story/189781/showbiz/nostradamus-of-asia-psychic-jojo-acuin-dies-at-63 ''&quot;'Nostradamus of Asia': Psychic Jojo Acuin dies at 63&quot;''] ''[[GMA Network|GMA News]].'' 04-30-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;
* Mayo 3 -- Florencio Campomanes, dating propesor ng agham politikal at ang kauna-unahang Filipino at Asyano na naging pinuno ng ''International Chess Federation'' (FIDE) noong 1982. (Isinilang Pebrero 22, 1927)
* '''Mayo 17''' -- [[Rafael Nantes|Rafael &quot;Raffy&quot; Puchero Nantes]], dating gobernador ng [[Quezon|lalawigan ng Quezon]] (2007-2010). (Isinilang Enero 4, 1957)
* Hulyo 1 -- ''Bishop'' Francisco Claver, &lt;small&gt;S.J.&lt;/small&gt;, paring Heswita. (Isinilang Enero 20, 1926)
* '''Hulyo 22''' -- [[Magnolia Antonino]], Senador (1969 - 1972). (Isinilang 14 Disyembre 1915)
* '''Hulyo 22''' -- [[Florencio Vargas|Florencio L. Vargas]], dating Kinatawan ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kongreso]] sa [[Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Cagayan|ika-2 Distrito ng lalawigan ng Cagayan]] (2004–2010). (Isinilang Nobyembre 7, 1931)
* Hulyo 23 -- Prospero Luna, komedyante at aktor. (Isinilang Abril 20, 1934)
* Hulyo 25 -- [[Redford White]] (Cipriano Cermeño II), komedyante. (Isinilang Disyembre 5, 1955)&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/entertainment/07/25/10/comedian-redford-white-passes-away &quot;Comedian Redford White passes away&quot;]  [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 07-26-2010. Hinango 11-14-2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[http://wowbatangas.com/features/death-of-philippine-showbiz-icons-actors-and-musicians-who-have-gone-too-soon/ &quot;Death of Philippine Showbiz Icons: Actors and Musicians Who Have Gone Too Soon&quot;] WOWBatangas.com.'' 09-20-2011. Hinango 10-18-2016.&lt;/ref&gt;
* Agosto 8 -- [[Charlie Davao]], aktor at ama ni [[Ricky Davao]]. (Isinilang Oktubre 7, 1934)
* Agosto 21 -- Melody Gersbach, ''Binibining Pilipinas International 2009''. (Isinilang Nobyembre 18, 1985)&lt;ref&gt;''[http://manila.coconuts.co/2014/01/26/pinoy-celebrities-who-died-in-road-accidents &quot;11 Pinoy celebs who died in road accidents&quot;] Coconuts Manila.'' 01-26-2014. Hinango 10-15-2016.&lt;/ref&gt;
* Oktubre 3 -- [[Abraham Sarmiento|Abraham F. Sarmiento, Sr.]], dating ''Associate Justice'' ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]]. (Isinilang Oktubre 8, 1921)
* Oktubre 7 -- [[Metring David|Demetria &quot;Metring&quot; David]], komedyante noong dekada 1960. (Isinilang Hunyo 20, 1920)
* Nobyembre 15 -- Carmen Ronda, beteranong aktres''.''&lt;ref&gt;''[http://news.abs-cbn.com/entertainment/11/17/10/former-sexy-star-carmen-ronda-dies &quot;Former sexy star Carmen Ronda dies&quot;] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-17-2010. Hinango 10-18-2016.&lt;/ref&gt;
* Nobyembre 16 -- Wyngard Tracy, beteranong ''talent manager.'' (Isinilang Pebrero 7, 1952)
* '''Disyembre 26''' -- [[Pablo Gomez]], manunulat sa [[komiks]], [[pelikula]], at [[telebisyon]]. (Isinilang Enero 25, 1932)

== Mga Panlabas na Kawing ==
* &lt;small&gt;''[https://www.youtube.com/watch?v=vF3jZA1VpFE&amp;list=PL_U0eVitTzE64ljBpgKjiW3m_YOp8Rmkl &quot;DZMM Year-end Report&quot; (2010, 2012, 2013, 2014).] YouTube (DZMM TeleRadyo).'' 12-29-2014.&lt;/small&gt;
* ''&lt;small&gt;[http://www.timeanddate.com/calendar/?year=2010&amp;country=67 &quot;Calendar year 2010 (Philippines)&quot;]&lt;/small&gt;''
* ''&lt;small&gt;[https://www.britannica.com/place/Philippines-Year-In-Review-2010 &quot;Philippines in 2010&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150910115246/http://www.britannica.com/place/Philippines-Year-In-Review-2010 |date=2015-09-10 }} Britannica.com.&lt;/small&gt;''
* ''&lt;small&gt;[http://en.wikipilipinas.org/index.php/Top_10_headlines_of_2010 &quot;Top 10 headlines of 2010&quot;]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Wikipilipinas.&lt;/small&gt;''
* ''&lt;small&gt;[http://en.wikipilipinas.org/index.php/10_prominent_Filipino_personalities_who_died_in_2010 &quot;10 prominent Filipino personalities who died in 2010&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161121012148/http://en.wikipilipinas.org/index.php/10_prominent_Filipino_personalities_who_died_in_2010 |date=2016-11-21 }} Wikipilipinas&lt;/small&gt;''
* &lt;small&gt;''[http://pinaysaamerika.blogspot.com/2010/12/celebrities-who-died-in-2010.html &quot;PiNaysaAmerika: Celebrities who died in 2010-Philippines&quot;]'' 12-30-2010.&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;''[http://www.adobomagazine.com/sports-celebrities-success-and-change-mark-searches-filipinos-yahoo-year-review-2010 &quot;Sports, celebrities, success and change mark searches by Filipinos in the Yahoo! Year in Review 2010&quot;]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Adobo Magazine Online.'' 12-12-2010.&lt;/small&gt;
{{Taon sa Pilipinas}}

== Mga sanggunian ==
[[Kategorya:2010 sa Pilipinas|*]]</text>
      <sha1>6axszsm5wf5ic44yi9mpud8vvfylktc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2006 sa Pilipinas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>250347</id>
    <revision>
      <id>2206755</id>
      <parentid>2197389</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:48:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28074-73</username>
        <id>161618</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pebrero */</comment>
      <origin>2206755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25147" sha1="a7qicswzn72e88eit8i948qvp4pzjwa" xml:space="preserve">Idedetalye ng '''2006 sa Pilipinas''' ang mga mahahalagang kaganapan na nangyari sa Pilipinas noong taong 2006.

== Mga Nanungkulan ==
* [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]
* [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]]
* [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-13 na Kongreso ng Pilipinas]]
** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Manny Villar, Jr.|Manuel Villar]]
** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia Jr.]]
* [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]: [[Artemio Panganiban]]

== Kaganapan ==

=== Enero ===
* Enero 21 - Tinalo ng boksingerong si [[Manny Pacquiao]] si [[Erik Morales]] ng Mexico sa ika-sampung ''round'' sa pamamagitan ng ''technical knockout'' sa ''Thomas &amp; Mack Center'', [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], [[Estados Unidos]].
* Enero 27 - Si ''Marine Captain'' Nicanor Faeldon, na nakatakas mula sa punong-himpilan ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]] noong Disyembre 14, 2005, ay muling nahuli ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|Sandatahang Lakas ng Pilipinas (AFP)]].

=== Pebrero ===
* Pebrero 4 -- Naganap ang isang ''stampede'' sa ''[[PhilSports Complex]]'', tinuguriang ''[[Wowowee]] stampede'', na nagiging sanhi ng pagkamatay ng 74 katao.
* Pebrero 17—Pagguho ng putik sa [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]].
* Pebrero 22—Initaas bilang [[Kardinal (Katolisismo)|Kardinal]] ng [[Roman Catholic Church|Simbahang Romano Katoliko]] si [[Gaudencio Rosales]], ang Arsobispo ng [[Maynila]].
* Pebrero 24—Ipinahayag ang [[Katayuan ng kagipitan sa Pilipinas ng 2006|katayuan ng kagipitan]] bilang tugon sa mga bulung-bulungang kudeta.

=== Marso ===
* Marso 22—Tumayong bilang ika-79 na saksi ng depensa si dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Joseph Estrada]] sa kanyang kasong kinahaharap na pandarambong.
* Marso 24 - Ang Arsobispo ng Maynila na si [[Gaudencio Kardinal Rosales|Gaudencio Rosales]] ay hinirang bilang [[Kardinal (Katolisismo)|Kardinal]] ni [[Papa Benedicto XVI]] sa isang seremonya sa [[Roma]].
* Marso 28 -- 
** Pansamantalang pinatigil ng ''Court of Appeals'' ang pag-iimbistiga ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] sa ''stampede'' sa [[PhilSports Complex|''PhilSports Arena'']] dahil sa di-umanong institusyunal na pagkiling laban sa [[ABS-CBN]].
** Niyanig ng lindol ang [[Mindoro Occidental]] sa lakas na 5.1 sa [[Eskalang Richter]].

=== Abril ===
* Abril 3 -- Sabi ni Resurreccion Borra ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] sa harap ng pandinig ng [[Kongreso ng Pilipinas|Senado]] ukol sa eskandalo ng &quot;[[2005 krisis elektoral ng Pilipinas|Hello Garci]]&quot;, nagkaroon daw ng dayaan noong [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2004|pang-pangulong halalan ng 2004]].
* Abril 4 -- Ayon sa [[Pambansang Lupon sa Ugnayang Pang-Estadistika|Pambansang Tanggapan ng Estadistika]], aabot daw sa 141.7 milyon ang [[populasyon]] ng Pilipinas sa pagdating ng taong 2040 na halos doble sa taong 2007.
* Abril 11—Binawi ng [[Malakanyang]] ang pagpapalabas ng anim na mga artista na magiging mga ''National Artist'', kabilang dito ang yumaong [[Artista|aktor]]-direktor na si [[Fernando Poe, Jr.]]
* Abril 17—Ipinahayag ni  [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] na isusunod niya ang pag-endorso ng isang panukalang batas na ninanais na tanggalin ang [[parusang kamatayan]], matapos niyang ipahayag na ibaba lahat ng nasintensiyahan ng kamatayan sa habang-buhay na pagkabilanggo.
* Abril 20—Idineklara ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema]] na ang isang bahagi ng [[Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464 ng Pilipinas|Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464]] na labag sa konstitusyon, na nagbigay-daan para sa pagpapatuloy ng mga pagsisiyasat ng Kongreso.

=== Mayo ===
* Mayo 2 -- Hindi sinipot ng tatlong opisyal ng gabinete ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] ang isang pandinig ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] na tila bagang paglabag sa kapasyahan ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] sa [[Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464 ng Pilipinas|Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464]].
* Mayo 11 – Ang bagyong Caloy (pangalang pandaigdig: ''Typhoon Chanchu'') ay tumama sa kalupaan ng [[Samar]]. Sa pananalanta nito sa Pilipinas, 41 katao ang namatay.&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4990632.stm &quot;China's typhoon death toll rises&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 05-19-2006. Hinango 10-21-2016.&lt;/ref&gt;
* Mayo 12—Tinuligsa ni [[Gaudencio Rosales|Gaudencio Kardinal Rosales]], gayun din ng [[Catholic Bishops' Conference of the Philippines|CBCP]], ang mga nilalaman ng nobelang ''[[Da Vinci Code]]'' ni [[Dan Brown]] na ginawang pelikula.
* Mayo 13—Anim na katao ang namatay at lima ang inulat na nawawala nang tumaob ang isang bangka sa maalong dagat sa ibayong pulo ng [[Masbate]].
* Mayo 15—Sang-ayon kay Senador [[Miriam Defensor-Santiago]], makakatipid daw ang [[pamahalaan]] ng [[Pilipinas]] ng 5 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] kung aalisin ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] kapalit ang isa lamang kamara sa ilalim ng [[sistemang parliamentaryo]].
[[Talaksan:Mount-Everest.jpg|thumb|Naabot ni ''mountaineer'' [[Leo Oracion]] ang tuktok ng [[Bundok Everest]] sa pamamagitan ng bahagi ng [[Nepal]].]]
* Mayo 18—Naabot ng namumundok na si [[Leo Oracion]] ang tuktok ng [[Bundok Everest]] sa pamamagitan ng bahaging [[Nepal]]. Nakarating din roon sina [[Erwin Emata]] at [[Romi Garduce]].
* Mayo 24—Sa bisa ng Proklamasyon Blg. 1069, ipinahayag bilang ''National Artist'' (Pambansang [[Artista]]) si [[Fernando Poe, Jr.]] sa larangan ng [[pelikula]] sa kabila ng mga kontrobesiya sa kanyang nominasyon.

=== Hunyo ===
* Hunyo 2 -- Nagkita ang apat na marino ng [[Estados Unidos]] na nahaharap sa kasong [[panggagahasa sa Pilipinas]] at ang kanilang mga tagapag-akusa sa korte sa unang pagkakataon sa pormal na simula ng [[paglilitis]] sa kasong isinampa noong Disyembre 2005, na nag-ugat mula sa isang insidente sa isang bar sa [[Look ng Subic|Subic Bay]].
* Hunyo 3
** Nagpahayag na hindi babayaran ng [[pamahalaan]] ng [[Pilipinas]] ang hinihinging pang-tubos para sa mga bihag na [[Mga Pilipino|Pilipino]] sa bansang [[Somalia]].
** Sa korte ng [[Lungsod ng Makati]], nagpatuloy ang paglilitis sa kaso ng panggagahasa sa isang babae sa [[Subic]] laban sa mga suspek na marino ng [[Estados Unidos]].
* Hunyo 6 -- Pinasyahan ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] at [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang pagwawalang bisa sa [[parusang kamatayan]].
* Hunyo 13—Sang-ayon sa [[Pambansang Lupon sa Ugnayang Pang-Estadistika|Pambansang Lupon sa Ugnayang Pang-estadistika]], ang [[Zamboanga del Norte]] ang pinakamahirap na [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] sa Pilipinas kasama ang pito pang lalawigan sa [[Mindanao]]. Matatagpuan naman sa [[Luzon]] ang 10 sa pinakahuli sa mga mahihirap.
* Hunyo 24—Nilagdaaan ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Arroyo]] ang [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] Blg. 9346 na nagpapawalang-bisa sa parusang kamatayan.

=== Agosto ===
* [[Agosto 7]] – Tumitindi ang aktibidad ng bulkan ng [[Bulkang Mayon]], dahilan para itaas ng Philippine Institute of Volcanology and Seismology ang antas ng alerto mula level 3 patungong level 4, na nag-udyok sa mga mandatoryong pamamaraan ng paglikas.
* Agosto 11 — Nangyari ang pagtagas ng langis sa dalampasigan ng [[Guimaras]], na naging sanhi ng malaking pinsala sa kapaligiran.
* [[Agosto 16]] – Ibinasura ng pagharang ng administrasyon sa Komite ng Hukuman ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] ang huling [[Kasong Impeachment sa Pilipinas|impeachment]] laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Arroyo]].
* [[Agosto 24]] – Ibinasura ng plenaryo ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] ang [[Kasong Impeachment sa Pilipinas|impeachment]] laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Arroyo]], sa botong 173–32.
* [[Agosto 31]] – Ang petisyon ng grupong Sigaw ng Bayan para sa isang [[Inisyatibo ng mga Tao|Inisyatibo]] ng mga mamamayan para sa mga susog sa [[Konstitusyon ng Pilipinas|konstitusyon]] ay ibinasura ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] dahil walang batas na nagbibigay-daan.

=== Setyembre ===
* Setyembre 4 -- Tumangging makialam ang [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] sa petisyon na magkaroon ng isang plebisito para baguhin ang [[Saligang Batas ng Pilipinas]].
* Setyembre 5
** Ipinasa ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] ang isang resolusyon na magbibigay daan para masusugan ang [[Saligang Batas ng Pilipinas]] sa pamamagitan ng isang ''constituent assembly''.
** Naghanda ang [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] ng mga kasong kriminal laban sa may-ari at kapitan ng tanker na ''Solar I'' dahil sa pinakamalalang pagtagas ng langis sa karagatan malapit sa [[Guimaras]].
** Muling nag-umpisa ang [[Usapang kapayapaan sa Mindanao 2006|usapang pangkapayapaan]] sa pagitan ng [[Pilipinas]] at ng ''[[Moro Islamic Liberation Front]]'' sa [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]].
*Setyembre 6 -- Maaring mahirapang magbayad ang may-ari ng ''M/T Solar 1'' sa mga naapektuhan ng pagtagas ng langis karagatang malapit sa [[Guimaras]] dahil sa hindi nila pagbayad ng seguro at pagtatalaga ng hindi lisensiyadong kapitan.
*Setyembre 7
**Sinabi ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] na binuhay muli ang usapan upang mapaalis si [[Jose Maria Sison]] sa [[Netherlands]].
** Sinabi ng mga eksperto na maaring patapos na ang pag-ugong ng [[Bulkang Mayon]].
* Setyembre 8 -- Pagkatapos ng tatlong araw ng [[Usapang kapayapaan sa Mindanao 2006|pag-uusap]] sa [[Kuala Lumpur]],[[Malaysia]], hindi nagkasundo ang mga kinatawan ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] at ng separatistang ''[[Moro Islamic Liberation Front]]'' sa usapin hinggil sa lupain na dapat isama sa ''[[Autonomous Region in Muslim Mindanao]]''.
* Setyembre 10—Pinirmahan ng [[Pilipinas]] at [[Hapon]] sa [[Finland]] ang ''Japan-Philippines Economic Partnership Agreement'' na nagpapatibay ng malayang kalakalan sa dalawang bansa.
* Setyembre 11
** Ibinaba ng mga bulkanolohista ang alerto sa [[Bulkang Mayon]] sa pangatlong antas mula sa pang-apat.
** Tinalo ni [[Efren Reyes]] si Rodney Morris at nanalo sa ''8-Ball Open Championship'' ng Daigdig sa [[Reno, Nevada|Reno]], [[Nevada]].
* Setyembre 12—Natapos ng isang ''board of marine inquiry'' ang imbestigasyon hinggil sa dahilan ng paglubog ng ''Solar 1'' sa karagatang malapit sa [[Guimaras]].
* Setyembre 26—Dininig ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] ang mga pangangatwiran ng mga partido na sumasang-ayon at tumututol sa pagsusog sa Saligang Batas.
* Setyembre 27 ''et. seq.''—Pumasok sa Pilipinas ang [[Bagyong Milenyo]] (''Xangsane''). Sinuspinde ng pamahalaan ang klase sa lahat ng antas sa [[Kalakhang Maynila|Kamaynilaan]] at karatig lugar. Tinamaan nito ang [[Luzon]], Set. 28. Ayon sa ''Office of Civil Defense'' at iba pang sangay ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] noong Okt. 3, umabot na sa 197 ang bilang ng mga namatay at 22 pa ang nawawala sa pananalasa nito sa bansa.
* Setyembre 27 -- [[Usapang kapayapaan sa Mindanao 2006|Kaugnay ng mga usapang kapayapaan]], hindi pumayag ang pamahalaan ng [[Pilipinas]] sa kagustuhan ng separatistang [[Moro Islamic Liberation Front]] na isama ang 1,000 [[barangay]] sa [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]].

=== Oktubre ===
* Oktubre 3 -- Lumihis ang landas ng Bagyong Neneng (pangalang internasyunal: ''Bebinca'') patungong Hilaga at Gitnang [[Luzon]]. Itinaas ng [[PAGASA]] ang Babala Bilang 1 sa mga lalawigan ng [[Catanduanes]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]],[[Quezon]] (kasama ang mga isla ng Polillo), [[Aurora]], [[Quirino]], [[Isabela]] at [[Cagayan]].
* [[Oktubre 10]] – Hindi bababa sa anim na tao ang namatay sa isang pambobomba sa [[Makilala, Cotabato]] noong [[pista|fiesta] ng bayan. Mas maaga sa araw na iyon, isang pagsabog ang nakasugat ng hindi bababa sa apat na tao sa [[Lungsod ng Tacurong]].
* [[Oktubre 17]] – Nagbarikada ang mga tagasuporta ni Mayor Jejomar Binay ng [[Makati]] sa harap ng city hall habang inilalabas ng [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] ang kanilang suspensyon laban sa Mayor, Bise Mayor at pitong konsehal.
* [[Oktubre 25]] – Ibinasura ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], na bumoto ng 8–7, ang petisyon ng grupong Sigaw ng Bayan (Shout of the People) para sa isang [[Konstitusyon ng Pilipinas|inisyatiba ng mamamayan sa konstitusyon]].
* [[Oktubre 31]] – Inaprubahan ng mga botante sa 29 na munisipalidad ng [[Maguindanao]] ang paglikha ng isang bagong lalawigan na bubuuin ng 10 bayan, na tatawaging [[Shariff Kabunsuan]]. Ito ang naging ika-80 lalawigan ng [[Pilipinas]] at ang ikaanim sa [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]].

=== Nobyembre ===
*Nobyembre 11—Tumama ang Bagyong Queenie (''Chebi'') sa kalupaan ng [[Casiguran, Aurora]]. Itinaas ng [[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|PAGASA]] ang mga babala ng bagyo sa hilagang [[Luzon]].
*Nobyembre 12—Tinalo ni Ronato Alcano si Ralf Souquet sa ''2006 Men's World 9-Ball Championship'' na ginanap sa [[Lungsod ng Pasay]], 17-11.
*Nobyembre 15—Inaresto si [[Gregorio Honasan]], ang di-umanong pasimuno sa isang kudeta na naging dahilan ng [[Katayuan ng kagipitan sa Pilipinas ng 2006|katayuan ng kagipitan]] sa Pilipinas, sa [[Lungsod Quezon]].&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6149256.stm &quot;Philippine 'coup plotter' seized&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 11-15-2006. Hinango 10-21-2016.&lt;/ref&gt;
*Nobyembre 18—Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Erik Morales]] sa pamamagitan ng ''knock out'' sa kanilang laban sa boxing na ginanap sa [[Las Vegas]], [[Nevada]], [[Estados Unidos]].
* Nobyembre 30—Tinamaan ng [[Bagyong Reming]] ang [[Kabikulan]].

=== Disyembre ===
* Disyembre 1 -- Nagdeklara ang lalawigan ng [[Albay]] ng ''state of calamity'' nang mamatay ang 198 katao sa pagragasa ng [[Bagyong Reming]].&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20061206020532/http://news.yahoo.com/s/ap/20061201/ap_on_re_as/asia_storm &quot;Storm, mudslides kill 198 in Philippines&quot;]'' ''Associated Press'', sa pamamagitan ng ''[[Yahoo!|Yahoo! News]]''. 12-01-2006. Hinango 10-21-2016.&lt;/ref&gt;
* Disyembre 2 -- Itinatag bilang ika-80 na lalawigan ang [[Kapuluang Dinagat|Dinagat Islands]], sa pag-apruba ng Batas Republika Bilang 9355, sa isang plebisito.
* Disyembre 3 -- Nagdeklara si [[Gloria Macapagal-Arroyo]], [[Pangulo ng Pilipinas|pangulo]] ng [[Pilipinas]], ng ''state of national calamity'' nang mamatay ang 406 katao pagkaraang magkaroon ng mga pagguho ng putik sa palibot ng [[Bulkang Mayon]] sa pagragasa ng Bagyong Reming.&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6203110.stm &quot;Philippine mudslides a 'calamity'&quot;] [[BBC|BBC News]].''12-03-2006. Hinango 10-21-2016.&lt;/ref&gt;
* Disyembre 4 -- Pagpasya sa kaso ng panggagahasa sa Subic. Hinatulang nagkasala si Daniel Smith.

==Palakasan==
[[Larawan:Ustpopulation.jpg|thumb|right|160px|Ang mga manonood ng UST sa laro ng kampeonato ng UAAP.]]
[[Larawan:SBC Little Indians.jpg|thumb|150px|right|Ang San Beda Little Indians habang ipinapakilala ang kanilang halftime sa finals ng seniors' basketball.]]
* [[Enero 21]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] ang Mehikanong si [[Erik Morales]] sa isang ikasampung round na [[technical knockout]] sa [[Thomas &amp; Mack Center]], [[Las Vegas, Nevada|Las Vegas]]. Ang tagumpay ay nagdulot ng kagalakan sa bansang sinalanta ng kahirapan at kawalang-tatag sa politika.
* [[Pebrero 19]], '''Basketball''' – Nanalo ang [[Red Bull Barako]] sa [[Philippine Basketball Association]] [[2006 PBA Fiesta Conference Playoffs|2005–06 Fiesta Conference]] matapos talunin ang [[Purefoods Chunkee Giants]] sa anim na laro.
* [[Pebrero 24]]–[[Pebrero 25|25]], '''Wrestling''' – Ang [[WWE|World Wrestling Entertainment]] [[WWE Raw|RAW]] Live Tour ay huminto sa [[Araneta Coliseum]], tampok ang mga laban para sa [[World Heavyweight Championship (WWE, 2002–2013)|WWE Championship]], ang [[WWE Intercontinental Championship]], at ang [[WWE Women's Championship (1956–2010)|WWE Women's Championship]], bukod sa iba pa. Napanatili nina [[John Cena]], [[Shelton Benjamin]] at [[Trish Stratus]] ang kanilang mga titulo sa dalawang-gabing kaganapan sa gitna ng umaapaw na madla sa Araneta Coliseum.
* [[Hulyo 2]], '''Boxing''' – Nanalo si [[Manny Pacquiao]] sa pamamagitan ng 12-round unanimous decision laban sa Mexicanong si [[Óscar Larios]] sa harap ng kanyang mga tagahanga sa bayan sa [[Araneta Coliseum]].
* [[Hulyo 21]], '''Basketball''' – Tinalo ng [[Purefoods Chunkee Giants]] ang [[Red Bull Barako]] sa Philippine Basketball Association [[2006 PBA Philippine Cup Playoffs#Finals|2006 Philippine Cup Finals]], 4–2 sa Araneta Coliseum.
* [[Agosto 19]], '''Softball''' – Isang koponan ng [[Little League|Junior League]] [[softball]] mula sa [[Bacolod]] ang natalo ng isang koponan mula sa [[Naples, Florida]], 8–0, sa [[Junior League World Series (softball)|Junior League World Series]] na ginanap sa [[Kirkland, Washington]]
* [[Setyembre 11]], '''Billiards''' – Nanalo si Efren Reyes sa World 8-Ball Open Championship sa [[Reno, Nevada]], tinalo si [[Rodney Morris]], 8–6.
* [[Setyembre 22]], '''Collegiate Basketball''' – Nanalo ang [[San Beda Red Lions|San Beda College]] sa [[NCAA Season 82|82nd NCAA seniors' basketball tournament]], tinalo ang [[PCU Dolphins|Philippine Christian University]] (PCU). Tinalo ng [[San Sebastian Staglets|San Sebastian College-Recoletos]] ang [[PCU Baby Dolphins|PCU High School]] upang mapanalunan ang kampeonato sa juniors'.
* [[Oktubre 2]], '''Collegiate Basketball''' – Tinalo ng [[UST Growling Tigers|University of Santo Tomas]] ang [[Ateneo Blue Eagles|Ateneo de Manila University]], 76–74, sa overtime, sa ikatlong laro ng [[UAAP Season 69|ika-69 na UAAP men's basketball tournament]]. Ang kanilang [[UST Tigresses|katapat na pambabae]] ay nanalo sa kampeonato ng Kababaihan habang ang [[Ateneo Blue Eaglets|Ateneo juniors team]] ay nanalo sa kampeonato ng Juniors.
* [[Oktubre 21]]–[[Oktubre 22|22]], '''Wrestling''' – Ang [[WWE Friday Night SmackDown|''WWE SmackDown!'' Survivor Series Tour]] ay magtatapos sa [[Araneta Coliseum]].
* [[Nobyembre 12]], '''Billiards''' – Tinalo ng manlalaro ng bilyar na si [[Ronato Alcano]] si [[Ralf Souquet]] sa [[2006 WPA Men's World Nine-ball Championship]] sa [[Pasay]], 17 racks laban sa 11.
* [[Nobyembre 18]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Erik Morales]] sa kanilang laban sa boksing na ginanap sa [[Thomas &amp; Mack Center]], [[Las Vegas, Nevada|Las Vegas]]. (AP via Yahoo! Sports)

==Telebisyon==
{{main|2006 sa telebisyon sa Pilipinas}}
* [[Disyembre 10]] – Idineklara si [[Mau Marcelo]] bilang unang ''[[Philippine Idol]]'' sa palabas ng mga huling resulta na ginanap sa [[Araneta Coliseum]]. (INQ7.net)

== Kapanganakan ==
===Enero===
* Enero 19 – JB Agustin, aktor at pilantropo
* [[Enero 27]] – Niana Guerrero, mananayaw
===Pebrero===
* [[Pebrero 8]] - [[Emman Atienza]] (d. 2025), artista at personalidad sa social media
* [[Pebrero 17]] - Maki, mang-aawit
* [[February 26]] - Dayara Shane, aktres

===Marso===
* [[Marso 4]] – JM Canlas, aktor
* [[Marso 16]] – Bryce Eusebio, aktor
===Abril===
* Abril 10 – Sofia Pablo, aktres
* [[Abril 11]] – Jana Indanan, aktres at mananayaw
===Mayo===
* Mayo 3 – [[Mutya Orquia]], aktres
* Mayo 14 – Fyang, influencer ng social media, modelo at aktres
* [[Mayo 30]] – Liana Mae, aktres
===Hunyo===
* [[Hunyo 22]] – Francis Concepcion, mang-aawit at aktor, miyembro ng [[TNT Boys]]
* Hunyo 23 – CX Navarro, aktor
===Hulyo===
* [[Hulyo 7]] – John Clifford, aktor
===Agosto===
* Agosto 5 – [[James David Graham]], aktor
* [[Agosto 23]] – Aiyana Waggoner, aktres at modelo
===Setyembre===
* Setyembre 2 – Josh de Guzman, aktor
* Setyembre 14 – Hannah Vito, aktres
* Setyembre 28 – Cessa Moncera, aktres
===Oktubre===
* Oktubre 24 – Allyson McBride, aktres
===Nobyembre===
* [[Nobyembre 3]] – Natalie Oca, manlalaro ng putbol

===Disyembre===
* Disyembre 3 – Krystal Brimner, aktres
* Disyembre 12 – Kai Montinola, aktres, mang-aawit, at modelo
* Disyembre 15 – Kenneth Gutierrez, Internet personalidad
* Disyembre 30 – [[David Remo]], aktor at modelo

==Kamatayan==

* [[Enero 2]] – [[Cecilia Muñoz-Palma]], [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court Associate Justice]] at [[Constitution of the Philippines|Constitutional Commission]] president (b. 1914)
* [[Enero 11]] – Amir bin Muhammad Baraguir, [[Sultanato ng Maguindanao|Sultan ng Maguindanao]] (b. 1960)
* [[Enero 13]] - Marc Ysrael Bernos, Alkalde ng [[La Paz, Abra|La Paz]] (b. 1985)
* [[Enero 23]] – [[Ernie Baron]], mamamahayag sa telebisyon, host, at imbentor (b. 1940)
* [[Enero 29]] – [[Andrew Gonzalez]], tagapagturo at lingguwista (b. 1940)
* [[Pebrero 4]] – [[Rosa del Rosario]], artista (b. 1917)
* [[Pebrero 14]] – [[Ramon Bagatsing]], pinakamatagal na paglilingkod [[Alkalde ng Maynila]] mula 1971 hanggang 1986, [[Pagbomba sa Plaza Miranda]] nakaligtas (b. 1916)
* [[Abril 5]] – Don Antonio Madrigal, ama ni Senador [[Jamby Madrigal]] (b. 1918)
* [[Abril 23]] – [[Chat Silayan]], aktres at dating beauty queen (b. 1960)
* [[Abril 12]] – Luzviminda Puno, [[Supreme Court of the Philippines|Clerk of Court of the Supreme Court]] at asawa ni Chief Justice Puno (b. 1940)
* [[May 2]] – [[Tonette Lopez]], aktibistang Pilipino
* [[May 6]] – Allen Cudal, gitarista ng [[Greyhoundz (band)|Greyhoundz]] (b. 1982)
* [[Mayo 29]] – Sotero Llamas, politiko (b. 1951)
* [[June 1]] – [[Mariano Yogore]], Filipino microbiologist (b. 1921)
* [[Hunyo 17]] – Hilario P. Davide Sr., guro at politiko sa Filipino (b. 1905)
* [[Hunyo 27]] – Delfinito Albano, alkalde ng [[Ilagan]] (b. 1960)
* [[Hulyo 26]] – Romualdo Vicencio, nanunungkulan [[House of Representatives of the Philippines|congressman]], [[Legislative district of Northern Samar|2nd district]] ng [[Northern Samar]] (b. 1934)
* [[August 14]] – Analiza &quot;Hazel&quot; Recheta, Arnel Guiao at Ismael Cabugayan, mga mamamahayag sa telebisyon ng ABC 5
* [[Agosto 18]] – [[Jose Cabalum Sr.]], Filipino educator at founder ng Cabalum Western College sa Iloilo City (b. 1915)
* [[Agosto 25]] – Gregorio Cendana, punong opisyal ng impormasyon sa panahon ng pagkapangulo ni [[Ferdinand Marcos|Marcos]] (b. 1930)
* [[Agosto 28]] – Joey Rufino, dating executive director ng [[Lakas-Christian Muslim Democrats|LAKAS]] (b. 1954)
* [[Setyembre 4]] – [[Khadaffy Janjalani]], Filipino Islamist (b. 1975)
* [[Setyembre 18]] – [[Eddie Mercado]], host ng telebisyon (b. 1938)
* [[Setyembre 19]] – [[Conrado M. Vasquez]], [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court Associate Katarungan]] at [[Philippine Ombudsman|Ombudsman]] (b. 1913)
* [[Setyembre 20]] – Jojo Lapus, mamamahayag sa pahayagan at manunulat ng iskrip sa telebisyon (b. 1945)
* [[Oktubre 3]] – [[Alberto Ramento]], obispo ng [[Philippine Independent Church]] (b. 1937)
* [[Oktubre 7]] – [[Dan Campilan]], mamamahayag sa telebisyon (b. 1980)
* [[Nobyembre 2]] – [[Rafael Donato (akademiko)|Rafael Donato]], tagapagturo at lingguwista (b. 1938)
* [[Nobyembre 11]] – James Bersamin, miyembro ng lupon ng 2nd District ng Abra (b. 1950)
* [[Nobyembre 24]] – [[Maximo V. Soliven]], mamamahayag at tagapaglathala ng pahayagan (b. 1933)
* [[Nobyembre 28]] – Rosita Quinto Stecza, 1950s na artista sa ilalim ng screen name na ''Rosa Mia'' (b. 1924)
* [[Nobyembre 29]] – [[Victoria Quirino-Delgado]], gumanap bilang [[First Lady of the Philippines]] noong termino ng kanyang biyudo na ama (b. 1929)
* [[Nobyembre 30]] – [[Rafael Buenaventura]], dating gobernador ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] (b. 1938)
* [[Disyembre 4]] – Ernesto Gidaya, retiradong heneral at [[Minor political parties in the Philippines|Veterans Freedom Party]] incumbent [[House of Representatives of the Philippines|congressman]] (b. 1926)
* [[Disyembre 16]] – Luis Bersamin, nanunungkulan [[House of Representatives of the Philippines|congressman]], [[Pambatasan na distrito ng Abra|nag-iisang distrito]] ng [[Abra (lalawigan)|Abra]] (b. 1944)
* [[Disyembre 20]] – [[Ben Arda]], Pilipinong propesyonal na manlalaro ng golp (b. 1929)
* [[Disyembre 21]] – [[Ramon Obusan]], koreograpo, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining para sa Sayaw]] (b. 1938)
* [[Disyembre 22]] – Danilo Ayala Bernardo, mamamahayag (b. 1948)

== Mga sanggunian ==

{{Taon sa Pilipinas}}

[[Kategorya:2006 sa Pilipinas|*]]</text>
      <sha1>a7qicswzn72e88eit8i948qvp4pzjwa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206756</id>
      <parentid>2206755</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28074-73</username>
        <id>161618</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kapanganakan */</comment>
      <origin>2206756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25137" sha1="7pq0yze6422pvg6caajk3qsrn7e9qsc" xml:space="preserve">Idedetalye ng '''2006 sa Pilipinas''' ang mga mahahalagang kaganapan na nangyari sa Pilipinas noong taong 2006.

== Mga Nanungkulan ==
* [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]
* [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]]
* [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-13 na Kongreso ng Pilipinas]]
** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Manny Villar, Jr.|Manuel Villar]]
** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia Jr.]]
* [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]: [[Artemio Panganiban]]

== Kaganapan ==

=== Enero ===
* Enero 21 - Tinalo ng boksingerong si [[Manny Pacquiao]] si [[Erik Morales]] ng Mexico sa ika-sampung ''round'' sa pamamagitan ng ''technical knockout'' sa ''Thomas &amp; Mack Center'', [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], [[Estados Unidos]].
* Enero 27 - Si ''Marine Captain'' Nicanor Faeldon, na nakatakas mula sa punong-himpilan ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]] noong Disyembre 14, 2005, ay muling nahuli ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|Sandatahang Lakas ng Pilipinas (AFP)]].

=== Pebrero ===
* Pebrero 4 -- Naganap ang isang ''stampede'' sa ''[[PhilSports Complex]]'', tinuguriang ''[[Wowowee]] stampede'', na nagiging sanhi ng pagkamatay ng 74 katao.
* Pebrero 17—Pagguho ng putik sa [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]].
* Pebrero 22—Initaas bilang [[Kardinal (Katolisismo)|Kardinal]] ng [[Roman Catholic Church|Simbahang Romano Katoliko]] si [[Gaudencio Rosales]], ang Arsobispo ng [[Maynila]].
* Pebrero 24—Ipinahayag ang [[Katayuan ng kagipitan sa Pilipinas ng 2006|katayuan ng kagipitan]] bilang tugon sa mga bulung-bulungang kudeta.

=== Marso ===
* Marso 22—Tumayong bilang ika-79 na saksi ng depensa si dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Joseph Estrada]] sa kanyang kasong kinahaharap na pandarambong.
* Marso 24 - Ang Arsobispo ng Maynila na si [[Gaudencio Kardinal Rosales|Gaudencio Rosales]] ay hinirang bilang [[Kardinal (Katolisismo)|Kardinal]] ni [[Papa Benedicto XVI]] sa isang seremonya sa [[Roma]].
* Marso 28 -- 
** Pansamantalang pinatigil ng ''Court of Appeals'' ang pag-iimbistiga ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] sa ''stampede'' sa [[PhilSports Complex|''PhilSports Arena'']] dahil sa di-umanong institusyunal na pagkiling laban sa [[ABS-CBN]].
** Niyanig ng lindol ang [[Mindoro Occidental]] sa lakas na 5.1 sa [[Eskalang Richter]].

=== Abril ===
* Abril 3 -- Sabi ni Resurreccion Borra ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] sa harap ng pandinig ng [[Kongreso ng Pilipinas|Senado]] ukol sa eskandalo ng &quot;[[2005 krisis elektoral ng Pilipinas|Hello Garci]]&quot;, nagkaroon daw ng dayaan noong [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2004|pang-pangulong halalan ng 2004]].
* Abril 4 -- Ayon sa [[Pambansang Lupon sa Ugnayang Pang-Estadistika|Pambansang Tanggapan ng Estadistika]], aabot daw sa 141.7 milyon ang [[populasyon]] ng Pilipinas sa pagdating ng taong 2040 na halos doble sa taong 2007.
* Abril 11—Binawi ng [[Malakanyang]] ang pagpapalabas ng anim na mga artista na magiging mga ''National Artist'', kabilang dito ang yumaong [[Artista|aktor]]-direktor na si [[Fernando Poe, Jr.]]
* Abril 17—Ipinahayag ni  [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] na isusunod niya ang pag-endorso ng isang panukalang batas na ninanais na tanggalin ang [[parusang kamatayan]], matapos niyang ipahayag na ibaba lahat ng nasintensiyahan ng kamatayan sa habang-buhay na pagkabilanggo.
* Abril 20—Idineklara ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema]] na ang isang bahagi ng [[Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464 ng Pilipinas|Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464]] na labag sa konstitusyon, na nagbigay-daan para sa pagpapatuloy ng mga pagsisiyasat ng Kongreso.

=== Mayo ===
* Mayo 2 -- Hindi sinipot ng tatlong opisyal ng gabinete ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] ang isang pandinig ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] na tila bagang paglabag sa kapasyahan ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] sa [[Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464 ng Pilipinas|Kautusang Tagapagpaganap Bilang 464]].
* Mayo 11 – Ang bagyong Caloy (pangalang pandaigdig: ''Typhoon Chanchu'') ay tumama sa kalupaan ng [[Samar]]. Sa pananalanta nito sa Pilipinas, 41 katao ang namatay.&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4990632.stm &quot;China's typhoon death toll rises&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 05-19-2006. Hinango 10-21-2016.&lt;/ref&gt;
* Mayo 12—Tinuligsa ni [[Gaudencio Rosales|Gaudencio Kardinal Rosales]], gayun din ng [[Catholic Bishops' Conference of the Philippines|CBCP]], ang mga nilalaman ng nobelang ''[[Da Vinci Code]]'' ni [[Dan Brown]] na ginawang pelikula.
* Mayo 13—Anim na katao ang namatay at lima ang inulat na nawawala nang tumaob ang isang bangka sa maalong dagat sa ibayong pulo ng [[Masbate]].
* Mayo 15—Sang-ayon kay Senador [[Miriam Defensor-Santiago]], makakatipid daw ang [[pamahalaan]] ng [[Pilipinas]] ng 5 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] kung aalisin ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] kapalit ang isa lamang kamara sa ilalim ng [[sistemang parliamentaryo]].
[[Talaksan:Mount-Everest.jpg|thumb|Naabot ni ''mountaineer'' [[Leo Oracion]] ang tuktok ng [[Bundok Everest]] sa pamamagitan ng bahagi ng [[Nepal]].]]
* Mayo 18—Naabot ng namumundok na si [[Leo Oracion]] ang tuktok ng [[Bundok Everest]] sa pamamagitan ng bahaging [[Nepal]]. Nakarating din roon sina [[Erwin Emata]] at [[Romi Garduce]].
* Mayo 24—Sa bisa ng Proklamasyon Blg. 1069, ipinahayag bilang ''National Artist'' (Pambansang [[Artista]]) si [[Fernando Poe, Jr.]] sa larangan ng [[pelikula]] sa kabila ng mga kontrobesiya sa kanyang nominasyon.

=== Hunyo ===
* Hunyo 2 -- Nagkita ang apat na marino ng [[Estados Unidos]] na nahaharap sa kasong [[panggagahasa sa Pilipinas]] at ang kanilang mga tagapag-akusa sa korte sa unang pagkakataon sa pormal na simula ng [[paglilitis]] sa kasong isinampa noong Disyembre 2005, na nag-ugat mula sa isang insidente sa isang bar sa [[Look ng Subic|Subic Bay]].
* Hunyo 3
** Nagpahayag na hindi babayaran ng [[pamahalaan]] ng [[Pilipinas]] ang hinihinging pang-tubos para sa mga bihag na [[Mga Pilipino|Pilipino]] sa bansang [[Somalia]].
** Sa korte ng [[Lungsod ng Makati]], nagpatuloy ang paglilitis sa kaso ng panggagahasa sa isang babae sa [[Subic]] laban sa mga suspek na marino ng [[Estados Unidos]].
* Hunyo 6 -- Pinasyahan ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] at [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang pagwawalang bisa sa [[parusang kamatayan]].
* Hunyo 13—Sang-ayon sa [[Pambansang Lupon sa Ugnayang Pang-Estadistika|Pambansang Lupon sa Ugnayang Pang-estadistika]], ang [[Zamboanga del Norte]] ang pinakamahirap na [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] sa Pilipinas kasama ang pito pang lalawigan sa [[Mindanao]]. Matatagpuan naman sa [[Luzon]] ang 10 sa pinakahuli sa mga mahihirap.
* Hunyo 24—Nilagdaaan ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Arroyo]] ang [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] Blg. 9346 na nagpapawalang-bisa sa parusang kamatayan.

=== Agosto ===
* [[Agosto 7]] – Tumitindi ang aktibidad ng bulkan ng [[Bulkang Mayon]], dahilan para itaas ng Philippine Institute of Volcanology and Seismology ang antas ng alerto mula level 3 patungong level 4, na nag-udyok sa mga mandatoryong pamamaraan ng paglikas.
* Agosto 11 — Nangyari ang pagtagas ng langis sa dalampasigan ng [[Guimaras]], na naging sanhi ng malaking pinsala sa kapaligiran.
* [[Agosto 16]] – Ibinasura ng pagharang ng administrasyon sa Komite ng Hukuman ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] ang huling [[Kasong Impeachment sa Pilipinas|impeachment]] laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Arroyo]].
* [[Agosto 24]] – Ibinasura ng plenaryo ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] ang [[Kasong Impeachment sa Pilipinas|impeachment]] laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Arroyo]], sa botong 173–32.
* [[Agosto 31]] – Ang petisyon ng grupong Sigaw ng Bayan para sa isang [[Inisyatibo ng mga Tao|Inisyatibo]] ng mga mamamayan para sa mga susog sa [[Konstitusyon ng Pilipinas|konstitusyon]] ay ibinasura ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] dahil walang batas na nagbibigay-daan.

=== Setyembre ===
* Setyembre 4 -- Tumangging makialam ang [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] sa petisyon na magkaroon ng isang plebisito para baguhin ang [[Saligang Batas ng Pilipinas]].
* Setyembre 5
** Ipinasa ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] ang isang resolusyon na magbibigay daan para masusugan ang [[Saligang Batas ng Pilipinas]] sa pamamagitan ng isang ''constituent assembly''.
** Naghanda ang [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] ng mga kasong kriminal laban sa may-ari at kapitan ng tanker na ''Solar I'' dahil sa pinakamalalang pagtagas ng langis sa karagatan malapit sa [[Guimaras]].
** Muling nag-umpisa ang [[Usapang kapayapaan sa Mindanao 2006|usapang pangkapayapaan]] sa pagitan ng [[Pilipinas]] at ng ''[[Moro Islamic Liberation Front]]'' sa [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]].
*Setyembre 6 -- Maaring mahirapang magbayad ang may-ari ng ''M/T Solar 1'' sa mga naapektuhan ng pagtagas ng langis karagatang malapit sa [[Guimaras]] dahil sa hindi nila pagbayad ng seguro at pagtatalaga ng hindi lisensiyadong kapitan.
*Setyembre 7
**Sinabi ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] na binuhay muli ang usapan upang mapaalis si [[Jose Maria Sison]] sa [[Netherlands]].
** Sinabi ng mga eksperto na maaring patapos na ang pag-ugong ng [[Bulkang Mayon]].
* Setyembre 8 -- Pagkatapos ng tatlong araw ng [[Usapang kapayapaan sa Mindanao 2006|pag-uusap]] sa [[Kuala Lumpur]],[[Malaysia]], hindi nagkasundo ang mga kinatawan ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] at ng separatistang ''[[Moro Islamic Liberation Front]]'' sa usapin hinggil sa lupain na dapat isama sa ''[[Autonomous Region in Muslim Mindanao]]''.
* Setyembre 10—Pinirmahan ng [[Pilipinas]] at [[Hapon]] sa [[Finland]] ang ''Japan-Philippines Economic Partnership Agreement'' na nagpapatibay ng malayang kalakalan sa dalawang bansa.
* Setyembre 11
** Ibinaba ng mga bulkanolohista ang alerto sa [[Bulkang Mayon]] sa pangatlong antas mula sa pang-apat.
** Tinalo ni [[Efren Reyes]] si Rodney Morris at nanalo sa ''8-Ball Open Championship'' ng Daigdig sa [[Reno, Nevada|Reno]], [[Nevada]].
* Setyembre 12—Natapos ng isang ''board of marine inquiry'' ang imbestigasyon hinggil sa dahilan ng paglubog ng ''Solar 1'' sa karagatang malapit sa [[Guimaras]].
* Setyembre 26—Dininig ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] ang mga pangangatwiran ng mga partido na sumasang-ayon at tumututol sa pagsusog sa Saligang Batas.
* Setyembre 27 ''et. seq.''—Pumasok sa Pilipinas ang [[Bagyong Milenyo]] (''Xangsane''). Sinuspinde ng pamahalaan ang klase sa lahat ng antas sa [[Kalakhang Maynila|Kamaynilaan]] at karatig lugar. Tinamaan nito ang [[Luzon]], Set. 28. Ayon sa ''Office of Civil Defense'' at iba pang sangay ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] noong Okt. 3, umabot na sa 197 ang bilang ng mga namatay at 22 pa ang nawawala sa pananalasa nito sa bansa.
* Setyembre 27 -- [[Usapang kapayapaan sa Mindanao 2006|Kaugnay ng mga usapang kapayapaan]], hindi pumayag ang pamahalaan ng [[Pilipinas]] sa kagustuhan ng separatistang [[Moro Islamic Liberation Front]] na isama ang 1,000 [[barangay]] sa [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]].

=== Oktubre ===
* Oktubre 3 -- Lumihis ang landas ng Bagyong Neneng (pangalang internasyunal: ''Bebinca'') patungong Hilaga at Gitnang [[Luzon]]. Itinaas ng [[PAGASA]] ang Babala Bilang 1 sa mga lalawigan ng [[Catanduanes]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]],[[Quezon]] (kasama ang mga isla ng Polillo), [[Aurora]], [[Quirino]], [[Isabela]] at [[Cagayan]].
* [[Oktubre 10]] – Hindi bababa sa anim na tao ang namatay sa isang pambobomba sa [[Makilala, Cotabato]] noong [[pista|fiesta] ng bayan. Mas maaga sa araw na iyon, isang pagsabog ang nakasugat ng hindi bababa sa apat na tao sa [[Lungsod ng Tacurong]].
* [[Oktubre 17]] – Nagbarikada ang mga tagasuporta ni Mayor Jejomar Binay ng [[Makati]] sa harap ng city hall habang inilalabas ng [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] ang kanilang suspensyon laban sa Mayor, Bise Mayor at pitong konsehal.
* [[Oktubre 25]] – Ibinasura ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], na bumoto ng 8–7, ang petisyon ng grupong Sigaw ng Bayan (Shout of the People) para sa isang [[Konstitusyon ng Pilipinas|inisyatiba ng mamamayan sa konstitusyon]].
* [[Oktubre 31]] – Inaprubahan ng mga botante sa 29 na munisipalidad ng [[Maguindanao]] ang paglikha ng isang bagong lalawigan na bubuuin ng 10 bayan, na tatawaging [[Shariff Kabunsuan]]. Ito ang naging ika-80 lalawigan ng [[Pilipinas]] at ang ikaanim sa [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]].

=== Nobyembre ===
*Nobyembre 11—Tumama ang Bagyong Queenie (''Chebi'') sa kalupaan ng [[Casiguran, Aurora]]. Itinaas ng [[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|PAGASA]] ang mga babala ng bagyo sa hilagang [[Luzon]].
*Nobyembre 12—Tinalo ni Ronato Alcano si Ralf Souquet sa ''2006 Men's World 9-Ball Championship'' na ginanap sa [[Lungsod ng Pasay]], 17-11.
*Nobyembre 15—Inaresto si [[Gregorio Honasan]], ang di-umanong pasimuno sa isang kudeta na naging dahilan ng [[Katayuan ng kagipitan sa Pilipinas ng 2006|katayuan ng kagipitan]] sa Pilipinas, sa [[Lungsod Quezon]].&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6149256.stm &quot;Philippine 'coup plotter' seized&quot;] [[BBC|BBC News]].'' 11-15-2006. Hinango 10-21-2016.&lt;/ref&gt;
*Nobyembre 18—Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Erik Morales]] sa pamamagitan ng ''knock out'' sa kanilang laban sa boxing na ginanap sa [[Las Vegas]], [[Nevada]], [[Estados Unidos]].
* Nobyembre 30—Tinamaan ng [[Bagyong Reming]] ang [[Kabikulan]].

=== Disyembre ===
* Disyembre 1 -- Nagdeklara ang lalawigan ng [[Albay]] ng ''state of calamity'' nang mamatay ang 198 katao sa pagragasa ng [[Bagyong Reming]].&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20061206020532/http://news.yahoo.com/s/ap/20061201/ap_on_re_as/asia_storm &quot;Storm, mudslides kill 198 in Philippines&quot;]'' ''Associated Press'', sa pamamagitan ng ''[[Yahoo!|Yahoo! News]]''. 12-01-2006. Hinango 10-21-2016.&lt;/ref&gt;
* Disyembre 2 -- Itinatag bilang ika-80 na lalawigan ang [[Kapuluang Dinagat|Dinagat Islands]], sa pag-apruba ng Batas Republika Bilang 9355, sa isang plebisito.
* Disyembre 3 -- Nagdeklara si [[Gloria Macapagal-Arroyo]], [[Pangulo ng Pilipinas|pangulo]] ng [[Pilipinas]], ng ''state of national calamity'' nang mamatay ang 406 katao pagkaraang magkaroon ng mga pagguho ng putik sa palibot ng [[Bulkang Mayon]] sa pagragasa ng Bagyong Reming.&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6203110.stm &quot;Philippine mudslides a 'calamity'&quot;] [[BBC|BBC News]].''12-03-2006. Hinango 10-21-2016.&lt;/ref&gt;
* Disyembre 4 -- Pagpasya sa kaso ng panggagahasa sa Subic. Hinatulang nagkasala si Daniel Smith.

==Palakasan==
[[Larawan:Ustpopulation.jpg|thumb|right|160px|Ang mga manonood ng UST sa laro ng kampeonato ng UAAP.]]
[[Larawan:SBC Little Indians.jpg|thumb|150px|right|Ang San Beda Little Indians habang ipinapakilala ang kanilang halftime sa finals ng seniors' basketball.]]
* [[Enero 21]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] ang Mehikanong si [[Erik Morales]] sa isang ikasampung round na [[technical knockout]] sa [[Thomas &amp; Mack Center]], [[Las Vegas, Nevada|Las Vegas]]. Ang tagumpay ay nagdulot ng kagalakan sa bansang sinalanta ng kahirapan at kawalang-tatag sa politika.
* [[Pebrero 19]], '''Basketball''' – Nanalo ang [[Red Bull Barako]] sa [[Philippine Basketball Association]] [[2006 PBA Fiesta Conference Playoffs|2005–06 Fiesta Conference]] matapos talunin ang [[Purefoods Chunkee Giants]] sa anim na laro.
* [[Pebrero 24]]–[[Pebrero 25|25]], '''Wrestling''' – Ang [[WWE|World Wrestling Entertainment]] [[WWE Raw|RAW]] Live Tour ay huminto sa [[Araneta Coliseum]], tampok ang mga laban para sa [[World Heavyweight Championship (WWE, 2002–2013)|WWE Championship]], ang [[WWE Intercontinental Championship]], at ang [[WWE Women's Championship (1956–2010)|WWE Women's Championship]], bukod sa iba pa. Napanatili nina [[John Cena]], [[Shelton Benjamin]] at [[Trish Stratus]] ang kanilang mga titulo sa dalawang-gabing kaganapan sa gitna ng umaapaw na madla sa Araneta Coliseum.
* [[Hulyo 2]], '''Boxing''' – Nanalo si [[Manny Pacquiao]] sa pamamagitan ng 12-round unanimous decision laban sa Mexicanong si [[Óscar Larios]] sa harap ng kanyang mga tagahanga sa bayan sa [[Araneta Coliseum]].
* [[Hulyo 21]], '''Basketball''' – Tinalo ng [[Purefoods Chunkee Giants]] ang [[Red Bull Barako]] sa Philippine Basketball Association [[2006 PBA Philippine Cup Playoffs#Finals|2006 Philippine Cup Finals]], 4–2 sa Araneta Coliseum.
* [[Agosto 19]], '''Softball''' – Isang koponan ng [[Little League|Junior League]] [[softball]] mula sa [[Bacolod]] ang natalo ng isang koponan mula sa [[Naples, Florida]], 8–0, sa [[Junior League World Series (softball)|Junior League World Series]] na ginanap sa [[Kirkland, Washington]]
* [[Setyembre 11]], '''Billiards''' – Nanalo si Efren Reyes sa World 8-Ball Open Championship sa [[Reno, Nevada]], tinalo si [[Rodney Morris]], 8–6.
* [[Setyembre 22]], '''Collegiate Basketball''' – Nanalo ang [[San Beda Red Lions|San Beda College]] sa [[NCAA Season 82|82nd NCAA seniors' basketball tournament]], tinalo ang [[PCU Dolphins|Philippine Christian University]] (PCU). Tinalo ng [[San Sebastian Staglets|San Sebastian College-Recoletos]] ang [[PCU Baby Dolphins|PCU High School]] upang mapanalunan ang kampeonato sa juniors'.
* [[Oktubre 2]], '''Collegiate Basketball''' – Tinalo ng [[UST Growling Tigers|University of Santo Tomas]] ang [[Ateneo Blue Eagles|Ateneo de Manila University]], 76–74, sa overtime, sa ikatlong laro ng [[UAAP Season 69|ika-69 na UAAP men's basketball tournament]]. Ang kanilang [[UST Tigresses|katapat na pambabae]] ay nanalo sa kampeonato ng Kababaihan habang ang [[Ateneo Blue Eaglets|Ateneo juniors team]] ay nanalo sa kampeonato ng Juniors.
* [[Oktubre 21]]–[[Oktubre 22|22]], '''Wrestling''' – Ang [[WWE Friday Night SmackDown|''WWE SmackDown!'' Survivor Series Tour]] ay magtatapos sa [[Araneta Coliseum]].
* [[Nobyembre 12]], '''Billiards''' – Tinalo ng manlalaro ng bilyar na si [[Ronato Alcano]] si [[Ralf Souquet]] sa [[2006 WPA Men's World Nine-ball Championship]] sa [[Pasay]], 17 racks laban sa 11.
* [[Nobyembre 18]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Erik Morales]] sa kanilang laban sa boksing na ginanap sa [[Thomas &amp; Mack Center]], [[Las Vegas, Nevada|Las Vegas]]. (AP via Yahoo! Sports)

==Telebisyon==
{{main|2006 sa telebisyon sa Pilipinas}}
* [[Disyembre 10]] – Idineklara si [[Mau Marcelo]] bilang unang ''[[Philippine Idol]]'' sa palabas ng mga huling resulta na ginanap sa [[Araneta Coliseum]]. (INQ7.net)

== Kapanganakan ==
===Enero===
* Enero 19 – JB Agustin, aktor at pilantropo
* [[Enero 27]] – Niana Guerrero, mananayaw
===Pebrero===
* [[Pebrero 8]] - [[Emman Atienza]], artista at personalidad sa social media
* [[Pebrero 17]] - Maki, mang-aawit
* [[February 26]] - Dayara Shane, aktres

===Marso===
* [[Marso 4]] – JM Canlas, aktor
* [[Marso 16]] – Bryce Eusebio, aktor
===Abril===
* Abril 10 – Sofia Pablo, aktres
* [[Abril 11]] – Jana Indanan, aktres at mananayaw
===Mayo===
* Mayo 3 – [[Mutya Orquia]], aktres
* Mayo 14 – Fyang, influencer ng social media, modelo at aktres
* [[Mayo 30]] – Liana Mae, aktres
===Hunyo===
* [[Hunyo 22]] – Francis Concepcion, mang-aawit at aktor, miyembro ng [[TNT Boys]]
* Hunyo 23 – CX Navarro, aktor
===Hulyo===
* [[Hulyo 7]] – John Clifford, aktor
===Agosto===
* Agosto 5 – [[James David Graham]], aktor
* [[Agosto 23]] – Aiyana Waggoner, aktres at modelo
===Setyembre===
* Setyembre 2 – Josh de Guzman, aktor
* Setyembre 14 – Hannah Vito, aktres
* Setyembre 28 – Cessa Moncera, aktres
===Oktubre===
* Oktubre 24 – Allyson McBride, aktres
===Nobyembre===
* [[Nobyembre 3]] – Natalie Oca, manlalaro ng putbol

===Disyembre===
* Disyembre 3 – Krystal Brimner, aktres
* Disyembre 12 – Kai Montinola, aktres, mang-aawit, at modelo
* Disyembre 15 – Kenneth Gutierrez, Internet personalidad
* Disyembre 30 – [[David Remo]], aktor at modelo

==Kamatayan==

* [[Enero 2]] – [[Cecilia Muñoz-Palma]], [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court Associate Justice]] at [[Constitution of the Philippines|Constitutional Commission]] president (b. 1914)
* [[Enero 11]] – Amir bin Muhammad Baraguir, [[Sultanato ng Maguindanao|Sultan ng Maguindanao]] (b. 1960)
* [[Enero 13]] - Marc Ysrael Bernos, Alkalde ng [[La Paz, Abra|La Paz]] (b. 1985)
* [[Enero 23]] – [[Ernie Baron]], mamamahayag sa telebisyon, host, at imbentor (b. 1940)
* [[Enero 29]] – [[Andrew Gonzalez]], tagapagturo at lingguwista (b. 1940)
* [[Pebrero 4]] – [[Rosa del Rosario]], artista (b. 1917)
* [[Pebrero 14]] – [[Ramon Bagatsing]], pinakamatagal na paglilingkod [[Alkalde ng Maynila]] mula 1971 hanggang 1986, [[Pagbomba sa Plaza Miranda]] nakaligtas (b. 1916)
* [[Abril 5]] – Don Antonio Madrigal, ama ni Senador [[Jamby Madrigal]] (b. 1918)
* [[Abril 23]] – [[Chat Silayan]], aktres at dating beauty queen (b. 1960)
* [[Abril 12]] – Luzviminda Puno, [[Supreme Court of the Philippines|Clerk of Court of the Supreme Court]] at asawa ni Chief Justice Puno (b. 1940)
* [[May 2]] – [[Tonette Lopez]], aktibistang Pilipino
* [[May 6]] – Allen Cudal, gitarista ng [[Greyhoundz (band)|Greyhoundz]] (b. 1982)
* [[Mayo 29]] – Sotero Llamas, politiko (b. 1951)
* [[June 1]] – [[Mariano Yogore]], Filipino microbiologist (b. 1921)
* [[Hunyo 17]] – Hilario P. Davide Sr., guro at politiko sa Filipino (b. 1905)
* [[Hunyo 27]] – Delfinito Albano, alkalde ng [[Ilagan]] (b. 1960)
* [[Hulyo 26]] – Romualdo Vicencio, nanunungkulan [[House of Representatives of the Philippines|congressman]], [[Legislative district of Northern Samar|2nd district]] ng [[Northern Samar]] (b. 1934)
* [[August 14]] – Analiza &quot;Hazel&quot; Recheta, Arnel Guiao at Ismael Cabugayan, mga mamamahayag sa telebisyon ng ABC 5
* [[Agosto 18]] – [[Jose Cabalum Sr.]], Filipino educator at founder ng Cabalum Western College sa Iloilo City (b. 1915)
* [[Agosto 25]] – Gregorio Cendana, punong opisyal ng impormasyon sa panahon ng pagkapangulo ni [[Ferdinand Marcos|Marcos]] (b. 1930)
* [[Agosto 28]] – Joey Rufino, dating executive director ng [[Lakas-Christian Muslim Democrats|LAKAS]] (b. 1954)
* [[Setyembre 4]] – [[Khadaffy Janjalani]], Filipino Islamist (b. 1975)
* [[Setyembre 18]] – [[Eddie Mercado]], host ng telebisyon (b. 1938)
* [[Setyembre 19]] – [[Conrado M. Vasquez]], [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court Associate Katarungan]] at [[Philippine Ombudsman|Ombudsman]] (b. 1913)
* [[Setyembre 20]] – Jojo Lapus, mamamahayag sa pahayagan at manunulat ng iskrip sa telebisyon (b. 1945)
* [[Oktubre 3]] – [[Alberto Ramento]], obispo ng [[Philippine Independent Church]] (b. 1937)
* [[Oktubre 7]] – [[Dan Campilan]], mamamahayag sa telebisyon (b. 1980)
* [[Nobyembre 2]] – [[Rafael Donato (akademiko)|Rafael Donato]], tagapagturo at lingguwista (b. 1938)
* [[Nobyembre 11]] – James Bersamin, miyembro ng lupon ng 2nd District ng Abra (b. 1950)
* [[Nobyembre 24]] – [[Maximo V. Soliven]], mamamahayag at tagapaglathala ng pahayagan (b. 1933)
* [[Nobyembre 28]] – Rosita Quinto Stecza, 1950s na artista sa ilalim ng screen name na ''Rosa Mia'' (b. 1924)
* [[Nobyembre 29]] – [[Victoria Quirino-Delgado]], gumanap bilang [[First Lady of the Philippines]] noong termino ng kanyang biyudo na ama (b. 1929)
* [[Nobyembre 30]] – [[Rafael Buenaventura]], dating gobernador ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] (b. 1938)
* [[Disyembre 4]] – Ernesto Gidaya, retiradong heneral at [[Minor political parties in the Philippines|Veterans Freedom Party]] incumbent [[House of Representatives of the Philippines|congressman]] (b. 1926)
* [[Disyembre 16]] – Luis Bersamin, nanunungkulan [[House of Representatives of the Philippines|congressman]], [[Pambatasan na distrito ng Abra|nag-iisang distrito]] ng [[Abra (lalawigan)|Abra]] (b. 1944)
* [[Disyembre 20]] – [[Ben Arda]], Pilipinong propesyonal na manlalaro ng golp (b. 1929)
* [[Disyembre 21]] – [[Ramon Obusan]], koreograpo, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining para sa Sayaw]] (b. 1938)
* [[Disyembre 22]] – Danilo Ayala Bernardo, mamamahayag (b. 1948)

== Mga sanggunian ==

{{Taon sa Pilipinas}}

[[Kategorya:2006 sa Pilipinas|*]]</text>
      <sha1>7pq0yze6422pvg6caajk3qsrn7e9qsc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bagyo sa Pilipinas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>262217</id>
    <revision>
      <id>2206759</id>
      <parentid>2206178</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T15:17:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Pilipinas */</comment>
      <origin>2206759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11081" sha1="eksux6zg2h50a72wtbtoap3rr200rhy" xml:space="preserve">[[Talaksan:Haiyan 2013-11-07 1345Z (alternate).png|thumb|Ang bagyong Yolanda noong ika Nobyembre 8, 2013]]
{{For|[[Bagyo]]|Talaan ng mga bagyo sa Pilipinas}}

Ang mga bagyo sa Pilipinas natural lamang na tumama sa mga bansang napapaligiran nang [[Karagatang Pasipiko]], nagsisimula ito sa mga buwan maaga pa [[Mayo]] at kalimitan na nag tatapos sa mga buwan nang [[Disyembre]] sa kasalukuyan lumalakas pa ang mga ito sa buwan nang [[Hulyo]] hanggang [[Nobyembre]]. Nabubuo ang mga bagyo sa madalas sa karagatang pasipiko at dinaraan nang mga ito ang mga bansang [[Taiwan]], [[Tsina]], [[Timog Korea]], [[Japan]], [[Pilipinas]], Carolina Isla at [[Vietnam]], lumalakas rin ang mga ito dahil sa [[Habagat]] na nang gagaling sa mga bansang [[Indonesia]] at [[India]].&lt;ref&gt;http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/information/about-tropical-cyclone&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://mcgillgis.maps.arcgis.com/apps/MapJournal/index.html?appid=586f9150ae87491a8c7f1b86db7952a9&lt;/ref&gt;

== Mga bagyo ==
{{For|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026]]|Bagyo}}
[[Talaksan:Tropical Storm Ketsana September 26, 2009.jpg|thumb|Ang bagyong Ondoy noong ika Setyembre 26, 2009]]
Ang [[Super Bagyong Yolanda]] ay isa sa mga hindi makakaligtaang bagyo sa kasaysayan nang Pilipinas dahil nagdulot ito nang malawakang pagkasira sa buong [[Bisayas]] kasama na rito ang ilang probinsya sa [[Luzon]], Nanalasa si Yolanda noong ika Nobyembre 8, 2013 sa [[Silangang Samar]] at [[Leyte]], maituturing ring si Yolanda na isang delubyo, isa na rin rito si [[Super Bagyong Lawin]] na nagpadapa sa mga ilang lugar sa [[Isabela]], [[Cagayan]] at Rehiyon ng Ilokos, Si [[Bagyong Ondoy]] na nag palubog sa ilang bahagi ng Luzon at Kamaynilaan noong ika Setyembre 26, 2009, Matinding pinuruhan nito ang mga [[Rizal]], [[Marikina]], [[Pasig]] at ilan pang mga bahagi nang Maynila dahil sa pag taas at pag apaw nang tubig ulan na dala ni Ondoy, Ang [[Bagyong Sendong]] na nagpalubog sa [[Hilagang Mindanao]] at [[Gitnang Bisayas]].&lt;ref&gt;https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-floods-and-typhoons-2020-typhoon-goni-operation-update-report-n&lt;/ref&gt;

Ang &quot;Bagyong Nonoy&quot; (Kulap) noong 2011 ay inialis nang PAGASA at ginamit ito sa Panahon ng bagyo ng 2015 sa karagatang Pasipiko. Ipinangalan sa &quot;[[Bagyong Nona]]&quot; (Melor)., Na isa sa mga mababagsik na bagyong dumaan sa Pilipinas at ang matinding napuruhan nito ay [[Sorsogon]] at [[Oriental Mindoro]].&lt;ref&gt;https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/philippines-braces-for-more-typhoons-next-month/2050447&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.ndtv.com/topic/philippines-typhoon&lt;/ref&gt;

== Pilipinas ==
{{Main|Panahon ng bagyo sa Pilipinas}}
&lt;br&gt;Ang mga pangalang naka pa-loob sa kahong may kulay ay ang mga bagong inihanay na mga pangalan ng [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko|PAGASA]].

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Tala ng mga pangalan ng bagyo sa Pilipinas
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=14 style=&quot;background-color:lightgrey;&quot;| [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]] (Pangkat I)
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=2 | Main
| Ada || Basyang || Caloy || {{grey|Domeng}} || {{grey|Ester}} ||{{tcname unused|Francisco}} || {{grey|Gardo}} || {{grey|Henry}} || {{grey|Inday}} || {{grey|Josie}} || {{tcname unused|Kiyapo}} || {{grey|Luis}} || {{grey|Maymay}}
|-
| {{grey|Neneng}} || {{grey|Obet}} || {{tcname unused|Pilandok}} || {{grey|Queenie}} || {{grey|Rosal}} || {{grey|Samuel}} || {{grey|Tomas}} || {{tcname unused|Umberto}} || {{tcname unused|Venus}} || {{tcname unused|Waldo}} || &lt;center&gt;{{grey|X}}&lt;center&gt; || {{grey|Yayang}} || {{tcname unused|Zeny}} ||
|-
!scope=&quot;row&quot; | Auxiliary
||{{tcname unused|Agila}} ||{{tcname unused|Bagwis}} ||{{tcname unused|Chito}} ||{{tcname unused|Diego}} ||{{tcname unused|Elena}} ||{{tcname unused|Felino}} ||{{tcname unused|Gunding}} ||{{tcname unused|Harriet}} ||{{tcname unused|Indang}} ||{{tcname unused|Jessa}} || || ||
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=14 style=&quot;background-color:skyblue;&quot;| 2027 (Pangkat II)
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=2 | Main
|| {{grey|Amang}} || {{grey|Betty}} || {{grey|Chedeng}} || {{grey|Dodong}} || {{tcname unused|Emil}} || {{grey|Falcon}} || {{tcname unused|Gavino}} || {{grey|Hanna}} || {{grey|Ineng}} || {{grey|Jenny}} || {{grey|Kabayan}} || {{grey|Liwayway}} || {{grey|Marilyn}}
|-
| {{grey|Nimfa}} || {{grey|Onyok}} || {{grey|Perla}} || {{grey|Quiel}} || {{grey|Ramon}} ||  {{grey|Sarah}} || {{tcname unused|Tamaraw}} ||  {{tcname unused|Ugong}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Weng}} || &lt;center&gt;{{grey|X}}&lt;center&gt; || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Zigzag}} ||
|-
!scope=&quot;row&quot; | Auxiliary
||{{tcname unused|Abe}} ||{{tcname unused|Berto}} ||{{tcname unused|Charo}} ||{{tcname unused|Dado}} ||{{tcname unused|Estoy}} ||{{tcname unused|Felion}} ||{{tcname unused|Gening}} ||{{tcname unused|Herman}} ||{{tcname unused|Irma}} ||{{tcname unused|Jaime}} || || ||
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=14 style=&quot;background-color:lightgreen;&quot;| 2028 (Pangkat III)
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=2 | Main
| {{tcname unused|Amuyao}} || {{grey|Butchoy}} || {{grey|Carina}} || {{grey|Dindo}} || {{grey|Edring}} || {{grey|Ferdie}} || {{grey|Gener}} || {{grey|Helen}} || {{grey|Igme}} || {{tcname unused|Josefa}} || {{tcname unused|Kidul}} || {{tcname unused|Lekep}} || {{grey|Marce}}
|-
| {{tcname unused|Nanolay}} || {{tcname unused|Onos}} || {{tcname unused|Puwok}} || {{grey|Querubin}} || {{grey|Romina}} || {{grey|Siony}} || {{grey|Tonyo}} || {{tcname unused|Upang}} || {{grey|Vicky}} || {{tcname unused|Warren}} || &lt;center&gt;{{grey|X}}&lt;center&gt; || {{grey|Yoyong}} || {{grey|Zosimo}} 
|-
!scope=&quot;row&quot; | Auxiliary
|{{tcname unused|Alakdan}} || {{tcname unused|Baldo}} || {{tcname unused|Clara}} || {{tcname unused|Dencio}} || {{tcname unused|Estong}}
| {{tcname unused|Felipe}} || {{tcname unused|Gomer}} || {{tcname unused|Heling}} || {{tcname unused|Ismael}} || {{tcname unused|Julio}} 
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=14 style=&quot;background-color:lightyellow;&quot;| 2029 (Pangkat IV)
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=2 | Main
| {{grey|Auring}} || {{grey|Bising}} || {{tcname unused|Chico}} || {{grey|Dante}} || {{tcname unused|Elias}} || {{grey|Fabian}} || {{grey|Gorio}} || {{grey|Huaning}} || {{grey|Isang}} || {{grey|Jacinto}} || {{grey|Kiko}} || {{grey|Lannie}} || {{tcname unused|Magyawan}}
|-
| {{tcname unused|Nilad}} || {{tcname unused|Omar}} || {{grey|Paolo}} || {{grey|Quedan}} || {{grey|Ramil}} || {{grey|Salome}} || {{tcname unused|Tala}} || {{tcname unused|Urbano}} || {{grey|Verbena}}
|| {{grey|Wilma}} || &lt;center&gt;{{grey|X}}&lt;center&gt; || {{tcname unused|Yasmin}} || {{grey|Zoraida}} || 
|-
!scope=&quot;row&quot; | Auxiliary
|{{tcname unused|Alamid}} ||{{tcname unused|Bruno}} ||{{tcname unused|Conching}} ||{{tcname unused|Dolor}} ||{{tcname unused|Ernie}} ||{{tcname unused|Florante}} ||{{tcname unused|Gerardo}} ||{{tcname unused|Hernan}} ||{{tcname unused|Isko}} ||{{tcname unused|Jerome}} || || ||
|}

===Talaan ng mga inialis na pangalan===
; Mga hindi nagamit na pangalan
{{div col start}}
* {{tcname unused|Paloma}} 
* {{tcname unused|Quadro}} 
* {{tcname unused|Rapido}} 
* {{tcname unused|Roleta}} 
* {{tcname unused|Sibak}} 
* {{tcname unused|Sibasib}} 
* {{tcname unused|Tagbanwa}} 
* {{tcname unused|Talahib}} 
* {{tcname unused|Ubbeng}} 
* {{tcname unused|Wisik}} 
* {{tcname unused|Yaning}} 
* {{tcname unused|Zuma}}
{{div col end}}

==Mga bagyo na mapaminsala==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=font:size:100%
|'''Rango'''
|'''Bagyo'''
|'''Taon'''
|'''Rehiyon'''
|'''PHP'''
|'''USD'''
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet;&quot;|1 || Yolanda (Haiyan) || 2013 || Kabuuang Kabisayaan || 95.5 bilyon || $ 2.02 bilyon
|-
| style=&quot;background-color:purple;&quot;|2 || Odette (Rai) || 2021 || Kabisayaan, Caraga || 51.8 bilyon || $ 1.2 bilyon
|-
| style=&quot;background-color:purple;&quot;|3 || Pablo (Bopha) || 2012 || Rehiyon ng Dabaw || 43.2 bilyon || $ 1.06 bilyon 
|-
| style=&quot;background-color:violet;&quot;|4 || Glenda (Rammasun) || 2014 || Bikol, Calabarzon, K. Maynila || 38.6 bilyon || $ 771 milyon
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet;&quot;|5 || Ompong (Mangkhut) || 2018|| rowspan=&quot;2&quot;| Rehiyon ng Lambak Cagayan, Ilokos || 33.9 bilyon || $ 627 milyon
|-
| style=&quot;background-color:orangered;&quot;|6 || Pepeng (Parma) || 2009 || 27.3 bilyon || $ 581 milyon
|-
| style=&quot;background-color:orangered;&quot;|7 || Ulysses (Vamco) || 2020 || Calabarzon, Gitnang Luzon || 20.2 bilyon || $ 418 milyon
|-
| style=&quot;background-color:blueviolet;&quot;|8 || Rolly (Goni) || 2020 || Rehiyon ng Bikol, Calabarzon || 20 bilyon || $ 369 milyon
|-
| style=&quot;background-color:lightgreen;&quot;|9 || Kristine (Trami) || 2024 || Hilagang, Luzon, Timog Luzon || 17.6 bilyon || $ 357 milyon
|-
| style=&quot;background-color:lightyellow;&quot;|10 || Paeng (Nalgae) || 2022 || Rehiyon ng Bikol, Calabarzon || 17.5 bilyon || $ 265 milyon
|}

== Mga bagyo na maraming nasawi ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=font:size:100%
|'''Rango''' 
|'''Bagyo'''
|'''Taon'''
|'''Naitalang patay'''
|-
| 1 || '''Haiphong''' || 1881 || 20, 000 
|-
| 2 || Yolanda (Haiyan) || 2013 || 6, 300
|-
| 3 || Uring (Thelma) || 1991 || 5, 100
|-
| 4 || Pablo (Bopha) || 2012 || 1, 901
|-
| 5 || Angela || 1867 || 1, 800
|-
| 6 || Winnie (2004) || 2004 || 1, 619
|-
| 7 || &quot;Oktubre 1897 Bagyo&quot; || 1897 || 1, 500
|-
| 8 || Nitang (Ike) || 1984 || 1, 363
|-
| 9 || Sendong (Washi) || 2011 || 1, 268
|-
| 10 || Trix || 1952 || 955
|}

===Mga pangalang isasalang sa bawat taon===
{{See|Pagpapangalan sa bagyo}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Letra
! Total
! Pangalan
! Mga taon
|-
| A || 1 || {{tcname unused|Amuyao}} || ''2028''
|-
| B || 0 || --- || ---
|-
| C || 1 || {{tcname unused|Chico}} || ''2029''
|-
| D || 0 || --- || ---
|-
| E || 2 || {{tcname unused|Edring}}, {{tcname unused|Emil}}, {{tcname unused|Elias}} || ''2028'', ''2027'', ''2029''
|-
| F || 1 || {{tcname unused|Francisco}} || ''2026''
|-
| G || 1 || {{tcname unused|Gavino}} || ''2027''
|-
| H || 0 || --- || ---
|-
| I || 0 || --- || ---
|-
| J || 1 || {{tcname unused|Josefa}} || ''2028''
|-
| K || 1 || {{tcname unused|Kidul}}, {{tcname unused|Kiyapo}} || ''2028'', ''2026''
|-
| L || 1 || {{tcname unused|Lekep}} || ''2028''
|-
| M || 1 || {{tcname unused|Magyawan}} || ''2029''
|-
| N || 2 || {{tcname unused|Nanolay}}, {{tcname unused|Nilad}} || ''2028'', ''2029''
|-
| O || 2 || {{tcname unused|Onos}}, {{tcname unused|Omar}} || ''2028'', ''2029''
|-
| P || 2 || {{tcname unused|Pilandok}}, {{tcname unused|Puwok}} || ''2026'', ''2028''
|-
| Q || 0 || --- || ---
|-
| R || 0 || --- || ---
|-
| S || 0 || --- || ---
|-
| T || 2 || {{tcname unused|Tamaraw}}, {{tcname unused|Tala}} || ''2023'', ''2029''
|-
| U || 3 || {{tcname unused|Ugong}}, {{tcname unused|Umberto}}, {{tcname unused|Upang}}, {{tcname unused|Urbano}} || ''2023'', ''2022'', ''2024'', ''2029''
|-
| V || 1 || {{tcname unused|Venus}} || ''2026''
|-
| W || 2 || {{tcname unused|Waldo}}, {{tcname unused|Warren}} || ''2026'', ''2024''
|-
| Y || 1 || {{tcname unused|Yasmin}} || ''2025''
|-
| Z || 2 || {{tcname unused|Zigzag}}, {{tcname unused|Zeny}} || ---
|}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{Mga bagyo sa Pilipinas}}
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]
{{Usbong|Panahon|Kalikasan}}</text>
      <sha1>eksux6zg2h50a72wtbtoap3rr200rhy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tamil Nadu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278844</id>
    <revision>
      <id>2206757</id>
      <parentid>2035853</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T13:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1732</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing [[File:TamilNadu_Logo.svg]] with [[File:Seal_of_Tamil_Nadu.svg]] (by [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]]).</comment>
      <origin>2206757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8528" sha1="s0noviasapsp0esxs9h0anncncf151n" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- See template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;
| name                            = Tamil Nadu
| native_name                     = &lt;!-- Don't add Indic script here, per [[WP:INDICSCRIPT]] --&gt;
| image_skyline                   = Nilgiri Mountain Railway on Bridge, May 2010.JPG
| image_caption                   = The [[Nilgiri Mountain Railway]], which runs between [[Ooty]] and [[Mettupalayam, Coimbatore|Mettupalayam]], is a [[World Heritage Site|UNESCO World Heritage Site]].
| image_flag                      = 
| type                            = [[States and union territories of India|State]]
| image_blank_emblem              = Seal of Tamil Nadu.svg
| blank_emblem_type               = [[Emblem of Tamil Nadu|Emblem]]
| blank_emblem_size               = 70px
| anthem                          = &quot;[[Tamil Thai Valthu]]&quot;{{ref|est|}}&lt;br&gt;''([[Invocation to Tamil Mother]])''
| image_map                       = IN-TN.svg
| map_alt                         = 
| map_caption                     = Location of Tamil Nadu in [[India]]
| coordinates                     = {{coord|13.09|80.27|region:IN-TN_type:adm1st|display=inline,title}}
| coor_pinpoint                   = 
| coordinates_footnotes           = 
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|India}}
| established_title               = Formation
| established_date                = 26 January 1950{{ref|est|†}}
| seat_type                       = Capital and Largest city
| seat                            = [[Chennai]] (Madras)
| parts_type                      = [[List of Indian districts|Districts]]
| parts_style                     = para
| p1                              = [[List of districts of India|32]]
| government_footnotes            = 
| governing_body                  = [[Government of Tamil Nadu]]
| leader_title                    = [[Governors of Tamil Nadu|Governor]]
| leader_name                     = [[Banwarilal Purohit]]
| leader_title1                   = [[Chief Ministers of Tamil Nadu|Chief&amp;nbsp;Minister]]
| leader_name1                    = [[Edappadi K. Palaniswami]] ([[AIADMK]])
| leader_title2                   = [[Deputy Chief Minister of Tamil Nadu|Deputy Chief Minister]]
| leader_name2                    = [[O. Panneerselvam]] ([[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam|AIADMK]])
| leader_title3                   = [[Legislature of Tamil Nadu|Legislature]]
| leader_name3                    = [[Unicameral]] (234)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Tamil Nadu: Girija Vaidyanathan is the new chief secretary|url=http://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/231216/tamil-nadu-girija-vaidyanathan-is-the-new-chief-secretary.html|accessdate=31 December 2016|work=[[Deccan Chronicle]]|location =Tamil Nadu |date=23 December 2016}}&lt;/ref&gt;
| leader_title4                   = [[High Courts of India|High Court]]
| leader_name4                    = [[Madras High Court]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/Rajendran-is-new-DGP-George-is-Commissioner/article14628490.ece|title=Rajendran is new DGP|work=thehindu.com|accessdate=18 October 2016}}&lt;/ref&gt;
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_total_km2                  = 130,060
| area_rank                       = [[List of states and territories of India by area|11th]]
| area_note                       = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_total                = 72,147,030
| population_as_of                = 2011
| population_footnotes            = &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/PCA_Highlights/pca_highlights_file/Tamil_Nadu/6.Figures_Glance_Tamil%20Nadu.pdf |title=Census of india 2011 |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2          = auto
| population_rank                 = [[List of states and union territories of India by population|6th]]
| population_demonym              = [[Tamil people|Tamil]], [[Tamilan]], [[Tamilar]]
| population_note                 = 
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +05:30
| area_code                       = 
| area_code_type                  = [[UN/LOCODE]]
| iso_code                        = [[ISO 3166-2:IN|IN-TN]]
| registration_plate              = 
| demographics_type1              = GDP {{nobold|(2018)}} 
| demographics1_footnotes         = &lt;ref&gt;{{cite web |title= Tamil Nadu fin_budget_speech_e_2018_19 |url= http://cms.tn.gov.in/sites/default/files/documents/fin_budget_speech_e_2018_19.pdf |website= tn.gov.in |accessdate= 15 March 2018}}&lt;/ref&gt; 
| demographics1_title1            = Total
| demographics1_info1             = {{INRConvert|15.96|lc}}
| blank_name_sec1                 = [[Human Development Index|HDI]]
| blank_info_sec1                 = {{increase}} 0.6663 (&lt;span style=&quot;colour:#fc0&quot;&gt;medium&lt;/span&gt;)&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.livemint.com/Politics/3KhGMVXGxXcGYBRMsmDCFO/Why-Kerala-is-like-Maldives-and-Uttar-Pradesh-Pakistan.html | title=Why Kerala is like Maldives and Uttar Pradesh, Pakistan}}&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1                = HDI rank
| blank1_info_sec1                = 3rd (2015)&lt;ref name=&quot;in.undp.org&quot;&gt;{{cite web |title=IWhy Kerala is like Maldives and Uttar Pradesh, Pakistan |url=http://livemint.com/Politics/3KhGMVXGxXcGYBRMsmDCFO/Why-Kerala-is-like-Maldives-and-Uttar-Pradesh-Pakistan.html}}&lt;/ref&gt;
| blank_name_sec2                 = [[Literacy in India|Literacy]]
| blank_info_sec2                 = 80.33% (2011)&lt;ref&gt;{{cite web |title=censusindia.gov.in |url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/tamilnadu/3.Tamil%20Nadu_PPT_2011-BOOK%20FINAL.pdf}}&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec2                = {{nowrap|[[Official languages]]}}
| blank1_info_sec2                = [[Tamil language|Tamil]], [[English language|English]]&lt;ref name=nclmanurep2010/&gt; 
&lt;!-- ^^^^ English is an additional, official language, per this government source - don't remove it ^^^^^ --&gt;| website                         = {{url|http://www.tn.gov.in/}}
| footnotes                       = {{note|est|#}} [[Jana Gana Mana]] is the national anthem, while &quot;Invocation to Tamil Mother&quot; is the state song/anthem.&lt;br /&gt;{{note|est|†}} Established in 1773; Madras State was formed in 1950 and renamed as Tamil Nadu on 14 January 1969{{sfn|Tamil Nadu Legislative Assembly history|2012}}&lt;br /&gt;{{note|est|^}} Tamil is the [[official language]] of the state. English is declared as an additional official language for communication purposes.&lt;ref name=nclmanurep2010&gt;{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf#page=137 |title=52nd report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India (July 2014 to June 2015) |date=29 March 2016 |work=Ministry of Minority Affairs (Government of India) |access-date=25 Marso 2018 |archive-date=25 Mayo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf#page=137 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
&lt;!----&gt;
{{Infobox region symbols
| embedded       = yes
| state          = Tamil Nadu
| country        = India
| language       = [[File:Word Tamil.svg|50px|left]] [[Tamil language|Tamil]]
| emblem         = [[File:Seal of Tamil Nadu.svg|50px|left]] [[Srivilliputhur Andal temple]] 
| seal           = [[File:Seal of Tamil Nadu.svg|50px|left]] [[Seal of Tamil Nadu]]
| song           = [[File:Neerarum Kadaludutha.jpg|50px|left]] &quot;[[Invocation to Goddess Tamil]]&quot;
| animal         = [[File:Niltahr.jpg|50px|left]] [[Nilgiri tahr]]
| bird           = [[File:Emerald dove444.jpg|50px|left]] [[Emerald dove]]
| tree           = [[File:Palm Tamil Nadu.jpg|50px|left]] [[Borassus flabellifer|Palm tree]]
| flower         = [[File:Gloriosa Superba.jpg|50px|left]] [[Glory lily|Gloriosa lily]]
| sport          = [[File:A Kabaddi match at 2006 Asian Games.jpg|50px|left]] [[Kabaddi]]
| dance          = [[File:Bharathanatyam By Ranjitha.jpg|50px|left]] [[Bharatanatyam|Bharathanattiyam]]
}}
}}

Ang '''Tamil Nadu''' ({{lang-ta|தமிழ்நாடு}}, {{IPA-ta|t̪amiɻ n̪aːᶑu|-|Tamil Nadu.ogg}}, {{lit|[[Bansa]] ng [[mga Tamil]]}}) ay isa sa 29 estado ng [[India]]. Itong kabisera at pinakamalaking lungsod ay [[Chennai]] (dating Madras).

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

== Mga kawing panlabas ==
# [https://www.nixs.in/search/label/Tamilnadu-News Tamil News]

{{Estado at Teritoryo ng India}}

[[Kategorya:Tamil Nadu| ]]</text>
      <sha1>s0noviasapsp0esxs9h0anncncf151n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ABS-CBN</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286143</id>
    <revision>
      <id>2206778</id>
      <parentid>2197338</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T06:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Julius Santos III</username>
        <id>139725</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51067" sha1="hgngryn2eazv3u0kl5rr3l1arsnlm7m" xml:space="preserve">{{About|kalambatan (network) ng telebisyon|kompanyang nagmamay-ari ng kalambatang ito|ABS-CBN Corporation}}
{{Rough translation|date=Marso 2022}}
{{Infobox broadcasting network
|name           = ABS-CBN 
|logo           = ABS-CBN (2013).svg
|logo_size      = 200px
|type           = [[Kalambatang pantelebisyon]]g [[Telebisyong terestriyal|terestriyal]]
|branding       = The ''Kapamilya'' Network &lt;small&gt;(Ang Kalambatang Kapamilya)&lt;/small&gt;
|founded        = {{start date and age|1953|10|23|df=yes}}
|founder        = [[James Lindenberg]]&lt;br /&gt;Antonio Quirino&lt;br /&gt;[[Eugenio Lopez, Sr.]]&lt;br /&gt;[[Fernando Lopez]]
| replaced = [[Banahaw Broadcasting Corporation|BBC-2]] (1973-1986)
|language       = [[Wikang Filipino|Filipino]] (pangunahin)&lt;br /&gt;[[Wikang Ingles|Ingles]] (sekundarya)
|headquarters   = [[ABS-CBN Broadcasting Center]], Diliman, [[Lungsod Quezon]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]
|country        = Pilipinas
|available      = Buong bansa
|slogan         = &quot;In the service of the Filipino&quot; &lt;small&gt;(&quot;Sa serbisyo ng Pilipino&quot;)&lt;/small&gt;
|market_share   = 37.58% &lt;small&gt;([[AGB Nielsen Philippines|Nielsen]] National Urban TAM January–August 2016)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Media Ownership Monitor Philippines - ABS-CBN 2|url=http://philippines.mom-rsf.org/en/media/detail/outlet/abs-cbn-2/|publisher=[[Reporters Without Borders]]|access-date=April 26, 2017}}&lt;/ref&gt;
|tvstations     = [[List of ABS-CBN Corporation channels and stations|List of TV stations]]
|servicename1   = 
|service1       = 
|servicename2 = Pandaigdigang kanal
|service2 =
|owner = [[ABS-CBN Corporation]]
|key_people = {{ubl|[[Carlo Katigbak]] (Pangulo at [[punong tagapamahala]])|[[Mark Lopez]] (Chairman)|[[Cory Vidanes]] (COO)}}
|launch_date    = {{ubl|''' Terestriyal:'''|23 Oktubre 1953 (inisyal)|14 Setyembre 1986&lt;br /&gt;(pagkatapos ng [[Rebolusyong EDSA ng 1986]])|''' Blocktime:'''|10 Oktubre 2020&lt;br/&gt;(Blocktime ng [[ZOE Broadcasting Network|ZOE TV]])|24 Enero 2021 (Blocktime ng [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]])}}
|dissolved = ''' Terestriyal: ''' &lt;br&gt;23 Setyembre 1972&lt;br /&gt;{{small|([[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|batas militar]])}}&lt;br&gt;5 Mayo 2020&lt;br /&gt;{{small|([[Kontrobersiya sa pagpapanibago ng prangkisa ng ABS-CBN|napaso ang prangkisang pambatas]])}}&lt;br&gt;
|Picture format = [[480i]] ([[standard-definition television|SDTV]])&lt;br /&gt;[[1080i]] ([[High-definition television|HDTV]])
| former_names = Alto Broadcasting System (1953–1966)&lt;br&gt;Chronicle Broadcasting Network (1956–1961)
|website = [http://www.abs-cbn.com/ www.abs-cbn.com]
}}

Ang '''ABS-CBN''' ay isang kumpanya ng media at nilalaman sa Pilipinas. Ito ay nagsisilbing flagship media brand ng [[ABS-CBN Corporation]], isang subsidiary ng [[Lopez Holdings Corporation]]. Dating pinakamalaking free-to-air television network sa bansa, ang ABS-CBN ay naging isang multi-platform content producer at distributor kasunod ng expiration at non-renewal ng broadcast franchise nito noong 2020. Kasalukuyang sini-sindikato ng kumpanya ang programming nito sa iba't ibang platform, kabilang ang mga partner network, cable channel, streaming services, at digital platforms.

Ang ABS-CBN ay ang pinakalumang na tagapagbalita sa telebisyon sa [[Timog Silangang Asya]], na may mga pinagmulan noong unang bahagi ng 1950s. Ito ang unang network sa rehiyon na nag-broadcast sa kulay at sa kasaysayan ay kabilang sa mga pinakalumang komersyal na broadcasters sa telebisyon sa Asya. Noong 2007, lumipat ang ABS-CBN sa high-definition (HD) na pagsasahimpapawid bago ang karamihan sa mga network sa Pilipinas, at noong 2020, pagkatapos nitong ihinto ang pagsasahimpapawid sa free-to-air na telebisyon kasunod ng cease and desist order mula sa [[National Telecommunications Commission]], ganap na itong lumipat sa digital operations. Ang ABS-CBN ay kolokyal na tinutukoy bilang &quot;Kapamilya Network,&quot; na ipinakilala noong 1999 at opisyal na inilunsad noong 2003 sa ika-50 anibersaryo nito, at isa na nananatiling malawak na ginagamit hanggang ngayon.

Ang ABS-CBN ay naka-headquarter sa [[ELJ Communications Center]] sa [[Lungsod Quezon]], kung saan makikita ang mga opisina at production studio nito. Ang network ay metonymically tinutukoy bilang &quot;Ignacia,&quot; isang tango sa punong tanggapan nito na matatagpuan sa kahabaan ng Mother Ignacia Street sa Quezon City. Ang kumpanya ay nagpapatakbo din ng isang state-of-the-art secondary production hub sa Horizon IT Park sa San Jose del Monte, Bulacan. Ginagamit ang pasilidad na ito para sa paggawa ng mga programa sa telebisyon at pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2018-12-12|title=Pasilip sa bagong ABS-CBN Studios|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/multimedia/video/12/12/18/pasilip-sa-bagong-abs-cbn-studios|access-date=2021-04-17|website=ABS-CBN News|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=News|first=ABS-CBN|date=2018-12-13|title=TOUR: Inside ABS-CBN's enormous Horizon sound stages|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/12/13/18/tour-inside-abs-cbns-enormous-horizon-sound-stages|access-date=2021-04-17|website=ABS-CBN News|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bworldonline.com/abs-cbn-sound-stages-finally-open-in-bulacan/|title=ABS-CBN sound stages finally open in Bulacan|access-date=2021-04-17|website=www.bworldonline.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Corporation|first=ABS-CBN|title=ABS-CBN unveils sound stages as part of 65th year of television celebrations {{!}} ABS-CBN Corporate|url=https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2018/12/12/abs-cbn-unveils-sound-stages-as-part-of-65th-year?lang=en|access-date=2021-04-17|website=ABS-CBN}}&lt;/ref&gt; Pormal na tinutukoy ang ABS-CBN bilang '''&quot;The ''Kapamilya'' Network&quot;'''&lt;ref&gt;{{fact|Termino na ginagamit}}&lt;/ref&gt;, na unang inilunsad noong 1999 at ginawang opisyal noong 2003 sa pagdiriwang ng ika-50 anibersaryo nito. na ginamit hanggang sa paglisan nito sa ere noong 5 Mayo 2020. Sa kalagitnaan nito, pinalitan ng ABS-CBN ang katukuyan nito bilang '''''Kapamilya Forever''''' bilang pagsuporta sa pagpapanibago ng prangkisa nito noong 13 Mayo 2020.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ABS-CBN offers new &quot;Kapamilya Forever&quot; music video to thank viewers and supporters|url=https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/7/16/kapamilya-forever-new-music-video-abs-cbn?lang=en|access-date=2021-07-16|website=abs-cbn.com}}&lt;/ref&gt; Ito ang pinakamalaking kalambatang pantelebisyon sa bansa kung pag-uusapan ang kita, ari-arian, at pandaigigang sakop nito.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ABS-CBN Corporation|url=https://philippines.mom-rsf.org/en/owners/companies/detail/company/company/show/abs-cbn-corporation/|website=Media Ownership Monitor Philippines|access-date=July 19, 2020|archive-date=16 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220216064338/https://philippines.mom-rsf.org/en/owners/companies/detail/company/company/show/abs-cbn-corporation/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Hanggang sa kasalukuyan, ang operasyong panterestriyal ng himpilan ay suspendido dahil sa kawalan ng lisensiya at prangkisa, ngunit nagpapatuloy pa rin ang operasyon nito sa pamamagitan ng onlayn, [[Telebisyong kable sa Pilipinas|telebisyong kable]] at [[Satellite|telebisyong pansetalyt]], ''streaming platforms'', at iba pang himpilang panterestriyal (sa pamamagitan ng blocktime sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]] at [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]).

Ang ABS-CBN ay ang kauna-unahan at pinakamatandang himpilan sa [[Timog-silangang Asya]] at isa sa pinakamatandang himpilang telebisyon sa Asya. Ito rin ang nangungunang himpilang pantelebisyon sa Pilipinas na may kita na 21.2 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] sa taong pananalapi ng 2015.&lt;ref name=&quot;ABS-CBN&quot;&gt;{{cite report|url=http://edge.pse.com.ph/downloadFile.do?file_id=228352|title=SEC FORM 17-A 2015|publisher=[[Philippine Stock Exchange]]|date=March 27, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;owners&quot;&gt;{{cite report|last=P. Valdueza|first=Rolando|url=http://edge.pse.com.ph/openDiscViewer.do?edge_no=3b0812427b9ec00bb15effbf9088d1ab#download|title=2014 Annual Report (17-A)|publisher=[[Philippine Stock Exchange]]|date=April 24, 2015|access-date=April 27, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Tuazon|first=Ramon|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?igm=3&amp;i=223|title=Philippine Television: That's Entertainment|work=[[National Commission for Culture and the Arts]]|date=June 16, 2013|access-date=June 16, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020016/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?igm=3&amp;i=223|archive-date=April 3, 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lucas|first=Daxim|url=http://business.inquirer.net/66981/tv5-losses-double-to-p4-1b-in-2011|title=TV5 losses double to P4.1B in 2011|work=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=June 23, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rimando|first=Lala|url=http://www.rappler.com/business/1986-mvp-says-he-s-still-interested-in-gma-7|title=MVP says he's still interested in GMA-7|work=Rappler|date=March 1, 2012}}&lt;/ref&gt; Ang kauna-unahang pagsasahimpapawid ng ABS-CBN ay nangyari noong 23 Oktubre 1953, bilang Alto Broadcasting System (ABS) sa DZAQ-TV, tatlong buwan lamang pagkatapos sumahimpapawid ang [[NHK|NHK General TV]] at [[Nippon Television]] sa bansang Hapon. Ito rin ang kauna-unahang kalambatang pantelebisyon na sumahimpapawid ng may kulay sa Timog-silangang Asya, kauna-unahang himpilan sa Pilipinas na pormal na naglunsad ng serbisyong pantelebisyon sa digital terestriyal, at ang kauna-unahang kalambatan sa bansa na pormal na maglunsad sa HDTV.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|title=ABS-CBN launches ABS-CBN HD on cable|url=https://lopezlink.ph/lifestyle2/kapamilya-entertainment/32-lifestyle/kapamilya-entertainment/6765-abs-cbn-launches-abs-cbn-hd-on-cable.html|access-date=2021-04-07|website=lopezlink.ph|language=en-gb|archive-date=2022-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220216064336/https://lopezlink.ph/lifestyle2/kapamilya-entertainment/32-lifestyle/kapamilya-entertainment/6765-abs-cbn-launches-abs-cbn-hd-on-cable.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Ang pambansang istasyong pantelebisyon ng ABS-CBN ay ang [[DWWX-TV]] (ABS-CBN TV-2 Maynila). Dulot nito, ang kalambatan ay impormal na tinatawag bilang ''Channel 2'' o ''Dos'' kahit na ang himpilan ay nakikita sa ibang numerong pantelebisyon sa ibat-ibang panig ng bansa. Ang kalambatan ay nagpatakbo ng mga istasyon sa bansa sa pamamagitan ng [[ABS-CBN Regional]], isang dibisyon ng kumpanya na kumontrol sa 80 nitong istasyon sa bansa.&lt;ref name=&quot;ABS-CBN&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite press release|last=Cerrado|first=Aldrin|url=http://www.pse.com.ph/resource/corpt/2013/ABS_A17A_Dec2012_1.pdf|title=ABS-CBN Corporation Amended 2012 SEC Form 17-A|date=June 5, 2013|work=Philippine Stock Exchange|access-date=16 Pebrero 2022|archive-date=Septiyembre 24, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924083306/http://www.pse.com.ph/resource/corpt/2013/ABS_A17A_Dec2012_1.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ang mga programa nito ay maaari ring makita sa pamamagitan ng pandaigdigan himpilang pansubskripsyon na [[The Filipino Channel]] (TFC) na mayroong tatlong milyong sambahayan na nagbabayad saan man sa mundo, kasama rin dito ang terestriyal sa [[Guam]] sa pamamagitan ng [[KEQI-LD]]. Magmula pa noong 2011, ang himpilan  ay nagpapalabas na gamit ang paraan na telebisyong digital terestriyal gamit ang [[ISDB-T]] na nagmula sa bansang Hapon, sa ilang bahagi ng bansa. Nakipagpartner rin ito sa KANTAR Media Inc. Ang ratings provider ng ABS-CBN at ibang media entity. Noong 3 Oktubre 2015, Nagsimulang mag-broadcast sa high definition sa pamamagitan ng kaakibat na direct-to-home cable at sattelite television providers.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

Ang ABS-CBN ay inisyu ng cease-and-desist order ng [[Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon|National Telecommunications Commission]] (NTC) at Solicitor General Jose Calida noong 5 Mayo 2020, matapos tumanggi ang NTC na i-renew ang lisensya ng network noong Pebrero 2020. Nag-expire ang lisensya ng franchise noong 4 Mayo 2020, at makalipas ang isang araw, opisyal na nag-sign off ang ABS-CBN sa gabi. Itinayo noon ang Kapamilya Channel bilang kapalit ng pangunahing terrestrial channel nito na maaari lamang matingnan sa pamamagitan ng cable, satellite at online. Ang isang web-based na channel na Kapamilya Online Live ay na-set up din para eksklusibong mag-livestream ng ilan sa mga nilalaman nito sa online na video-sharing platform na Facebook at YouTube.

Noong 10 Oktubre 2020, Ang [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]] Channel 11 ay inilunsad bilang pansamantalang terrestrial channel space ng network sa pamamagitan ng blocktime agreement sa pagitan ng ABS-CBN Corporation at [[ZOE Broadcasting Network]]. Ilan sa mga programa ng ABS-CBN Entertainment ay ipalalabas sa [[TV5 Network|TV5]] simula 24 Enero 2021

Habang nadadagdagan ang kanilang presensya sa internet sa gitna ng pagsasara ng pangunahing terrestrial network nito, ang mga [[Social Media|social media]] account ng ABS-CBN Entertainment ay pangunahing pinamamahalaan ng ABS-CBN Digital Media,&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2017-02-03|title=ABS-CBN dominates the digital space in 2016|url=https://www.lionheartv.net/2017/02/abs-cbn-websites/|access-date=2021-10-30|website=LionhearTV|language=en-US}}&lt;/ref&gt; na may tinatayang wala pa sa 100 milyon na followers at subscribers sa [[Facebook]], [[Twitter]], [[Instagram]], [[YouTube]] (Bagama't partnership sa ABS-CBN dapat sa YouTube at YouTube Super Stream Philippines), [[Kumu (social network)|Kumu]] (sa pamamagitan ng partnership ng Pinoy Big Brother live streaming at iba pang online na palabas), at [[TikTok]].&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|date=2021-10-14|title=ABS-CBN bigwigs say that the franchise denial pushed the network to focus on its digital platforms|url=https://www.lionheartv.net/2021/10/abs-cbn-bigwigs-say-that-the-franchise-denial-pushed-the-network-to-focus-on-its-digital-platforms/|access-date=2021-10-30|website=LionhearTV|language=en-US}}&lt;/ref&gt; Kabilang dito ang mga social media account ng mga dibisyon nito (kabilang ang [[ABS-CBN News and Current Affairs|ABS-CBN News]], [[Star Cinema|ABS-CBN Star Cinema]], [[ABS-CBN Sports]] at [[Star Music|ABS-CBN Star Music]]) at programa (kabilang ang ''[[The Voice of the Philippines|The Voice Philippines]]'', ''I Can See Your Voice Philippines'', ''[[Pilipinas Got Talent]]'', ''Idol Philippines'', ''[[Pinoy Big Brother]]'', ''Your Face Sounds Familiar Philippines'', ''[[Pinoy Boyband Superstar]]'', ''Your Moment'' at ''[[World of Dance Philippines]]'') na may pangunahing account ng ABS-CBN sa buong social media ay may higit 70 milyong followers samantalang higit sa 21 milyong likes at 31 milyong followers sa [[Instagram]]. Simula noong 30 Hunyo 2021, ang YouTube channel ng ABS-CBN Entertainment ay kasalukuyang pinakana-subscribe at pinaka-pinapanood na channel sa Timog-silangang Asya sa mahigit 36.7 milyong subscriber at mahigit 44.1 bilyong view sa YouTube na higit pa sa WorkpointTV ng [[Thailand]].&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-10-21|title=ABS-CBN News surpasses 13 million subscribers on YouTube, nearly 23 million followers on facebook|url=https://www.lionheartv.net/2021/10/abs-cbn-news-surpasses-13-million-subscribers-on-youtube-nearly-23-million-followers-on-facebook/|access-date=2021-10-30|website=LionhearTV|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ABS-CBN Entertainment now the most subscribed, most viewed YouTube Channel in South East Asia|url=https://ent.abs-cbn.com/articles-news/abs-cbn-entertainment-now-the-most-subscribed-most-viewed-youtube-channel-in-southeast-asia-14312|access-date=March 1, 2021|website=ABS-CBN}}&lt;/ref&gt;

Pangunahing nakatuon ang ABS-CBN Entertainment sa pagiging isang content company, na kinabibilangan ng paggawa ng mga programa sa telebisyon, pelikula at iba pang nilalaman at pamamahagi ng aliwan.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Corporation|first=ABS-CBN|title=ABS-CBN evolves into a content company to produce content for viewers worldwide {{!}} ABS-CBN Corporate|url=https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/10/21/abscbn-evolves-into-a-content-company?lang=en|access-date=2021-10-30|website=ABS-CBN}}&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==

=== Mga unang taon ===
Si [[James Lindenberg]], isang Amerikanong inhinyero at may-ari ng BEC, ang siyang pinakaunang nagsumite ng aplikasyon sa [[Philippine Congress|Kongreso ng Pilipinas]] para sa lisensya upang magtayo ng himpilang pantelebisyon noong taong 1949. Napagbigyan ang kanyang hiling noong 14 Hunyo 1950, sa ilalim ng Batas Republika Blg. 511. Dahil sa istriktong pagkokontrol sa pag-aangkat at kakulangan sa kagamitang panangkap upang makapagbukas ng himpilan sa Pilipinas noong kalagitnaan ng ika-20 siglo, sa halip na himpilang pantelebisyon, nagbukas na lamang ng himpilang panradyo si Lindenberg sa pamamagitan ng DZBC.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite thesis|last1=Anastacio|first1=Ellen Joy|last2=Badiola|first2=Janine Natalie|title=The History of Philippine Television|url=http://pinoytvstory.wordpress.com/|publisher=UP-CMC Broadcast Department|date=2000|access-date=April 6, 2012}}&lt;/ref&gt;

Si [[Antonio Quirino]], hukom at kapatid ng noo'y [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Elpidio Quirino]], ay sumubok din na makakuha ng lisensiya sa Kongreso, ngunit ito ay tinanggihan. Kalaunan, bumili siya ng istaka (''stocks'' sa wikang Ingles) sa BEC at kaagad nitong binili ang istakang pangkontrol nito at pinalitan ang pangalan nito mula BEC at naging Alto Broadcasting System (ABS).

Nagsimula ang operasyong pankomersiyal ng DZAQ-TV noong 23 Oktubre 1953; ang unang ganap na lisensyadong himpilang pankomersiyal sa Pilipinas. Ang unang programang umere sa himpilan ay ang isang pagsasalo-salo sa hardin sa tahanan ng mga Quirino sa Sitio Alto sa San Juan. Pagkatapos nito, umere na lagi ang himpilan mula ikaanim hanggang ikasampu ng gabi.&lt;ref name=&quot;history&quot; /&gt;

Noong 16 Hunyo 1955, sa bisa ng Batas Republika Blg. 1343 na inaprubahan ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Ramon Magsaysay]], ay iginawad sa may-ari ng ''[[Manila Chronicle]]'' na si Don [[Eugenio Lopez, Sr.]] at dating [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] na si [[Fernando Lopez]], ang isang prangkisang panradyo at pantelebisyon mula sa [[Kongreso ng Pilipinas|Kongreso]] at kaagad na itinatag ang Chronicle Broadcasting Network (CBN) noong 24 Setyembre 1956, na noong una ay nakatuon sa pagsasahimpapawid sa radyo.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thecorpusjuris.com/legislative/republic-acts/ra-no-1343.php|title=R.A. No. 1343|website=The Corpus Juris|date=June 16, 1955|access-date=June 13, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Rodrigo|first=Raul|url=https://news.abs-cbn.com/ancx/culture/spotlight/02/27/20/the-man-who-would-be-abs-cbn-from-great-transgressor-to-tough-but-beloved-taskmaster|isbn=978-971-816-111-1|title=Kapitan: Geny Lopez and the making of ABS-CBN|year=2006|publisher=ABS-CBN Publishing|pages=45}}&lt;/ref&gt; Noong 24 Pebrero 1957, inimbitahan ng pamilya Lopez si Quirino sa bahay nito upang mag-almusal at doon ay nabili ang ABS sa pamamagitan ng isang kontrata na nakasulat sa isang table napkin. Ang pangalan ng kumpanya ay ibinalik sa Bolinao Electronics Corporation pagkatapos mabili ang ABS.&lt;ref name=&quot;history&quot; /&gt; Sa pagkakatatag ng DZXL-TV 9&amp;nbsp;ng CBN noong Abril 19 (o Hulyo&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.google.com/newspapers?id=tkRaAAAAIBAJ&amp;pg=2897,15772132|title=Philippine Daily Inquirer – Google News Archive Search|website=news.google.com}}&lt;/ref&gt;), taong1958,&lt;ref name=&quot;history&quot; /&gt; ang magkapatid na Lopez ang nagkontrol sa parehong himpilan sa bansa, na siyang humantong sa pagpapalawak nito. Noong 1961, inilunsad ng BEC ang [[DYCB-TV|kauna-unahang himpilang pantelebisyong panrehiyon at panlalawigan]] sa [[Lungsod ng Cebu|Lungsod Cebu]].&lt;ref name=&quot;history&quot; /&gt;

Noong 1966, ang pasilidad ng ABS-CBN ay isa sa pinakamodernong uri nito sa Asya. Nagsimula ang buong pagsasahimpawid ng may kulay (colored television) noong 1971 (walong oras bawat araw) sa ABS-CBN 2 sa pagkakaroon ng mas maraming telebisor na may kapabillidad na makatanggap ng kulay sa kalakhang Maynila at kalapit nitong munisipalidad at lungsod.&lt;ref name=&quot;history&quot; /&gt;

=== Panahon ng Batas Militar ===
[[Talaksan:Abscbn_broadcast_center.jpg|right|thumb|330x330px|Ang [[ABS-CBN Broadcasting Center]] sa Diliman, [[Lungsod Quezon]], ang punong-tanggapan ng ABS-CBN]]
Nang [[Proclamation No. 1081|magdeklara]] si dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Ferdinand Marcos]] ng [[batas militar]] noong 1972, ipinasara ang lahat ng mga pahayagan, himpilang panradyo at pantelebisyon sa bansa (kabilang ang ABS-CBN). Sa bisa ng Letter of Instruction No. 1-A , pansamantalang sinamsam ng mga otoridad ang ABS-CBN at Associated Broadcasting Corporation (na ngayo'y [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]) sa paratang na ito'y nagdadala ng &quot;sadyang may kinikilingan at sobrang eksaheradong balita at komentaryo,&quot; upang suportahan ang [[Communist Party of the Philippines]]&lt;nowiki/&gt;instrumento din umano ang mga may-ari ng kumpanya sa tangkang pagpatay sa Pangulo.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Letter of Instruction No. 1-A, s. 1972|url=https://www.officialgazette.gov.ph/1972/09/28/letter-of-instruction-no-1-a-s-1972/|url-status=dead|access-date=September 14, 2021|website=Official Gazette of the Republic of the Philippines|archive-date=29 Enero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220129004418/https://www.officialgazette.gov.ph/1972/09/28/letter-of-instruction-no-1-a-s-1972/}}&lt;/ref&gt;

Dahil dito, pinalitan ang pangalan ng punong-tanggapan ng istasyon bilang &quot;Broadcast Plaza&quot;, at ito ang naging tahanan ng tatlong istasyon ng telebisyon na kontrolado ng [[rehimeng Marcos]]. Ang unang himpilan na umokupa dito ay ang Kanlaon Broadcasting System o [[DZKB-TV|KBS-9]] (na naging [[Radio Philippines Network]] o RPN-9 noong 1975), sa kadahilanan na ang punong-tanggapan at estudyo nito sa Roxas Boulevard (na dati ring ginamit ng ABS-CBN bago maitayo ang Broadcast Center at ibinenta sa KBS-9) ay nasira sa isang sunog noong 6 Hunyo 1973. Ang KBS-9 ay pagmamay-ari ng Marcos crony na si [[Roberto Benedicto]], ang kanyang himpilan ay ang kaisa-isang himpilang pantelebisyon na hindi ipinasara ng gobyerno kasunod ng batas militar. Noong 1974, ang [[Banahaw Broadcasting Corporation]] or BBC-2 na pagmamay-ari din ni Benedicto, at ang [[People's Television Network|Government Television]] or [[DWGT-TV|GTV-4]] (later renamed as Maharlika Broadcasting System or MBS-4) na pinapatakbo ng estado, ay umokupa na rin sa Broadcast Plaza. Ang parehong istasyon o prikwensiya ay dating ginamit ng ABS-CBN bago madeklara ang batas militar. Lumipat ang BBC at RPN sa [[Broadcast City]] sa Matandang Balara, Lungsod Quezon (kasama ang kapatid nitong istasyon na [[Intercontinental Broadcasting Corporation]] o IBC) noong 1978.{{fact}}

=== Muling pagtatatag ===
Nang sumiklab ang [[Rebolusyong EDSA ng 1986|People Power Revolution]] (mas kilala sa tawag na EDSA Revolution) noong unang bahagi ng 1986, at ng humina na ng tuluyan ang paghawak ni Marcos sa kapangyarihan, naisip ng mga repormista sa militar na ang istasyon ay magiging mahalaga sa pagtatagumpay ng protesta. Kaya noong alas-diyes ng umaga 24 Pebrero 1986, sumugod ang mga ito sa ABS-CBN Broadcast Center upang ito ay makuha, na tahanan noon ng MBS-4{{fact}}

Matapos matanggal sa pwesto si Marcos, inaprubahan ng bagong tatag na [[:en:Presidential Commission on Good Government|Presidential Commission on Good Government]] ang pagpapanumbalik ng ABS-CBN (kabilang ang prikwensiya ng Channel 2) noong Hunyo 1986&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lawphil.net/judjuris/juri1989/oct1989/gr_78389_1989.html|title=G.R. No. 78389|website=lawphil.net}}&lt;/ref&gt; ngunit hindi kabilang sa pagpapanumbalik nito ang Channel 4. Noong 14 Setyembre 1986, bumalik na muli sa ere ang ABS-CBN sa pamamagitan ng isang espesyal na programa na &quot;''We're back!!''&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=NONo_Fvduy0|title=- YouTube|website=www.youtube.com}}{{cbignore}}{{Dead Youtube links|date=February 2022}}&lt;/ref&gt; na sumahimpapawid mula sa dati nitong garahe sa Broadcast Center. Noong Enero 1987, napilitan ang istasyon na makihati sa gusali kasama ang himpilang pantelebisyon ng gobyerno sa Channel 4 (hanggang 22 Enero 1992). Noong mga panahon na iyon, kapos sa pera ang kumpanya at limitado rin ang kanilang kagamitan; ang mga espasyo ng opisina ay ginagamit na silid-pambihisan at ang iba pa nilang gamit tulad ng mga upuan, mesa, at mga telepono ay kulang sa suplay.{{fact}}

Matapos ang siyam na taon mula noong ito'y muling itataf, pinirmahan ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Fidel Ramos]] ang Batas Republika Blg. 7966 na nagbigay sa ABS-CBN ng pangalawang prangkisang lehislatibo.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno7966.html|title=Republic Act No. 7966 – An Act Granting the ABS-CBN Broadcasting Corporation a Franchise to Construct, Install, Operate and Maintain Television and Radio Broadcasting Stations in the Philippines, and for Other Purposes|website=Chan Robles Virtual Law Library|date=March 30, 1995|access-date=June 12, 2020}}&lt;/ref&gt;

=== 2020: Pandemya ng COVID-19, isyu sa prangkisa at pagsasara ===
Noong 10 Marso 2020,kasunod ng padedeklara ng pandemya ng [[World Health Organization]] dulot ng COVID-19 na kumalat na rin sa bansa, pati na rin ang pagdedeklara ng ''public health emergency'' ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Rodrigo Duterte]] matapos makumpirma ang unang ''local transmission'' ng [[COVID-19]], inanunsyo ng ABS-CBN na pansamantalang ititigil ang pagpapapasok ng tagapanood sa mga taping ng kanilang mga programa, kasama ang ''[[Magandang Buhay]]'', ''[[It's Showtime]]'', ''[[ASAP|ASAP Natin 'To]]'', ''[[Banana Sundae]]'' at ng [[I Can See Your Voice|ikalawang season]] ng lokal na bersyon ng South Korean game show na ''[[I Can See Your Voice]]'', upang masiguro ang kaligtasan at kapakanan ng mga artista at pangkat sa produksyon. Ang mga nasabing programa, gayunpaman ay magpapatuloy sa produksyon ng walang madla sa kanilang estudyo.&lt;ref&gt;{{cite news|title=No studio audience for 'It's Showtime,' 'ASAP,' to prevent coronavirus spread|url=https://www.rappler.com/entertainment/news/253932-no-live-studio-audience-its-showtime-asap-prevent-coronavirus-spread|work=[[Rappler]]|date=March 10, 2020|access-date=March 11, 2020}}&lt;/ref&gt;

Subalit noong 15 Marso 2020, tuluyan ng sinuspinde ng ABS-CBN ang produksyon ng kanilang mga programang panlibangan, matapos ilagay ang [[Kalakhang Maynila]] sa ilalim ng [[:en:COVID-19 community quarantines in the Philippines|''community quarantine'']] (bahagyang lockdown) na kalaunan ay naging [[:en:Enhanced community quarantine in Luzon|''enhanced community quarantine'']] sa buong [[Luzon]]. Kabilang sa mga programang naapektuhan ay ang ''[[Pamilya Ko]]'', ''[[FPJ's Ang Probinsyano]]'', ''[[Make It with You]]'' (kalauna'y kinansela) at ''[[A Soldier’s Heart|A Soldier's Heart]]'', na pansamantalang itinigil magmula 16 Marso 2020, hanggang Mayo/Hunyo 2020.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rappler.com/entertainment/news/254447-abs-cbn-suspends-live-entertainment-shows-teleserye-productions|title=ABS-CBN suspends live entertainment shows, teleserye productions|date=March 14, 2020|access-date=March 15, 2020|website=Rappler}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Consuelo Marquez|url=https://newsinfo.inquirer.net/1241747/amid-covid-19-threat-abs-cbn-suspends-live-shows-and-teleserye-production|title=Amid COVID-19 threat, ABS-CBN suspends live shows and &quot;teleserye&quot; production|date=March 14, 2020|work=[[Philippine Daily Inquirer]]|access-date=March 15, 2020}}&lt;/ref&gt; Muling ipinalabas ng ABS-CBN ang mga serye na ''[[100 Days to Heaven]]'', ''[[May Bukas Pa (seryeng pantelebisyon ng 2009)|May Bukas Pa]]'', ''[[On the Wings of Love]]'', ''[[The Legal Wife]]'', ''[[Got to Believe]]'', ''[[Talaan ng mga palabas ng ABS-CBN|Walang Hanggan]]'', ''[[Wildflower (seryeng pantelebisyon)|Wildflower]]'', ''[[Wansapanataym]]'', ''iWant Originals Series'', ''[[Tubig at Langis]]'', ''[[Your Face Sounds Familiar: Kids|Your Face Sounds Familiar Kids Season 1]]'', ''[[Pilipinas Got Talent (season 6)|Pilipinas Got Talent Season 6]]'', ''[[Bayani (television show)|Bayani]]'', ''[[Hiraya Manawari]]'' and ''[[Sineskwela]]''.

Ngunit noong 5 Mayo 2020, nagbaba ng kautusang pagpapatigil sa operasyon ang [[Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon]] (NTC) sa ABS-CBN. At matapos ang kontrobersya dulot ng inisyal na pagtanggi ng NTC, noong una, inisyal na pinayagan ang ABS-CBN na umere sa ilalim ng pansamantalang lisensya, na sinuportahan ng Senado at Kongreso. Sa isinagawang imbestigasyon ng mga tanggapan ng gobyerno, nakita dito na walang naging pagkukulang o paglabag na ginawa ang kumpanya. Ang prangkisa nito ay nawalan na ng bisa noong 4 Mayo 2020, matapos magwakas ang 25 taong bisa nito, dulot nito, opisyal ng nagwakas ang operasyon ng ABS-CBN kinabukasan (5 Mayo 2020).{{fact}} Ito ang pangalawang beses na nagsara ang himpilan pagkatapos ng [[Batas militar|deklarasyon ng batas militar]] ni dating Pangulong [[Ferdinand Marcos]] on 23 Setyembre 1972.&lt;ref name=&quot;thedaymarcos&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodrigo|first1=Raul|title=The day Marcos shattered the dream that Geny Lopez built|url=https://news.abs-cbn.com/ancx/culture/spotlight/02/22/20/the-day-marcos-shattered-the-dream-that-geny-lopez-built|website=ANCX|access-date=May 6, 2020|date=February 22, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=ABS-CBN goes off-air after NTC order|url=https://www.rappler.com/nation/259990-abs-cbn-goes-off-air-ntc-order-may-5-2020|access-date=May 5, 2020|work=Rappler|date=May 6, 2020}}&lt;/ref&gt; Napilitang isuspinde ng ABS-CBN ang operasyon ng kanilang mga ''free-to-air'' na istasyon (maliban sa [[Cine Mo!]], [[Yey!]], [[Kapamilya Box Office]] (KBO) sa pamamagitan ng isang kasunduan sa [[AMCARA Broadcasting Network]] sa Kalakhang Maynila, Laguna, Iloilo at ilang bahagi ng Baguio at ng mga tsanel sa cable, sa pamamagitan naman ng [[Creative Programs]], isang sangay ng ABS-CBN)&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Philippines Orders Leading TV Network to Shut Down as Watchdogs Accuse President of Muzzling Independent Media|url=https://time.com/5832266/philippines-tv-network-shutdown/|archive-url=https://web.archive.org/web/20200506152129/https://time.com/5832266/philippines-tv-network-shutdown/|url-status=dead|archive-date=May 6, 2020|website=Time|language=en|access-date=May 6, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ABS-CBN goes off-air after NTC order|url=http://www.rappler.com/nation/259990-abs-cbn-goes-off-air-ntc-order-may-5-2020|last=Rivas|first=Ralf|website=Rappler|language=en|access-date=May 9, 2020}}&lt;/ref&gt;

Noong 10 Hulyo 2020, nagpasya ang Mababang Kapulungan, partikular ang Komite sa Prangkisang Lehislatib,o ay bumoto ng 70–11 para ibasura ang aplikasyon ng ABS-CBN para sa prangkisa, dahil umano sa mga isyu nito sa kanilang prangkisa. Nasa humigit-kumulang 12.94 porsiyento ng mga miyembro sa Kongreso ang bumoto pabor sa pagkakaroon nito ng bagong prangkisa.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.abs-cbn.com/news/07/10/20/house-committee-denies-abs-cbn-a-new-franchise|title=House committee denies ABS-CBN a new franchise|website=[[ABS-CBN News]]|access-date=July 10, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/07/duterte-congress-allies-order-shut-philippines-abs-cbn-200710043240204.html|title=Duterte's Congress allies back order to shut Philippines' ABS-CBN|first=Ted|last=Regencia|website=www.aljazeera.com}}&lt;/ref&gt; Dulot nito, napilitan ang kumpanya na itigil ang ilan sa mga negosyo nito dahilan upang ito ay magbawas ng empleyado sa katapusan ng Agosto 2020.&lt;ref name=&quot;layoffretrenchment&quot;&gt;{{cite news|url=https://news.abs-cbn.com/business/07/15/20/abs-cbn-to-lay-off-workers-end-of-august|title=ABS-CBN to lay off workers end of August|publisher=[[ABS-CBN News]]|date=July 15, 2020|access-date=July 15, 2020}}&lt;/ref&gt; Ayon sa Pangulo at punong-tagapamahala ng kumpanya na si [[Carlo Katigbak]], mananatiling nakatuon ang kumpanya sa pagbibigay ng serbisyo publiko, kahit sa ibang paraan.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/07/10/world/asia/philippines-congress-media-duterte-abs-cbn.html|title=Philippine Congress Officially Shuts Down Leading Broadcaster|first=Jason|last=Gutierrez|date=July 10, 2020|via=NYTimes.com}}&lt;/ref&gt; Ayon sa inilabas na pagsusuri ng ''[[Social Weather Stations]]'' o SWS na inilabas matapos ibasura ng Kongreso ang aplikasyon ng kumpanya ay nagpakita na karamihan (75%) ng mga Pilipino ay gustong maibalik ang himpilan sa ere.&lt;ref name=&quot;bloomberg&quot;&gt;{{cite news|last1=Yap|first1=Cecilila|title=Three of Four Filipinos Want Philippine TV Giant ABS-CBN Back|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-07-12/three-of-four-filipinos-want-philippine-tv-giant-abs-cbn-back|date=July 12, 2020|access-date=July 19, 2020}}&lt;/ref&gt;

Noong 10 Setyembre 2020, nag-isyu ang [[Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon]] ng kautusan na magbabawi sa lahat ng prikwensiya na inokupa ng himpilan sa kadahilanang wala na itong balidong prangkisa upang magpatuloy pa na magpatakbo ng istasyon.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news.abs-cbn.com/business/09/10/20/ntc-recalls-frequencies-channels-assigned-to-abs-cbn|title=NTC recalls frequencies, channels assigned to ABS-CBN|work=ABS-CBN News|date=September 10, 2020|access-date=September 10, 2020}}&lt;/ref&gt; At noong 5 Enero 2022, iginawad na ang prikwensiya ng Channel 2 at 16 (analog at digital) sa [[Advanced Media Broadcasting System]] na pagmamay-ari ng pamilya [[Manny Villar|Villar]].&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Fuentes|first1=Art|title=Villar company bags 2 broadcast channels previously held by ABS-CBN|url=https://news.abs-cbn.com/business/01/25/22/villar-firm-granted-use-of-former-abs-cbn-channels|access-date=January 25, 2022|publisher=ABS-CBN News|date=January 25, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Rey|first1=Aika|title=Manny Villar gets ABS-CBN frequencies|url=https://www.rappler.com/business/manny-villar-gets-abs-cbn-frequencies/|access-date=January 25, 2022|publisher=Rappler|date=January 25, 2022}}&lt;/ref&gt;

=== 2020–kasalukuyan: Paglipat sa cable, midyang digital at ''content provider'' ===
Dulot ng mga pangyayaring ito, itinuon na ng ABS-CBN ang pokus nito sa mga ''platforms'' na hindi nangangailangan ng prangkisang lehislatibo. Kabilang dito ay ang distribusyon at paglilisensiyang internasyonal ng kanilang mga programa, digital at cable ''platforms'', sindikasyon ng mga programa sa pamamagitan ng iba't-ibang serbisyo sa streaming at block-timing sa iba pang himpilang pantelebisyon.

Sa panayam kasama ang hepe ng [[ABS-CBN News and Current Affairs|ABS-CBN News]] na si Ging Reyes, sinabi nito na ang himpilan ay nakatakda na ilipat ang opersyon nito sa onlayn at umaasang maipagpapatuloy ng kumpanya ang kanilang magandang ''performance'' partikular sa pakikipag-ugnayan sa madla (audience engagement), bilang nangungunang digital na tagapagbalita sa bansa. At sa punto na tapos na ang [[Pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas|pandemya ng COVID-19]], pinaplano na ng ABS-CBN na lumikha ng mas marami pang programa bukod sa ''TV Patrol'' at lumikha pa ng mas marami pang bidyong pangnilalaman onlayn at iayos muli ang kasalukuyang hanay ng pambalitaan at pangkasulukuyang usapin sa hinaharap, tulad ng paggawa ng dokyumentaryo.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-08-23|title=With ABS-CBN's franchise denied, what happens now?|url=https://thelasallian.com/2020/08/23/with-abs-cbns-franchise-denied-what-happens-now/|access-date=2021-04-10|website=The LaSallian|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

At sa isa pang panayam mula sa lider ng [[Star Magic]] na si Laurenti Dyogi, sinasabi nito na sila ay naghahanap ng bagong oportunidad at ninanais nitong makipagsapalaran o makisabay sa produksyong internasyonal at ang pagkakataon na lumawak pa ito sa labas ng bansa. Ninanais ng ABS-CBN at Star Magic na maging pangunahing tagapagbigay ng ''content'' sa loob at labas ng bansa sa pamamagitan ng pakikipagsosyo sa [[Netflix]], [[WeTV (application)|WeTV]] [[iflix]], [[Viu (streaming media)|Viu]] at iba pang paraan para sa kanilang ''content''. Noong 2019, ang himpilan ay gumawa ng isang serye kasama ang Amerikanong kumpanya sa paggawa ng pelikula na [[Electric Entertainment]] na pinamagatang ''[[Almost Paradise (TV series)|Almost Paradise]]''. Ito ang unang subok ng kumpanya sa paggawa ng serye sa Hilagang Amerika, at nasa yugto na ng pagpaplano ang pangalawang season ng serye.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Rappler Talk: The future of ABS-CBN Entertainment with Laurenti Dyogi|url=https://www.rappler.com/entertainment/series/laurenti-dyogi-abs-cbn-entertainment-interview|access-date=2021-04-10|website=Rappler|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 15 Hunyo 2020, inihayag ng ABS-CBN ang pakikipagsosyo nito sa [[GMMTV]], ang nangungunang ''content company'' sa Thailand, dahil nakuha nila ang karapatan na iere sa telebisyon at onlayn (sa pamamagitan ng ''over-the-top platform nito'') ang walong seryeng pandrama ng GMMTV na nasa wikang Filipino at ipinalabas sa Kapamilya Channel at iWantTFC. Unang umere ang sikat na boys' love (BL) romcom na ''[[2gether: The Series (Thai TV series)|2gether: The Series]]''.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Corporation|first=ABS-CBN|title=ABS-CBN announces partnership with Thailand's GMMTV {{!}} ABS-CBN Corporate|url=https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2020/6/15/abs-cbn-announces-partnership-with-thailands-gmmt?lang=en|access-date=2021-04-13|website=ABS-CBN}}&lt;/ref&gt; Pati ang karugtong nito na ''[[Still 2gether]]'', ay ipinalabas noong 15 Agosto 2020, na mayroon lamang isang araw na ''delay'' mula sa Thailand.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Corporation|first=ABS-CBN|title=Sequel &quot;Still 2gether&quot; to be simulcast in PH via iWant every week {{!}} ABS-CBN Corporate|url=https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2020/7/30/sequel-still-2gether-to-be-simulcast-in-ph-via-i?lang=en|access-date=2021-04-13|website=ABS-CBN}}&lt;/ref&gt; Mas pinaigting pa ang pagsososyo ng ABS-CBN and GMMTV na inaasahang magkakaroon ito ng isang pagsasama sa produksyon sa paggawa ng pelikula, nilalamang pantelebisyon, musika at libangang live. Isa rito ay ang &quot;''BrightWin Manila: The Virtual Fan Meet''&quot; na ginanap sa pamamagitan ng [[KTX (ticketing system)|KTX]] noong 5 Disyembre 2020, matapos ang tagumpay ng ''[[Hello Stranger (web series)|Hello Stranger: The Final FanCon]]'' dahil sa pagsikat ng seryeng boys' love (BL) sa kalagitnaan ng [[Pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas|pandemya ng COVID-19]].&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Admin|first=Star Cinema|title=KTX and their ticket to success {{!}} Star Cinema|url=https://starcinema.abs-cbn.com/2021/3/16/news/ktx-and-their-ticket-to-success-68329|access-date=2021-04-13|website=starcinema.abs-cbn.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Both networks are also collaborating to co-produce a project starring one of ''2gether: The series''' lead actors and an ABS-CBN artist under [[Dreamscape Entertainment]]. The project is currently under development.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-01-27|title=ABS-CBN, GMMTV to co-produce project starring this Thai heartthrob|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/01/27/21/thai-heartthrobs-brightwin-to-do-a-project-under-abs-cbns-dreamscape|access-date=2021-04-13|website=ABS-CBN News|language=en}}&lt;/ref&gt;

On August 17, 2020, the drama series ''[[Ang sa Iyo ay Akin]]'' was the first original digital teleserye to be broadcast on [[Kapamilya Channel]] and [[Kapamilya Online Live]] during the time of the COVID-19 pandemic. Some of the scenes were shot in the [[ABS-CBN Soundstage]] inside the Horizon IT Park in Bulacan.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-08-09|title=ABS-CBN director biglang naiyak sa online presscon: Hindi madali na pasanin 'tong krus na ito...|url=https://bandera.inquirer.net/261189/abs-cbn-director-biglang-naiyak-sa-online-presscon-hindi-madali-na-pasanin-tong-krus-na-ito|access-date=2021-03-30|website=INQUIRER.net|language=en}}&lt;/ref&gt;

On April 13, 2021, ABS-CBN announced a collaboration with [[BBC]] and [[BBC Studios]] for the Philippine adaptation of ''[[Doctor Foster (TV series)|Doctor Foster]]'',&lt;ref&gt;{{Cite web|title=BBC Studios licenses the scripted format 'Doctor Foster' to ABS-CBN|url=https://www.bbc.com/mediacentre/bbcstudios/2021/audiences-philippines-treated-doctor-foster/|access-date=2021-04-13|website=www.bbc.com}}&lt;/ref&gt; entitled ''[[The Broken Marriage Vow]]''.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=#DoctorFosterPH: Jodi Sta. Maria leads cast of 'The Broken Marriage Vow'|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/05/07/21/doctorfosterph-jodi-sta-maria-leads-cast-of-the-broken-marriage-vow|access-date=2021-05-07|website=news.abs-cbn.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Original 'Doctor Foster' creators 'couldn't be happier' with ABS-CBN's vision for PH remake|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/05/12/21/original-doctor-foster-creators-couldnt-be-happier-with-abs-cbns-vision-for-ph-remake|access-date=2021-05-12|website=news.abs-cbn.com}}&lt;/ref&gt;

In June 2021, ABS-CBN promoted the Netflix animated series ''[[Trese (TV series)|Trese]]'' (featuring a Filipino voice cast led by [[Liza Soberano]]) by replacing the logo outside the network's headquarters in Quezon City with the logo of ABC-ZNN, a fictional media company used in the animated series.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=News|first=Anjo |last=Bagaoisan|title=LOOK: ABS-CBN ’taken over’ by fictional network in 'Trese’ promo|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/11/21/look-abs-cbn-taken-over-by-fictional-network-in-trese-promo|access-date=2021-06-11|website=ABS-CBN News|language=en}}&lt;/ref&gt;

In August 2021, ABS-CBN has acquired the animated series based on the hit mobile game ''[[Mobile Legends: Bang Bang]]'', entitled ''The Legends of Dawn: The Sacred Stone''.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Animated series on Mobile Legends to air on ABS-CBN|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/08/06/21/animated-series-on-mobile-legends-to-air-on-abs-cbn|website=ABS-CBN News|date=August 6, 2021}}&lt;/ref&gt; A GMMTV drama series ''[[F4 Thailand: Boys Over Flowers]]'' is also slated to air on the network's platforms.&lt;ref&gt;{{cite news|title=ABS-CBN to air Thai 'Boys Over Flowers' remake|url=https://www.rappler.com/entertainment/series/abs-cbn-air-thai-boys-over-flowers-remake|website=[[Rappler]]|date=August 7, 2021}}&lt;/ref&gt;

==== Kapamilya Channel ====
{{main|Kapamilya Channel}}Noong 4 Hunyo 2020, inanunsyo ng ABS-CBN sa ''TV Patrol'' na ilulunsad nito ang [[Kapamilya Channel]] (na inilunsad noong 13 Hunyo 2020) na pansamantalang hahalili o magiging kapalit ng himpilang panterestriyal ng kumpanya, sa gayon, ipinagpatuloy na ng ABS-CBN ang produksiyon ng kanilang mga programang pandrama at ''live entertainment,'' kasabay nito ay ang pag-ere ng kanilang mga programang panlibangan, pang-edukasyon at programang tumatalakay sa mga pangyayari sa kasalukuyan, kabilang ang mga pelikula.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news.abs-cbn.com/news/06/04/20/fpjs-ang-probinsyano-and-other-favorite-kapamilya-shows-return-on-cable-and-satellite-tv|title='FPJ's Ang Probinsyano' and other favorite Kapamilya shows return on cable and satellite TV|website=ABS-CBN News|date=June 4, 2020|access-date=June 4, 2020}}&lt;/ref&gt; Inilunsad din nito ang ''high-definition counterpart'' ng nasabiing tsanel sa [[Sky Cable]] and [[Destiny Cable]] Channel 167 na siya namang pumalit sa [[ABS-CBN HD]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://ent.abs-cbn.com/articles-news/everything-you-need-to-know-about-kapamilya-channel-12340|title=Everything you need to know about Kapamilya Channel|website=ABS-CBN Entertainment|date=June 4, 2020|access-date=June 4, 2020|archive-date=12 Hunyo 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612114907/https://ent.abs-cbn.com/articles-news/everything-you-need-to-know-about-kapamilya-channel-12340|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== Kapamilya Online Live ====
Noong 31 Hulyo 2020, inanunsyo ng ABS-CBN ang paglulunsad ng [[Kapamilya Online Live]], isang panlibangang tsanel na ipapalabas sa dalawang onlayn ''platforms'' ng walang bayad. Nagsimula itong umere noong 1 Agosto 2020, at kasalukuyang napapanood sa ABS-CBN Entertainment [[YouTube]] channel at [[Facebook]] page bilang hakbang ng himpilan sa pagpokus nito sa midyang digital. Ito ay ipinapalabas sa pormat na [[1080p]] [[High-definition television|HD]]. At mayroon din itong serbisyong ''[[video on demand]]'' para sa mga programa nito na nagbibigay-opsyon na mapanood ang mga ito, pitong araw matapos itong umere.&lt;ref&gt;{{cite news|date=February 23, 2021|title=Kapamilya Online Live programs now available to re-watch for 7 days|work=ABS-CBN News|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/02/23/21/week-long-replay-kapamilya-online-live-programs-now-available-to-re-watch-for-7-days}}&lt;/ref&gt; Sa kasalukuyan, ang ABS-CBN Entertainment ay mayroong 60 million followers sa Facebook at YouTube, .&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ABS-CBN launches free online channel 'Kapamilya Online Live'|url=https://www.rappler.com/entertainment/series/abs-cbn-free-channel-kapamilya-online|access-date=2020-07-31|website=Rappler|language=en}}&lt;/ref&gt;

==ABS-CBN Regional==
{{main|Talaan ng mga himpilan ng ABS-CBN Corporation}}ABS-CBN Regional (dating Regional Network Group) ay nagsilbing panrehiyong dibisyon ng ABS-CBN. Ang dibisyon na ito ay responsable sa pagpapalabas ng karamihan sa mga palabas sa mga [[DWWX-TV|himpilan ng ABS-CBN]] sa probinsya, ang lahat ng istasyon (Cebu, Bacolod at Davao) ay muling binuksan noong 1988, 16 na taon pagkatapos ito ay maipasara dulot ng batas militar. Nagkaroon ang ABS-CBN Regional ng maraming istasyon sa bawat rehiyon sa labas ng [[Malawakang Maynila]] upang masiguro na saklaw nito ang buong bansa. Ang mga himpilang lokal na ito ay mayroon ding sariling programang pambalitaan na umeere bago ang ''TV Patrol'' at iba pang programang panlokal na umeere tuwing Linggo. Ang paglulunsad ng programang lokal na ''Kapamilya Winner Ka!'' (na naging ''[[Kapamilya, Mas Winner Ka!]]'') sa Visayas at Mindanao, ''[[Bagong Morning Kapamilya]]'' sa Hilagang Luzon (Baguio at Dagupan), ang ika-17 lokal na bersiyon ng ''TV Patrol'' sa Timog Katagalugan (Rehiyong IV-A), at ang ika-18 lokal na bersiyon ng ''TV Patrol'' sa Palawan (IV-B; kung saan may ''affiliate'' ang himpilan), ay nagbigay ng higit na kaugnayan sa madla sa mga rehiyon.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Jarloc|first=Glaiza|title=Charie Villa leads ABS-CBN's Regional Network Group|url=http://www.sunstar.com.ph/manila/entertainment/charie-villa-leads-abs-cbns-regional-network-group|publisher=[[Sun.Star Cebu]]|access-date=January 29, 2011|archive-date=3 Marso 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303215316/http://www.sunstar.com.ph/manila/entertainment/charie-villa-leads-abs-cbns-regional-network-group|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Noong Abril15, 2011, inilunsad ng RNG ang ChoosePhilippines, ang bagong websayt na naglalayong itaguyod ang turismo sa Pilipinas sa pamamagitan ng pagbabahagi ng larawan at istorya tungkol sa mga iba't-ibang lugar, kultura, at sining sa mga isla sa Pilipinas.&lt;ref&gt;{{Citation|title=ABS-CBN Regional Network Group launches Choose Philippines site|url=http://www.abs-cbn.com/Feature/Article/9554/ABS-CBN-Regional-Network-Group-launches-Choose-Philippines-site-.aspx|publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]]|access-date=April 16, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110419170132/http://www.abs-cbn.com/Feature/Article/9554/ABS-CBN-Regional-Network-Group-launches-Choose-Philippines-site-.aspx|archive-date=April 19, 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Tumigil ang operasyon ng ABS-CBN Regional kasama ang labindalawang lokal na bersiyon ng ''TV Patrol'' at sampung programa sa umaga noong 28 Agosto 2020, matapos ang 32 taon, matapos ang pagkakabasura ng aplikasyon ng kumpanya para sa prangkisa noong Hulyo 10.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news.abs-cbn.com/life/08/26/20/12-regional-tv-patrol-programs-to-air-final-newscasts-on-august-28|title=12 regional 'TV Patrol' programs to air final newscasts on August 28|website=ABS-CBN News|date=August 26, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.manilatimes.net/2020/08/28/news/latest-stories/historic-goodbyes-from-abs-cbn-regional/760333|title=Historic goodbyes from ABS-CBN Regional|website=The Manila Times|date=August 28, 2020|access-date=16 Pebrero 2022|archive-date=5 Disyembre 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205003308/https://www.manilatimes.net/2020/08/28/news/latest-stories/historic-goodbyes-from-abs-cbn-regional/760333/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://interaksyon.philstar.com/politics-issues/2020/08/28/175840/tv-patrol-regional-stations-abscbn-reporters-bid-goodbye-after-years-in-public-service|title=TV Patrol's regional stations, ABS-CBN reporters bid goodbye after years in public service|website=Interaksyon|date=August 28, 2020}}&lt;/ref&gt;

==Mga Programa==
{{main|Talaan ng mga palabas ng ABS-CBN}}

==Digital Transition==
{{Empty section}}

==Kompetisyon==
{{Empty section}}

==Kontrobersiya at Iskandalo==
Sa loob ng maraming taon, ang ABS-CBN ay nasangkot sa maraming mga kontrobersya at iskandalo na kinasasangkutan ng mga talento, empleyado, at programa nito.

===Mga iskandalo at insidente ng Wowowee===
{{Empty section}}
{{further|Kumusta ang iskandalo ng Hello Pappy|stampede ng PhilSports Stadium}}

===Iskandalo sa rating ng TV ng AGB Nielsen===
{{Empty section}}
{{main article|Ang kontrobersya ng AGB Nielsen Philippine TV ay nagkontrobersiya}}

===Pagsulat ng Amparo===
Noong 22 Enero 2008, suportado ng Asia-Pacific Director na si Jacqueline Park ng International Federation of Journalists (IFJ) ang petisyon para sa writ of amparo na isinampa ng 11 empleyado ng ABS-CBN Broadcasting Corporation (pinangunahan ni Ces Oreña-Drilon) kasama ang Korte Suprema upang mamuno sa legalidad ng mga pag-aresto ng mga mamamahayag hinggil sa nabigo na paghihimagsik ng Manila Peninsula. Sinabi nito: &quot;Sinusuportahan namin ang mga empleyado mula sa ABS-CBN sa paninindigan para sa kanilang mga demokratikong karapatan na gumana nang libre mula sa panggugulo at pananakot, lalo na mula sa mga opisyal at awtoridad ng gobyerno.&quot; Samantala, hinihiling ng Korte Suprema ang mga sumasagot na mag-file ng puna sa petisyon ng amparo sa loob ng 10 araw. Bukod dito, si Harry Roque, National Union of Journalists of the Philippines (NUJP) 's abugado ay inihayag ang pagsasampa ng isang usapin sa klase para sa injunction na may mga pinsala (Article 33, New Civil Code of the Philippines) laban sa Philippine National Police, bukod sa iba pa.

===ABS-CBN kumpara kay copyright ng Willing Willie===
{{Empty section}}

===Pagpapanibago ng prangkisa noong 2020===
{{Empty section}}
{{see also|Kontrobersiya sa pagpapanibago ng prangkisa ng ABS-CBN}}

==Talababa==
&lt;references group=&quot;note&quot;/&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

==Mga kawing panlabas==
{{Commons category|ABS-CBN}}
*[http://philippines.mom-rsf.org/en/media/tv/ Media Ownership Monitor Philippines - Television] by VERA Files and [[Reporters Without Borders]]

{{ABS-CBN}}
{{Telebisyon sa Pilipinas}}

{{DEFAULTSORT:ABS-CBN Corporation}}
[[Kategorya:ABS-CBN| ]]
[[Kategorya:Digital terrestrial television in the Philippines]]
[[Kategorya:Television in Metro Manila]]
[[Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas]]</text>
      <sha1>hgngryn2eazv3u0kl5rr3l1arsnlm7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:WikiGap Philippines 2020</title>
    <ns>4</ns>
    <id>295354</id>
    <revision>
      <id>2206768</id>
      <parentid>1746493</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T19:24:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1732</id>
      </contributor>
      <comment>Removing &quot;WTNaga_EURO_A41.JPG&quot;, it has been deleted from Commons by [[c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Wikipedia Takes Naga|]].</comment>
      <origin>2206768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9604" sha1="7zi115cbktigpofle9wot2obd2c934f" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;margin:2em auto;max-width:80em&quot;&gt;

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;width:100%; background:#613e8d; color:Black; padding:0.5em; font-size:150%; font-weight:400; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-family:Courier;color:#ffffff;&quot;&gt;
&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;'''W I K I G A P PHILIPPINES 2020'''&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;
&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;

Ang '''WikiGap Philippines 2020''' ay isang community outreach ng [[:meta:PhilWiki Community|PhilWiki Community]] mula Marso 1 hanggang Marso 31. May offline events na lalahokan ng kababaihan at mga myembro ng komunidad ng LGBTQ na gagawin sa Marso 8 at 21 sa [[Lungsod ng Naga]]. Isang buwan na [https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/Naga_College_Foundation,_Department_of_Education,_individuals/Wiki_Gap_Challenge_PH_2020 WikiGap editing activities] ang gagawin upang madagdagan ang mga artikulo tungkol sa kababaihan at mga paksa tungkol sa LGBTQ.

[[File:WikiGap 20180413 CreativeCommons-BYSA.webm|left|300px]]
Ang [[:meta:WikiGap|kampanyang #WikiGap]] ay isang kolaborasyon sa pagitan ng Wikimedia affiliates at ng Swedish Ministry for Foreign Affairs, at iniimbitahan nito ang malawak at iba't ibang uri ng partisipasyon, at pinapahintulutan ang pagkopya sa lokal sa anuman na tema upang mapaliit ang gap o layo tungkol sa gender o iba pang puwang na may kinalaman sa dibersidad sa Wikipedia.

Ang WikiGap events ay mangyayari sa International Women's Day sa buwan ng Marso ngayong 2020 at sa loob ng buwan ng Marso sa iba't ibang syudad sa buong mundo sa pakikipagtulungan ng Swedish Embassy at mga lokal na apilyasyon ng Wikimedia. Alamin ang iba pang impormasyon ukol dito sa: [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiGap https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiGap].

==WikiGap Challenge PH at International==
Sumali sa '''[[:bcl:Wikipedia:WikiGap Philippines 2020/WikiGap Challenge PH|WikiGap Challenge PH]]''' (Marso 8 - 28) asin '''[[:meta:WikiGap_Challenge/Participants|International]]''' (Marso 9 - Abril 8) upang manalo ng mga papremyo.

Para sa WikiGap Challenge PH, makakakuha ng Wikipedia merchandize at gift certificate ang sampung (10) kalahok na may pinakamataas na puntos, gayundin ang mapipiling pinakamagaling na kontribyutor sa mga partisipanteng babae (1), partisipanteng LGBTQ (1), partisipanteng estudyante (3). Gagawaran naman ng premyo an mapipiling pinakamahusay na ambag na ladawan (3).

Para naman sa WikiGap Challenge International, igagawad ng UN Human Rights Office ang unang gantimpala. Ang iba pang premyo ay igagawad ng Wikimedia Sverige.

*1st: Ang mananalo ay magkakaroon ng pagkakataon na makasali sa ilang aktibidad ng UN Human Rights on the margins sa Hunyo 2020 ng UN Human Rights Council sa Geneva, Switzerland.
*2nd: Gift certificate na nagkakahalangang 1,000 Swedish crowns (sek) sa Wikipedia Store
*3rd: Gift certificate na nagkakahalagang 500 Swedish crowns sa Wikipedia Store
*4th-10th: lapis na Wikipedia, Wikipedia pin at Wikipedia decals.

===Sistema ng Pagbigay ng Puntos===
Ikaw ang responsable sa pagbilang ng iyong puntos. Katulad nito: 
:'''+0.5 puntos''' para sa bawat ''larawan/litrato'' na maidaragdag sa isang artikulo sa Wikipedia sa ano man na lengwahe (kasali ang sadiring kontribusyon na imahe).
:'''+1 punto''' para sa pagdagdag sa ''Wikidata'' na iyong ginawa o inedit.
:'''+1 punto''' para sa bawat ''+1,000 bytes'' na naidagdag na content sa isang artikulo sa Wikipedia article sa ano man na lengwahe.
:'''+1 punto''' para sa bawat bagong ''source/reference'' na maidaragdag sa isang umiiral nang artikulo sa ''Wikipedia'' sa ano man na lengwahe.
:'''+1 punto''' para sa bawat bagong ''source/reference'' na maidaragdag sa isang umiiral nang ''Wikidata'' entry.
:'''+5 puntos''' para sa bawat bagong ''translation'' ng isang artikulo ng Wikipedia sa ano man na lengwahe.
:'''+25 puntos''' para sa bawat Good Article sa ano man na lengwahe na pipiliin ng Administrator ng Tagalog Wikipedia at WikiGap PH organizing team. ([[:bcl:Wikipedia:Marhay na Artikulo]] para sa Bikol Wikipedia)
:'''+50 puntos''' para sa Featured Article sa alin mang lengwahe. Pipili ang Administrator ng Tagalog Wikipedia at WikiGap PH organizing team ng isang artikulo bawat Sabado (Marso 14, 21 asin 28).  

Susumahin ang mga makukuhang puntos ng bawat partisipante kung saan ang Top 10 sa WikiGap Challenge PH, Top Female, Top LGBTQ at Top 3 Student participants ang makakakua nin premyo!
 
[[File:WikiGapPH2020.webm|WikiGapPH2020|left|300px]] 
An WikiGap PH organizing team ay ang may huling desisyon para sa tamang bilang ng mga puntos, at itatama an pagbilang kun kinakailangan sa tulong ng Administrator ng Tagalog Wikipedia. '''Alalahanin na ang layunin ng aktibdad na ito ay mapahusay ang Wikipedia na mataas ang kalidad ng mga artikulo, kung kaya ang ano man na content o laman na may mababang kalidad na naidagdag ay mawawalan ng puntos o pwedeng ma-ban sa contest, kung iyon ang desisyon ng organizing team.'''

Ang mga puntos ay magsisilbing pampagana lamang sa content. Kahit hindi ka lumahok sa Challenge upang manalo, gusto namin malaman ang iyong kontribusyon pakatapos ng aktibidad! Mahalaga ang iyong mga ambag dahil ang bawat edit ay nakatutulong upang mapahusay ang Wikipedia. 


====Halimbawa====
*Kung nakadagdag ka ng 3,600 bytes sa isang umiiral nang artikulo, makakakuha ka ng 3 puntos.

*Kung nakapag-translate ka ng isang artikulo sa Kapampangan Wikipedia at ito ay may 4,100 bytes, makakakuha ka ng 9 puntos: 5 puntos para sa pag-umpisa ng bagong artikulo at 4 puntos para sa 4,000 bytes na artikulo.

*Kung nakapagdagdag ka ng 3,600 bytes na wikitext (templates, infoboxes, citations) sa isang umiiral nang artikulo, ikaw ay may 3 puntos.

*Kung ikaw ang pangunahin o nakapag-ambag ng pinakamaraming content sa isang bagong Featured Article sa ano man na lengwahe, halimbawa ito ay may 153,000 bytes, ikaw ay may 153 puntos para sa bytes, at 100 puntos (dahil kami ay nagpapasalamat!) upang ito ay maging isang Featured Article.

Tingnan ang '''[[:bcl:Wikipedia:WikiGap_Philippines_2019#Mga_Partisipante_sa_WikiGap_Challenge|WikiGap Challenge PH 2019]]''' upang magkaroon ka ng ideya.

==Nakaraang mga Taon==
'''Kasaysayan'''
[[File:WikiGap_2019_logo.svg|150px|right|WikiGap 2019]]
:Noong Marso 2017, inorganisa para sa International Women's Day ang [[:meta:India-Sweden edit-a-thon|sister-editing sa apat na mga wika]] sa pagitan ng Swedish Embassy sa New Delhi at Stockholm. Ang mga embahada ng Sweden sa Pretoria at Washington DC ay sumunod rin at pinangunahan ang mga editing activities sa Wikipedia katuwang ang Wikimedia chapters sa dalawang bansang ito.

:Mula noon, ang ministro nito ay gumawa ng isang tool kit kung paano makakapag-organisa ang mga embahada ng Wikipedia editing events, at sila ay pursigido na palitawin ang mga pagkilalang nakamtan ng kababaihan, sa pinakamalaking ensiklopedia sa buong mundo, sa pagkikipagtulungan ng Wikimedia affiliates at iba pang mga lokal na organisasyon.

:Ang [[:en:Wikipedia|Wikipedia]] ay ang pinakamalaking online at kolaboratibong binubuong ensiklopedia sa buong mundo. Ang kaalaman ay isang kalakasan, at ang Wikipedia ay mayroong potensyal na kulayan ang isang pananaw sa mundo. Bagamat, may hindi balanse an kalalakihan at kababaihan sa Wikipedia, ganito rin sa lipunan sa pangkalahatan.

:Nobenta porsyento (90%) ng mga taga-ambag ng kaalaman dito ay mga lalaki. Apat sa limang artikulo at tungkol sa kalalakihan kumpara sa kababaihan. Ang mga pigura ay magkakaiba sa bawat rehiyon, ngunit kahit saang banda ito titingnan, pareho ang makikitang mensahe: ang mga impormasyon tungkol sa kababaihan ay kakaunti lamang at hindi malalim ang pagtalakay, hindi tulad ng sa kalalakihan. Kahit saan mang edisyon ito ng Wikipedia. Nais natin itong baguhin. 

:Ang '''#WikiGap''' ay isang aktibidad kung saan ang mga partisipante sa buong mundo ay nagtitipontipon upang magdagdag ng kaalaman tungkol sa mga kilalang babae, eksperto, at mga modelo sa sari-saring kategorya. Kapareho ang aktibidad na ito sa aktibidad ng nasa 60 bansa sa buong mundo upang mapahusay ang representasyon ng kababaihan sa internet.

:Tayong lahat, nais nating magkaroon ng pantay-pantay na internet para sa alin man gender – at para sa isang mundong mas pantay para sa lahat, lalaki o babae man.

===WikiGap Philippines 2019===
&lt;gallery heights=150px mode=packed-hover&gt;
File:WikiGap_Philippines_2019_poster.jpg|WikiGap PH 2019
File:WikiGap_Philippines_2019_launch.jpg|WikiGap PH 2019
File:Attendees_during_the_WikiGap_Philippines_launch.jpg|WikiGap PH 2019 
File:WikiTutorial session 3 WikiGap participants hands on.jpg|WikiGap PH 2019
File:WikiGap_Challenge_participants_in_the_Philippines_in_action.jpg|WikiGap PH 2019
File:WikiTutorial_session_3_WikiGap_participants.jpg|WikiGap PH 2019
&lt;/gallery&gt;

===Mga aktibidad ng PhilWiki Community na nilahokan ng kababaihan at mga myembro kan LGBTQ community===
&lt;gallery heights=150px mode=packed-hover&gt;
Froy_tutors_Elbert_during_the_Spanish_Wikipedia_Edit-athon_in_the_Philippines.jpg|Edit-a-thon
File:Maffeth_with_new_Wikipedians.jpg|10th Bikol Wikipedia Anniversary
File:BWE A4.jpg|WikiTutorial
Editing Rinconada Bikol articles.jpg|Editathon
WLM_PH_2018_photo_walk_in_Camarines_Sur_Kenneth_gives_instruction.jpg|WLM Photowalk
WLM PH 2018 photo walk in Camarines Sur group photo at Porta Mariae.jpg|WLM Photowalk
WLM PH 2018 photo walk in Camarines Sur in action 02.jpg|WLM Photowalk 
PHWC_in_Catanduanes_May_25_2019_23.jpg|Wikipedia Outreach in Catanduanes
A participant consults a dictionary during the Spanish Wikipedia Edit-athon in the Philippines.jpg|Edit-a-thon 
&lt;/gallery&gt;


[[Category:Wikipedia]]</text>
      <sha1>7zi115cbktigpofle9wot2obd2c934f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Panahon ng bagyo sa Pilipinas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>303340</id>
    <revision>
      <id>2206760</id>
      <parentid>2206177</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T15:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Mga pangalan sa pagitan ng 2014 at 2026 */</comment>
      <origin>2206760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17000" sha1="4jiteg2pab3zqq7s27y2dbvqte0lo3u" xml:space="preserve">{{Main|Bagyo sa Pilipinas}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong &quot;A&quot; hanggang &quot;Z&quot; maliban sa letrang &quot;X&quot; na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.&lt;ref&gt;http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html&lt;/ref&gt;

==Daantaon==
{{Warning|'''[[Bagyo]]'''}}
{{See|Pagpapangalan sa bagyo}}
'''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan'''
&lt;br&gt;Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.&lt;ref&gt;http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)&lt;/ref&gt;

===Mga pangalan sa pagitan ng 2001 at 2013===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
|-
! {{colour|yellow|2001}} !! {{colour|grey|2002}} !! {{colour|skyblue|2003}} !! {{colour|applegreen|2004}} !! {{colour|yellow|2005}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2006|2006]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2007|2007]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008|2008]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009|2009]]}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011|2011]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012|2012]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013|2013]]}}
|-
| Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring
|-
| Barok || Basyang || Batibot || Butchoy || Bising || Basyang || Bebeng || Butchoy || Bising || Basyang || Bebeng || Butchoy || Bising
|-
| Crising || Caloy || Chedeng || Cosme || Crising || Caloy || Chedeng || [[Bagyong Cosme|Cosme]] || Crising || Caloy || Chedeng || Carina || Crising
|-
| Dante || Domeng || Dodong || Dindo || Dante || Domeng || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || Dindo || Dante || Domeng || Dodong || Dindo || Dante
|-
| Emong || Ester || Egay || Enteng || Emong || Ester || [[Bagyong Egay|Egay]] || Enteng || [[Bagyong Emong (2009)|Emong]] || Ester || Egay || Enteng || Emong
|-
| Feria || Florita || Falcon || Frank || Feria || Florita || Falcon || [[Bagyong Frank|Frank]] || Fabian || Florita || Falcon || Ferdie || Fabian
|-
| Gorio || Glenda || Goring || Gener || Gorio || Glenda || Goring || Gener || Gorio || Glenda || Goring || Gener || [[Bagyong Gorio (2013)|Gorio]]
|-
| Huaning || Henry || Hanna || Helen  || Huaning || Henry || Hanna || Helen  || Huaning || Henry || Hanna || Helen  || Huaning 
|-
| Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang
|-
| Jolina || Juan || Juaning || Julian || Jolina || Juan || Juaning || Julian || Jolina || Juan || Juaning || Julian || Jolina
|-
| Kiko || Kaka || Kabayan || Karen || Kiko || Katring || Kabayan || Karen || Kiko || Katring || Kabayan || Karen || Kiko
|-
| Labuyo || Lagalag || Lando || Lawin || Labuyo || Luis || Lando || Lawin || Labuyo || {{grey|Luis}} || Lando || Lawin || [[Bagyong Labuyo|Labuyo]]
|-
| Maring || Milenyo || Manang || Marce || Maring || [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] || Mina || Marce || Maring || {{grey|Mario}} || Mina || Marce || Maring
|-
| Nanang || {{grey|Neneng}} || Niña || Nina || Nando || Neneng || Nonoy || Nina || Nando || {{grey|Neneng}} || Nonoy || Nina || Nando
|-
| Ondoy || {{grey|Ompong}} || Onyok || Ofel || Ondoy || Ompong || {{grey|Onyok}} || Ofel || [[Bagyong Ondoy|Ondoy]] || {{grey|Ompong}} || Onyok || Ofel || [[Bagyong Odette (2013)|Odette]]
|-
| Pabling || {{grey|Paloma}} || Pogi || Pablo || Pepeng || Paeng || {{grey|Pedring}} || Pablo || [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] || {{grey|Paeng}} || [[Bagyong Pedring|Pedring]] || [[Bagyong Pablo|Pablo]] || Paolo 
|-
| Quedan || {{grey|Quardo}} || Quiel || Quinta || Quedan || Queenie || {{grey|Quiel}} || Quinta || Quedan || {{grey|Queenie}} || [[Bagyong Quiel (2011)|Quiel]] || Quinta || [[Bagyong Quedan (2013)|Quedan]]
|-
| {{grey|Roleta}} || {{grey|Rapido}} || Roskas || [[Bagyong Rolly (2004)|Rolly]] || {{grey|Ramil}} || [[Bagyong Reming|Reming]] || {{grey|Ramon}} || Rolly || Ramil || {{grey|Ruby}} || Ramon || {{grey|Rolly}} || Ramil
|-
| {{grey|Sibak}} || {{grey|Sibasib}} || Sikat || Siony || {{grey|Santi}} || Seniang || {{grey|Sendong}} || Siony || Santi || {{grey|Seniang}} || [[Bagyong Sendong|Sendong]] || {{grey|Siony}} || [[Bagyong Santi|Santi]]
|-
| {{grey|Talahib}} || {{grey|Tagbanwa}} || Tisoy || Tonyo || {{grey|Tino}} || Tomas || {{grey|Tisoy}} || Tonyo || Tino || {{grey|Tomas}} || {{grey|Tisoy}} || {{grey|Tonyo}} || Tino
|-
| {{grey|Ubbeng}} || {{grey|Usman}} || Ursula || [[Bagyong Unding|Unding]] || {{grey|Undang}} || {{grey|Usman}} || {{grey|Ursula}} || Ulysses || Urduja || {{grey|Usman}} || {{grey|Ursula}} || {{grey|Ulysses}} || [[Bagyong Urduja (2013)|Urduja]]
|-
| {{grey|Vinta}} || {{grey|Venus}} || [[Bagyong Viring (2003)|Viring]] || [[Bagyong Violeta|Violeta]] ||  {{grey|Vinta}} || {{grey|Venus}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || Vinta || {{grey|Venus}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || [[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]]
|-
| {{grey|Wilma}} || {{grey|Wisik}} || [[Bagyong Weng (2003)|Weng]] || [[Bagyong Winnie|Winnie]] || {{grey|Wilma}} || {{grey|Waldo}} || {{grey|Weng}} || {{grey|Warren}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|Waldo}} || {{grey|Weng}} || {{grey|Warren}} || [[Bagyong Wilma at BOB 05|Wilma]]
|-
| {{grey|Yaning}} || {{grey|Yayang}} || [[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]] || [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]] || {{grey|Yolanda}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|Yolanda}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]
|-
| {{grey|Zuma}} || {{grey|Zeny}} || Zigzag || Zosimo || {{grey|Zoraida}} || {{grey|Zeny}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|Zeny}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || [[Bagyong Zoraida (2013)|Zoraida]]
|-class=&quot;unsortable&quot;
!colspan=15|References:&lt;ref name=&quot;NHEM Review 15&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 16&quot;/&gt;
|}

===Mga pangalan sa pagitan ng 2014 at 2026===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
|-
! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014|2014]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015|2015]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016|2016]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017|2017]]}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018|2018]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019|2019]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020|2020]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021|2021]]}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023|2023]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]]}} || {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]]}}
|-
| Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] || [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || [[Bagyong Agaton|Agaton]] || Amang || [[Bagyong Aghon|Aghon]] || Auring || Ada
|-
| Basyang || Betty || [[Bagyong Butchoy (2016)|Butchoy]] || Bising || Basyang || Betty || [[Bagyong Butchoy (2020)|Butchoy]] || [[Bagyong Bising (2021)|Bising]] || [[Bagyong Basyang (2022)|Basyang]] || Betty || [[Bagyong Butchoy (2024)|Butchoy]] || Bising || [[Bagyong Basyang (2026)|Basyang]]
|-
| Caloy || Chedeng || Carina || Crising || Caloy || Chedeng || Carina || [[Bagyong Crising (2021)|Crising]] || Caloy || Chedeng || [[Bagyong Carina|Carina]] || [[Bagyong Crising|Crising]] || Caloy
|-
| Domeng || Dodong || Dindo || Dante || Domeng || Dodong || [[Bagyong Dindo (2020)|Dindo]] || Dante || Domeng || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || Dindo || [[Bagyong Dante (2025)|Dante]] || {{grey|Domeng}}
|-
| Ester || Egay || Enteng || Emong || Ester || Egay || Enteng || Emong || [[Bagyong Ester (2022)|Ester]] || [[Bagyong Egay|Egay]] || [[Bagyong Enteng|Enteng]] || [[Bagyong Emong|Emong]] || {{grey|Ester}}
|-
| Florita || Falcon || [[Bagyong Ferdie (2016)|Ferdie]] || Fabian || Florita || Falcon || [[Bagyong Ferdie (2020)|Ferdie]] || [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]] || [[Bagyong Florita (2022)|Florita]] || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || Ferdie || Fabian || {{grey|''Francisco''}}
|-
| [[Bagyong Glenda|Glenda]] || Goring || Gener || [[Bagyong Gorio (2017)|Gorio]] || Gardo || Goring || Gener || Gorio || [[Bagyong Gardo (2022)|Gardo]] || [[Bagyong Goring|Goring]] || Gener || Gorio || {{grey|Gardo}}
|-
| Henry || [[Bagyong Hanna (2015)|Hanna]] || Helen || Huaning || Henry || Hanna || [[Bagyong Helen|Helen]] ||  Huaning || [[Bagyong Henry (2022)|Henry]] || Hanna || Helen  || Huaning ||{{grey|Henry}}
|-
| Inday || Ineng || Igme || [[Bagyong Isang (2017)|Isang]] || Inday || Ineng || Igme || Isang || [[Bagyong Inday (2022)|Inday]] || Ineng || [[Bagyong Igme (17W) (2024)|Igme ]] || [[Bagyong Isang (2025)|Isang]] || {{grey|Inday}}
|-
| Jose || Jenny || Julian || [[Bagyong Jolina (2017)|Jolina]] || Josie || [[Bagyong Jenny (2019)|Jenny]] || [[Bagyong Julian (2020)|Julian]] || [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] || Josie || Jenny || [[Bagyong Julian|Julian]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|Jacinto]] || {{grey|Josie}}
|-
| Karding || Kabayan || [[Bagyong Karen|Karen]] || Kiko || Karding || Kabayan || [[Bagyong Kristine (2020)|Kristine]] || [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || [[Bagyong Karding|Karding]] || Kabayan || [[Bagyong Kristine|Kristine]] || Kiko || {{grey|''Kiyapo''}}
|-
| Luis || [[Bagyong Lando|Lando]] || [[Bagyong Lawin|Lawin]] || Lannie || Luis || [[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]] || [[Bagyong Leon (2020)|Leon]] || [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || Luis || {{grey|Liwayway}} || [[Bagyong Leon|Leon]] || [[Bagyong Lannie (2025)|Lannie]] || {{grey|Luis}}
|-
| [[Bagyong Mario|Mario]] || Marilyn || Marce || [[Bagyong Maring (2017)|Maring]] || Maymay || Marilyn || Marce || Maring || Maymay || {{grey|Marilyn}} || [[Bagyong Marce|Marce]] || [[Bagyong Mirasol (2025)|Mirasol]] || {{grey|Maymay}}
|-
| Neneng || [[Bagyong Nona|Nona]] || [[Bagyong Nina|Nina]] || Nando || Neneng || Nimfa || [[Bagyong Nika (2020)|Nika]] || [[Bagyong Nando (2021)|Nando]] || [[Bagyong Neneng (2022)|Neneng]] || {{grey|Nimfa}} || [[Bagyong Nika|Nika]] || [[Super Bagyong Nando|Nando]] || {{grey|Neneng}}
|-
| Ompong || Onyok || {{grey|Ofel}} || [[Bagyong Odette (2017)|Odette]] || [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] || [[Bagyong Onyok (2019)|Onyok]] || [[Bagyong Ofel (2020)|Ofel]] || [[Super Bagyong Odette|Odette]] || Obet || {{grey|Onyok}} || [[Bagyong Ofel|Ofel]] || [[Bagyong Opong|Opong]] || {{grey|Obet}}
|-
| Paeng || {{grey|''Perla''}} || {{grey|''Pepito''}} || Paolo || Paeng || [[Bagyong Perla (2019)|Perla]] || [[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]] || {{grey|Paolo}} || [[Bagyong Paeng|Paeng]] || {{grey|Perla}} || [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] || [[Bagyong Paolo (2025)|Paolo]] || {{grey|''Pilandok''}}
|-
| Queenie || {{grey|Quiel}} || {{grey|Quinta}} || Quedan || Queenie || [[Bagyong Quiel (2019)|Quiel]] || [[Bagyong Quinta|Quinta]] || {{grey|Quedan}} || Queenie || {{grey|Quiel}} || [[Bagyong Querubin (2024)|Querubin]] || Quedan || {{grey|Queenie}}
|-
| [[Bagyong Ruby|Ruby]] || {{grey|Ramon}} || {{grey|Rolly}} || Ramil || [[Bagyong Rosita|Rosita]] || [[Bagyong Ramon (2019)|Ramon]] || [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] || {{grey|Ramil}} || Rosal || {{grey|Ramon}} || [[Bagyong Romina (2024)|Romina]] || [[Bagyong Ramil (2025)|Ramil]] || {{grey|Rosal}}
|-
| [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] || {{grey|''Sarah''}} || {{grey|Siony}} || [[Bagyong Salome (2017)|Salome]] || [[Bagyong Samuel (2018)|Samuel]] || [[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]] || [[Bagyong Siony (2020)|Siony]] || {{grey|Salome}} || {{grey|Samuel}} || {{grey|Sarah}} || {{grey|Siony}} || Salome || {{grey|Samuel}}
|-
| {{grey|Tomas}} || {{grey|Tisoy}} || {{grey|Tonyo}} || [[Bagyong Tino (2017)|Tino]] || Tomas || [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|Tonyo]] || {{grey|Tino}} || {{grey|Tomas}} || {{grey|''Tamaraw''}} || {{grey|Tonyo}} || [[Bagyong Tino|Tino]] || {{grey|Tomas}}
|-
| {{grey|''Usman''}} || {{grey|Ursula}} || {{grey|Ulysses}} || [[Bagyong Urduja|Urduja]] || [[Bagyong Usman|Usman]] || [[Bagyong Ursula|Ursula]] || [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] || {{grey|''Uwan''}} || {{grey|''Umberto''}} || {{grey|''Ugong''}} || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Uwan|Uwan]] || {{grey|''Umberto''}}
|-
| {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || [[Bagyong Vinta|Vinta]] || {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || [[Bagyong Vicky (2020)|Vicky]] || {{grey|''Verbena''}} || {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || [[Bagyong Verbena (2025)|Verbena]] || {{grey|''Venus''}}
|-
| {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || [[Bagyong Wilma (2025)|Wilma]] || {{grey|''Waldo''}}
|-
| {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} 
|-
| {{grey|''Zeny''}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} ||  {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} ||  {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} 
|-class=&quot;unsortable&quot;
!colspan=15|References:&lt;ref name=&quot;NHEM Review 15&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 16&quot;/&gt;
|}

===Mga pangalan sa pagitan ng 2027 at 2029===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
|-
! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029|2029]] 
|-
| {{grey|Amang}} || {{grey|''Amuyao''}} || {{grey|Auring}}
|-
| {{grey|Betty}} || {{grey|Butchoy}} || {{grey|Bising}}
|-
| {{grey|Chedeng}} || {{grey|Carina}} || {{grey|''Chico''}}
|-
| {{grey|Dodong}} || {{grey|Dindo}} || {{grey|Dante}}
|-
| {{grey|''Emil''}} || {{grey|''Edring''}} || {{grey|''Elias''}}
|-
| {{grey|Falcon}} || {{grey|Ferdie}} || {{grey|Fabian}}
|-
| {{grey|''Gavino''}} || {{grey|Gener}} || {{grey|Gorio}}
|-
| {{grey|Hanna}} || {{grey|Helen}} || {{grey|Huaning}}
|-
| {{grey|Ineng}} || {{grey|Igme}} || {{grey|Isang}}
|-
| {{grey|Jenny}} || {{grey|''Josefa''}} || {{grey|Jacinto}}
|-
| {{grey|Kabayan}} || {{grey|''Kidul''}} || {{grey|Kiko}}
|-
| {{grey|Liwayway}} || {{grey|''Lekep''}} || {{grey|Lannie}}
|-
| {{grey|Marilyn}} || {{grey|Marce}} || {{grey|''Magyawan''}}
|-
| {{grey|Nimfa}} || {{grey|''Nanolay''}} || {{grey|''Nilad''}}
|-
| {{grey|Onyok}} || {{grey|''Onos''}} || {{grey|''Omar''}}
|-
| {{grey|Perla}} || {{grey|''Puwok''}} || {{grey|Paolo}}
|-
| {{grey|Quiel}} || {{grey|Querubin}} || {{grey|Quedan}}
|-
| {{grey|Ramon}} ||{{grey|Romina}} || {{grey|Ramil}} 
|-
| {{grey|Sarah}} || {{grey|Siony}} || {{grey|Salome}}
|-
| {{grey|''Tamaraw''}} || {{grey|Tonyo}} || {{grey|''Tala''}}
|-
| {{grey|''Ugong''}} || {{grey|''Upang''}} || {{grey|''Urbano''}}
|-
| {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || {{grey|Verbena}}
|-
| {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}}
|-
|  {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} 
|-
| {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}}
|-class=&quot;unsortable&quot;
!colspan=15|References:&lt;ref name=&quot;NHEM Review 15&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NHEM Review 16&quot;/&gt;
|}

===Talaan ng mga inialis na pangalan===
; Mga hindi nagamit na pangalan
{{div col start}}
* {{tcname unused|Paloma}} 
* {{tcname unused|Quadro}} 
* {{tcname unused|Rapido}} 
* {{tcname unused|Roleta}} 
* {{tcname unused|Sibak}} 
* {{tcname unused|Sibasib}} 
* {{tcname unused|Tagbanwa}} 
* {{tcname unused|Talahib}} 
* {{tcname unused|Ubbeng}} 
* {{tcname unused|Wisik}} 
* {{tcname unused|Yaning}} 
* {{tcname unused|Zuma}}
{{div col end}}

==Sanggunian==
{{reflist}} 
{{Mga bagyo sa Pilipinas}}

[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Panahon]]</text>
      <sha1>4jiteg2pab3zqq7s27y2dbvqte0lo3u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koronasyong episkopal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>326014</id>
    <revision>
      <id>2206772</id>
      <parentid>2205310</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T02:53:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Da Boauss Ss</username>
        <id>115902</id>
      </contributor>
      <origin>2206772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38071" sha1="hu66hp0bkn2irvb8v1u3rb6vfjnh940" xml:space="preserve">Ang '''koronasyong episkopal''' o '''koronasyong diyosesana''' ({{lang-en|episcopal coronation}}) ay isang pagkilala ng isang [[Obispo]] o [[Arsobispo]] ng lokal na [[Diyosesis]] (o Arsidiyosesis), na ipinahayag sa pamamagitan ng [[dekreto]] ng koronasyon na inilabas ng lokal na ''Diocesan Chancery'' kung saan kinikilala nito ang debosyon ng isang imahen ng [[Birheng Maria]] sa ilalim ng isang partikular na titulo na iginagalang sa isang partikular na lokalidad. 

Ang mga kinakailangan para sa isang imahen upang bigyan ng koronasyong episkopal ay halos katulad ng sa [[koronasyong kanonika]]. Ang imahe ay dapat na nakalagak sa isang [[kapilya]], [[parokya]], o dambana; ang pinagmulan ng imahe, ang debosyon sa paligid nito at ang mga himala na nararapat na naitala. Ang mga dokumentong naglalaman ng mga salaysay at dokumentasyon sa kultura ng imahe, kasama ang mga liham ng petisyon na nilagdaan ng mga kilalang tao sa simbahan at ng mga deboto ay isinusumite rin sa mga makabuluhang awtoridad ng simbahan para sa isang rekomendasyon, upang pag-aralan ang mga dokumento at ang pag-apruba ng kahilingan na hahantong sa pagpapalabas ng dekreto ng koronasyon sa imahen.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pintakasiph.wordpress.com/2021/01/01/virgen-coronada-diocesana-de-filipinas-the-episcopally-crowned-marian-images-in-the-philippines/|title=Virgenes Coronadas Diocesana de Filipinas - The Episcopally Crowned Marian images in the Philippines - Pintakasi}}&lt;/ref&gt; 
__TOC__
{{clear}}
&lt;gallery widths=&quot;170&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:Episcopal Coronation of Our Lady of Guibang.jpg | Koronasyong episkopal ng Nuestra Señora de la Visitación ng Guibang noong 26 Mayo 1973. Pinangunahan ni Arsobispo Carmine Rocco ang rito ng pagkokorona.
File:DSCN9876Episcopal coronation of La Purisima Concepción de Baliuag 39.jpg | Koronasyong episkopal ng La Purísima Concepción ng Baliwag, Bulacan noong 1 Pebrero 2021.
File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 14.jpg | Dekreto ng koronasyong episkopal ng Nuestra Señora del Santísimo Rosario ng Hagonoy Bulacan noong 7 Oktubre 2019, na ipinagkaloob noong 29 Hunyo 2019.
&lt;/gallery&gt;

==Mga Imaheng Kinoronahang Episkopal sa Pilipinas==
===Mga Imahen ng Birheng Maria na Kinoronahang Episkopal===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=&quot;100%&quot;
|+
! Opisyal na Titulo ng Imahen
! Petsa ng Koronasyon
! Lugar ng Pamimintuho 
! Pinangunahan ni
! Imahen ng Birheng Maria
! Dambana
|-
|Nuestra Señora de la O
|17 Disyembre 1949
|Parokya ng Nuestra Señora de la Natividad, [[Pangil, Laguna|Pangil]], [[Laguna]]
|Obispo [[Alfredo Obviar]]
|[[File:Pangil,LagunaChurchjf7598 02.JPG|200px]]
|[[File:148Nuestra Señora de la Natividad Parish Church 32.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Katipanan
|28 Hulyo 1963
|Parokya ng Banal na Krus, [[Nabua]], [[Camarines Sur]]
|Arsobispo Pedro Paulo Santos
||[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora de Katipanan. Holy Cross Parish, Nabua, Camarines Sur. 2024.jpg|200px]]
|[[File:Holy Cross Nabua Church.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario
|11 Oktubre 1970
|Parokya ng San Jose de Placer, [[Lungsod ng Iloilo]]
|Cardinal Julio Rosales
|
|[[File:San Jose Placer Church, Iloilo City, Aug 2024.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Caridad
|1 Mayo 1971{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 6 Disyembre 2024.}}
|Basilika Minor ng Nuestra Señora de Caridad, [[Agoo]], [[La Union]]
|Arsobispo Carmine Rocco
|[[File:FvfAgooBalica9285 19.JPG|200px]]
|[[File:1547Agoo Basilica 2020 18.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Visitación
|26 Mayo 1973
|Pambansang Dambana ng Nuestra Señora de la Visitación, Guibang, [[Gamu]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]]
|Arsobispo Carmine Rocco
|[[File:Our Lady of Guibang.jpg|200px]]
|
|-
|[[Ina ng Kaligtasan|Nuestra Señora de Salvación]] 
|25 Agosto 1976
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaligtasan, Joroan, [[Tiwi]], [[Albay]]
|Cardinal [[Jaime L. Sin]]
|[[Talaksan:Our Lady of Salvation of Joroan, Albay.jpg|200px]]
| [[Talaksan:Joroan, Tiwi, Albay church - Flickr.jpg|frameless|center|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/photo/?fbid=6070132903011309&amp;set=pcb.6070141229677143&lt;/ref&gt;
|13 Disyembre 1992
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Cebu]]
|Cardinal Roger Michael Mahony
|
|
|-
|Nuestra Señora de la Asunción
|14 Disyembre 1997
|Parokya ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maragondon]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Manuel Cruz Sobreviñas
|[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 01.JPG|200px]]
|[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 14.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Desamparados&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.olamarikina.com.ph/the-Shrine|title=The Shrine}}&lt;/ref&gt;
|12 Mayo 2002{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Oktubre 2005.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Lungsod Marikina]]
|Obispo Crisostomo Yalung
|[[File:OurLadyoftheAbandonedParishjf9919 12.JPG|200px]]
|[[File:Our Lady of the Abandoned Church (V. Gomez, Marikina; 04-07-2023).jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción de Salambao&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dioceseofmalolos.ph/2023/07/07/sandigang-kasaysayan-260th-anniversary-of-the-discovery-of-the-image-of-our-lady-of-salambao/|title=Sandigang Kasaysayan: 260TH ANNIVERSARY OF THE DISCOVERY OF THE IMAGE OF OUR LADY OF SALAMBAO|date=7 Hulyo 2023}}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|12 Disyembre 2004
|Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Salambao, [[Obando, Bulacan|Obando]], [[Bulacan]]
|Obispo Jose Francisco Oliveros
|[[File:National Shrine Obando Church 40.jpg|200px]]
|[[File:San Pascual Baylon Church, Obando, Bulacan.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario
|2 Mayo 2009
|Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Bacoor]], [[Kabite|Cavite]]
|Cardinal [[Luis Antonio Tagle]]
|[[File:4296Bacoor West City Cavite Landmarks Roads 02.jpg|200px]]
|[[File:Saint Michael the Archangel Parish Church (Evangelista, Bacoor, Cavite; 09-19-2021).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Rosario de Fatima
|13 Mayo 2009{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-1 ng Mayo 2025}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Fatima, Binakayan, [[Kawit]], [[Kabite|Cavite]]
|Cardinal [[Luis Antonio Tagle]]
|[[File:3919Kawit Cavite Church Roads Barangays Landmarks 05.jpg|200px]]
|[[File:Our Lady of Fatima Church, Binakayan.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Lourdes
|14 Agosto 2010{{efn|Ang imaheng nasa altar ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 22 Agosto 2020.}}
|Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Lungsod Quezon]]
|Obispo [[Honesto Ongtioco]]
|[[Talaksan:Venerada Y Coronada de Nuestra Señora de Lourdes de Manila high altar image.jpg|200px]]
|[[File:National Shrine of Our Lady of Lourdes 01.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Fatima&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://cbcpnews.net/cbcpnews/diocese-grants-episcopal-coronation-decree-for-marikinas-our-lady-of-fatima/|title=Diocese grants episcopal coronation decree for Marikina’s Our Lady of Fatima|date=20 Agosto 2019}}&lt;/ref&gt;
|17 Oktubre 2010{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 12 Mayo 2024.}}
|Basilika at Pandiyosesanong Dambana ni San Pablo ng Krus, [[Lungsod ng Marikina]]
|Obispo Gabriel Villaruz Reyes
|[[File:Fatima de Marikina Coronation (001) 2024-05-12.jpg|200px]]
|[[File:8581Marikina City Barangays Landmarks 01.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Remedios
|7 Disyembre 2010
|Parokya ng Nuestra Señora de los Remedios, Labangon, [[Lungsod ng Cebu]]
|Cardinal Ricardo Vidal
|
|
|-
|Nuestra Señora de Guadalupe
|11 Disyembre 2011
|Parokya ni Santa Rita ng Cascia, Santa Rita, [[Olongapo]], [[Zambales]]
|Obispo Florentino Lavarias
|[[File:La imagen de Nuestra Señora de Guadalupe de Santa Rita, Ciudad Olongapo. 2024.jpg|200px]]
|[[File:8715Olongapo City Roads Barangays Zambales 02.jpg|frameless|center|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Ángeles
|2 Agosto 2012
|Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, [[Atimonan]], [[Quezon]]
|Obispo Emilio Marquez
|
|[[File:Our Lady of the Angels Parish Facade Atimonan, Quezon.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Luz&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lifestyle.inquirer.net/77717/cainta-to-hold-episcopal-coronation-of-our-lady-of-light-pasig-to-inaugurate-diocesan-museum/|title=Cainta to hold episcopal coronation of Our Lady of Light; Pasig to inaugurate diocesan museum - Lifestyle Inquirer|date=25 Nobyembre 2012}}&lt;/ref&gt;
|1 Disyembre 2012{{efn|Ang pintang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Disyembre 2018.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaliwanagan, [[Cainta]], [[Rizal]]
|Obispo Gabriel Reyes
|[[File:Our Lady of Light of Cainta.jpg|200px]]
|[[File:OurLadyofLightParishjf9849 03.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Guadalupe&lt;br/&gt;(''Imaheng festejada'')
|12 Disyembre 2012
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe, [[Pagsanjan]], [[Laguna]]
|Obispo Leo Drona
|[[File:Pagsanjanjf4191 24.JPG|200px]]
|[[File:Pagsanjan Church in Laguna.jpg|200px]]
|-
|Ina Poon Bato&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|title=Ina Poon Bato Chapel (Botolan, Zambales)|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|23 Enero 2013
|Dambana ng Ina Poon Bato, [[Botolan]], [[Zambales]]
|Obispo Florentino Lavarias
|[[File:InaPoonBatojf9542 03.JPG|200px]]
| [[File:BotolanChurchjf9525 08.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario 
|7 Oktubre 2013
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Dampalit, [[Malabon]]
|Reberendo Padre Joey Guinto
|[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 35.JPG|200px]]
|[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 05.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Aránzazu&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|title=Devotees commemorate Aranzazu's 4th Episcopal Coronation anniversary|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|9 Nobyembre 2013{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 31 Mayo 2017.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de Aranzazu, [[San Mateo, Rizal|San Mateo]], [[Rizal]]
|Obispo Francisco De Leon
|[[File:Our Lady of Aranzazu in Procession at Intramuros Manila, 4 December 2022.jpg|200px]]
|[[File:Diocesan Shrine of Our Lady of Aranzazu, San Mateo, Rizal, Mar 2024.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de las Flores
|10 Mayo 2014
|Katedral ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Pasig]]
|Obispo Mylo Hubert Vergara
|[[File:Image of the Virgen de las Flores in Pasig Cathedral.jpg|200px]]
|[[File:Pasig Cathedral, Feb 2024.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Pilar
|3 Oktubre 2014{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 11 Oktubre 2015.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora del Pilar, San Isidro, [[Libmanan]], [[Camarines Sur]]
|Obispo Jose Rojas Jr.
|[[File:Nuestra Señora del Pilar de Libmanan.jpg|200px]]
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario 
|13 Oktubre 2014
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Pasig]]
| Obispo Mylo Hubert Vergara
|[[File:527Interior of the Santo Rosario de Pasig Church 17.jpg|200px]]
|[[File:0278jfSanto Rosario de Pasig Church Barangay Rosario Ortigas Avenue Extensionfvf 08.jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2014
|Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Santa Maria, Isabela]]
|Obispo Joseph Benedict Nacua
|
|
|-
|Nuestra Señora del Santo Rosario
|7 Oktubre 2016
|Katedral ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]]
|Obispo Severo Caermare
|
|[[File:Dipolog City Philippines cathedral.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Lourdes
|11 Pebrero 2017
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, Punta Princesa, [[Lungsod ng Cebu]]
|Arsobispo Jose Palma
|
|[[File:Archdiocesan Shrine of Our Lady of Lourdes 2022 09 002.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Carmen
|20 Pebrero 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 15 Agosto 2020.}}
|Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, [[Lungsod Quezon]]
|Obispo [[Honesto Ongtioco]]
|[[File:NS del Carmen de Nueva Manila.jpg|200px]]
|[[File:Mount Carmel Shrine facade 2023-07-16.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Fatima
|13 Mayo 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 25 Pebrero 2024.}}
|Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Fatima, [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod ng Valenzuela]]
|Obispo Jose Francisco Oliveros
|[[File:NationalShrineofOurLadyofFatimajf4518 13.JPG|200px]]
|[[File:National Shrine of Our Lady of Fatima, Valenzuela City.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Soledad
|8 Hulyo 2017
|Parokya ng Nuestra Señora de la Soledad, Camba, [[Binondo]], [[Maynila]]
|Cardinal [[Luis Antonio Tagle]]
|[[File:Soledad de Manila.jpg|200px]]
|[[File:09002jfSanta Cruz Tondo Binondo Solitude Church Manila Streets Landmarksfvf 06.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Pilar
|12 Oktubre 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Oktubre 2018.}}
|Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Morong, Bataan|Morong]], [[Bataan]]
|Obispo Ruperto Cruz Santos
|[[File:Our lady of pilar patrona of our town.jpg|200px]]
|[[File:Morongchurchjf7247 01.JPG|200px]]
|-
|La Purísima Concepción de Santa Maria
|3 Marso 2018{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Pebrero 2020.}}
|Basilika Minor ng La Purísima Concepción, [[Santa Maria, Bulacan|Santa Maria]], [[Bulacan]]
|Obispo Jose Francisco Oliveros
|[[File:9884Immaculate Conception Parish Church Santa Maria Bulacan 23.jpg|200px]]
|[[File:Santa Maria Bulacan CHURCH.png|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Guadalupe de Extremadura
|24 Mayo 2018
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe ng Extremadura, [[Loboc]], [[Bohol]]
|Arsobispo Romulo Valles
|[[File:San Pedro y Pablo- Virgen de Guadalupe Photo 2.jpg|200px]]
|[[File:Loboc Church (Loay Interior Road, Loboc, Bohol; 01-12-2023).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Asunción de Maasin
|15 Agosto 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 13 Agosto 2022.}}
|Katedral ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maasin]], [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]]
|Cardinal [[Luis Antonio Tagle]]
|[[File:La imagen de la Señora Nuestra, Virgen de la Asunción de Maasin, Filipinas. 2023.jpg|200px]]
|[[File:Maasin Cathedral, Dec. 28, 2019.jpg|200px]]
|-
|Mater Dolorosa de Tarlac&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/tarlac-to-hold-1st-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Tarlac to hold 1st episcopal coronation of Marian image|date=2 Setyembre 2018|website=CBCPNews}}&lt;/ref&gt;
|15 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 5 Hunyo 2021.}}
|Parokya ng Inang Nagdadalamhati, Dolores, [[Capas]], [[Tarlac]]
|Obispo Enrique Macaraeg
|[[File:Mater Dolorosa de Tarlac.jpg|200px]]
|[[File:0142jfDolores Church Parish Roads Welcome Capas Tarlacfvf 08.JPG|200px]]
|-
|Mary Help of Christians
|23 Setyembre 2018
|Parokya ni Maria, Mapag-ampon sa mga Kristiyano, Balimbing, [[Boac]], [[Marinduque]]
|Obispo Marcelino Antonio Maralit Jr.
|
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Virgen de Sapao&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manilatimes.net/2018/10/13/public-square/episcopal-coronation-of-our-lady-of-the-holy-rosary-inspires-catholic-faithful/457416|title=Episcopal Coronation of Our Lady of the Holy Rosary inspires Catholic faithful|website=Manila Times|date=13 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt;
|27 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 7 Oktubre 2022.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Cardona, Rizal|Cardona]], [[Rizal]]
|Obispo Nolly Buco
|[[File:La Virgen de Sapao de Cardona.jpg|200px]]
|[[File:Cardona Church, Rizal, Nov 2025 (2).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Pilar
|12 Oktubre 2018
|Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Pilar, Sorsogon]]
|Obispo Arturo Bastes
|
|
|-
|Maria Inmaculada de Salawag
|8 Disyembre 2018
|Parokya ni Maria Inmaculada, Salawag, [[Dasmariñas]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Reynaldo Evangelista
|
|[[File:9807Dasmariñas City Landmarks Barangays Roads 26.jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 8 Disyembre 2022.}}
|Basilika Minor ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Batangas]], [[Batangas]]
|Arsobispo Gilbert Garcera
|[[File:La Inmaculada Concepción de Ciudad de Batangas 2024-06-29.jpg|200px]]
|[[File:Batangas City Basilica 2023-04-05.jpg|200px]]
|- style=&quot;vertical-align:top; background:#ccc;&quot;
|''Nuestra Señora de la Esperanza Macarena—Virgen Dolor de Sariaya''{{efn|Ang imahen ay kinoronahan ng pribadong pagmamay-ari, kaya't masasabi na hindi ito opisyal dahil hindi nakalagak ang imahen sa isang dambana. Ngunit kalaunan ay ibinigay na rin sa parokya ng pamilyang nangangalaga ang Virgen Dolor de Sariaya. Naglabas rin ng dekreto ng koronasyon ang [[Diyosesis ng Lucena]] noong 2018 na nilagdaan ng lubos na kagalang-galang, Mel Uy, [[obispo]] ng Lucena.}}
|8 Disyembre 2018
|Pandiyosesanang Dambana ng Santo Cristo de Burgos, [[Sariaya]], [[Quezon]]
|Obispo Mel Uy
|
|[[File:SariayaChurchPlazajf0001 09.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Pobres
|29 Disyembre 2018
|Parokya ng Mahal na Ina ng mga Mahirap, [[Lungsod ng Taguig]]
|Obispo Mylo Hubert Vergara
|[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora, Santísima Virgen de los Pobres de Taguig. Ina ng mga Dukha, Manila Cathedral. 2024.jpg|200px]]
|[[File:827Western Bicutan, Taguig City 03.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Candelaria
|31 Enero 2019
|Parokya ng Nuestra Señora de Candelaria, [[Silang, Kabite|Silang]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Reynaldo Evangelista
|[[File:Our Lady of Candelaria de Silang.jpg|200px]]
|[[File:SilangChurchjf0061 12.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Dolores&lt;br/&gt;(''Imaheng pamprusisyon'')
|12 Abril 2019
|Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Hapis, [[Dolores, Quezon]]
|Obispo Mel Uy
|[[File:IGMP 2023. Processional Image of Nuestra Señora de los Dolores de Quezon.jpg|200px]]
|[[File:Doloeres,Quezonjf9918 39.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Carmen
|8 Setyembre 2019
|Parokya ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, Pulong Buhangin, [[Santa Maria, Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:Episcopally crowned image of Impo Karmen.jpg|200px]]
|[[File:3215Our Lady of Mount Carmel Church in Santa Maria, Bulacan 2021 03.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de las Mercedes
|24 Setyembre 2019
|Kapilya ng Mahal na Ina ng Awa, Mercedes, [[Catbalogan]], [[Kanlurang Samar|Western Samar]]
|Arsobispo Gabriele Giordano Gaccia
|
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/hagonoy-holds-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Hagonoy holds episcopal coronation of Marian image|website=CBCPNews|date=10 Oktubre 2019}}&lt;/ref&gt;
|7 Oktubre 2019
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Santo Rosario, [[Hagonoy]], [[Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 32.jpg|200px]]
|[[File:09403jfRiver Mercado Santo Rosario San Jose Hagonoy Bulacanfvf 11.jpg|200px]]
|-
|Purísima Concepción Pequeña
|8 Disyembre 2019
|Parokya ng Inmaculada Concepción, Concepcion Pequeña, [[Naga, Camarines Sur]]
|Arsobispo Rolando Tria-Tirona
|
|[[File:Immaculate concepcion church.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Merced&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2020/09/04/tarlac-bishop-approves-episcopal-coronation-of-marys-image/|title=Tarlac bishop approves episcopal coronation of Mary's image}}&lt;/ref&gt;
|24 Setyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 24 Pebrero 2023.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Awa, Matatalaib, [[Lungsod ng Tarlac]], [[Tarlac]]
|Obispo Enrique Macaraeg
|[[File:MercedTarlac.jpg|200px]]
|[[File:9933Diocesan Shrine Parish Nuestra Señora de la Merced Matatalaib 03.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Amaya 
|1 Oktubre 2020
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Amaya, [[Tanza]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Reynaldo Evangelista
|[[File:304Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 05.jpg|200px]]
|[[File:201Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 41.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de Pamisaraoan
|11 Oktubre 2020
|Parokya ng Banal na Sanggol, [[San Antonio, Zambales]]
|Obispo Bartolome Santos Jr.
|[[Talaksan:La Naval de Pamisaraoan.jpg|200px]]
|[[File:SanAntonio,Zambalesjf8901 01.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora, Patrocinio de Maria Santísima
|14 Nobyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Abril 2022.}}
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Patrocinio de Maria Santisima, [[Boljoon]], [[Cebu]]
|Obispo Midyphil Billones
|
|[[File:Boljoon Church, Cebu.jpg|200px]]
|-
|Maria, Kagalingan ng mga May-Sakit&lt;br/&gt;(''Madonna Salus Infirmorum'')
|16 Nobyembre 2020
|Parokya ni San Isidro Labrador, Bambang, [[Bulakan, Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:Madonna Salus Infirmorum de Bambang, Bulakan 02.jpg|200px]]
|[[File:0101San Isidro Labrador Parish Church Bambang, Bulakan 20.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de las Flores de Bocaue
|21 Nobyembre 2020
|Pandiyosesanang Dambana ng Banal na Krus ng Wawa, [[Bocaue]], [[Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:Saint Martin of Tours Parish Church Bocaue Cross 25.jpg|200px]]
|[[File:8125Saint Martin of Tours Parish Holy Cross Shrine Bulacan 07.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Asunción de Bulakan
|28 Nobyembre 2020
|Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Bulakan, Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:Our Lady of Assumption Church Bulakan Bulacan Province 16.jpg|200px]]
|[[File:Exterior of the Our Lady of the Assumption Parish Church in Bulacan, Bulacan 06.jpg|200px]]
|-
|La Purísima Concepción de Baliuag - Birhen sa Patio
|1 Pebrero 2021
|Pandiyosesanang Dambana ni San Agustin, [[Baliwag]], [[Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:9609St. Augustine Parish Church of Baliuag 48.jpg|200px]]
|[[File:9603Poblacion Baliuag, Bulacan 05.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Mar Cautiva
|19 Hulyo 2021
|Parokya ng mga Banal na Anghel, [[Santo Tomas, La Union]]
|Obispo Daniel Presto
|[[File:Cautivajf.jpg|200px]]
|[[File:2636Poblacion, Santo Tomas, La Union 44.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya
|22 Agosto 2021
|Parokya ng Inmaculada Concepción, Barretto, [[Olongapo]], [[Zambales]]
|Obispo Bartolome Santos Jr.
|[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya.jpg|200px]]
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Olongapo
|3 Oktubre 2021
|Kapilya ng Reyna ng Kabanal-banalang Rosaryo, New Kababae, [[Olongapo]], [[Zambales]]
|Obispo Bartolome Santos Jr.
|[[Talaksan:Santo Rosario de Olongapo.jpg|200px]]
|[[File:Queen of the Most Holy Rosary Chapel, Olongapo City. 2025 (1).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de San Marcelino
|10 Oktubre de 2021
|Parokya ni San Guillermo, [[San Marcelino, Zambales]]
|Obispo Bartolome Santos Jr.
|[[Talaksan:La Naval de San Marcelino.jpg|200px]]
|[[File:195San Marcelino, Zambales Barangays Roads 20.jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/cebu-cathedral-honors-mary-with-coronation-procession|title=Cebu Cathedral honors Mary with coronation, procession|date=8 Disyembre 2021}}&lt;/ref&gt;
|8 Disyembre 2021
|Katedral Metropolitana ng [[Lungsod ng Cebu]]
|Obispo Midyphil Billones
|[[File:Cebu Metropolitan Cathedral - Front Retablo - Right-Hand Side.jpg|200px]]
|[[File:Cebu Metropolitan Cathedral 20180628a.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Carmen—La Limpia de Cebu
|8 Enero 2022
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo—La Limpia, [[Lungsod ng Cebu]]
|Arsobispo Jose Palma
|
|
|-
|Nuestra Señora de la Consolación y Correa&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|title=Our Lady of Cuyo|access-date=2023-11-30|archive-date=2024-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224233916/https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|27 Agosto 2022
|Parokya ni San Agustin, [[Cuyo, Palawan]]
|Obispo Broderick Pabillo
|
|[[File:Fort Cuyo.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje
|8 Setyembre 2022
|Parokya ng Mahal na Birhen ng Kapayapaan at Mabuting Paglalakbay, Dela Paz, [[Biñan]], [[Laguna]]
|Obispo Buenaventura Famadico
|[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 22.jpg|200px]]
|[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 48.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Rosario
|7 Oktubre 2022
|Parokya ng Santo Rosaryo, [[Malita]], [[Davao Occidental]]
|Obispo Guillermo Afable
|
|
|-
|Nuestra Señora del Rosario 
|7 Oktubre 2022
|Katedral ni San Agustin, [[Cagayan de Oro]], [[Misamis Oriental]]
|Arsobispo Jose Cabantan
|
|[[File:San Agustin Cathedral.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Esperanza&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/palos-our-lady-of-hope-gets-episcopal-coronation-on-yolandas-9th-anniversary/|title=Yolanda's 9th anniversary|website=CBCPNews}}&lt;/ref&gt;
|8 Nobyembre 2022
|Katedral Metropolitana ng [[Palo, Leyte]]
|Arsobispo John Du
|[[File:Pope Francis Tacloban 12.jpg|200px]]
|[[File:Palo Cathedral 01.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Candelaria de Tondo&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/10/13/tondos-nuestra-senora-de-candelaria-granted-episcopal-coronation/|title=Tondo's Nuestra Señora de Candelaria granted episcopal coronation}}&lt;/ref&gt;
|18 Nobyembre 2022
|Basilika Menor at Pang-Arkidiyosesanang Dambana ng Banal na Bata, [[Tondo, Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:TondoChurchjf1282 07.JPG|200px]]
|[[File:Tondo Church Manila 2.jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción
|7 Disyembre 2022
| Pang-arkidiyosesis na Dambana at Parokya ni Santa Ana, [[Lungsod ng Davao]]
|Arsobispo Romulo Valles
|
|[[File:Santa Ana Shrine Parish Davao City.jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2022
|Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Mataasnakahoy]], [[Batangas]]
|Arsobispo Gilbert Garcera
|[[File:The original image of Nuestra Señora de la Inmaculada Concepcion de Mataasnakahoy.webp|200px]]
|[[File:MataasnaKahoy,Batangasjf0431 13.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Ángeles&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/07/03/nuestra-senora-de-los-angeles-of-binangonan-granted-episcopal-coronation/|title='Nuestra Señora de los Angeles' of Binangonan granted episcopal coronation}}&lt;/ref&gt;
|10 Disyembre 2022{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-17 ng Enero 2026}}
|Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, Pilapila, [[Binangonan]], [[Rizal]]
|Obispo Nolly Buco
|[[File:Delos Angeles de Binangonan.jpg|200px]]
|[[File:9941Nuestra Señora de los Angeles Parish Church 16.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Lourdes
|11 Pebrero 2023
|Parokya ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Tagaytay]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Reynaldo Evangelista
|
|[[File:Tagaytay City's Our Lady of Lourdes Church facade.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Expiación
|25 Marso 2023
|Katedral ng Nuestra Señora de la Expiación, [[Lungsod ng Baguio]]
|Obispo Victor Bendico
|[[File:Interior de la Catedral de Nuestra Señora de la Expiación. Ciudad Baguio, 2024.jpg|200px]]
|[[File:Baguio Cathedral 2023-02-24.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Pronto Socorro&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|title=Coronation of image of OL of Prompt Succor, set on May 6|website=Bicol Mail|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130235605/https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|6 Mayo 2023
|Parokya ni San Francisco ng Assisi, [[Buhi]], [[Camarines Sur]]
|Arsobispo Rolando Tria-Tirona
|
|[[File:St. Francis of Assisi Church, Buhi Camarines Sur.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario 
|22 Oktubre 2023
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Calmay, [[Dagupan]], [[Pangasinan]]
|Arsobispo [[Socrates Villegas]]
|[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 42.jpg|200px]]
|[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 54.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Loreto
|1 Disyembre 2023{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Disyembre 2024.}}
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Loreto, [[Sampaloc, Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:Sampaloc Church 02.jpg|200px]]
|[[File:Loreto Church, Sampaloc, Manila, April 2023.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Soledad
|8 Disyembre 2023
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Soledad, Tambo, [[Buhi]], [[Camarines Sur]]
|Arsobispo Rolando Tria-Tirona
|[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Buhi.jpg|200px]]
|
|-
|Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2023
|Katedral Metropolitana ng Kalinis-linisang Paglilihi. [[Roxas, Capiz|Roxas]], [[Capiz]]
|Arsobispo Victor Bendico
|[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas inside (Rizal Street, Roxas, Capiz; 04-07-2024).jpg|200px]]
|[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas (Rizal Street, Roxas, Capiz; 10-19-2022).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de las Saleras
|20 Abril 2024
|Pandiyosesanong Dambana at Parokya ng Nuestra Señora de las Saleras, [[Aliaga, Nueva Ecija]]
|Obispo Sofronio Bancud
|[[File:La Verdadera Imagen de Nuestra Señora de las Saleras, Patrona de Aliaga. Manila Cathedral 2024.jpg|200px]]
|[[File:NuestraSeñoradelasSalerasParishChurchjf4956 04.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Carmen de Alava
|16 Hulyo 2024
|Pang-diyosesis na Dambana ng Mahal na Birhen ng Bundok Carmelo, [[Sison, Pangasinan]]
|Obispo Jacinto Jose
|[[File:La Bendita Imagen de la Santísima Virgen del Carmen de Álava Coronada. Sison, Pangasinan. 2024.jpg|200px]]
|[[File:OurLadyofMountCarmelParishChurchjf868.JPG|200px]]
|-
|Madre de la Divina Gracia
|23 Hulyo 2024
|Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Marilao, Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:Marilao Church Bulacan 17.jpg|200px]]
|[[File:Marilao Church, Bulacan, Mar 2024.jpg|200px]]
|-
|Sancta Maria Mater et Regina
|8 Setyembre 2024
|Seminaryo ng Sancta Maria Mater et Regina, [[Roxas, Capiz|Lungsod Roxas]],[[Capiz]]
||Cardinal [[Jose Advincula]]
|
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Paragû
|30 Setyembre 2024
|Kapilya ng Birhen ng Rosario, Paragû, [[Tumauini]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]]
|Obispo David William Antonio
|
|
|-
|Nuestra Señora de la Medalla Milagrosa
|27 Nobyembre 2024
|Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Ina ng Medalya Milagrosa, [[Ermita, Maynila|Ermita]], [[Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:SVChurchjf7782 02.JPG|200px]]
|[[File:09216jfErmita Adamson University Church Chapel Manila Buildingsfvf 15.jpg|200px]]
|-
|La Inmaculada Concepción
|9 Disyembre 2024
|Parokya ng Inamculada Concepcion, [[Baganga]], [[Davao Oriental]]
|Obispo Abel Apigo
|
|
|-
|La Inmaculada Concepción de Batanes
|9 Disyembre 2024
|Katedral ng La Inmaculada Concepción, [[Basco]], [[Batanes]]
|Obispo Danilo Ulep
|[[File:Our Lady of the Immaculate Conception of Batanes.jpg|200px]]
|[[File:Basco Cathedral 02.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Purificacion y Candelaria
|1 Pebrero 2025
|Parokya ni San Fernando de Dilao, [[Paco, Maynila|Paco]], [[Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:Nuestra Señora de la Purificación y Candelaria Coronada.jpg|200px]]
|[[File:San Fernando de Dilao Church, Paco, Manila, April 2023.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Gracia
|7 Pebrero 2025
|Parokya ng Ina ng Biyaya, Lower Q. M., [[Baguio|Lungsod ng Baguio]]
|Obispo Rafael Cruz
|
|
|-
|Nuestra Señora de Fatima de Urduja
|2 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay gagawaran ng [[koronasyong kanonika]].}}
|Pang-diyosesis na Dambana at Parokya ng Mahal na Birhen ng Fatima, Urduja Village, [[Caloocan|Lungsod ng Caloocan]]
|Obispo Roberto Gaa
|[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 36.jpg|200px]]
|[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 02.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Anunciata
|19 Marso 2025
|Basilika Menor at Parokya ni San Juan Bautista, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]]
|Obispo Ruperto Cruz Santos
|
|[[File:St. John the Baptist Church, Taytay, Rizal exterior 3.JPG|200px]]
|-
|Virgen sang Barangay
|25 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 16 Oktubre 2025.}}
|Katedral ni San Sebastian, [[Bacolod]], [[Negros Occidental]]
|Obispo Patricio Buzon
|[[File:Our Lady of the Barangay (Virgen sang Barangay) - March 25, 2025.jpg|200px]]
|[[File:San Sebastian Cathedral Bacolod (Rizal Street, Bacolod, Negros Occidental; 10-31-2022).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Fatima de Calamba
|13 Mayo 2025
|Parokya ng Birhen ng Fatima, [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]]
|Obispo Marcelino Antonio Maralit
|[[Talaksan:Our Lady of Fatima of Calamba City.jpg|200px]]
|[[File:2629Calamba City Laguna Roads Landmarks Barangays 38.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Trinidad de Malate
|14 Hunyo 2025
|Parokya ng Banal na Santatlo, [[Malate, Maynila|Malate]], [[Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:Nuestra Señora de la Santisima Trinidad de Malate.jpg|200px]]
|[[File:09917jfSantisima Trinidad Parish Church Estrada Dian Streets, Malate, Manila) 27.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Salvacion de Manila
|16 Agosto 2025
|Parokya ng Nuestra Señora de Salvacion, [[Santa Mesa, Maynila|Sta. Mesa]], [[Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:0646JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 03.jpg|200px]]
|[[File:0726JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 14.jpg|200px]]
|-
|Maria, Mediadora de Todas las Gracias
|22 Agosto 2025
|Katedral ni Maria, Tagapamagitan ng Lahat ng Biyaya, [[Digos|Lungsod ng Digos]], [[Davao del Sur]]
|Obispo Guillermo Afable
|
|
|-
|Maria Bambina 
|7 Setyembre
2025
|Parokya ng Pagsilang sa Mahal na Birheng Maria, Industrial Valley Complex, [[Marikina|Lungsod ng Marikina]]
|Obispo Ruperto Cruz Santos
|[[File:357Nativity of Our Lady Parish Church 36.jpg|200px]]
|[[File:244Industrial Valley Complex, Marikina City Church School 15.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario
|26 Oktubre 2025
|Parokya ni Sto. Domingo, [[Santo Domingo, Ilocos Sur|Sto. Domingo]], [[Ilocos Sur]]
|Obispo Marlo Peralta
|
|[[File:Sto. Domingo, Ilocos Sur church - Flickr.jpg|200px]]
|-
|La Inmaculada Concepción
|7 Disyembre 2025
|Parokya ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Batan, Aklan|Batan]], [[Aklan]]
|Obispo Victor Bendico
|
|
|-
|La Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2025
|Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Puerto Princesa]], [[Palawan]]
|Obispo Socrates Mesina
|
|[[File:Immaculate Concepcion Cathedral in Puerto Princesa City.jpeg|200px]]
|-
|La Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2025
|Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Lungsod ng Kotabato]]
|Obispo Charlie Inzon
|
|[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Cotabato (Quezon Avenue, Cotabato City; 08-15-2023).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Guia
|12 Enero 2026
|Parokya ng Nuestra Señora de Guia, [[Magallanes, Kabite|Magallanes]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Reynaldo Evangelista
|[[File:MagallanesChurch,Naic,Cavitejf8164 01.JPG|200px]]
|[[File:Magallanes,Kabitejf8104 20.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje
|15 Enero 2026
|Pangdiyosesis na Dambana ng Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje, [[La Paz, Tarlac|La Paz]], [[Tarlac]]
|Obispo Roberto Mallari
|[[File:LaPazChurchjf7503 07.JPG|200px]]
|[[File:7804jfLa Paz Church Tarlac Shrinejf 04.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Buen Consejo
|26 Abril 2026
|Nuestra Señora del Buen Consejo Mission Station, [[Pasacao]], [[Camarines Sur]]
|Obispo Jose Rojas, Jr.
|
|
|-
|Nuestra Señora del Sagrado Corazon
|31 Mayo 2026
|Parokya ng Kabanal-banalang Manunubos - Brixton Hill, Santol, [[Lungsod Quezon|Lugsod Quezon]] 
|
|[[File:0312jfMost Holy Redeemer Parish Church Brixton Hills Santol Doña Imelda Quezon Cityfvf 04.jpg|200px]]
|[[File:0372jfMost Holy Redeemer Parish Church Brixton Hills Santol Doña Imelda Quezon Cityfvf 10.jpg|200px]]
|-
|Santa Mariang Reyna
|22 Agosto 2026
|Parokya ni Santa Mariang Reyna, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]]
|
|
|
|-
|Nuestra Señora de la Consolacion y Correa
|6 Setyembre 2026
|Parokya ni Santiago Apostol, [[Paombong]], [[Bulacan]]
|
|[[File:The Nuestra Señora dela Consolacion y Correa de Paombong.jpg|200px]]
|[[File:Apaombongjf.JPG|200px]]
|-
|Virgen la Purisima Concepción de Tanay{{Efn|Ang imaheng nakadambana sa simbahan ay matagal nang tinatawag na Virgen ng Guadalupe ngunit sinasabi ng mga sinaunang mga akda na ang tunay na pamagat ng imahen ay La Purisima Concepcion. Noong ika-20 ng Enero 2025 ay pormal nang itinalaga ang La Purisima Concepcion na ikalawang patrona ng parokya.}}
|''Hindi pa tiyak''
|Parokya ni San Ildefonso de Toledo, [[Tanay]], [[Rizal]]
|
|[[File:LaVirgenGuadalupedeTanay.jpg|200px]]
|[[File:San Ildefonso Church2.JPG|200px]]
|}

===Mga Imahen ni Kristo na Kinoronahang Episkopal===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=&quot;100%&quot;
! Opisyal na Titulo ng Imahen
! Petsa ng Koronasyon
! Lugar ng Pamimintuho 
! Pinangunahan ni
! Imahen ng Batang Hesus
! Dambana
|-
| Santo Niño de Tacloban
| 30 Hunyo 1968
| Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Sto. Niño de Tacloban, [[Tacloban]], [[Leyte]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | Obispo Teotimo Pacis 
|[[File:Santo Nino Church Tacloban altar (002) 2023-11-19.jpg|200px]]
|[[File:Santo Nino Church Tacloban (002) 2023-11-19.jpg|200px]]
|}

==Mga tala==
{{notelist}}

==Mga sanggunian==
{{Reflist}}


[[Kategorya:Birheng Maria]]</text>
      <sha1>hu66hp0bkn2irvb8v1u3rb6vfjnh940</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rumen Radev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>327532</id>
    <revision>
      <id>2206769</id>
      <parentid>2190486</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T20:38:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Boja02</username>
        <id>90766</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15310" sha1="din1pipe1nhvae4lxyyl608v8onh8ym" xml:space="preserve">{{cleanup|date=Hunyo 2025}}
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix    = [[His Excellency]]
| native_name         = {{Nobold|Румен Радев}}
| native_name_lang    = 
| image               = Official portrait of Rumen Radev (2026).jpg
| caption             = Official portrait, 2026
| order               = 5th
| office              = President of Bulgaria
| term_start          = 22 January 2017
| term_end            = 
| primeminister       = {{plainlist|
* [[Boyko Borisov]]
* [[Ognyan Gerdzhikov]] 
* Boyko Borisov
* [[Stefan Yanev (general)|Stefan Yanev]] 
* [[Kiril Petkov]]
* [[Galab Donev]] 
* [[Nikolai Denkov]]
}}
| vicepresident       = [[Iliana Iotova]]
| predecessor         = [[Rosen Plevneliev]]
| successor           = 
| birth_name          = Rumen Georgiev Radev
| birth_date          = {{Birth date and age|1963|06|18|df=yes}}
| birth_place         = [[Dimitrovgrad, Bulgaria|Dimitrovgrad]], [[People's Republic of Bulgaria|PR Bulgaria]]
| party               = [[Independent politician|Independent]] 
| otherparty          = [[Bulgarian Communist Party]] (1985–1990)
| spouse              = {{plainlist|
* {{marriage|Ginka Radeva|1996|2014|end=div}}
* {{marriage|[[Desislava Radeva]]|2016}}
}}
| children            = 2
| education           = {{ubl|Bulgarian Air Force University|[[Georgi Rakovski Military Academy|Rakovski Military Academy]]|[[Air University (United States Air Force)|Air University]]}}
| allegiance          = {{flag|Bulgaria}}
| branch              = {{flagicon image|Bulgarian Armed Forces Air Force Emblem.svg}} [[Bulgarian Air Force]]
| serviceyears        = 1987–2017
| rank                = [[Major general]]
}}

Si '''Rumen Georgiev Radev''' (ipinanganak [[Hunyo 18]], [[1963]]) ay Bulgarong politiko  at dating mayor-heneral na kasalukuyang naglilingkod bilang [[pangulo ng Bulgarya]] mula 22 Enero 2017.

Si Radev ay dating nagsilbing mas mataas na kumander ng [[Bulgarian Air Force]].&lt;ref name=&quot;CV&quot; /&gt; Nanalo siya sa [[2016 Bulgarian presidential election|2016 presidential election]], bilang isang [[Independent politician|independent] ] kandidatong suportado ng [[Bulgarian Socialist Party]], tinalo ang [[GERB]] kandidato [[Tsetska Tsacheva]] sa ikalawang round.&lt;ref name=&quot;bnr.bg&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url = https://www.reuters.com/article/us-bulgaria-election-exitpoll-idUSKBN1380Q7?il=0| title = Ang sosyalistang kaalyado na si Rumen Radev ay nanalo sa pagkapangulo sa Bulgaria: exit polls {{!}} Reuters| pahayagan = Reuters| petsa = 13 Nobyembre 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.euronews.com/2016/11/13/bulgarian-pm-borisov-to-resign-after-presidential -vote-defeat|title=Pro-Russia candidate ay nanalo sa presidential run-off ng Bulgaria|date=13 Nobyembre 2016|work=euronews.com|access-date=24 Nobyembre 2016}}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.rferl.org/a/bulgaria-president-radev-pro-russia/28114949.html|title=Bulgaria Nahaharap sa Kawalang-katiyakan Pagkatapos ng Halalan Ng Maka-Russia President|publisher=[[Radio Free Europe/ Radio Liberty]]|date=13 Nobyembre 2016|access-date=24 Nobyembre 2016}}&lt;/ref&gt; Nanalo siya sa ikalawang magkasunod na termino sa [[2021 Bulgarian general election|2021 election]], na may 66% ng boto sa ikalawang round.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|last=Tsolova|first=Tsvetelia|date=2021-11-21|title=Bulgarian President Radev ay nanalo sa ikalawang termino sa anti-corruption ticket|wika =en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/europe/tired-rampant-graft-bulgarians-vote-presidential-election-2021-11-21/|access-date=2021- 11-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bulgaria boto sa presidential runoff sa gitna ng anti-corruption agenda|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/11/21/ bulgaria-votes-in-presidential-runoff-election|access-date=2021-11-23|website=www.aljazeera.com|language=fil}}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Talambuhay ==
Si Radev ay ipinanganak noong 18 Hunyo 1963 sa [[Dimitrovgrad, Bulgaria]]. Ang kanyang pamilya ay mula sa [[Slavyanovo, Haskovo Province|Slavyanovo]] sa rehiyon ng [[Haskovo]]. Noong 1982, nagtapos siya sa Mathematical School sa Haskovo na may gintong medalya. Nagtapos siya sa Georgi Benkovski Bulgarian Air Force University noong 1987 bilang nangungunang nagtapos. Noong 1992, nagtapos siya sa US Air Force [[Squadron Officer School]] sa Maxwell AFB. Mula 1994 hanggang 1996, nag-aral siya sa [[Rakovski Defense and Staff College]], kung saan siya rin ang nangungunang nagtapos. Siya ay may hawak na Doctor of Military Sciences degree sa larangan ng pagpapabuti ng taktikal na pagsasanay ng mga flight crew at simulation ng air combat.

Noong 2003, nagtapos siya sa [[Air War College]] o [[Air University (United States Air Force)|Air University]] sa [[Maxwell Air Force Base|Maxwell AFB]] sa United States na may Master of Strategic Mga pag-aaral na may mga parangal.&lt;ref name=&quot;CV&quot;&gt;[http://100.airshow-bg.com/wp-content/uploads/2012/04/ba_vvs_zam.pdf ((bg)) Major General Rumen Radev] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806201943/http://100.airshow-bg.com/wp-content/uploads/2012/04/ba_vvs_zam.pdf |date=2020-08-06 }} // Kagawaran ng Depensa. Nakuha noong Agosto 11, 2016&lt;/ref&gt;

==Panguluhan==
Noong Agosto 2016, opisyal na hinirang ng oposisyon [[Bulgarian Socialist Party]] at [[Alternative for Bulgarian Revival]] (ABR) si Radev bilang kandidato para sa [[2016 Bulgarian presidential election|Nobyembre 2016 presidential election]].&lt;ref name=&quot;bnr.bg&quot;&gt;[http://bnr.bg/sofia/post/100727634 Inihalal ng BSP si Gen. Radev bilang kandidato sa pagkapangulo na may 99 na boto], Bulgarian National Radio, Radio &quot;Sofia&quot;, 17 Agosto 2016&lt;/ ref&gt;&lt;ref&gt;[http://m.dnevnik.bg/bulgaria/2016/08/17/2812421_bsp_izdiga_oficialno_gen_rumen_radev_za/ Opisyal na hinirang ng BSP si gen. Rumen Radev para sa halalan sa pagkapangulo], &quot;Dnevnik&quot;, 17 Agosto 2016&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.bnt.bg/bg/a/i-abv-nominira-ofitsialno-general-rumen-radev -za-kandidat-presidente ABR opisyal na hinirang gen. Rumen Radev para din sa halalan sa pagkapangulo]{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, BNT, 17 Agosto 2016&lt;/ref&gt; Sa parehong buwan, binawi ng ABR ang nominasyon nito sa pagkapangulo ni Heneral Radev&lt;ref&gt;[https://news.bg/politics/kontraudarat-na-abv -otteglya-podkrepata-si-za-general-rumen-radev.html Counterstrike ng ABR – binawi nito ang suporta kay General Rumen Radev], Nyuz.bg may-akda: Dilyana Panajotova, 24 Agosto 2016&lt;/ref&gt; pabor sa [[ Ivaylo Kalfin]].

Sa unang round ng halalan, na isinagawa noong Nobyembre 6, 2016, nauna si Radev na may 25.44% ng boto.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Резултати за президент и вицепрезидент на републиката|url=http://results. cik.bg/pvrnr2016/tur1/president/index.html|website=cik.bg|publisher=Central Electoral Commission|access-date=17 Nobyembre 2016}}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Hinarap niya ang [[GERB]] kandidato [[Tsetska] Tsacheva]] sa runoff sa sumunod na Linggo 13 Nobyembre. Tinalo niya siya, na nanalo ng 59.37% ng popular na boto.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Резултати за президент и вицепрезидент на републиката|url=http://results.cik.bg/pvrnr2016/index. html|website=cik.bg|publisher=Central Electoral Commission|access-date=17 Nobyembre 2016}}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Noong 1 Pebrero 2021, opisyal niyang inanunsyo na sila ni Iliana Yotova ay tatakbo para sa pangalawang termino.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bulgarian President Radev Announces Pitch for Second Term|url=https://balkaninsight.com/2021 /02/01/bulgarian-president-radev-announces-pitch-for-second-term/|website=balkaninsight.com|date=February 2021|publisher=Balkan Inside}}&lt;/ref&gt; Naganap ang halalan sa pagkapangulo noong 14 Nobyembre 2021. Bago ang halalan, ilang partido ang nagpahayag ng kanilang suporta para kay Radev, kabilang ang [[There Is such a People|ITN]], [[We Continue the Change|PP]] at [[BSP for Bulgaria|BSPzB]]. Nakatanggap si Radev ng 1,322,385 boto sa unang round, kasama ang kanyang running partner [[Iliana Iotova|Iliana Yotova]], 49.42% ng boto.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Избори за президент и вицепрезидент и вицепрезидент 2 url| =https://results.cik.bg/pvrns2021/tur1/rezultati/|website=cik.bg sa Bulgarian|publisher=Central Electoral Commission|access-date=14 Nobyembre 2021}}&lt;/ref&gt; Ito ay humantong sa isang segundo round run-off kasama ang [[GERB]]-suportadong kandidato [[Anastas Gerdzhikov]], na nakakuha ng 22.83% ng boto sa unang round.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Избори за президент и вицепрезидент на 14 ноември 2021|url=https://results.cik.bg/pvrns2021/tur1/rezultati/|website=cik.bg sa Bulgarian|publisher=Central Electoral Commission|access-date=14 Nobyembre 2021}}&lt;/ref&gt;&lt; ref name=&quot;PoliticoResultsNov2021&quot;&gt;{{cite web |last=Anderson |first=Emma |title=Nanalo si Presidente Rumen Radev ng Bulgaria sa ikalawang termino |url=https://www.politico.eu/article/bulgarias-president-rumen- radev-to-win-second-term-exit-polls/ |website=Politico.eu |date=21 Nobyembre 2021 |publisher=Politico Europe |access-date=22 Nobyembre 2021 }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Nanalo si Radev sa pagtakbo -off, na may 66.7% ng boto, simula sa kanyang ikalawang termino bilang pangulo.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== Tunggalian sa Punong Ministro Borisov ===
Mula nang mahalal siya sa katungkulan, madalas na pinupuna ni Radev ang Punong Ministro ng Bulgaria [[Boyko Borisov]], na itinuturing ni Radev na pinahihintulutan ang [[Korupsyon sa Bulgaria|katiwalian]] sa pamamagitan ng 'walang ingat na istilo ng pamumuno', gayundin ang pagtatangkang sakalin ang kanyang pampulitika. pagsalungat. Naging dahilan ito kay Radev sa madalas na [[veto]] na mga panukalang pambatas na isinumite ng [[GERB]] partido ni Borisov sa [[Bulgarian Parliament]], na naglabas ng kabuuang 19 na veto sa kanyang unang dalawa at kalahating taon ng kanyang pagkapangulo.&lt;ref&gt; {{Cite web|url=http://epicenter.bg/article/Radev-za-Borisov-/182667/2/0|title=Радев с тежка критика към Борисов: Безконтролният му стигел на рому ция|huling= Епицентър|website=epicenter.bg|language=bg|access-date=21 Agosto 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnevnik.bg/politika/2019/08 /09/3948299_prezidentut_radev_se_ochertava_rekordyor_po_nalagane/|title=Президентът Радев се очертава рекордьор по налагане на вето|website=9|4=agosto|access=www. date=20 Oktubre 2019|6=b|agosto=9}}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Borisov , sa kabilang banda, madalas na inaakusahan si Radev ng 'sabotahe sa gawain ng gobyerno', gayundin ang pagsuporta sa oposisyon [[Bulgarian Socialist Party|Socialist Party]] sa panahon ng kampanya.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https:/ /news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радетив е правто против| =9 Mayo 2019|website=News.bg|language=bg|access-date=21 Agosto 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/ politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен пода! g|date=8 Abril 2019|access-date=21 Agosto 2019}}&lt;/ ref&gt;

Sa kanyang talumpati noong 2019 [[Bagong Taon]] sa Bulgarian People, na na-broadcast sa halos lahat ng Bulgarian TV channels, sinabi ni Radev na naniniwala siya na [[Third Borisov Government|Borisov's Government]] ay nabigo sa pagtugon sa [[Corruption in Bulgaria]. |katiwalian]], naglagay sa bansa sa [[ekonomikong pagwawalang-kilos]] na may pagtaas ng presyo at mababang sahod, sinira ang pagiging patas ng [[Eleksiyon sa Bulgaria|eleksiyon]], gayundin ang 'umalis' mula sa batas at hustisya.&lt;ref&gt; {{Cite web|url=http://www.president.bg/speeches-and-statements4773/novogodishno-obrashtenie-na-prezidenta-rumen-radev.html|title=Новогодишно обръщение на президента Рудента Рудента Рудента Рудента bg|language=bg|access-date=21 Agosto 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.standartnews.com/balgariya-politika/nedovolstvo-v-novogodishnata-rech -na-prezidenta-381606.html|title=Недоволство в новогодишната реч на президента|website=Недоволство в новогодишната реч на президента|language=bg|access-date=21 Agosto 2019}}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==== F-16 deal veto ====
[[File:Reuven Rivlin greeting Roman Radev, March 2018 (8651).jpg|thumb|Radev with Israeli President [[Reuven Rivlin]], 20 March 2018]]Noong Hunyo 2019, bineto ni Radev ang isang malaking kontrata ng gobyerno para sa pagkuha ng ilang [[General Dynamics F-16 Fighting Falcon|F-16 Fighting Falcons]] mula sa [[Estados Unidos]] sa halagang humigit-kumulang 2bln [[Bulgarian lev|lev]]. Mariing pinuna ni Radev ang kasunduan, inakusahan ang pamahalaan ng [[authoritarianism]] at sinabing naniniwala siyang sumang-ayon ito sa pagbaba ng mga grado sa [[avionics]] at armament ng mga jet, upang makakuha ng mas mababang presyo ng pagbili, na itinuring din niyang masyadong mataas para sa kung ano ang kanilang halaga. Idinagdag niya, na bilang isang dating [[Aircraft pilot|pilot]] at air force commander, hindi siya naniniwala na ang deal ay para sa pinakamahusay na interes ng Bulgaria.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www. vesti.bg/sviat/radev-nalozhi-veto-na-sdelkata-za-f-16-vizhte-zashto-6097919|title=Радев наложи вето на сделката за Ф-16, вижте защо.bsite| =bg|access-date=21 Agosto 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.bnt.bg/bg/a/prezidentt-radev-opovesti-motivite-si- za-vetoto-vrkhu-dogovora-za-f-16|title=Президентът Радев разясни мотивите си за ветото върху договора para sa F-16|last=Марков|first=Марков|website=нслед|6=Т|language=bg|access-date=21 Agosto 2019}}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Ang mayorya ng pro-gobyerno sa pambansang asembliya ng Bulgaria ay pinawalang-bisa ang pag-veto ni Radev at gayunpaman ay natapos ang deal.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vesti.bg/bulgaria /ns-othvyrli-vetoto-za-f-16-shte-kupuvame-iztrebitelite-6098022|title=НС отхвърли ветото за Ф-16, ще купуваме изтребителите|website=|Vestiage=2 Agosto 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dariknews.bg/novini/bylgariia/otnovo-naprezhenie-sred-upravliavashtite-zaradi-f-16-obzor-2178460|title= Отново напрежение сред управляващите заради F-16 (ОБЗОР) - България|website=dariknews.bg|language=bg|access-date=21 Agosto 2019}}&lt;/ref&gt;

==Sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>din1pipe1nhvae4lxyyl608v8onh8ym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MP3</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329748</id>
    <revision>
      <id>2206758</id>
      <parentid>2121179</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T14:18:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1732</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing [[File:Mp3.svg]] with [[File:Mp3_format_logo.svg]] (by [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]:).</comment>
      <origin>2206758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5268" sha1="5ek5v4zsoiv4b74mdd7jsuk2wjdwvt4" xml:space="preserve">[[File:Mp3 format logo.svg|thumb|Logo ng MP3]]

Ang '''MP3''' (pormal na tinatawag bilang '''MPEG-1 Audio Layer III''' o '''MPEG-2 Audio Layer III''' )  ay isang pangkodigong pormat para sa digital na tunog na binuo ng Fraunhofer Society sa Alemanya sa ilalim ng pamumuno ni Karlheinz Brandenburg, &lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 July 2015 |title=73. &quot;Father&quot; of the MP3, Karlheinz Brandenburg |url=https://www.youtube.com/watch?v=cuU16whZ-Fs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102160404/https://www.youtube.com/watch?v=cuU16whZ-Fs |archive-date=2 January 2023 |access-date=2 January 2023 |via=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=On the 20th Birthday of the MP3, An Interview With The &quot;Father&quot; of the MP3, Karlheinz Brandenburg |url=https://www.internethistorypodcast.com/2015/07/on-the-20th-birthday-of-the-mp3-an-interview-with-the-father-of-the-mp3-karlheinz-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102160403/https://www.internethistorypodcast.com/2015/07/on-the-20th-birthday-of-the-mp3-an-interview-with-the-father-of-the-mp3-karlheinz-brandenburg/ |archive-date=2 January 2023 |access-date=2 January 2023}}&lt;/ref&gt; na may suporta mula sa ibang mga siyentistang digital sa ibang bansa. Orihinal na tinukoy bilang ang pangatlong format ng audio ng pamantayang MPEG-1, ito ay pinanatili at pinalawak pa—pagtukoy ng mga karagdagang bit rate at suporta para sa mas maraming audio channel —bilang ang ikatlong format ng audio ng kasunod na pamantayang MPEG-2 . Ang pangatlong bersyon, na kilala bilang MPEG-2.5—pinalawak upang mas mahusay na suportahan ang mas mababang mga bit rate —ay karaniwang ipinapatupad ngunit hindi kinikilalang pamantayan.

Ang '''MP3''' (o '''mp3''' ) bilang pormat ng file ay karaniwang tumutukoy sa mga file na naglalaman ng elementaryang stream ng MPEG-1 Audio o MPEG-2 Audio na nakakodigo na data, nang walang iba pang kumplikado ng pamantayang MP3.

Tungkol sa compresyon sa tunog (ang aspeto ng karaniwang pinaka-maliwanag sa mga end-user at kung saan ito ay pinakamahusay na kilala), ang MP3 ay gumagamit ng kompresyong &quot;lossy data&quot; upang ikodigo ang data gamit ang hindi eksaktong mga pagtatantya at ang bahagyang pagtatapon ng data. Nagbibigay-daan ito ng malaking pagbawas sa mga laki ng file kung ihahambing sa hindi naka-compress na tunog. Ang kumbinasyon ng maliit na sukat at katanggap-tanggap na katapatan ay humantong sa isang &quot;pagsabog&quot; sa pamamahagi ng musika sa Internet noong kalagitnaan ng huling bahagi ng 1990s, kung saan ang MP3 ay nagsisilbing isang nagpapagana ng teknolohiya sa panahon na ang bandwidth at ang storage ay nasa premium pa rin. Ang format na MP3 sa lalong madaling panahon ay naugnay sa mga kontrobersiya na may kinalaman sa [[Karapatang-sipi|paglabag sa karapatang sipi]], pamimirata ng musika, at mga serbisyo sa pag -file at pagbabahagi ng MP3.com at Napster, bukod sa iba pa. Sa pagdating ng [[Portable media player|mga portableng media player]], isang kategorya ng mga produkto kabilang din [[Smartphone|ang mga smartphone]], nananatiling malapit bilang unibersal ang suporta ng MP3.

Gumagana ang kompresyon ng MP3 sa pamamagitan ng pagbawas sa katumpakan ng ilang bahagi ng tunog na itinuturing (sa pamamagitan ng psychoacoustic analysis) na lampas sa mga kakayahan sa pandinig ng karamihan sa mga tao. Ang pamamaraang ito ay karaniwang tinutukoy bilang pangongodigong perceptual o psychoacoustic modeling. Ang natitirang impormasyon ng tunog ay ilalathala sa isang space-efficient na paraan gamit ang mga algoritmong MDCT at FFT. Kung ikukumpara sa kalidad ng CD ang digital na tunog, ang kompresyon ng MP3 ay karaniwang makakamit ng 75–95% na pagbawas sa laki. Halimbawa, ang isang MP3 na nakakodigo sa isang pare-parehong bit rate na 128&amp;nbsp;Ang kbit/s ay magreresulta sa isang file na humigit-kumulang 9% ang laki ng orihinal na tunog sa CD. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=27 July 2017 |title=MP3 (MPEG Layer III Audio Encoding) |url=https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000012.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170814015755/https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000012.shtml |archive-date=14 August 2017 |access-date=9 November 2017 |publisher=The Library of Congress}}&lt;/ref&gt; Noong unang bahagi ng 2000s, ang mga compact disc player ay lalong nagpatibay ng suporta para sa pagpapagana ng mga MP3 file sa mga data ng CD.

Dinisenyo ng Moving Picture Experts Group (MPEG) ang MP3 bilang bahagi ng MPEG-1, at sa kalaunan ay sa MPEG-2, na mga pamantayan. Ang MPEG-1 Audio (MPEG-1 Part 3), na kinabibilangan ng MPEG-1 Audio Layer I, II, at III, ay naaprubahan bilang draft ng komite para sa isang pamantayang [[Organisasyong Pandaigdig para sa Pagsasapamantayan|ISO]] / IEC noong 1991,  natapos noong 1992, at inilathala noong 1993 bilang ISO/IEC 11172-3:1993.  Isang extension ng MPEG-2 Audio (MPEG-2 Part 3) na may mas mababang sample at bit rate ay nailathala noong 1995 bilang ISO/IEC 13818-3:1995.   Nangangailangan lamang ito ng kaunting pagbabago sa mga kasalukuyang MPEG-1 decoder (pagkilala sa MPEG-2 bit sa header at pagdaragdag ng bagong mas mababang sample at bit rate).

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mga file format pang-tunog]]</text>
      <sha1>5ek5v4zsoiv4b74mdd7jsuk2wjdwvt4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DYBM</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333595</id>
    <revision>
      <id>2206774</id>
      <parentid>2206746</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T05:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28077-16</username>
        <id>161644</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3962" sha1="nr80sr1nkuhin9xfyuh6mpnk1ziyb03" xml:space="preserve">{{Infobox radio station
| name                = 
| callsign            = DYBM
| logo                =
| city                = [[Bacolod]]
| area                = Hilagang [[Negros]], ilang bahagi ng [[Iloilo]] at [[Guimaras]]
| branding            = 
| airdate             = February 1997
| last_airdate        = November 4, 2025
| frequency           = 99.1 MHz
| format              = [[Hindi Aktibo]]
| language            =
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power               = 
| erp                 = 
| class               = 
| callsign_meaning    = '''B'''est '''M'''usic (dating bansag)
| former_names        = {{ubl|Crossover (1997–2020)|Q Radio (2020–2023)|Yuhum Radio (2023-2025)}}
| owner               = [[Mareco Broadcasting Network]]
| operator            = 
| webcast             = 
| website             =  
}}

Ang '''DYBM''' (99.1 [[:en:FM broadcasting|FM]]), isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari ng [[Mareco Broadcasting Network]].

== Kasaysayan ==
[[Talaksan:Crossover_FM.svg|right|thumb|170x170px| Crossover (1997–2019).]]
Itinatag ang himpilang ito noong Pebrero 1997 bilang '''99.1 Crossover'''.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=November 14, 1996 |title=Crossing over to the top |page=30 |work=[[Manila Standard]] |url=https://books.google.com/books?id=VZVOAAAAIBAJ&amp;dq=dzbm&amp;pg=PA30&amp;article_id=5411,1979583 |access-date=July 1, 2023 |via=[[Google Books]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MS0697&quot;&gt;{{Cite news |date=June 18, 1997 |title=DWBM crosses-over to Bacolod |page=19 |work=[[Manila Standard]] |url=https://books.google.com/books?id=opMVAAAAIBAJ&amp;dq=dwbm&amp;pg=PA19&amp;article_id=2225,1872983 |access-date=July 1, 2023 |via=[[Google Books]]}}&lt;/ref&gt; Noong panahong yan, nasa Mountain View Subdivision, Mandalagan District ang una nitong tahanan.&lt;ref name=&quot;MS0997&quot;&gt;{{Cite news |date=September 11, 1997 |title=Crossover goes live in Bacolod |page=9 |work=[[Manila Standard]] |url=https://books.google.com/books?id=mY8VAAAAIBAJ&amp;dq=105.1+manila&amp;pg=PA19&amp;article_id=4418,1186400 |access-date=July 2, 2023 |via=[[Google Books]]}}&lt;/ref&gt; Ito ay may parehong format tulad ng sa Maynila, isang makinis na jazz &lt;ref name=&quot;MS0697&quot; /&gt; na may pinaghalong pop-jazz at [[Rhythm and blues|R&amp;B]], at nagpapalabas ng oras-oras na internasyonal na balita mula sa [[CNN]] . &lt;ref name=&quot;MS0997&quot; /&gt;

Noong Nobyembre 16, 2020, opisyal na inilunsad ang mga himpilang panrehiyon ng MBNI bilang '''Q Radio''' at meron itong Top 40 na format. Bukod sa pagkakaroon ng sariling local programming, nag-simulcast din ito ng ilang programa mula sa [[DWBM|punong himpilan nito sa Maynila]]. Bago nito, kinuha ng Horizon of the Sun Communications (mga producer ng Chinatown TV) ang operasyon ng mga himpilan ng MBNI.

Noong Hunyo 19, 2023, naganunsyo ang Q Radio na mamamaalam ito sa ere sa katapusan ng buwan na yan dahil sa mga problemang pinansyal at kakulangan ng suporta mula sa mga advertisers nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=June 1, 2023 |title=Louella Hazeline Chan in Q Radio Qlassmates |url=https://t.me/qradiogroup/281438 |access-date=June 21, 2023 |website=Telegram}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Q Radio 105.1 |date=June 19, 2023 |title=To all of our amazing Qties, After a fulfilling 3-year run, filled with several viral online campaigns and exciting on-air gimmicks, it is with a heavy heart that we announce that Q Radio will be permanently signing off nationwide effective July 1, 2023. |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=809902190493563&amp;set=a.641941660622951 |access-date=June 21, 2023 |website=[[Facebook]]}}&lt;/ref&gt;

Sa unang bahagi ng buwang iyon, kinuha ng RYU Group of Companies ni Ramel Uy ang mga operasyon ng himpilang ito. Noong Agosto 13, 2023, muli ito inilunsad bilang '''Yuhum Radio''' na may pang-masa na format.

Noong Nobyembre 4, 2025, Nawala sa ere sa 99.1 Yuhum Radio Bacolod dahil sa Bagyong &quot;Tino&quot;.

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

{{Bacolod Radio}}

[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Bacolod]]</text>
      <sha1>nr80sr1nkuhin9xfyuh6mpnk1ziyb03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tagagamit:OmegaAndromedae/burador</title>
    <ns>2</ns>
    <id>335740</id>
    <revision>
      <id>2206785</id>
      <parentid>2183566</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T07:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PhiAndromedae</username>
        <id>154721</id>
      </contributor>
      <origin>2206785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3943" sha1="tc1dbbi5w3lr7ncx0cst6w0n0tw0zgp" xml:space="preserve">&lt; [[Tagagamit:XiAndromedae/burador]]

==Talaan ng mga Buwan na may artikulo==

{| class=&quot;wikitable&quot;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%;border:0px;text-align:center;&quot;
|-
!
! colspan=3 style=&quot;background-color: #e3e3e3;&quot; | Artikulo
! colspan=3 style=&quot;background-color: #FFFF99;&quot; | Pisikal na pigura
|-
! class=&quot;unsortable&quot; width=&quot;20%&quot; | Larawan sa Artikulo.
! width=&quot;10%&quot; | Pangalan
! width=&quot;10%&quot; | Kailan ginawa
! width=&quot;10%&quot; | Gumawa dito
! width=&quot;10%&quot; | Laki (kilometro)
! width=&quot;10%&quot; | Layo (kilometro)
! width=&quot;10%&quot; | Planeta

|- style=&quot;background=100000&quot;
| bgcolor=black | [[File:Moon.jpg|50px|Center]] || [[Buwan (astronomiya)]] || 2005/7/14 07:33 || Bluemask || 3474 || 384399 || [[Daigdig]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Metis.jpg|50px|Center]] || [[Metis (buwan)]] || 2006/5/29 00:11 || Tomas De Aquino || 43 || 128000 || [[Hupiter (planeta)|Hupiter]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Io highest resolution true color.jpg|50px|Center]] || [[Io (buwan)]] || 2006/5/29 00:14 || Tomas De Aquino || 3642 || 421700 || [[Hupiter (planeta)|Hupiter]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Phobos moon (large).jpg|50px|Center]] || [[Phobos (buwan)]] || 2006/6/14 07:33 || Jojit fb || 22.2 || 9377 || [[Marte (planeta)|Marte]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Deimos-viking1.jpg|50px|Center]] || [[Deimos (buwan)]] || 2006/6/14 07:37 || Jojit fb || 12.6 || 23460 || [[Marte (planeta)|Marte]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Ganymede g1 true.jpg|50px|Center]] || [[Ganymede (buwan)]] || 2009/9/30 03:53 || Ryomaandres || 5268 || 1070400 || [[Hupiter (planeta)|Hupiter]]
|-
| bgcolor=black | [[File:PIA09813 Epimetheus S. polar region.jpg|50px|Center]] || [[Epimetheus (buwan)]] || 2009/12/18 13:24 || Ryomaandres || 113.4 || 151410 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Dionean Linea PIA08256.jpg|50px|Center]] || [[Dione (buwan)]] || 2010/4/18 04:39 || Masahiro Naoi || 1122 || 377396 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Titan.jpg|50px|Center]] || [[Titan (buwan)]] || 2010/4/18 04:39 || Masahiro Naoi || ? || 1221870 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Iapetus 706 1419 1.jpg|50px|Center]] || [[Iapetus (buwan)]] || 2010/4/18 04:40 || Masahiro Naoi || 1469 || 3560820 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Helene over Saturn.jpg|50px|Center]] || [[Helene (buwan)]] || 2010/4/18 04:40 || Masahiro Naoi || 72 || 377396 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Calypso N1644755236 1.jpg|50px|Center]] || [[Calypso (buwan)]] || 2010/4/18 04:41 || Masahiro Naoi || 21.7 || 294619 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Ymir-Cassini.jpg|50px|Center]] || [[Ymir (buwan)]] || 2010/4/18 04:42 || Masahiro Naoi || 18 || 23040000 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Kiviuq-full.gif|60px|Center]] || [[Kiviuq (buwan)]] || 2010/4/18 04:43 || Masahiro Naoi || 16 || 11111000 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Methone PIA14633.jpg|50px|Center]] || [[Methone (buwan)]] || 2010/4/18 04:45 || Masahiro Naoi || 3.2 || 194440 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Pallene N1665945513 1.jpg|50px|Center]] || [[Pallene (buwan)]] || 2010/4/18 04:46 || Masahiro Naoi || 4.4 || 212280 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Polydeuces.jpg|50px|Center]] || [[Polydeuces (buwan)]] || 2010/4/18 04:46 || Masahiro Naoi || 2.6 || 377396 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:PIA21056cropsharpen.jpg|50px|Center]] || [[Daphnis (buwan)]] || 2010/4/18 04:46 || Masahiro Naoi || 7.6 || 136505 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:N00160284.jpg|50px|Center]] || [[Anthe (buwan)]] || 2010/4/18 04:50 || Masahiro Naoi || 2 || 197700 || [[Saturno (planeta)|Saturno]]
|-
| bgcolor=black | [[File:Kerberos (moon).jpg|50px|Center]] || [[Kerberos (buwan)]] || 2011/7/31 06:46 || Masahiro Naoi || ? || ? || [[Pluto]]
|}</text>
      <sha1>tc1dbbi5w3lr7ncx0cst6w0n0tw0zgp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>336328</id>
    <revision>
      <id>2206761</id>
      <parentid>2198717</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T15:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Pilipinas */</comment>
      <origin>2206761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6562" sha1="6leiqe1rtktcfx1ttdgdxr8pnqhb7h2" xml:space="preserve">{{Infobox hurricane season
| Basin = WPac
| Year = 2026
| First storm formed = Wala pang namuo
| Last storm dissipated = Hindi pa nagsimula
| Strongest storm name = 
| Strongest storm winds = 
| Strongest storm pressure = 
| Average wind speed = 10
| Total depressions = 0
| Total storms = 0
| Total hurricanes = 0
| Total super = 0 total
| Fatalities = 0 total
| Damages = Wala
| five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]], '''2026''', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]]'', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]]''
| Atlantic season = Panahon ng bagyo sa Atlantiko ng 2026
| East Pacific season = Panahon ng bagyo sa Silangang Pasipiko ng 2026
| North Indian season = Panahon ng bagyo sa Hilagang India ng 2026
}}

Ang '''Panahon ng bagyo sa pasipiko ng 2026''' ay isang paparating na kaganapan taunang siklo ng bagyong pagbubuo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang yugto ay tatakbo sa buong 2026, kahit na ang karamihan sa mga tropikal na bagyo ay karaniwang nagkakaroon sa pagitan ng Mayo at Oktubre. 

Ang saklaw ng akdang ito ay may-hanggan sa Karagatang Pasipiko sa hilaga ng ekwador sa pagitan ng 100°E at ika-180 meridian. Sa loob ng hilagang-kanlurang Karagatang Pasipiko, mayroong dalawang magkahiwalay na ahensya na nagtatalaga ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyo na kadalasang maaring humantong sa isang bagyo na may dalawang pangalan. Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA

==Pangalan sa mga bagyo==
Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA. Ang mga tropikal na depresyon na sinusubaybayan ng United States' Joint Typhoon Warning Center (JTWC) ay binibigyan ng numerong may &quot;W&quot; na suffix; W ibig sabihin kanluran, isang sanggunian sa kanlurang rehiyon ng Pasipiko.

==Mga sistema==
===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====1. Bagyong Ada (Nokaen)====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Enero 13
| Dissipated = Enero 22
| Image = Nokaen 2026-01-17 0635Z.jpg
| Track = Nokaen 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 50
| Pressure = 996
}}
{{clear}}

====2. Bagyong Basyang (Penha)====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Pebrero 3
| Dissipated = Pebrero 7
| Image = Penha 2026-02-05 0441Z.jpg
| Track = Penha 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 40
| Pressure = 1000
}}
{{clear}}

=====Mga bagyo sa bawat buwan ng 2025=====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
| '''[[Buwan (panahon)|Buwan]]'''
| {{center|'''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]'''}}
|-
| Enero || Ada
|-
| Pebrero  || Basyang
|-
| Marso || rowspan=&quot;10&quot;| &lt;center&gt;{{grey|N/A}}&lt;/center&gt;
|-
| Abril  
|-
| Mayo 
|-
| Hunyo 
|-
| Hulyo 
|-
| Agosto 
|-
| Setyembre 
|-
| Oktubre
|-
| Nobyembre 
|-
| Disyembre 
|}

===Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====3. Bagyong Nuri====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Marso 10
| Dissipated = Marso 13
| Image = Nuri 2026-03-11 0404Z.jpg
| Track = Nuri 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 998
}}
{{clear}}

===Pilipinas===
{{See also|Talaan ng mga rinetirong pangalan bagyo sa Pilipinas}}
Ngayong panahon, gagamit ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|PAGASA]] ng sarili nitong pamamaraan ng pagbibigay ng pangalan para sa mga bagyong bubuo sa o papasok sa kanilang tinukoy sa sariling [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|sakop na responsibilidad]]. Sa panahon na ito, ginagamit ng PAGASA ang sumusunod na listahan ng mga pangalan, na huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]] at muling gagamitin noong 2030, na na-update na may mga pagpapalit ng mga retiradong pangalan, kung mayroon man. Ang lahat ng mga pangalan ay pareho noong 2022 maliban kay ''Ada'', ''Francisco'', ''Kiyapo'' at ''Pilandok'', na pinalitan ang mga pangalang ''[[Bagyong Agaton|Agaton]]'', ''[[Bagyong Florita (2022)|Florita]]'', ''[[Bagyong Karding|Karding]]'' at ''[[Bagyong Paeng|Paeng]]'' pagkatapos nilang magretiro. Lahat ng tatlong bagong pangalan ay ginamit sa unang pagkakataon ngayon ng panahon.

{| style=&quot;width:100%;&quot;
|
* ADA (2601)
* BASYANG (2602)
* {{tcname active|CALOY (2605)}}
* {{tcname unused|DOMENG}}
* {{tcname unused|ESTER}}
|
* {{tcname unused|FRANCISCO}}
* {{tcname unused|GARDO}}
* {{tcname unused|HENRY}}
* {{tcname unused|INDAY}}
* {{tcname unused|JOSIE}}
|
* {{tcname unused|KIYAPO}}
* {{tcname unused|LUIS}}
* {{tcname unused|MAYMAY}}
* {{tcname unused|NENENG}}
* {{tcname unused|OBET}}
|
* {{tcname unused|PILANDOK}}
* {{tcname unused|QUEENIE}}
* {{tcname unused|ROSAL}}
* {{tcname unused|SAMUEL}}
* {{tcname unused|TOMAS}}
|
* {{tcname unused|UMBERTO}}
* {{tcname unused|VENUS}}
* {{tcname unused|WALDO}}
* {{tcname unused|YAYANG}}
* {{tcname unused|ZENY}}
|}
&lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;'''Auxiliary list'''&lt;/div&gt;
{| style=&quot;width:90%;&quot;
|
* {{tcname unused|Agila}}
* {{tcname unused|Bagwis}}
|
* {{tcname unused|Chito}}
* {{tcname unused|Diego}}
|
* {{tcname unused|Elena}}
* {{tcname unused|Felino}}
|
* {{tcname unused|Gunding}}
* {{tcname unused|Harriet}}
|
* {{tcname unused|Indang}}
* {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}

==Mga sanggunian==

[[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]]</text>
      <sha1>6leiqe1rtktcfx1ttdgdxr8pnqhb7h2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206762</id>
      <parentid>2206761</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T15:21:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Mga sistema */</comment>
      <origin>2206762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6662" sha1="4nazpxyjel8pe76tc2ifln6dwlkg4zs" xml:space="preserve">{{Infobox hurricane season
| Basin = WPac
| Year = 2026
| First storm formed = Wala pang namuo
| Last storm dissipated = Hindi pa nagsimula
| Strongest storm name = 
| Strongest storm winds = 
| Strongest storm pressure = 
| Average wind speed = 10
| Total depressions = 0
| Total storms = 0
| Total hurricanes = 0
| Total super = 0 total
| Fatalities = 0 total
| Damages = Wala
| five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]], '''2026''', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]]'', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]]''
| Atlantic season = Panahon ng bagyo sa Atlantiko ng 2026
| East Pacific season = Panahon ng bagyo sa Silangang Pasipiko ng 2026
| North Indian season = Panahon ng bagyo sa Hilagang India ng 2026
}}

Ang '''Panahon ng bagyo sa pasipiko ng 2026''' ay isang paparating na kaganapan taunang siklo ng bagyong pagbubuo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang yugto ay tatakbo sa buong 2026, kahit na ang karamihan sa mga tropikal na bagyo ay karaniwang nagkakaroon sa pagitan ng Mayo at Oktubre. 

Ang saklaw ng akdang ito ay may-hanggan sa Karagatang Pasipiko sa hilaga ng ekwador sa pagitan ng 100°E at ika-180 meridian. Sa loob ng hilagang-kanlurang Karagatang Pasipiko, mayroong dalawang magkahiwalay na ahensya na nagtatalaga ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyo na kadalasang maaring humantong sa isang bagyo na may dalawang pangalan. Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA

==Pangalan sa mga bagyo==
Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA. Ang mga tropikal na depresyon na sinusubaybayan ng United States' Joint Typhoon Warning Center (JTWC) ay binibigyan ng numerong may &quot;W&quot; na suffix; W ibig sabihin kanluran, isang sanggunian sa kanlurang rehiyon ng Pasipiko.

==Mga sistema==
===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====1. Bagyong Ada (''Nokaen'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Enero 13
| Dissipated = Enero 22
| Image = Nokaen 2026-01-17 0635Z.jpg
| Track = Nokaen 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 50
| Pressure = 996
}}
{{clear}}

====2. Bagyong Basyang (''Penha'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Pebrero 3
| Dissipated = Pebrero 7
| Image = Penha 2026-02-05 0441Z.jpg
| Track = Penha 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 40
| Pressure = 1000
}}
{{clear}}

====5. Bagyong Caloy (''Hagupit'')====

=====Mga bagyo sa bawat buwan ng 2025=====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
| '''[[Buwan (panahon)|Buwan]]'''
| {{center|'''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]'''}}
|-
| Enero || Ada
|-
| Pebrero  || Basyang
|-
| Marso || rowspan=&quot;2&quot;| &lt;center&gt;{{grey|N/A}}&lt;/center&gt;
|-
| Abril  
|-
| Mayo || Caloy
|-
| Hunyo || rowspan=&quot;7&quot;| &lt;center&gt;{{grey|N/A}}&lt;/center&gt;
|-
| Hulyo 
|-
| Agosto 
|-
| Setyembre 
|-
| Oktubre
|-
| Nobyembre 
|-
| Disyembre 
|}

===Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====3. Bagyong Nuri====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Marso 10
| Dissipated = Marso 13
| Image = Nuri 2026-03-11 0404Z.jpg
| Track = Nuri 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 998
}}
{{clear}}

===Pilipinas===
{{See also|Talaan ng mga rinetirong pangalan bagyo sa Pilipinas}}
Ngayong panahon, gagamit ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|PAGASA]] ng sarili nitong pamamaraan ng pagbibigay ng pangalan para sa mga bagyong bubuo sa o papasok sa kanilang tinukoy sa sariling [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|sakop na responsibilidad]]. Sa panahon na ito, ginagamit ng PAGASA ang sumusunod na listahan ng mga pangalan, na huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]] at muling gagamitin noong 2030, na na-update na may mga pagpapalit ng mga retiradong pangalan, kung mayroon man. Ang lahat ng mga pangalan ay pareho noong 2022 maliban kay ''Ada'', ''Francisco'', ''Kiyapo'' at ''Pilandok'', na pinalitan ang mga pangalang ''[[Bagyong Agaton|Agaton]]'', ''[[Bagyong Florita (2022)|Florita]]'', ''[[Bagyong Karding|Karding]]'' at ''[[Bagyong Paeng|Paeng]]'' pagkatapos nilang magretiro. Lahat ng tatlong bagong pangalan ay ginamit sa unang pagkakataon ngayon ng panahon.

{| style=&quot;width:100%;&quot;
|
* ADA (2601)
* BASYANG (2602)
* {{tcname active|CALOY (2605)}}
* {{tcname unused|DOMENG}}
* {{tcname unused|ESTER}}
|
* {{tcname unused|FRANCISCO}}
* {{tcname unused|GARDO}}
* {{tcname unused|HENRY}}
* {{tcname unused|INDAY}}
* {{tcname unused|JOSIE}}
|
* {{tcname unused|KIYAPO}}
* {{tcname unused|LUIS}}
* {{tcname unused|MAYMAY}}
* {{tcname unused|NENENG}}
* {{tcname unused|OBET}}
|
* {{tcname unused|PILANDOK}}
* {{tcname unused|QUEENIE}}
* {{tcname unused|ROSAL}}
* {{tcname unused|SAMUEL}}
* {{tcname unused|TOMAS}}
|
* {{tcname unused|UMBERTO}}
* {{tcname unused|VENUS}}
* {{tcname unused|WALDO}}
* {{tcname unused|YAYANG}}
* {{tcname unused|ZENY}}
|}
&lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;'''Auxiliary list'''&lt;/div&gt;
{| style=&quot;width:90%;&quot;
|
* {{tcname unused|Agila}}
* {{tcname unused|Bagwis}}
|
* {{tcname unused|Chito}}
* {{tcname unused|Diego}}
|
* {{tcname unused|Elena}}
* {{tcname unused|Felino}}
|
* {{tcname unused|Gunding}}
* {{tcname unused|Harriet}}
|
* {{tcname unused|Indang}}
* {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}

==Mga sanggunian==

[[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]]</text>
      <sha1>4nazpxyjel8pe76tc2ifln6dwlkg4zs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206763</id>
      <parentid>2206762</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T15:22:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Mga sistema */</comment>
      <origin>2206763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6872" sha1="qtblxitjc7e9z0fwbrr8up3kkc9xtrc" xml:space="preserve">{{Infobox hurricane season
| Basin = WPac
| Year = 2026
| First storm formed = Wala pang namuo
| Last storm dissipated = Hindi pa nagsimula
| Strongest storm name = 
| Strongest storm winds = 
| Strongest storm pressure = 
| Average wind speed = 10
| Total depressions = 0
| Total storms = 0
| Total hurricanes = 0
| Total super = 0 total
| Fatalities = 0 total
| Damages = Wala
| five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]], '''2026''', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]]'', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]]''
| Atlantic season = Panahon ng bagyo sa Atlantiko ng 2026
| East Pacific season = Panahon ng bagyo sa Silangang Pasipiko ng 2026
| North Indian season = Panahon ng bagyo sa Hilagang India ng 2026
}}

Ang '''Panahon ng bagyo sa pasipiko ng 2026''' ay isang paparating na kaganapan taunang siklo ng bagyong pagbubuo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang yugto ay tatakbo sa buong 2026, kahit na ang karamihan sa mga tropikal na bagyo ay karaniwang nagkakaroon sa pagitan ng Mayo at Oktubre. 

Ang saklaw ng akdang ito ay may-hanggan sa Karagatang Pasipiko sa hilaga ng ekwador sa pagitan ng 100°E at ika-180 meridian. Sa loob ng hilagang-kanlurang Karagatang Pasipiko, mayroong dalawang magkahiwalay na ahensya na nagtatalaga ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyo na kadalasang maaring humantong sa isang bagyo na may dalawang pangalan. Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA

==Pangalan sa mga bagyo==
Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA. Ang mga tropikal na depresyon na sinusubaybayan ng United States' Joint Typhoon Warning Center (JTWC) ay binibigyan ng numerong may &quot;W&quot; na suffix; W ibig sabihin kanluran, isang sanggunian sa kanlurang rehiyon ng Pasipiko.

==Mga sistema==
===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====1. Bagyong Ada (''Nokaen'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Enero 13
| Dissipated = Enero 22
| Image = Nokaen 2026-01-17 0635Z.jpg
| Track = Nokaen 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 50
| Pressure = 996
}}
{{clear}}

====2. Bagyong Basyang (''Penha'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Pebrero 3
| Dissipated = Pebrero 7
| Image = Penha 2026-02-05 0441Z.jpg
| Track = Penha 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 40
| Pressure = 1000
}}
{{clear}}

====5. Bagyong Caloy (''Hagupit'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Mayo 5
| Dissipated = kasalukuyan
| Image = Hagupit 2026-05-08 0015Z.jpg
| Track = Hagupit 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 40
| Pressure = 998
}}

=====Mga bagyo sa bawat buwan ng 2025=====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
| '''[[Buwan (panahon)|Buwan]]'''
| {{center|'''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]'''}}
|-
| Enero || Ada
|-
| Pebrero  || Basyang
|-
| Marso || rowspan=&quot;2&quot;| &lt;center&gt;{{grey|N/A}}&lt;/center&gt;
|-
| Abril  
|-
| Mayo || Caloy
|-
| Hunyo || rowspan=&quot;7&quot;| &lt;center&gt;{{grey|N/A}}&lt;/center&gt;
|-
| Hulyo 
|-
| Agosto 
|-
| Setyembre 
|-
| Oktubre
|-
| Nobyembre 
|-
| Disyembre 
|}

===Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====3. Bagyong Nuri====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Marso 10
| Dissipated = Marso 13
| Image = Nuri 2026-03-11 0404Z.jpg
| Track = Nuri 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 998
}}
{{clear}}

===Pilipinas===
{{See also|Talaan ng mga rinetirong pangalan bagyo sa Pilipinas}}
Ngayong panahon, gagamit ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|PAGASA]] ng sarili nitong pamamaraan ng pagbibigay ng pangalan para sa mga bagyong bubuo sa o papasok sa kanilang tinukoy sa sariling [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|sakop na responsibilidad]]. Sa panahon na ito, ginagamit ng PAGASA ang sumusunod na listahan ng mga pangalan, na huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]] at muling gagamitin noong 2030, na na-update na may mga pagpapalit ng mga retiradong pangalan, kung mayroon man. Ang lahat ng mga pangalan ay pareho noong 2022 maliban kay ''Ada'', ''Francisco'', ''Kiyapo'' at ''Pilandok'', na pinalitan ang mga pangalang ''[[Bagyong Agaton|Agaton]]'', ''[[Bagyong Florita (2022)|Florita]]'', ''[[Bagyong Karding|Karding]]'' at ''[[Bagyong Paeng|Paeng]]'' pagkatapos nilang magretiro. Lahat ng tatlong bagong pangalan ay ginamit sa unang pagkakataon ngayon ng panahon.

{| style=&quot;width:100%;&quot;
|
* ADA (2601)
* BASYANG (2602)
* {{tcname active|CALOY (2605)}}
* {{tcname unused|DOMENG}}
* {{tcname unused|ESTER}}
|
* {{tcname unused|FRANCISCO}}
* {{tcname unused|GARDO}}
* {{tcname unused|HENRY}}
* {{tcname unused|INDAY}}
* {{tcname unused|JOSIE}}
|
* {{tcname unused|KIYAPO}}
* {{tcname unused|LUIS}}
* {{tcname unused|MAYMAY}}
* {{tcname unused|NENENG}}
* {{tcname unused|OBET}}
|
* {{tcname unused|PILANDOK}}
* {{tcname unused|QUEENIE}}
* {{tcname unused|ROSAL}}
* {{tcname unused|SAMUEL}}
* {{tcname unused|TOMAS}}
|
* {{tcname unused|UMBERTO}}
* {{tcname unused|VENUS}}
* {{tcname unused|WALDO}}
* {{tcname unused|YAYANG}}
* {{tcname unused|ZENY}}
|}
&lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;'''Auxiliary list'''&lt;/div&gt;
{| style=&quot;width:90%;&quot;
|
* {{tcname unused|Agila}}
* {{tcname unused|Bagwis}}
|
* {{tcname unused|Chito}}
* {{tcname unused|Diego}}
|
* {{tcname unused|Elena}}
* {{tcname unused|Felino}}
|
* {{tcname unused|Gunding}}
* {{tcname unused|Harriet}}
|
* {{tcname unused|Indang}}
* {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}

==Mga sanggunian==

[[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]]</text>
      <sha1>qtblxitjc7e9z0fwbrr8up3kkc9xtrc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206764</id>
      <parentid>2206763</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T15:23:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Mga sistema */</comment>
      <origin>2206764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6882" sha1="mpw7drc9o3x8llmkqb3i06owmotdxdx" xml:space="preserve">{{Infobox hurricane season
| Basin = WPac
| Year = 2026
| First storm formed = Wala pang namuo
| Last storm dissipated = Hindi pa nagsimula
| Strongest storm name = 
| Strongest storm winds = 
| Strongest storm pressure = 
| Average wind speed = 10
| Total depressions = 0
| Total storms = 0
| Total hurricanes = 0
| Total super = 0 total
| Fatalities = 0 total
| Damages = Wala
| five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]], '''2026''', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]]'', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]]''
| Atlantic season = Panahon ng bagyo sa Atlantiko ng 2026
| East Pacific season = Panahon ng bagyo sa Silangang Pasipiko ng 2026
| North Indian season = Panahon ng bagyo sa Hilagang India ng 2026
}}

Ang '''Panahon ng bagyo sa pasipiko ng 2026''' ay isang paparating na kaganapan taunang siklo ng bagyong pagbubuo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang yugto ay tatakbo sa buong 2026, kahit na ang karamihan sa mga tropikal na bagyo ay karaniwang nagkakaroon sa pagitan ng Mayo at Oktubre. 

Ang saklaw ng akdang ito ay may-hanggan sa Karagatang Pasipiko sa hilaga ng ekwador sa pagitan ng 100°E at ika-180 meridian. Sa loob ng hilagang-kanlurang Karagatang Pasipiko, mayroong dalawang magkahiwalay na ahensya na nagtatalaga ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyo na kadalasang maaring humantong sa isang bagyo na may dalawang pangalan. Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA

==Pangalan sa mga bagyo==
Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA. Ang mga tropikal na depresyon na sinusubaybayan ng United States' Joint Typhoon Warning Center (JTWC) ay binibigyan ng numerong may &quot;W&quot; na suffix; W ibig sabihin kanluran, isang sanggunian sa kanlurang rehiyon ng Pasipiko.

==Mga sistema==
===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====1. Bagyong Ada (''Nokaen'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Enero 13
| Dissipated = Enero 22
| Image = Nokaen 2026-01-17 0635Z.jpg
| Track = Nokaen 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 50
| Pressure = 996
}}
{{clear}}

====2. Bagyong Basyang (''Penha'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Pebrero 3
| Dissipated = Pebrero 7
| Image = Penha 2026-02-05 0441Z.jpg
| Track = Penha 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 40
| Pressure = 1000
}}
{{clear}}

====5. Bagyong Caloy (''Hagupit'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Mayo 5
| Dissipated = kasalukuyan
| Image = Hagupit 2026-05-08 0015Z.jpg
| Track = Hagupit 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 40
| Pressure = 998
}}
{{clear}}

=====Mga bagyo sa bawat buwan ng 2025=====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
| '''[[Buwan (panahon)|Buwan]]'''
| {{center|'''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]'''}}
|-
| Enero || Ada
|-
| Pebrero  || Basyang
|-
| Marso || rowspan=&quot;2&quot;| &lt;center&gt;{{grey|N/A}}&lt;/center&gt;
|-
| Abril  
|-
| Mayo || Caloy
|-
| Hunyo || rowspan=&quot;7&quot;| &lt;center&gt;{{grey|N/A}}&lt;/center&gt;
|-
| Hulyo 
|-
| Agosto 
|-
| Setyembre 
|-
| Oktubre
|-
| Nobyembre 
|-
| Disyembre 
|}

===Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====3. Bagyong Nuri====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Marso 10
| Dissipated = Marso 13
| Image = Nuri 2026-03-11 0404Z.jpg
| Track = Nuri 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 998
}}
{{clear}}

===Pilipinas===
{{See also|Talaan ng mga rinetirong pangalan bagyo sa Pilipinas}}
Ngayong panahon, gagamit ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|PAGASA]] ng sarili nitong pamamaraan ng pagbibigay ng pangalan para sa mga bagyong bubuo sa o papasok sa kanilang tinukoy sa sariling [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|sakop na responsibilidad]]. Sa panahon na ito, ginagamit ng PAGASA ang sumusunod na listahan ng mga pangalan, na huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]] at muling gagamitin noong 2030, na na-update na may mga pagpapalit ng mga retiradong pangalan, kung mayroon man. Ang lahat ng mga pangalan ay pareho noong 2022 maliban kay ''Ada'', ''Francisco'', ''Kiyapo'' at ''Pilandok'', na pinalitan ang mga pangalang ''[[Bagyong Agaton|Agaton]]'', ''[[Bagyong Florita (2022)|Florita]]'', ''[[Bagyong Karding|Karding]]'' at ''[[Bagyong Paeng|Paeng]]'' pagkatapos nilang magretiro. Lahat ng tatlong bagong pangalan ay ginamit sa unang pagkakataon ngayon ng panahon.

{| style=&quot;width:100%;&quot;
|
* ADA (2601)
* BASYANG (2602)
* {{tcname active|CALOY (2605)}}
* {{tcname unused|DOMENG}}
* {{tcname unused|ESTER}}
|
* {{tcname unused|FRANCISCO}}
* {{tcname unused|GARDO}}
* {{tcname unused|HENRY}}
* {{tcname unused|INDAY}}
* {{tcname unused|JOSIE}}
|
* {{tcname unused|KIYAPO}}
* {{tcname unused|LUIS}}
* {{tcname unused|MAYMAY}}
* {{tcname unused|NENENG}}
* {{tcname unused|OBET}}
|
* {{tcname unused|PILANDOK}}
* {{tcname unused|QUEENIE}}
* {{tcname unused|ROSAL}}
* {{tcname unused|SAMUEL}}
* {{tcname unused|TOMAS}}
|
* {{tcname unused|UMBERTO}}
* {{tcname unused|VENUS}}
* {{tcname unused|WALDO}}
* {{tcname unused|YAYANG}}
* {{tcname unused|ZENY}}
|}
&lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;'''Auxiliary list'''&lt;/div&gt;
{| style=&quot;width:90%;&quot;
|
* {{tcname unused|Agila}}
* {{tcname unused|Bagwis}}
|
* {{tcname unused|Chito}}
* {{tcname unused|Diego}}
|
* {{tcname unused|Elena}}
* {{tcname unused|Felino}}
|
* {{tcname unused|Gunding}}
* {{tcname unused|Harriet}}
|
* {{tcname unused|Indang}}
* {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}

==Mga sanggunian==

[[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]]</text>
      <sha1>mpw7drc9o3x8llmkqb3i06owmotdxdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Couloumé-Mondebat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338127</id>
    <revision>
      <id>2206782</id>
      <parentid>2206653</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T07:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6651" sha1="hrg8cfdq40qsyfnlilf9s4a7s1ou8ql" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Couloumé-Mondebat
|native_name = Colomer e Mont Devath ([[Wikang Oksitano|oc]])
|settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa departamento ng Gers|Bayan]]
|image_skyline = Église de Mondebat 2.JPG
|image_caption = Simbahan ni San Bartolome sa Mondebat
|image_shield = Blason ville fr Couloumé-Mondebat (Gers).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Couloumé-Mondebat
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Occitanie]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Gers]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Mirande|Mirande]]
|subdivision_type4      = Kanton
|subdivision_name4      = [[Kanton ng Pardiac-Rivière-Basse|Pardiac-Rivière-Basse]]
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Pascal Fort
|area_total_km2           = 22.85
|population_as_of = 2023
|population_total = 207
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.couloume-mondebat.fr/
|coordinates            =  {{coord|43.6422|0.0933|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m            = 110
|elevation_min_m        = 122
|elevation_max_m        = 245
|population_demonym = 
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 32109/32160
}}

Ang '''Couloumé-Mondebat''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa kanluran ng departamento ng [[Gers]], sa rehiyon ng [[Occitanie]]. Sa kasaysayan at kultura, ang komyun ay nasa rehiyon ng [[Rivière-Basse]], isang teritoryo na umaabot sa gitnang lambak ng [[Adour]], sa punto kung saan ang ilog ay lumiliko sa pagitan ng [[Bigorre]] at [[Gers]].

Dahil nalantad sa isang nabagong klima ng karagatan, ito ay dinadaluyan ng [[Midouze]], [[Petit Midour]], Miradoux stream, at ilan pang maliliit na daluyan ng tubig.

Ang Couloumé-Mondebat ay isang rural na komyun na may populasyon na 207 noong 2023, na umabot sa pinakamataas na bilang ng mga naninirahan na 940 noong 1831.

==Heograpiya==
Ang bayan ay matatagpuan sa silangan ng [[Plaisance, Gers|Plaisance]].

Ang mga karatig-komunidad nito ay ang [[Aignan]] sa hilaga, [[Loussous-Débat]] sa hilagang-kanluran, [[Lasserrade]] sa kanluran, [[Beaumarchés]] sa timog-kanluran, [[Louslitges]] sa timog, [[Peyrusse-Vieille]] sa timog-silangan, [[Saint-Pierre-d'Aubézies]] sa silangan, at [[Castelnavet]] sa silangan.

Ang Couloumé, sa hilaga ng bayan, ay mapupuntahan sa pamamagitan ng RD131 departmental road, na nagdurugtong sa Lasserade sa nayon ng ''Bières'' sa silangan.

Ang Mondebat, sa mas timog pa, ay mapupuntahan sa pamamagitan ng RD37 departmental road, sa pagitan ng Plaisance sa kanluran at Bières sa silangan.

==Pangalan==
===Couloumé===
Ang '''Couloumé''' at '''Colomer''' ay nagmula sa Latin na ''colombarium'' o ang bunga nito. Ang kahulugan ay tiyak na kalapati.&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 201, a ''Collemiers''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', 1990-98, vol. III, p. 1444, par. 26312&lt;/ref&gt; Sa ilang gusali na nagsisilbing isang nayon sa ''Colomer'', isang karatula na nakakakuha ng atensyon: &quot;Eglise du Couloumé&quot;. Ang lugar ay ''Lo Colomer'', na normal para sa isang nayon na hindi isang parokya, kundi isang simpleng lugar, na may kastilyong nilagyan ng kalapati. Nangangailangan ito ng pagsisiyasat sa lugar. Marahil ay sinasabi nilang ''Le Couloumé'' para sa kastilyo at Couloumé para sa pangalan ng komyun.

===Mondebat===
Sa halip na &quot;bundok sa tabi ng lambak&quot; (na magiging tama rin sa topograpiya), may isa pang paliwanag, na mas malamang. Bukod sa *Lo Sos Dessús at [[Loussous-Débat]], ang Mondebat ay marahil kabaligtaran ng isa pang ''Mont'', halimbawa ang lumang parokya ng ''Monterran'' (sa Pranses, marahil ''Montherran'', na may maliit na pangalang ''Herran'', sa Oksitano), sa komyun ng [[Louslitges]]. Magkasalungat sina ''Vath at Sus'' dahil sa kalapitan ng [[Pirineos]] at ang Mondebat ay medyo mas malayo, mas malayo sa hilaga.

==Kasaysayan==
Hanggang 1829, ang Couloumé at Monebat ay dalawang magkahiwalay na bayan.

Isang bagong komyun ang nilikha sa ilalim ng pangalang Couloumé-Mondebat, na pinag-isa ang nayon ng Bières, ang pormal na bagong komyun na nilikha noong 1829.

Ang bagong munisipalidad na ito ay mayroong mahigit 940 naninirahan noong ito ay itinatag. Sumasaklaw sa 22.9 km², at umaabot sa taas sa pagitan ng 122 at 245 metro.&lt;ref&gt;https://www.couloume-mondebat.fr/presentation&lt;/ref&gt;

==Ekonomiya==
Ang pangunahing ekonomiya ay agrikultura, pag-aalaga ng hayop, at pagtatanim ng ubas.

Sa halos buong lugar, ang pinakamalaki sa mga operasyong agrikultural ay hindi nabibilang sa Coulomé-Mondebat.

==Mga lugar at monumento==
* Ang Kastilyo ng Couloumé, na itinayo noong ika-18 siglo, ay naging sentro ng bakasyon para sa lungsod ng Istres simula noong 1983.

* Simbahan ni San Juan Bautista sa Couloumé.

* Simbahan ni San Bartolome sa Mondebat.

* Kapilya ni San Esteban sa Bières.

&lt;gallery&gt;
Château de Couloumé.JPG|Chateau du Couloumé, centre de vacances de la ville d'Istres (Bouches-du-Rhône)
Église de Mondebat 5.JPG|Portail de l'Église Saint-Barthélemy de Mondebat
Couloumé - église 2.JPG|Église Saint-Jean-Baptiste de Couloumé
Couloumé - église 1.JPG|Église Saint-Jean-Baptiste de Couloumé
Couloumé - mm 2.JPG|Couloumé - calvaire et monument aux morts
Couloumé-Mondébat Collines du Gers.jpg|Collines du Gers
Couloumé-Mondébat Vue du paysage agricole du Gers.jpg|Vue du paysage agricole du Gers
&lt;/gallery&gt;

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Couloumé-Mondebat (Gers).svg|thumb|Couloumé-Mondebat]]

''Magkahanay-kahanay sa baligtad na pares: unang vert na may kumpol ng ubas na may tangkay at dahon o, pangalawa ay matingkad na may kulay leon, pangatlo o may tatlong kulot na asul na dahon.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20667 Eskudo de armas ng Couloumé-Mondebat.]&lt;/ref&gt;

'''Mga Detalye:'''
&lt;blockquote&gt;Ang kumpol ng mga ubas ay kumakatawan sa pagtatanim ng ubas, na nakalagay laban sa isang berdeng pinagmulan na sumisimbolo sa agrikultura. Ang pangalawa ay may hawak na mga sanga ng Kondado ng Armagnac. Panghuli, ang mga alon ay kumakatawan sa maraming daluyan ng tubig na dumadaloy sa komyun.&lt;/blockquote&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Couloumé-Mondebat]]
[[Kategorya:Gers]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>hrg8cfdq40qsyfnlilf9s4a7s1ou8ql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lavernose-Lacasse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338133</id>
    <revision>
      <id>2206781</id>
      <parentid>2206400</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T07:22:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10853" sha1="hnmxzzs1bsadqczdbea2zet30i436e6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Lavernose-Lacasse
|native_name = La Vernosa e La Caça
|settlement_type = [[Talaan ng mga komyun sa departamento ng Haute-Garonne|Bayan]]
|image_skyline = Lavernose 2.JPG
|image_caption = Pangunahing kalye at munisipyo sa dulong kanan.
|image_shield = Blason ville fr Lavernose-Lacasse 31.svg
|pushpin_map = France#France Occitanie
|map_caption = Lokasyon ng Lavernose-Lacasse
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Occitanie]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Haute-Garonne]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Muret|Muret]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Alain Delsol&lt;ref&gt;https://www.lavernose-lacasse.fr/index.php/notre-village/la-mairie/les-elus&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 17.83
|population_as_of = 2023
|population_total = 3789
|population_density_km2 = auto
|website = http://www.lavernose-lacasse.fr/
|coordinates            = {{coord|43.3969|1.2608|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m            = 198
|elevation_min_m        = 181
|elevation_max_m        = 210
|population_demonym = Lavernosiens, Lavernosiennes
|shield_link  = #Eskudo de armas
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 31287/31410
}}

Ang '''Lavernose-Lacasse''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa sentro ng departamento ng [[Haute-Garonne]] sa rehiyon ng [[Occitanie]].

Sa kasaysayan at kultura, ang bayan ay matatagpuan sa [[rehiyon ng Toulouse]], na umaabot sa paligid ng Toulouse sa kahabaan ng lambak ng [[Garona]], napapaligiran sa kanluran ng mga burol ng [[Savès]], sa silangan ng mga burol ng [[Lauragais]], at sa timog ng lambak ng [[Ilog Ariège|Ariège]] at rehiyon ng [[Volvestre]]. Dahil nalantad sa isang nabagong klima ng karagatan, ito ay dinadaluyan ng [[Ilog Louge]], ng [[batis ng Aussau]], ng [[batis ng Rabé]], ng batis ng Gragnon, at ilang iba pang maliliit na daluyan ng tubig.

Ang Lavernose-Lacasse ay isang bayan sa kanayunan na may populasyon na 3,798 noong 2023, na nakaranas ng makabuluhang paglago mula noong 1975. Ito ay kabilang sa urban area ng Lavernose-Lacasse at bahagi ng mas malawak na metropolitan area ng Toulouse. Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na Lavernosiens (lalaki) at Lavernosiennes (babae).

Ang pamana ng arkitektura ng munisipalidad ay kinabibilangan ng isang gusaling protektado bilang isang makasaysayang monumento: ang simbahan ng Saint-Pierre-et-Saint-Paul, na nakalista noong 1950.

==Heograpiya==
Ang bayan ng Lavernose-Lacasse ay matatagpuan sa departamento ng [[Haute-Garonne]], sa rehiyon ng [[Occitanie]].

Ito ay 27 km ang layo mula sa [[Toulouse]], ang kabisera ng departamento, at 9 km mula sa [[Muret]], ang sub-prefecture.

Ang pinakamalapit na mga komyun ay: [[Le Fauga]] (2.7 km), [[Saint-Hilaire, Haute-Garonne|Saint-Hilaire]] (3.3 km), [[Mauzac, Haute-Garonne|Mauzac]] (3.4 km), [[Noé, Haute-Garonne|Noé]] (4.8 km), [[Longages]] (4.9 km), [[Lherm, Haute-Garonne|Lherm]] (4.9 km), [[Montaut, Haute-Garonne|Montaut]] (5.1 km), at [[Capens]] (6.6 km).

Sa kasaysayan at kultura, ang Lavernose-Lacasse ay bahagi ng [[rehiyon ng Toulouse]], isang sinturon ng matabang kapatagan na sinasalo ng mga kakahuyan, na may mga banayad na burol na may mga kulay rosas na bahay-bukid na ladrilyo, na hindi maiiwasang napapalibutan ng mga suburban na pag-unlad.

Ang Lavernose-Lacasse ay nasa hangganan ng anim na iba pang mga komyun.

==Pangalan==
'''Lavernose''': mula sa toponym na Vernosolum sa Gallo-Roma, na ang pangalan mismo ay maaaring nagmula sa mga puno ng alder o alder, na napakarami sa mga pampang ng Louge.

'''Lacasse''': Saan nagmula ang pangalang Lacasse, na binaybay na &quot;La Casse&quot; noong simula ng 1800s? Ang mga dokumento ay hindi nagbigay ng tiyak na etimolohiya, at wala pang nalalaman, maliban kung ito ay nagmula sa salita para sa pangangaso, &quot;La casso&quot; sa Oksitano. Sa ganitong kaso, maaari nating ipagpalagay na, dahil sa kasaganaan ng mga hayop sa lugar, ang mga naninirahan sa Vernosolem ay madalas na nangangaso doon at kalaunan ay tinawag ang lugar na La Casso, at kalaunan ay La Casse. Walang mga tunay na dokumento upang muling buuin ang kasaysayan ng Lacasse.

==Kasaysayan==
Ang Vernosolum ay isang istasyon sa kalsadang Romano na nagdurugtong sa Tolosa ([[Toulouse]]) at [[Lugdunum Convenarum]] ([[Saint-Bertrand-de-Comminges]]).

Sa simula ng ika-12 siglo, itinayo ang priory ng Saint-Pierre de Vernosol sa lugar na ito.

Noong ika-13 siglo, pumirma ang [[Konde ng Comminges]] at ang Prior ng Saint-Pierre ng isang kasunduan sa paréage na lumikha at nagtakda sa [[bastida]] ng Lavernose, ngunit hindi kasama ang Lacasse, na ang mga lupain ay hawak ng hari sa ilalim ng fief. Kasunod ng pagtatayo noong ika-16 na siglo ng &quot;kuta at bahay ng panginoon ng Vernose,&quot; natiyak ang proteksyon ng &quot;bansa at mga nakapalibot na lugar&quot;.

Noong ika-17 siglo, nahati ang seigneury. Pagkatapos, kasabay ng [[Reblousyong Pranses|Rebolusyon]], ang dalawang komyun ay sandaling pinag-isa &quot;para sa interes ng Republika!&quot;

Sa kabila ng pag-abandona sa mga bagong proyekto noong ika-19 na siglo, ang dalawang komyun, na nagkakaisa na sa iisang parokya, ay nagpasyang magsanib: noong Marso 19, 1964, itinatag ang komyun ng Lavernose-Lacasse. Ang kastilyo, na ngayon ay pag-aari ng munisipyo, ay naglalaman ng munisipyo.

==Mga lugar at monumento==
===Ang simbahan===
[[File:Église de Lavernose-Lacasse.jpg|thumb|250px|Église Saint-Pierre-et-Saint-Paul.]]

Ang Simbahan nina San Pedro at San Pablo noong ika-12 siglo sa Lavernose ay nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1950.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Eglise Saint-Pierre et Saint-Paul|url=https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00094368|website=pop.culture.gouv.fr|access-date=2020-02-13}}.&lt;/ref&gt;

Inilaan ito ng Obispo ng Comminges noong 1136 at inilagay sa ilalim ng pagtangkilik nina San Pedro at Pablo noong ika-6 ng Mayo (ika-6 ng Kalends ng Mayo). Ang reliquary ay matatagpuan sa gitnang haligi, na idinagdag pagkatapos ng Rebolusyong Pranses.

Noong 1259, isang pinatibay na bayan (bastide) ang lumaki sa paligid ng simbahan. Ang tore ay itinayo noong ika-19 na siglo, na may hagdanan na nagbibigay ng daan patungo sa kampana, na dating patungo sa loob. Ang kisame at istraktura ng bubong ay mula pa noong ika-16 na siglo.

Isang matibay at napakalaking istraktura sa labas, ito ay pinatibay ng mga buttress na tumataas mula sa base hanggang sa bubong. Ang mga gilid na pasilyo nito ay kapantay ng nabe, isang natatanging katangian ng rehiyon.

Itinayo sa istilo ng Bisantino, mayroon itong tatlong nabe na may limang bay bawat isa, na nagtatapos sa isang apse na napapalibutan ng mga apsidal chapel. Ang mga arko ay mula pa noong 1827 at nakapatong sa labindalawang haligi at labing-apat na pilaster. Ang unang apat na haligi ay sumusuporta sa arko ng tore ng kampanaryo, habang ang huling apat ay nakoronahan ng mga haligi at eleganteng mga kapital. Ang pangkalahatang epekto ay magkakasuwato.

Ang portal ay nagtatampok ng isang kalahating bilog na arko na walang tympanum. Sa kanluran at hilagang harapan, makikita ang mga Christogram (mga inukit na simbolo ng Kristiyano). Ang mga ipinintang larawan noong ika-19 na siglo ay naglalarawan ng relihiyon noong panahong iyon.

Ang mga bukana ay pinalaki noong ika-17 at ika-18 siglo, at ang mga sakristiya at mga pasilyo sa gilid ay itinayo noong ika-19 na siglo

===Ang munisipyo===
[[File:Lavernose mairie.JPG|thumb|250px|Ang munisipyo ng Lavernose.]]

Noon pa mang 1594, ang Château de Lavernose ay nabanggit na sa mga dokumentong archival na may kaugnayan sa mga [[Digmaan ng Relihiyon (Pransiya)|Digmaan ng Relihiyon]]. Sa ilalim ng [[Ancien Régime]], ito ay pagmamay-ari ng pamilyang Durand de Rivalet at kalaunan ay sa Marquise Descodeca de Boisse. Dahil sa matinding pinsala noong [[Rebolusyong Pranses]], ito ay binili noong 1822 ni Ambroise Campardon at kalaunan ay ipinanumbalik ng kanyang anak na si Raymond.

Noong 1956, ibinenta ito ng mga inapo ng pamilyang Campardon sa munisipalidad, na siyang gumawa nito bilang munisipyo.

Ang mga ibabang bahagi ng mga tore ng beranda sa pasukan ay nagtatampok ng mga daungan ng baril at isang korbel na mula pa noong huling bahagi ng ika-19 na siglo, na pinalamutian ng mga tile na terakota ng pagawaan ng Virebent. Kasama sa mga tile na ito ang mga antefix, isang balustrade, isang naka-skrol na panel, mga dahon ng akantus, at mga pigurang mitolohikal.

===Ang Kapilya ng Mahal na Birhen ng Pagkamaawain, 1817===
[[File:Lavernose chapelle 03.JPG|thumb|250px|right|Chapelle Notre-Dame-de-la-Compassion.]]

Inialay sa Mahal na Birhen ng Pagkamaawain, ang kapilya ay nabanggit sa iba't ibang mga archive noon pang ika-17 siglo, ngunit walang alinlangan na mas matanda pa. Ang gusali mula sa Ancien Régime ay hindi nakaligtas sa mga utos ng Rebolusyon, na nag-utos na isang simbahan lamang ang dapat pangalagaan bawat parokya.

Ang kapilya, gaya ng napanatili ngayon, na may petsang 1817 sa itaas ng pasukan, ay ganap na itinayong muli sa simula ng Pagpapanumbalik, una sa isang parihabang plano, pagkatapos noong 1853 sa isang planong krusipiho. Ang harapan nito ay nagtatampok ng isang nitso na naglalaman ng isang estatwa ng Birheng Maria na terracotta at nasa tuktok ng isang maliit na tore ng kampanaryo.

Sinimulan noong 2002, ang gawaing pagpapanumbalik ay kumpleto na ngayon. Pagkatapos ng maraming buwan sa likod ng skapolding, ang aming kapilya sa distrito ng Saint-Hubert ay muling isinilang, ang lumang plasterwork nito ay naibalik. Ang mga panlabas na elemento ng dekorasyon (kampana, estatwa ng Birheng Maria, pintuan ng pasukan) ay naibalik ng mga boluntaryo.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|language=fr|title=Lavernose-Lacasse. La chapelle, un édifice communal|url=https://www.ladepeche.fr/article/2017/10/12/2663580-la-chapelle-un-edifice-communal.html|website=ladepeche.fr|access-date=2020-04-30}}.&lt;/ref&gt;

Ang mga misa ay ipinagdiwang doon mula noong Setyembre 2017.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Lavernose-Lacasse 31.svg|thumb|Lavernose-Lacasse]]

''Magkapares-pares: unang sable na may krus na clechée at pommée na may labindalawang piraso o puno ng gules, pangalawa azure na may nakabaligtad na sanga ng alder proper, pangatlo o may nakabaligtad na sanga ng oak proper.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=2726 Eskudo de armas ng Lavernose-Lacasse.]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Lavernose-Lacasse]]
[[Kategorya:Haute-Garonne]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>hnmxzzs1bsadqczdbea2zet30i436e6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dekada 1950</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338136</id>
    <revision>
      <id>2206784</id>
      <parentid>2206662</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T07:39:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19824" sha1="ja72uq8eeb8nivo5jgfixgi5wujkrbl" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>ja72uq8eeb8nivo5jgfixgi5wujkrbl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206793</id>
      <parentid>2206784</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21355" sha1="79r6bo30u6klaktyz93vozluikd1196" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Sa Pilipinas, malaki ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya. Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan. Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>79r6bo30u6klaktyz93vozluikd1196</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206794</id>
      <parentid>2206793</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:03:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21382" sha1="hlz71oi94xg7x71qf77551ifn4kfwqj" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Sa Pilipinas, malaki ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan. Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>hlz71oi94xg7x71qf77551ifn4kfwqj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206796</id>
      <parentid>2206794</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21399" sha1="mt39qga9yhgksj2xhm01y012qgyeq2a" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Sa Pilipinas, malaki ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>mt39qga9yhgksj2xhm01y012qgyeq2a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206797</id>
      <parentid>2206796</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:04:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21416" sha1="ttknbo1cl2isjpjxovbpw5ir18imk58" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Sa Pilipinas, malaki ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>ttknbo1cl2isjpjxovbpw5ir18imk58</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206805</id>
      <parentid>2206797</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:07:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22101" sha1="sqq4agun4c55xvjg5eyvlggkrtqx4qu" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref&gt;{{Cite web |last=sdfc_admin |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksiyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big 4&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang LVN Pictures, Sampaguita Pictures, Premiere Productions, at Lebran International, na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at aksiyon. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>sqq4agun4c55xvjg5eyvlggkrtqx4qu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206806</id>
      <parentid>2206805</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:09:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22112" sha1="nmsn8juxqzmchf4o3oeot6fmw2fm9sq" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref&gt;{{Cite web |last=sdfc_admin |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksiyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big 4&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang [[LVN Pictures]], [[Sampaguita Pictures]], [[Premiere Productions]], at Lebran International, na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at aksyon. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>nmsn8juxqzmchf4o3oeot6fmw2fm9sq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206808</id>
      <parentid>2206806</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:11:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22418" sha1="g4i3jpvqsrpolkvyb00ki5nkvo9b1lf" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref&gt;{{Cite web |last=sdfc_admin |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksiyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big 4&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang [[LVN Pictures]], [[Sampaguita Pictures]], [[Premiere Productions]], at Lebran International,&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Marso 2, 2026 |title=Ano ang relevance ng “The Big Four” sa history ng Philippine cinema? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/191184/the-big-four-philippine-cinema-a4118-20260302-lfrm |access-date=2026-05-10 |website=PEP.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]]. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>g4i3jpvqsrpolkvyb00ki5nkvo9b1lf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206809</id>
      <parentid>2206808</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22421" sha1="dg1k3y2hglaa3jufgijnwxyye198xrw" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref&gt;{{Cite web |last=sdfc_admin |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksiyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big Four&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang [[LVN Pictures]], [[Sampaguita Pictures]], [[Premiere Productions]], at Lebran International,&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Marso 2, 2026 |title=Ano ang relevance ng “The Big Four” sa history ng Philippine cinema? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/191184/the-big-four-philippine-cinema-a4118-20260302-lfrm |access-date=2026-05-10 |website=PEP.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]]. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>dg1k3y2hglaa3jufgijnwxyye198xrw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206810</id>
      <parentid>2206809</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:42:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23082" sha1="pspfzrtb1basvx85f4nwtfd3tp6qkd5" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref&gt;{{Cite web |last=sdfc_admin |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksiyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big Four&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang [[LVN Pictures]], [[Sampaguita Pictures]], [[Premiere Productions]], at Lebran International,&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Marso 2, 2026 |title=Ano ang relevance ng “The Big Four” sa history ng Philippine cinema? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/191184/the-big-four-philippine-cinema-a4118-20260302-lfrm |access-date=2026-05-10 |website=PEP.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]]. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ilan sa mga pelikulang Pilipino ang sumikat noong dekada '50 ang ''Sisa'' (1951), ''Ang Sawa sa Lumang Simboryo'' (1952), ''Ifugao'' (1954), at ''Sanda Wong'' (1955) sa pagdirehe ng [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining]] na si [[Gerardo de León|Gerardo de Leon]], ''Korea'' (1952), ''Huk sa Bagong Pamumuhay'' (1953), ''Kandelerong Pilak'' (1954), ''[[Anak Dalita]]'' (1956), at ''Badjao'' (1957) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Lamberto V. Avellana|Lamberto Avellana]], ''Genghis Khan'' (1950) at ''Juan Tamad Goes to Congress'' (1959) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Manuel Conde]].

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>pspfzrtb1basvx85f4nwtfd3tp6qkd5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206811</id>
      <parentid>2206810</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23092" sha1="mrbsvm46krk1nq9jc85kf6jvvcm8ehs" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref&gt;{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksiyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big Four&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang [[LVN Pictures]], [[Sampaguita Pictures]], [[Premiere Productions]], at Lebran International,&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=Marso 2, 2026 |title=Ano ang relevance ng “The Big Four” sa history ng Philippine cinema? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/191184/the-big-four-philippine-cinema-a4118-20260302-lfrm |access-date=2026-05-10 |website=PEP.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]]. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ilan sa mga pelikulang Pilipino ang sumikat noong dekada '50 ang ''Sisa'' (1951), ''Ang Sawa sa Lumang Simboryo'' (1952), ''Ifugao'' (1954), at ''Sanda Wong'' (1955) sa pagdirehe ng [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining]] na si [[Gerardo de León|Gerardo de Leon]], ''Korea'' (1952), ''Huk sa Bagong Pamumuhay'' (1953), ''Kandelerong Pilak'' (1954), ''[[Anak Dalita]]'' (1956), at ''Badjao'' (1957) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Lamberto V. Avellana|Lamberto Avellana]], ''Genghis Khan'' (1950) at ''Juan Tamad Goes to Congress'' (1959) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Manuel Conde]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>mrbsvm46krk1nq9jc85kf6jvvcm8ehs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206812</id>
      <parentid>2206811</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:49:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23286" sha1="b5810vr58laj721bpwjb71jzg8unn2d" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref&gt;{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Sa katamtaman, nakakagawa industriya ng pelikula sa Pilipinas ng 350 pelikula kada taon sa dekadang ito, na pumapangalawa lamang sa [[Asya]] sa bilang ng paggawa ng pelikula pagkatapos ng Hapon. Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big Four&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang [[LVN Pictures]], [[Sampaguita Pictures]], [[Premiere Productions]], at Lebran International,&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=Marso 2, 2026 |title=Ano ang relevance ng “The Big Four” sa history ng Philippine cinema? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/191184/the-big-four-philippine-cinema-a4118-20260302-lfrm |access-date=2026-05-10 |website=PEP.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]]. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ilan sa mga pelikulang Pilipino ang sumikat noong dekada '50 ang ''Sisa'' (1951), ''Ang Sawa sa Lumang Simboryo'' (1952), ''Ifugao'' (1954), at ''Sanda Wong'' (1955) sa pagdirehe ng [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining]] na si [[Gerardo de León|Gerardo de Leon]], ''Korea'' (1952), ''Huk sa Bagong Pamumuhay'' (1953), ''Kandelerong Pilak'' (1954), ''[[Anak Dalita]]'' (1956), at ''Badjao'' (1957) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Lamberto V. Avellana|Lamberto Avellana]], ''Genghis Khan'' (1950) at ''Juan Tamad Goes to Congress'' (1959) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Manuel Conde]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>b5810vr58laj721bpwjb71jzg8unn2d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206813</id>
      <parentid>2206812</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:50:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23313" sha1="b8wnu2ed3lhr02d0hhcb9mzsfkef89n" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Sa katamtaman, nakakagawa industriya ng pelikula sa Pilipinas ng 350 pelikula kada taon sa dekadang ito, na pumapangalawa lamang sa [[Asya]] sa bilang ng paggawa ng pelikula pagkatapos ng Hapon.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big Four&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang [[LVN Pictures]], [[Sampaguita Pictures]], [[Premiere Productions]], at Lebran International,&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=Marso 2, 2026 |title=Ano ang relevance ng “The Big Four” sa history ng Philippine cinema? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/191184/the-big-four-philippine-cinema-a4118-20260302-lfrm |access-date=2026-05-10 |website=PEP.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]]. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ilan sa mga pelikulang Pilipino ang sumikat noong dekada '50 ang ''Sisa'' (1951), ''Ang Sawa sa Lumang Simboryo'' (1952), ''Ifugao'' (1954), at ''Sanda Wong'' (1955) sa pagdirehe ng [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining]] na si [[Gerardo de León|Gerardo de Leon]], ''Korea'' (1952), ''Huk sa Bagong Pamumuhay'' (1953), ''Kandelerong Pilak'' (1954), ''[[Anak Dalita]]'' (1956), at ''Badjao'' (1957) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Lamberto V. Avellana|Lamberto Avellana]], ''Genghis Khan'' (1950) at ''Juan Tamad Goes to Congress'' (1959) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Manuel Conde]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>b8wnu2ed3lhr02d0hhcb9mzsfkef89n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206814</id>
      <parentid>2206813</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:50:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23311" sha1="b9dprbgxw1wy6grv1d36jdc4dv4k4l6" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Sa katamtaman, nakakagawa industriya ng pelikula sa Pilipinas ng 350 pelikula kada taon sa dekadang ito, na pumapangalawa lamang sa [[Asya]] sa bilang ng paggawa ng pelikula pagkatapos ng Hapon.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big Four&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang [[LVN Pictures]], [[Sampaguita Pictures]], [[Premiere Productions]], at Lebran International,&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=Marso 2, 2026 |title=Ano ang relevance ng “The Big Four” sa history ng Philippine cinema? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/191184/the-big-four-philippine-cinema-a4118-20260302-lfrm |access-date=2026-05-10 |website=PEP.ph |language=}}&lt;/ref&gt; na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]]. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ilan sa mga pelikulang Pilipino ang sumikat noong dekada '50 ang ''Sisa'' (1951), ''Ang Sawa sa Lumang Simboryo'' (1952), ''Ifugao'' (1954), at ''Sanda Wong'' (1955) sa pagdirehe ng [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining]] na si [[Gerardo de León|Gerardo de Leon]], ''Korea'' (1952), ''Huk sa Bagong Pamumuhay'' (1953), ''Kandelerong Pilak'' (1954), ''[[Anak Dalita]]'' (1956), at ''Badjao'' (1957) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Lamberto V. Avellana|Lamberto Avellana]], ''Genghis Khan'' (1950) at ''Juan Tamad Goes to Congress'' (1959) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Manuel Conde]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>b9dprbgxw1wy6grv1d36jdc4dv4k4l6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206815</id>
      <parentid>2206814</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:55:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23453" sha1="pj5dqlqgvu7jjsp3wbn4aa559ugv6cd" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Sa katamtaman, nakakagawa industriya ng pelikula sa Pilipinas ng 350 pelikula kada taon sa dekadang ito, na pumapangalawa lamang sa [[Asya]] sa bilang ng paggawa ng pelikula pagkatapos ng Hapon.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big Four&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang [[LVN Pictures]], [[Sampaguita Pictures]], [[Premiere Productions]], at Lebran International,&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=Marso 2, 2026 |title=Ano ang relevance ng “The Big Four” sa history ng Philippine cinema? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/191184/the-big-four-philippine-cinema-a4118-20260302-lfrm |access-date=2026-05-10 |website=PEP.ph |language=}}&lt;/ref&gt; na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]]. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ilan sa mga pelikulang Pilipino ang sumikat noong dekada '50 ang ''Sisa'' (1951), ''Ang Sawa sa Lumang Simboryo'' (1952), ''Ifugao'' (1954), at ''Sanda Wong'' (1955) sa pagdirehe ng [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining]] na si [[Gerardo de León|Gerardo de Leon]], ''Korea'' (1952), ''Huk sa Bagong Pamumuhay'' (1953), ''Kandelerong Pilak'' (1954), ''[[Anak Dalita]]'' (1956), at ''Badjao'' (1957) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Lamberto V. Avellana|Lamberto Avellana]], ''Genghis Khan'' (1950) at ''Juan Tamad Goes to Congress'' (1959) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Manuel Conde]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Ang ''Genghis Khan'' ay ang unang pelikulang Pilipino na naiskirn sa mga [[Pista ng Pelikula sa Cannes|Pistang Pelikulang Cannes]] at Venice.

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>pj5dqlqgvu7jjsp3wbn4aa559ugv6cd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2206816</id>
      <parentid>2206815</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:56:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <origin>2206816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23470" sha1="3cxf2vk1r64jnmar1bks5glpkinfdu4" xml:space="preserve">&lt;imagemap&gt;File:1950s decade montage.png|370x370px|thumb|right|'''Itaas, kaliwa pakanan:''' Mga Marino ng Estados Unidos na nakikipaglaban sa mga lansangan noong [[Digmaang Koreano]], bandang huling bahagi ng Setyembre 1950; Nabuo ni [[Jonas Salk]] ang unang bakuna laban sa [[polio]]. '''Gitna, kaliwa pakanan:''' Sinubukan ng Estados Unidos ang kauna-unahan nitong sandatang termonuklear na may kodigong pangalang Ivy Mike noong 1952. Isang pagsubok termonuklear noong 1954 na may kodigong pangalang Castle Romeo; Noong 1959, pinabagsak ni [[Fidel Castro]] si Fulgencio Batista sa [[Himagsikang Cubano]], na nagbunga sa pagtatatag ng una at tanging pamahalaang komunista sa Kanlurang Hemispero; Naging pangunahing mukha si [[Elvis Presley]] ng bagong sumikat na uri ng musikang ''[[rock and roll]]'' noong kalagitnaan ng dekada 1950. '''Ibaba, kaliwa pakanan:''' Umaakyat ang usok mula sa mga tangke ng langis sa Puerto Said matapos lusubin ang [[Ehipto]] ng [[Israel]], [[Reyno Unido]], at [[Pransiya]] bilang bahagi ng Krisis sa Suez noong huling bahagi ng 1956; Ang [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]; Inilunsad ng [[Unyong Sobyet]] ang [[Sputnik 1]], ang kauna-unahang [[satelayt|artipisyal na satelayt]] na umikot sa [[Daigdig]], noong Oktubre 1957. Nagsimula ito ng Karera sa Kalawakan sa pagitan ng Unyong Sobyet at ng Estados Unidos.
rect 0 0 254 206 [[Digmaang Koreano]]
rect 254 0 538 206 [[bakuna sa polio]]
rect 0 206 166 414 [[Sandatang termonuklear]]
rect 166 208 371 414 [[Himagsikang Cubano]]
rect 371 208 538 414 [[Elvis Presley]]
rect 0 414 262 606 [[Krisis sa Suez]]
rect 260 414 390 607 [[Himagsikang Hungaro ng 1956]]
rect 390 414 540 607 [[Sputnik 1]]
&lt;/imagemap&gt;{{Decadebox|195}}Ang '''dekada 1950''' (binibigkas na &quot;labinsiyam-na-limampu&quot;;  pinaikli bilang '''d. 1950''' o '''dekada '50''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Singkwenta'''), ay isang dekada na nagsimula noong 1 Enero 1950 at nagtapos noong 31 Disyembre 1959.

Sa buong dekada, ipinagpatuloy ng daigdig ang pagbangon mula sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], na tinulungan ng paglawak ng [[ekonomiya]] matapos ang [[digmaan]]. Nasaksihan din ng panahong ito ang malaking paglaki ng [[populasyon]] dahil sa pagtaas ng bilang ng kapanganakan at pag-usbong ng henerasyong tinatawag na &quot;''baby boomers''&quot; (literal na Mga Nagbubunsod na Sanggol). Sa kabila ng pagbangong ito, umigting ang [[Digmaang Malamig]] mula sa payak nitong simula noong huling bahagi ng dekada 1940 tungo sa matinding tunggalian sa pagitan ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at [[Estados Unidos]] pagsapit ng unang bahagi ng dekada 1960. Nangibabaw sa dekada ang tunggaliang [[Ideolohiya|ideolohikal]] sa pagitan ng [[komunismo]] at [[kapitalismo]], lalo na sa [[Hilagang Hating-globo|Hilagang Hemisperyo]].

Sa Estados Unidos, nagbunga ang alon ng kontra-komunistang damdamin na kilala bilang Ikalawang ''Red Scare'' (literal na Takot sa Pula) o McCarthyismo ng mga pagdinig sa [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng dalawang kapulungan nito. Sa Unyong Sobyet naman, nagbunsod ang pagkamatay ni [[Joseph Stalin]] ng kampanyang pampolitika at mga repormang tinawag na &quot;de-Stalinisasyon&quot; na pinasimulan ni [[Nikita Khrushchev]], na kalaunan ay nagdulot ng paglala ng relasyon sa pagitan ng Unyong Sobyet at [[Tsina]] noong dekada 1950.

Ang pagsisimula ng [[Digmaang Malamig]] ay nagbigay-daan din sa pagsisimula ng [[Karera sa Kalawakan]] sa paglulunsad ng [[Sputnik 1]] noong 1957; bilang tugon, itinatag ng Estados Unidos ang [[NASA]] noong 1958. Kasabay ng mas pinaigting na pagsusuri ng mga [[Sandatang nukleyar|sandatang nuklear]] tulad ng RDS-37 at Operasyong ''Upshot–Knothole'' na tinawag na &quot;karera sa armas&quot;, naging mas konserbatibo sa politika ang pandaigdigang kalagayan.

Nagsimula rin sa dekadang ito ang dekolonisasyon sa [[Aprika]] at [[Asya]], na lalo pang bumilis sa sumunod na dekada at nagbunga ng ilang digmaan at tunggalian sa iba't ibang bansa.

Kabilang sa mga digmaang naganap noong dekada 1950 ang Unang Digmaang Indotsino (1946-1954), Kagyatang Malayo (1948-1960), [[Digmaang Koreano]] (1950-1953), Digmaang Algeriano (1954-1962), Unang Digmaang Sibil sa Sudan (1955-1972), [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Biyetnames]] (1955-1975),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Pentagon Papers, Volume 1, Chapter 5, Section 3, &quot;Origins of the Insurgency in South Vietnam, 1954–1960&quot; |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019184424/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/pentagon/pent14.htm |archive-date=2017-10-19 |access-date=2010-01-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] (1953-1959), at Krisis sa Suez (1956). Kabilang naman sa mga kudeta at rebolusyon ang Rebolusyong [[Ehipto|Ehipsiyo]] ng 1952, kudeta sa [[Iran]] noong 1953, [[kudeta]] sa [[Guatemala]] noong 1954, Rebolusyon ng 14 Hulyo (1958), at kudeta sa Pakistan noong 1958.

Ang [[Politika ng Pilipinas|politkang]] aspeto ng Pilipinas noong dekada '50 ay halo ng rehabilitasyon pagkatapos ng digmaan, matinding sentimento kontra-komunismo,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Crisol |first=Jose |date=1953-12-31 |title=Communist Propaganda in the Philippines (1950-1953) |url=https://archium.ateneo.edu/phstudies/vol1/iss3/1 |journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints |language=en |volume=1 |issue=3 |doi=10.13185/2244-1638.3578 |issn=2244-1638}}&lt;/ref&gt; at ang transisyon mula sa kawalang-tatag hanggang sa &quot;ginuntuang panahon&quot; ng [[demokrasya]] and paglago ng ekonomiya. Namamayani sa dekada '50 ang sistemang dalawahang-partido ([[Nacionalista Party|Nacionalista]] at [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal]]) na karamihang kinabibilangan ng mga konsertibong elitista.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Teehankee |first=Julio |title=Electoral Politics in the Philippines |url=https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf |access-date=2026-05-07 |language=en}}&lt;/ref&gt; Bagaman, nahalal si Ramon Magsaysay bilang [[Pangulo ng Pilipinas]] noong 1953 na tinaguriang &quot;kampeon ng masa&quot; at naglayon siya na iangat ang karaniwang mamamayan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bolido |first=Linda |date=2023-03-26 |title=66 years after death, Ramon Magsaysay still a yardstick of presidency |url=https://cebudailynews.inquirer.net/495150/66-years-after-death-ramon-magsaysay-still-a-yardstick-of-presidency |access-date=2026-05-07 |website=Cebu Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt; Naging suliranin ng pamahalaan noong unang bahagi ng dekada ang mga rebeldeng [[Hukbalahap]] at krinedito si Magsaysay sa pagpapahupa sa rebelyon sa pamamagitan ng aksyong militar at repormang panlipunan, tulad ng pag-alok ng lupa sa mga rebeldeng susuko.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippines (Huk Rebellion), 1946–1956: Case Outcome: COIN Win Case Outcome: COIN Win from Paths to Victory: Detailed Insurgency Case Studies on JSTOR |url=https://www.jstor.org/stable/10.7249/j.ctt5hhsjk.12 |access-date=2026-05-07 |website=www.jstor.org |language=en |doi=10.7249/j.ctt5hhsjk.12}}&lt;/ref&gt; Kadalasang binabanggit ang pamahalaan ni Magsaysay bilang mataas na punto sa [[kasaysayan ng Pilipinas]] para sa malinis at bukas na pamahalaan,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jose |first=F. Sionil |author-link=F. Sionil José |date=Marso 23, 2019 |title=The legacy of Ramon Magsaysay |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/03/23/1903747/legacy-ramon-magsaysay |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; at mataas na tiwala ng publiko.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Ramon Magsaysay |encyclopedia=Britannica |date=Marso 13, 2026 |year= |last= |first= |publisher= |location= |id= |url=https://www.britannica.com/biography/Ramon-Magsaysay |access-date=2026-05-07 }}&lt;/ref&gt; Natapos ang kanyang panunungkulan noong 1957 sa isang trahedya nang bumagsak ang kanyang eroplanong sinasakyan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=Abril 9, 2025 |title=CIA? Hukbalahap? Foul play? Grandson shares discoveries on Ramon Magsaysay’s death |url=https://www.philstar.com/lifestyle/on-the-radar/2025/04/09/2434725/cia-hukbalahap-foul-play-grandson-shares-discoveries-ramon-magsaysays-death |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, bumaba sa pinakamababang antas ang karaniwang edad ng mga bagong kasal, isang antas na hindi nakita sa mga nakaraang panahon.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2023 |title=Figure MS-2 Median age at first marriage: 1890 to present |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/time-series/demo/families-and-households/ms-2.pdf |website=United States Census Bureau |language=en}}&lt;/ref&gt; Pagsapit ng 1954, halos kalahati ng mga Amerikanang [[Kasalan|ikinakasal]] ay mga [[tinedyer]], at madalas silang nagpapakasal sa mga lalaking ilang taon lamang ang tanda sa kanila. Hinangad ng mga babaeng ito ang mga asawang may matatag na kabuhayan. Nakatulong ang malakas na ekonomiya at mababang antas ng kawalan ng [[trabaho]] upang lumawak ang [[kasaganaan]], mapalaki ang gitnang uri, at maging abot-kaya ang pabahay. Dahil dito, nagkaroon ng kakayahan ang maraming kabataang mag-asawa na magpakasal nang maaga, at naging mahalagang mamimili ang mga dalagitang asawa na aktibong pinuntirya ng mga nagmemerkado.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Rock &amp; Roll Generation: Teen Life in the 50s (Our American Century) |date=Enero 1, 1998 |publisher=Time Life Books |isbn=0-7835-5501-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Sa panahong ito, lumitaw ang agwat sa antas ng [[edukasyon]], kung saan mas mataas ang potensiyal na kita ng mga nagtapos ng [[kolehiyo]] kaysa sa mga nagtapos lamang ng [[mataas na paaralan]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Goldin |first1=Claudia Dale |url=https://www.worldcat.org/title/180690027 |title=The race between education and technology |last2=Katz |first2=Lawrence F. |date=2008 |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-02867-8 |location=Cambridge, Mass |language=en |oclc=180690027}}&lt;/ref&gt; Dahil sa umiiral na mga pamantayang pangkultura, mas maraming lalaki ang nagpatuloy sa mas mataas na edukasyon habang tumutulong naman sa [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] ang kanilang mga asawa sa pamamagitan ng pagtatrabaho. Bilang pagkilala sa suportang ito, may ilang paaralan na nagbigay pa ng diplomang &quot;PhT&quot; (&quot;''Putting Husband Through''&quot; o Pagpapatapos sa Asawa sa Pag-aaral) upang kilalanin ang mga asawang tumulong sa kanilang mga mister na makatapos ng pag-aaral.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-20 |title=In the 1950s, many wives financed their husbands through college |url=https://www.colorado.edu/asmagazine/2023/03/20/1950s-many-wives-financed-their-husbands-through-college-1#:~:text=It's%20the%20golden%20era%20of,younger%20people%20could%20afford%20it |access-date=2024-10-28 |website=Colorado Arts and Sciences Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt;

Naging malawak din ang kasikatan ng mga kredit kard noong dekada 1950, simula sa Diners Club Card sa [[Lungsod ng New York]] at kalaunang lumawak sa iba’t ibang bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Were Credit Cards Invented? |url=https://www.capitalone.com/learn-grow/money-management/when-were-credit-cards-invented/ |access-date=2024-10-29 |website=Capital One |language=en}}&lt;/ref&gt;

Katamtaman lamang ang [[Implasyon (presyo)|implasyon]] noong dekada 1950. Nakaranas ang mga unang buwan ng epekto ng [[deplasyon]] mula sa dekada 1940, ngunit nagtapos ang unang buong taon na may tila pagsisimula ng malaking implasyon, kung saan umabot sa 8% hanggang 9% bawat taon ang taunang antas nito. Pagsapit ng 1952, humupa ang implasyon. Muling nakaranas ng bahagyang deplasyon noong 1954 at 1955, subalit sa nalalabing bahagi ng dekada ay nanatiling katamtaman ang implasyon, na nasa pagitan ng 1% at 3.7%. Sa kabuuan ng dekada, umabot lamang sa 2.04% ang karaniwang taunang implasyon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inflation and CPI Consumer Price Index 1950–1959 |url=http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504113245/http://inflationdata.com/articles/inflation-cpi-consumer-price-index-1950-1959/ |archive-date=Mayo 4, 2014 |access-date=23 Abril 2014 |work=Inflation Data |publisher=InflationData.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong dekada 1950, itinuring ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] bilang isa sa pinakamalalakas sa Asya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakabatay ito sa lumalakas na industriya at [[pagmamanupaktura]], pati na rin sa mataas na potensiyal ng bansa para sa pag-unlad.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Beja Jr |first=Edsel L. |date=2012-07-14 |title=Rebuilding the PH economy |url=https://opinion.inquirer.net/32589/rebuilding-the-ph-economy |access-date=2026-05-07 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunman, nanatiling nakadepende ang ekonomiya sa [[agrikultura]], [[kalakalan]] sa ibang bansa, at impluwensiya ng Estados Unidos. May mga sularin din ang bansa tulad ng [[kahirapan]], kawalan ng sapat na trabaho, at mabagal na pag-unlad ng industriya, kaya't nakita ang pangangailangan ng modernisasyon upang makamit ang pangmatagalang pag-unlad ng ekonomiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1952-09-01 |title=The Philippines |language=en |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1952/09/the-philippines/640176/ |access-date=2026-05-07 |issn=2151-9463}}&lt;/ref&gt;

Ang popular na musika noong unang bahagi ng dekada 1950 ay pangunahing pagpapatuloy ng tunog na crooner mula sa nakaraang dekada, na may mas kaunting diin sa estilong big band na hango sa ''[[jazz]]'' at mas binigyang-diin ang konserbatibo, operatiko, at simponikong estilo ng musika.

Sa kalagitnaan ng dekada, nagbago ang tanawin ng popular na musika nang ang klasikong [[Musikang pop|pop]] ay mapalitan sa mga tsart ng ''[[rock and roll]]''. Ang mga ''crooner'' tulad nina Eddie Fisher, Perry Como, at Patti Page, na nangibabaw sa unang kalahati ng dekada, ay nakaranas ng malaking pagbawas sa kanilang presensya sa mga tsart ng pop pagsapit ng huling bahagi ng dekada.

Umusbong ang ''rock and roll'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, at si [[Elvis Presley]] ang naging pangunahing pigura ng bagong tanyag na tunog na ito sa pamamagitan ng sunod-sunod na paglabas sa mga palabas sa telebisyon at mga recording na nanguna sa mga tsart. Si Chuck Berry, sa pamamagitan ng mga awiting &quot;Maybellene&quot; (1955), &quot;Roll Over Beethoven&quot; (1956), &quot;Rock and Roll Music&quot; (1957), at &quot;Johnny B. Goode&quot; (1958), ay humubog at nagpaunlad ng mga pangunahing elemento na nagbigay-tangi sa ''rock and roll'', na nakatuon sa buhay ng kabataan at nagpakilala ng mga solo sa gitara at istilong pagtatanghal na naging malaking impluwensiya sa mga sumunod na anyo ng [[musikang rock]].&lt;ref name=&quot;Campbell2008p168&quot;&gt;M. Campbell, ed., ''Popular Music in America: And the Beat Goes on'' (Cengage Learning, ikatlong edisyon, 2008), pp. 168–9. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Naimpluwensiyahan din ng Pilipinas noong dekada '50 ng mga Kanluraning musika, kaya popular din ang ''rock and roll'' na pinamunuan nina [[Eddie Mesa]] (tinaguriang Elvis Presley) at [[Bobby Gonzalez]]. Naging tanyag din ang mga tradisyunal na musika at sumikat ang mang-aawit tulad nina [[Sylvia La Torre]] (na tinaguriang Reyna ng Tagalog)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Press Release - Jinggoy honors late artist Sylvia La Torre |url=https://legacy.senate.gov.ph/press_release/2022/1205_estradaj1.asp |access-date=2026-05-07 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; at [[Ruben Tagalog]] (na itinatag ang pangkat pangmusika na [[Mabuhay Singers]] noong 1958). Naging ikono naman ang awiting &quot;Ugoy ng Duyan&quot; nina [[Lucio San Pedro]] at [[Levi Celerio]], gayundin ang awiting &quot;Hahabol-habol&quot; na ginawa ni Clod Delfino sa titik ni Robin Vega at inawit ni Bobby Gonzalez.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-07 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;

Naging karaniwang bahagi ng mga tahanan sa Amerika ang [[telebisyon]] noong dekada 1950, na humantong sa tinaguriang Ginintuang Panahon ng Telebisyon. Dahil dito, maraming tao ang bumili ng mas maraming produkto at nagpalit ng kanilang mga gamit, na nagpasigla sa kulturang konsumerismo. Gayunman, sa labas ng Amerika, inabot pa ng ilang dekada bago naging pangkaraniwan ang telebisyon sa ibang mga bansa.

Sa Pilipinas, may mga mag-aaral ng inhinyeriya sa Unibersidad ng Santo Tomas ang nag-eksperimento sa pagsasahimpawid ng telebisyon, subalit na wala masyadong nangyari.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=del Mundo Jr |first=Clodualdo |date=October 12, 2003 |title=50 years of Pinoy TV |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2003/10/12/223965/50-years-pinoy-tv |access-date=2026-05-08 |website=Philstar.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang dumating ang komersyal na telebisyon noong 1953 nang naitayo ng Alto Broadcasting System ang [[DZAQ-TV]] (tsanel 3) na pagmamay-ari ni Antonio Quirino, ang kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Media Museum |url=https://aijc.com.ph/comm_media/timeline/postwar_period.html |access-date=2026-05-08 |website=aijc.com.ph |language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1957, kinuha naman ni [[Eugenio Lopez Sr.]] ang may-ari ng Chronicle Broadcasting Network, ang Alto Broadcasting Corporation, at pinagsanib ang dalawang kompanya bilang [[ABS-CBN]].&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Limos |first=Mario Alvaro |date=Mayo 6, 2020 |title=ABS-CBN's Historic Milestones Through 70 Years of Service to the Filipino |language=en |work=Esquire Magazine Philippines |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/abs-cbn-history-and-milestones-a00293-20200506-lfrm2 |access-date=Mayo 8, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang mga [[pelikula]] noong dekada 1950 ay nagkaroon ng napakalawak na pagkakaiba-iba. Dahil sa pag-usbong ng telebisyon, nagsikap ang mga istudiyo at kumpanya na ibalik ang mga manonood sa mga [[sinehan]]. Gumamit sila ng mas maraming teknik sa pagpapakita ng mga pelikula sa pamamagitan ng ''widescreen'' (o malawak na iskrin) at malalaking presentasyon, tulad ng Cinemascope, VistaVision, at Cinerama, pati na rin ang mga gimik tulad ng 3-D na pelikula.

Sumikat ang mga pelikulang may malalaking produksyon at palabas na puno ng engrandeng biswal, lalo na ang mga historikal at pantasyang epiko gaya ng ''The Robe'' (1953),&lt;ref name=&quot;a841&quot;&gt;{{cite web |title=The Robe (1953)|website=BFI|url=https://www.bfi.org.uk/film/841a38cc-9525-5770-99f0-02ce863abc16/the-robe|access-date=1 Marso 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; ''The Story of Robin Hood and His Merrie Men'' (1952), ''The Ten Commandments'' (1956), ''The Seventh Voyage of Sinbad'' (1958), at [[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|''Ben-Hur'']] (1959).

Umunlad din sa pandaigdigang antas ang mga malalaking pelikula, tulad ng mga mitolohikal na epiko ng direktor mula sa Unyong Sobyet na si Aleksandr Ptushko na ''Sadko'', ''Ilya Muromets'', at ''Sampo'', gayundin ang mga historikal na obra ni direktor na Hapon na si [[Akira Kurosawa]] na ''Seven Samurai'', ''Throne of Blood'', at ''Rashomon''. Si [[Toshiro Mifune]], na gumanap sa mga pelikula ni Kurosawa, ay gumanap din sa kulay na epikong Trilohiyang Samurai.

Itinuring na “Ginintuang Panahon” ng sine sa Pilipinas&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-10 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}&lt;/ref&gt; dahil sa mataas na kalidad ng produksyon, pag-usbong ng malalaking istudiyo, at pagdami ng mga pelikulang tumatalakay sa buhay at pagpapahalagang Pilipino. Sa katamtaman, nakakagawa industriya ng pelikula sa Pilipinas ng 350 pelikula kada taon sa dekadang ito, na pumapangalawa lamang sa [[Asya]] sa bilang ng paggawa ng pelikula pagkatapos ng Hapon.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Nangibabaw sa panahong ito ang mga istudiyo, partikular ang tinatawag na &quot;Big Four&quot; o &quot;Malaking Apat&quot;: ang [[LVN Pictures]], [[Sampaguita Pictures]], [[Premiere Productions]], at Lebran International,&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=Marso 2, 2026 |title=Ano ang relevance ng “The Big Four” sa history ng Philippine cinema? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/191184/the-big-four-philippine-cinema-a4118-20260302-lfrm |access-date=2026-05-10 |website=PEP.ph |language=}}&lt;/ref&gt; na gumawa ng mga pelikulang melodrama, komedya, musikal, historikal, at [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]]. Malaki din ang naging impluwensiya ng mga pelikulang [[Hollywood]] sa melodramang Pilipino, partikular sa paggamit ng sistemang bituin, dramatikong banghay, at emosyonal na tunggalian. Gayunpaman, hindi lamang ginaya ng mga tagagawa ng pelikula Pilipinong ang mga banyagang modelo kundi inangkop din ang mga ito sa lokal na kultura at tradisyon.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Tiongson |first=Nicanor G. |last2=Umali |first2=Violeda A. |date=Pebrero 2004 |title=Filipino Film Melodrama of the Late 1950s: Two Case Studies of Accommodation of Hollywood Genre Models |url=https://www.plarideljournal.org/article/filipino-film-melodrama-of-the-late-1950s-two-case-studies-of-accommodation-of-hollywood-genre-models/ |access-date=2026-05-10 |website=Plaridel Journal |doi=10.52518/2004.1.1-03jvlsc}}&lt;/ref&gt; Sa pagsusuri sa mga pelikulang ''Sino’ng Maysala?'' (1957) at ''Mga Ligaw na Bulaklak'' (1957), ipinakita na pinagsama ng melodramang Pilipino ang estilong Hollywood at mga katutubong elemento mula sa teatro at [[Panitikan sa Pilipinas|panitikang Pilipino]] na naimpluwensiyahan ng Espanya.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Madalas ding umikot ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|mga pelikula]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1950|noong dekada '50 sa Pilipinas]] sa mga temang may kaugnayan sa pamilya, moralidad, sakripisyo, at ugnayang panlipunan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Bunga nito, nabuo ang isang natatanging anyo ng melodramang Pilipino na may impluwensiyang Kanluranin subalit nananatiling nakaugat sa karanasang at pagpapahalagang Pilipino.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ilan sa mga pelikulang Pilipino ang sumikat noong dekada '50 ang ''Sisa'' (1951), ''Ang Sawa sa Lumang Simboryo'' (1952), ''Ifugao'' (1954), at ''Sanda Wong'' (1955) sa pagdirehe ng [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining]] na si [[Gerardo de León|Gerardo de Leon]], ''Korea'' (1952), ''Huk sa Bagong Pamumuhay'' (1953), ''Kandelerong Pilak'' (1954), ''[[Anak Dalita]]'' (1956), at ''Badjao'' (1957) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Lamberto V. Avellana|Lamberto Avellana]], ''Genghis Khan'' (1950) at ''Juan Tamad Goes to Congress'' (1959) sa pagdirehe ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Manuel Conde]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Ang ''Genghis Khan'' ay ang unang pelikulang Pilipino na naiskirn sa mga [[Pista ng Pelikula sa Cannes|Pistang Pelikulang Cannes]] at Venice.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

Naging mahalagang yugto rin ang dekada 1950 sa paglaban sa [[Polio]] dahil sa matagumpay na pagkakatuklas ng [[bakuna]] laban dito. Matapos ang malawakang paggamit ng bakuna laban sa ''poliovirus'' noong kalagitnaan ng dekada 1950, mabilis na bumaba ang kaso ng [[Poliomyelitis|''poliomyelitis'']] sa maraming industriyalisadong bansa, habang unti-unti naman itong humina sa mga papaunlad na bansa sa mga sumunod na dekada, na nagbawas sa dami ng namamatay dahil sa sakit na ito.

Noong dekada 1950, tumaas ang populasyon ng daigdig mula 2.5 bilyon tungo sa 3.0 bilyon, na may humigit-kumulang 1 bilyong kapanganakan at 500 milyong pagkamatay.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Ika-20 siglo]]
[[Kategorya:Dekada 1950]]</text>
      <sha1>3cxf2vk1r64jnmar1bks5glpkinfdu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Praslin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338137</id>
    <revision>
      <id>2206783</id>
      <parentid>2206539</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T07:24:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7780" sha1="iutj6fuadeijidh4fo92tmevr0g69zx" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = Praslin
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = P1010087 Praslin.JPG
|image_caption = Ang simbahan
|image_shield = Blason ville fr Praslin (Aube).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Praslin
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Grand Est]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Aube]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Troyes|Troyes]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = [[Alkade]] (2020–2026)
|leader_name = Jean-Baptiste Laurey&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 11.98
|population_as_of = 2023
|population_total = 92
|population_density_km2 = auto
|website = 
|coordinates            = {{coord|48.0472|4.2|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m = 220
|elevation_max_m = 
|elevation_min_m = 
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 10302/10210
|population_demonym = Praslois, Prasloises
}}

Ang '''Praslin''' ({{IPA|fr|pʁalɛ̃}}) ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Aube]] sa rehiyon ng [[Grand Est]].

==Heograpiya==
Ang Praslin ay matatagpuan sa departamento ng Aube. Ang elebasyon ng komyun ay humigit-kumulang 250 talampakan ang taas.

Ang mga kalapit na komyun na [[Lantages]] sa hilaga, [[Villiers-sur-Praslin]] sa silangan, [[Arrelles]] sa timog-silangan, [[Pargues]] sa timog at [[Chaource, Aube|Chaource]] sa kanluran.

==Urbanismo==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Praslin ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong 7-level na iskala ng densidad ng populasyon ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Troyes metropolitan area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 209 na munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon sa pagitan ng 200,000 at 700,000.

===Paggamit ng lupa===
Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (66.7% noong 2018), isang proporsyon na halos katumbas ng noong 1990 (66.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (59.3%), kagubatan (25.7%), damuhan (7.2%), palumpong at/o mala-damo na halaman (5.5%), mga urbanisadong lugar (2.2%), at mga heterogeneous na lugar ng agrikultura (0.2%).

[[File:10302-Praslin-Sols.png|thumb|upright=1.4|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]]

==Kasaysayan==
Nabanggit ang nayon noong huling bahagi ng ika-11 o unang bahagi ng ika-12 siglo sa isang donasyon ni Ancher II, na nagbigay ng lupang allodial na hawak niya sa Praslin sa [[Abay ng Molesme]]; ginawa rin ito ni Lady Bellez ng Praslin. Noong ika-13 siglo, naipasa ito sa mga Lords of Plancy (mga benefactor ng Abbey of Molesme, mga Lords din ng [[Bragelogne-Beauvoir|Bragelonne]], na matatagpuan bahagyang timog ng Praslin). Noong 1789, ang nayon ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng Intensyon and Pangkalahatan ng Châlons, ang distrito ng eleksyon ng [[Bar-sur-Aube]] (kahit na mga labinlimang kilometro lamang ito sa timog-kanluran ng [[Bar-sur-Seine]]), at ang [[balwarte ng Troyes]]. Kabilang sa mga ari-ariang pangkomunidad na naitala noong 1640 ay isang kakahuyan ng dalawang daang arpent na tinatawag na Les Vaux.

Ang nayon ay dumanas ng marahas na pambobomba ng hukbong panghimpapawid ng Aleman noong Hunyo 14, 1940, na sumira sa ilang mga tahanan at nagdulot ng humigit-kumulang sampung kaswalti.

===Le Château===
Isang bahay na may kuta (''domus fortis'') ang nabanggit noong 1250, na hawak ni Jacques de Plancy.&lt;ref&gt;[[Auguste Longnon]], ''Rôles...'', n° 466.&lt;/ref&gt; Noong 1474, ang kastilyo ay nabawi mula sa partidong Burgundiya ng [[Louis XI|Hari ng Pransiya]]. Ito ay isang regular na tirahan ng mga Panginoon ng Praslin, kabilang si François de Choiseul noong 1690. Ang kastilyo ng mga Panginoon ng Praslin ay kinumpiska at ibinenta bilang pambansang ari-arian sa ilang lote; ito ay nakatakdang gibain noong ika-21 ng Brumaire, Taon III (Nobyembre 11, 1795). Walang natira rito maliban sa isang bunton, na tinatayang nasa 8,000 m³ (ang &quot;motte,&quot; isang parunggit sa mga bunton ng kastilyo), sa gitna ng nayon, na sumasakop sa malalaking pundasyon at sa mga tinambak na daanan sa ilalim ng lupa. Gayunpaman, kahit ngayon, sa isang pader ng mga gusaling panlabas na nakatanaw sa plasa ng nayon, makikita pa rin ang mga eskudo ng mga pamilyang de/du Plessis at de Choiseul (dahil si Marguerite de Plancy († pagkatapos ng 1331), anak na babae ni Jean II de Plancy, ay ikinasal kay Guillaume II de Grancey, panginoon ng Larrey; noong ikalawang kalahati ng ika-15 siglo, si Ferry de Grancey, panginoon ng Praslin, ay ikinasal kay Jeanne du Plessis, na, bilang tagapagmana ng kanyang asawa, ay kalaunan ay ipinamana ang kanyang ari-arian sa kanyang pamangkin na si Nicolas de Choiseul; si Nicolas de Choiseul ay ang nakababatang anak nina Pierre Gallehaut de Choiseul († 1510) at Françoise du Plessis, ginang ng Plessis at [[Millery, Côte-d'Or|Chevigny]], nakatatandang kapatid na babae ni Jeanne, at ang kanyang nakatatandang kapatid na lalaki ay si Jean de Choiseul: tingnan ang artikulong Jaucourt de Villarnoult; mula sa magkapatid na sina Jean at Nicolas de Choiseul ay nagmula ang pamilyang [[Dukado ng Praslin|Choiseul-Praslin]], mula ika-16 na siglo).

Isang ilegal na mint ang natuklasan sa mga silong ng Kastilyo ng Praslin noong ika-19 na siglo, kung saan ginagawa ang mga barya ni Henry III na may petsang 1580 at 1581.

==Mga lugar at monumento==
* ''[[Église Saint-Parres de Praslin]]''

:Itinayo sa planong Latin cross, mayroon itong limang-panig na apse at isang nave na may ribbed vaulting. Kabilang sa mga kagamitan nito ang:

:: Isang estatwa ni San Juan Bautista noong ika-16 na siglo na gawa sa pinaputing at ginintuang batong-apog,
:: Isang estatwa ni San Sebastian,
:: Isang Kristong Nakatanikala kasama ang mga Instrumento ng Pasyon,
:: Isang Pietà na batong-apog na polychrome noong ika-16 na siglo,
:: Isang estatwa ni Maria, Bata, at isang ibon na polychrome noong ika-15 na siglo.

[[File:P1010086 Praslin ext.JPG|thumb|center|Tanawin ng simbahan]]

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Praslin (Aube).svg|thumb|Praslin]]

''Tuwing Kwarter: 1 asul na kulay, isang krus o may apat na piraso ng kahoy na kapareho nito, 2 pilak na kulay, isang napakalaking bukal ng lugar na kulay vert sa isang nakahiwalay na terasa sa isang demi-lune ng kahoy na kapareho nito na puno ng mga alon na kulay sable, 3 pilak na kulay, isang oak ng tenné, may dahon at bunga ng oak na kulay vert, 4 na asul na kulay liko o, kargado ng isang espadang kulay vert na mababa at napapalibutan ng dalawang baras o mabisang kontra-mabisa sa loob.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=21090 Eskudo de armas ng Praslin.]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Praslin, Aube]]
[[Kategorya:Aube]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>iutj6fuadeijidh4fo92tmevr0g69zx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Josef Vissarionovich Stalin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338142</id>
    <redirect title="Joseph Stalin" />
    <revision>
      <id>2206819</id>
      <parentid>2206589</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T11:24:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28326-63</username>
        <id>161659</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="qvvjqf63hvav90icvebmb6sbpnpiuvj" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Joseph Stalin]]</text>
      <sha1>qvvjqf63hvav90icvebmb6sbpnpiuvj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorya:Militar ng Unyong Sobyetiko</title>
    <ns>14</ns>
    <id>338163</id>
    <revision>
      <id>2206771</id>
      <parentid>2206725</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T01:32:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AsianStuff03</username>
        <id>125864</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:Unyong Sobyet]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>2206771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114" sha1="53pd41nv4v5d196k4sprrdxckjrtipt" xml:space="preserve">Ang nilalaman ng kategoryang ito ay may kinalaman sa militar ng [[Unyong Sobyetiko]].

[[Kategorya:Unyong Sobyet]]</text>
      <sha1>53pd41nv4v5d196k4sprrdxckjrtipt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dournazac</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338166</id>
    <revision>
      <id>2206779</id>
      <timestamp>2026-05-10T06:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5266" sha1="rx97j7jihfeu6jmynw5w5c30wrbcvvu" xml:space="preserve">
{{Infobox settlement
|name = Dournazac
|native_name = Dornasac ([[Wikang Oksitano|oc]])
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = ChateauMontbrun.jpg
|image_caption = [[Kastilyo ng Montbrun, Dournazac|Kastilyo ng Montbrun]] sa Dournazac.
|image_shield = Blason ville fr Dournazac (Haute-Vienne).svg
|pushpin_map = France#France Nouvelle-Aquitaine
|pushpin_map_caption = Lokasyon ng  Dournazac
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{Flag|France}}
|subdivision_type1      = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] 
|subdivision_name1      = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2      = [[Haute-Vienne|Mataas na Viena]]
|subdivision_type3      =  Arrondissement
|subdivision_name3      = [[Arrondissement of Rochechouart|Rochechouart]]
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
|leader_title = Alkade (2020–2026)
|leader_name = Christian Bonnat&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2           = 35.97
|population_as_of = 2023
|population_total = 672
|population_density_km2 = auto
|website = https://dournazac.fr
|coordinates = {{coord|45.6258|0.9172|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_m =
|elevation_min_m            = 288
|elevation_max_m = 498
|postal_code_type = INSEE/Postal code
|postal_code = 87060/87230
|population_demonym = Dournazacois
}}

Ang '''Dournazac''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Haute-Vienne]], sa rehiyon ng [[Nouvelle-Aquitaine]].

Ito ay bahagi ng [[Rehiyonal na natural na parke ng Périgord-Limousin]].

==Heograpiya==
[[File:Commune de Dournazac.png|thumb|Sitwasyon ng bayan ng Dournazac sa Haute-Vienne.]]

Ang Dournazac, na matatagpuan anim na kilometro sa kanluran ng [[Châlus]] at 36 km sa timog-kanluran ng [[Limoges]], ay may teritoryong munisipal na sumasaklaw sa 30 km².

Ang teritoryong ito ay tinatawid ng ilang mga daluyan ng tubig, ang pinakamahalaga sa mga ito ay ang [[Ilog Dronne]].

Ang Dournazac ay nasa hangganan ng anim na iba pang komyun, dalawa sa mga ito ay nasa departamento ng [[Dordogne]]. Sa hilagang-kanluran, ang teritoryo ng komyun ng [[Cussac, Haute-Vienne|Cussac]] ay mga 150 metro lamang ang layo mula sa Dournazac. Ang mga karatig na komyun ay ang [[Bussière-Galant]], [[Châlus]], [[Champagnac-la-Rivière]], [[La Chapelle-Montbrandeix]], [[Firbeix]], at [[Mialet, Dordogne|Mialet]].

==Pangalan==
Sa Oksitano, ang bayan ay tinatawag na ''Dornasac''.

==Kasaysayan==
Noong panahon ng pagkubkob sa [[kastilyo ng Châlus-Chabrol]], at [[pagkamatay ni Richard the Lionheart]], si [[Pierre Basile]], na nagpaputok ng [[nakamamatay na pana]], ay sinamahan ng isa pang kabalyerong Limousin, si Pierre Brun, panginoon ng [[Kastilyo ng Montbrun, Dournazac|Montbrun]].

==Mga kaganapang pangkultura at pagdiriwang==

[[File:Dournazac - Fête de la châtaigne.jpg|alt=Fête de la châtaigne|thumb|Dournazac, sa araw ng pagdiriwang ng kastanyas.]]

Ang pagdiriwang ng kastanyas na Dournazac, tuwing huling Linggo ng Oktubre, ay umaakit ng malaking pulutong sa mga [[bundok ng Châlus]], na ipinagdiriwang ang rehiyon ng Limousin at ang mga sagisag na prutas nito.&lt;ref&gt;Fête de la chataigne: un incroyable succès sur [http://www.lepopulaire.fr/editions_locales/saint_junien/la_fete_de_la_chataigne_un_fruit_qui_fait_un_peu_la_tete@CARGNjFdJSsEFRMMAhk-.html Le Populaire.fr]&lt;/ref&gt;

==Mga lugar at monumento==
[[File:Château de Montbrun le 1er Mai 2012.JPG|alt=Montbrun|thumb|&lt;center&gt;Le château de Montbrun.&lt;/center&gt;]]

* Ang [[Église Saint-Sulpice de Dournazac|Simbahan ng Saint-Sulpice]] noong ika-12 siglo. Ang gusali ay nakalista bilang isang makasaysayang monumento noong 1926.

* [[Kastilyo ng Montbrun, Dournazac|Kastilyo ng Montbrun]], ika-12–14 na siglo.

* [[Abbey ng Thavaud]], ika-12 siglo.

* Kasama rin sa komyun ang isang nakalistang daanan sa ilalim ng lupa na naging paksa ng mga paghuhukay na nakatuon sa Gitnang Panahon.&lt;ref name=&quot;zscMidouLudon &quot;&gt;[http://inpn.mnhn.fr/archeo/bozo/site/1613954187 « '''''Pierre-Blanche''''' » - 1613954187]. Fiche sur ''inpn.mnhn.fr'' (depuis [http://inpn.mnhn.fr/collTerr/commune/choix/87060 cette page]).&lt;/ref&gt; Ang lugar na ito ay 180 m sa hilaga ng kalsadang D 64 sa kahabaan ng hangganan ng La Chapelle, at 500 m sa hilagang-silangan ng lugar ng Les Couvents sa La Chapelle noong panahon ng mga Gaulano.

* [[Grand Puyconnieux]], ang pinakamataas na punto sa lugar (498 m), isang nakalistang lugar.

==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Dournazac (Haute-Vienne).svg|thumb|Dournazac]]

''Vert, isang puno ng kastanyas O, namumunga rin nito; mantled Azure, isang patag na Argent, na may tamang hawakan, nakalagay nang hindi pantay na ang mga hawakan ay nakaharap sa dulo.''&lt;ref&gt;[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=1399 Eskudo de armas ng Dournazac.]&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Dournazac]]
[[Kategorya:Haute-Vienne]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
[[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]]</text>
      <sha1>rx97j7jihfeu6jmynw5w5c30wrbcvvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tagagamit:Inyamad</title>
    <ns>2</ns>
    <id>338167</id>
    <revision>
      <id>2206786</id>
      <timestamp>2026-05-10T08:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WJBU123</username>
        <id>158618</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2206786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1053" sha1="nvazxrdzeqyycnr45nm5n4sq4a55049" xml:space="preserve">&quot;Inyamad Ten!&quot;

-A wise man


{{Infobox user
| name        = Inyamad
| image       = [[File:Katanas.svg|120px]]
| caption     = &quot;Inyamad Ten!&quot; — A wise man
| status      = Student &amp; [[Conlang|Language Creator]]
| languages   = [[English language|English]], [[Tagalog language|Tagalog]], [[Central Bikol language|Bikol]], [[Pangasinan language|Pangasinan]]
| location    = [[Taguig]], [[Philippines]]
| occupation  = [[Bus spotting|Bus Enthusiast]], [[Cycling|Speed Cyclist]]
| interests   = [[Lego Ninjago]], Special Forces Group 2, and Bloxd.io
| website     = [[User talk:Inyamad|Talk to me here]]
}}

  
{{Babel|en-4|tl|bcl-2|pag-1}}
{{User Catholic}}
{{User Filipino}}
{{Userbox
| border-c = #HG3752
| id = [[File:katanas.svg|40px]]
| id-c = #000000
| info = This user is a fan of '''[[Lego Ninjago]]'''.
| info-c = #FFFFFF
| info-fc = #000001
}}


{{Userbox
| border-c = #CC0000
| id = [[File:Taguig_City_Flag.png|100px]]
| id-c = #FFFFFF
| info = This user lives in the '''[[Taguig|City of Taguig]]'''.
| info-c = #EEEEEE
| info-fc = #000001
}}</text>
      <sha1>nvazxrdzeqyycnr45nm5n4sq4a55049</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>