Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Unang Pahina 0 1 2213844 2201903 2026-06-29T00:12:35Z Jojit fb 38 2213844 wikitext text/x-wiki {{Unang Pahina/Pamuhatan}} <div style="margin-top: 12px;"/> <!-- NILALAMAN --> <div id="unang_pahina_nilalaman"> <div class="kaliwang-hanay"> <!-- NAPILIING ARTIKULO --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kaliwa"> <h2>Napiling artikulo</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Artikulo}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga napiling artikulo|Mga napiling artikulo]]''' * '''[[Wikipedia:Pamantayan ng mga napiling artikulo|Pamantayan]]''' * '''[[Wikipedia:Mga nominasyon para sa napiling nilalaman|Magnomina]]''' </div> </div> <!-- ALAM BA NINYO ? --> <h2>Alam ba ninyo ...</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Alam ba ninyo}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga huling idinagdag|Mga nagdaang napili]]''' * '''[[Special:NewPages|Mga pinakabagong artikulo]]''' * '''[[Tulong:Ang iyong unang artikulo|Magsimula ng bagong artikulo]]''' </div> </div> <!-- Larawan --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kaliwa"> <h2>Napiling larawan</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Napiling Larawan}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Supnayan ng mga nagdaang napiling larawan|Marami pang napiling larawan]]''' <p style="margin:0">'''[[:Commons:Commons:Quality images|Mga dekalidad na larawan sa Wikimedia Commons]]'''</p> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="kanang-hanay"> <!-- PATUNGKOL --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kanan"> <h2>Patungkol</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> Ang [[Wikipedia]] ay isang proyektong ''online'' na ensiklopedya na panlahat, nakasulat sa maraming wika, at pinagtutulungan ang paggawa ng mga artikulo sa prinsipyong [[wiki]]. Naglalayon ang proyektong ito na mag-alok ng mga [[malayang nilalaman|nilalaman na malayang muling magagamit]], walang pinapanigan, at napapatunayan, na maaring baguhin at mapabuti ninuman. Nakikilala ang Wikipedia sa pamamagitan ng mga [[Wikipedia:Limang haligi|naitatag na prinsipyo]]. Nakalisensiya ang nilalaman nito sa ilalim ng <span class="plainlinks">[https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0 {{lang|en|Creative Commons BY-SA}}]</span>. Maari itong kopyahin at muling gamitin sa ilalim ng parehong lisensiya, na sumasailalim sa paggalang sa mga kondisyon. Ibinbigay ng Wikipedia ang mga nilalaman nito ng walang bayad, walang patalastas, at hindi nagsasamantala sa paggamit ng personal na datos ng mga gumagamit nito. Mga boluntaryo ang nag-aambag o patnugot ng mga artikulo sa Wikipedia. Nakikipag-ugnayan sila sa isa't isa tungkol sa kanilang mga pagsisikap sa loob ng pamayanang nagtutulungan at walang pinuno. </div> {| style="box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.2); border-radius: 7px; background-color: #fff2f7; height:auto; padding: 10px; margin: 5px 0; width: 100%; border: 1px solid #e3cfd9;" |- | style="padding-bottom:7px" colspan="2"| Sa ngayon, mayroon ang [[Wikipediang Tagalog]] na: |- style="text-align:center" | style="width:50%; vertical-align:top;"| <span style="font-size:1.3rem; font-weight:bold">[[Special:Estadistika|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</span><br/>artikulo | style="width:50%"| <span style="font-size:1.3rem; font-weight:bold">[[Natatangi:Masisiglang mga Tagagamit|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]]</span><br/><span style="cursor:help;" title="Mga tagagamit na gumawa ng hindi bababa sa isang aksyon sa wiki sa nakaraang 30 araw.">aktibong tagapag-ambag</span> |} <!-- Paano makapag-ambag? --> <h2 style="margin-top:1.5rem">Paano makapag-ambag?</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> Maaring maglathala ng ''online'' na nilalaman ang kahit sino basta't sundin nila ang mga pangunahing alintuntuning itinakda ng [[:wmf:Terms_of_Use/tl|Pundasyong Wikimedia]] at ng pamayanan; halimbawa, [[Wikipedia:Pagpapatunay|pagpapatunay ng nilalaman]], [[Wikipedia:Notabilidad|notabilidad]], at [[Wikipedia:Pagkamagalang|pagkamagalang]]. Maraming mga pahinang pantulong ang mababasa mo, partikular sa [[Wikipedia:Salamangkero ng artikulo|paglikha ng artikulo]], [[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|pagbago ng artikulo]] o [[Wikipedia:Paglalagay ng mga larawan|pagpasok ng litrato]]. Huwag mag-atubiling [[Wikipedia:Magtanong|magtanong]] para sa iyong unang mga hakbang, partikular sa isa sa mga [[Wikipedia:WikiProyekto|proyektong tematiko]] o sa iba't ibang espasyo para sa mga usapan Ginagamit ang mga [[Tulong:Paggamit ng pahina ng usapan|pahinang usapan]] upang isentralisado ang mga naiisip at kumento para mapabuti ang isang partikular na artikulo o pahina. Mayroon din sentrong ''portal'' o puntahan ng pamayanan, ang [[WP:KAPE|Kapihan]], kung saan puwedeng pag-usapan ang pangkalahatang alalahanin sa pamayanang Wikipediang Tagalog. [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new Pindutin ito upang magtanong o maghayag ng iyong naiisip para mapabuti pa ang Wikipediang Tagalog]. <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba">'''[[Tulong:Pagsisimula|Babasahin para sa mga baguhan]]'''</div> </div> <!-- BALITA --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kanan"> <h2>Kaganapan</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Balita}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[:n:Main Page|Wikinews]]''' * '''[[Wikipedia:Kasalukuyang pangyayari|Iba pang mga kamakailang pangyayari...]]''' </div> </div> </div> <!-- SA ARAW NA ITO --> <h2>Sa araw na ito ({{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}})</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{#ifexist: Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}} |{{Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}|Walang pang nakatala para sa araw na ito. '''[{{SERVER}}{{localurl:Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|action=edit}} Magdagdag?]'''}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga pangyayari noong unang panahon|Sinupan]]''' * '''[[mail:daily-article-l|Sa e-liham]]''' * '''[[Talaan ng mga makasaysayang anibersaryo]]''' </div> </div> </div> </div> </div> <!-- Mga Proyekto ng Wikimedia --> {{Unang Pahina/Mga Proyekto ng Wikimedia}} <!-- Mga wika ng Wikipedia --> <center><span style="font-size:100%;color:Black;text-shadow: 0em 0em 0em grey">[[Image:Nuvola apps browser.png|17px|link= |alt=]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''[[:m:List of Wikipedias|Mga Wikipedia sa iba pang mga wika]]'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Image:Nuvola apps browser.png|17px|link= |alt=]]</span></center> {{Mga wika ng Wikipedia}} __NOTOC__<!-- -->__NOEDITSECTION__ 955l92lw50aek9b24o5rgn89tjlq8yz Wikang Ingles 0 852 2213852 2213783 2026-06-29T02:10:15Z GinawaSaHapon 102500 /* Balarila */ 2213852 wikitext text/x-wiki {{redirect|Ingles|mga tao mula Inglatera|Mga Ingles}} {{use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. --> {{Other uses|Ingles (paglilinaw)}} {{Infobox language | name = Ingles | altname = Inggles | nativename = {{lang|en|English}} | pronunciation = {{IPAc-en|ˈ|ɪ|ŋ|ɡ|l|ᵻ|ʃ}} | states = Ang [[mundong Anglopono]], kabilang na ang {{enum|[[Reyno Unido]]|[[Estados Unidos]]|[[Kanada]]|[[Australia]]|[[Irlanda]]|[[Nueva Selanda]]|[[Karibeng Komonwelt]]|[[Timog Aprika]]|[[Talaan ng mga bansa at teritoryo kung saan opisyal na wika ang wikang Ingles|iba pa]]}} | speakers = [[Katutubong wika|L1]]: {{nowrap|380 milyon}} | date = 2021 | ref = <ref>{{Cite web |url=https://www.ethnologue.com/insights/ethnologue200/ |title=What are the top 200 most spoken languages?|trans-title=Ano-ano ang 200 pinaka-sinasalitang wika? |website=Ethnologue |date=2023 |lang=en|archive-date=18 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002011/https://www.ethnologue.com/insights/ethnologue200/ |url-status=live}}</ref> | speakers2 = {{plainlist| * [[Ikalawang wika|L2]]: {{nowrap|1.077 bilyon}} (2021)<ref name="Ethnologue26">{{e26}}</ref> * [[Mundong Anglopono|Kabuuan]]: 1.457 billion}} | familycolor = Indo-Europeo | fam2 = [[Mga wikang Hermaniko|Hermaniko]] | fam3 = [[Kanlurang wikang Hermaniko|Kanlurang Hermaniko]] | fam4 = [[Mga wikang Ingaeboniko|Ingaeboniko]] | fam5 = [[Mga wikang Angliko|Angliko]] | ancestor = [[Proto-Ingles]] | ancestor2 = [[Lumang Ingles]] | ancestor3 = [[Gitnang Ingles]] | ancestor4 = [[Maagang Modernong Ingles]] | script = {{plainlist| * [[Sulat Latin|Latin]] ([[Alpabetong Ingles]]) * [[Futhorc]] (noon) * [[Braille ng Ingles]], [[Pinagsanib na Braille ng Ingles]] }} | nation = {{ubli |57 bansa at 30 dependensiya| Mga organisasyon kabilang na ang {{enum | [[Mga Nagkakaisang Bansa|UN]] | [[Unyong Europeo|EU]] | [[Komonwelt ng mga Bansa|Komonwelt]] | [[Pandaigdigang Hukumang Pangkrimen|ICC]] | [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|IMF]] | [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko|IOC]] | [[Organisasyong Pandaigdig para sa Pagsasapamantayan|ISO]] | [[Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko|NATO]] | [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|WTO]] | [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya|ASEAN]] | [[Organisasyon ng mga Estadong Amerikano|OAS]] }} }} | iso1 = en | iso2 = eng | iso3 = eng | lingua = 52-ABA | notice = IPA | sign = [[Manually coded English]] (iba-iba) | glotto = stan1293 | glottorefname = English | mapscale = 1.25 | map = English language distribution.svg | mapcaption = {{legend|#346699|Mga rehiyon kung saan katutubong wika ng mayorya ang wikang Ingles}} {{legend|#99ccff|Mga rehiyon kung saan opisyal o malawakang ginagamit ang wikang Ingles, pero hindi isang katutubong wika ng mayorya}} | dialects = {{hlist |class=inline |[[Britanikong Ingles]]|[[Ingles ng Hilagang Amerika|Hilagang Amerika]]|[[Ingles ng Karibe|Karibe]]|[[Ingles ng Australia|Australia]]|[[Ingles ng Nueva Selanda|Nueva Selanda]]|[[Ingles ng Timog Aprika|Timog Aprika]]|[[Ingkes ng Irlandiya|Irlandiya]]|[[Ingles ng Pilipinas|Pilipinas]]}} ([[Talaan ng mga dayalekto ng wikang Ingles|talaan]]) }} '''Inglés''',{{Efn|{{langx|en|English}} {{IPAc-en|ˈ|ɪ|ŋ|ɡ|l|ᵻ|ʃ}}}} binabaybay ding '''Ingglés''', ang [[kanlurang wikang Hermaniko]] na nagmula sa [[Inglatera]] at ang pandaigdigang ''[[lingua franca]]'' sa kasalukuyan. Nagmula ang pangalan ng wika mula sa [[mga Anglo]], isa sa mga sinaunang [[Lahing Hermaniko|grupong Hermaniko]] na [[Paglipat ng mga Anglo-Saxon sa Britanya|lumipat sa Britanya]] sa [[Pagtatapos ng panahong Romano sa Britanya|pagtatapos ng panahong Romano sa naturang lugar]]. Ingles ang [[Talaan ng mga wika batay sa dami ng nagsasalita|pinakaginagamit na wika sa mundo]], dahil na rin sa matinding impluwensiya ng [[Imperyong Britaniko]] noon (na pinalitan ng [[Komonwelt ng mga Bansa]] sa kasalukuyan) gayundin ng [[Estados Unidos]] sa kasalukuyan. Ito rin ang may pinakamaraming gumagamit bilang [[pangalawang wika]], mas marami pa kesa sa mga katutubong mananalita nito. Gayunpaman, ikatlo lamang ang Ingles sa may [[Talaan ng mga wika batay sa dami ng katutubong mananalita|pinakamaraming katutubong mananalita]], pagkatapos ng [[wikang Mandarin]] at [[Wikang Espanyol|Espanyol]]. Ingles ang opisyal o isa sa mga opisyal na wika ng [[Talaan ng mga bansa kung saan opisyal na wika ang Ingles|57 bansa at 30 dependensiya]], ang pinakamarami para sa kahit anong wika. Sa mga bansang tulad ng [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], [[Australia]], at [[Nueva Selanda]], ito ang pinakaginagamit na wika dahil na rin sa kasaysayan bagamat hindi ito isang opisyal na wika. Isa rin ito sa mga [[Mga opisyal na wika ng Mga Nagkakaisang Bansa|opisyal na wika]] ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]], [[Unyong Europeo]], at iba pang mga pandaigdigan at panrehiyong organisasyon. Ito rin ang ''de facto'' na wika ng [[diplomasya]], agham at teknolohiya, pandaigdigang kalakalan, turismo, libangan, at ng [[internet]]. Ayon sa isang pagtataya ng ''[[Ethnologue]]'' noong 2021, meron itong 1.4 na bilyong mananalita. Nagmula ang [[Lumang Ingles]] mula sa mga dayalekto ng mga kanlurang wikang Hermaniko na sinasalita ng [[mga Anglo-Saxon]]. Nakasulat sa mga ''[[rune]]'' (''futhorc'') ang wika bago ito gumamit ng [[Alpabetong Ingles|isang alpabetong nagmula sa wikang Latin]]. Hiniram kalaunan ng Lumang Ingles ang ilang balarila at pangunahing bokabularyo mula sa [[Lumang Nordiko]], isang [[hilagang wikang Hermaniko]]. Nalinang nang husto ang alpabeto at tuluyang pinalitan nito ang paggamit sa mga ''rune'', kasabay ng pag-usbong ng [[Gitnang Ingles]] matapos [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|masakop]] ng [[mga Normando]] ang Inglatera [[Labanan ng Hastings|simula noong 1066]]. Sa panahong ito matinding nanghiram ng mga salita ang Ingles mula sa [[wikang Pranses]], na ngayo'y bumubuo ng 28% ng lahat ng mga salita sa wika sa kasalukuyan, gayundin sa [[wikang Latin]], na bumubuo sa karagdagang 28%. Bagamat pawang nagmula sa Latin at iba pang [[mga wikang Romanse]] ang malaking bahagdan ng bokabularyo ng Ingles, nananatili pa ring Hermaniko ang pang-araw-araw na bokabularyo, balarila at ponolohiya nito. Umusbong naman ang [[Modernong Ingles]] matapos ng isang [[Malawakang Paglipat ng Patinig|malawakang pagbabago sa mga patinig nito]]. Ilan sa mga malapit na kamag-anak ng kasalukuyang anyo ng wika ang [[wikang Scots]], na nasa isang [[kontinuo ng mga dayalekto]] sa Ingles, gayundin ang [[mga wikang Prisyano]] at [[Mababang Aleman]]. == Klasipikasyon == Bahagi ng [[Mga wikang Indo-Europeo|pamilyang Indo-Europeo]] ang wikang Ingles, partikular na sa [[Mga kanlurang wikang Hermaniko|Kanlurang Hermanikong]] sangay ng [[Mga wikang Hermaniko|mga Hermanikong wika]].{{sfn|Bammesberger|1992|pp=29–30}} Dahil pare-parehong nagmula ang Ingles at ng ibang mga wikang Hermaniko kagaya ng mga [[wikang Olandes]] at [[Wikang Aleman|Aleman]] sa iisang ninuno na tinatawag na [[Proto-Hermaniko]], nagtataglay ang mga ito ng mga magkakatulad na tampok kagaya ng paghahati sa mga [[pandiwa]] bilang [[Malakas na pandiwa (mga wikang Hermaniko)|malakas]] o [[Mahinang pandiwa (mga wikang Hermaniko)|mahinang klase]], ang paggamit sa mga [[pandiwang modal]], at pagsasailalim sa serye ng pagbabago sa pagbigkas sa mga [[katinig]] ng [[Proto-Indo-Europeo]] na kilala ngayon bilang mga [[batas Grimm]] at [[Batas Verner|Verner]].{{sfn|König|van der Auwera|1994}} Isa ang [[Lumang Ingles]] sa napakaraming [[mga wikang Ingaeboniko]] na umusbong sa isang [[Kontinuo ng mga dayalekto|kontinuo ng mga dayalektong]] sinasalita ng mga Kanlurang Hermaniko simula noong ikalimang siglo sa [[Prisya]], partikular na sa baybayin ng [[Dagat Hilaga]]. Umusbong ang Lumang Ingles mula sa mga mananalita ng mga wikang ito na lumisan sa lugar at nanirahan sa [[kapuluang Britaniko]].{{sfn|Bazelmans|2009|pp=325–326}} Kalaunan, umusbong ang [[Gitnang Ingles]], na sinundan naman ng Modernong Ingles.{{sfn|Robinson|1992}} May ilang mga dayalekto ng Luma at Gitnang Ingles na hiwalay na nalinang at naging [[mga wikang Angliko]], lalo na ang [[wikang Scots]].{{sfn|Romaine|1982|pp=56–65}} Dahil nakahiwalay ang wikang Ingles mula sa ibang mga wikang Hermaniko sa kontinente, nalinang ang sarili nitong [[bokabularyo]], [[sintaksis]], at [[ponolohiya]]. Hindi naiintindihan ang Ingles ng mga mananalita ng kahit anong wikang Hermaniko, bagamat may iilang wika katulad ng wikang Olandes at [[Wikang Prisyano|Prisyano]] na may malaki-laking antas ng kaugnayan.{{sfn|Harbert|2006}} Tradisyonal na [[Mga wikang Anglo-Prisyano|iniuugnay]] ang Ingles sa Prisyano, na madalas na ipinagpapalagay na pinakamalapit na kamag-anak ng Ingles sa mga wikang Hermaniko. Gayunpaman, ipinapakita ng modernong pananaliksik sa dalawang wika na kaunti lamang ang pagkakapareho nito sa Ingles.<ref>{{multiref2|{{harvnb|Bazelmans|2009|p=326|loc="According to most researchers, this means that there cannot have been an 'original' Anglo-Frisian entity ..."}}|{{harvnb|Stiles|2018|p=31|loc="... It is not possible to construct the exclusive common relative chronology that is necessary in order to be able to establish a node on a family tree. The term and concept of 'Anglo-Frisian' should be banished to the historiography of the subject."}}}}</ref> Bagamat parehong sumailalim ang dalawa sa magkaparehong serye ng pagbabago sa tunog, hindi ito naganap nang sabay upang masabing may matindi silang kaugnayan sa isa't-isa.{{sfn|Versloot|2017|pp=341–342}}{{sfn|Stiles|2018|pp=5–6}} == Kasaysayan == {{Main|Kasaysayan ng wikang Ingles}} === Proto-Hermaniko patungong Lumang Ingles === [[File:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|thumb|Manuskritong nakasulat sa [[panulatang unsiyal]] ng [[epikong tula]] na ''[[Beowulf]]'' sa [[Lumang Ingles]], isinulat noong bandang taong 975 hanggang 1025.{{pb}} Nagsimula ang tula sa: {{lang|ang|Hƿæt ƿē Gārde{{\}}na ingēar dagum þēod cyninga{{\}}þrym ge frunon ...}}[Pakinggan! Ating narinig ang kadakilaan ng nagdaang panahon ng mga katutubong hari ng mga {{Lang|ang|Gār-Dene}} [isang maalamat na tribo ng [[mga Danes]]<nowiki>] ...]</nowiki>]] [[Lumang Ingles]], o Anglo-Sahon, ang pinakaunang anyo ng wikang Ingles na ginamit mula bandang taong 450 hanggang 1150. Nagmula ito sa mga dayalekto ng [[mga kanlurang wikang Hermaniko]], minsang tinutukoy bilang [[mga wikang Anglo-Prisyano]] o di kaya'y [[mga wikang Hermaniko ng Dagat Hilaga]], na sinasalita sa rehiyon ng [[Prisya]], [[Mababang Sahonya]], at katimugang [[Jutland]] (sakop ngayon ng [[Dinamarka]] at [[Alemanya]]) ng mga Hermanikong kilala sa kasaysayan bilang [[mga Anglo]], [[Mga Sahon|Sahon]], at [[Mga Yuto|Yuto]].<ref>{{Cite book |last=Baugh |first=Albert |title=A History of the English Language |date=1951 |publisher=Routledge & Kegan Paul |location=London |pages=60–83, 110–130 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles}}</ref> Simula noong ikalimang siglo, [[Paninirahan ng mga Anglo-Sahon sa Britanya|tumira]] ang mga Anglo-Sahon sa Britanya matapos itong [[Pagtatapos ng panahon ng mga Romano sa Britanya|lisanin ng mga Romano]]. Pagsapit ng ikapitong siglo, Lumang Ingles na ang pangunahing wikang sinasalita sa lugar at pinalitan ang mga [[wikang Karaniwang Britoniko]] at [[Britanikong Latin]] na sinalita noong [[Romanong Britanya|panahon ng mga Romano]].{{sfn|Collingwood|Myres|1936}}{{sfn|Graddol|Leith|Swann et al.|2007}}{{sfn|Blench|Spriggs|1999}} Ang wika gayundin sa lugar ng [[Inglatera]] ay parehong pinangalan mula sa mga Anglo.{{sfn|Bosworth|Toller|1921}} Nahahati ang Lumang Ingles sa dalawang dayalektong Angliko ([[Mersiyano]] at [[Nortumbriyo]]) at dalawang dayalektong Sahon ([[Kentiko]] at [[Kanlurang Sahon]]).{{sfn|Campbell|1959|p=4}} Dahil sa impluwensiya ng [[kaharian ng Wessex]] at ang reporma sa edukasyon noong panahon ni [[Alfredo ang Dakila|haring Alfredo]] noong ikasiyam na siglo, Kanlurang Sahon ang siyang naging [[Pamantayang wika|pamantayan]] sa pagsusulat sa Lumang Ingles.{{sfn|Toon|1992|loc=Chapter: Old English Dialects}} Nakasulat ang [[Panulaang epiko|epikong tula]] na ''[[Beowulf]]'' sa Kanlurang Sahon, habang nakasulat naman sa Nortumbriyo ang pinakalumang [[tula]] sa wikang Ingles na ''[[Himno ni Caedmon]]''.{{sfn|Donoghue|2008}} Gayunpaman, nalinang ang Modernong Ingles mula sa dayalektong Mersiyano habang nalinang naman ang [[wikang Scots]] mula sa Nortumbriyo. Isinulat ang ilang mga pinakamaagang tala ng Lumang Ingles gamit ng [[alpabetong runiko]],{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} bagamat ginamit kalaunan ang [[alpabetong Latin]] pagsapit ng ikapitong siglo; gumamit ito ng mga [[Panulatang unsiyal|kalahating unsiyal]] na titik at may kasama ring mga runikong titik na ''[[wynn]]'' {{angbr|{{lang|ang|ƿ}}}}, ''[[Thorn (titik)|thorn]]'' {{angbr|{{lang|ang|þ}}}}, at mga binagong titik Latin na ''[[eth]]'' {{angbr|{{lang|ang|ð}}}} at ''[[Æ|ash]]'' {{angbr|{{lang|ang|æ}}}}.{{sfn|Gneuss|2013|p=23}}{{sfn|Hogg|Denison|2006a|pp=30–31}} Malaki ang pagkakaiba ng Lumang Ingles sa modernong anyo ng wika. Hindi ito mauunawaan ng isang mananalita ng Ingles sa ika-21 siglo nang walang pagsasanay. Halos kapareho ang [[Balarila ng Lumang Wikang Ingles|balarila nito]] sa [[Balarila ng wikang Aleman|balarila]] ng [[wikang Aleman]]: maraming mga [[impleksiyon]] sa dulo ng salita at anyo ang mga [[pangngalan]], [[pang-uri]], [[panghalip]], at [[pandiwa]], at mas malaya ang [[ayos ng salita]] nito kesa sa modernong anyo nito. May mga anyo ang Modernong Ingles para sa [[Kaukulan (balarila)|kaukulan]] ({{Lang|en|grammatical case}}) ng panghalip (halimbawa [panlalaki] 'siya': {{Lang|en|he, him, his}}) at may iilan din para naman sa mga pandiwa (halimbawa 'magsalita': {{Lang|en|speak, speaks, speaking, spoke, spoken}}), pero sa Lumang Ingles, meron ding mga kaukulan para sa mga pangngalan at may mga dagdag na impleksiyon din ang mga pandiwa para sa [[Katauhan (balarila)|katauhan]] at [[kailanan]].{{sfn|Hogg|1992a}}{{sfn|Smith|2009}}{{sfn|Trask|2010}} === Impluwensiya ng Lumang Nordiko === Sa pagitan ng ikawalo hanggang ika-11 siglo, sumailalim ang Ingles na sinasalita sa ilang mga rehiyon sa impluwensiya ng [[Lumang Nordiko]], na isang [[Hilagang wikang Hermaniko]]. Dahil sa sunod-sunod na pagkolonisa ng [[mga Nordiko]] sa ilang bahagi ng Britanya noong panahong ito, nakakasalamuha ng mga mananalita ng Lumang Ingles sa mga mananalita ng Lumang Nordiko. Pinakamatindi ang interaksyon sa dalawang wika sa mga barayti ng wikang sinasalita sa hilagang-silangan na sakop noon ng [[Danelaw]] sa rehiyon ng [[York]]. Sa kasalukuyan, pinakamakikita ang impluwensiyang ito sa wikang Scots at sa [[Hilagang Ingles]]. Nakasentro ang impluwensiya ng mga Nordiko sa [[Lindsey]] sa [[Midlands]]. Matapos mapasailalim ang Lindsey sa kapangyarihan ng mga Anglo-Sahon noong taong 920, mabilis na kumalat ang Ingles sa naturang rehiyon. Sa modernong Ingles, ang impluwensiya ng mga Nordiko ay makikita sa [[panghalip]] sa ikatlong katauhan na nagsisimula sa ''th-'' ('sila', 'nila', 'kanila': {{Lang|en|they, them, their}}), na siyang pumalit sa mga orihinal na panghalip ng Anglo-Sahon na nagsisimula naman sa ''h-'' ({{Lang|ang|hie, him, hera}}).{{sfn|Thomason|Kaufman|1988|pp=284–290}} Makikita rin ito sa mga hiram na salita na pumalit sa mga katutubong Lumang Ingles kagaya ng {{Lang|en|give}} ('magbigay'), {{Lang|en|get}} ('kumuha'), {{Lang|en|sky}} ('langit'), {{Lang|en|skirt}} ('palda'), at {{Lang|en|egg}} ('itlog'). Mauunawaan ang Lumang Nordiko nang maayos-ayos ng mga mananalita ng ilang mga dayalekto ng Lumang Ingles, lalo na sa may hilaga.{{sfn|Kastovsky|1992|pp=320, 332}} === Gitnang Ingles === {{Quote box||align=right|quoted=true|salign=right|quote={{lang|enm|Englischmen þeyz hy hadde fram þe bygynnyng þre manner speche, Souþeron, Northeron, and Myddel speche in þe myddel of þe lond, ... Noþeles by comyxstion and mellyng, furst wiþ Danes, and afterward wiþ Normans, in menye þe contray longage ys asperyed, and som vseþ strange wlaffyng, chyteryng, harryng, and garryng grisbytting.}}{{pb}}[Bagamat sa simula pa lamang, may tatlong paraan na ang mga Ingles sa pagsasalita, yaong nasa Katimugan, nasa Hilaga, at nasa Midlands sa gitna ng bansa, ... Gayunpaman, dahil sa pakikihalubilo at paghahalo, umusbong ang wika ng bansa mula sa mga ito, habang may iilan na gumagamit pa rin ng kakaibang pag-uutal, daldalan, ungol, at nakakarinding ngitngitan.]|source=[[Juan ng Trevisa]], {{circa|1385}}{{sfn|Hogg|2006|pp=360–361}}|width=300px}} Karaniwang pinepetsahan ang pagsisimula ng [[Gitnang Ingles]] sa [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|pananakop ng mga Normando]] sa Britanya mula noong 1066. Sa mga sumunod na siglo pagkatapos, sumailalim ang Ingles sa matinding impluwensiya ng anyo ng [[Lumang Pranses]] na sinasalita ng mga Normando na nanirahan sa Inglatera at naging bago nitong namumunong uri; kilala ito ngayon bilang [[Lumang Normando]]. Sa paglipas ng mga dekada, pawang mga naging bihasa sa dalawang wika ang parehong gitna at nakatataas na uri ng lipunan, mapa-Ingles man o Normando. Pagsapit ng 1150, bihira na lang sa panahong ito ang mga miyembro ng aristokrasya na marunong lamang ng Pranses.{{sfn|Townend|2012|pp=81–82}} Kalaunan, nalinang ang wikang Pranses na ginagamit ng mga Normando bilang [[wikang Anglo-Normando]].<ref>{{cite book |last=Short |first=Ian |title=A Companion to the Anglo-Norman World|trans-title=Gabay sa Mundong Anglo-Normando |chapter=Language and Literature|trans-chapter=Wika at Panitikan |lang=en|publisher=Boydell and Brewer |date=2002 |isbn=978-1-84615-046-3 |doi=10.1017/9781846150463.011 |pages=191–214}}</ref> Matuturo rin ang paghihiwalay ng Luma sa Gitnang Ingles sa kapanahunan ng paggawa sa komposisyong ''[[Orculum]]'' ng [[Mga Agustino|Agustinong kanon]] na si [[Orrm]] noong ika-12 siglo, na nagtatampok sa paghahalo ng mga elemento ng Lumang Ingles at Anglo-Normando sa kauna-unahang pagkakataon.{{sfn|Townend|2012|pp=99–100}} Samantala, nanatili pa ring marunong lamang sa Ingles ang mababang uri, na kumakatawan sa napakalaking bahagdan ng populasyon. Sa panahong ito, maraming hiram na salita ang ginamit nila na may kinalaman sa politika, batas, at iba pang mga prestihiyosong gawain.{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=39}} Halimbawa, nagmula sa Pranses na {{Lang|fr|trône}} ang salitang Ingles na {{Lang|en|throne}}, na tumutukoy sa pisikal na inuupuan ng isang hari gayundin sa metaporikal na kapangyarihan nito.<ref>{{cite journal |url=https://scholarworks.harding.edu/tenor/vol5/iss1/5 |title=Effects of the Norman Conquest on the English Language|trans-title=Mga Epekto ng Pananakop ng mga Normando sa Wikang Ingles|lang=en|first=Curt |last=Baker |date=Spring 2016 |journal=Tenor Times |volume=5}}</ref> Naging simple rin sa panahong ito ang mga impleksiyon ng Ingles, maaaring dahil sa paghahalo ng Lumang Nordiko at Lumang Ingles, na pawang parehas sa [[Morpolohiya (lingguwistika)|morpolohiya]] ngunit magkaiba ng impleksiyon. Nawala rin ang pagkakaiba ng [[kaukulang palagyo]] (nominatibo) at [[Kaukulang palayon|palayon]] (akusatibo) maliban sa mga [[panghalip panao]], nawala rin ang [[kaukulang pagamit]] (instrumental), at naging para lamang sa [[Pag-aari (balarila)|pag-aari]] ang [[kaukulang paari]] (henetibo). Naging regular din ang maraming mga di-regular na anyo ng impleksiyon,{{sfn|Lass|1992|pp=103–123} at naging payak rin ang sistema ng [[Kasunduan (balarila)|kasunduan]] sa mga pangungusap, na humantong sa isang hindi gaanong malayang [[ayos ng salita]].{{sfn|Fischer|van der Wurff|2006|pp=111–113}} Ilan sa mga sikat na panitikang naisulat sa Gitnang Ingles ang ''[[Mga Kuwento sa Canterbury]]'' ({{Circa|1400}}) ni [[Geoffrey Chaucer]] at [[Ang Kamatayan ni Arturo|''Ang Kamatayan ni Arturo'']] (1485) ni [[Thomas Malory]]. Naging talamak sa panahong ito ang paggamit sa panitikan ng [[dayalekto]] ng mga rehiyon, kagaya sa mga gawa ni Chaucer.<ref>{{cite web |last1=Horobin |first1=Simon |title=Chaucer's Middle English |trans-title=Gitnang Ingles ni Chaucer|lang=en|url=https://opencanterburytales.dsl.lsu.edu/refmideng/ |website=The Open Access Companion to the Canterbury Tales |publisher=Louisiana State University|quote=The only appearances of their and them in Chaucer's works are in the Reeve's Tale, where they form part of the Northern dialect spoken by the two Cambridge students, Aleyn and John, demonstrating that at this time they were still perceived to be Northernisms |archive-date=3 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203092713/https://opencanterburytales.dsl.lsu.edu/refmideng/ |url-status=live}}</ref> Mababasa sa [[Bibliya ni Wycliffe|unang salin sa Ingles]] ni [[John Wycliffe]] sa [[Bibliya]] noong 1382 ang [[Ebanghelyo ni Mateo|Mateo]] 8:20 bilang: "{{Lang|enm|Foxis han dennes, and briddis of heuene han nestis}}" ('May mga lungga ang mga [[soro]], at may mga pugad ang mga [[ibon]] sa langit').<ref>{{cite web |last=Wycliffe |first=John |url=http://wesley.nnu.edu/fileadmin/imported_site/wycliffe/wycbible-all.pdf |publisher=Wesley NNU |title=Bible|trans-title=Bibliya |lang=en |archive-date=2 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202202047/http://wesley.nnu.edu/fileadmin/imported_site/wycliffe/wycbible-all.pdf |url-status=live}}</ref> Mapapansin rito na may [[Panlapi|hulaping]] ''-n'' pa rin sa [[Pandiwa|pandiwang]] {{Lang|en|have}} ('magkaroon') pero wala na sa mga [[pangngalan]]. : === Maagang Modernong Ingles === [[File:Great_Vowel_Shift2a.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Great_Vowel_Shift2a.svg|thumb|Ang [[Malawakang Pagbabago ng Patinig]] na naganap sa mga mahahabang patinig ng Maagang Modernong Ingles. Matapos naging mga diptonggo {{IPA|/ai au/}} ang mga [[nakabukang patinig]] {{IPA|/iː uː/}}, umangat nang isang antas kalaunan ang bawat [[nakasarang patinig]] upang matumbasan ang pagbabago.]] Saklaw ng [[Maagang Modernong Ingles]] ng ika-14 hanggang ika-18 siglo ang pagsimple pa lalo na sistema ng impleksiyon, pagsasakodigo sa wika, at ang tinatawag na [[Malawakang Pagbabago sa Patinig]], kung saan nagsimulang lumipat ang mga [[patinig]] sa mga salitang Ingles patungo sa modernong bigkas nito. [[Pag-angat (lingguwistika)|Umangat]] ang mga [[Gitnang patinig|gitna]] at [[nakabukang patinig]] at [[Paghahati sa patinig|nahati]] bilang mga [[diptonggo]] ang mga [[nakasarang patinig]]. Halimbawa, binibigkas noon ang salitang Ingles na {{Lang|en|bite}} ('kagat', binabasa ''bayt'') bilang {{Lang|en|beet}} ('[[remolatsa]]') sa kasalukuyan, at binibigkas naman noon ang {{Lang|en|bout}} sa {{Lang|en|about}} ('tungkol', binabasa ''abawt'') bilang {{Lang|en|boot}} ('bota') sa kasalukuyan. Ito ang dahilan kung bakit may malaking pinagkaiba ang pagbigkas sa mga salitang Ingles at sa pagbaybay sa mga ito; ito rin ang dahilan bakit maraming pwedeng maging tunog ang bawat patinig ng Ingles kumpara sa ibang mga wika.{{sfn|Lass|2000a}}{{sfn|Görlach|1991|pp=66–70}} Nagsimula maging prestihiyoso ang paggamit sa wikang Ingles, kumpara sa Normandong Pranses, sa kasagsagan ng kapanahunan ni [[Enrique V ng Inglatera]]. Sinimulang gamitin ng [[Court of Chancery]] sa [[Westminster, London|Westminster]] ang Ingles sa mga [[Writ|opisyal na dokumento]] nito noong bandang 1430, at nabuo dahil rito ang isang bagong pamantayang anyo ng Gitnang Ingles na tinatawag na [[Pamantayang Chancery]] mula sa mga dayalekto ng [[London]] at [[Silangang Midlands]]. Noong 1476, ipinakilala ni [[William Caxton]] sa Inglatera ang [[palimbagan]], na lalong nagpalawak pa sa impluwensiya ng naturang pamantayan ng Ingles.{{sfn|Nevalainen|Tieken-Boon van Ostade|2006|pp=274–279}} Kabilang sa mga panitikang nakasulat sa Maagang Modernong Ingles ang mga gawa ni [[William Shakespeare]] gayundin ang [[King James Version|Bersiyon ni Haring Jaime]] (KJV) ng Bibliya noong 1611. Bagamat halos katulad na ng modernong bigkas at baybay ang mga salita sa puntong ito, may mga pagkakaiba pa rin sa bigkas mula sa modernong Ingles, kagaya ng pagbigkas pa rin sa mga kumpol-katinig na {{IPA|/kn ɡn sw/}} sa {{Lang|en|knight}} ('[[kabalyero]]'), {{Lang|en|gnat}} ('[[niknik]]'), at {{Lang|en|sword}} ('[[espada]]'), na sa ngayo'y pawang mga di na binibigkas ang isa sa mga katinig nito.{{Efn|Hindi na binibigkas ang ''k'' at ''g'' sa {{IPA|/kn/}} at {{IPA|/gn/}}, habang di naman binibigkas na ang ''w'' sa {{IPA|/sw/}}.}} Ilan sa mga tampok ng Maagang Modernong Ingles na ginamit ni Shakespeare ay maituturing na'ng laos o makaluma sa modernong mambabasa nito.{{sfn|Cercignani|1981}} Mababasa ang [[Ebanghelyo ni Mateo|Mateo]] 8:20 sa KJV bilang: "{{Lang|en|The Foxes have holes and the birds of the ayre have nests.}}" ('May mga lungga ang mga soro habang may mga pugad ang mga ibon ng himpapawid.') Dito, mapapansin ang pagkawala ng mga [[Kaukulan (lingguwistika)|kaukulan]] at ang resulta nito tulad halimbawa ng paggamit sa ayos na [[paksa–pandiwa–layon]] ({{Lang|en|subject–verb–object}}) at sa salitang {{Lang|en|of}} bilang pamalit sa nawalang [[kaukulang paari]]. Makikita rin dito ang mga hiram na salitang nagmula sa Pranses kagaya ng {{Lang|en|ayre}} (ngayo'y {{Lang|en|air}}, 'himpapawid') at sa ibang mga kaso, nagpalit mismo sa katutubong salita nito tulad ng {{Lang|en|bird}} ('ibon') na pumalit sa Lumang Ingles na {{Lang|ang|fugol}}.{{sfn|Lass|2006|pp=46–47}} === Pagkalat === Pagsapit ng huling bahagi ng ika-18 siglo, naipakalat ng [[Imperyong Britaniko]] ang wikang Ingles sa mga teritoryo at nasasakupan nito. Dahil sa paggamit sa kalakalan, agham at teknolohiya, diplomasya, sining, at pormal na edukasyon, Ingles ang naging pinakaunang tunay na pandaigdigang wika, na ginagamit sa pandaigdigang komunikasyon.{{sfn|How English evolved into a global language|2010}}{{sfn|The Routes of English}} Ginamit ito sa Hilagang Amerika, ilang bahagi ng Aprika, Oseaniya, at iba pang mga rehiyon. Nang lumaya ang mga bansang may maraming [[katutubong wika]], Ingles ang ginamit nilang [[opisyal na wika]] upang maiwasan ang mga politikal na balakid dahil sa paggamit sa isang katutubong wika kesa sa iba.{{sfn|Romaine|2006|p=586}}{{sfn|Mufwene|2006|p=614}}{{sfn|Northrup|2013|pp=81–86}} Bumilis pa lalo ang pagkalat ng wika dahil sa mabilis na paglaki ng impluwensiya sa kultura at politika ng [[Estados Unidos]] matapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], gayundin sa pagbobrodkast sa buong mundo sa wikang Ingles ng mga brodkaster tulad ng [[BBC]] ng [[Reyno Unido]].{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Crystal|2003a}} Ingles ang pinakaginagamit na wika sa ika-21 siglo.{{sfn|McCrum|MacNeil|Cran|2003|pp=9–10}} Habang nalilinang ang modernong Ingles, nabuo ang mga pamantayang gabay para sa wika, na ginamit kalaunan sa opisyal na paraan kagaya halimbawa sa pampublikong edukasyon at pahayagan. Noong 1755, nilathala ni [[Samuel Johnson]] ang ''[[Dictionary of the English Language]]'', na nagpakilala sa pamantayang pagbaybay at paggamit sa mga salita. Samantala, nilathala naman ng Amerikanong si [[Noah Webster]] noong 1828 ang isang [[Diksiyonaryong Webster|diksiyonaryo]] na may layuning makapagtatag ng isang pamantayang anyo sa pagsusulat at pagsasalita ng [[Amerikanong Ingles]] na hiwalay sa pamantayan ng Britanya. Sa Britanya, unti-unting bumaba ang tingin sa mga dayalekto at barayti ng [[Britanikong Ingles]] na wala sa pamantayan, na nagpabilis sa paggamit ng mga prestihiyosong dayalekto ng mga nasa gitnang uri.{{sfn|Romaine|1999a}} Sa modernong Ingles, wala na halos mga kaukulan; tanging makikita na lang ito sa mga [[panghalip]]. Halos matatag na rin ang [[paksa–pandiwa–layon]] (SVO) na [[ayos ng salita]].{{sfn|Romaine|1999a}} Naging talamak na rin ang paggamit sa ilang mga pagbabago sa wika kagaya ng [[Do-support|paggamit ng salitang ''do'']] para sa mga kaso kung saan kinakailangang [[Pagbaliktad sa paksa at pantulong|baliktarin]] ang mga [[sugnay]] tulad sa mga tanong.{{Efn|Isang halimbawa nito ang paggawa ng mga tanong sa pamamagitan ng pagbaliktad sa [[pandiwang pantulong]] ({{lang|en|auxiliary verb}}, hal. {{lang|en|is, are, am}}) at sa paksa: ang "{{lang|en|He will laugh}}" ('Tatawa siya') ay nagiging "{{lang|en|Will he laugh?}}" ('Tatawa ba siya?') sa anyong patanong nito. Gayunpaman, kung walang pandiwang pantulong, ginagamit ang salitang {{lang|en|do}} bilang pamalit sa nawawalang pandiwa: ang "{{lang|en|He laughs.}}" ('Tumawa siya') ay nagiging "{{lang|en|Did he laugh}}" ('Tumawa ba siya?'). Pansinin na nasa anyong pangnakaraan ang pandiwang {{lang|en|do}} ({{lang|en|did}}) rito.}} Dumami rin ang mga kaso ng paggamit sa anyong progresibo (mga nagtatapos sa hulaping {{Lang|en|–ing}} ng [[pandiwa]], at tuloy-tuloy ring nagiging regular ang mga pandiwang may di-regular na anyo (hal. {{Lang|en|dreamed}} ('napanaginipan') imbes na {{Lang|en|dreamt}}) gayundin sa paggamit pa lalo sa mga analitikal na alternatibo sa mga impleksiyon (hal. {{Lang|en|more polite}} ('mas magalang') imbes na {{Lang|en|politer}}). Dahil sa tindi ng presensiya sa midya ng Amerikanong Ingles, naiimpluwensiyahan na rin pati ang Britanikong Ingles.{{sfn|Leech|Hundt|Mair|Smith|2009|pp=18–19}}{{sfn|Mair|Leech|2006}}{{sfn|Mair|2006}} == Heograpiya == [[File:Detailed_SVG_map_of_the_Anglophone_world.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Detailed_SVG_map_of_the_Anglophone_world.svg|thumb|{{legend|#045a8d|Katutubong wika ng mayorya}} {{legend|#0674b6|Katutubong wika ng mayorya at isa sa mga opisyal na wika}} {{legend|#439dd4|Opisyal na wika pero katutubong wika ng minorya}} {{legend|#9bbae1|Pangalawang wika: sinasalita ng lagpas 20% ng populasyon, ''de facto'' na wika ng trabaho, pamahalaan, edukasyon, atbp.<ref name="Ethnologue26" />}}]] Ayon sa isang ulat noong 2016, tinatayang nasa 400 milyong katao ang [[Katutubong wika|katutubong mananalita]] ng wikang Ingles, at nasa 1.1 bilyong katao naman ang nagsasalita nito bilang [[pangalawang wika]].<ref>{{cite web |last1=Breene |first1=Keith |date=15 November 2019 |title=Which countries are best at English as a second language? |trans-title=Ano-anong mga bansa at pinakamagaling mag-Ingles bilang pangalawang wika? |url=https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161125144549/https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b/ |archive-date=25 November 2016 |access-date= |publisher=World Economic Forum |language=en}}</ref> Ingles ang wika na may pinakamaraming mananalita sa kabuuan, na sinasalita sa lahat ng kontinente.{{sfn|Crystal|2003b|p=106}} Nakadepende ang dami ng mga mananalita bilang pangalawang wika o bilang banyagang wika sa antas ng kagalingan, mula 400 milyon hanggang lagpas 1 bilyon.{{sfn|Crystal|2003b|pp=108–109}} Tinataya naman noong 2003 na mas marami ang mananalita ng Ingles bilang pangalawang wika kumpara sa mga katutubong mananalita nito nang tatlo sa isa.{{sfn|Crystal|2003a|p=69}} === Tatlong bilog ng Ingles === [[File:EF_English_Proficiency_Index_2019_Europe.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:EF_English_Proficiency_Index_2019_Europe.svg|thumb|Kagalingan sa wikang Ingles ng piling mga bansa sa [[Europa]] at [[Dagat Mediteraneo|Mediteraneo]] ayon sa isang ulat noong 2019:<ref>{{cite web |title=EF English Proficiency Index 2019 |url=https://www.ef.com/assetscdn/WIBIwq6RdJvcD9bc8RMd/cefcom-epi-site/reports/2019/ef-epi-2019-english.pdf |pages=6–7 |language=en}}</ref> {{legend|#407294|Napakataas (63.07–70.27)}} {{legend|#5A857D|Mataas (58.26–61.86)}} {{legend|#9DBB88|Katamtaman (52.50–57.38)}} {{legend|#E7CB5B|Mababa (48.69–52.39)}} {{legend|#F47B4B|Napakababa (40.87–48.19)}} {{legend|#c0c0c0|Hindi kasama sa ulat}}]] Grinupo ng [[Lingguwistika|lingwistang]] si [[Braj Kachru]] ang mga bansa sa mundo sa tatlong bilog ayon sa antas ng paggamit sa wikang Ingles rito. Ipinapakita ng modelong ito ang pagkalat ng Ingles mula sa mga katutubong bansa nito patungo sa iba, gayundin sa dami ng gumagamit nito sa isang partikular na bansa. Tinatawag ang tatlong bilog bilang "loob", "labas", at "lumalawak". Maaaring gumalaw ang mga bansa papaloob o papalabas depende sa magiging kahihinatnan ng wika rito sa hinaharap.{{sfn|Kachru|2006|p=196}}{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=2}} * '''Loobang bilog''' ({{Lang|en|inner circle}}) ang mga bansa na may malaking porsyento ng populasyon ang katutubong mananalita ng Ingles. Kabilang rito ang [[Reyno Unido]], [[Estados Unidos]], [[Canada|Kanada]], [[Australia]], [[Nueva Selanda]], [[Irlanda]], at [[Timog Aprika]].{{sfn|Kachru|2006|p=196}} * '''Labas na bilog''' ({{Lang|en|outer circle}}) ang mga bansa na may mas maliit na bilang ng mga katutubong mananalita ng Ingles ngunit ginagamit bilang pangalawang wika para sa mga pang-araw-araw na gawain at institusyon kagaya sa edukasyon, pamahalaan, at negosyo. Kabilang rito ang [[Pilipinas]], gayundin ang [[Nigeria]], [[Indiya|India]], [[Pakistan]], [[Malaysia|Malasya]], [[Singapore|Singapura]], at [[Jamaica|Hamayka]].{{sfn|Bao|2006|p=377}} * '''Lumalawak na bilog''' ({{Lang|en|expanding circle}}) ang mga bansa kung saan hindi karaniwang sinasalita ang Ingles at tinuturo bilang isang banyagang wika. Sa mga bansang ito kumakalat ang wikang Ingles dahil sa katayuan nito bilang isang pandaigdigang wika.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=5}} === Plurisentrikong wika === Isang [[plurisentrikong wika]] ang Ingles; ibig sabihin, wala itong iisang pambansang otoridad na namamahala sa pamantayan ng wika.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=2}}{{sfn|Romaine|1999}}{{sfn|Baugh|Cable|2002}} Madalas na sinusundan ng sinasalitang Ingles lalo na sa brodkasting ang mga pambansang pamantayan sa pagbigkas na kinagisnan imbes na isinakodigo. Karaniwang malalaman sa kanilang [[aksent]] kung saan nagmula ang mga brodkaster,{{sfn|Trudgill|2006}} pero madalas na sinusulat ang iskrip sa mga balita sa isang [[Ortograpiya ng wikang Ingles|pandaigdigang anyo ng pamantayang Ingles]]. Tipikal na dinidikta ng konsenso mula sa mga iskolar ng wika ang mga karaniwang gawi sa pagsusulat sa Ingles, hindi mula sa isang pamahalaan o pandaigdigang organisasyon.{{sfn|Ammon|2008|pp=1537–1539}} Maiintindihan ng mga Amerikanong tagapakinig ang maraming brodkast na nagmula sa Britanya at kabaligtaran. Maiintindihan ng mga mananalita ng Ingles ang karamihan sa kahit anong mga programa sa radyo at telebisyon gayundin sa mga pelikulang nagmula sa mga [[Anglospero|bansang nagsasalita ng Ingles]].{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=122}} Parehong may pormal at di-pormal na estilo ang pamantayan at panrehiyong barayti ng Ingles, at tanging nagkakaiba lamang sa mga salitang ginagamit (hal. {{Lang|en|lift}} sa Britanya habang {{Lang|en|elevator}} sa Amerika), sintaksis (hal. {{Lang|en|on the weekend}} sa Amerika habang {{Lang|en|at the weekend}} sa Britanya), at paggamit sa teknikal at di-teknikal na rehistro.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|pp=5–6}} Dahil sa kasaysayan ng paninirahan sa mga bansang nasa loobang bilog, nagawang maipantay ng Britanya ang pagkakaiba sa dayalekto at makagawa ng mga anyong [[koine]] ng Ingles sa [[Timog Aprika]], [[Australya|Australia]], at [[Nueva Selanda]].{{sfn|Deumert|2006|p=130}} Mabilis na natutong mag-Ingles ang marami sa mga migranteng nanirahan sa Estados Unidos. Sa kasalukuyan, malaking bahagdan ng populasyon ng Estados Unidos ngayon ay kaya lamang magsalita ng iisang wika.{{sfn|Deumert|2006|p=131}}{{sfn|Ryan|2013|loc=Table 1}} Ukol sa pambansang katayuan ng wikang Ingles sa mga piling bansa, * Sa Australia, walang itinalagang opisyal na wika sa parehong pambansa at pang-estadong lebel.<ref>{{Cite journal |last=Ward |first=Rowena |date=2019 |title='National' and 'Official' Languages Across the Independent Asia-Pacific |trans-title='Pambansa' at 'Opisyal' na mga Wika ng Malayang Asya-Pasipiko|lang=en|journal=Journal of Multidisciplinary International Studies |volume=16 |issue=1/2 |pages=83–84 |doi=10.5130/pjmis.v16i1-2.6510 |doi-access=free}}</ref> * Sa [[Kanada]], parehong opisyal na wika sa pambansang lebel ang Ingles at [[Wikang Pranses|Pranses]].<ref>{{cite web |url=http://news.gc.ca/web/article-eng.do?m=/index&nid=480459 |archive-url=https://archive.today/20130410031606/http://news.gc.ca/web/article-eng.do?m=/index&nid=480459 |url-status=dead |archive-date=10 April 2013 |title=40 Years of the Official Languages Act |publisher=Department of Justice Canada |lang=en|trans-title=40 Taon ng Official Languages Act}}</ref> Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) rin sa anim na lalawigan at tatlong teritoryo ang Ingles, habang wala namang itinalagang opisyal na wika sa tatlong lalawigan. Sa [[Québec|Quebec]], Pranses lamang ang tanging opisyal na wika nito.<ref>{{cite web |url=https://www.legisquebec.gouv.qc.ca/en/tdm/cs/C-11 |title=Charter of the French language |last= |first= |date=26 March 2024 |website=Légis Québec |publisher=Québec Official Publisher |lang=en|trans-title=Karta ng Wikang Pranses}}</ref> * Sa [[Republika ng Irlanda|Irlanda]], Ingles ang itinalagang pangalawang wika ng bansa, habang [[Wikang Irlandes|Irlandes]] naman ang itinalagang unang wika.<ref>{{cite web |url=https://www.irishstatutebook.ie/eli/cons/en/html#part2 |title=Article 8 of the Constitution of Ireland|trans-title=Artikulo 8 ng Saligang-batas ng Irlanda|lang=en|last= |first= |date=January 2020 |website=Irish Statute Book}}</ref> * Bagamat mayorya ng populasyon ng Nueva Selanda ang nagsasalita ng Ingles, tanging [[Wikang Māori|Maori]] at ang [[Wikang nakasenyas ng Nueva Selanda|pambansang wikang nakasenyas]] nito ang itinalagang opisyal na wika ng bansa.<ref>{{cite web |title=Maori Language Act 1987 |url=http://www.legislation.govt.nz/act/public/1987/0176/latest/DLM124116.html |lang=en}}</ref> <ref>{{cite news |url=http://tvnz.co.nz/view/page/488120/696482 |title=Recognition for sign language |date=6 April 2006 |work=[[Television New Zealand]] |trans-title=Pagkilala sa wikang nakasenyas |lang=en |access-date=21 Enero 2026 |archive-date=15 Mayo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515221254/http://tvnz.co.nz/view/page/488120/696482 |url-status=dead }}</ref> * Walang itinalagang opisyal na wika sa [[Reyno Unido]]. Gayunpaman, sa [[Gales]] at [[Hilagang Irlanda]], Ingles ang isa sa mga opisyal na wika nito.<ref>{{cite journal |last1=Huws |first1=Catrin Fflur |title=The Welsh Language Act 1993: A Measure of Success?|trans-title=Ang Welsh Language Act 1993: Panukat sa Tagumpay?|lang=en |journal=Language Policy |date=June 2006 |volume=5 |issue=2 |pages=141–160 |doi=10.1007/s10993-006-9000-0}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 October 2022 |title=Irish language and Ulster Scots bill clears final hurdle in Parliament|trans-title=Nalampasan na ng panukalang Irish language at Ulster Scots ang huling balakid nito sa Parlamento|lang=en|work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-63402597}}</ref> Walang itinalagang opisyal na wika sa [[Eskosya]] at [[Inglatera]]. * Sa [[Estados Unidos]], Ingles ang itinalagang opisyal na wika ng bansa sa bisa ng isang kautusang tagapagpaganap noong 2025.<ref>{{Cite news |last1=Ho |first1=Vivian |last2=Pannett |first2=Rachel |date=1 March 2025 |title=A Trump order made English the official language of the U.S. What does that mean? |trans-title=Ginawa sa bisa ng isang utos ni Trump ang wikang Ingles bilang opisyal na wika ng Estados Unidos. Ano'ng ibig sabihin nito?|lang=en|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2025/03/01/trump-english-official-language-explainer/ |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref> Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) ang Ingles sa 32 estado at limang teritoryo. Walang itinalagang opisyal na wika sa natitirang 18 estado at sa [[Distrito ng Columbia]].<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/#people-and-society |title=United States |date=29 May 2024 |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |trans-title=Estados Unidos |lang=en |access-date=21 Enero 2026 |archive-date=12 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/#people-and-society |url-status=dead }}</ref> === Pandaigdigang wika === [[File:Countries_in_which_English_Language_is_a_Mandatory_or_an_Optional_Subject.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Countries_in_which_English_Language_is_a_Mandatory_or_an_Optional_Subject.svg|thumb|Katayuan ng wikang Ingles sa pampublikong edukasyon sa bawat rehiyon:<ref>{{cite web |title=Countries in which English Language is a Mandatory or an Optional Subject |trans-title=Mga Bansa kung saan isang Kinakailangan o Mapipiling Asignatura ang Wikang Ingles |url=https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031000038/https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |archive-date=31 October 2022 |access-date= |publisher=The University of Winnipeg |language=en}}</ref>{{legend|#00a2e8|Kinakailangang asignatura}}{{legend|#ffc90e|Mapipiling asignatura}}{{legend|#ababab|Walang datos}}]] Inilalarawan minsan ang wikang Ingles bilang ang pinakaunang pandaigdigang ''[[lingua franca]]'',{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Meierkord|2006|p=165}} o di kaya'y bilang ang pinakaunang [[pandaigdigang wika]].{{sfn|Brutt-Griffler|2006|pp=690–691}}{{sfn|Northrup|2013}} Pinakaginagamit na wika ang Ingles pagdating sa paglalathala, telekomunikasyon, kalakalan, libangan, at diplomasya.{{sfn|Northrup|2013}} Nakamit nito ang pagkapantay sa [[wikang Pranses]] noong 1919 sa kasagsagan ng negosasyon sa [[Kasunduan sa Versailles]].{{sfn|Phillipson|2004|p=47}} Pagsapit ng pagtatag sa [[Mga Nagkakaisang Bansa]] noong 1945, naging pangunahing wika na ang Ingles;{{sfn|Conrad|Rubal-Lopez|1996|p=261}} isa ito sa anim na opisyal na wika ng naturang organisasyon at ang kasalukuyang pinakaginagamit na wika sa pandaigdigang diplomasya at pakikipag-ugnayan.{{sfn|United Nations|2010}}{{sfn|Richter|2012|p=29}} Nakatalaga ang Ingles bilang isang opisyal na wika o di kaya'y wika ng trabaho sa maraming mga pandaigdigang organisasyon kagaya ng [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko]] (IOC), Ginagamit rin ito bilang wika ng trabaho kahit maging sa mga panrehiyong organisasyon kagaya ng [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] (ASEAN) at [[Ekonomikong Kooperasyon sa Asya-Pasipiko]] (APEC), kung saan hindi gaanong kalaganap ang paggamit sa naturang wika sa mga kasaping bansa nito. Sa [[Unyong Europeo]] (EU), Ingles ang karaniwang ginagamit na wika ng trabaho ng mga kasaping bansa nito kahit na pinapayagan ng unyon na gumamit ang mga kasapi nito ng kahit anong wika.{{sfn|Ammon|2006|p=321}} Ingles ang ginagamit na basehan sa mga [[kontroladong likas na wika]],{{sfn|Wojcik|2006|p=139}} gayundin bilang ang wikang ginagamit sa larangan ng [[paglalayag]] at [[Abyasyon|pagpapalipad]].{{sfn|International Maritime Organization|2011}}{{sfn|International Civil Aviation Organization|2011}} [[File:English_Proficiency_Index_by_country_as_of_2014.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:English_Proficiency_Index_by_country_as_of_2014.svg|thumb|English Proficiency Index noong 2014:<ref>{{cite web |title=Countries in which English Language is a Mandatory or an Optional Subject |trans-title=Mga Bansa kung saan isang Kinakailangan o Mapipiling Asignatura ang Wikang Ingles |url=https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031000038/https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |archive-date=31 October 2022 |access-date= |publisher=The University of Winnipeg |language=en}}</ref> {{legend|#225500|Napakataas (80–100%)}} {{legend|#44aa00|Mataas (60–80%)}} {{legend|#66ff00|Katamtaman (40–60%)}} {{legend|#99ff55|Mababa (20–40%)}} {{legend|#ccffaa|Napakababa (0.1–20%)}} {{legend|#c0c0c0|Walang datos}}]] Wikang Ingles ang pinaka-inaaral na banyagang wika sa mundo.{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Crystal|2003a}} Nag-aaral ang karamihan sa mga tao ng Ingles dahil sa praktikal na kadahilanan at hindi sa ideolohiya.{{sfn|Kachru|2006|p=195}} Sa EU, Ingles ang pinakasinasalitang banyagang wika sa 19 sa 25 kasaping bansa nito kung saan hindi opisyal na wika ito. Ayon sa isang opisyal na poll noong 2012 (noong kasapi pa ang [[Reyno Unido]]) sa mga kasaping bansa na hindi opisyal na wika ang Ingles, 38% ng mga sumagot ay nagsabing kaya nilang makapagsalita ng Ingles sa antas ng pakikipag-usap sa iba.{{sfn|European Commission|2012|pp=21, 19}} Kinokonekta ang matinding impluwensiya ng Ingles sa pagbilis ng [[Kamatayan ng wika|kamatayan ng ibang mga maliliit na wika]];{{sfn|Crystal|2000}} dahil rito, inaakusahan din ang wika ng [[Imperyalismong pangwika|imperyalismo]] at marami rin ang aktibong tumututol sa paggamit nito.{{sfn|Jambor|2007}} Gayunpaman, patuloy pa ring dumadami ang mga mananalita ng Ingles dahil sa paniniwalang nagdadala ng kaginhawaan at mas mabuting buhay ang paggamit nito.{{sfn|Svartvik|Leech|2006|loc=Chapter 12: English into the Future}} Kinakailangang marunong sa wikang Ingles sa maraming mga larangan kagaya ng sa [[medisina]] at [[kompyuting]]. Bagamat magkasingpantay noon ang Ingles sa Pranses at [[Wikang Aleman|Aleman]] pagdating sa pananaliksik, Ingles na ang natatanging nananaig na wika sa kasalukuyan.{{sfn|Gordin|2015}} Makikita ang dominasyon nito sa [[maagham na paglalathala]] sa mga [[indeks]] ng mga [[siyentipikong dyornal]] kagaya ng ''Chemical Abstracts'': noong 1998, nasa lagpas 80% ng lahat na naka-indeks na siyentipikong artikulo ng dyornal ang nakasulat sa Ingles, 90% sa mga [[likas na agham]] noong 1996, at 82% sa [[araling pantao]] noong 1995.{{sfn|Brutt-Griffler|2006|pp=694–695}} Sa kasagsagan ng [[dekolonisasyon]] sa [[Imperyong Britaniko]] noong dekada 1950s at 1960s, patuloy na ginamit ng mga lumayang kolonya ang wikang Ingles imbes na alisin ito sa mga wika ng kanilang bansa.{{sfn|Mufwene|2006|p=614}}{{sfn|Northrup|2013|pp=81–86}} Halimbawa, patuloy na ginagamit sa [[India]] ang Ingles matapos nitong lumaya sa Reyno Unido. India ngayon ang ikatlong may pinakamaraming inilalathalang aklat sa naturang wika matapos ng [[Estados Unidos]] at Reyno Unido,{{sfn|Sailaja|2009|pp=2–9}} kahit na di lalagpas sa 5% ng populasyon nito ang marunong magsalita ng Ingles nang maayos. Noong 2004, ipinagpalagay ng iskolar na si David Crystal na India ang may pinakamalaking populasyon na kayang magsalita o makaunawa ng Ingles sa mundo,{{sfn|Crystal|2004}} bagamat marami ring iskolar na naniniwalang Estados Unidos pa rin ang may hawak sa naturang titulo.{{sfn|Graddol|2010}} Marami sa mga mananalita ng Ingles Aprika ang bahagi ng pamayanang "Apro-Sakson" ng kontinente.{{sfn|Mazrui|Mazrui|1998}} Pinaniniwalaan na mananatili ang Ingles bilang isang wikang [[koine]] sa hinaharap.{{sfn|Crystal|2006}} == Dayalekto, aksent, at barayti == Maraming [[Talaan ng mga dayalekto ng wikang Ingles|mga dayalekto]] ng wikang Ingles ang natukoy ng mga [[Dayalektolohiya|dayalektologo]], na kumakatawan sa panrehiyong pagkakaiba pagdating sa balarila, bokabularyo, at pagbigkas. Naiiba ito sa [[Mga panrehiyong aksent ng wikang Ingles|mga panrehiyong aksent]], na tanging tumutukoy lamang sa pagkakaiba sa pagbigkas. Karaniwang hinahati ng mga lingwista ang wikang Ingles sa dalawang malalawak na kategorya, [[Britanikong Ingles]] (BrE) at [[Hilagang Amerikanong Ingles]] (NAE).{{sfn|Crystal|2003b|p=107}} === Britanya at Irlanda === <gallery mode="packed"> File:Alain_de_Botton_on_Fear_of_Failure_at_Cannes_Lions_2012.flac|Boses ni [[Alain de Botton]], na may modernong aksent na RP. File:Danny_Baker_BBC_Radio4_Desert_Island_Discs_31_Jul_2007_b012wcl4.flac|Boses ni [[Danny Baker]], na may aksent na [[Cockney (aksent)|Cockney]]. File:Russell_brand_bbc_radio4_desert_island_discs_21_07_2013.flac|Boses ni [[Russell Brand]], na lumaki sa [[Essex]] at may aksent na [[Estuaryong Ingles]]. File:Damien_hirst_bbc_radio4_desert_island_discs_13_05_2013_b01sd0hy.flac|Boses ni [[Damien Hirst]], na may aksent na kanlurang [[Yorkshire (dayalekto)|Yorkshire]]. File:John_bishop_bbc_radio4_desert_island_discs_24_06_2012.flac|Boses ni [[John Bishop]], na may aksent na [[Scouse]]. File:Rob_Brydon_BBC_Radio4_Front_Row_18_Mar_2012_b01dhl11.flac|Boses ni [[Rob Brydon]], na may aksent na katimugang [[Ingles ng Gales|Gales]]. File:Alex_Salmond_BBC_Radio4_Desert_Island_Discs_16_January_2011_b00xgs41.flac|Boses ni [[Alex Salmond]], na gumagamit ng isa sa mga aksent ng [[Ingles ng Eskosya|Eskosya]]. File:George_Best_-_The_New_Elizabethans_-20_Jul_2012_-_b01kt7cs.flac|Boses ni [[George Best]], na may aksent na [[Ingles ng Ulster|Hilagang Irlanda]]. File:Mary_Robinson_-_Desert_Island_Discs_-_28_July_2013.flac|Boses ni [[Mary Robinson]], na gumagamit ng isa sa mga aksent ng [[Hiberno-Ingles|Irlanda]]. </gallery> [[File:Dialects_of_English_in_UK_and_Ireland.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dialects_of_English_in_UK_and_Ireland.svg|thumb|Mga pangunahing rehiyon ng mga dayalekto ng wikang Ingles sa [[Britanya (ngalan ng pook)|Britanya]] at [[Irlanda (pulo)|Irlanda]].]] Dahil sinasalita na ang wikang Ingles sa Britanya sa nakalipas na humigit-kumulang 1,500 taon, maraming mga dayalekto ng wika ang nabuo rito.{{sfn|Trudgill|1999|p=10}} Sa [[United Kingdom|Reyno Unido]], itinuturing ang [[Received Pronunciation]] (RP, {{Literal|Tamang Pagbigkas}}), isang edukadong aksent na nagmula sa [[Timog-silangang Inglatera]], bilang ang tradisyonal na pamantayang ginagamit sa [[brodkasting]] partikular na ang [[BBC]] (kaya tinatawag din itong {{Lang|en|BBC English}}, {{Literal|Ingles ng BBC}}) at kinokonsidera bilang pinaka-prestihiyoso sa lahat ng mga dayalekto ng bansa. Ang mabilis na pagkalat ng aksent na ito dahil sa midya ang siyang itinuturong dahilan sa mabilis ding pagbaba ng paggamit sa mga panlalawigang aksent. Napag-alaman sa [[Sarbey ng mga Dayalekto ng Ingles]] noong 1950 hanggang 1951 na bagamat may pagkakaiba pa rin sa balarila at bokabularyo ang mga dayalekto ng wikang Ingles sa Reyno Unido, mapapansing kumokonti ang pagkakaibang ito sa paglipas ng panahon.{{sfn|Trudgill|1999|p=125}} Gayunpaman, tanging naapektuhan lamang ang mga pagkakaiba ng mga dayalekto pagdating sa balarila at bokabularyo. Nasa 3% lamang ng mga Ingles ang aktuwal na gumagamit ng RP sa karaniwang usapan; ginagamit ng natirang 97% ang mga panrehiyong aksent na naimpluwensiyahan lamang ng RP sa iba't ibang antas.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=3}} Meron ding pagkakaiba sa mga gumagamit ng RP, lalo na sa [[panlipunang uri]] sa pagitan ng RP ng Mataas at Mababang Uri gayundin sa katutubong mananalita ng RP at sa mga gumagamit ng RP pero hindi lumaki sa naturang aksent.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=37}} Sa Britanya, may maituturing ding pagkakaiba sa pagitan ng mga panlipunang uri; kinokonsidera bilang taliwas sa pamantayan ang ilang mga katangian kahit na di-hamak na laganap ito na madalas ding idinidikit sa pananalita ng mabababang uri. Halimbawa nito sa kasaysayan ang [[Pagtatanggal ng h|pagtatanggal ng ''h'']] ng mga mabababang uring mananalita ng [[Ingles ng London]], lalo na ang Cockney, na ngayo'y isa na'ng karaniwang katangian ng naturang dayalekto. Gayunpaman, nananatili pa rin itong wala sa rehistro ng mga matatataas na uri ng lipunang Britaniko.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=40}} Mahahati sa apat na pangunahing rehiyon ng dayalekto ang Ingles sa Inglatera: Timog-silangan, Timog-kanluran (kilala ring [[Ingles ng West Country]]), Midlands, at Hilaga. Sa bawat rehiyon na ito, meron ding mga dayalekto: nahahati ang Hilaga sa mga dayalektong [[Yorkshire (dayalekto)|Yorkshire]], [[Geordie]] (sinasalita sa [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]]), at [[Lanchashire (dayalekto)|Lanchashire]], na kinabibilangan ng mga suburbanong dayalekto ng [[Manchester]] ([[Manchester (dayalekto)|Mancunian]]) at [[Liverpool]] ([[Scouse]]). Dahil sa pagiging sentro ng [[Danelaw|pananakop ng mga Danes]] noong kapanahunan ng [[mga Viking]] sa Inglatera, nanatili ang mga Nordikong katangian sa wika sa mga dayalektong ito kesa sa ibang mga rehiyon, lalo na sa dayalektong Yorkshire.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=31}} Samantala, sa [[Kanlurang Midlands]], naipreserba naman sa mga dayalektong tulad ng [[Black Country]] ([[Black Country (dayalekto)|Yam Yam]]) at sa [[Birmingham]] ([[Brummie]]) ang mga arkaikong katangian mula sa [[Maagang modernong Ingles|maagang moderno]] at [[Gitnang Ingles]] kagaya ng mga Hermanikong elemento sa balarila at bokabularyo.{{sfn|Clark|Asprey|2013}} Simula noong ika-15 siglo, nakasentro sa London ang mga dayalekto ng Timog-silangang Inglatera. Tradisyonal na ginagamit doon ang dayalektong [[Cockney (dayalekto)|Cockney]] ng mga mabababang uri kaya mababa rin ang tingin dito. Dahil sa pagkalat ng mga katangian ng Cockney sa ibang mga dayalekto sa rehiyon, kinokonsidera ng midya ito bilang isang bagong dayalekto ng Estuaryong Ingles, bagamat tutol dito ang ilang mga lingwista dahil sa impluwensiya ng London sa karatig-lugar nito noon pa man.{{sfn|Roach|2009|p=4}}{{sfn|Trudgill|1999|p=80}} Ilan sa mga katangiang kumalat mula London ang mga sumusunod:{{sfn|Trudgill|1999|pp=80–81}} * [[Sumisingit na R|sumisingit na ''R'']]'','' pagbigkas ng salitang {{Lang|en|drawing}} ("pagguhit") bilang {{Lang|en|drawring}} {{IPA|/ˈdrɔːrɪŋ/}} kung saan sumisingit sa isang bahagi ng salita ang [[Katinig na tunog-R|tunog na ''r'']]. * [[Glotalisasyon ng t|glotalisasyon ng ''t'']]'','' pagbigkas sa {{Lang|en|[[Harry Potter|Potter]]}} bilang {{Lang|en|Po'er}} {{IPA|/ˈpɒʔə/}} kung saan pinapalitan ang tunog na ''t'' ng [[impit]]) * [[Paghaharap ng th|paghaharap ng ''th'']], pagbigkas sa {{Lang|en|thanks}} ("salamat") bilang {{Lang|en|fanks}} o {{Lang|en|bother}} ("abala") bilang {{Lang|en|bover}} kung saan nagiging ''f'' o ''v'' ang tunog na ''th''. Kinokonsidera na ngayon bilang hiwalay na wika ang [[wikang Scots]], pero nagmula ito sa maagang Hilagang Gitnang Ingles,{{sfn|Aitken|McArthur|1979|p=81}} at nadebelop at naimpluwensiyahan kalaunan ng ibang mga wika kagaya ng [[wikang Gaeliko]] at [[Wikang Lumang Nordiko|Lumang Nordiko]]. Nagtataglay din ng maraming dayalekto ang wikang Scots. Bukod dito, kabilang ang [[Ingles ng Eskosya]] sa mga barayti ng pamantayang Ingles sa [[Eskosya]]; karamihan sa mga ito ay mga dayalekto ng hilagang Inglatera na naimpluwensiyahan ng wikang Scots.{{sfn|Romaine|1982}} Samantala, sa [[Irlanda (pulo)|Irlanda]], maraming mga anyo ng wikang Ingles ang nagsimulang gamitin matapos ang [[Pananakop ng mga Anglo-Norman sa Irlanda|pananakop ng mga Anglo-Norman sa naturang rehiyon]] noong ika-11 siglo. Sa [[kondado ng Wexford]] at sa rehiyong pumapalibot sa [[Dublin]] nadebelop ang dalawang dayalekto na ngayo'y wala na, [[Yola (dayalekto)|Forth and Bargy]] at [[Fingallian]]. Parehong nagmula ito sa [[Maagang Modernong Ingles]] at ginamit hanggang noong ika-19 na siglo. Gayunpaman, nagmula ang modernong anyo ng [[Hiberno-Ingles|wikang Ingles sa Irlanda]] sa kolonisasyon ng mga Ingles simula noong ika-17 siglo. Sa kasalukuyan, nahahati ang Ingles ng Irlanda sa [[Ingles ng Ulster]], [[Ingles ng Hilagang Irlanda]] na naimpluwensiyahan nang matindi ng wikang Scots, at marami pang mga dayalekto sa Irlanda. Kagaya ng dayalekto ng Eskosya gayundin ng karamihan sa mga dayalekto ng Hilagang Amerika, nananatili ang [[Katinig na tunog-R|rotosidad]] sa halos lahat ng mga dayalekto sa naturang rehiyon di tulad ng mga dayalektong naimpluwensiyahan ng RP.{{sfn|Barry|1982|pp=86–87}}{{sfn|Hickey|2007}} === Hilagang Amerika === <gallery mode="packed"> File:Emery_Emery_Voice.ogg|Boses ni [[Emery Emery]], na lumaki sa [[Midwest (Estados Unidos)|Midwest]] sa Estados Unidos at may aksent na [[Pangkalahatang Amerikanong Ingles|Pangkalahatang Amerikano]]. File:Rep._Martha_Roby's_"Roller_Coaster"_Speech_Sound_Bite.flac|Boses ni [[Martha Roby]], na lumaki sa [[Alabama]] na may aksent na [[Katimugang Estados Unidos (aksent)|Timog Amerikano]]. File:Chuck_Zito_on_Becoming_a_Hells_Angel.flac|Boses ni [[Chuck Zito]], na may aksent na [[New York (aksent)|New York]]. File:Sec._Walsh_on_Construction_Jobs_in_Infrastructure_Bill_v2.flac|Boses ni [[Marty Walsh]], na may aksent na [[Boston (aksent)|Boston]]. File:On_the_phone-_Russell_Gage.ogg|Boses nina [[D.J. Shockley]] at [[Russell Gage]], na parehong may aksent na [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles|Aprikanong Amerikano]]. File:Margaret_atwood_bbc_radio4_front_row_27_07_2007_b007tjpb.flac|Boses ni [[Margaret Atwood]], na may aksent na [[Pamantayang Ingles ng Canada|Pamantayang Canada]]. </gallery> [[File:Population_speaking_English_at_home_by_PUMA.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Population_speaking_English_at_home_by_PUMA.png|thumb|Bahagdan ng mga Amerikanong edad lima pataas sa [[Estado ng Estados Unidos|50 estado]], [[Washington, D.C.|Washington DC]], at [[Puerto Rico]] na nagsasalita ng wikang Ingles sa tahanan, ayon sa [[American Community Survey]], isang sarbey na isinagawa noong 2016 hanggang 2021]] Dahil sa mataas-taas na antas ng paghahalo, akomodasyon, at [[Wikang koine|koinesasyon]] na naganap noong panahong kolonyal sa [[Hilagang Amerika]], itinuturing ang [[Wikang Ingles ng Hilagang Amerika|mga dayalekto ng wikang Ingles]] sa kontinente bilang walang pinagkaiba sa isa't isa kumpara sa [[Inglatera]]. Gayunpaman, ipinapakita sa modernong pananaliksik na may mga pagkakaiba rin ang mga dayalekto at barayti ng wika sa Hilagang Amerika. Tumataas ang baryasyon sa aksent sa Estados Unidos sa panrehiyong antas pero bumababa sa lokal na antas,{{sfn|Labov|2012}} bagamat nananatili pa rin itong nasa isang kontinuo ng mga magkakaparehong aksent na kilala sa tawag na [[Pangkalahatang Amerikano]] (GA).{{sfn|Wells|1982|p=34}} Kinokonsiderang bahagi ng Pangkalahatang Amerikano ang mga barayti ng [[wikang Ingles ng Canada]] maliban sa [[Atlantikong Canada|rehiyong Atlantiko]] ng bansa gayundin sa [[Québec|Quebec]], bagamat may mga maliliit na pagkakaiba sila sa mga aksent ng Estados Unidos kagaya ng pagtaas ng mga patinig na {{IPAc-en|aɪ}} at {{IPAc-en|aʊ}} bago ang mga [[Tunog (ponetika)|di-matutunog na katinig]] at mga pagkakaiba sa pagsusulat at pagbigkas sa mga salita.{{sfn|Boberg|2010}} Kabilang sa [[Ingles ng Atlantikong Canada]] ang [[Maritime (aksent)|Maritime]] at [[Ingles ng Newfoundland|Newfoundland]], at naimpluwensiyahan ng wikang Ingles ng Britanya at Irlanda, gayundin ng mga [[wikang Irlandes]], [[Wikang Gaeliko|Gaeliko]], at [[Wikang Pranses|Pranses]], partikular na ang barayti na [[Wikang Pranses ng Acadia|Acadia]].<ref>{{Cite book |last=Labov |first=William |title=The Atlas of North American English |last2=Ash |first2=Sharon |last3=Boberg |first3=Charles |publisher=De Gruyter |year=2006 |location=Berlin |language=en |trans-title=Ang Atlas ng Ingles ng Hilagang Amerika}}</ref> Karamihan sa mga aksent ng Hilagang Amerika ay pawang mga [[Katinig na tunog-R|rotiko]]; ibig sabihin, binibigkas nila ang tunog na ''r''. Di tulad ng sitwasyon sa Britanya, itinuturing itong prestihiyoso lalo na sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]],{{sfn|Labov|1972}} kung saan hinahanay ang di pagbigkas sa ''r'' sa mga mababang uri at di nakapagtapos. Sa kasalukuyan, nananaig na ang rotosidad sa [[Ingles ng Katimugang Amerika]], mula sa [[Lumang wikang Ingles ng Katimugang Estados Unidos|historikal na pagkaprestihiyoso]] ng di pagbigkas sa ''r''.{{sfn|Levine|Crockett|1966}}{{sfn|Schönweitz|2001}} Karaniwang inilalarawan ang mga aksent nito bilang {{Lang|en|twang}} (may katangian ng [[Nasalisasyon|pailong]]) o {{Lang|en|drawl}} (pinapahaba),{{sfn|Montgomery|1993}} at natutukoy agad dahil sa [[Monoptonggo|pagbubura ng patinig]] na {{IPA|/aɪ/}} sa pagbigkas sa mga salitang tulad ng {{Lang|en|spy}} ("espiya"), na binibigkas na parang {{Lang|en|spa}}, ang paghahati sa mga [[harapang patinig]] bilang mga [[Malapatinig|madudulas na patinig]] o maging dalawang hiwalay na pantig (hal. {{Lang|en|press}} "midya" na binibigkas na parang ''prey-us''),{{sfn|Thomas|2008|pp=95–96}} ang [[Pag-iisa ng bigkas sa pen at pin|pag-iisa ng bigkas]] sa {{Lang|en|pen}} ("panulat") at {{Lang|en|pin}} ("pantusok"), at iba pa. Karamihan sa mga pagbabagong ito ay nagsimula lamang noong ika-19 na siglo.{{sfn|Bailey|1997}} Samantala, ginagamit naman ng nagtatrabaho at gitnang uri ng [[Aprikanong Amerikano|mga Aprikanong Amerikano]] ang [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles]] (AAVE). Di tulad ng karamihan ng mga aksent sa kontinente, karaniwan itong di-rotiko. Nagmula ito sa mga inaliping Aprikano at Aprikanong Amerikano na naimpluwensiyahan ng mga di-pamantayang aksent ng Katimugang Estados Unidos. Gayunpaman, pinaniniwalaan ng ilang mga lingwista na nagmula ito sa mga wikang Aprikano na sinasalita ng mga alipin na napilitang gumawa ng isang [[Wikang pidgin|pidgin]] o [[Mga wikang creole na nakabatay sa wikang Ingles|creole ng wikang Ingles]] upang magkaintindihan sila sa ibang mga aliping nagmula sa ibang lugar.{{sfn|Bailey|2001}} Dahil sa mga karaniwang katangian nito sa ibang mga aksent sa rehiyon, mabilis itong kumalat at ginamit sa lugar upang maging isa sa mga pangunahing aksent nito simula noong ika-19 at ika-20 siglo. Karaniwang hinahanay ang AAVE bilang isang anyo ng "pangit" na Ingles na sinasalita ng mga hindi edukado (kasama rin ang mga katimugang aksent ng [[Mga taong puti|mga Puti]]), bagamat unti-unti na itong kinikilala bilang isang ganap na barayti ng wikang Ingles.{{sfn|Green|2002}}{{sfn|Patrick|2006b}} === Australia at Nueva Selanda === <gallery mode="packed"> File:AustraliaPart2.ogg|Boses ng isang lalaki na may [[Ponolohiya ng wikang Ingles ng Australia|pangkalahatang aksent na Australia]]. File:Prime_Minister_Gillard_of_Australia_at_News_Conference_with_President_Obama.flac|Boses ni [[Julia Gillard]], na may [[Pangkaraniwang aksent ng wikang Ingles ng Australia|pangkaraniwang aksent na Australia]]. File:Geoffrey_Rush_bbc_radio4_front_row_01_05_2013.flac|Boses ni [[Geoffrey Rush]], na may [[Pangmayamang aksent ng wikang Ingles ng Australia|pangmayamang aksent na Australia]]. File:Eleanor_catton_bbc_radio4_womans_hour_09_09_2013.flac|Boses ni [[Eleanor Catton]], na may [[Ingles ng Nueva Selanda|aksent na Nueva Selanda]]. File:H.E._Mr._John_Key_Prime_Minister,_New_Zealand_-_speech_at_Connect_Asia-Pacific_2013_Summit.ogg|Boses ni [[John Key]], na may [[Ingles ng Nueva Selanda|aksent na Nueva Selanda]]. </gallery>Simula noong 1788, sinasalita na ang wikang Ingles sa kontinente ng [[Oseaniya]], at nadebelop ang [[wikang Ingles ng Australia]] bilang ang pangunahing wika ng mga naninirahan sa [[Australia]] sa ilalim ng [[Pangkalahatang aksent ng Australia|isang pangkalahatang aksent]]. Naging pangunahing wika rin [[Wikang Ingles ng Nueva Selanda|ang wikang Ingles]] sa [[Nueva Selanda]], bagamat hindi sa antas ng sa Australia.{{sfn|Eagleson|1982}} Magkaugnay ang dalawang uri ng wikang Ingles, na nag-impluwensiya sa isa't isa kasama ang mga [[wikang Ingles ng Timog Aprika]] at ng [[Wikang Ingles ng Timog-silangang Inglatera|Timog-silangang Inglatera]]. Tulad ng mga dayalektong ito, pawang mga di-rotiko rin ang mga wikang Ingles sa dalawang bansa, maliban sa [[pulong South]] sa Nueva Selanda. Partikular na kilala ang mga Ingles ng Australia at Nueva Selanda sa kanilang mga [[patinig]]: marami sa mga maiiksing patinig ang hinaharap o tinataas, habang nagiging mga [[diptonggo]] ang marami sa mga mahahabang patinig. Ipinapakita rin sa Ingles ng Australia ang pagtatangi sa mga maiiksi at mahahabang patinig, isang katangiang di nakikita sa ibang mga barayti ng wika. Humahanay rin ang balarila nito sa [[Britanikong Ingles|Britaniko]] at [[Amerikanong Ingles]]; kagaya ng sa Amerikanong Ingles, itinuturing ang mga [[Pangngalan|pangngalang]] kolektibo bilang isahan (hal. ginagamit sa pangngalang kolektibo na {{Lang|en|government}} ang [[Kopula|kopulang]] {{Lang|en|is}} imbes na ang katumbas nitong pangmaramihan na {{Lang|en|are}}).{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=16–21}}{{sfn|Burridge|2010}} Samantala, gumagamit naman ang Ingles ng Nueva Selanda ng mga [[harapang patinig]] na mas mataas pa kesa sa Ingles ng Australia.{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=24–26}}{{sfn|Maclagan|2010}}{{sfn|Gordon|Campbell|Hay et al.|2004}} === Timog-silangang Asya === <gallery mode="packed"> File:Declaration_of_Independence_Part_1.ogg|Boses ng isang lalaking may [[Wikang Ingles ng Singapura|aksent na Singapura]]. File:Dr._Villaverde_on_Conflicts_of_Interest_in_Medicine_and_Dr._Dans_on_Evidence-Based_Medicine_in_INCLEN.flac|Boses ng isang lalaki at babaeng may [[Pilipinong Ingles|aksent na Pilipino]]. </gallery>Isa sa mga [[opisyal na wika]] ang [[Pilipinong Ingles|wikang Ingles sa Pilipinas]], kung saan talamak ang paggamit sa naturang wika lalo na sa industriya, negosyo, midya, at mga dokumento ng pamahalaan. Naging mahalaga ito sa bansa simula noong [[Kasaysayan ng Pilipinas (1898–1946)|panahon ng mga Amerikano]] mula 1898 hanggang 1946.<ref>{{cite book |last1=Dayag |first1=Danilo |title=Philippine English: Linguistic and Literary Perspectives |date=2008 |publisher=Hong Kong University Press |isbn=978-962-209-947-0 |editor-last1=Bautista |editor-first=Ma. Lourdes |location=Hong Kong |pages=49–66 |language=en |trans-title=Pilipinong Ingles: Mga Pananaw sa Lingwistika at Panitikan |chapter=English-language media in the Philippines: Description and research |trans-chapter=Midya sa wikang Ingles sa Pilipinas: Paglalarawan at pananaliksik |doi=10.5790/hongkong/9789622099470.003.0004 |editor-last2=Bolton |editor-first2=Kingsley}}</ref> Ginagamit din ang [[Taglish]] bilang isang anyo ng [[pagpapalitang-kodigo]] sa pagitan ng [[wikang Tagalog]] at Ingles.<ref>{{cite journal |last1=Bautista |first1=Maria Lourdes S. |date=2004 |title=Tagalog-English Code-switching as a Mode of Discourse |trans-title=Pagpapalitang-kodigo sa Tagalog-Ingles bilang Paraan ng Diskurso |url=https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ720543.pdf |url-status=live |journal=Asia Pacific Education Review |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=226–233 |doi=10.1007/BF03024960 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515012035/https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ720543.pdf |archive-date=15 May 2022 |s2cid=145684166}}</ref> === Aprika, Karibe, at Timog Asya === <gallery mode="packed"> Talaksan:South African English.ogg|Boses ng isang lalaki na may aksent na [[Ingles ng mga Puting Timog Aprikano|Timog Aprika]]. Talaksan:Chimamanda Ngozi Adichie bbc radio4 front row 03 05 2013.flac|Boses ni [[Chimamanda Ngozi Adichie]], na may edukadong aksent na [[Ingles ng Nigeria|Nigeria]]. Talaksan:Sylbourne Sydial with Nordia Teape on Integrated Diaspora Services.flac|Boses ng babae at lalaki na may aksent na [[Ingles ng Hamayka|Hamayka]]. Talaksan:Arundhati Roy BBC Radio4 Bookclub 2 Oct 2011 b015brn8.flac|Boses ni [[Arundhati Roy]], na may aksent na [[Ingles ng India|India]]. </gallery>Madalas na sinasalita ang wikang Ingles sa [[katimugang Aprika]], kung saan isa ito sa mga opisyal na wika ng mga bansa sa rehiyon. Sa [[Timog Aprika]], sinasalita na ang wikang Ingles simula pa noong 1820 kasama ng [[wikang Afrikaans]] at mga wikang Aprikanong tulad ng [[mga wikang Khoe]] at [[Mga wikang Bantu|Bantu]]. Sa kasalukuyan, tinatayang nasa 9% ng populasyon ng Timog Aprika ang nagsasalita ng [[wikang Ingles ng Timog Aprika]] (SAE) bilang kanilang unang wika. Isang di-rotikong barayti ang SAE na sumusunod madalas sa RP. Isa ito sa mga kaunting di-rotikong barayti ng wikang Ingles na walang [[Sumisingit na R|sumisingit na ''R'']]. Nakadepende sa mga katutubong wika ng mananalita ang mga barayti ng pangalawang wika sa bansa. Pawang mga patinig ang karamihan sa mga pagkakaiba sa ponolohiya mula sa RP.{{sfn|Lass|2002}} Kabilang sa mga pagkakaiba naman sa katinig ang tendensiya ng mga mananalita na bigkasin ang mga katinig na {{IPA|/p, t, t͡ʃ, k/}} nang walang [[Katinig na may paghinga|paghinga]] (hal. binibigkas ang {{Lang|en|pin}} ("pantusok") bilang {{IPA|[pɪn]}} imbes na {{IPA|[pʰɪn]}} tulad ng ibang mga barayti), habang [[Katinig na tunog-R|binibigkas naman ang ''r'']] bilang isang [[Simpleng katinig na pakatal|simpleng pakatal]] {{IPA|[ɾ]}} imbes bilang [[Katinig na pasutsot|pasutsot]].{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=30–31}} Sinasalita sa [[Nigeria]] ang [[Ingles ng Nigeria|isang barayti]] ng wikang Ingles, kung saan sinasalita ito sa iba't ibang antas ng humigit-kumulang 150 milyong katao. Bagamat tradisyonal na naimpluwensiyahan ng [[Britanikong Ingles]], unti-unti na'ng naiimpluwensiyahan rin ito ng [[Amerikanong Ingles]] simula noong ika-20 siglo. Umusbong din ang mga natatanging salita at konsepto sa naturang barayti na ito upang punan ang mga pangkulturang konsepto na natatangi sa bansa.<ref>{{cite journal |last1=Adegbija |first1=Efurosibina |date=1989 |title=Lexico-semantic variation in Nigerian English |url=https://archive.org/details/sim_world-englishes_summer-1989_8_2/page/165 |trans-title=Pagkakaibang leksikosemantiko sa Ingles ng Nigeria |journal=World Englishes |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=165–177 |doi=10.1111/j.1467-971X.1989.tb00652.x}}</ref> Kumalat ang mga barayti ng wikang Ingles sa mga dating sakop ng [[Imperyong Britaniko|Gran Britanya]] sa Karibe, kabilang na ang [[Jamaica|Hamayka]], [[kapuluang Leeward]] at [[Kapuluang Windward|Windward]], [[Trinidad at Tobago]], [[Barbados]], [[kapuluang Kayman]], at [[Belise]]. May mga sari-sariling barayti ng Ingles ang mga ito, gayundin ng mga wikang creole na nakabatay sa Ingles at mga wikang Aprikano. Pinakaprominente sa mga ito ang [[Ingles ng Hamayka]] at ang [[Wikang creole ng Hamayka|wikang creole]] nito. Sa [[Gitnang Amerika]], sinasalita ang mga wikang creole na nakabatay sa Ingles sa mga rehiyon ng [[Nicaragua]] at [[Panama]] na nakaharap sa Karibe.{{sfn|Lawton|1982}} Karaniwang bihasa ang mga mananalita sa mga ito sa parehong barayti ng Ingles at ng creole, at talamak ang [[pagpapalitang-kodigo]] sa mga ito. Inilalarawan ang sitwasyong ito bilang isang bahagi ng kontinuo kung saan itinuturing na pormal na [[Rehistro (sosyolingguwistika)|rehistro]] ang mga barayti ng Ingles habang di-pormal naman ang mga wikang creole.{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|p=115}} Karamihan sa mga barayti ng wikang Ingles sa Karibe ay nakabatay sa Britanikong Ingles, kaya naman karamihan din sa mga ito ay pawang mga di-rotiko maliban sa pormal na rehistro ng wikang Ingles ng Hamayka, na karaniwang rotiko. Naiiba ang barayti na ito mula sa RP sa imbentaryo ng patinig nito, na itinatangi sa haba imbes sa diin tulad ng pamantayang wikang Ingles. Mga monoptonggo na {{IPA|[eː]}} at {{IPA|[oː]}} ang mga [[Diptonggo|diptonggong]] {{IPA|/ei/}} at {{IPA|/ou/}}. Minsan ding binibigkas ang {{IPA|[ie]}} at {{IPA|[uo]}} bilang kabaligtaran ng isa't isa (hal. binibigkas ang {{Lang|en|bay}} ("look") bilang {{IPA|[bʲeː]}}). Karaniwan ding tinatanggal ang huling bahagi ng isang [[kambal-katinig]] kung nasa dulo ito ng isang salita (hal. binibigkas ang {{Lang|en|child}} ("anak") bilang {{IPA|[t͡ʃail]}}),{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=117–118}}{{sfn|Lawton|1982|pp=256–260}}{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=115–116}} Samantala, sa [[Indiya|India]], karaniwang tinitingnan ang RP bilang ang "tamang" anyo ng wikang Ingles kaya ito rin ang ginagawang basehan para sa lokal na barayti nito. Matutukoy ang aksent ng Ingles ng India dahil sa pagbigkas sa mga ponemang tulad ng {{IPA|/t/}} at {{IPA|/d/}} bilang mga kaakibat nitong [[katinig sa dilang pulupot]] {{IPA|[ʈ]}} at {{IPA|[ɖ]}}, pagpapalit sa mga ponemang {{IPA|/θ/}} at {{IPA|/ð/}} sa katumbas nitong [[katinig sa ngipin]] {{IPA|[t̪]}} at {{IPA|[d̪]}}. Binibigkas din minsan ng ilang mga mananalita ng barayti ang mga salita ayon sa eksakto nitong pagbaybay (hal. binibigkas ang {{IPA|/gh/}} sa {{Lang|en|ghost}} bilang [[Tunog (ponetika)|matunog]] na [[Katinig na pasara|pasara]] na may paghinga {{IPA|[ɡʱ]}}, kahit na [[tahimik na titik]] ang ''h'' sa salitang ito).{{sfn|Sailaja|2009|pp=19–24}} === Di-katutubong barayti === <gallery mode="packed"> File:Non-native_English_reading_by_Spanish_native_speaker_003.ogg|Boses ng isang lalaking lumaki sa [[wikang Kastila]] na nagsasalita ng wikang Ingles. File:Japan_PM_Shinzo_Abe_addressing_US_Congress_2015.ogg|Boses ni [[Shinzo Abe]], isang [[Hapon|Hapones]], na nagsasalita ng wikang Ingles. File:Werner_Herzog_BBC_Radio4_Start_the_Week_26_March_2012_b01dtjcj.flac|Boses ni [[Werner Herzog]], isang [[Alemanya|Aleman]], na nagsalita ng wikang Ingles. </gallery>Maaaring iba ang pagbigkas sa mga salitang Ingles ang [[Wikang Ingles bilang pangalawa o banyagang wika|mga mananalitang hindi lumaki sa naturang wika]]. Dahil ito sa paglalapat nila sa [[ponolohiya]] ng kanilang [[Katutubong wika|wikang kinagisnan]] sa mga salitang ito o di kaya'y paggamit sa mga estratehiyang katulad sa mga paraan sa [[Pagtuto ng wika|pagtuto bilang pangunahing wika]]. Humahantong kalaunan ang mga ito sa mga di-karaniwang pagbigkas sa mga salita na hindi matatagpuan sa mga barayti ng wikang Ingles.<ref>{{cite book |last1=Bjarkman |first1=Peter C. |title=American Spanish Pronunciation |url=https://archive.org/details/americanspanishp00bjar |last2=Hammond |first2=Robert Matthew |date=1989 |publisher=Georgetown University Press |isbn=978-0-87840-099-7 |place=Washington, D.C. |page=[https://archive.org/details/americanspanishp00bjar/page/226 226] |language=en |trans-title=Pagbigkas ng wikang Kastila ng Amerika}}</ref> == Ponolohiya == {{Main|Ponolohiya ng wikang Ingles}} {{IPA notice|bahaging|brackets=no}} Nagkakaiba ang [[ponolohiya ng wikang Ingles]] depende sa dayalekto, ngunit madalas pa ring nagkakaunawaan ang mga mananalita nito kahit ganito. Nakakapekto ang barayti ng [[ponolohiya]] sa imbentaryo ng mga [[ponema]], na siyang nagdidikta sa pagkakaiba sa [[ponetika]] at pagbigkas sa mga ponema. Inilalarawan ng bahaging ito ang mga [[Pamantayang wika|pamantayang barayti]] ng wikang Ingles: [[Received Pronunciation]] ng Reyno Unido at [[General American]] (GA, {{Literal|Pangkahalatang Amerikano}}) ng Estados Unidos. === Katinig === Nasa 24 na ponemang katinig ang marami sa mga dayalekto ng wikang Ingles; 26 kung isasama pati ang {{IPA|/x/}} at /ʔ/. Tumpak para sa Ingles ng California at sa RP ang sumusunod na imbentaryo. {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Mga ponemang katinig ng wikang Ingles ! colspan="2" {{Diagonal split header|[[Paraan ng artikulasyon|Paraan]]|[[Lugar ng artikulasyon|Lugar]]}} ! colspan="2" |[[Katinig sa labi|Labi]] ! colspan="2" |[[Katinig sa labi–ngipin|Labi–ngipin]] ! colspan="2" |[[Katinig sa ngipin|Ngipin]] ! colspan="2" |[[Katinig sa gilagid|Gilagid]] ! colspan="2" |[[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]] ! colspan="2" |[[Katinig sa paleta|Paleta]] ! colspan="2" |[[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]] ! colspan="2" |[[Katinig sa tagukan|Tagukan]] |- ! colspan="2" |[[Katinig na pailong|Pailong]] | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|m}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|n}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ŋ}} | colspan="2" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasara|Pasara]] | style="border-right: 0;" |{{IPA link|p}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|b}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|t}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|d}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|k}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ɡ}} | style="border-right: 0;" |({{IPA link|ʔ}}) | style="border-left: 0;" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot|Pasara-sutsot]] | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|tʃ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|dʒ}} | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasutsot|Pasutsot]] | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|f}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|v}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|θ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ð}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|s}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|z}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|ʃ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ʒ}} | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |({{IPA link|x}}) | style="border-left: 0;" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|h}} | style="border-left: 0;" | |- ! rowspan="2" |[[Katinig na palapit|Palapit]] ![[Katinig na pagitna|Gitna]] | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ɹ}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|j}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|w}} | colspan="2" | |- ![[Katinig na pagilid|Gilid]] | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|l}} | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | |- |} Inilalarawan ang mga bawat pares ng mga [[tunog na may harang]] ([[Katinig na pasara|pasara]], [[Katinig na pasara-sutsot|pasara-sutsot]], [[Katinig na pasutsot|pasutsot]]) bilang [[Fortis at lenis|''fortis'' at ''lenis'']] ("malakas" at "mahina"). Sa bawat pares, una ang ''fortis'' habang pangalawa naman ang ''lenis''. Mas matindi ang pagpapalabas ng hangin sa mga katinig na ''fortis'' at palaging [[Kawalang-tunog|di-matunog]]. Bahagya namang [[Tunog (ponetika)|matunog]] ang mga katinig na ''lenis'' sa simula at dulo ng salita, at ganap na matunog kung nasa pagitan ng mga patinig. May mga karagdagang artikulasyon ang mga katinig na ''fortis'' sa ilang mga dayalekto, tulad halimbawa ng [[Katinig na may ihip|pag-ihip]] (hal. {{IPA|[pʰ]}}) kung mag-isa ito o nasa simula ng [[Diin (lingwistika)|nakadiin]] na pantig. Sa mga salitang may iisang [[pantig]], mas maiksi ang pagbigkas sa mga ito kumpara sa katumbas nitong ''lenis;'' halimbawa, mas mabilis bigkasin ang salitang {{Lang|en|nip}} ("kurot") kesa sa {{Lang|en|nib}} ("dulo ng panulat").{{sfn|Collins|Mees|2003|pp=47–53}} May dalawang alopono ang [[katinig na palapit pagilid]] {{IPA|/l/}} sa RP: {{IPA|[l]}} (hal. {{Lang|en|light}} {{IPA|[laɪt]}} "liwanag") na inilalarawan bilang ''malinaw'', at {{IPA|[ɫ]}} (hal. {{Lang|en|full}} {{IPA|[fʊɫ]}} "puno [ng laman]") na inilalarawan naman bilang ''madilim''.{{Sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=13}} Samantala, mas madalas na madilim na anyo ang ginagamit sa GA.{{Sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=41}} Nawawalan ng tunog naman ang mga [[tunog na walang harang]] ([[malapatinig]], [[Katinig na pailong|pailong]], [[Likidong katinig|likido]]) kapag sumusunod sa isang di-matunog na tunog na may harang, at palaging silabiko ang mga ito kapag sumusunod sa isang katinig sa dulo ng mga salita.{{sfn|Brinton|Brinton|2010|pp=56–59}} === Patinig === {{stack begin}} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+ Diptonggo sa dulo ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | colspan="2" | {{IPA|eɪ}} || {{lang|en|b'''ay'''}} |- | {{IPA|əʊ}} || {{IPA|oʊ}} || {{lang|en|r'''oa'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA|aɪ}} || {{lang|en|cr'''y'''}} |- | colspan="2" | {{IPA|aʊ}} || {{lang|en|c'''ow'''}} |- | colspan="2" | {{IPA|ɔɪ}} || {{lang|en|b'''oy'''}} |} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+ Diptonggo sa gitna ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | {{IPA|ɪə}} || {{IPA|ɪɹ}} || {{lang|en|p'''eer'''}} |- | {{IPA link|ɛ|eə}} || {{IPA|ɛɹ}} || {{lang|en|p'''air'''}} |- | {{IPA|ʊə}} || {{IPA|ʊɹ}} || {{lang|en|p'''oor'''}} |} {{stack end}}{{stack begin}} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center; margin-right: 1em;" |+ Monoptonggo ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | {{IPA link|iː}} || {{IPA link|i}} || {{lang|en|n'''ee'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ɪ}} || b'''i'''d |- | {{IPA link|e̞|e}} || {{IPA link|ɛ}} || {{lang|en|b'''e'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|æ}}|| {{lang|en|b'''a'''ck}} |- | {{IPA link|ɑː}} || rowspan="2" | {{IPA link|ɑ}} || {{lang|en|br'''a'''}} |- | rowspan="2" | {{IPA link|ɒ}} || {{lang|en|b'''o'''x}} |- | rowspan="2" | {{IPA link|ɔ}}, {{IPA link|ɑ}} || {{lang|en|cl'''o'''th}} |- | {{IPA link|ɔ|ɔː}}|| {{lang|en|p'''aw'''}} |- | {{IPA link|uː}} || {{IPA link|u}} || {{lang|en|f'''oo'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ʊ}}|| {{lang|en|g'''oo'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ɐ|ʌ}} || {{lang|en|b'''u'''t}} |- | {{IPA link|ə|ɜː}} || {{IPA link|ɚ|ɜɹ}} || {{lang|en|b'''ir'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ə}} || {{lang|en|comm'''a'''}} |} {{stack end}} Nakadepende sa dayalekto ang pagbigkas sa mga patinig, kaya isa ito sa mga pinakamapapansing aspeto ng aksent ng isang mananalita. Makikita sa talahanayan ang mga [[Ponema|ponemang]] patinig sa parehong RP at GA gamit ang mga [[pamantayang leksema]]. Ponemiko ang mga patinig sa RP; ibig sabihin, may mahahabang patinig sa barayti na ito. Walang ganitong pagtatangi sa GA.{{sfn|Cohen|2012|p=80}} Gayunpaman, sa parehong RP at GA, [[Pag-ikli (ponetika)|umiiksi]] sa haba ang mga patinig bago ang mga katinig na ''fortis'' sa parehong pantig, pero hindi bago ang mga katinig na ''lenis'' o sa mga bukas na pantig. Ibig sabihin, mas maiiksi ang pagbigkas sa mga patinig sa mga salitang tulad ng {{Lang|en|rich}} ("mayaman") kumpara sa mga salitang kagaya ng {{Lang|en|ridge}} ("[[Tagaytay (anyong-lupa)|tagaytay]]"). Dahil karaniwang di-matunog ang mga katinig na ''lenis'' sa dulo ng mga pantig, mahalagang pantukoy ang [[haba ng patinig]] para madetermina kung ang kasunod ba na katinig ay ''fortis'' o ''lenis''.{{sfn|Collins|Mees|2003|pp=46–50}} Nakikita lamang ang patinig na {{IPA|/ə/}} sa mga walang diin na pantig at mas bukas sa kalidad kapag nasa dulo ng mga pantig.{{sfn|Cruttenden|2014|p=138}}{{sfn|Flemming|Johnson|2007}} Hindi itinatangi sa ilang mga dayalekto ang mga patinig na {{IPA|/ɪ/}} at {{IPA|/ə/}} sa mga bahaging walang diin, kagaya ng pagiging magkasingtunog ng mga salitang {{Lang|en|rabbit}} ("kuneho") at {{Lang|en|abbot}} ("abad"), sa prosesong tinatawag na [[pagsasama ng mga mahihinang patinig]].{{sfn|Wells|1982|p=167}} Nagiging [[Patinig na tunog-R|patinig na tunog-''R'']] {{IPA|[ɚ]}} ang mga diptonggong {{IPA|/ɜr/}} at {{IPA|/ər/}} sa GA, kagaya halimbawa ng salitang {{Lang|en|further}} ("higit pa"), na binibigkas bilang {{IPA|[ˈfɚðɚ]}} imbes na {{IPA|/ˈfɜrðər/}}, habang {{IPA|[ˈfəːðə]}} naman sa RP.{{sfn|Wells|1982|p=121}} === Ponotaktika === Nagtataglay ang mga pantig sa wikang Ingles ng patinig bilang gitna nito. Opsyonal lamang ang simula at dulo ng pantig. Maaaring magsimula ang mga pantig nang hanggang sa tatlong katinig (hal. {{Lang|en|sprint}} "takbo"), at magtapos nang hanggang sa lima (hal. {{Lang|en|angsts}} "pagkabalisa"). Pinagpapalagay na ang salitang {{Lang|en|strengths}} ("mga lakas") ang pinakamalapit sa pinakakomplikadong posibleng pantig na maaaring mabuo sa wika. May mga limitasyon sa mga katinig na pwedeng maging magkatabi sa isa't isa depende kung nasa simula o dulo ito ng isang pantig. Maaaring maging isa sa apat na uri ng mga [[kambal-katinig]] ang mga katinig sa simula: [[Katinig na pasara|pasara]] at [[Katinig na palapit|palapit]] (hal. {{Lang|en|play}} "maglaro"), di-matunog na [[Katinig na pasutsot|pasutsot]] at palapit (hal. {{Lang|en|sly}} "tuso") o di-matunog na pasara (hal. {{Lang|en|stay}} "manatili"), o ang titik na ''s'', di-matunog na pasara, at palapit (hal. {{Lang|en|string}} "tali").{{sfn|Brinton|Brinton|2010|page=60}} Pinapayagan lamang ang kambal-katinig na [[Katinig na pailong|pailong]] at pasara sa dulo. Palaging sumasang-ayon ang mga magkakatabing [[tunog na may harang]] sa [[Tunog (ponetika)|tunog]], at bawal ang mga [[Matinis na katinig|matitinis na katinig]] at pasara na nasa parehong [[lugar ng artikulasyon]]. May mga katinig na limitado lamang ang paggamit: maaari lamang sa simula ng pantig ang tunog na {{IPA|/h/}} habang maaari lamang sa dulo ng pantig ang tunog na {{IPA|/ŋ/}}.{{sfn|König|1994|pp=537–538}} === Diin, ritmo, at intonasyon === Mahalaga ang [[Diin (lingguwistika)|diin]] sa wikang Ingles. May mga pantig na dinidiinan, habang hindi naman sa iba. Kombinasyon ang diin ng haba, tindi, kalidad ng patinig, at minsan, pagbabago sa tinis. Mas mahaba at malakas ang pagbigkas sa mga dinidiinang pantig, habang madalas na [[Pagbabawas sa patinig|binabawasan ng mga patinig]] ang mga di-dinidiinang pantig.{{sfn|International Phonetic Association|1999|p=42}} [[Ponema|Ponemiko]] ang diin sa wikang Ingles. Halimbawa, ang salitang {{Lang|en|contract}} ay maaaring maging [[pangngalan]] ("kontrata") o [[pandiwa]] ("paliitin" o "magkasakit") depende sa kung saang pantig ang diin: pangngalan ito kung nasa unang pantig ({{IPAc-en|ˈ|k|ɒ|n|t|r|æ|k|t}} {{respell|KON|trakt}}) at pandiwa naman kung nasa pangalawa ({{IPAc-en|k|ə|n|ˈ|t|r|æ|k|t}} {{respell|kən|TRAKT|'}}).{{sfn|Oxford Learner's Dictionary|2015|loc=Entry "contract"}}{{sfn|Merriam Webster|2015|loc=Entry "contract"}}{{sfn|Macquarie Dictionary|2015|loc=Entry "contract"}} Ginagamit din ang diin para itangi ang mga salita mula sa mga [[parirala]]; halimbawa, {{Lang|en|hotdog}} ({{IPAc-en|ˈ|h|ɒ|t|d|ɒ|g}}, isang uri ng pagkain) kumpara sa {{Lang|en|hot dog}} {{{IPAc-en|ˈ|h|ɒ|t|_|ˈ|d|ɒ|g}}, "mainit na aso").{{sfn|Brinton|Brinton|2010|p=66}} Pagdating sa [[ritmo]], inilalarawan ang wikang Ingles bilang isang [[wikang pa-diin ang tayming]]; ibig sabihin, madalas na parehas lang ang haba ng oras sa pagitan ng mga dinidiinang pantig.<ref>{{cite journal |last1=Lunden |first1=Anya |year=2017 |title=Duration, vowel quality, and the rhythmic pattern of English |trans-title=Haba, kalidad ng patinig, at patern ng ritmo sa wikang Ingles |journal=Laboratory Phonology |language=en |volume=8 |page=27 |doi=10.5334/labphon.37 |doi-access=free}}</ref> === Pagkakaiba === {| class="wikitable mw-collapsible" |+ Mga katangiang ponolohikal sa mga pamantayanag barayti ng wikang Ingles{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=4–6}} ! !! scope="col" | [[Amerikanong Ingles|Estados Unidos]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Canada|Canada]] !! scope="col" | [[Hiberno-Ingles|Irlanda]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Ulster|Hilagang Irlanda]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Eskosya|Eskosya]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Inglatera|Inglatera]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Gales|Gales]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Timog Aprika|Timog Aprika]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Australia|Australia]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Nueva Selanda|Nueva Selanda]] |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng father at bother|Pag-iisa sa bigkas ng ''father'' at ''bother'']] | {{yes}} || {{yes}} || || || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pagkabilog|Di-mabilog]] ang {{IPA|/ɒ/}} | {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | Pagbigkas sa {{IPA|/ɜr/}} bilang {{IPA|[ɚ]}} | {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng cot at caught|Pag-iisa sa bigkas ng ''cot'' at ''caught'']] | {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{yes}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng full at fool|Pag-iisa sa bigkas ng ''full'' at ''fool'']] | || || || {{yes}} || {{yes}} || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pagpapalitang t at d|Pagpapalitan]] ng {{IPA|/t, d/}} | {{yes}} || {{yes}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{usually|Madalas}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{yes}} || {{usually|Madalas}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iiba sa bigkas ng trap at bath|Pag-iiba sa bigkas ng ''trap'' at ''bath'']] | || || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || || {{usually|Madalas}} || {{yes}} || {{yes}} || {{usually|Madalas}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Katinig na tunog-R|Kawalang-rotisidad]] | || || || || || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | Mga nakasarang patinig sa {{IPA|/æ, ɛ/}} | || || || || || || || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | Posibleng bigkasin ang {{IPA|/l/}} bilang {{IPA|[ɫ]}} | {{yes}} || {{yes}} || || {{yes}} || {{yes}} || || || || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Paghaharap (ponetika)|Hinaharap]] ang {{IPA|/ɑː/}} bago ang {{IPA|/r/}} | || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || || || || || || {{yes}} || {{yes}} |} {|class="wikitable floatright" |+ Mga dayalekto at mababang patinig ! scope="col" style="text-align:right" | [[Pangkat ng leksema|Leksema]] !! scope="col" | RP || scope="col" | GA !! scope="col" | CanE !! scope="col" | Pagbabago |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|THOUGHT}} | {{IPA|/ɔː/}} || rowspan="2" | {{IPA|/ɔ/}} o {{IPA|/ɑ/}} || rowspan="4" | {{IPA|/ɑ/}} || [[Pag-iisa sa bigkas ng cot at caught|Pag-iisa sa bigkas ng ''cot'' at ''caught'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|CLOTH}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɒ/}} || [[Pag-iiba sa bigkas ng lot at cloth|Pag-iiba sa bigkas ng ''lot'' at ''cloth'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|LOT}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɑ/}} || rowspan="2" | [[Pag-iisa sa bigkas ng father at bother|Pag-iisa sa bigkas ng ''father'' at ''bother'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|PALM}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɑː/}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|BATH}} | rowspan="2" | {{IPA|/æ/}} || rowspan="2" | {{IPA|/æ/}} || rowspan="2" | [[Pag-iiba sa bigkas ng trap at bath|Pag-iiba sa bigkas ng ''trap'' at ''bath'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|TRAP}} | {{IPA|/æ/}} |} Pinakamalaki ang pagkakaiba ng mga barayti ng wikang Ingles pagdating sa pagbigkas sa mga patinig. Dumaan ang wikang Ingles sa napakaraming mga pagbabago sa pagbigkas sa paglipas ng panahon, na nakaapekto sa marami o ilan sa mga barayti nito. Pinakakilala sa mga pagbabagong ito ang tinatawag na [[Malawakang Paglilipat ng Patinig]] ({{Lang|en|Great Vowel Shift}}) na nakaapekto sa maraming barayti nito partikular sa mga mahahabang patinig, bagamat iba ang naging epekto nito sa ilang mga barayti. Samantala, nakaranas ng dalawang malawakang pagbabago ang [[wikang Ingles sa Hilagang Amerika]], ang [[Paglilipat ng Patinig sa mga Hilagang Lungsod]] ({{Lang|en|Northern Cities Vowel Shift}}) at ang [[Paglilipat ng Patinig sa Canada]] ({{Lang|en|Canadian Vowel Shift}}).{{sfnm|Lass|1992|Lass|2000|1pp=90, 118, 610|2pp=80, 656}} May mga barayti na mas malaki ang imbentaryo ng mga ponema kesa sa karaniwang pamantayang barayti. May iilang mga konserbatibong barayti ng wika kagaya ng sa [[Wikang Ingles ng Eskosya|Eskosya]] na may di-matunog na katinig na {{IPA|[ʍ]}} na makikita sa salitang {{Lang|en|whine}} ("umangal") na itinatangi nila sa salitang {{Lang|en|wine}} ("alak"), na may matunog na katinig naman na {{IPA|[w]}}; walang pagtatanging ganito sa ibang mga barayti kung saan kinokonsiderang magkasingtunog ang dalawang salita, isang katangiang tinatawag na [[Pag-iisa sa bigkas ng whine at wine|pag-iisa sa bigkas ng ''whine'' at ''wine'']]. Makikita rin ang tunog na {{IPA|[x]}} sa Ingles ng Eskosya, kung saan itinatangi ito sa salitang {{Lang|en|loch}} ("lawa") at {{Lang|en|lock}} ("kandado"). Wala namang tunog na {{IPA|[h]}} sa ilang mga barayti kagaya ng sa [[Cockney (aksent)|Cockney]] sa prosesong tinatawag na [[Pagtatanggal sa h|pagtatanggal sa ''h'']]. Samantala, wala namang mga [[katinig na pasutsot sa ngipin]] {{IPA|[θ ð]}} ang ilang mga dayalektong may [[Pagpipigil sa th|pagpipigil]] at [[Paghaharap sa th|paghaharap sa ''th'']] kagaya ng sa [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles|Aprikanong Amerikanong Bernakular]] at [[Estuaryong Ingles]]; pinalitan nila ang mga ito mga [[katinig na pasara sa ngipin]] o [[Katinig na pasara sa gilagid|gilagid]] {{IPA|[t d]}}o maging mga [[Katinig na pasutsot sa labi-ngipin|pasutsot sa labi-ngipin]] {{IPA|[f v]}}.{{sfn|Roach|2009|p=53}}{{sfn|Giegerich|1992|p=36}} Bukod sa mga ito, sumailalim rin ang ibang mga barayti sa mga pagbabago sa pagbigkas kagaya ng [[Pagsasama o pagtatanggal sa yod|pagsasama o pagtatanggal sa ''yod'']] gayundin sa pagbabawas sa mga kambal-katinig.{{sfn|Wells|1982}} Nagkakaiba ang RP at GA sa pagbigkas nila sa tunog na {{IPA|/r/}} pagkatapos ng isang patinig sa dulo ng isang pantig. [[Katinig na tunog-R|Rotiko]] ang GA, ibig sabihin, binibigkas nila ang tunog na ito sa mga dulo ng pantig, habang di-rotiko naman ang RP kung saan pawang [[Pagpapadulas (lingguwistika)|pinapadulas]] lamang nila ang patinig imbes na bigkasin ang tunog na {{IPA|/r/}}.{{sfn|Lass|2000|p=114}} Komplikado ang pagkakaiba sa mga salitang may [[Nakabukang harapang patinig|nakabukang patinig sa harap]] at [[Nakabukang likurang patinig|likod]] {{IPA|/æ ɑː ɒ ɔː/}}. Itinatangi ang lahat ng apat na tunog na ito sa RP, Australia, Nueva Selanda, at Timog Aprika. Sa GA, tatlo lamang ang itinatangi, {{IPA|/æ ɑ ɔ/}},{{sfn|Wells|1982|pp=xviii–xix}} habang dalawa lamang ito sa Canada, {{IPA|/æ ɑ/}}.{{sfn|Wells|1982|p=493}} == Ortograpiya == Sinusulat ang wikang Ingles gamit ang [[alpabetong Ingles]] na nakabatay sa [[sulat Latin]] mula pa noong ika-9 na siglo. Ginamit din ang [[mga runiko ng mga Anglo-Sahon]] para isulat ang [[Lumang Ingles]], bagamat nakita lamang ito sa mga maiikling tala; ipinapakita sa mga dokumentong sinulat sa panahong yon na mas laganap ang paggamit sa alpabetong Latin para isulat ang Lumang Ingles.{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} Komplikado ang [[Ortograpiya ng wikang Ingles|ortograpiyang Ingles]], na nagtataglay ng mga elemento ng [[wikang Pranses]], [[Wikang Latin|Latin]], at [[Wikang Griyego|Griyego]] bukod sa katutubong sistemang [[Mga wikang Hermaniko|Hermaniko]].{{sfn|Swan|2006|p=149}} Dahil sa mga pagbabago sa pagbigkas, hindi tumutugma ang ortograpiya ng mga salita sa kung paano ito binibigkas.{{sfn|Lass|2000a}} Kumpara sa mga wika sa Europa kung saan aktibong pinalaganap ang mga [[reporma sa pagbaybay]] sa kani-kanilang wika, hindi indikasyon ang pagbaybay sa isang salita sa magiging bigkas nito.{{sfn|Mountford|2006}} Meron ding [[Pagkakaiba sa pagbaybay sa Britaniko at Amerikanong Ingles|sistematikong pagkakaiba]] sa pagbaybay sa [[Britanikong Ingles|Britaniko]] at [[Amerikanong Ingles]]. Dahil sa mga ito, marami ang [[Reporma sa pagbaybay sa wikang Ingles|nagmungkahi ng reporma]] sa pagbaybay sa wika.{{sfn|Neijt|2006}} Bagamat hindi nagtataglay ng iisang bigkas ang bawat titik sa pamantayang anyo ng wikang Ingles, ginagamit ang mga tuntunin sa pagbaybay upang malaman kung ano ang magiging bigkas ng mga ito.{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=653}} Pinaniniwalaan nina [[Noam Chomsky]] at [[Morris Halle]] noong 1968 na ang sistema ng pagbaybay ng wikang Ingles ay "halos maayos",{{sfn|Swan|2006|p=149}} bagamat kaunting lingwista lamang ang sumasang-ayon sa pananaw na ito; itinuturing ng maraming lingwista na may katuwiran ang kasalukuyang pagbaybay sa mga salitang Ingles.{{sfn|Abercrombie|Daniels|2006}} Pinakaginagamit na [[Sistema ng pagsulat|sistema ng panulat]] sa mundo ang pamantayang ortograpiya ng wikang Ingles.{{sfn|Mountford|2006|p=156}} Madalas na dumedepende ang mga mambabasa ng wikang Ingles sa mga karaniwang bigkas ng mga [[katinig]]; halimbawa, ang titik na ''b'' ay binibigkas na {{IPA|/b/}}. Gayunpaman, may mga titik na may iba ring tunog depende sa kaso: ang titik na ''c'' ay [[Malambot at matigas na c|maaaring bigkasin]] nang {{IPA|/k/}} ("matigas", hal. {{Lang|en|cat}} "pusa") o {{IPA|/s/}} ("malambot", hal. {{Lang|en|cell}} "[[selula]]"), habang ang titik na ''g'' ay [[Malambot at matigas na g|maaaring bigkasin]] nang {{IPA|/g/}} ("matigas", hal. {{Lang|en|gun}} "baril") o {{IPA|/dʒ/}} ("malambot", hal. {{Lang|en|gem}} "[[Batong-hiyas|hiyas]]"). Nakadepende madalas ang magiging tunog ng mga titik na ito sa sumusunod na titik sa pamantayang pagbaybay sa mga ito. Bukod dito, gumagamit din ang wikang Ingles ng mga [[kambal-katinig]] upang maisulat ang ilang mga karagdagang tunog: ''ch'' para sa {{IPA|/tʃ/}} (hal. {{Lang|en|church}} "simbahan"), ''sh'' para sa {{IPA|/ʃ/}} (hal. {{Lang|en|show}} "ipakita" o "palabas"), ''th'' para sa {{IPA|/θ/}} (hal. {{Lang|en|think}} "mag-isip") o {{IPA|/ð/}} (hal. {{Lang|en|this}} "ito"), ''ng'' para sa {{IPA|/ŋ/}} (hal. {{Lang|en|sing}} "umawit"), at ''ph'' para sa {{IPA|/f/}} sa mga salitang-hiram mula sa wikang Griyego. Ginagamit din ang digrapong ''qu'' para sa tunog na {{IPA|/kw/}} (hal. {{Lang|en|queen}} "reyna"). Binibigkas naman ang titik na ''x'' bilang {{IPA|/z/}} kung nasa simula ito (hal. {{Lang|en|[[xylophone]]}}, isang uri ng instrumento) o bilang {{IPA|/ks/}} sa ibang posisyon (hal. {{Lang|en|tax}} "buwis"). May mga salitang hindi sumusunod sa mga tuntuning ito, na karaniwang mga salitang-hiram na pinatili ang pagbaybay at pagbigkas nito sa orihinal nitong wika,{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=653}} o di kaya'y dahil sa mga mungkahi ng mga iskolar noong unang bahagi ng Modernong Ingles na sundin ang mga tuntunin sa pagbaybay ng wikang Latin para sa mga salitang Ingles na may Hermanikong pinagmulan.{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=654}} Di tulad ng mga katinig, pawang iba-iba ang bigkas at pagbaybay sa mga tunog na [[patinig]] ng wikang Ingles. Mas marami ang tunog na patinig sa wika kesa sa mga titik na patinig (''a'', ''e'', ''i'', ''o'', ''u, y'', at minsan ''w'') nito. Dahil dito, pinagpapares ang mga titik na patinig sa isa't isa upang kumatawan sa ilang mga [[mahahabang patinig]] tulad ng ''oa'' sa salitang {{Lang|en|boat}} ("bangka"), ''ow'' sa {{Lang|en|how}} ("paano"), at ''ay'' sa {{Lang|en|stay}} ("manatili"). Bukod dito, meron ding tinatawag na [[Tahimik na e|"tahimik" na ''e'']] na resulta ng pagbabago ng mga tunog sa paglipas ng panahon.{{sfn|Abercrombie|Daniels|2006}} == Balarila == Kagaya ng ibang [[mga wikang Indo-Europeo]], sumusunod ang wikang Ingles sa [[Pagsasang-ayong nominatibo-akusatibo|akusatibong]] [[pangsang-ayong morposintaktiko]]. Sa kabilang banda, pinalitan na halos ng mga [[Wikang analitikal|analitikal]] na konstruksiyon ang paglalapi bilang [[Kaukulan (lingguwistika)|sistema ng kaukulan]] ({{Lang|en|grammatical case}}) sa wikang Ingles. Tanging mga [[panghalip panao]] na lamang ang nagtataglay ng kaukulan kesa sa ibang mga [[uri ng salita]]. Karaniwang inuuri ang mga salitang Ingles sa pitong grupo: [[pangngalan]], [[pandiwa]], [[pang-uri]], [[pang-abay]], [[Pantukoy (lingguwistika)|pantukoy]] (kasama ang mga [[Artikulo (balarila)|artikulo]]), [[pang-ukol]], at [[pangatnig]]. Ginugrupo din ang mga lingwista ang mga [[panghalip]] bilang isang hiwalay na grupo mula sa mga pangngalan, paghahati sa mga pangatnig bilang malaya o pantulong, at pagtuturing sa mga [[Padamdam (balarila)|salitang padamdam]] bilang isang hiwalay na grupo.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|p=22}} Marami ring mga [[pandiwang pantulong]] ({{Lang|en|auxilliary verb}}) sa wikang Ingles kagaya ng {{Lang|en|have}} at {{Lang|en|do}} na ginagamit bilang pantulong sa pagpapakita ng pakiramdam o aspeto. Minamarkahan ang mga tanong ng [[Sumusuportang do|sumusuportang ''do'']], [[Paglilipat ng salitang-wh|paglilipat]] ng mga [[Salitang-wh|salitang-''wh'']], at [[Pagbabaligtad sa paksa-pantulong|pagbabaligtad]] sa ayos ng mga salita sa ilang mga pandiwa.<ref name="Carter2016">{{cite book |last1=Carter |first1=Ronald |title=English Grammar Today |last2=McCarthey |first2=Michael |last3=Mark |first3=Geraldine |last4=O'Keeffe |first4=Anne |date=2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-61739-7 |language=en |trans-title=Balarila ng Wikang Ingles Ngayon}}</ref> Nananatili sa wikang Ingles ang ilang mga katangiang Hermaniko, kagaya ng pagtatangi sa mga [[Malakas na paglalapi|malalakas]] na [[salitang-ugat]] na may di-regular na paglalapi sa pamamagitan ng ''[[ablaut]]'' (hal. {{Lang|en|speak / spoke}} "magsalita" / "nagsalita") at mga mahihinang salitang-ugat sa pamamagitan ng regular na paglalapi (hal. {{Lang|en|hand / hands}} "kamay" / "mga kamay"). Makikita sa mga panghalip ang mga sistema ng kaukulan at [[Kasarian (balarila)|kasarian]] (hal. {{Lang|en|he / him}} panlalaking "siya" at "niya", {{Lang|en|who / whom}} "sino" / "kanino"), gayundin sa komplikadong paglalapi para sa [[Pandiwang copula|pandiwang ''copula'']] na {{Lang|en|to be}}.<ref name="Baugh2012">{{cite book |last1=Baugh |first1=Albert |title=A history of the English language |last2=Cable |first2=Thomas |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-65596-5 |edition=6 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng wikang Ingles}}</ref> Makikita sa pangungusap sa baba ang paggamit sa lahat ng pitong uri ng salita sa wikang Ingles:{{sfb|Aarts|Haegeman|2006|p=118}} {| style="text-align: center;" ![[Pantukoy (lingguwistika)|Ptk.]] ![[Pangngalan|Png.]] ![[Pang-ukol|Puk.]] !Ptk. !Png. ![[Pangatnig|Pnt.]] !Ptk. ![[Pang-uri|Pur.]] !Png. ![[Pandiwa|Pnd.]] ![[Pang-abay|Pna.]] !Pnt. !Ptk. !Png. !Pnd. |- |{{Lang|en|The}} |{{Lang|en|chairman}} |{{Lang|en|of}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|committee}} |{{Lang|en|and}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|loquacious}} |{{Lang|en|politician}} |{{Lang|en|clashed}} |{{Lang|en|violently}} |{{Lang|en|when}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|meeting}} |{{Lang|en|started.}} |- | colspan="15" |"Marahas na nag-away ang pinuno ng komite at ang madaldal na politiko nang magsimula ang pulong." |} === Pangngalan at pariralang pangngalan === Nalalapian ang mga [[pangngalan sa wikang Ingles]] batay sa [[Kailanan (balarila)|kailanan]] (bilang) at [[Pag-aari (balarila)|pag-aari]]. Nakakabuo ng mga bagong pangngalan sa wika sa pamamagitan ng deribasyon o pagsasama. Nahahati ang mga pangngalan sa dalawang uri batay sa [[semantika]]: [[pangngalang pantangi]] na tumutukoy sa mga pangngalang may tiyak na [[pangalan]], at mga [[pangngalang pambalana]], na tumutukoy naman sa mga pangngalang walang tiyak na pangalan. Nahahati pa nang husto ang mga pangngalang pambalana batay sa semantika sa dalawa, tahas (o kongkreto) at basal, at batay sa balarila, [[Pangngalang nabibilang|nabibilang]] at [[Pangngalang di-nabibilang|di-nabibilang]].{{sfn|Payne|Huddleston|2002}} Nalalapian para sa kailanan ang karamihan sa mga pangngalang nabibilang gamit ang [[Panlapi|hulaping]] {{Lang|en|-s}} (o sa ibang mga kaso, {{Lang|en|-es}}) para sa mga pangngalang may bilang na higit sa isa ([[Pangmaramihan (balarila)|pangmaramihan]], hal. {{Lang|en|pencils}} "mga lapis" o {{Lang|en|knives}} "mga kutsilyo", isahan ay {{Lang|en|knife}} "kutsilyo"), bagamat may mga iilang pangngalan na may anyong pangmaramihan na taliwas sa ganitong sistema (hal. {{Lang|en|mice}} "mga daga", isahan ay {{Lang|en|mouse}} "daga"). Samantala, nabubuo naman ang anyong pangmaramihan ng mga pangngalang di-nabibilang sa pamamagitan ng hiwalay na pangngalang nabibilang bilang pantukoy; halimbawa, ang pangngalang {{Lang|en|bread}} 'tinapay" ay isang pangngalang di-nabibilang, kaya ginagamit ang pangngalang nabibilang na {{Lang|en|loaf}} (masasalin dito bilang "hiwa") kagaya ng {{Lang|en|one loaf of bread}} ("isang hiwa ng tinapay") para sa isahan at {{Lang|en|two loaves of bread}} ("dalawang hiwa ng tinapay") para sa higit sa isa o pangmaramihan.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|pp=56–57}} Nalalapian din ang mga pangngalan sa wikang Ingles batay sa pag-aari, kung saan ginagamit ang hulaping {{Lang|en|'s}} (titik ''s'' na may [[kudlit]], hal. {{Lang|en|girl's wallet}} "pitaka ng batang babae") o gamit ang [[pang-ukol]] na {{Lang|en|of}} (hal. {{Lang|en|wallet of the girl}}). Noon, ginagamit lamang ang {{Lang|en|'s}} sa mga [[Buhay (balarila)|pangngalang buhay]] at {{Lang|en|of}} sa mga pangngalang di-buhay. Di na ganito ang kaso sa kasalukuyan dahil sa paggamit ng mga katutubong mananalita sa {{Lang|en|'s}} kahit maging sa mga pangngalang di-buhay. Mababago ang posisyon ng kudlit sa {{Lang|en|'s}} kung nagtatapos ang pangngalan sa titik na ''s'', kung saan magiging nasa dulo ito ng naturang salita (hal. {{Lang|en|sailors' ship}} "barko ''ng'' mga manlalayag").<ref name="Carter2016" /> Nakakabuo ang mga pangngalan ng mga [[parirala]] (tinatawag na [[pariralang pangngalan]]) kung kinakailangan ang mga ito ng ibang uri ng salita kagaya ng pantukoy, [[Panukat (balarila)|panukat]], pang-ukol, o [[pang-uri]].{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|p=55}} Maaari itong maiksi, kagaya ng sa {{Lang|en|the man}} ("ang lalaki"), na nagtataglay ng pangngalan ({{Lang|en|man}} "lalaki") at pantukoy ({{Lang|en|the}} "ang"). Maaari rin itong magtaglay ng mga [[panuring]] kagaya ng pang-uri (hal. {{Lang|en|tall man}} "matangkad na lalaki") bukod sa mga pantukoy, at maaari ring magsama ng iba pang mga pangngalan upang maging isang mahabang parirala gamit ang mga pang-ukol na {{Lang|en|and}} ("at") o {{Lang|en|with}} (masasalin bilang "kasama"): hal. {{Lang|en|the tall man with his wife and children}} ("ang matangkad na lalaki kasama ang kanyang asawa at mga anak"), na nagtataglay ng mga pantukoy, pangngalan, at pang-ukol. Gaano man kahaba ang mga pariralang pangngalan, itinuturing ito bilang iisang yunit sa pananaw ng semantika, partikular na sa mga kaso kung saan maaaring maging malabo ang tinutukoy na may-ari ng hulaping {{Lang|en|'s}}.<ref name="Carter2016" />{{Efn|Halimbawa ay ang pariralang {{lang|en|the Philippine president's wife}} ("ang asawa ng pangulo ng Pilipinas"), kung saan nakakabit ang {{lang|en|'s}} sa pariralang {{lang|en|the Philippine president}} at hindi lamang sa {{lang|en|president}} ayon sa semantika.}} Ginagamit ang isang grupo ng mga pantukoy para markahan ang mga pangngalan batay sa [[Katiyakan (balarila)|katiyakan]], kung saan ginagamit ang pantukoy na {{Lang|en|the}} ("ang") upang markahan ang isang tiyak na pangngalan, at {{Lang|en|a}} o {{Lang|en|an}} para naman sa mga pangngalang di-tiyak (hal. ikumpara ang {{Lang|en|the president}} "ang Pangulo" sa {{Lang|en|a president}} "isang pangulo"). Nakadepende ang paggamit sa {{Lang|en|a}} o {{Lang|en|an}} sa simulang tunog ng pangngalan: {{Lang|en|a}} kung isa itong [[Katinig|tunog na katinig]] (hal. {{Lang|en|a pencil}} "isang lapis" o {{Lang|en|a uniform}} "isang uniporme" dahil nagsisimula ang salita sa tunog na {{IPA|/j/}}) habang {{Lang|en|an}} naman sa mga [[Patinig|tunog na patinig]] (hal. {{Lang|en|an event}} "isang pangyayari" o {{Lang|en|an honest person}} "isang tapat na tao" dahil nagsisimula ang salita sa tunog na {{IPA|/ɑ/}}).<ref>{{Cite web |title='A' or 'an'? What about before 'h'? An Indefinite Article Guide |trans-title='A' ba o 'An': Gabay sa mga Di-tiyak na Pantukoy |url=https://www.merriam-webster.com/grammar/is-it-a-or-an |access-date=2026-06-29 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> Samantala, ginagamit naman ang mga panukat (hal. {{Lang|en|one}} "isa", {{Lang|en|all}} "lahat") upang tukuyin ang kailanan o bilang ng isang pangngalan. Dapat [[Pagsang-ayon (balarila)|sumasang-ayon]] ang pangngalan sa panukat na ginagamit, halimbawa, {{Lang|en|one pencil}} "isang lapis" pero {{Lang|en|all pencils}} "lahat ng lapis"). Palaging nasa simula ng mga pariralang pangngalan ang mga pantukoy.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|pp=54–55}} == Talababa == {{notelist}} == Sanggunian == {{reflist}} === Pinagkunan === <!-- The entries in this bibliography are in alphabetical order. Comments show the names of named references. --> {{refbegin|30em}} <!-- AartsHaegeman2006 -->* {{cite book |first1=Bas |last1=Aarts |first2=Liliane |last2=Haegeman |date=2006 |chapter=English Word classes and Phrases |trans-chapter=Mga klase ng salita at parirala sa Ingles|title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Handbook sa Lingguwistikang Ingles|lang=en|editor1-last=Aarts |editor1-first=Bas |editor2-first=April |editor2-last=McMahon |publisher=Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- AbercrombieDaniels2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04878-1 |chapter=Spelling Reform Proposals: English |trans-chapter=Mga Mungkahing Reporma sa Pagbaybay: Ingles|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Abercrombie |first1=D. |last2=Daniels |first2=P. T. |pages=72–75 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- AitkenMcArthur1979 -->* {{cite book |editor1-last=Aitken |editor1-first=A. J. |editor2-last=McArthur |editor2-first=Tom |date=1979 |title=Languages of Scotland|lang=en|trans-title=Mga Wika ng Eskosya |location=Edinburgh, Reyno Unido |publisher=Chambers |series=Occasional paper – Association for Scottish Literary Studies |volume=4 |isbn=978-0-550-20261-1}} <!-- Alcaraz-ArizaNavarro2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/02351-8 |chapter=Medicine: Use of English|trans-chapter=Medisina: Paggamit sa Ingles|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Alcaraz Ariza |first1=M. Á. |last2=Navarro |first2=F. |pages=752–759 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Ammon2006 -->* {{cite journal |last=Ammon |first=Ulrich |s2cid=142692741 |title=Language Conflicts in the European Union: On finding a politically acceptable and practicable solution for EU institutions that satisfies diverging interests|trans-title=Mga Hidwaan sa Wika sa Unyong Europeo: Ukol sa paghahanap sa isang politikal na pagsang-ayon at praktikal na solusyon para sa mga institusyon ng EU nang nagagampanan ang mga nagkakaibang interes|lang=en|journal=International Journal of Applied Linguistics |volume=16 |issue=3 |pages=319–338 |date=2006 |doi=10.1111/j.1473-4192.2006.00121.x |s2cid-access=free |via=DYLAN project |url=http://www.dylan-project.org/Dylan_en/presentation/dissemination/articles/assets/UDE-Ammon-LanguageConflictsInTheEuropeanUnion.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102074109/http://www.dylan-project.org/Dylan_en/presentation/dissemination/articles/assets/UDE-Ammon-LanguageConflictsInTheEuropeanUnion.pdf |archive-date=2 January 2011}} <!-- Ammon2008 -->* {{cite book |last=Ammon |first=Ulrich |chapter=Pluricentric and Divided Languages |lang=en|trans-chapter=Mga Plurisentro at Nakahating Wika|editor1-last=Ammon |editor1-first=Ulrich N. |editor2-last=Dittmar |editor2-first=Norbert |editor3-last=Mattheier |editor3-first=Klaus J. |display-editors=3 |editor4-last=Trudgill |editor4-first=Peter |title=Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society |trans-title=Sosyolingguwistika: Pandaigdigang Handbook ng Agham ng Wika at Lipunan|volume=2 |date=2008 |edition=2nd |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-019425-8 |series=Handbooks of Linguistics and Communication Science}} <!-- Annamalai2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04611-3 |chapter=India: Language Situation |lang=en|trans-chapter=India: Sitwasyon sa Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Annamalai |first1=E. |pages=610–613 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Australian Bureau of Statistics2013 official census of Australia -->* {{cite web |author=Australian Bureau of Statistics |title=2011 Census QuickStats: Australia|trans-title=QuickStats sa Senso ng 2011: Australia |lang=en|date=28 March 2013 |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151106221006/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |archive-date=6 November 2015}} <!-- Bailey2001 -->* {{cite book |last=Bailey |first=Guy |chapter=The relationship between African American and White Vernaculars|trans-chapter=Ang kaugnayan ng Aprikanong Amerikano at Puting Bernakular|editor-last=Lanehart |editor-first=Sonja L. |title=Sociocultural and historical contexts of African American English |trans-title=Sosyokultural at historikal na konteksto ng Aprikanong Amerikanong Ingles|url=https://archive.org/details/socioculturalhis00lane |url-access=limited |date=2001 |pages=[https://archive.org/details/socioculturalhis00lane/page/n71 53]–84 |publisher=John Benjamins |lang=en|series=Varieties of English around the World |isbn=978-1-58811-046-6}} <!-- Bailey1997 -->* {{cite book |last=Bailey |first=G. |date=1997 |chapter=When did southern American English begin|trans-chapter=Kailan nagsimula ang katimugang Amerikanong Ingles|chapter-url=https://books.google.com/books?id=zvFtOr5_BZAC&pg=PA255 |title=Englishes around the world|trans-title=Mga Ingles sa iba't-ibang panig ng mundo|lang=en|pages=255–275 |editor=Edgar W. Schneider |publisher=John Benjamins |isbn=9789027248763}} <!-- Bao2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04257-7 |chapter=Variation in Nonnative Varieties of English |trans-chapter=Baryasyon sa mga hindi Katutubong Barayti ng Ingles|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Bao |first1=Z. |pages=377–380 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Barry1982 -->* {{cite book |last=Barry |first=Michael V. |chapter=English in Ireland |trans-chapter=Ingles sa Irlanda|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=84–134 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- BaughCable2002 -->* {{cite book |last1=Baugh |first1=Albert C. |last2=Cable |first2=Thomas |title=A History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles|edition=5|lang=en |publisher=Longman |date=2002 |isbn=978-0-13-015166-7 |url=https://archive.org/details/historyofenglish02baug}} <!-- Bazelmans2009 -->* {{cite book |last=Bazelmans |first=Jos |chapter=The Early-Medieval Use of Ethnic Names from Classical Antiquity: the Case of the Frisians |trans-chapter=Ang Maagang Medyebal na Paggamit sa mga Etnikong Pangalan mula sa Klasikong Antigong Panahon: ang Kaso ng mga Prisyano|pages=321–338 |editor-last1=Derks |editor-first1=Ton |editor-last2=Roymans |editor-first2=Nico |title=Ethnic Constructs in Antiquity: The Role of Power and Tradition|trans-title=Mga Etnikong Gawa sa Antigong Panahon: Ang Gampanin ng Kapangyarihan at Tradisyon|lang=en|publisher=Amsterdam University Press |series=Amsterdam Archaeological Studies |volume=13 |date=2009 |isbn=978-90-485-0791-7 |jstor=j.ctt46n1n2.1 |jstor-access=free}} <!-- Bermudez-OteroMcMahon2006 -->* {{cite encyclopedia |last1=Bermúdez-Otero |first1=Ricardo |first2=April |last2=McMahon |date=2006 |title=English phonology and morphology |trans-title=Ponolohiya at morpolohiya ng Ingles|lang=en|editor-first=Bas |editor-last=Aarts |editor-first2=April |editor-last2=McMahon |encyclopedia=The Handbook of English Linguistics |location=Oxford |publisher=Wiley–Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2 |doi=10.1002/9780470753002.ch17 |series=Blackwell Handbooks in Linguistics |pages=382–410}} <!-- BlenchSpriggs1999 -->* {{cite book |last1=Blench |first1=R. |last2=Spriggs |first2=Matthew |title=Archaeology and Language: Correlating Archaeological and Linguistic Hypotheses|trans-title=Arkeolohiya at Wika: Pagsasama sa mga Arkeolohiko at Lingguwistikong Palagay|lang=en|pages=285–286 |date=1999 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-11761-6 |url=https://books.google.com/books?id=DWMHhfXxLaIC&pg=PA286}} * {{cite book |editor-last=Blake |editor-first=Norman |title=Cambridge History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|volume=2|publisher=Cambridge University Press |date=1992 |doi=10.1017/CHOL9780521264754.003 |isbn=978-1-139-05553-6}} ** {{Harvc |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |in=Blake |year=1992 |pages=23–154}} <!-- Boberg2010 -->* {{cite book |last=Boberg |first=Charles |author-link=Charles Boberg |date=2010 |title=The English language in Canada: Status, history and comparative analysis|url=https://archive.org/details/englishlanguagei0000bobe |trans-title=Ang Wikang Ingles sa Kanada: Katayuan, kasaysayan, at pagsusuring komparatibo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49144-0 |series=Studies in English Language}} <!-- BosworthToller1921 -->* {{cite web |last1=Bosworth |first1=Joseph |author-link1=Joseph Bosworth|last2=Toller |first2=T. Northcote |title=Engla land |work=[[An Anglo-Saxon Dictionary]] (Online)|lang=en |date=1921 |url=http://bosworth.ff.cuni.cz/009427 |publisher=[[Charles University]] |archive-date=21 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221212612/http://bosworth.ff.cuni.cz/009427 |url-status=live}} <!-- BrintonBrinton2010 -->* {{cite book |last1=Brinton |first1=Laurel J. |last2=Brinton |first2=Donna M. |date=2010 |title=The linguistic structure of modern English |trans-title=Ang lingguwistikong estraktura ng modernong Ingles|lang=en|publisher=John Benjamins |isbn=978-90-272-8824-0 |url=https://benjamins.com/#catalog/books/z.156/main}} <!-- Brutt-Griffler2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00644-1 |chapter=Languages of Wider Communication|trans-chapter=Mga Wika ng mas Malawak na Komunikasyon|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Brutt-Griffler |first1=J. |pages=690–697 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Burridge2010 -->* {{cite book |last=Burridge |first=Kate |chapter=English in Australia|trans-chapter=Ingles sa Australia|editor-last=Kirkpatrick |editor-first=Andy |date=2010 |title=Routledge Handbook of World Englishes |trans-title=Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo|lang=en|url=https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk_142 |url-access=limited |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-62264-6 |pages=[https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk_142/page/n154 132]–151}} <!-- Campbell1959 -->* {{cite book |last=Campbell |first=Alistair |author-link=Alistair Campbell|title=Old English Grammar|url=https://archive.org/details/oldenglishgramma0000camp_o0r3 |trans-title=Balarila ng Lumang Ingles |location=Oxford, Inglatera |publisher=[[Oxford University Press]] |date=1983 |orig-date=1959|lang=en |isbn=978-0-19-811943-2 |ref={{sfnref|Campbell|1959}}}} <!-- CarrHoneybone2007 -->* {{cite journal |last1=Carr |first1=Philip |last2=Honeybone |first2=Patrick |date=2007 |title=English phonology and linguistic theory: an introduction to issues, and to 'Issues in English Phonology'|trans-title=Ponolohiya at lingguwistikong teorya ng Ingles: panimula sa mga isyu, at sa 'Mga Isyu sa Ponolohiya ng Ingles'|lang=en|journal=Language Sciences |volume=29 |issue=2 |pages=117–153 |doi=10.1016/j.langsci.2006.12.018}} <!-- Cassidy1982 -->* {{cite book |last=Cassidy |first=Frederic G. |chapter=Geographical Variation of English in the United States|lang=en|trans-chapter=Heograpikong Baryasyon ng Ingles sa Estados Unidos|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=177–210 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Cercignani1981 -->* {{cite book |last=Cercignani |first=Fausto |title=Shakespeare's works and Elizabethan pronunciation|trans-title=Mga gawa ni Shakespeare at ang Isabel na pagbigkas|lang=en|date=1981 |publisher=Clarendon |url=https://books.google.com/books?id=_JBlAAAAMAAJ |jstor=3728688 |isbn=978-0-19-811937-1}} <!-- Clark2013 -->* {{cite book |first1=Urszula |last1=Clark |first2=Esther |last2=Asprey |date=2013 |title=West Midlands English: Birmingham and the Black Country|trans-title=Ingles ng Kanlurang Midlands: Birmingham at ang Black Country|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=978-0-7486-4169-7}} <!-- CollingwoodMyres1936 -->* {{cite book |last1=Collingwood |first1=Robin George |author-link=R. G. Collingwood |last2=Myres |first2=J. N. L. |chapter=The Sources for the period: Angles, Saxons, and Jutes on the Continent |trans-chapter=Ang mga Pinagmulan para sa panahon: Mga Anglo, Saxon, at Jute sa Kontinente|title=Roman Britain and the English Settlements|trans-title=Romanong Britanya at ang mga Tirahang Ingles|volume=5 |publisher=Clarendon |location=Oxford, Inglatera|lang=en|date=1936 |lccn=37002621 |jstor=2143838}} * {{cite book |last=Cohen |first=Antonie |title=The Phonemes of English: A Phonemic Study of the Vowels and Consonants of Standard English |trans-title=Ang mga Ponema ng Ingles: Isang Ponemikong Pag-aaral sa mga Patinig at Katinig ng Pamantayang Ingles|lang=en|publisher=Springer |date=2012 |orig-date=1952 |isbn=978-94-010-2969-8}} <!-- CollinsMees2003 -->* {{cite book |last1=Collins |first1=Beverley |last2=Mees |first2=Inger M. |year=2003 |orig-date=1981 |title=The Phonetics of English and Dutch|trans-title=Ang Ponetika ng Ingles at Olandes |edition=5 |place=Leiden, Olanda|lang=en |publisher=Brill |isbn=978-90-04-10340-5}} <!-- Connell2006 -->* {{cite encyclopedia |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01655-2 |title=Nigeria: Language Situation|trans-title=Nigeria: Sitwasyon sa Wika|lang=en|encyclopedia=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Connell |first1=B. A. |pages=635–637 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- ConradRubal-Lopez1996 -->* {{cite book |last1=Conrad |first1=Andrew W. |last2=Rubal-Lopez |first2=Alma |title=Post-Imperial English: Status Change in Former British and American Colonies, 1940–1990|trans-title=Imperyong Ingles: Pagbabago sa Katayuan sa mga Dating Kolonya ng Britanya at Amerika, 1940–1990|lang=en|date=1996 |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-087218-7 |url=http://www.degruyter.com/viewbooktoc/product/143492 |page=261 |url-access=subscription}} * {{cite book |last=Cruttenden |first=Alan |date=2014 |title=Gimson's Pronunciation of English|trans-title=Pagbigkas sa Ingles ng Gimson|edition=8 |lang=en|publisher=Routledge |isbn=978-1-4441-8309-2}} <!-- CrystalLanguageDeath2002 -->* {{cite book |doi=10.1017/CBO9781139106856 |title=Language Death |url=https://archive.org/details/languagedeath0000crys |trans-title=Pagkamatay ng Wika|lang=en|date=2000 |last=Crystal |first=David |isbn=978-0-521-65321-3}} <!-- CrystalGlobalLanguage2003a -->* {{Cite book |last=Crystal |first=David |title=English as a Global Language |trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|author-link=David Crystal |edition=2 |publisher=Cambridge University Press |page=69 |date=2003a |url=https://books.google.com/books?id=d6jPAKxTHRYC |isbn=978-0-521-53032-3}} <!-- CrystalEncyclopedia2003b -->* {{cite book |last=Crystal |first=David |title=Cambridge Encyclopedia of the English Language|trans-title=Ensiklopediya ng Cambridge ukol sa Wikang Ingles|author-link=David Crystal |edition=2|lang=en |publisher=Cambridge University Press |date=2003b |isbn=978-0-521-53033-0 |url=https://books.google.com/books?id=A3b3ngEACAAJ}} <!-- CrystalSubcontinent2004b -->* {{cite news |last=Crystal |first=David |title=Subcontinent Raises Its Voice|trans-title=Itinaas ng Subkontinente ang Kanyang Boses|lang=en|year=2004 |url=https://www.theguardian.com/education/2004/nov/19/tefl |newspaper=The Guardian |archive-date=17 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080417171455/http://education.guardian.co.uk/tefl/story/0,,1355064,00.html |url-status=live}} <!-- DanielsBright1996 -->* {{cite book |editor1-last=Daniels |editor1-first=Peter T. |editor2-last=Bright |editor2-first=William |title=The World's Writing Systems|trans-title=Ang mga Sistema ng Oagsulat ng Mundo|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=621jAAAAMAAJ |date=1996 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-507993-7}} <!-- Dehaene2009 -->* {{cite book |last=Dehaene |first=Stanislas |title=Reading in the Brain: The Science and Evolution of a Human Invention|trans-title=Pagbabasa sa Utak: Ang Agham at Ebolusyon ng isang Imbensiyon ng Tao|lang=en|date=2009 |publisher=Viking |isbn=978-0-670-02110-9 |url=https://books.google.com/books?id=6Z2hjwEACAAJ}} <!-- DenningKesslerLeben2007 -->* {{cite book |last1=Denning |first1=Keith |last2=Kessler |first2=Brett |last3=Leben |first3=William Ronald |title=English Vocabulary Elements|trans-title=Mga Elemento sa Bokabularyo ng Ingles|lang=en|date=17 February 2007 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-516803-7 |url=https://books.google.com/books?id=jz76l9RAccQC}} <!-- Deumert2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01294-3 |chapter=Migration and Language |trans-chapter=Migrasyon at Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Deumert |first1=A. |pages=129–133 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Dixon 1982 -->* {{cite journal |last=Dixon |first=R. M. W. |date=1982 |title=The grammar of English phrasal verbs|url=https://archive.org/details/australian-journal-of-linguistics_1982-06_2_1/page/1 |trans-title=Ang balarila ng mga pariralang pandiwa ng Ingles|lang=en|journal=Australian Journal of Linguistics |volume=2 |issue=1 |doi=10.1080/07268608208599280 |pages=1–42}} <!-- Donoghue2008 -->* {{cite book |last=Donoghue |first=D. |title=Old English Literature: A Short Introduction|url=https://archive.org/details/oldenglishlitera0000dono |trans-title=Panitikan ng Lumang Ingles: Maikling Panimula|lang=en|publisher=Wiley |date=2008 |isbn=978-0-631-23486-9 |doi=10.1002/9780470776025 |editor-last=Donoghue |editor-first=Daniel}} <!-- Durrell2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/02189-1 |chapter=Germanic Languages|trans-chapter=Mga Wikang Hermaniko |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Durrell |first1=M. |pages=53–55 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Eagleson1982 -->* {{cite book |last=Eagleson |first=Robert D. |chapter=English in Australia and New Zealand|trans-chapter=Ingles sa Australia at Nueva Selanda|lang=en|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=415–438 |isbn=978-3-12-533872-2 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press}} <!-- Ethnologue -->* {{cite web |url=http://www.ethnologue.com/statistics/size |title=Summary by language size|trans-title=Buod batay sa laki ng wika |lang=en|website=Ethnologue: Languages of the World |ref={{harvid|Ethnologue|2010}} |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226040016/https://www.ethnologue.com/statistics/size |url-status=live}} <!-- European Commission2012 -->* {{cite report |publisher=European Commission |title=Special Eurobarometer 386: Europeans and Their Languages|trans-title=Mga Natatanging Eurobarometer 386: Mga Europeo at ang Kanilang Wika|lang=en|date=June 2012 |series=Eurobarometer Special Surveys |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160106183351/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |archive-date=6 January 2016 |ref={{sfnref|European Commission|2012}}}} <!--FasoldConnor-Linton2014 -->* {{cite book |editor1-last=Fasold |editor1-first=Ralph W. |editor2-last=Connor-Linton |editor2-first=Jeffrey |title=An Introduction to Language and Linguistics|trans-title=Panimula sa Wika at Lingguwistika |edition=2|lang=en|date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-06185-5}} * {{cite journal |last1=Flemming |first1=Edward |last2=Johnson |first2=Stephanie |year=2007 |title=''Rosa's roses'': reduced vowels in American English |trans-title=''Mga rosas ni Rosa'': pagbawas sa mga patinig sa Amerikanong Ingles|lang=en|journal=[[Journal of the International Phonetic Association]] |volume=37 |issue=1 |pages=83–96 |doi=10.1017/S0025100306002817 |url=http://web.mit.edu/flemming/www/paper/rosasroses.pdf |citeseerx=10.1.1.536.1989 |s2cid=145535175 |archive-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919182406/http://web.mit.edu/flemming/www/paper/rosasroses.pdf |url-status=live}} <!-- Giegerich1992 -->* {{cite book |title=English Phonology: An Introduction|url=https://archive.org/details/englishphonology0000gieg|trans-title=Ponolohiya ng Ingles: Panimula|lang=en |first=Heinz J. |last=Giegerich |publisher=Cambridge University Press |date=1992 |isbn=978-0-521-33603-1 |series=Cambridge Textbooks in Linguistics}} <!-- Gneuss2013 -->* {{cite book |last=Gneuss |first=Helmut |chapter=The Old English Language|lang=en|trans-chapter=Ang Lumang Wikang Ingles |editor1-last=Godden |editor1-first=Malcolm |editor2-last=Lapidge |editor2-first=Michael |date=2013 |title=Cambridge Companion to Old English Literature|url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000malc |trans-title=Pantulong ng Cambridge ukol sa Panitikan ng Lumang Ingles|edition=2 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-15402-4 |pages=[https://archive.org/details/cambridgecompani0000malc/page/18 19]–49}} <!-- Görlach1991 -->* {{cite book |last=Görlach |first=Manfred |title=Introduction to Early Modern English|lang=en|trans-title=Panimula sa Maagang Modernong Ingles|date=1991 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-32529-5}} <!-- Gordin2015 -->* {{cite magazine |last=Gordin |first=Michael D. |title=Absolute English|trans-title=Ingles Lamang|lang=en |url=http://aeon.co/magazine/science/how-did-science-come-to-speak-only-english/ |magazine=[[Aeon (digital magazine)|Aeon]] |date=4 February 2015 |archive-date=7 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207162247/http://aeon.co/magazine/science/how-did-science-come-to-speak-only-english/ |url-status=dead}} <!-- GordonCampbellHay et al.2004 -->* {{cite book |last1=Gordon |first1=Elizabeth |last2=Campbell |first2=Lyle |last3=Hay |first3=Jennifer |last4=Maclagan |first4=Margaret |last5=Sudbury |first5=Angela |last6=Trudgill |first6=Peter |author-link6=Peter Trudgill |date=2004 |title=New Zealand English: its origins and evolution|url=https://archive.org/details/newzealandenglis0000unse_b8r3 |trans-title=Ingles ng Nueva Selanda : mga pinagmulan at ebolusyon nito|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-10895-9 |series=Studies in English Language |ref={{sfnref|Gordon|Campbell|Hay et al.|2004}}}} <!-- Gottlieb2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04455-2 |chapter=Linguistic Influence|trans-chapter=Impluwensiya ng Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Gottlieb |first1=H. |pages=196–206 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Graddol2006 -->* {{cite book |last=Graddol |first=David |title=English Next: Why global English may mean the end of 'English as a Foreign Language'|trans-title=Susunod Ingles: Bakit maaaring matapos ang 'Ingles bilang Banyagang Wika' dahil sa pandaigdigang Ingles|author-link=David Graddol |url=http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next.pdf |lang=en|date=2006 |publisher=The British Council |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212042939/http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next.pdf |archive-date=12 February 2015}} <!-- Graddol2010 -->* {{cite book |last=Graddol |first=David |title=English Next India: The future of English in India |trans-title=Susunod Ingles sa India: Ang hinaharap ng Ingles sa India|author-link=David Graddol |url=http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next-india-2010.pdf|lang=en |date=2010 |publisher=The British Council |isbn=978-0-86355-627-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212042654/http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next-india-2010.pdf |archive-date=12 February 2015}} <!-- GraddolLeithSwann et al.2007 -->* {{cite book |editor1-last=Graddol |editor1-first=David |editor2-last=Leith |editor2-first=Dick |editor3-last=Swann |editor3-first=Joan |editor4-last=Rhys |editor4-first=Martin |editor5-last=Gillen |editor5-first=Julia |title=Changing English |trans-title=Nagbabagong Ingles|lang=en|url=http://www.routledge.com/books/details/9780415376792/ |date=2007 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-37679-2 |ref={{sfnref|Graddol|Leith|Swann et al.|2007}}}} <!--Green2002 -->* {{cite book |last=Green |first=Lisa J. |date=2002 |title=African American English: a linguistic introduction |trans-title=Ingles ng Aprikanong Amerikano: panimula sa wika|lang=en|url=https://archive.org/details/isbn_9780521891387 |url-access=registration |publisher=Cambridge University Press}} <!-- Greenbaum -->* {{cite book |last1=Greenbaum |first1=S. |last2=Nelson |first2=G. |title=An introduction to English grammar |trans-title=Panimula sa balarila ng Ingles|lang=en|date=2002 |edition=2|publisher=Longman |isbn=978-0-582-43741-8}} <!-- Halliday & Hasan 1976 -->* {{cite book |last1=Halliday |first1=M. A. K. |last2=Hasan |first2=Ruqaiya |date=1976 |title=Cohesion in English |url=https://archive.org/details/cohesioninenglis0000hall |trans-title=Pagkakaisa sa Ingles|lang=en |publisher=Pearson |isbn=978-0-582-55041-4}} <!-- Harbert2006 -->* {{cite book |doi=10.1017/CBO9780511755071 |title=The Germanic Languages |trans-title=Mga Wikang Hermaniko|lang=en|date=2006 |last1=Harbert |first1=Wayne |isbn=978-0-521-80825-5}} <!-- Hickey 2007 -->* {{cite book |last=Hickey |first=R. |date=2007 |title=Irish English: History and present-day forms |url=https://archive.org/details/irishenglishhist0000hick |trans-title=Ingles ng Irlanda: Kasaysayan at mga kasalukuyang anyo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-85299-9}} <!-- Hogg1992 -->* {{cite book |date=1992 |chapter=The Place of English in Germanic and Indo-European|trans-title=Ang Lugar ng Ingles sa Hermaniko at Indo-Europeo|lang=en |title=Cambridge History of the English Language |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|volume=1|editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26474-7}} ** {{Harvc |last=Bammesberger |first=Alfred |year=1992 |chapter=The Place of English in Germanic and Indo-European |url=https://books.google.com/books?id=Y83EPUUWnQkC&pg=PA26 |in=Hogg |pages=26–66}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |chapter=Phonology and Morphology |in=Hogg |year=1992 |pages=67–168 |id={{sfnref|Hogg|1992a}}}} ** {{Harvc |last=Kastovsky |first=Dieter |chapter=Semantics and Morphology |in=Hogg |year=1992 |pages=290–408}} ** {{Harvc |last=Toon |first=Thomas E. |chapter=Old English Dialects |in=Hogg |year=1992 |pages=409–451}} <!-- HoggDenison2006 -->* {{cite book |editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |editor-last2=Denison |editor-first2=David |title=A History of the English language |publisher=Cambridge University Press |date=2006 |isbn=978-0-521-71799-1}} ** {{Harvc |last=Crystal |first=David |chapter=English worldwide |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=420–439}} ** {{Harvc |last=Fischer |first=Olga |last2=van der Wurff |first2=Wim |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |chapter=Syntax |pages=109–198}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |last2=Denison |first2=David |in=Hogg |in2=Denison |chapter=Overview |pages=1–30 |year=2006 |id={{sfnref|Hogg|Denison|2006a}}}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |chapter=English in Britain |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=352–383}} ** {{Harvc |last=Kastovsky |first=Dieter |chapter=Vocabulary |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=199–270}} ** {{Harvc |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=43–108}} ** {{Harvc |last=Nevalainen |first=Terttu |last2=Tieken-Boon van Ostade |first2=Ingrid |chapter=Standardization |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=271–311}} <!--How English evolved into a global language -->* {{cite news |title=How English evolved into a global language |trans-title=Paano naging pandaigdigang wika ang Ingles|url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-12017753 |date=20 December 2010 |work=BBC News |lang=en |ref={{harvid|How English evolved into a global language|2010}} |archive-date=25 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925173407/http://www.bbc.co.uk/news/magazine-12017753 |url-status=live}} <!-- HuddlestonPullum2002 -->* {{cite book |last1=Huddleston |first1=Rodney |last2=Pullum |first2=Geoffrey K. |title=Cambridge Grammar of the English Language |date=2002 |publisher=Cambridge University Press |trans-title=Balarila ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|isbn=978-0-521-43146-0 |url=http://www.cambridge.org/us/academic/subjects/languages-linguistics/grammar-and-syntax/cambridge-grammar-english-language}} <!-- Hughes & Trudgill 1996 -->* {{cite book |first1=Arthur |last1=Hughes |last2=Trudgill |first2=Peter |author-link2=Peter Trudgill |date=1996 |title=English Accents and Dialects |trans-title=Mga Asento at Dayalekto ng Ingles|lang=en|edition=3 |publisher=Arnold |isbn=978-0-340-61445-7}} <!-- International Civil Aviation Organization -->* {{cite web |title=Personnel Licensing FAQ |trans-title=Mga Madalas Itanong sa Personal na Lisensiya|lang=en|url=http://www.icao.int/safety/airnavigation/pages/peltrgfaq.aspx#anchor14 |publisher=International Civil Aviation Organization – Air Navigation Bureau |date=2011 |at=In which languages does a licence holder need to demonstrate proficiency? |quote=Controllers working on stations serving designated airports and routes used by international air services shall demonstrate language proficiency in English as well as in any other language(s) used by the station on the ground. |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220003044/http://www.icao.int/safety/airnavigation/pages/peltrgfaq.aspx#anchor14 |url-status=live |ref={{sfnref|International Civil Aviation Organization|2011}}}} <!-- International Maritime Organization2011 -->* {{cite web |publisher=International Maritime Organization |title=IMO Standard Marine Communication Phrases|lang=en|trans-title=Pamantayang Parirala sa Komunikasyon sa Dagat ng IMO|date=2011 |url=http://www.imo.org/OurWork/Safety/Navigation/Pages/StandardMarineCommunicationPhrases.aspx |archive-date=3 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003233938/http://www.imo.org/OurWork/Safety/Navigation/Pages/StandardMarineCommunicationPhrases.aspx |url-status=dead |ref={{sfnref|International Maritime Organization|2011}}}} <!-- International Phonetics Association1999 -->* {{Cite book |publisher=[[International Phonetic Association]], Cambridge University Press |author-link=International Phonetic Association |date=1999 |title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet |trans-title=Handbook ng Pandaigdigang Ponetikong Asosasyon: Gabay sa paggamit sa Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto|lang=en|isbn=978-0-521-65236-0 |ref={{sfnref|International Phonetic Association|1999}}}} <!-- Jambor2007 -->* {{cite journal |last=Jambor |first=Paul Z. |title=English Language Imperialism: Points of View|lang=en|trans-title=Imperyalismo ng Wikang Ingles: Mga Pananaw|journal=Journal of English as an International Language |date=2007 |volume=2 |pages=103–123 |url=https://www.eilj.com/wp-content/uploads/2013/12/2-december%202007.pdf#page=103 |archive-date=11 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211184023/https://www.eilj.com/wp-content/uploads/2013/12/2-december%202007.pdf#page=103 |url-status=live}} <!-- Jespersen 2007 -->* {{cite book |last=Jespersen |first=Otto |title=The Philosophy of Grammar |chapter=Case: The number of English cases|lang=en|trans-title=Ang Pilosopiya ng Balarila|trans-chapter=Kaso: Ang bilang ng mga kaso sa Ingles|publisher=Routledge |orig-date=1924 |date=2007}} <!-- Kachru2006 -->* {{cite encyclopedia |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00645-3 |title=English: World Englishes|trans-title=Ingles: Mga Ingles ng Mundo|lang=en |encyclopedia=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Kachru |first1=B. |pages=195–202 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- KönigvanderAuwera1994 -->* {{cite book |editor-last=König |editor-first=Ekkehard |editor2-last=van der Auwera |editor2-first=Johan |title=The Germanic Languages|trans-title=Mga Hermanikong Wika|lang=en|date=1994 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28079-2 |series=Routledge Language Family Descriptions |url=http://www.routledge.com/books/details/9780415280792/ |jstor=4176538}} <!-- König 1994 -->* {{cite book |last=König |first=Ekkehard |chapter=English |pages=532–562 |editor1-last=König |editor1-first=Ekkehard |editor2-last=van der Auwera |editor2-first=Johan |title=The Germanic Languages|trans-title=Mga Hermanikong Wika|lang=en|date=1994 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28079-2 |series=Routledge Language Family Descriptions |chapter-url=http://www.routledge.com/books/details/9780415280792/}} <!-- Labov 1972 -->* {{cite book |last=Labov |first=W. |author-link=William Labov |date=1972 |title=Sociolinguistic patterns|trans-title=Mga patern sa sosyolingguwistika|lang=en|publisher=University of Pennsylvania Press |chapter=The Social Stratification of (r) in New York City Department Stores|trans-chapter=Ang Panlipunang Pagsasagrupo sa (r) sa mga Pamilihan ng Lungsod ng New York|pages=168–178 |doi=10.1007/978-1-349-25582-5_14 |isbn=978-0-333-61180-7 |s2cid=107967883}} <!-- Labov 2012 -->* {{cite book |last=Labov |first=W. |date=2012 |title=Dialect Diversity in America: The Politics of Language Change |url=https://archive.org/details/dialectdiversity0000labo |trans-title=Dibersidad ng Dayalekto sa Amerika: Sng Politika ng Pagbabago ng Wika|lang=en|publisher=University of Virginia Press |chapter=About Language and Language Change|trans-chapter=Ukol sa Wika at Pagbabago ng Wika|isbn=978-0-8139-3327-6}} <!-- Lanham 1982 -->* {{cite book |last=Lanham |first=L. W. |chapter=English in South Africa |trans-chapter=Ingles sa Timog Aprika|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=324–352 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Lass2000 -->* {{cite book |editor-first=Roger |editor-last=Lass |title=Cambridge History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge |lang=en|volume=3 |publisher=Cambridge University Press |date=2000}} ** {{Harvc |in=Lass |date=2000 |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |year=2000 |pages=56–186 |id={{sfnref|Lass|2000a}}}} <!-- Lass 2002 -->* {{citation |last=Lass |first=Roger |chapter=South African English|trans-chapter=Ingles sa Timog Aprika|editor-last=Mesthrie |editor-first=Rajend |date=2002 |title=Language in South Africa|trans-title=Wika sa Timog Aprika|lang=en |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-79105-2}} <!-- Lawler2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04573-9 |chapter=Punctuation |trans-chapter=Bantas|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Lawler |first1=J. |pages=290–291 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Lawton 1982 -->* {{cite book |last=Lawton |first=David L. |chapter=English in the Caribbean|trans-chapter=Ingles sa Karibe |editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=251–280 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Leech 2006 -->* {{cite book |last=Leech |first=G. N. |author-link=Geoffrey Leech |date=2006 |title=A glossary of English grammar |url=https://archive.org/details/glossaryofenglis0000leec |trans-title=Glosaryo ng balarila ng Ingles|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=0-7486-2406-6}} <!-- LeechHundtMairSmith2009 -->* {{cite book |url=http://english.fullerton.edu/publications/clnarchives/2012winter/angus-chng%20contemp_eng.pdf |last1=Leech |first1=Geoffrey |last2=Hundt |first2=Marianne |last3=Mair |first3=Christian |last4=Smith |first4=Nicholas |title=Change in contemporary English: a grammatical study|trans-title=Pagbabago sa kontemporaryong Ingles: gramatikao na pag-aaral|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2009 |isbn=978-0-521-86722-1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140536/http://english.fullerton.edu/publications/clnarchives/2012winter/angus-chng%20contemp_eng.pdf |archive-date=2 April 2015 |url-status=live}} <!-- LevineCrocket1966 -->* {{cite journal |last1=Levine |first1=L. |last2=Crockett |first2=H. J. |date=1966 |title=Speech Variation in a Piedmont Community: Postvocalic r*|trans-title=Baryasyon sa Pagbigkas sa isang Pamayanang Piedmont: Posbokalikong r*|lang=en|journal=Sociological Inquiry |volume=36 |issue=2 |pages=204–226 |doi=10.1111/j.1475-682x.1966.tb00625.x}} <!-- Li2003 -->* {{cite journal |last1=Li |first1=David C. S. |title=Between English and Esperanto: what does it take to be a world language? |trans-title=Sa Pagitan ng Ingles at Esperanto: paano maging isang pandaigdigang wika?|lang=en|journal=International Journal of the Sociology of Language |issue=164 |pages=33–63 |date=2003 |issn=0165-2516 |doi=10.1515/ijsl.2003.055}} <!-- LimAnsaldo2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01701-6 |chapter=Singapore: Language Situation|trans-chapter=Singapura: Sitwasyon sa Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Lim |first1=L. |last2=Ansaldo |first2=U. |pages=387–389 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Maclagan 2010 -->* {{cite book |last=Maclagan |first=Margaret |chapter=The English(es) of New Zealand|trans-chapter=Ang (mga) Ingles ng Nueva Selanda|lang=en|editor-last=Kirkpatrick |editor-first=Andy |date=2010 |title=Routledge Handbook of World Englishes |trans-title=Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo|url=https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk |url-access=limited |publisher=Routledge |pages=[https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk/page/n173 151]–164 |isbn=978-0-203-84932-3}} <!--MacMahon 2006 -->* {{cite book |last=MacMahon |first=M. K. |date=2006 |chapter=English Phonetics |trans-chapter=Ponetika ng Ingles|lang=en|editor1=Bas Aarts |editor-first2=April |editor-last2=McMahon |title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles|location=Oxford, Inglatera|publisher=Blackwell |pages=359–382 |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- Macquarie Dictionary2015 -->* {{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |url=https://www.macquariedictionary.com.au/ |title=Macquarie Dictionary|lang=en |website=Australia's National Dictionary & Thesaurus Online &#124; Macquarie Dictionary |date=2015 |publisher=Macmillan Publishers Group Australia |url-access=registration |ref={{harvid|Macquarie Dictionary|2015}} |archive-date=21 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721141547/https://www.macquariedictionary.com.au/ |url-status=live}} <!-- Mair & Leech 2006 -->* {{cite book |last1=Mair |first1=C. |last2=Leech |first2=G. |date=2006 |chapter=Current Changes in English Syntax|trans-chapter=Mga Kasalukuyang Pagbabago sa Sintaksis ng Ingles|title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles|lang=en|publisher=Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- Mair 2006 -->* {{cite book |last=Mair |first=Christian |date=2006 |title=Twentieth-century English: History, variation and standardization|url=https://archive.org/details/twentiethcentury0000mair | trans-title=Ingles ng Ikadalawampung Siglo: Kasaysayan, baryasyon, at pagsasapamantayan|lang=en|publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/S1360674307002420 |s2cid=120824612}} <!-- MazruiMazrui1998 -->* {{cite book |last1=Mazrui |first1=Ali A. |last2=Mazrui |first2=Alamin |title=The Power of Babel: Language and Governance in the African Experience |lang=en|trans-title=Ang Kapangyarihan ng Babel: Wika at Pamamahala sa Karanasang Aprikano|date=1998 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-51429-1 |url=https://books.google.com/books?id=6lQTPxdYx8kC}} <!-- McArthur1992 -->* {{cite book |editor-last=McArthur |editor-first=Tom |title=Oxford Companion to the English Language |trans-title=Pantulong ng Oxford sa Wikang Ingles|lang=en|publisher=Oxford University Press |date=1992 |isbn=978-0-19-214183-5 |doi=10.1093/acref/9780192800619.001.0001 |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00mcar}} <!-- McCrumMacNeilCran2003 -->* {{Cite book |last1=McCrum |first1=Robert |last2=MacNeil |first2=Robert |last3=Cran |first3=William |title=The Story of English |url=https://archive.org/details/storyofenglish0000mccr_c8l9 |trans-title=Ang Kuwento ng Ingles|lang=en|location=London |date=2003 |edition=3 |publisher=Penguin |isbn=978-0-14-200231-5}} <!-- McGuinness1997 -->* {{cite book |last=McGuinness |first=Diane |title=Why Our Children Can't Read, and what We Can Do about it: A Scientific Revolution in Reading|trans-title=Bakit Hindi Makapagbasa ang Ating mga Anak, at Ano ang Magagawa Natin: Rebolusyong Maagham sa Pagbabasa|lang=en|author-link=Diane McGuinness |date=1997 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-0-684-83161-9 |url=https://books.google.com/books?id=F-q02ZBKh3wC}} <!-- Meierkord2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00641-6 |chapter=Lingua Francas as Second Languages |trans-chapter=Mga Lingua Franca bilang mga Pangalawang Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Meierkord |first1=C. |pages=163–171 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- MerriamWebster2015 -->* {{cite dictionary |title=English - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary |entry=English |dictionary=Merriam Webster |date=26 February 2015 |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/English |ref={{harvid|Merriam Webster|2015}} |archive-date=25 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150325140932/http://www.merriam-webster.com/dictionary/english |url-status=live}} <!-- Methrie2006 -->* {{cite journal |last1=Mesthrie |first1=Rajend |title=New Englishes and the native speaker debate|url=https://archive.org/details/sim_language-sciences_2010-11_32_6/page/594 |trans-title=Mga Bagong Ingles at ang debate sa katutubong mananalita|lang=en|journal=Language Sciences |date=November 2010 |volume=32 |issue=6 |pages=594–601 |doi=10.1016/j.langsci.2010.08.002}} <!-- Miller 2002 -->* {{cite book |last=Miller |first=Jim |date=2002 |title=An Introduction to English Syntax |trans-title=Panimula sa Sintaksis ng Ingles|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=0-7486-1254-8}} <!-- Montgomery -->* {{cite journal |last=Montgomery |first=M. |date=1993 |title=The Southern Accent—Alive and Well|trans-title=Ang Asento ng Katimugan–Buhay at Maayos|lang=en|journal=Southern Cultures |volume=1 |issue=1 |pages=47–64 |doi=10.1353/scu.1993.0006 |s2cid=143984864}} <!-- Mountford2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05018-5 |chapter=English Spelling: Rationale|trans-chapter=Pagbabaybay sa Ingles: Paliwanag|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Mountford |first1=J. |pages=156–159 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Mufwene2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01291-8 |chapter=Language Spread |trans-chapter=Pagkalat ng Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Mufwene |first1=S. S. |pages=613–616 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Mugglestone2012 -->* {{cite book |editor-last=Mugglestone |editor-first=Lynda |title=Oxford History of English|trans-title=Kasaysayan ng Ingles ng Oxford|publisher=Oxford University Press |date=2012 |orig-date=2006 |isbn=978-0-19-966016-2}} ** {{Harvc |in=Mugglestone |year=2012 |first=April |last=McMahon |pages=180–218 |c=Restructuring Renaissance English}} ** {{Harvc |in=Mugglestone |year=2012 |first=Matthew |last=Townend |pages=75–105 |c=Contacts and Conflicts: Latin, Norse, and French}} * {{cite book |last=Müller |first=Stefan |title=Grammatical theory |trans-title=Teorya sa balarila|lang=en|publisher=Language Science Press |date=2020 |isbn=978-3-96110-273-0}} <!-- Nation2001 needs more verification -->* {{Cite book |last=Nation |first=I. S. P. |title=Learning Vocabulary in Another Language|trans-title=Matuto ng Bokabularyo sa Ibang Wika|lang=en|author-link=Paul Nation |publisher=Cambridge University Press |date=2001 |url=https://books.google.com/books?id=sKqx8k8gYTkC |page=477 |isbn=978-0-521-80498-1}} <!-- National Records of Scotland2013 -->* {{cite web |publisher=National Records of Scotland |title=Census 2011: Release 2A|lang=en |series=Scotland's Census 2011 |date=26 September 2013 |url=http://www.scotlandscensus.gov.uk/news/census-2011-release-2a |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402152137/http://www.scotlandscensus.gov.uk/news/census-2011-release-2a |url-status=live |ref={{sfnref|National Records of Scotland|2013}}}} <!-- Neijt2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04574-0 |chapter=Spelling Reform |trans-chapter=Reporma sa Pagbaybay|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Neijt |first1=A. |pages=68–71 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Northern Ireland Statistics and Research Agency2012 -->* {{cite web |publisher=Northern Ireland Statistics and Research Agency |title=Census 2011: Key Statistics for Northern Ireland December 2012 |trans-title=Senso 2011: Mga Pangunahing Estadistika para sa Hilagang Irlanda Disyembre 2012|lang=en|periodical=Statistics Bulletin |date=2012 |url=http://www.nisra.gov.uk/Census/key_report_2011.pdf |at=Table KS207NI: Main Language |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224033625/http://www.nisra.gov.uk/Census/key_report_2011.pdf |archive-date=24 December 2012 |ref={{sfnref|Northern Ireland Statistics and Research Agency|2012}}}} <!-- Northrup2013 -->* {{cite book |last=Northrup |first=David |title=How English Became the Global Language|trans-title=Paano Naging Pandaigdigang Wika ang Ingles|lang=en|date=2013 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-137-30306-6 |url=https://books.google.com/books?id=YPAlPeB6IvQC}} <!-- O'Dwyer 2006 -->* {{cite book |last=O'Dwyer |first=Bernard |title=Modern English Structures: Form, Function, and Position |trans-title=Estraktura ng Modernong Ingles: Anyo, Gamit, at Posisyon|lang=en|edition=2 |publisher=Broadview |publication-place=Canada |year=2006 |isbn=978-1-55111-763-8}} <!-- Office for National Statistics official census figures for England and Wales -->* {{cite web |publisher=Office for National Statistics |title=Language in England and Wales, 2011|trans-title=Mga Wika sa Inglatera at Gales, 2011|lang=en|date=4 March 2013 |periodical=2011 Census Analysis |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census-analysis/language-in-england-and-wales-2011/rpt---language-in-england-and-wales--2011.html|archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402115009/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census-analysis/language-in-england-and-wales-2011/rpt---language-in-england-and-wales--2011.html |url-status=live |ref={{sfnref|Office for National Statistics|2013}}}} <!-- OxfordLearner'sDictionary -->* {{cite web |title=Oxford Learner's Dictionaries |url=http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ |access-date=25 February 2015 |publisher=Oxford |ref={{harvid|Oxford Learner's Dictionary|2015}} |archive-date=9 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150209040312/http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ |url-status=live|lang=en}} <!-- Patrick2006aJamaica -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01760-0 |chapter=Jamaica: Language Situation|trans-chapter=Hamayka: Sitwasyon ss Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006a |last1=Patrick |first1=P. L. |pages=88–90 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Patrick2006bAAVE -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05092-6 |chapter=English, African-American Vernacular|trans-chapter=Ingles, Aprikanong Amerikano Bernakular|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006b |last1=Patrick |first1=P. L. |pages=159–163 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Payne & Huddleston 2002 -->* {{cite book |last1=Payne |last2=Huddleston |first1=John |first2=Rodney |editor1-last=Huddleston |editor2-last=Pullum |editor1-first=R. |editor2-first=G. K. |date=2002 |title=Cambridge Grammar of English |url=https://archive.org/details/cambridgegrammar0000hudd |trans-title=Balarila ng Ingles ng Cambridge|lang=en|publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781316423530.006 |isbn=978-0-521-43146-0}} * {{cite book |last=Peters |first=Pam |title=The Cambridge Guide to English Usage|url=https://archive.org/details/cambridgeguideto00pete_0 |trans-title=Ang Gabay ng Cambridge sa Paggamit sa Ingles|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-62181-6}} <!-- Phillipson2004 -->* {{cite book |last=Phillipson |first=Robert |title=English-Only Europe?: Challenging Language Policy|trans-title=Patakarang Ingles Lamang sa Europa? Paghamon sa Patakaran sa Wika|lang=en|date=28 April 2004 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-44349-9 |url=https://books.google.com/books?id=9HiCAgAAQBAJ&pg=PA47}} <!-- Richter2012 -->* {{cite book |last=Richter |first=Ingo |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula|editor1-last=Richter |editor1-first=Dagmar |editor2-last=Richter |editor2-first=Ingo |editor3-last=Toivanen |editor3-first=Reeta |display-editors=3 |editor4-last=Ulasiuk |editor4-first=Iryna |title=Language Rights Revisited: The challenge of global migration and communication|trans-title=Pagbisita muli sa mga Karapatan sa Wika: Ang hamon ng pandaigdigang migrasyon at komunikasyon|lang=en|date=2012 |publisher=BWV Verlag |isbn=978-3-8305-2809-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=3u9kBAAAQBAJ&pg=PA29}} <!-- Roach1999 -->* {{cite book |last=Roach |first=Peter |title=English Phonetics and Phonology|trans-title=Ponetika at Ponolohiya ng Ingles|lang=en|date=2009 |publisher=Cambridge |edition=4}} <!-- Robinson1992 -->* {{cite book |last=Robinson |first=Orrin |author-link=Orrin W. Robinson |title=Old English and Its Closest Relatives: A Survey of the Earliest Germanic Languages |trans-title=Lumang Ingles at ang Pinakamalapit Nitong Kamag-anak: Sarbey sa mga Pinakaunang Wikang Hermaniko|lang=en|publisher=Stanford University Press |date=1992 |isbn=978-0-8047-2221-6 |url=https://archive.org/details/oldenglishitsclo0000robi |url-access=registration}} <!-- Romaine1982 -->* {{cite book |last=Romaine |first=Suzanne |chapter=English in Scotland|trans-chapter=Ingles sa Eskosya|lang=en |editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language |trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=56–83 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Romaine1999 -->* {{cite book |title=Cambridge History of the English Language |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|volume=4|editor-last=Romaine |editor-first=Suzanne |publisher=Cambridge University Press |date=1999 |isbn=978-0-521-26477-8 |doi=10.1017/CHOL9780521264778.002}} ** {{Harvc |last=Algeo |first=John |chapter=Vocabulary |url=https://books.google.com/books?id=NxHuNOvwt7wC&pg=PA57 |in=Romaine |year=1999 |pages=57–91}} ** {{Harvc |last=Romaine |first=Suzanne |chapter=Introduction |in=Romaine |year=1999 |pages=1–56 |id={{sfnref|Romaine|1999a}}}} <!-- Romaine2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00646-5 |chapter=Language Policy in Multilingual Educational Contexts|trans-chapter=Patakaran sa Wika sa mga Konteksto ng Multilingwal na Edukasyon |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last=Romaine |first=Suzanne |pages=584–596 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Routes of English -->* {{cite news |title=The Routes of English |trans-title=Ang Mga Ruta ng Ingles|lang=en|url=https://www.bbc.co.uk/radio4/routesofenglish/storysofar/programme4_6.shtml |date=1 August 2015 |work=BBC |ref={{harvid|The Routes of English}} |archive-date=24 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151024081346/http://www.bbc.co.uk/radio4/routesofenglish/storysofar/programme4_6.shtml |url-status=live}} <!-- Rowicka2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01848-4 |chapter=Canada: Language Situation |trans-chapter=Kanada: Sitwasyon sa Wika|lang=en|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Rowicka |first1=G. J. |pages=194–195 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Rubino2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01736-3 |chapter=Philippines: Language Situation |trans-chapter=Pilipinas: Sitwasyon sa Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Rubino |first1=C. |pages=323–326 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Ryan2013 an official report of the United States Census -->* {{cite web |last=Ryan |first=Camille |title=Language Use in the United States: 2011|trans-title=Paggamit ng Wika sa Estados Unidos: 2011|lang=en|periodical=American Community Survey Reports |date=August 2013 |page=1 |url=https://www.census.gov/prod/2013pubs/acs-22.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205101044/http://www.census.gov/prod/2013pubs/acs-22.pdf |archive-date=5 February 2016 |url-status=dead}} <!-- Sailaja 2009 -->* {{cite book |last=Sailaja |first=Pingali |title=Indian English|trans-title=Ingles ng India|lang=en |publisher=Edinburgh University Press |date=2009 |isbn=978-0-7486-2595-6 |series=Dialects of English |url=https://books.google.com/books?id=ntxWxuoRBiwC}} <!-- Schiffrin 1988 -->* {{cite book |last=Schiffrin |first=Deborah |date=1988 |title=Discourse Markers|trans-title=Mga Pananda sa Diskurso|lang=en |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-35718-0 |series=Studies in Interactional Sociolinguistics |url=https://books.google.com/books?id=hs7J-WqPtPAC}} <!-- Schneider2007 -->* {{cite book |last=Schneider |first=Edgar |title=Postcolonial English: Varieties Around the World|trans-title=Poskolonyal na Ingles: Mga Barayti sa Iba't-ibang Panig ng Mundo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2007 |isbn=978-0-521-53901-2 |url=https://books.google.com/books?id=QIE6zGSd8okC}} <!-- Schonweitz2001 -->* {{cite journal |last=Schönweitz |first=Thomas |title=Gender and Postvocalic /r/ in the American South: A Detailed Socioregional Analysis |url=https://archive.org/details/sim_american-speech_fall-2001_76_3/page/258 |trans-title=Kasarian at ang Posbokalikong /r/ sa Katimugang Amerika: Detalyadong Sosyorehiyonal na Pagsusuri|lang=en|journal=American Speech |volume=76 |issue=3 |date=2001 |pages=259–285 |doi=10.1215/00031283-76-3-259 |s2cid=144403823}} <!-- Shaywitz2003 -->* {{cite book |last=Shaywitz |first=Sally E. |title=Overcoming Dyslexia: A New and Complete Science-based Program for Reading Problems at Any Level |trans-title=Pagtagumpayan ang Dyslexia: Isang Bago at Kumpletong Programang Nakaayon sa Agham para sa mga Problema sa Pagbabasa|lang=en|date=2003 |publisher=A. A. Knopf |isbn=978-0-375-40012-4 |url=https://books.google.com/books?id=hXbZ1QInSF0C}} <!-- Smith2009 -->* {{cite book |last=Smith |first=Jeremy J. |title=Old English: A Linguistic Introduction|trans-title=Lumang Ingles: Panimula sa Lingguwistika |lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2009 |isbn=978-0-521-86677-4}} <!-- Statistics Canada2014 -->* {{cite web |publisher=Statistics Canada |title=Population by mother tongue and age groups (total), 2011 counts, for Canada, provinces and territories |trans-title=Populasyon batay sa inang wika at grupo ng edad (kabuuan), bilang noong 2011, para sa Kanada, mga lalawigan, at teritoryo|lang=en|date=22 August 2014 |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/lang/Pages/highlight.cfm?TabID=1&Lang=E&Asc=0&PRCode=01&OrderBy=2&View=1&tableID=401&queryID=1&Age=1#TableSummary |archive-date=26 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726032921/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/lang/Pages/highlight.cfm?TabID=1&Lang=E&Asc=0&PRCode=01&OrderBy=2&View=1&tableID=401&queryID=1&Age=1#TableSummary |url-status=live |ref={{sfnref|Statistics Canada|2014}}}} <!-- Statistics New Zealand2014 -->* {{cite web |publisher=Statistics New Zealand |title=2013 QuickStats About Culture and Identity|trans-title=2013 QuickStats ukol sa Kultura at Pagkakakilanlan|lang=en|date=April 2014 |url=http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2013%20Census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/quickstats-culture-identity.pdf |page=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115195639/http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2013%20Census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/quickstats-culture-identity.pdf |archive-date=15 January 2015 |ref={{sfnref|Statistics New Zealand|2014}}}} <!-- Statistics South Africa2012 official census of South Africa -->* {{cite book |publisher=Statistics South Africa |title=Census 2011: Census in Brief|lang=en |id=Report No. 03‑01‑41 |date=2012 |isbn=978-0-621-41388-5 |url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |chapter=Population by first language spoken and province |ref={{sfnref|Statistics South Africa|2012}} |page=23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151113164744/http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |archive-date=13 November 2015 |url-status=live |chapter-url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf#page=28 |editor-first=Pali |editor-last=Lehohla |location=Pretoria}} <!-- Stiles2018 -->* {{Cite book |last=Stiles |first=Patrick |date=2018 |title=Friesische Studien II: Beiträge des Föhrer Symposiums zur Friesischen Philologie vom 7.–8. April 1994 |trans-title=Araling Prisyano II: Mga Artikulo mula sa Föhr Symposium ukol sa Pilolohiyang Prisyano na ginanap noong ika-7 at ika-8 ng Abril 1994F0|url=https://www.academia.edu/37163852 |series=NOWELE Supplement Series |volume=12 |doi=10.1075/nss.12 |isbn=9789027272843 |language=de}} <!-- SvartikLeech2006 -->* {{cite book |last1=Svartvik |first1=Jan |last2=Leech |first2=Geoffrey |title=English: One Tongue, Many Voices |trans-title=Ingles: Isang Dila, Maraming Boses|lang=en|date=2006 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-4039-1830-7 |url=https://archive.org/details/englishonetongue0000svar_y3z3 |url-access=registration}} <!-- Swan2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05058-6 |chapter=English in the Present Day (Since ca. 1900)|trans-chapter=Ingles sa Kasalukuyang Panahon (simula c. 1900)|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Swan |first1=M. |pages=149–156 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Sweet1892 -->* {{cite book |last=Sweet |first=Henry |title=A new English grammar |trans-title=Isang bagong balarilang Ingles|lang=en|url=https://archive.org/details/anewenglishgram01sweegoog |publisher=Cambridge University Press |date=2014 |orig-date=1892}} <!-- Thomas 2008 -->* {{cite book |last=Thomas |first=Erik R. |date=2008 |chapter=Rural Southern white accents|trans-chapter=Mga asento ng mga puti sa rural na Katimugan|trans-title=Mga Barayti ng Ingles |title=Varieties of English |volume=2|lang=en |pages=87–114 |editor=Edgar W. Schneider |publisher=de Gruyter |doi=10.1515/9783110208405.1.87 |isbn=978-3-11-020840-5}} <!-- ThomasonKaufman1988 -->* {{cite book |last1=Thomason |first1=Sarah G. |author-link=Sarah Thomason |last2=Kaufman |first2=Terrence |author-link2=Terrence Kaufman |title=Language Contact, Creolization and Genetic Linguistics |trans-title=Kontak sa Wika, Pagsasa-creole, at Lingguwistikang Henetiko|lang=en|url=https://archive.org/details/rosettaproject_afr_detail-2 |publisher=University of California Press |date=1988 |isbn=978-0-520-91279-3}} <!-- Toon1982 -->* {{cite book |last=Toon |first=Thomas E. |chapter=Variation in Contemporary American English|trans-chapter=Baryasyon sa Kontemporaryong Amerikanong Ingles|lang=en|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=210–250 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- TraskTrask2010 -->* {{cite book |last=Trask |first=Robert Lawrence |author-link=Larry Trask |title=Why Do Languages Change?|trans-title=Bakit Nagbabago ang mfa Wika?|lang=en |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83802-3 |url=https://books.google.com/books?id=9qoZzBgCmFMC}} <!-- Trudgill 1999 -->* {{cite book |last=Trudgill |first=Peter |date=1999 |title=The Dialects of England|url=https://archive.org/details/dialectsofenglan0000trud_f6f5 |trans-title=Mga Dayalekto ng Inglatera|lang=en |edition=2 |publisher=Blackwell |location=Oxford |isbn=978-0-631-21815-9}} <!-- Trudgill2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01506-6 |chapter=Accent |trans-chapter=Asento|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Trudgill |first1=P. |page=14 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Trudgill & Hannah 2002 replace with 2008 5th edition -->* {{cite book |last1=Trudgill |first1=Peter |first2=Jean |last2=Hannah |date=2002 |title=International English: A Guide to the Varieties of Standard English|trans-title=Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles|lang=en|edition=4 |location=London |publisher=Hodder |isbn=978-0-340-80834-4}} <!-- Trudgill & Hannah 2008 -->* {{cite book |last1=Trudgill |first1=Peter |first2=Jean |last2=Hannah |date=2008 |title=International English: A Guide to the Varieties of Standard English|trans-title=Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles|lang=en |edition=5 |location=London |publisher=Arnold |isbn=978-0-340-97161-1 |url=https://books.google.com/books?id=e8u8MR8MNaEC}} <!-- United Nations2008 -->* {{cite web |publisher=United Nations |title=Everything You Always Wanted to Know About the United Nations|trans-title=Lahat ng mga Gusto Mong Malaman Tungkol sa Mga Nagkakaisang Bansa|lang=en|date=2010 |url=https://digitallibrary.un.org/record/705254/files/everything_un.pdf?ln=en |quote=The working languages at the UN Secretariat are English and French. |ref={{sfnref|United Nations|2010}}}} <!-- Versloot2017 -->* {{Cite book |last=Versloot |first=Arjen P. |author-link=:fy:Arjen Versloot |chapter=Traces of a North Sea Germanic Idiom in the Fifth–Seventh Centuries AD|trans-chapter=Mga Bakas ng isang Dagat Hilagang Hermanikong Idiyoma noong Ikalima hanggang Ikapitong Siglo KP |pages=339–373 |url=https://www.cambridge.org/core/books/frisians-and-their-north-sea-neighbours/3E63327F4D3842542B0E1DD40129BE3B |title=Frisians and their North Sea Neighbours: From the Fifth Century to the Viking Age|trans-title=Mga Prisyano at ang Kanilang mga Kapitbahay sa Dagat Hilaga: Mula Ikalimang Siglo hanggang sa Panahon ng mga Viking|lang=en|date=2017 |publisher=Boydell & Brewer |isbn=978-1-78744-063-0 |doi=10.1017/9781787440630 |url-access=subscription |editor-last1=Hines |editor-first1=John |editor-last2=IJssennagger |editor-first2=Nelleke |location=Woodbridge, Inglatera}} <!-- Wardhaugh2010 -->* {{cite book |last=Wardhaugh |first=Ronald |title=An Introduction to Sociolinguistics|trans-title=Panimula sa Sosyolingguwistika |lang=en|edition=6 |publisher=Wiley-Blackwell |date=2010 |isbn=978-1-4051-8668-1 |series=Blackwell textbooks in Linguistics |volume=4}} <!-- Watts2011 -->* {{cite book |last=Watts |first=Richard J. |title=Language Myths and the History of English|url=https://archive.org/details/languagemythshis0000watt_r7c2 |trans-title=Mga Mito sa Wika at ang Kasaysayan ng Ingles|lang=en|date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-532760-1 |doi=10.1093/acprof:oso/9780195327601.001.0001}} <!--Wells 1982 -->* {{Accents of English}} <!-- Wojcik2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05081-1 |chapter=Controlled Languages|trans-chapter=Mga Kontroladong Wika|lang=en |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Wojcik |first1=R. H. |pages=139–142 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Wolfram2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04256-5 |chapter=Variation and Language: Overview|trans-chapter=Baryasyon at Wika: Buod|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Wolfram |first1=W. |pages=333–341 |isbn=978-0-08-044854-1|lang=en}} {{refend}} == Link sa labas == {{Library resources box |about=yes |by=no }} * [http://www.lel.ed.ac.uk/research/gsound/Eng/Database/Phonetics/Englishes/Home/HomeMainFrameHolder.htm Mga asento ng wikang Ingles mula sa ibat-ibang panig ng mundo]{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Pamantasan ng Edinburgh) – mga maiikling rekord ng pagbigkas sa 110 piling salitang Ingles sa 50 asento ng wika. * [http://www.dialectsarchive.com/ International Dialects of English Archive] – mga rekord ng mga asento ng katutubo at pandaigdigang pananalitang L2 ng wikang Ingles. *[http://www.britishcouncil.ph British Council Philippines] *[http://www.tesol.ph TESOL Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402170304/http://www.tesol.ph/ |date=2015-04-02 }} {{Mga wika ng Pilipinas}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Ingles, Wikang}} [[Kategorya:Mga wika ng Pilipinas]] [[Kategorya:Wikang Ingles|*]] jqoij3q30hbyqzjn2lbfx4kub2n92im 2213862 2213852 2026-06-29T05:43:53Z GinawaSaHapon 102500 /* Pangngalan at pariralang pangngalan */ 2213862 wikitext text/x-wiki {{redirect|Ingles|mga tao mula Inglatera|Mga Ingles}} {{use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. --> {{Other uses|Ingles (paglilinaw)}} {{Infobox language | name = Ingles | altname = Inggles | nativename = {{lang|en|English}} | pronunciation = {{IPAc-en|ˈ|ɪ|ŋ|ɡ|l|ᵻ|ʃ}} | states = Ang [[mundong Anglopono]], kabilang na ang {{enum|[[Reyno Unido]]|[[Estados Unidos]]|[[Kanada]]|[[Australia]]|[[Irlanda]]|[[Nueva Selanda]]|[[Karibeng Komonwelt]]|[[Timog Aprika]]|[[Talaan ng mga bansa at teritoryo kung saan opisyal na wika ang wikang Ingles|iba pa]]}} | speakers = [[Katutubong wika|L1]]: {{nowrap|380 milyon}} | date = 2021 | ref = <ref>{{Cite web |url=https://www.ethnologue.com/insights/ethnologue200/ |title=What are the top 200 most spoken languages?|trans-title=Ano-ano ang 200 pinaka-sinasalitang wika? |website=Ethnologue |date=2023 |lang=en|archive-date=18 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002011/https://www.ethnologue.com/insights/ethnologue200/ |url-status=live}}</ref> | speakers2 = {{plainlist| * [[Ikalawang wika|L2]]: {{nowrap|1.077 bilyon}} (2021)<ref name="Ethnologue26">{{e26}}</ref> * [[Mundong Anglopono|Kabuuan]]: 1.457 billion}} | familycolor = Indo-Europeo | fam2 = [[Mga wikang Hermaniko|Hermaniko]] | fam3 = [[Kanlurang wikang Hermaniko|Kanlurang Hermaniko]] | fam4 = [[Mga wikang Ingaeboniko|Ingaeboniko]] | fam5 = [[Mga wikang Angliko|Angliko]] | ancestor = [[Proto-Ingles]] | ancestor2 = [[Lumang Ingles]] | ancestor3 = [[Gitnang Ingles]] | ancestor4 = [[Maagang Modernong Ingles]] | script = {{plainlist| * [[Sulat Latin|Latin]] ([[Alpabetong Ingles]]) * [[Futhorc]] (noon) * [[Braille ng Ingles]], [[Pinagsanib na Braille ng Ingles]] }} | nation = {{ubli |57 bansa at 30 dependensiya| Mga organisasyon kabilang na ang {{enum | [[Mga Nagkakaisang Bansa|UN]] | [[Unyong Europeo|EU]] | [[Komonwelt ng mga Bansa|Komonwelt]] | [[Pandaigdigang Hukumang Pangkrimen|ICC]] | [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|IMF]] | [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko|IOC]] | [[Organisasyong Pandaigdig para sa Pagsasapamantayan|ISO]] | [[Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko|NATO]] | [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|WTO]] | [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya|ASEAN]] | [[Organisasyon ng mga Estadong Amerikano|OAS]] }} }} | iso1 = en | iso2 = eng | iso3 = eng | lingua = 52-ABA | notice = IPA | sign = [[Manually coded English]] (iba-iba) | glotto = stan1293 | glottorefname = English | mapscale = 1.25 | map = English language distribution.svg | mapcaption = {{legend|#346699|Mga rehiyon kung saan katutubong wika ng mayorya ang wikang Ingles}} {{legend|#99ccff|Mga rehiyon kung saan opisyal o malawakang ginagamit ang wikang Ingles, pero hindi isang katutubong wika ng mayorya}} | dialects = {{hlist |class=inline |[[Britanikong Ingles]]|[[Ingles ng Hilagang Amerika|Hilagang Amerika]]|[[Ingles ng Karibe|Karibe]]|[[Ingles ng Australia|Australia]]|[[Ingles ng Nueva Selanda|Nueva Selanda]]|[[Ingles ng Timog Aprika|Timog Aprika]]|[[Ingkes ng Irlandiya|Irlandiya]]|[[Ingles ng Pilipinas|Pilipinas]]}} ([[Talaan ng mga dayalekto ng wikang Ingles|talaan]]) }} '''Inglés''',{{Efn|{{langx|en|English}} {{IPAc-en|ˈ|ɪ|ŋ|ɡ|l|ᵻ|ʃ}}}} binabaybay ding '''Ingglés''', ang [[kanlurang wikang Hermaniko]] na nagmula sa [[Inglatera]] at ang pandaigdigang ''[[lingua franca]]'' sa kasalukuyan. Nagmula ang pangalan ng wika mula sa [[mga Anglo]], isa sa mga sinaunang [[Lahing Hermaniko|grupong Hermaniko]] na [[Paglipat ng mga Anglo-Saxon sa Britanya|lumipat sa Britanya]] sa [[Pagtatapos ng panahong Romano sa Britanya|pagtatapos ng panahong Romano sa naturang lugar]]. Ingles ang [[Talaan ng mga wika batay sa dami ng nagsasalita|pinakaginagamit na wika sa mundo]], dahil na rin sa matinding impluwensiya ng [[Imperyong Britaniko]] noon (na pinalitan ng [[Komonwelt ng mga Bansa]] sa kasalukuyan) gayundin ng [[Estados Unidos]] sa kasalukuyan. Ito rin ang may pinakamaraming gumagamit bilang [[pangalawang wika]], mas marami pa kesa sa mga katutubong mananalita nito. Gayunpaman, ikatlo lamang ang Ingles sa may [[Talaan ng mga wika batay sa dami ng katutubong mananalita|pinakamaraming katutubong mananalita]], pagkatapos ng [[wikang Mandarin]] at [[Wikang Espanyol|Espanyol]]. Ingles ang opisyal o isa sa mga opisyal na wika ng [[Talaan ng mga bansa kung saan opisyal na wika ang Ingles|57 bansa at 30 dependensiya]], ang pinakamarami para sa kahit anong wika. Sa mga bansang tulad ng [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], [[Australia]], at [[Nueva Selanda]], ito ang pinakaginagamit na wika dahil na rin sa kasaysayan bagamat hindi ito isang opisyal na wika. Isa rin ito sa mga [[Mga opisyal na wika ng Mga Nagkakaisang Bansa|opisyal na wika]] ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]], [[Unyong Europeo]], at iba pang mga pandaigdigan at panrehiyong organisasyon. Ito rin ang ''de facto'' na wika ng [[diplomasya]], agham at teknolohiya, pandaigdigang kalakalan, turismo, libangan, at ng [[internet]]. Ayon sa isang pagtataya ng ''[[Ethnologue]]'' noong 2021, meron itong 1.4 na bilyong mananalita. Nagmula ang [[Lumang Ingles]] mula sa mga dayalekto ng mga kanlurang wikang Hermaniko na sinasalita ng [[mga Anglo-Saxon]]. Nakasulat sa mga ''[[rune]]'' (''futhorc'') ang wika bago ito gumamit ng [[Alpabetong Ingles|isang alpabetong nagmula sa wikang Latin]]. Hiniram kalaunan ng Lumang Ingles ang ilang balarila at pangunahing bokabularyo mula sa [[Lumang Nordiko]], isang [[hilagang wikang Hermaniko]]. Nalinang nang husto ang alpabeto at tuluyang pinalitan nito ang paggamit sa mga ''rune'', kasabay ng pag-usbong ng [[Gitnang Ingles]] matapos [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|masakop]] ng [[mga Normando]] ang Inglatera [[Labanan ng Hastings|simula noong 1066]]. Sa panahong ito matinding nanghiram ng mga salita ang Ingles mula sa [[wikang Pranses]], na ngayo'y bumubuo ng 28% ng lahat ng mga salita sa wika sa kasalukuyan, gayundin sa [[wikang Latin]], na bumubuo sa karagdagang 28%. Bagamat pawang nagmula sa Latin at iba pang [[mga wikang Romanse]] ang malaking bahagdan ng bokabularyo ng Ingles, nananatili pa ring Hermaniko ang pang-araw-araw na bokabularyo, balarila at ponolohiya nito. Umusbong naman ang [[Modernong Ingles]] matapos ng isang [[Malawakang Paglipat ng Patinig|malawakang pagbabago sa mga patinig nito]]. Ilan sa mga malapit na kamag-anak ng kasalukuyang anyo ng wika ang [[wikang Scots]], na nasa isang [[kontinuo ng mga dayalekto]] sa Ingles, gayundin ang [[mga wikang Prisyano]] at [[Mababang Aleman]]. == Klasipikasyon == Bahagi ng [[Mga wikang Indo-Europeo|pamilyang Indo-Europeo]] ang wikang Ingles, partikular na sa [[Mga kanlurang wikang Hermaniko|Kanlurang Hermanikong]] sangay ng [[Mga wikang Hermaniko|mga Hermanikong wika]].{{sfn|Bammesberger|1992|pp=29–30}} Dahil pare-parehong nagmula ang Ingles at ng ibang mga wikang Hermaniko kagaya ng mga [[wikang Olandes]] at [[Wikang Aleman|Aleman]] sa iisang ninuno na tinatawag na [[Proto-Hermaniko]], nagtataglay ang mga ito ng mga magkakatulad na tampok kagaya ng paghahati sa mga [[pandiwa]] bilang [[Malakas na pandiwa (mga wikang Hermaniko)|malakas]] o [[Mahinang pandiwa (mga wikang Hermaniko)|mahinang klase]], ang paggamit sa mga [[pandiwang modal]], at pagsasailalim sa serye ng pagbabago sa pagbigkas sa mga [[katinig]] ng [[Proto-Indo-Europeo]] na kilala ngayon bilang mga [[batas Grimm]] at [[Batas Verner|Verner]].{{sfn|König|van der Auwera|1994}} Isa ang [[Lumang Ingles]] sa napakaraming [[mga wikang Ingaeboniko]] na umusbong sa isang [[Kontinuo ng mga dayalekto|kontinuo ng mga dayalektong]] sinasalita ng mga Kanlurang Hermaniko simula noong ikalimang siglo sa [[Prisya]], partikular na sa baybayin ng [[Dagat Hilaga]]. Umusbong ang Lumang Ingles mula sa mga mananalita ng mga wikang ito na lumisan sa lugar at nanirahan sa [[kapuluang Britaniko]].{{sfn|Bazelmans|2009|pp=325–326}} Kalaunan, umusbong ang [[Gitnang Ingles]], na sinundan naman ng Modernong Ingles.{{sfn|Robinson|1992}} May ilang mga dayalekto ng Luma at Gitnang Ingles na hiwalay na nalinang at naging [[mga wikang Angliko]], lalo na ang [[wikang Scots]].{{sfn|Romaine|1982|pp=56–65}} Dahil nakahiwalay ang wikang Ingles mula sa ibang mga wikang Hermaniko sa kontinente, nalinang ang sarili nitong [[bokabularyo]], [[sintaksis]], at [[ponolohiya]]. Hindi naiintindihan ang Ingles ng mga mananalita ng kahit anong wikang Hermaniko, bagamat may iilang wika katulad ng wikang Olandes at [[Wikang Prisyano|Prisyano]] na may malaki-laking antas ng kaugnayan.{{sfn|Harbert|2006}} Tradisyonal na [[Mga wikang Anglo-Prisyano|iniuugnay]] ang Ingles sa Prisyano, na madalas na ipinagpapalagay na pinakamalapit na kamag-anak ng Ingles sa mga wikang Hermaniko. Gayunpaman, ipinapakita ng modernong pananaliksik sa dalawang wika na kaunti lamang ang pagkakapareho nito sa Ingles.<ref>{{multiref2|{{harvnb|Bazelmans|2009|p=326|loc="According to most researchers, this means that there cannot have been an 'original' Anglo-Frisian entity ..."}}|{{harvnb|Stiles|2018|p=31|loc="... It is not possible to construct the exclusive common relative chronology that is necessary in order to be able to establish a node on a family tree. The term and concept of 'Anglo-Frisian' should be banished to the historiography of the subject."}}}}</ref> Bagamat parehong sumailalim ang dalawa sa magkaparehong serye ng pagbabago sa tunog, hindi ito naganap nang sabay upang masabing may matindi silang kaugnayan sa isa't-isa.{{sfn|Versloot|2017|pp=341–342}}{{sfn|Stiles|2018|pp=5–6}} == Kasaysayan == {{Main|Kasaysayan ng wikang Ingles}} === Proto-Hermaniko patungong Lumang Ingles === [[File:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|thumb|Manuskritong nakasulat sa [[panulatang unsiyal]] ng [[epikong tula]] na ''[[Beowulf]]'' sa [[Lumang Ingles]], isinulat noong bandang taong 975 hanggang 1025.{{pb}} Nagsimula ang tula sa: {{lang|ang|Hƿæt ƿē Gārde{{\}}na ingēar dagum þēod cyninga{{\}}þrym ge frunon ...}}[Pakinggan! Ating narinig ang kadakilaan ng nagdaang panahon ng mga katutubong hari ng mga {{Lang|ang|Gār-Dene}} [isang maalamat na tribo ng [[mga Danes]]<nowiki>] ...]</nowiki>]] [[Lumang Ingles]], o Anglo-Sahon, ang pinakaunang anyo ng wikang Ingles na ginamit mula bandang taong 450 hanggang 1150. Nagmula ito sa mga dayalekto ng [[mga kanlurang wikang Hermaniko]], minsang tinutukoy bilang [[mga wikang Anglo-Prisyano]] o di kaya'y [[mga wikang Hermaniko ng Dagat Hilaga]], na sinasalita sa rehiyon ng [[Prisya]], [[Mababang Sahonya]], at katimugang [[Jutland]] (sakop ngayon ng [[Dinamarka]] at [[Alemanya]]) ng mga Hermanikong kilala sa kasaysayan bilang [[mga Anglo]], [[Mga Sahon|Sahon]], at [[Mga Yuto|Yuto]].<ref>{{Cite book |last=Baugh |first=Albert |title=A History of the English Language |date=1951 |publisher=Routledge & Kegan Paul |location=London |pages=60–83, 110–130 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles}}</ref> Simula noong ikalimang siglo, [[Paninirahan ng mga Anglo-Sahon sa Britanya|tumira]] ang mga Anglo-Sahon sa Britanya matapos itong [[Pagtatapos ng panahon ng mga Romano sa Britanya|lisanin ng mga Romano]]. Pagsapit ng ikapitong siglo, Lumang Ingles na ang pangunahing wikang sinasalita sa lugar at pinalitan ang mga [[wikang Karaniwang Britoniko]] at [[Britanikong Latin]] na sinalita noong [[Romanong Britanya|panahon ng mga Romano]].{{sfn|Collingwood|Myres|1936}}{{sfn|Graddol|Leith|Swann et al.|2007}}{{sfn|Blench|Spriggs|1999}} Ang wika gayundin sa lugar ng [[Inglatera]] ay parehong pinangalan mula sa mga Anglo.{{sfn|Bosworth|Toller|1921}} Nahahati ang Lumang Ingles sa dalawang dayalektong Angliko ([[Mersiyano]] at [[Nortumbriyo]]) at dalawang dayalektong Sahon ([[Kentiko]] at [[Kanlurang Sahon]]).{{sfn|Campbell|1959|p=4}} Dahil sa impluwensiya ng [[kaharian ng Wessex]] at ang reporma sa edukasyon noong panahon ni [[Alfredo ang Dakila|haring Alfredo]] noong ikasiyam na siglo, Kanlurang Sahon ang siyang naging [[Pamantayang wika|pamantayan]] sa pagsusulat sa Lumang Ingles.{{sfn|Toon|1992|loc=Chapter: Old English Dialects}} Nakasulat ang [[Panulaang epiko|epikong tula]] na ''[[Beowulf]]'' sa Kanlurang Sahon, habang nakasulat naman sa Nortumbriyo ang pinakalumang [[tula]] sa wikang Ingles na ''[[Himno ni Caedmon]]''.{{sfn|Donoghue|2008}} Gayunpaman, nalinang ang Modernong Ingles mula sa dayalektong Mersiyano habang nalinang naman ang [[wikang Scots]] mula sa Nortumbriyo. Isinulat ang ilang mga pinakamaagang tala ng Lumang Ingles gamit ng [[alpabetong runiko]],{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} bagamat ginamit kalaunan ang [[alpabetong Latin]] pagsapit ng ikapitong siglo; gumamit ito ng mga [[Panulatang unsiyal|kalahating unsiyal]] na titik at may kasama ring mga runikong titik na ''[[wynn]]'' {{angbr|{{lang|ang|ƿ}}}}, ''[[Thorn (titik)|thorn]]'' {{angbr|{{lang|ang|þ}}}}, at mga binagong titik Latin na ''[[eth]]'' {{angbr|{{lang|ang|ð}}}} at ''[[Æ|ash]]'' {{angbr|{{lang|ang|æ}}}}.{{sfn|Gneuss|2013|p=23}}{{sfn|Hogg|Denison|2006a|pp=30–31}} Malaki ang pagkakaiba ng Lumang Ingles sa modernong anyo ng wika. Hindi ito mauunawaan ng isang mananalita ng Ingles sa ika-21 siglo nang walang pagsasanay. Halos kapareho ang [[Balarila ng Lumang Wikang Ingles|balarila nito]] sa [[Balarila ng wikang Aleman|balarila]] ng [[wikang Aleman]]: maraming mga [[impleksiyon]] sa dulo ng salita at anyo ang mga [[pangngalan]], [[pang-uri]], [[panghalip]], at [[pandiwa]], at mas malaya ang [[ayos ng salita]] nito kesa sa modernong anyo nito. May mga anyo ang Modernong Ingles para sa [[Kaukulan (balarila)|kaukulan]] ({{Lang|en|grammatical case}}) ng panghalip (halimbawa [panlalaki] 'siya': {{Lang|en|he, him, his}}) at may iilan din para naman sa mga pandiwa (halimbawa 'magsalita': {{Lang|en|speak, speaks, speaking, spoke, spoken}}), pero sa Lumang Ingles, meron ding mga kaukulan para sa mga pangngalan at may mga dagdag na impleksiyon din ang mga pandiwa para sa [[Katauhan (balarila)|katauhan]] at [[kailanan]].{{sfn|Hogg|1992a}}{{sfn|Smith|2009}}{{sfn|Trask|2010}} === Impluwensiya ng Lumang Nordiko === Sa pagitan ng ikawalo hanggang ika-11 siglo, sumailalim ang Ingles na sinasalita sa ilang mga rehiyon sa impluwensiya ng [[Lumang Nordiko]], na isang [[Hilagang wikang Hermaniko]]. Dahil sa sunod-sunod na pagkolonisa ng [[mga Nordiko]] sa ilang bahagi ng Britanya noong panahong ito, nakakasalamuha ng mga mananalita ng Lumang Ingles sa mga mananalita ng Lumang Nordiko. Pinakamatindi ang interaksyon sa dalawang wika sa mga barayti ng wikang sinasalita sa hilagang-silangan na sakop noon ng [[Danelaw]] sa rehiyon ng [[York]]. Sa kasalukuyan, pinakamakikita ang impluwensiyang ito sa wikang Scots at sa [[Hilagang Ingles]]. Nakasentro ang impluwensiya ng mga Nordiko sa [[Lindsey]] sa [[Midlands]]. Matapos mapasailalim ang Lindsey sa kapangyarihan ng mga Anglo-Sahon noong taong 920, mabilis na kumalat ang Ingles sa naturang rehiyon. Sa modernong Ingles, ang impluwensiya ng mga Nordiko ay makikita sa [[panghalip]] sa ikatlong katauhan na nagsisimula sa ''th-'' ('sila', 'nila', 'kanila': {{Lang|en|they, them, their}}), na siyang pumalit sa mga orihinal na panghalip ng Anglo-Sahon na nagsisimula naman sa ''h-'' ({{Lang|ang|hie, him, hera}}).{{sfn|Thomason|Kaufman|1988|pp=284–290}} Makikita rin ito sa mga hiram na salita na pumalit sa mga katutubong Lumang Ingles kagaya ng {{Lang|en|give}} ('magbigay'), {{Lang|en|get}} ('kumuha'), {{Lang|en|sky}} ('langit'), {{Lang|en|skirt}} ('palda'), at {{Lang|en|egg}} ('itlog'). Mauunawaan ang Lumang Nordiko nang maayos-ayos ng mga mananalita ng ilang mga dayalekto ng Lumang Ingles, lalo na sa may hilaga.{{sfn|Kastovsky|1992|pp=320, 332}} === Gitnang Ingles === {{Quote box||align=right|quoted=true|salign=right|quote={{lang|enm|Englischmen þeyz hy hadde fram þe bygynnyng þre manner speche, Souþeron, Northeron, and Myddel speche in þe myddel of þe lond, ... Noþeles by comyxstion and mellyng, furst wiþ Danes, and afterward wiþ Normans, in menye þe contray longage ys asperyed, and som vseþ strange wlaffyng, chyteryng, harryng, and garryng grisbytting.}}{{pb}}[Bagamat sa simula pa lamang, may tatlong paraan na ang mga Ingles sa pagsasalita, yaong nasa Katimugan, nasa Hilaga, at nasa Midlands sa gitna ng bansa, ... Gayunpaman, dahil sa pakikihalubilo at paghahalo, umusbong ang wika ng bansa mula sa mga ito, habang may iilan na gumagamit pa rin ng kakaibang pag-uutal, daldalan, ungol, at nakakarinding ngitngitan.]|source=[[Juan ng Trevisa]], {{circa|1385}}{{sfn|Hogg|2006|pp=360–361}}|width=300px}} Karaniwang pinepetsahan ang pagsisimula ng [[Gitnang Ingles]] sa [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|pananakop ng mga Normando]] sa Britanya mula noong 1066. Sa mga sumunod na siglo pagkatapos, sumailalim ang Ingles sa matinding impluwensiya ng anyo ng [[Lumang Pranses]] na sinasalita ng mga Normando na nanirahan sa Inglatera at naging bago nitong namumunong uri; kilala ito ngayon bilang [[Lumang Normando]]. Sa paglipas ng mga dekada, pawang mga naging bihasa sa dalawang wika ang parehong gitna at nakatataas na uri ng lipunan, mapa-Ingles man o Normando. Pagsapit ng 1150, bihira na lang sa panahong ito ang mga miyembro ng aristokrasya na marunong lamang ng Pranses.{{sfn|Townend|2012|pp=81–82}} Kalaunan, nalinang ang wikang Pranses na ginagamit ng mga Normando bilang [[wikang Anglo-Normando]].<ref>{{cite book |last=Short |first=Ian |title=A Companion to the Anglo-Norman World|trans-title=Gabay sa Mundong Anglo-Normando |chapter=Language and Literature|trans-chapter=Wika at Panitikan |lang=en|publisher=Boydell and Brewer |date=2002 |isbn=978-1-84615-046-3 |doi=10.1017/9781846150463.011 |pages=191–214}}</ref> Matuturo rin ang paghihiwalay ng Luma sa Gitnang Ingles sa kapanahunan ng paggawa sa komposisyong ''[[Orculum]]'' ng [[Mga Agustino|Agustinong kanon]] na si [[Orrm]] noong ika-12 siglo, na nagtatampok sa paghahalo ng mga elemento ng Lumang Ingles at Anglo-Normando sa kauna-unahang pagkakataon.{{sfn|Townend|2012|pp=99–100}} Samantala, nanatili pa ring marunong lamang sa Ingles ang mababang uri, na kumakatawan sa napakalaking bahagdan ng populasyon. Sa panahong ito, maraming hiram na salita ang ginamit nila na may kinalaman sa politika, batas, at iba pang mga prestihiyosong gawain.{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=39}} Halimbawa, nagmula sa Pranses na {{Lang|fr|trône}} ang salitang Ingles na {{Lang|en|throne}}, na tumutukoy sa pisikal na inuupuan ng isang hari gayundin sa metaporikal na kapangyarihan nito.<ref>{{cite journal |url=https://scholarworks.harding.edu/tenor/vol5/iss1/5 |title=Effects of the Norman Conquest on the English Language|trans-title=Mga Epekto ng Pananakop ng mga Normando sa Wikang Ingles|lang=en|first=Curt |last=Baker |date=Spring 2016 |journal=Tenor Times |volume=5}}</ref> Naging simple rin sa panahong ito ang mga impleksiyon ng Ingles, maaaring dahil sa paghahalo ng Lumang Nordiko at Lumang Ingles, na pawang parehas sa [[Morpolohiya (lingguwistika)|morpolohiya]] ngunit magkaiba ng impleksiyon. Nawala rin ang pagkakaiba ng [[kaukulang palagyo]] (nominatibo) at [[Kaukulang palayon|palayon]] (akusatibo) maliban sa mga [[panghalip panao]], nawala rin ang [[kaukulang pagamit]] (instrumental), at naging para lamang sa [[Pag-aari (balarila)|pag-aari]] ang [[kaukulang paari]] (henetibo). Naging regular din ang maraming mga di-regular na anyo ng impleksiyon,{{sfn|Lass|1992|pp=103–123} at naging payak rin ang sistema ng [[Kasunduan (balarila)|kasunduan]] sa mga pangungusap, na humantong sa isang hindi gaanong malayang [[ayos ng salita]].{{sfn|Fischer|van der Wurff|2006|pp=111–113}} Ilan sa mga sikat na panitikang naisulat sa Gitnang Ingles ang ''[[Mga Kuwento sa Canterbury]]'' ({{Circa|1400}}) ni [[Geoffrey Chaucer]] at [[Ang Kamatayan ni Arturo|''Ang Kamatayan ni Arturo'']] (1485) ni [[Thomas Malory]]. Naging talamak sa panahong ito ang paggamit sa panitikan ng [[dayalekto]] ng mga rehiyon, kagaya sa mga gawa ni Chaucer.<ref>{{cite web |last1=Horobin |first1=Simon |title=Chaucer's Middle English |trans-title=Gitnang Ingles ni Chaucer|lang=en|url=https://opencanterburytales.dsl.lsu.edu/refmideng/ |website=The Open Access Companion to the Canterbury Tales |publisher=Louisiana State University|quote=The only appearances of their and them in Chaucer's works are in the Reeve's Tale, where they form part of the Northern dialect spoken by the two Cambridge students, Aleyn and John, demonstrating that at this time they were still perceived to be Northernisms |archive-date=3 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203092713/https://opencanterburytales.dsl.lsu.edu/refmideng/ |url-status=live}}</ref> Mababasa sa [[Bibliya ni Wycliffe|unang salin sa Ingles]] ni [[John Wycliffe]] sa [[Bibliya]] noong 1382 ang [[Ebanghelyo ni Mateo|Mateo]] 8:20 bilang: "{{Lang|enm|Foxis han dennes, and briddis of heuene han nestis}}" ('May mga lungga ang mga [[soro]], at may mga pugad ang mga [[ibon]] sa langit').<ref>{{cite web |last=Wycliffe |first=John |url=http://wesley.nnu.edu/fileadmin/imported_site/wycliffe/wycbible-all.pdf |publisher=Wesley NNU |title=Bible|trans-title=Bibliya |lang=en |archive-date=2 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202202047/http://wesley.nnu.edu/fileadmin/imported_site/wycliffe/wycbible-all.pdf |url-status=live}}</ref> Mapapansin rito na may [[Panlapi|hulaping]] ''-n'' pa rin sa [[Pandiwa|pandiwang]] {{Lang|en|have}} ('magkaroon') pero wala na sa mga [[pangngalan]]. : === Maagang Modernong Ingles === [[File:Great_Vowel_Shift2a.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Great_Vowel_Shift2a.svg|thumb|Ang [[Malawakang Pagbabago ng Patinig]] na naganap sa mga mahahabang patinig ng Maagang Modernong Ingles. Matapos naging mga diptonggo {{IPA|/ai au/}} ang mga [[nakabukang patinig]] {{IPA|/iː uː/}}, umangat nang isang antas kalaunan ang bawat [[nakasarang patinig]] upang matumbasan ang pagbabago.]] Saklaw ng [[Maagang Modernong Ingles]] ng ika-14 hanggang ika-18 siglo ang pagsimple pa lalo na sistema ng impleksiyon, pagsasakodigo sa wika, at ang tinatawag na [[Malawakang Pagbabago sa Patinig]], kung saan nagsimulang lumipat ang mga [[patinig]] sa mga salitang Ingles patungo sa modernong bigkas nito. [[Pag-angat (lingguwistika)|Umangat]] ang mga [[Gitnang patinig|gitna]] at [[nakabukang patinig]] at [[Paghahati sa patinig|nahati]] bilang mga [[diptonggo]] ang mga [[nakasarang patinig]]. Halimbawa, binibigkas noon ang salitang Ingles na {{Lang|en|bite}} ('kagat', binabasa ''bayt'') bilang {{Lang|en|beet}} ('[[remolatsa]]') sa kasalukuyan, at binibigkas naman noon ang {{Lang|en|bout}} sa {{Lang|en|about}} ('tungkol', binabasa ''abawt'') bilang {{Lang|en|boot}} ('bota') sa kasalukuyan. Ito ang dahilan kung bakit may malaking pinagkaiba ang pagbigkas sa mga salitang Ingles at sa pagbaybay sa mga ito; ito rin ang dahilan bakit maraming pwedeng maging tunog ang bawat patinig ng Ingles kumpara sa ibang mga wika.{{sfn|Lass|2000a}}{{sfn|Görlach|1991|pp=66–70}} Nagsimula maging prestihiyoso ang paggamit sa wikang Ingles, kumpara sa Normandong Pranses, sa kasagsagan ng kapanahunan ni [[Enrique V ng Inglatera]]. Sinimulang gamitin ng [[Court of Chancery]] sa [[Westminster, London|Westminster]] ang Ingles sa mga [[Writ|opisyal na dokumento]] nito noong bandang 1430, at nabuo dahil rito ang isang bagong pamantayang anyo ng Gitnang Ingles na tinatawag na [[Pamantayang Chancery]] mula sa mga dayalekto ng [[London]] at [[Silangang Midlands]]. Noong 1476, ipinakilala ni [[William Caxton]] sa Inglatera ang [[palimbagan]], na lalong nagpalawak pa sa impluwensiya ng naturang pamantayan ng Ingles.{{sfn|Nevalainen|Tieken-Boon van Ostade|2006|pp=274–279}} Kabilang sa mga panitikang nakasulat sa Maagang Modernong Ingles ang mga gawa ni [[William Shakespeare]] gayundin ang [[King James Version|Bersiyon ni Haring Jaime]] (KJV) ng Bibliya noong 1611. Bagamat halos katulad na ng modernong bigkas at baybay ang mga salita sa puntong ito, may mga pagkakaiba pa rin sa bigkas mula sa modernong Ingles, kagaya ng pagbigkas pa rin sa mga kumpol-katinig na {{IPA|/kn ɡn sw/}} sa {{Lang|en|knight}} ('[[kabalyero]]'), {{Lang|en|gnat}} ('[[niknik]]'), at {{Lang|en|sword}} ('[[espada]]'), na sa ngayo'y pawang mga di na binibigkas ang isa sa mga katinig nito.{{Efn|Hindi na binibigkas ang ''k'' at ''g'' sa {{IPA|/kn/}} at {{IPA|/gn/}}, habang di naman binibigkas na ang ''w'' sa {{IPA|/sw/}}.}} Ilan sa mga tampok ng Maagang Modernong Ingles na ginamit ni Shakespeare ay maituturing na'ng laos o makaluma sa modernong mambabasa nito.{{sfn|Cercignani|1981}} Mababasa ang [[Ebanghelyo ni Mateo|Mateo]] 8:20 sa KJV bilang: "{{Lang|en|The Foxes have holes and the birds of the ayre have nests.}}" ('May mga lungga ang mga soro habang may mga pugad ang mga ibon ng himpapawid.') Dito, mapapansin ang pagkawala ng mga [[Kaukulan (lingguwistika)|kaukulan]] at ang resulta nito tulad halimbawa ng paggamit sa ayos na [[paksa–pandiwa–layon]] ({{Lang|en|subject–verb–object}}) at sa salitang {{Lang|en|of}} bilang pamalit sa nawalang [[kaukulang paari]]. Makikita rin dito ang mga hiram na salitang nagmula sa Pranses kagaya ng {{Lang|en|ayre}} (ngayo'y {{Lang|en|air}}, 'himpapawid') at sa ibang mga kaso, nagpalit mismo sa katutubong salita nito tulad ng {{Lang|en|bird}} ('ibon') na pumalit sa Lumang Ingles na {{Lang|ang|fugol}}.{{sfn|Lass|2006|pp=46–47}} === Pagkalat === Pagsapit ng huling bahagi ng ika-18 siglo, naipakalat ng [[Imperyong Britaniko]] ang wikang Ingles sa mga teritoryo at nasasakupan nito. Dahil sa paggamit sa kalakalan, agham at teknolohiya, diplomasya, sining, at pormal na edukasyon, Ingles ang naging pinakaunang tunay na pandaigdigang wika, na ginagamit sa pandaigdigang komunikasyon.{{sfn|How English evolved into a global language|2010}}{{sfn|The Routes of English}} Ginamit ito sa Hilagang Amerika, ilang bahagi ng Aprika, Oseaniya, at iba pang mga rehiyon. Nang lumaya ang mga bansang may maraming [[katutubong wika]], Ingles ang ginamit nilang [[opisyal na wika]] upang maiwasan ang mga politikal na balakid dahil sa paggamit sa isang katutubong wika kesa sa iba.{{sfn|Romaine|2006|p=586}}{{sfn|Mufwene|2006|p=614}}{{sfn|Northrup|2013|pp=81–86}} Bumilis pa lalo ang pagkalat ng wika dahil sa mabilis na paglaki ng impluwensiya sa kultura at politika ng [[Estados Unidos]] matapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], gayundin sa pagbobrodkast sa buong mundo sa wikang Ingles ng mga brodkaster tulad ng [[BBC]] ng [[Reyno Unido]].{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Crystal|2003a}} Ingles ang pinakaginagamit na wika sa ika-21 siglo.{{sfn|McCrum|MacNeil|Cran|2003|pp=9–10}} Habang nalilinang ang modernong Ingles, nabuo ang mga pamantayang gabay para sa wika, na ginamit kalaunan sa opisyal na paraan kagaya halimbawa sa pampublikong edukasyon at pahayagan. Noong 1755, nilathala ni [[Samuel Johnson]] ang ''[[Dictionary of the English Language]]'', na nagpakilala sa pamantayang pagbaybay at paggamit sa mga salita. Samantala, nilathala naman ng Amerikanong si [[Noah Webster]] noong 1828 ang isang [[Diksiyonaryong Webster|diksiyonaryo]] na may layuning makapagtatag ng isang pamantayang anyo sa pagsusulat at pagsasalita ng [[Amerikanong Ingles]] na hiwalay sa pamantayan ng Britanya. Sa Britanya, unti-unting bumaba ang tingin sa mga dayalekto at barayti ng [[Britanikong Ingles]] na wala sa pamantayan, na nagpabilis sa paggamit ng mga prestihiyosong dayalekto ng mga nasa gitnang uri.{{sfn|Romaine|1999a}} Sa modernong Ingles, wala na halos mga kaukulan; tanging makikita na lang ito sa mga [[panghalip]]. Halos matatag na rin ang [[paksa–pandiwa–layon]] (SVO) na [[ayos ng salita]].{{sfn|Romaine|1999a}} Naging talamak na rin ang paggamit sa ilang mga pagbabago sa wika kagaya ng [[Do-support|paggamit ng salitang ''do'']] para sa mga kaso kung saan kinakailangang [[Pagbaliktad sa paksa at pantulong|baliktarin]] ang mga [[sugnay]] tulad sa mga tanong.{{Efn|Isang halimbawa nito ang paggawa ng mga tanong sa pamamagitan ng pagbaliktad sa [[pandiwang pantulong]] ({{lang|en|auxiliary verb}}, hal. {{lang|en|is, are, am}}) at sa paksa: ang "{{lang|en|He will laugh}}" ('Tatawa siya') ay nagiging "{{lang|en|Will he laugh?}}" ('Tatawa ba siya?') sa anyong patanong nito. Gayunpaman, kung walang pandiwang pantulong, ginagamit ang salitang {{lang|en|do}} bilang pamalit sa nawawalang pandiwa: ang "{{lang|en|He laughs.}}" ('Tumawa siya') ay nagiging "{{lang|en|Did he laugh}}" ('Tumawa ba siya?'). Pansinin na nasa anyong pangnakaraan ang pandiwang {{lang|en|do}} ({{lang|en|did}}) rito.}} Dumami rin ang mga kaso ng paggamit sa anyong progresibo (mga nagtatapos sa hulaping {{Lang|en|–ing}} ng [[pandiwa]], at tuloy-tuloy ring nagiging regular ang mga pandiwang may di-regular na anyo (hal. {{Lang|en|dreamed}} ('napanaginipan') imbes na {{Lang|en|dreamt}}) gayundin sa paggamit pa lalo sa mga analitikal na alternatibo sa mga impleksiyon (hal. {{Lang|en|more polite}} ('mas magalang') imbes na {{Lang|en|politer}}). Dahil sa tindi ng presensiya sa midya ng Amerikanong Ingles, naiimpluwensiyahan na rin pati ang Britanikong Ingles.{{sfn|Leech|Hundt|Mair|Smith|2009|pp=18–19}}{{sfn|Mair|Leech|2006}}{{sfn|Mair|2006}} == Heograpiya == [[File:Detailed_SVG_map_of_the_Anglophone_world.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Detailed_SVG_map_of_the_Anglophone_world.svg|thumb|{{legend|#045a8d|Katutubong wika ng mayorya}} {{legend|#0674b6|Katutubong wika ng mayorya at isa sa mga opisyal na wika}} {{legend|#439dd4|Opisyal na wika pero katutubong wika ng minorya}} {{legend|#9bbae1|Pangalawang wika: sinasalita ng lagpas 20% ng populasyon, ''de facto'' na wika ng trabaho, pamahalaan, edukasyon, atbp.<ref name="Ethnologue26" />}}]] Ayon sa isang ulat noong 2016, tinatayang nasa 400 milyong katao ang [[Katutubong wika|katutubong mananalita]] ng wikang Ingles, at nasa 1.1 bilyong katao naman ang nagsasalita nito bilang [[pangalawang wika]].<ref>{{cite web |last1=Breene |first1=Keith |date=15 November 2019 |title=Which countries are best at English as a second language? |trans-title=Ano-anong mga bansa at pinakamagaling mag-Ingles bilang pangalawang wika? |url=https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161125144549/https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b/ |archive-date=25 November 2016 |access-date= |publisher=World Economic Forum |language=en}}</ref> Ingles ang wika na may pinakamaraming mananalita sa kabuuan, na sinasalita sa lahat ng kontinente.{{sfn|Crystal|2003b|p=106}} Nakadepende ang dami ng mga mananalita bilang pangalawang wika o bilang banyagang wika sa antas ng kagalingan, mula 400 milyon hanggang lagpas 1 bilyon.{{sfn|Crystal|2003b|pp=108–109}} Tinataya naman noong 2003 na mas marami ang mananalita ng Ingles bilang pangalawang wika kumpara sa mga katutubong mananalita nito nang tatlo sa isa.{{sfn|Crystal|2003a|p=69}} === Tatlong bilog ng Ingles === [[File:EF_English_Proficiency_Index_2019_Europe.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:EF_English_Proficiency_Index_2019_Europe.svg|thumb|Kagalingan sa wikang Ingles ng piling mga bansa sa [[Europa]] at [[Dagat Mediteraneo|Mediteraneo]] ayon sa isang ulat noong 2019:<ref>{{cite web |title=EF English Proficiency Index 2019 |url=https://www.ef.com/assetscdn/WIBIwq6RdJvcD9bc8RMd/cefcom-epi-site/reports/2019/ef-epi-2019-english.pdf |pages=6–7 |language=en}}</ref> {{legend|#407294|Napakataas (63.07–70.27)}} {{legend|#5A857D|Mataas (58.26–61.86)}} {{legend|#9DBB88|Katamtaman (52.50–57.38)}} {{legend|#E7CB5B|Mababa (48.69–52.39)}} {{legend|#F47B4B|Napakababa (40.87–48.19)}} {{legend|#c0c0c0|Hindi kasama sa ulat}}]] Grinupo ng [[Lingguwistika|lingwistang]] si [[Braj Kachru]] ang mga bansa sa mundo sa tatlong bilog ayon sa antas ng paggamit sa wikang Ingles rito. Ipinapakita ng modelong ito ang pagkalat ng Ingles mula sa mga katutubong bansa nito patungo sa iba, gayundin sa dami ng gumagamit nito sa isang partikular na bansa. Tinatawag ang tatlong bilog bilang "loob", "labas", at "lumalawak". Maaaring gumalaw ang mga bansa papaloob o papalabas depende sa magiging kahihinatnan ng wika rito sa hinaharap.{{sfn|Kachru|2006|p=196}}{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=2}} * '''Loobang bilog''' ({{Lang|en|inner circle}}) ang mga bansa na may malaking porsyento ng populasyon ang katutubong mananalita ng Ingles. Kabilang rito ang [[Reyno Unido]], [[Estados Unidos]], [[Canada|Kanada]], [[Australia]], [[Nueva Selanda]], [[Irlanda]], at [[Timog Aprika]].{{sfn|Kachru|2006|p=196}} * '''Labas na bilog''' ({{Lang|en|outer circle}}) ang mga bansa na may mas maliit na bilang ng mga katutubong mananalita ng Ingles ngunit ginagamit bilang pangalawang wika para sa mga pang-araw-araw na gawain at institusyon kagaya sa edukasyon, pamahalaan, at negosyo. Kabilang rito ang [[Pilipinas]], gayundin ang [[Nigeria]], [[Indiya|India]], [[Pakistan]], [[Malaysia|Malasya]], [[Singapore|Singapura]], at [[Jamaica|Hamayka]].{{sfn|Bao|2006|p=377}} * '''Lumalawak na bilog''' ({{Lang|en|expanding circle}}) ang mga bansa kung saan hindi karaniwang sinasalita ang Ingles at tinuturo bilang isang banyagang wika. Sa mga bansang ito kumakalat ang wikang Ingles dahil sa katayuan nito bilang isang pandaigdigang wika.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=5}} === Plurisentrikong wika === Isang [[plurisentrikong wika]] ang Ingles; ibig sabihin, wala itong iisang pambansang otoridad na namamahala sa pamantayan ng wika.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=2}}{{sfn|Romaine|1999}}{{sfn|Baugh|Cable|2002}} Madalas na sinusundan ng sinasalitang Ingles lalo na sa brodkasting ang mga pambansang pamantayan sa pagbigkas na kinagisnan imbes na isinakodigo. Karaniwang malalaman sa kanilang [[aksent]] kung saan nagmula ang mga brodkaster,{{sfn|Trudgill|2006}} pero madalas na sinusulat ang iskrip sa mga balita sa isang [[Ortograpiya ng wikang Ingles|pandaigdigang anyo ng pamantayang Ingles]]. Tipikal na dinidikta ng konsenso mula sa mga iskolar ng wika ang mga karaniwang gawi sa pagsusulat sa Ingles, hindi mula sa isang pamahalaan o pandaigdigang organisasyon.{{sfn|Ammon|2008|pp=1537–1539}} Maiintindihan ng mga Amerikanong tagapakinig ang maraming brodkast na nagmula sa Britanya at kabaligtaran. Maiintindihan ng mga mananalita ng Ingles ang karamihan sa kahit anong mga programa sa radyo at telebisyon gayundin sa mga pelikulang nagmula sa mga [[Anglospero|bansang nagsasalita ng Ingles]].{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=122}} Parehong may pormal at di-pormal na estilo ang pamantayan at panrehiyong barayti ng Ingles, at tanging nagkakaiba lamang sa mga salitang ginagamit (hal. {{Lang|en|lift}} sa Britanya habang {{Lang|en|elevator}} sa Amerika), sintaksis (hal. {{Lang|en|on the weekend}} sa Amerika habang {{Lang|en|at the weekend}} sa Britanya), at paggamit sa teknikal at di-teknikal na rehistro.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|pp=5–6}} Dahil sa kasaysayan ng paninirahan sa mga bansang nasa loobang bilog, nagawang maipantay ng Britanya ang pagkakaiba sa dayalekto at makagawa ng mga anyong [[koine]] ng Ingles sa [[Timog Aprika]], [[Australya|Australia]], at [[Nueva Selanda]].{{sfn|Deumert|2006|p=130}} Mabilis na natutong mag-Ingles ang marami sa mga migranteng nanirahan sa Estados Unidos. Sa kasalukuyan, malaking bahagdan ng populasyon ng Estados Unidos ngayon ay kaya lamang magsalita ng iisang wika.{{sfn|Deumert|2006|p=131}}{{sfn|Ryan|2013|loc=Table 1}} Ukol sa pambansang katayuan ng wikang Ingles sa mga piling bansa, * Sa Australia, walang itinalagang opisyal na wika sa parehong pambansa at pang-estadong lebel.<ref>{{Cite journal |last=Ward |first=Rowena |date=2019 |title='National' and 'Official' Languages Across the Independent Asia-Pacific |trans-title='Pambansa' at 'Opisyal' na mga Wika ng Malayang Asya-Pasipiko|lang=en|journal=Journal of Multidisciplinary International Studies |volume=16 |issue=1/2 |pages=83–84 |doi=10.5130/pjmis.v16i1-2.6510 |doi-access=free}}</ref> * Sa [[Kanada]], parehong opisyal na wika sa pambansang lebel ang Ingles at [[Wikang Pranses|Pranses]].<ref>{{cite web |url=http://news.gc.ca/web/article-eng.do?m=/index&nid=480459 |archive-url=https://archive.today/20130410031606/http://news.gc.ca/web/article-eng.do?m=/index&nid=480459 |url-status=dead |archive-date=10 April 2013 |title=40 Years of the Official Languages Act |publisher=Department of Justice Canada |lang=en|trans-title=40 Taon ng Official Languages Act}}</ref> Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) rin sa anim na lalawigan at tatlong teritoryo ang Ingles, habang wala namang itinalagang opisyal na wika sa tatlong lalawigan. Sa [[Québec|Quebec]], Pranses lamang ang tanging opisyal na wika nito.<ref>{{cite web |url=https://www.legisquebec.gouv.qc.ca/en/tdm/cs/C-11 |title=Charter of the French language |last= |first= |date=26 March 2024 |website=Légis Québec |publisher=Québec Official Publisher |lang=en|trans-title=Karta ng Wikang Pranses}}</ref> * Sa [[Republika ng Irlanda|Irlanda]], Ingles ang itinalagang pangalawang wika ng bansa, habang [[Wikang Irlandes|Irlandes]] naman ang itinalagang unang wika.<ref>{{cite web |url=https://www.irishstatutebook.ie/eli/cons/en/html#part2 |title=Article 8 of the Constitution of Ireland|trans-title=Artikulo 8 ng Saligang-batas ng Irlanda|lang=en|last= |first= |date=January 2020 |website=Irish Statute Book}}</ref> * Bagamat mayorya ng populasyon ng Nueva Selanda ang nagsasalita ng Ingles, tanging [[Wikang Māori|Maori]] at ang [[Wikang nakasenyas ng Nueva Selanda|pambansang wikang nakasenyas]] nito ang itinalagang opisyal na wika ng bansa.<ref>{{cite web |title=Maori Language Act 1987 |url=http://www.legislation.govt.nz/act/public/1987/0176/latest/DLM124116.html |lang=en}}</ref> <ref>{{cite news |url=http://tvnz.co.nz/view/page/488120/696482 |title=Recognition for sign language |date=6 April 2006 |work=[[Television New Zealand]] |trans-title=Pagkilala sa wikang nakasenyas |lang=en |access-date=21 Enero 2026 |archive-date=15 Mayo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515221254/http://tvnz.co.nz/view/page/488120/696482 |url-status=dead }}</ref> * Walang itinalagang opisyal na wika sa [[Reyno Unido]]. Gayunpaman, sa [[Gales]] at [[Hilagang Irlanda]], Ingles ang isa sa mga opisyal na wika nito.<ref>{{cite journal |last1=Huws |first1=Catrin Fflur |title=The Welsh Language Act 1993: A Measure of Success?|trans-title=Ang Welsh Language Act 1993: Panukat sa Tagumpay?|lang=en |journal=Language Policy |date=June 2006 |volume=5 |issue=2 |pages=141–160 |doi=10.1007/s10993-006-9000-0}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 October 2022 |title=Irish language and Ulster Scots bill clears final hurdle in Parliament|trans-title=Nalampasan na ng panukalang Irish language at Ulster Scots ang huling balakid nito sa Parlamento|lang=en|work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-63402597}}</ref> Walang itinalagang opisyal na wika sa [[Eskosya]] at [[Inglatera]]. * Sa [[Estados Unidos]], Ingles ang itinalagang opisyal na wika ng bansa sa bisa ng isang kautusang tagapagpaganap noong 2025.<ref>{{Cite news |last1=Ho |first1=Vivian |last2=Pannett |first2=Rachel |date=1 March 2025 |title=A Trump order made English the official language of the U.S. What does that mean? |trans-title=Ginawa sa bisa ng isang utos ni Trump ang wikang Ingles bilang opisyal na wika ng Estados Unidos. Ano'ng ibig sabihin nito?|lang=en|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2025/03/01/trump-english-official-language-explainer/ |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref> Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) ang Ingles sa 32 estado at limang teritoryo. Walang itinalagang opisyal na wika sa natitirang 18 estado at sa [[Distrito ng Columbia]].<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/#people-and-society |title=United States |date=29 May 2024 |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |trans-title=Estados Unidos |lang=en |access-date=21 Enero 2026 |archive-date=12 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/#people-and-society |url-status=dead }}</ref> === Pandaigdigang wika === [[File:Countries_in_which_English_Language_is_a_Mandatory_or_an_Optional_Subject.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Countries_in_which_English_Language_is_a_Mandatory_or_an_Optional_Subject.svg|thumb|Katayuan ng wikang Ingles sa pampublikong edukasyon sa bawat rehiyon:<ref>{{cite web |title=Countries in which English Language is a Mandatory or an Optional Subject |trans-title=Mga Bansa kung saan isang Kinakailangan o Mapipiling Asignatura ang Wikang Ingles |url=https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031000038/https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |archive-date=31 October 2022 |access-date= |publisher=The University of Winnipeg |language=en}}</ref>{{legend|#00a2e8|Kinakailangang asignatura}}{{legend|#ffc90e|Mapipiling asignatura}}{{legend|#ababab|Walang datos}}]] Inilalarawan minsan ang wikang Ingles bilang ang pinakaunang pandaigdigang ''[[lingua franca]]'',{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Meierkord|2006|p=165}} o di kaya'y bilang ang pinakaunang [[pandaigdigang wika]].{{sfn|Brutt-Griffler|2006|pp=690–691}}{{sfn|Northrup|2013}} Pinakaginagamit na wika ang Ingles pagdating sa paglalathala, telekomunikasyon, kalakalan, libangan, at diplomasya.{{sfn|Northrup|2013}} Nakamit nito ang pagkapantay sa [[wikang Pranses]] noong 1919 sa kasagsagan ng negosasyon sa [[Kasunduan sa Versailles]].{{sfn|Phillipson|2004|p=47}} Pagsapit ng pagtatag sa [[Mga Nagkakaisang Bansa]] noong 1945, naging pangunahing wika na ang Ingles;{{sfn|Conrad|Rubal-Lopez|1996|p=261}} isa ito sa anim na opisyal na wika ng naturang organisasyon at ang kasalukuyang pinakaginagamit na wika sa pandaigdigang diplomasya at pakikipag-ugnayan.{{sfn|United Nations|2010}}{{sfn|Richter|2012|p=29}} Nakatalaga ang Ingles bilang isang opisyal na wika o di kaya'y wika ng trabaho sa maraming mga pandaigdigang organisasyon kagaya ng [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko]] (IOC), Ginagamit rin ito bilang wika ng trabaho kahit maging sa mga panrehiyong organisasyon kagaya ng [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] (ASEAN) at [[Ekonomikong Kooperasyon sa Asya-Pasipiko]] (APEC), kung saan hindi gaanong kalaganap ang paggamit sa naturang wika sa mga kasaping bansa nito. Sa [[Unyong Europeo]] (EU), Ingles ang karaniwang ginagamit na wika ng trabaho ng mga kasaping bansa nito kahit na pinapayagan ng unyon na gumamit ang mga kasapi nito ng kahit anong wika.{{sfn|Ammon|2006|p=321}} Ingles ang ginagamit na basehan sa mga [[kontroladong likas na wika]],{{sfn|Wojcik|2006|p=139}} gayundin bilang ang wikang ginagamit sa larangan ng [[paglalayag]] at [[Abyasyon|pagpapalipad]].{{sfn|International Maritime Organization|2011}}{{sfn|International Civil Aviation Organization|2011}} [[File:English_Proficiency_Index_by_country_as_of_2014.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:English_Proficiency_Index_by_country_as_of_2014.svg|thumb|English Proficiency Index noong 2014:<ref>{{cite web |title=Countries in which English Language is a Mandatory or an Optional Subject |trans-title=Mga Bansa kung saan isang Kinakailangan o Mapipiling Asignatura ang Wikang Ingles |url=https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031000038/https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |archive-date=31 October 2022 |access-date= |publisher=The University of Winnipeg |language=en}}</ref> {{legend|#225500|Napakataas (80–100%)}} {{legend|#44aa00|Mataas (60–80%)}} {{legend|#66ff00|Katamtaman (40–60%)}} {{legend|#99ff55|Mababa (20–40%)}} {{legend|#ccffaa|Napakababa (0.1–20%)}} {{legend|#c0c0c0|Walang datos}}]] Wikang Ingles ang pinaka-inaaral na banyagang wika sa mundo.{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Crystal|2003a}} Nag-aaral ang karamihan sa mga tao ng Ingles dahil sa praktikal na kadahilanan at hindi sa ideolohiya.{{sfn|Kachru|2006|p=195}} Sa EU, Ingles ang pinakasinasalitang banyagang wika sa 19 sa 25 kasaping bansa nito kung saan hindi opisyal na wika ito. Ayon sa isang opisyal na poll noong 2012 (noong kasapi pa ang [[Reyno Unido]]) sa mga kasaping bansa na hindi opisyal na wika ang Ingles, 38% ng mga sumagot ay nagsabing kaya nilang makapagsalita ng Ingles sa antas ng pakikipag-usap sa iba.{{sfn|European Commission|2012|pp=21, 19}} Kinokonekta ang matinding impluwensiya ng Ingles sa pagbilis ng [[Kamatayan ng wika|kamatayan ng ibang mga maliliit na wika]];{{sfn|Crystal|2000}} dahil rito, inaakusahan din ang wika ng [[Imperyalismong pangwika|imperyalismo]] at marami rin ang aktibong tumututol sa paggamit nito.{{sfn|Jambor|2007}} Gayunpaman, patuloy pa ring dumadami ang mga mananalita ng Ingles dahil sa paniniwalang nagdadala ng kaginhawaan at mas mabuting buhay ang paggamit nito.{{sfn|Svartvik|Leech|2006|loc=Chapter 12: English into the Future}} Kinakailangang marunong sa wikang Ingles sa maraming mga larangan kagaya ng sa [[medisina]] at [[kompyuting]]. Bagamat magkasingpantay noon ang Ingles sa Pranses at [[Wikang Aleman|Aleman]] pagdating sa pananaliksik, Ingles na ang natatanging nananaig na wika sa kasalukuyan.{{sfn|Gordin|2015}} Makikita ang dominasyon nito sa [[maagham na paglalathala]] sa mga [[indeks]] ng mga [[siyentipikong dyornal]] kagaya ng ''Chemical Abstracts'': noong 1998, nasa lagpas 80% ng lahat na naka-indeks na siyentipikong artikulo ng dyornal ang nakasulat sa Ingles, 90% sa mga [[likas na agham]] noong 1996, at 82% sa [[araling pantao]] noong 1995.{{sfn|Brutt-Griffler|2006|pp=694–695}} Sa kasagsagan ng [[dekolonisasyon]] sa [[Imperyong Britaniko]] noong dekada 1950s at 1960s, patuloy na ginamit ng mga lumayang kolonya ang wikang Ingles imbes na alisin ito sa mga wika ng kanilang bansa.{{sfn|Mufwene|2006|p=614}}{{sfn|Northrup|2013|pp=81–86}} Halimbawa, patuloy na ginagamit sa [[India]] ang Ingles matapos nitong lumaya sa Reyno Unido. India ngayon ang ikatlong may pinakamaraming inilalathalang aklat sa naturang wika matapos ng [[Estados Unidos]] at Reyno Unido,{{sfn|Sailaja|2009|pp=2–9}} kahit na di lalagpas sa 5% ng populasyon nito ang marunong magsalita ng Ingles nang maayos. Noong 2004, ipinagpalagay ng iskolar na si David Crystal na India ang may pinakamalaking populasyon na kayang magsalita o makaunawa ng Ingles sa mundo,{{sfn|Crystal|2004}} bagamat marami ring iskolar na naniniwalang Estados Unidos pa rin ang may hawak sa naturang titulo.{{sfn|Graddol|2010}} Marami sa mga mananalita ng Ingles Aprika ang bahagi ng pamayanang "Apro-Sakson" ng kontinente.{{sfn|Mazrui|Mazrui|1998}} Pinaniniwalaan na mananatili ang Ingles bilang isang wikang [[koine]] sa hinaharap.{{sfn|Crystal|2006}} == Dayalekto, aksent, at barayti == Maraming [[Talaan ng mga dayalekto ng wikang Ingles|mga dayalekto]] ng wikang Ingles ang natukoy ng mga [[Dayalektolohiya|dayalektologo]], na kumakatawan sa panrehiyong pagkakaiba pagdating sa balarila, bokabularyo, at pagbigkas. Naiiba ito sa [[Mga panrehiyong aksent ng wikang Ingles|mga panrehiyong aksent]], na tanging tumutukoy lamang sa pagkakaiba sa pagbigkas. Karaniwang hinahati ng mga lingwista ang wikang Ingles sa dalawang malalawak na kategorya, [[Britanikong Ingles]] (BrE) at [[Hilagang Amerikanong Ingles]] (NAE).{{sfn|Crystal|2003b|p=107}} === Britanya at Irlanda === <gallery mode="packed"> File:Alain_de_Botton_on_Fear_of_Failure_at_Cannes_Lions_2012.flac|Boses ni [[Alain de Botton]], na may modernong aksent na RP. File:Danny_Baker_BBC_Radio4_Desert_Island_Discs_31_Jul_2007_b012wcl4.flac|Boses ni [[Danny Baker]], na may aksent na [[Cockney (aksent)|Cockney]]. File:Russell_brand_bbc_radio4_desert_island_discs_21_07_2013.flac|Boses ni [[Russell Brand]], na lumaki sa [[Essex]] at may aksent na [[Estuaryong Ingles]]. File:Damien_hirst_bbc_radio4_desert_island_discs_13_05_2013_b01sd0hy.flac|Boses ni [[Damien Hirst]], na may aksent na kanlurang [[Yorkshire (dayalekto)|Yorkshire]]. File:John_bishop_bbc_radio4_desert_island_discs_24_06_2012.flac|Boses ni [[John Bishop]], na may aksent na [[Scouse]]. File:Rob_Brydon_BBC_Radio4_Front_Row_18_Mar_2012_b01dhl11.flac|Boses ni [[Rob Brydon]], na may aksent na katimugang [[Ingles ng Gales|Gales]]. File:Alex_Salmond_BBC_Radio4_Desert_Island_Discs_16_January_2011_b00xgs41.flac|Boses ni [[Alex Salmond]], na gumagamit ng isa sa mga aksent ng [[Ingles ng Eskosya|Eskosya]]. File:George_Best_-_The_New_Elizabethans_-20_Jul_2012_-_b01kt7cs.flac|Boses ni [[George Best]], na may aksent na [[Ingles ng Ulster|Hilagang Irlanda]]. File:Mary_Robinson_-_Desert_Island_Discs_-_28_July_2013.flac|Boses ni [[Mary Robinson]], na gumagamit ng isa sa mga aksent ng [[Hiberno-Ingles|Irlanda]]. </gallery> [[File:Dialects_of_English_in_UK_and_Ireland.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dialects_of_English_in_UK_and_Ireland.svg|thumb|Mga pangunahing rehiyon ng mga dayalekto ng wikang Ingles sa [[Britanya (ngalan ng pook)|Britanya]] at [[Irlanda (pulo)|Irlanda]].]] Dahil sinasalita na ang wikang Ingles sa Britanya sa nakalipas na humigit-kumulang 1,500 taon, maraming mga dayalekto ng wika ang nabuo rito.{{sfn|Trudgill|1999|p=10}} Sa [[United Kingdom|Reyno Unido]], itinuturing ang [[Received Pronunciation]] (RP, {{Literal|Tamang Pagbigkas}}), isang edukadong aksent na nagmula sa [[Timog-silangang Inglatera]], bilang ang tradisyonal na pamantayang ginagamit sa [[brodkasting]] partikular na ang [[BBC]] (kaya tinatawag din itong {{Lang|en|BBC English}}, {{Literal|Ingles ng BBC}}) at kinokonsidera bilang pinaka-prestihiyoso sa lahat ng mga dayalekto ng bansa. Ang mabilis na pagkalat ng aksent na ito dahil sa midya ang siyang itinuturong dahilan sa mabilis ding pagbaba ng paggamit sa mga panlalawigang aksent. Napag-alaman sa [[Sarbey ng mga Dayalekto ng Ingles]] noong 1950 hanggang 1951 na bagamat may pagkakaiba pa rin sa balarila at bokabularyo ang mga dayalekto ng wikang Ingles sa Reyno Unido, mapapansing kumokonti ang pagkakaibang ito sa paglipas ng panahon.{{sfn|Trudgill|1999|p=125}} Gayunpaman, tanging naapektuhan lamang ang mga pagkakaiba ng mga dayalekto pagdating sa balarila at bokabularyo. Nasa 3% lamang ng mga Ingles ang aktuwal na gumagamit ng RP sa karaniwang usapan; ginagamit ng natirang 97% ang mga panrehiyong aksent na naimpluwensiyahan lamang ng RP sa iba't ibang antas.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=3}} Meron ding pagkakaiba sa mga gumagamit ng RP, lalo na sa [[panlipunang uri]] sa pagitan ng RP ng Mataas at Mababang Uri gayundin sa katutubong mananalita ng RP at sa mga gumagamit ng RP pero hindi lumaki sa naturang aksent.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=37}} Sa Britanya, may maituturing ding pagkakaiba sa pagitan ng mga panlipunang uri; kinokonsidera bilang taliwas sa pamantayan ang ilang mga katangian kahit na di-hamak na laganap ito na madalas ding idinidikit sa pananalita ng mabababang uri. Halimbawa nito sa kasaysayan ang [[Pagtatanggal ng h|pagtatanggal ng ''h'']] ng mga mabababang uring mananalita ng [[Ingles ng London]], lalo na ang Cockney, na ngayo'y isa na'ng karaniwang katangian ng naturang dayalekto. Gayunpaman, nananatili pa rin itong wala sa rehistro ng mga matatataas na uri ng lipunang Britaniko.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=40}} Mahahati sa apat na pangunahing rehiyon ng dayalekto ang Ingles sa Inglatera: Timog-silangan, Timog-kanluran (kilala ring [[Ingles ng West Country]]), Midlands, at Hilaga. Sa bawat rehiyon na ito, meron ding mga dayalekto: nahahati ang Hilaga sa mga dayalektong [[Yorkshire (dayalekto)|Yorkshire]], [[Geordie]] (sinasalita sa [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]]), at [[Lanchashire (dayalekto)|Lanchashire]], na kinabibilangan ng mga suburbanong dayalekto ng [[Manchester]] ([[Manchester (dayalekto)|Mancunian]]) at [[Liverpool]] ([[Scouse]]). Dahil sa pagiging sentro ng [[Danelaw|pananakop ng mga Danes]] noong kapanahunan ng [[mga Viking]] sa Inglatera, nanatili ang mga Nordikong katangian sa wika sa mga dayalektong ito kesa sa ibang mga rehiyon, lalo na sa dayalektong Yorkshire.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=31}} Samantala, sa [[Kanlurang Midlands]], naipreserba naman sa mga dayalektong tulad ng [[Black Country]] ([[Black Country (dayalekto)|Yam Yam]]) at sa [[Birmingham]] ([[Brummie]]) ang mga arkaikong katangian mula sa [[Maagang modernong Ingles|maagang moderno]] at [[Gitnang Ingles]] kagaya ng mga Hermanikong elemento sa balarila at bokabularyo.{{sfn|Clark|Asprey|2013}} Simula noong ika-15 siglo, nakasentro sa London ang mga dayalekto ng Timog-silangang Inglatera. Tradisyonal na ginagamit doon ang dayalektong [[Cockney (dayalekto)|Cockney]] ng mga mabababang uri kaya mababa rin ang tingin dito. Dahil sa pagkalat ng mga katangian ng Cockney sa ibang mga dayalekto sa rehiyon, kinokonsidera ng midya ito bilang isang bagong dayalekto ng Estuaryong Ingles, bagamat tutol dito ang ilang mga lingwista dahil sa impluwensiya ng London sa karatig-lugar nito noon pa man.{{sfn|Roach|2009|p=4}}{{sfn|Trudgill|1999|p=80}} Ilan sa mga katangiang kumalat mula London ang mga sumusunod:{{sfn|Trudgill|1999|pp=80–81}} * [[Sumisingit na R|sumisingit na ''R'']]'','' pagbigkas ng salitang {{Lang|en|drawing}} ("pagguhit") bilang {{Lang|en|drawring}} {{IPA|/ˈdrɔːrɪŋ/}} kung saan sumisingit sa isang bahagi ng salita ang [[Katinig na tunog-R|tunog na ''r'']]. * [[Glotalisasyon ng t|glotalisasyon ng ''t'']]'','' pagbigkas sa {{Lang|en|[[Harry Potter|Potter]]}} bilang {{Lang|en|Po'er}} {{IPA|/ˈpɒʔə/}} kung saan pinapalitan ang tunog na ''t'' ng [[impit]]) * [[Paghaharap ng th|paghaharap ng ''th'']], pagbigkas sa {{Lang|en|thanks}} ("salamat") bilang {{Lang|en|fanks}} o {{Lang|en|bother}} ("abala") bilang {{Lang|en|bover}} kung saan nagiging ''f'' o ''v'' ang tunog na ''th''. Kinokonsidera na ngayon bilang hiwalay na wika ang [[wikang Scots]], pero nagmula ito sa maagang Hilagang Gitnang Ingles,{{sfn|Aitken|McArthur|1979|p=81}} at nadebelop at naimpluwensiyahan kalaunan ng ibang mga wika kagaya ng [[wikang Gaeliko]] at [[Wikang Lumang Nordiko|Lumang Nordiko]]. Nagtataglay din ng maraming dayalekto ang wikang Scots. Bukod dito, kabilang ang [[Ingles ng Eskosya]] sa mga barayti ng pamantayang Ingles sa [[Eskosya]]; karamihan sa mga ito ay mga dayalekto ng hilagang Inglatera na naimpluwensiyahan ng wikang Scots.{{sfn|Romaine|1982}} Samantala, sa [[Irlanda (pulo)|Irlanda]], maraming mga anyo ng wikang Ingles ang nagsimulang gamitin matapos ang [[Pananakop ng mga Anglo-Norman sa Irlanda|pananakop ng mga Anglo-Norman sa naturang rehiyon]] noong ika-11 siglo. Sa [[kondado ng Wexford]] at sa rehiyong pumapalibot sa [[Dublin]] nadebelop ang dalawang dayalekto na ngayo'y wala na, [[Yola (dayalekto)|Forth and Bargy]] at [[Fingallian]]. Parehong nagmula ito sa [[Maagang Modernong Ingles]] at ginamit hanggang noong ika-19 na siglo. Gayunpaman, nagmula ang modernong anyo ng [[Hiberno-Ingles|wikang Ingles sa Irlanda]] sa kolonisasyon ng mga Ingles simula noong ika-17 siglo. Sa kasalukuyan, nahahati ang Ingles ng Irlanda sa [[Ingles ng Ulster]], [[Ingles ng Hilagang Irlanda]] na naimpluwensiyahan nang matindi ng wikang Scots, at marami pang mga dayalekto sa Irlanda. Kagaya ng dayalekto ng Eskosya gayundin ng karamihan sa mga dayalekto ng Hilagang Amerika, nananatili ang [[Katinig na tunog-R|rotosidad]] sa halos lahat ng mga dayalekto sa naturang rehiyon di tulad ng mga dayalektong naimpluwensiyahan ng RP.{{sfn|Barry|1982|pp=86–87}}{{sfn|Hickey|2007}} === Hilagang Amerika === <gallery mode="packed"> File:Emery_Emery_Voice.ogg|Boses ni [[Emery Emery]], na lumaki sa [[Midwest (Estados Unidos)|Midwest]] sa Estados Unidos at may aksent na [[Pangkalahatang Amerikanong Ingles|Pangkalahatang Amerikano]]. File:Rep._Martha_Roby's_"Roller_Coaster"_Speech_Sound_Bite.flac|Boses ni [[Martha Roby]], na lumaki sa [[Alabama]] na may aksent na [[Katimugang Estados Unidos (aksent)|Timog Amerikano]]. File:Chuck_Zito_on_Becoming_a_Hells_Angel.flac|Boses ni [[Chuck Zito]], na may aksent na [[New York (aksent)|New York]]. File:Sec._Walsh_on_Construction_Jobs_in_Infrastructure_Bill_v2.flac|Boses ni [[Marty Walsh]], na may aksent na [[Boston (aksent)|Boston]]. File:On_the_phone-_Russell_Gage.ogg|Boses nina [[D.J. Shockley]] at [[Russell Gage]], na parehong may aksent na [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles|Aprikanong Amerikano]]. File:Margaret_atwood_bbc_radio4_front_row_27_07_2007_b007tjpb.flac|Boses ni [[Margaret Atwood]], na may aksent na [[Pamantayang Ingles ng Canada|Pamantayang Canada]]. </gallery> [[File:Population_speaking_English_at_home_by_PUMA.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Population_speaking_English_at_home_by_PUMA.png|thumb|Bahagdan ng mga Amerikanong edad lima pataas sa [[Estado ng Estados Unidos|50 estado]], [[Washington, D.C.|Washington DC]], at [[Puerto Rico]] na nagsasalita ng wikang Ingles sa tahanan, ayon sa [[American Community Survey]], isang sarbey na isinagawa noong 2016 hanggang 2021]] Dahil sa mataas-taas na antas ng paghahalo, akomodasyon, at [[Wikang koine|koinesasyon]] na naganap noong panahong kolonyal sa [[Hilagang Amerika]], itinuturing ang [[Wikang Ingles ng Hilagang Amerika|mga dayalekto ng wikang Ingles]] sa kontinente bilang walang pinagkaiba sa isa't isa kumpara sa [[Inglatera]]. Gayunpaman, ipinapakita sa modernong pananaliksik na may mga pagkakaiba rin ang mga dayalekto at barayti ng wika sa Hilagang Amerika. Tumataas ang baryasyon sa aksent sa Estados Unidos sa panrehiyong antas pero bumababa sa lokal na antas,{{sfn|Labov|2012}} bagamat nananatili pa rin itong nasa isang kontinuo ng mga magkakaparehong aksent na kilala sa tawag na [[Pangkalahatang Amerikano]] (GA).{{sfn|Wells|1982|p=34}} Kinokonsiderang bahagi ng Pangkalahatang Amerikano ang mga barayti ng [[wikang Ingles ng Canada]] maliban sa [[Atlantikong Canada|rehiyong Atlantiko]] ng bansa gayundin sa [[Québec|Quebec]], bagamat may mga maliliit na pagkakaiba sila sa mga aksent ng Estados Unidos kagaya ng pagtaas ng mga patinig na {{IPAc-en|aɪ}} at {{IPAc-en|aʊ}} bago ang mga [[Tunog (ponetika)|di-matutunog na katinig]] at mga pagkakaiba sa pagsusulat at pagbigkas sa mga salita.{{sfn|Boberg|2010}} Kabilang sa [[Ingles ng Atlantikong Canada]] ang [[Maritime (aksent)|Maritime]] at [[Ingles ng Newfoundland|Newfoundland]], at naimpluwensiyahan ng wikang Ingles ng Britanya at Irlanda, gayundin ng mga [[wikang Irlandes]], [[Wikang Gaeliko|Gaeliko]], at [[Wikang Pranses|Pranses]], partikular na ang barayti na [[Wikang Pranses ng Acadia|Acadia]].<ref>{{Cite book |last=Labov |first=William |title=The Atlas of North American English |last2=Ash |first2=Sharon |last3=Boberg |first3=Charles |publisher=De Gruyter |year=2006 |location=Berlin |language=en |trans-title=Ang Atlas ng Ingles ng Hilagang Amerika}}</ref> Karamihan sa mga aksent ng Hilagang Amerika ay pawang mga [[Katinig na tunog-R|rotiko]]; ibig sabihin, binibigkas nila ang tunog na ''r''. Di tulad ng sitwasyon sa Britanya, itinuturing itong prestihiyoso lalo na sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]],{{sfn|Labov|1972}} kung saan hinahanay ang di pagbigkas sa ''r'' sa mga mababang uri at di nakapagtapos. Sa kasalukuyan, nananaig na ang rotosidad sa [[Ingles ng Katimugang Amerika]], mula sa [[Lumang wikang Ingles ng Katimugang Estados Unidos|historikal na pagkaprestihiyoso]] ng di pagbigkas sa ''r''.{{sfn|Levine|Crockett|1966}}{{sfn|Schönweitz|2001}} Karaniwang inilalarawan ang mga aksent nito bilang {{Lang|en|twang}} (may katangian ng [[Nasalisasyon|pailong]]) o {{Lang|en|drawl}} (pinapahaba),{{sfn|Montgomery|1993}} at natutukoy agad dahil sa [[Monoptonggo|pagbubura ng patinig]] na {{IPA|/aɪ/}} sa pagbigkas sa mga salitang tulad ng {{Lang|en|spy}} ("espiya"), na binibigkas na parang {{Lang|en|spa}}, ang paghahati sa mga [[harapang patinig]] bilang mga [[Malapatinig|madudulas na patinig]] o maging dalawang hiwalay na pantig (hal. {{Lang|en|press}} "midya" na binibigkas na parang ''prey-us''),{{sfn|Thomas|2008|pp=95–96}} ang [[Pag-iisa ng bigkas sa pen at pin|pag-iisa ng bigkas]] sa {{Lang|en|pen}} ("panulat") at {{Lang|en|pin}} ("pantusok"), at iba pa. Karamihan sa mga pagbabagong ito ay nagsimula lamang noong ika-19 na siglo.{{sfn|Bailey|1997}} Samantala, ginagamit naman ng nagtatrabaho at gitnang uri ng [[Aprikanong Amerikano|mga Aprikanong Amerikano]] ang [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles]] (AAVE). Di tulad ng karamihan ng mga aksent sa kontinente, karaniwan itong di-rotiko. Nagmula ito sa mga inaliping Aprikano at Aprikanong Amerikano na naimpluwensiyahan ng mga di-pamantayang aksent ng Katimugang Estados Unidos. Gayunpaman, pinaniniwalaan ng ilang mga lingwista na nagmula ito sa mga wikang Aprikano na sinasalita ng mga alipin na napilitang gumawa ng isang [[Wikang pidgin|pidgin]] o [[Mga wikang creole na nakabatay sa wikang Ingles|creole ng wikang Ingles]] upang magkaintindihan sila sa ibang mga aliping nagmula sa ibang lugar.{{sfn|Bailey|2001}} Dahil sa mga karaniwang katangian nito sa ibang mga aksent sa rehiyon, mabilis itong kumalat at ginamit sa lugar upang maging isa sa mga pangunahing aksent nito simula noong ika-19 at ika-20 siglo. Karaniwang hinahanay ang AAVE bilang isang anyo ng "pangit" na Ingles na sinasalita ng mga hindi edukado (kasama rin ang mga katimugang aksent ng [[Mga taong puti|mga Puti]]), bagamat unti-unti na itong kinikilala bilang isang ganap na barayti ng wikang Ingles.{{sfn|Green|2002}}{{sfn|Patrick|2006b}} === Australia at Nueva Selanda === <gallery mode="packed"> File:AustraliaPart2.ogg|Boses ng isang lalaki na may [[Ponolohiya ng wikang Ingles ng Australia|pangkalahatang aksent na Australia]]. File:Prime_Minister_Gillard_of_Australia_at_News_Conference_with_President_Obama.flac|Boses ni [[Julia Gillard]], na may [[Pangkaraniwang aksent ng wikang Ingles ng Australia|pangkaraniwang aksent na Australia]]. File:Geoffrey_Rush_bbc_radio4_front_row_01_05_2013.flac|Boses ni [[Geoffrey Rush]], na may [[Pangmayamang aksent ng wikang Ingles ng Australia|pangmayamang aksent na Australia]]. File:Eleanor_catton_bbc_radio4_womans_hour_09_09_2013.flac|Boses ni [[Eleanor Catton]], na may [[Ingles ng Nueva Selanda|aksent na Nueva Selanda]]. File:H.E._Mr._John_Key_Prime_Minister,_New_Zealand_-_speech_at_Connect_Asia-Pacific_2013_Summit.ogg|Boses ni [[John Key]], na may [[Ingles ng Nueva Selanda|aksent na Nueva Selanda]]. </gallery>Simula noong 1788, sinasalita na ang wikang Ingles sa kontinente ng [[Oseaniya]], at nadebelop ang [[wikang Ingles ng Australia]] bilang ang pangunahing wika ng mga naninirahan sa [[Australia]] sa ilalim ng [[Pangkalahatang aksent ng Australia|isang pangkalahatang aksent]]. Naging pangunahing wika rin [[Wikang Ingles ng Nueva Selanda|ang wikang Ingles]] sa [[Nueva Selanda]], bagamat hindi sa antas ng sa Australia.{{sfn|Eagleson|1982}} Magkaugnay ang dalawang uri ng wikang Ingles, na nag-impluwensiya sa isa't isa kasama ang mga [[wikang Ingles ng Timog Aprika]] at ng [[Wikang Ingles ng Timog-silangang Inglatera|Timog-silangang Inglatera]]. Tulad ng mga dayalektong ito, pawang mga di-rotiko rin ang mga wikang Ingles sa dalawang bansa, maliban sa [[pulong South]] sa Nueva Selanda. Partikular na kilala ang mga Ingles ng Australia at Nueva Selanda sa kanilang mga [[patinig]]: marami sa mga maiiksing patinig ang hinaharap o tinataas, habang nagiging mga [[diptonggo]] ang marami sa mga mahahabang patinig. Ipinapakita rin sa Ingles ng Australia ang pagtatangi sa mga maiiksi at mahahabang patinig, isang katangiang di nakikita sa ibang mga barayti ng wika. Humahanay rin ang balarila nito sa [[Britanikong Ingles|Britaniko]] at [[Amerikanong Ingles]]; kagaya ng sa Amerikanong Ingles, itinuturing ang mga [[Pangngalan|pangngalang]] kolektibo bilang isahan (hal. ginagamit sa pangngalang kolektibo na {{Lang|en|government}} ang [[Kopula|kopulang]] {{Lang|en|is}} imbes na ang katumbas nitong pangmaramihan na {{Lang|en|are}}).{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=16–21}}{{sfn|Burridge|2010}} Samantala, gumagamit naman ang Ingles ng Nueva Selanda ng mga [[harapang patinig]] na mas mataas pa kesa sa Ingles ng Australia.{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=24–26}}{{sfn|Maclagan|2010}}{{sfn|Gordon|Campbell|Hay et al.|2004}} === Timog-silangang Asya === <gallery mode="packed"> File:Declaration_of_Independence_Part_1.ogg|Boses ng isang lalaking may [[Wikang Ingles ng Singapura|aksent na Singapura]]. File:Dr._Villaverde_on_Conflicts_of_Interest_in_Medicine_and_Dr._Dans_on_Evidence-Based_Medicine_in_INCLEN.flac|Boses ng isang lalaki at babaeng may [[Pilipinong Ingles|aksent na Pilipino]]. </gallery>Isa sa mga [[opisyal na wika]] ang [[Pilipinong Ingles|wikang Ingles sa Pilipinas]], kung saan talamak ang paggamit sa naturang wika lalo na sa industriya, negosyo, midya, at mga dokumento ng pamahalaan. Naging mahalaga ito sa bansa simula noong [[Kasaysayan ng Pilipinas (1898–1946)|panahon ng mga Amerikano]] mula 1898 hanggang 1946.<ref>{{cite book |last1=Dayag |first1=Danilo |title=Philippine English: Linguistic and Literary Perspectives |date=2008 |publisher=Hong Kong University Press |isbn=978-962-209-947-0 |editor-last1=Bautista |editor-first=Ma. Lourdes |location=Hong Kong |pages=49–66 |language=en |trans-title=Pilipinong Ingles: Mga Pananaw sa Lingwistika at Panitikan |chapter=English-language media in the Philippines: Description and research |trans-chapter=Midya sa wikang Ingles sa Pilipinas: Paglalarawan at pananaliksik |doi=10.5790/hongkong/9789622099470.003.0004 |editor-last2=Bolton |editor-first2=Kingsley}}</ref> Ginagamit din ang [[Taglish]] bilang isang anyo ng [[pagpapalitang-kodigo]] sa pagitan ng [[wikang Tagalog]] at Ingles.<ref>{{cite journal |last1=Bautista |first1=Maria Lourdes S. |date=2004 |title=Tagalog-English Code-switching as a Mode of Discourse |trans-title=Pagpapalitang-kodigo sa Tagalog-Ingles bilang Paraan ng Diskurso |url=https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ720543.pdf |url-status=live |journal=Asia Pacific Education Review |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=226–233 |doi=10.1007/BF03024960 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515012035/https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ720543.pdf |archive-date=15 May 2022 |s2cid=145684166}}</ref> === Aprika, Karibe, at Timog Asya === <gallery mode="packed"> Talaksan:South African English.ogg|Boses ng isang lalaki na may aksent na [[Ingles ng mga Puting Timog Aprikano|Timog Aprika]]. Talaksan:Chimamanda Ngozi Adichie bbc radio4 front row 03 05 2013.flac|Boses ni [[Chimamanda Ngozi Adichie]], na may edukadong aksent na [[Ingles ng Nigeria|Nigeria]]. Talaksan:Sylbourne Sydial with Nordia Teape on Integrated Diaspora Services.flac|Boses ng babae at lalaki na may aksent na [[Ingles ng Hamayka|Hamayka]]. Talaksan:Arundhati Roy BBC Radio4 Bookclub 2 Oct 2011 b015brn8.flac|Boses ni [[Arundhati Roy]], na may aksent na [[Ingles ng India|India]]. </gallery>Madalas na sinasalita ang wikang Ingles sa [[katimugang Aprika]], kung saan isa ito sa mga opisyal na wika ng mga bansa sa rehiyon. Sa [[Timog Aprika]], sinasalita na ang wikang Ingles simula pa noong 1820 kasama ng [[wikang Afrikaans]] at mga wikang Aprikanong tulad ng [[mga wikang Khoe]] at [[Mga wikang Bantu|Bantu]]. Sa kasalukuyan, tinatayang nasa 9% ng populasyon ng Timog Aprika ang nagsasalita ng [[wikang Ingles ng Timog Aprika]] (SAE) bilang kanilang unang wika. Isang di-rotikong barayti ang SAE na sumusunod madalas sa RP. Isa ito sa mga kaunting di-rotikong barayti ng wikang Ingles na walang [[Sumisingit na R|sumisingit na ''R'']]. Nakadepende sa mga katutubong wika ng mananalita ang mga barayti ng pangalawang wika sa bansa. Pawang mga patinig ang karamihan sa mga pagkakaiba sa ponolohiya mula sa RP.{{sfn|Lass|2002}} Kabilang sa mga pagkakaiba naman sa katinig ang tendensiya ng mga mananalita na bigkasin ang mga katinig na {{IPA|/p, t, t͡ʃ, k/}} nang walang [[Katinig na may paghinga|paghinga]] (hal. binibigkas ang {{Lang|en|pin}} ("pantusok") bilang {{IPA|[pɪn]}} imbes na {{IPA|[pʰɪn]}} tulad ng ibang mga barayti), habang [[Katinig na tunog-R|binibigkas naman ang ''r'']] bilang isang [[Simpleng katinig na pakatal|simpleng pakatal]] {{IPA|[ɾ]}} imbes bilang [[Katinig na pasutsot|pasutsot]].{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=30–31}} Sinasalita sa [[Nigeria]] ang [[Ingles ng Nigeria|isang barayti]] ng wikang Ingles, kung saan sinasalita ito sa iba't ibang antas ng humigit-kumulang 150 milyong katao. Bagamat tradisyonal na naimpluwensiyahan ng [[Britanikong Ingles]], unti-unti na'ng naiimpluwensiyahan rin ito ng [[Amerikanong Ingles]] simula noong ika-20 siglo. Umusbong din ang mga natatanging salita at konsepto sa naturang barayti na ito upang punan ang mga pangkulturang konsepto na natatangi sa bansa.<ref>{{cite journal |last1=Adegbija |first1=Efurosibina |date=1989 |title=Lexico-semantic variation in Nigerian English |url=https://archive.org/details/sim_world-englishes_summer-1989_8_2/page/165 |trans-title=Pagkakaibang leksikosemantiko sa Ingles ng Nigeria |journal=World Englishes |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=165–177 |doi=10.1111/j.1467-971X.1989.tb00652.x}}</ref> Kumalat ang mga barayti ng wikang Ingles sa mga dating sakop ng [[Imperyong Britaniko|Gran Britanya]] sa Karibe, kabilang na ang [[Jamaica|Hamayka]], [[kapuluang Leeward]] at [[Kapuluang Windward|Windward]], [[Trinidad at Tobago]], [[Barbados]], [[kapuluang Kayman]], at [[Belise]]. May mga sari-sariling barayti ng Ingles ang mga ito, gayundin ng mga wikang creole na nakabatay sa Ingles at mga wikang Aprikano. Pinakaprominente sa mga ito ang [[Ingles ng Hamayka]] at ang [[Wikang creole ng Hamayka|wikang creole]] nito. Sa [[Gitnang Amerika]], sinasalita ang mga wikang creole na nakabatay sa Ingles sa mga rehiyon ng [[Nicaragua]] at [[Panama]] na nakaharap sa Karibe.{{sfn|Lawton|1982}} Karaniwang bihasa ang mga mananalita sa mga ito sa parehong barayti ng Ingles at ng creole, at talamak ang [[pagpapalitang-kodigo]] sa mga ito. Inilalarawan ang sitwasyong ito bilang isang bahagi ng kontinuo kung saan itinuturing na pormal na [[Rehistro (sosyolingguwistika)|rehistro]] ang mga barayti ng Ingles habang di-pormal naman ang mga wikang creole.{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|p=115}} Karamihan sa mga barayti ng wikang Ingles sa Karibe ay nakabatay sa Britanikong Ingles, kaya naman karamihan din sa mga ito ay pawang mga di-rotiko maliban sa pormal na rehistro ng wikang Ingles ng Hamayka, na karaniwang rotiko. Naiiba ang barayti na ito mula sa RP sa imbentaryo ng patinig nito, na itinatangi sa haba imbes sa diin tulad ng pamantayang wikang Ingles. Mga monoptonggo na {{IPA|[eː]}} at {{IPA|[oː]}} ang mga [[Diptonggo|diptonggong]] {{IPA|/ei/}} at {{IPA|/ou/}}. Minsan ding binibigkas ang {{IPA|[ie]}} at {{IPA|[uo]}} bilang kabaligtaran ng isa't isa (hal. binibigkas ang {{Lang|en|bay}} ("look") bilang {{IPA|[bʲeː]}}). Karaniwan ding tinatanggal ang huling bahagi ng isang [[kambal-katinig]] kung nasa dulo ito ng isang salita (hal. binibigkas ang {{Lang|en|child}} ("anak") bilang {{IPA|[t͡ʃail]}}),{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=117–118}}{{sfn|Lawton|1982|pp=256–260}}{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=115–116}} Samantala, sa [[Indiya|India]], karaniwang tinitingnan ang RP bilang ang "tamang" anyo ng wikang Ingles kaya ito rin ang ginagawang basehan para sa lokal na barayti nito. Matutukoy ang aksent ng Ingles ng India dahil sa pagbigkas sa mga ponemang tulad ng {{IPA|/t/}} at {{IPA|/d/}} bilang mga kaakibat nitong [[katinig sa dilang pulupot]] {{IPA|[ʈ]}} at {{IPA|[ɖ]}}, pagpapalit sa mga ponemang {{IPA|/θ/}} at {{IPA|/ð/}} sa katumbas nitong [[katinig sa ngipin]] {{IPA|[t̪]}} at {{IPA|[d̪]}}. Binibigkas din minsan ng ilang mga mananalita ng barayti ang mga salita ayon sa eksakto nitong pagbaybay (hal. binibigkas ang {{IPA|/gh/}} sa {{Lang|en|ghost}} bilang [[Tunog (ponetika)|matunog]] na [[Katinig na pasara|pasara]] na may paghinga {{IPA|[ɡʱ]}}, kahit na [[tahimik na titik]] ang ''h'' sa salitang ito).{{sfn|Sailaja|2009|pp=19–24}} === Di-katutubong barayti === <gallery mode="packed"> File:Non-native_English_reading_by_Spanish_native_speaker_003.ogg|Boses ng isang lalaking lumaki sa [[wikang Kastila]] na nagsasalita ng wikang Ingles. File:Japan_PM_Shinzo_Abe_addressing_US_Congress_2015.ogg|Boses ni [[Shinzo Abe]], isang [[Hapon|Hapones]], na nagsasalita ng wikang Ingles. File:Werner_Herzog_BBC_Radio4_Start_the_Week_26_March_2012_b01dtjcj.flac|Boses ni [[Werner Herzog]], isang [[Alemanya|Aleman]], na nagsalita ng wikang Ingles. </gallery>Maaaring iba ang pagbigkas sa mga salitang Ingles ang [[Wikang Ingles bilang pangalawa o banyagang wika|mga mananalitang hindi lumaki sa naturang wika]]. Dahil ito sa paglalapat nila sa [[ponolohiya]] ng kanilang [[Katutubong wika|wikang kinagisnan]] sa mga salitang ito o di kaya'y paggamit sa mga estratehiyang katulad sa mga paraan sa [[Pagtuto ng wika|pagtuto bilang pangunahing wika]]. Humahantong kalaunan ang mga ito sa mga di-karaniwang pagbigkas sa mga salita na hindi matatagpuan sa mga barayti ng wikang Ingles.<ref>{{cite book |last1=Bjarkman |first1=Peter C. |title=American Spanish Pronunciation |url=https://archive.org/details/americanspanishp00bjar |last2=Hammond |first2=Robert Matthew |date=1989 |publisher=Georgetown University Press |isbn=978-0-87840-099-7 |place=Washington, D.C. |page=[https://archive.org/details/americanspanishp00bjar/page/226 226] |language=en |trans-title=Pagbigkas ng wikang Kastila ng Amerika}}</ref> == Ponolohiya == {{Main|Ponolohiya ng wikang Ingles}} {{IPA notice|bahaging|brackets=no}} Nagkakaiba ang [[ponolohiya ng wikang Ingles]] depende sa dayalekto, ngunit madalas pa ring nagkakaunawaan ang mga mananalita nito kahit ganito. Nakakapekto ang barayti ng [[ponolohiya]] sa imbentaryo ng mga [[ponema]], na siyang nagdidikta sa pagkakaiba sa [[ponetika]] at pagbigkas sa mga ponema. Inilalarawan ng bahaging ito ang mga [[Pamantayang wika|pamantayang barayti]] ng wikang Ingles: [[Received Pronunciation]] ng Reyno Unido at [[General American]] (GA, {{Literal|Pangkahalatang Amerikano}}) ng Estados Unidos. === Katinig === Nasa 24 na ponemang katinig ang marami sa mga dayalekto ng wikang Ingles; 26 kung isasama pati ang {{IPA|/x/}} at /ʔ/. Tumpak para sa Ingles ng California at sa RP ang sumusunod na imbentaryo. {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Mga ponemang katinig ng wikang Ingles ! colspan="2" {{Diagonal split header|[[Paraan ng artikulasyon|Paraan]]|[[Lugar ng artikulasyon|Lugar]]}} ! colspan="2" |[[Katinig sa labi|Labi]] ! colspan="2" |[[Katinig sa labi–ngipin|Labi–ngipin]] ! colspan="2" |[[Katinig sa ngipin|Ngipin]] ! colspan="2" |[[Katinig sa gilagid|Gilagid]] ! colspan="2" |[[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]] ! colspan="2" |[[Katinig sa paleta|Paleta]] ! colspan="2" |[[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]] ! colspan="2" |[[Katinig sa tagukan|Tagukan]] |- ! colspan="2" |[[Katinig na pailong|Pailong]] | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|m}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|n}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ŋ}} | colspan="2" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasara|Pasara]] | style="border-right: 0;" |{{IPA link|p}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|b}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|t}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|d}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|k}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ɡ}} | style="border-right: 0;" |({{IPA link|ʔ}}) | style="border-left: 0;" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot|Pasara-sutsot]] | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|tʃ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|dʒ}} | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasutsot|Pasutsot]] | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|f}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|v}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|θ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ð}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|s}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|z}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|ʃ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ʒ}} | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |({{IPA link|x}}) | style="border-left: 0;" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|h}} | style="border-left: 0;" | |- ! rowspan="2" |[[Katinig na palapit|Palapit]] ![[Katinig na pagitna|Gitna]] | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ɹ}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|j}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|w}} | colspan="2" | |- ![[Katinig na pagilid|Gilid]] | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|l}} | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | |- |} Inilalarawan ang mga bawat pares ng mga [[tunog na may harang]] ([[Katinig na pasara|pasara]], [[Katinig na pasara-sutsot|pasara-sutsot]], [[Katinig na pasutsot|pasutsot]]) bilang [[Fortis at lenis|''fortis'' at ''lenis'']] ("malakas" at "mahina"). Sa bawat pares, una ang ''fortis'' habang pangalawa naman ang ''lenis''. Mas matindi ang pagpapalabas ng hangin sa mga katinig na ''fortis'' at palaging [[Kawalang-tunog|di-matunog]]. Bahagya namang [[Tunog (ponetika)|matunog]] ang mga katinig na ''lenis'' sa simula at dulo ng salita, at ganap na matunog kung nasa pagitan ng mga patinig. May mga karagdagang artikulasyon ang mga katinig na ''fortis'' sa ilang mga dayalekto, tulad halimbawa ng [[Katinig na may ihip|pag-ihip]] (hal. {{IPA|[pʰ]}}) kung mag-isa ito o nasa simula ng [[Diin (lingwistika)|nakadiin]] na pantig. Sa mga salitang may iisang [[pantig]], mas maiksi ang pagbigkas sa mga ito kumpara sa katumbas nitong ''lenis;'' halimbawa, mas mabilis bigkasin ang salitang {{Lang|en|nip}} ("kurot") kesa sa {{Lang|en|nib}} ("dulo ng panulat").{{sfn|Collins|Mees|2003|pp=47–53}} May dalawang alopono ang [[katinig na palapit pagilid]] {{IPA|/l/}} sa RP: {{IPA|[l]}} (hal. {{Lang|en|light}} {{IPA|[laɪt]}} "liwanag") na inilalarawan bilang ''malinaw'', at {{IPA|[ɫ]}} (hal. {{Lang|en|full}} {{IPA|[fʊɫ]}} "puno [ng laman]") na inilalarawan naman bilang ''madilim''.{{Sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=13}} Samantala, mas madalas na madilim na anyo ang ginagamit sa GA.{{Sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=41}} Nawawalan ng tunog naman ang mga [[tunog na walang harang]] ([[malapatinig]], [[Katinig na pailong|pailong]], [[Likidong katinig|likido]]) kapag sumusunod sa isang di-matunog na tunog na may harang, at palaging silabiko ang mga ito kapag sumusunod sa isang katinig sa dulo ng mga salita.{{sfn|Brinton|Brinton|2010|pp=56–59}} === Patinig === {{stack begin}} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+ Diptonggo sa dulo ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | colspan="2" | {{IPA|eɪ}} || {{lang|en|b'''ay'''}} |- | {{IPA|əʊ}} || {{IPA|oʊ}} || {{lang|en|r'''oa'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA|aɪ}} || {{lang|en|cr'''y'''}} |- | colspan="2" | {{IPA|aʊ}} || {{lang|en|c'''ow'''}} |- | colspan="2" | {{IPA|ɔɪ}} || {{lang|en|b'''oy'''}} |} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+ Diptonggo sa gitna ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | {{IPA|ɪə}} || {{IPA|ɪɹ}} || {{lang|en|p'''eer'''}} |- | {{IPA link|ɛ|eə}} || {{IPA|ɛɹ}} || {{lang|en|p'''air'''}} |- | {{IPA|ʊə}} || {{IPA|ʊɹ}} || {{lang|en|p'''oor'''}} |} {{stack end}}{{stack begin}} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center; margin-right: 1em;" |+ Monoptonggo ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | {{IPA link|iː}} || {{IPA link|i}} || {{lang|en|n'''ee'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ɪ}} || b'''i'''d |- | {{IPA link|e̞|e}} || {{IPA link|ɛ}} || {{lang|en|b'''e'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|æ}}|| {{lang|en|b'''a'''ck}} |- | {{IPA link|ɑː}} || rowspan="2" | {{IPA link|ɑ}} || {{lang|en|br'''a'''}} |- | rowspan="2" | {{IPA link|ɒ}} || {{lang|en|b'''o'''x}} |- | rowspan="2" | {{IPA link|ɔ}}, {{IPA link|ɑ}} || {{lang|en|cl'''o'''th}} |- | {{IPA link|ɔ|ɔː}}|| {{lang|en|p'''aw'''}} |- | {{IPA link|uː}} || {{IPA link|u}} || {{lang|en|f'''oo'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ʊ}}|| {{lang|en|g'''oo'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ɐ|ʌ}} || {{lang|en|b'''u'''t}} |- | {{IPA link|ə|ɜː}} || {{IPA link|ɚ|ɜɹ}} || {{lang|en|b'''ir'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ə}} || {{lang|en|comm'''a'''}} |} {{stack end}} Nakadepende sa dayalekto ang pagbigkas sa mga patinig, kaya isa ito sa mga pinakamapapansing aspeto ng aksent ng isang mananalita. Makikita sa talahanayan ang mga [[Ponema|ponemang]] patinig sa parehong RP at GA gamit ang mga [[pamantayang leksema]]. Ponemiko ang mga patinig sa RP; ibig sabihin, may mahahabang patinig sa barayti na ito. Walang ganitong pagtatangi sa GA.{{sfn|Cohen|2012|p=80}} Gayunpaman, sa parehong RP at GA, [[Pag-ikli (ponetika)|umiiksi]] sa haba ang mga patinig bago ang mga katinig na ''fortis'' sa parehong pantig, pero hindi bago ang mga katinig na ''lenis'' o sa mga bukas na pantig. Ibig sabihin, mas maiiksi ang pagbigkas sa mga patinig sa mga salitang tulad ng {{Lang|en|rich}} ("mayaman") kumpara sa mga salitang kagaya ng {{Lang|en|ridge}} ("[[Tagaytay (anyong-lupa)|tagaytay]]"). Dahil karaniwang di-matunog ang mga katinig na ''lenis'' sa dulo ng mga pantig, mahalagang pantukoy ang [[haba ng patinig]] para madetermina kung ang kasunod ba na katinig ay ''fortis'' o ''lenis''.{{sfn|Collins|Mees|2003|pp=46–50}} Nakikita lamang ang patinig na {{IPA|/ə/}} sa mga walang diin na pantig at mas bukas sa kalidad kapag nasa dulo ng mga pantig.{{sfn|Cruttenden|2014|p=138}}{{sfn|Flemming|Johnson|2007}} Hindi itinatangi sa ilang mga dayalekto ang mga patinig na {{IPA|/ɪ/}} at {{IPA|/ə/}} sa mga bahaging walang diin, kagaya ng pagiging magkasingtunog ng mga salitang {{Lang|en|rabbit}} ("kuneho") at {{Lang|en|abbot}} ("abad"), sa prosesong tinatawag na [[pagsasama ng mga mahihinang patinig]].{{sfn|Wells|1982|p=167}} Nagiging [[Patinig na tunog-R|patinig na tunog-''R'']] {{IPA|[ɚ]}} ang mga diptonggong {{IPA|/ɜr/}} at {{IPA|/ər/}} sa GA, kagaya halimbawa ng salitang {{Lang|en|further}} ("higit pa"), na binibigkas bilang {{IPA|[ˈfɚðɚ]}} imbes na {{IPA|/ˈfɜrðər/}}, habang {{IPA|[ˈfəːðə]}} naman sa RP.{{sfn|Wells|1982|p=121}} === Ponotaktika === Nagtataglay ang mga pantig sa wikang Ingles ng patinig bilang gitna nito. Opsyonal lamang ang simula at dulo ng pantig. Maaaring magsimula ang mga pantig nang hanggang sa tatlong katinig (hal. {{Lang|en|sprint}} "takbo"), at magtapos nang hanggang sa lima (hal. {{Lang|en|angsts}} "pagkabalisa"). Pinagpapalagay na ang salitang {{Lang|en|strengths}} ("mga lakas") ang pinakamalapit sa pinakakomplikadong posibleng pantig na maaaring mabuo sa wika. May mga limitasyon sa mga katinig na pwedeng maging magkatabi sa isa't isa depende kung nasa simula o dulo ito ng isang pantig. Maaaring maging isa sa apat na uri ng mga [[kambal-katinig]] ang mga katinig sa simula: [[Katinig na pasara|pasara]] at [[Katinig na palapit|palapit]] (hal. {{Lang|en|play}} "maglaro"), di-matunog na [[Katinig na pasutsot|pasutsot]] at palapit (hal. {{Lang|en|sly}} "tuso") o di-matunog na pasara (hal. {{Lang|en|stay}} "manatili"), o ang titik na ''s'', di-matunog na pasara, at palapit (hal. {{Lang|en|string}} "tali").{{sfn|Brinton|Brinton|2010|page=60}} Pinapayagan lamang ang kambal-katinig na [[Katinig na pailong|pailong]] at pasara sa dulo. Palaging sumasang-ayon ang mga magkakatabing [[tunog na may harang]] sa [[Tunog (ponetika)|tunog]], at bawal ang mga [[Matinis na katinig|matitinis na katinig]] at pasara na nasa parehong [[lugar ng artikulasyon]]. May mga katinig na limitado lamang ang paggamit: maaari lamang sa simula ng pantig ang tunog na {{IPA|/h/}} habang maaari lamang sa dulo ng pantig ang tunog na {{IPA|/ŋ/}}.{{sfn|König|1994|pp=537–538}} === Diin, ritmo, at intonasyon === Mahalaga ang [[Diin (lingguwistika)|diin]] sa wikang Ingles. May mga pantig na dinidiinan, habang hindi naman sa iba. Kombinasyon ang diin ng haba, tindi, kalidad ng patinig, at minsan, pagbabago sa tinis. Mas mahaba at malakas ang pagbigkas sa mga dinidiinang pantig, habang madalas na [[Pagbabawas sa patinig|binabawasan ng mga patinig]] ang mga di-dinidiinang pantig.{{sfn|International Phonetic Association|1999|p=42}} [[Ponema|Ponemiko]] ang diin sa wikang Ingles. Halimbawa, ang salitang {{Lang|en|contract}} ay maaaring maging [[pangngalan]] ("kontrata") o [[pandiwa]] ("paliitin" o "magkasakit") depende sa kung saang pantig ang diin: pangngalan ito kung nasa unang pantig ({{IPAc-en|ˈ|k|ɒ|n|t|r|æ|k|t}} {{respell|KON|trakt}}) at pandiwa naman kung nasa pangalawa ({{IPAc-en|k|ə|n|ˈ|t|r|æ|k|t}} {{respell|kən|TRAKT|'}}).{{sfn|Oxford Learner's Dictionary|2015|loc=Entry "contract"}}{{sfn|Merriam Webster|2015|loc=Entry "contract"}}{{sfn|Macquarie Dictionary|2015|loc=Entry "contract"}} Ginagamit din ang diin para itangi ang mga salita mula sa mga [[parirala]]; halimbawa, {{Lang|en|hotdog}} ({{IPAc-en|ˈ|h|ɒ|t|d|ɒ|g}}, isang uri ng pagkain) kumpara sa {{Lang|en|hot dog}} {{{IPAc-en|ˈ|h|ɒ|t|_|ˈ|d|ɒ|g}}, "mainit na aso").{{sfn|Brinton|Brinton|2010|p=66}} Pagdating sa [[ritmo]], inilalarawan ang wikang Ingles bilang isang [[wikang pa-diin ang tayming]]; ibig sabihin, madalas na parehas lang ang haba ng oras sa pagitan ng mga dinidiinang pantig.<ref>{{cite journal |last1=Lunden |first1=Anya |year=2017 |title=Duration, vowel quality, and the rhythmic pattern of English |trans-title=Haba, kalidad ng patinig, at patern ng ritmo sa wikang Ingles |journal=Laboratory Phonology |language=en |volume=8 |page=27 |doi=10.5334/labphon.37 |doi-access=free}}</ref> === Pagkakaiba === {| class="wikitable mw-collapsible" |+ Mga katangiang ponolohikal sa mga pamantayanag barayti ng wikang Ingles{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=4–6}} ! !! scope="col" | [[Amerikanong Ingles|Estados Unidos]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Canada|Canada]] !! scope="col" | [[Hiberno-Ingles|Irlanda]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Ulster|Hilagang Irlanda]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Eskosya|Eskosya]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Inglatera|Inglatera]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Gales|Gales]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Timog Aprika|Timog Aprika]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Australia|Australia]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Nueva Selanda|Nueva Selanda]] |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng father at bother|Pag-iisa sa bigkas ng ''father'' at ''bother'']] | {{yes}} || {{yes}} || || || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pagkabilog|Di-mabilog]] ang {{IPA|/ɒ/}} | {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | Pagbigkas sa {{IPA|/ɜr/}} bilang {{IPA|[ɚ]}} | {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng cot at caught|Pag-iisa sa bigkas ng ''cot'' at ''caught'']] | {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{yes}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng full at fool|Pag-iisa sa bigkas ng ''full'' at ''fool'']] | || || || {{yes}} || {{yes}} || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pagpapalitang t at d|Pagpapalitan]] ng {{IPA|/t, d/}} | {{yes}} || {{yes}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{usually|Madalas}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{yes}} || {{usually|Madalas}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iiba sa bigkas ng trap at bath|Pag-iiba sa bigkas ng ''trap'' at ''bath'']] | || || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || || {{usually|Madalas}} || {{yes}} || {{yes}} || {{usually|Madalas}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Katinig na tunog-R|Kawalang-rotisidad]] | || || || || || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | Mga nakasarang patinig sa {{IPA|/æ, ɛ/}} | || || || || || || || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | Posibleng bigkasin ang {{IPA|/l/}} bilang {{IPA|[ɫ]}} | {{yes}} || {{yes}} || || {{yes}} || {{yes}} || || || || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Paghaharap (ponetika)|Hinaharap]] ang {{IPA|/ɑː/}} bago ang {{IPA|/r/}} | || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || || || || || || {{yes}} || {{yes}} |} {|class="wikitable floatright" |+ Mga dayalekto at mababang patinig ! scope="col" style="text-align:right" | [[Pangkat ng leksema|Leksema]] !! scope="col" | RP || scope="col" | GA !! scope="col" | CanE !! scope="col" | Pagbabago |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|THOUGHT}} | {{IPA|/ɔː/}} || rowspan="2" | {{IPA|/ɔ/}} o {{IPA|/ɑ/}} || rowspan="4" | {{IPA|/ɑ/}} || [[Pag-iisa sa bigkas ng cot at caught|Pag-iisa sa bigkas ng ''cot'' at ''caught'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|CLOTH}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɒ/}} || [[Pag-iiba sa bigkas ng lot at cloth|Pag-iiba sa bigkas ng ''lot'' at ''cloth'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|LOT}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɑ/}} || rowspan="2" | [[Pag-iisa sa bigkas ng father at bother|Pag-iisa sa bigkas ng ''father'' at ''bother'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|PALM}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɑː/}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|BATH}} | rowspan="2" | {{IPA|/æ/}} || rowspan="2" | {{IPA|/æ/}} || rowspan="2" | [[Pag-iiba sa bigkas ng trap at bath|Pag-iiba sa bigkas ng ''trap'' at ''bath'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|TRAP}} | {{IPA|/æ/}} |} Pinakamalaki ang pagkakaiba ng mga barayti ng wikang Ingles pagdating sa pagbigkas sa mga patinig. Dumaan ang wikang Ingles sa napakaraming mga pagbabago sa pagbigkas sa paglipas ng panahon, na nakaapekto sa marami o ilan sa mga barayti nito. Pinakakilala sa mga pagbabagong ito ang tinatawag na [[Malawakang Paglilipat ng Patinig]] ({{Lang|en|Great Vowel Shift}}) na nakaapekto sa maraming barayti nito partikular sa mga mahahabang patinig, bagamat iba ang naging epekto nito sa ilang mga barayti. Samantala, nakaranas ng dalawang malawakang pagbabago ang [[wikang Ingles sa Hilagang Amerika]], ang [[Paglilipat ng Patinig sa mga Hilagang Lungsod]] ({{Lang|en|Northern Cities Vowel Shift}}) at ang [[Paglilipat ng Patinig sa Canada]] ({{Lang|en|Canadian Vowel Shift}}).{{sfnm|Lass|1992|Lass|2000|1pp=90, 118, 610|2pp=80, 656}} May mga barayti na mas malaki ang imbentaryo ng mga ponema kesa sa karaniwang pamantayang barayti. May iilang mga konserbatibong barayti ng wika kagaya ng sa [[Wikang Ingles ng Eskosya|Eskosya]] na may di-matunog na katinig na {{IPA|[ʍ]}} na makikita sa salitang {{Lang|en|whine}} ("umangal") na itinatangi nila sa salitang {{Lang|en|wine}} ("alak"), na may matunog na katinig naman na {{IPA|[w]}}; walang pagtatanging ganito sa ibang mga barayti kung saan kinokonsiderang magkasingtunog ang dalawang salita, isang katangiang tinatawag na [[Pag-iisa sa bigkas ng whine at wine|pag-iisa sa bigkas ng ''whine'' at ''wine'']]. Makikita rin ang tunog na {{IPA|[x]}} sa Ingles ng Eskosya, kung saan itinatangi ito sa salitang {{Lang|en|loch}} ("lawa") at {{Lang|en|lock}} ("kandado"). Wala namang tunog na {{IPA|[h]}} sa ilang mga barayti kagaya ng sa [[Cockney (aksent)|Cockney]] sa prosesong tinatawag na [[Pagtatanggal sa h|pagtatanggal sa ''h'']]. Samantala, wala namang mga [[katinig na pasutsot sa ngipin]] {{IPA|[θ ð]}} ang ilang mga dayalektong may [[Pagpipigil sa th|pagpipigil]] at [[Paghaharap sa th|paghaharap sa ''th'']] kagaya ng sa [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles|Aprikanong Amerikanong Bernakular]] at [[Estuaryong Ingles]]; pinalitan nila ang mga ito mga [[katinig na pasara sa ngipin]] o [[Katinig na pasara sa gilagid|gilagid]] {{IPA|[t d]}}o maging mga [[Katinig na pasutsot sa labi-ngipin|pasutsot sa labi-ngipin]] {{IPA|[f v]}}.{{sfn|Roach|2009|p=53}}{{sfn|Giegerich|1992|p=36}} Bukod sa mga ito, sumailalim rin ang ibang mga barayti sa mga pagbabago sa pagbigkas kagaya ng [[Pagsasama o pagtatanggal sa yod|pagsasama o pagtatanggal sa ''yod'']] gayundin sa pagbabawas sa mga kambal-katinig.{{sfn|Wells|1982}} Nagkakaiba ang RP at GA sa pagbigkas nila sa tunog na {{IPA|/r/}} pagkatapos ng isang patinig sa dulo ng isang pantig. [[Katinig na tunog-R|Rotiko]] ang GA, ibig sabihin, binibigkas nila ang tunog na ito sa mga dulo ng pantig, habang di-rotiko naman ang RP kung saan pawang [[Pagpapadulas (lingguwistika)|pinapadulas]] lamang nila ang patinig imbes na bigkasin ang tunog na {{IPA|/r/}}.{{sfn|Lass|2000|p=114}} Komplikado ang pagkakaiba sa mga salitang may [[Nakabukang harapang patinig|nakabukang patinig sa harap]] at [[Nakabukang likurang patinig|likod]] {{IPA|/æ ɑː ɒ ɔː/}}. Itinatangi ang lahat ng apat na tunog na ito sa RP, Australia, Nueva Selanda, at Timog Aprika. Sa GA, tatlo lamang ang itinatangi, {{IPA|/æ ɑ ɔ/}},{{sfn|Wells|1982|pp=xviii–xix}} habang dalawa lamang ito sa Canada, {{IPA|/æ ɑ/}}.{{sfn|Wells|1982|p=493}} == Ortograpiya == Sinusulat ang wikang Ingles gamit ang [[alpabetong Ingles]] na nakabatay sa [[sulat Latin]] mula pa noong ika-9 na siglo. Ginamit din ang [[mga runiko ng mga Anglo-Sahon]] para isulat ang [[Lumang Ingles]], bagamat nakita lamang ito sa mga maiikling tala; ipinapakita sa mga dokumentong sinulat sa panahong yon na mas laganap ang paggamit sa alpabetong Latin para isulat ang Lumang Ingles.{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} Komplikado ang [[Ortograpiya ng wikang Ingles|ortograpiyang Ingles]], na nagtataglay ng mga elemento ng [[wikang Pranses]], [[Wikang Latin|Latin]], at [[Wikang Griyego|Griyego]] bukod sa katutubong sistemang [[Mga wikang Hermaniko|Hermaniko]].{{sfn|Swan|2006|p=149}} Dahil sa mga pagbabago sa pagbigkas, hindi tumutugma ang ortograpiya ng mga salita sa kung paano ito binibigkas.{{sfn|Lass|2000a}} Kumpara sa mga wika sa Europa kung saan aktibong pinalaganap ang mga [[reporma sa pagbaybay]] sa kani-kanilang wika, hindi indikasyon ang pagbaybay sa isang salita sa magiging bigkas nito.{{sfn|Mountford|2006}} Meron ding [[Pagkakaiba sa pagbaybay sa Britaniko at Amerikanong Ingles|sistematikong pagkakaiba]] sa pagbaybay sa [[Britanikong Ingles|Britaniko]] at [[Amerikanong Ingles]]. Dahil sa mga ito, marami ang [[Reporma sa pagbaybay sa wikang Ingles|nagmungkahi ng reporma]] sa pagbaybay sa wika.{{sfn|Neijt|2006}} Bagamat hindi nagtataglay ng iisang bigkas ang bawat titik sa pamantayang anyo ng wikang Ingles, ginagamit ang mga tuntunin sa pagbaybay upang malaman kung ano ang magiging bigkas ng mga ito.{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=653}} Pinaniniwalaan nina [[Noam Chomsky]] at [[Morris Halle]] noong 1968 na ang sistema ng pagbaybay ng wikang Ingles ay "halos maayos",{{sfn|Swan|2006|p=149}} bagamat kaunting lingwista lamang ang sumasang-ayon sa pananaw na ito; itinuturing ng maraming lingwista na may katuwiran ang kasalukuyang pagbaybay sa mga salitang Ingles.{{sfn|Abercrombie|Daniels|2006}} Pinakaginagamit na [[Sistema ng pagsulat|sistema ng panulat]] sa mundo ang pamantayang ortograpiya ng wikang Ingles.{{sfn|Mountford|2006|p=156}} Madalas na dumedepende ang mga mambabasa ng wikang Ingles sa mga karaniwang bigkas ng mga [[katinig]]; halimbawa, ang titik na ''b'' ay binibigkas na {{IPA|/b/}}. Gayunpaman, may mga titik na may iba ring tunog depende sa kaso: ang titik na ''c'' ay [[Malambot at matigas na c|maaaring bigkasin]] nang {{IPA|/k/}} ("matigas", hal. {{Lang|en|cat}} "pusa") o {{IPA|/s/}} ("malambot", hal. {{Lang|en|cell}} "[[selula]]"), habang ang titik na ''g'' ay [[Malambot at matigas na g|maaaring bigkasin]] nang {{IPA|/g/}} ("matigas", hal. {{Lang|en|gun}} "baril") o {{IPA|/dʒ/}} ("malambot", hal. {{Lang|en|gem}} "[[Batong-hiyas|hiyas]]"). Nakadepende madalas ang magiging tunog ng mga titik na ito sa sumusunod na titik sa pamantayang pagbaybay sa mga ito. Bukod dito, gumagamit din ang wikang Ingles ng mga [[kambal-katinig]] upang maisulat ang ilang mga karagdagang tunog: ''ch'' para sa {{IPA|/tʃ/}} (hal. {{Lang|en|church}} "simbahan"), ''sh'' para sa {{IPA|/ʃ/}} (hal. {{Lang|en|show}} "ipakita" o "palabas"), ''th'' para sa {{IPA|/θ/}} (hal. {{Lang|en|think}} "mag-isip") o {{IPA|/ð/}} (hal. {{Lang|en|this}} "ito"), ''ng'' para sa {{IPA|/ŋ/}} (hal. {{Lang|en|sing}} "umawit"), at ''ph'' para sa {{IPA|/f/}} sa mga salitang-hiram mula sa wikang Griyego. Ginagamit din ang digrapong ''qu'' para sa tunog na {{IPA|/kw/}} (hal. {{Lang|en|queen}} "reyna"). Binibigkas naman ang titik na ''x'' bilang {{IPA|/z/}} kung nasa simula ito (hal. {{Lang|en|[[xylophone]]}}, isang uri ng instrumento) o bilang {{IPA|/ks/}} sa ibang posisyon (hal. {{Lang|en|tax}} "buwis"). May mga salitang hindi sumusunod sa mga tuntuning ito, na karaniwang mga salitang-hiram na pinatili ang pagbaybay at pagbigkas nito sa orihinal nitong wika,{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=653}} o di kaya'y dahil sa mga mungkahi ng mga iskolar noong unang bahagi ng Modernong Ingles na sundin ang mga tuntunin sa pagbaybay ng wikang Latin para sa mga salitang Ingles na may Hermanikong pinagmulan.{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=654}} Di tulad ng mga katinig, pawang iba-iba ang bigkas at pagbaybay sa mga tunog na [[patinig]] ng wikang Ingles. Mas marami ang tunog na patinig sa wika kesa sa mga titik na patinig (''a'', ''e'', ''i'', ''o'', ''u, y'', at minsan ''w'') nito. Dahil dito, pinagpapares ang mga titik na patinig sa isa't isa upang kumatawan sa ilang mga [[mahahabang patinig]] tulad ng ''oa'' sa salitang {{Lang|en|boat}} ("bangka"), ''ow'' sa {{Lang|en|how}} ("paano"), at ''ay'' sa {{Lang|en|stay}} ("manatili"). Bukod dito, meron ding tinatawag na [[Tahimik na e|"tahimik" na ''e'']] na resulta ng pagbabago ng mga tunog sa paglipas ng panahon.{{sfn|Abercrombie|Daniels|2006}} == Balarila == Kagaya ng ibang [[mga wikang Indo-Europeo]], sumusunod ang wikang Ingles sa [[Pagsasang-ayong nominatibo-akusatibo|akusatibong]] [[pangsang-ayong morposintaktiko]]. Sa kabilang banda, pinalitan na halos ng mga [[Wikang analitikal|analitikal]] na konstruksiyon ang paglalapi bilang [[Kaukulan (lingguwistika)|sistema ng kaukulan]] ({{Lang|en|grammatical case}}) sa wikang Ingles. Tanging mga [[panghalip panao]] na lamang ang nagtataglay ng kaukulan kesa sa ibang mga [[uri ng salita]]. Karaniwang inuuri ang mga salitang Ingles sa pitong grupo: [[pangngalan]], [[pandiwa]], [[pang-uri]], [[pang-abay]], [[Pantukoy (lingguwistika)|pantukoy]] (kasama ang mga [[Artikulo (balarila)|artikulo]]), [[pang-ukol]], at [[pangatnig]]. Ginugrupo din ang mga lingwista ang mga [[panghalip]] bilang isang hiwalay na grupo mula sa mga pangngalan, paghahati sa mga pangatnig bilang malaya o pantulong, at pagtuturing sa mga [[Padamdam (balarila)|salitang padamdam]] bilang isang hiwalay na grupo.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|p=22}} Marami ring mga [[pandiwang pantulong]] ({{Lang|en|auxilliary verb}}) sa wikang Ingles kagaya ng {{Lang|en|have}} at {{Lang|en|do}} na ginagamit bilang pantulong sa pagpapakita ng pakiramdam o aspeto. Minamarkahan ang mga tanong ng [[Sumusuportang do|sumusuportang ''do'']], [[Paglilipat ng salitang-wh|paglilipat]] ng mga [[Salitang-wh|salitang-''wh'']], at [[Pagbabaligtad sa paksa-pantulong|pagbabaligtad]] sa ayos ng mga salita sa ilang mga pandiwa.<ref name="Carter2016">{{cite book |last1=Carter |first1=Ronald |title=English Grammar Today |last2=McCarthey |first2=Michael |last3=Mark |first3=Geraldine |last4=O'Keeffe |first4=Anne |date=2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-61739-7 |language=en |trans-title=Balarila ng Wikang Ingles Ngayon}}</ref> Nananatili sa wikang Ingles ang ilang mga katangiang Hermaniko, kagaya ng pagtatangi sa mga [[Malakas na paglalapi|malalakas]] na [[salitang-ugat]] na may di-regular na paglalapi sa pamamagitan ng ''[[ablaut]]'' (hal. {{Lang|en|speak / spoke}} "magsalita" / "nagsalita") at mga mahihinang salitang-ugat sa pamamagitan ng regular na paglalapi (hal. {{Lang|en|hand / hands}} "kamay" / "mga kamay"). Makikita sa mga panghalip ang mga sistema ng kaukulan at [[Kasarian (balarila)|kasarian]] (hal. {{Lang|en|he / him}} panlalaking "siya" at "niya", {{Lang|en|who / whom}} "sino" / "kanino"), gayundin sa komplikadong paglalapi para sa [[Pandiwang copula|pandiwang ''copula'']] na {{Lang|en|to be}}.<ref name="Baugh2012">{{cite book |last1=Baugh |first1=Albert |title=A history of the English language |last2=Cable |first2=Thomas |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-65596-5 |edition=6 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng wikang Ingles}}</ref> Makikita sa pangungusap sa baba ang paggamit sa lahat ng pitong uri ng salita sa wikang Ingles:{{sfb|Aarts|Haegeman|2006|p=118}} {| style="text-align: center;" ![[Pantukoy (lingguwistika)|Ptk.]] ![[Pangngalan|Png.]] ![[Pang-ukol|Puk.]] !Ptk. !Png. ![[Pangatnig|Pnt.]] !Ptk. ![[Pang-uri|Pur.]] !Png. ![[Pandiwa|Pnd.]] ![[Pang-abay|Pna.]] !Pnt. !Ptk. !Png. !Pnd. |- |{{Lang|en|The}} |{{Lang|en|chairman}} |{{Lang|en|of}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|committee}} |{{Lang|en|and}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|loquacious}} |{{Lang|en|politician}} |{{Lang|en|clashed}} |{{Lang|en|violently}} |{{Lang|en|when}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|meeting}} |{{Lang|en|started.}} |- | colspan="15" |"Marahas na nag-away ang pinuno ng komite at ang madaldal na politiko nang magsimula ang pulong." |} === Pangngalan at pariralang pangngalan === Nalalapian ang mga [[pangngalan sa wikang Ingles]] batay sa [[Kailanan (balarila)|kailanan]] (bilang) at [[Pag-aari (balarila)|pag-aari]]. Nakakabuo ng mga bagong pangngalan sa wika sa pamamagitan ng deribasyon o pagsasama. Nahahati ang mga pangngalan sa dalawang uri batay sa [[semantika]]: [[pangngalang pantangi]] na tumutukoy sa mga pangngalang may tiyak na [[pangalan]], at mga [[pangngalang pambalana]], na tumutukoy naman sa mga pangngalang walang tiyak na pangalan. Nahahati pa nang husto ang mga pangngalang pambalana batay sa semantika sa dalawa, tahas (o kongkreto) at basal, at batay sa balarila, [[Pangngalang nabibilang|nabibilang]] at [[Pangngalang di-nabibilang|di-nabibilang]].{{sfn|Payne|Huddleston|2002}} Nalalapian para sa kailanan ang karamihan sa mga pangngalang nabibilang gamit ang [[Panlapi|hulaping]] {{Lang|en|-s}} (o sa ibang mga kaso, {{Lang|en|-es}}) para sa mga pangngalang may bilang na higit sa isa ([[Pangmaramihan (balarila)|pangmaramihan]], hal. {{Lang|en|pencils}} "mga lapis" o {{Lang|en|knives}} "mga kutsilyo", isahan ay {{Lang|en|knife}} "kutsilyo"), bagamat may mga iilang pangngalan na may anyong pangmaramihan na taliwas sa ganitong sistema (hal. {{Lang|en|mice}} "mga daga", isahan ay {{Lang|en|mouse}} "daga"). Samantala, nabubuo naman ang anyong pangmaramihan ng mga pangngalang di-nabibilang sa pamamagitan ng hiwalay na pangngalang nabibilang bilang pantukoy; halimbawa, ang pangngalang {{Lang|en|bread}} 'tinapay" ay isang pangngalang di-nabibilang, kaya ginagamit ang pangngalang nabibilang na {{Lang|en|loaf}} (masasalin dito bilang "hiwa") kagaya ng {{Lang|en|one loaf of bread}} ("isang hiwa ng tinapay") para sa isahan at {{Lang|en|two loaves of bread}} ("dalawang hiwa ng tinapay") para sa higit sa isa o pangmaramihan.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|pp=56–57}} Nalalapian din ang mga pangngalan sa wikang Ingles batay sa pag-aari, kung saan ginagamit ang hulaping {{Lang|en|'s}} (titik ''s'' na may [[kudlit]], hal. {{Lang|en|girl's wallet}} "pitaka ng batang babae") o gamit ang [[pang-ukol]] na {{Lang|en|of}} (hal. {{Lang|en|wallet of the girl}}). Noon, ginagamit lamang ang {{Lang|en|'s}} sa mga [[Buhay (balarila)|pangngalang buhay]] at {{Lang|en|of}} sa mga pangngalang di-buhay. Di na ganito ang kaso sa kasalukuyan dahil sa paggamit ng mga katutubong mananalita sa {{Lang|en|'s}} kahit maging sa mga pangngalang di-buhay. Mababago ang posisyon ng kudlit sa {{Lang|en|'s}} kung nagtatapos ang pangngalan sa titik na ''s'', kung saan magiging nasa dulo ito ng naturang salita (hal. {{Lang|en|sailors' ship}} "barko ''ng'' mga manlalayag").<ref name="Carter2016" /> Nakakabuo ang mga pangngalan ng mga [[parirala]] (tinatawag na [[pariralang pangngalan]]) kung kinakailangan ang mga ito ng ibang uri ng salita kagaya ng pantukoy, [[Panukat (balarila)|panukat]], pang-ukol, o [[pang-uri]].{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|p=55}} Maaari itong maiksi, kagaya ng sa {{Lang|en|the man}} ("ang lalaki"), na nagtataglay ng pangngalan ({{Lang|en|man}} "lalaki") at pantukoy ({{Lang|en|the}} "ang"). Maaari rin itong magtaglay ng mga [[panuring]] kagaya ng pang-uri (hal. {{Lang|en|tall man}} "matangkad na lalaki") bukod sa mga pantukoy, at maaari ring magsama ng iba pang mga pangngalan upang maging isang mahabang parirala gamit ang mga pang-ukol na {{Lang|en|and}} ("at") o {{Lang|en|with}} (masasalin bilang "kasama"): hal. {{Lang|en|the tall man with his wife and children}} ("ang matangkad na lalaki kasama ang kanyang asawa at mga anak"), na nagtataglay ng mga pantukoy, pangngalan, at pang-ukol. Gaano man kahaba ang mga pariralang pangngalan, itinuturing ito bilang iisang yunit sa pananaw ng semantika, partikular na sa mga kaso kung saan maaaring maging malabo ang tinutukoy na may-ari ng hulaping {{Lang|en|'s}}.<ref name="Carter2016" />{{Efn|Halimbawa ay ang pariralang {{lang|en|the Philippine president's wife}} ("ang asawa ng pangulo ng Pilipinas"), kung saan nakakabit ang {{lang|en|'s}} sa pariralang {{lang|en|the Philippine president}} at hindi lamang sa {{lang|en|president}} ayon sa semantika.}} Ginagamit ang isang grupo ng mga pantukoy para markahan ang mga pangngalan batay sa [[Katiyakan (balarila)|katiyakan]], kung saan ginagamit ang pantukoy na {{Lang|en|the}} ("ang") upang markahan ang isang tiyak na pangngalan, at {{Lang|en|a}} o {{Lang|en|an}} para naman sa mga pangngalang di-tiyak (hal. ikumpara ang {{Lang|en|the president}} "ang pangulo" sa {{Lang|en|a president}} "isang pangulo"). Nakadepende ang paggamit sa {{Lang|en|a}} o {{Lang|en|an}} sa simulang tunog ng pangngalan: {{Lang|en|a}} kung isa itong [[Katinig|tunog na katinig]] (hal. {{Lang|en|a pencil}} "isang lapis" o {{Lang|en|a uniform}} "isang uniporme" dahil nagsisimula ang salita sa tunog na {{IPA|/j/}}) habang {{Lang|en|an}} naman sa mga [[Patinig|tunog na patinig]] (hal. {{Lang|en|an event}} "isang pangyayari" o {{Lang|en|an honest person}} "isang tapat na tao" dahil nagsisimula ang salita sa tunog na {{IPA|/ɑ/}}).<ref>{{Cite web |title='A' or 'an'? What about before 'h'? An Indefinite Article Guide |trans-title='A' ba o 'An': Gabay sa mga Di-tiyak na Pantukoy |url=https://www.merriam-webster.com/grammar/is-it-a-or-an |access-date=2026-06-29 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> Samantala, ginagamit naman ang mga panukat (hal. {{Lang|en|one}} "isa", {{Lang|en|all}} "lahat") upang tukuyin ang kailanan o bilang ng isang pangngalan. Dapat [[Pagsang-ayon (balarila)|sumasang-ayon]] ang pangngalan sa panukat na ginagamit, halimbawa, {{Lang|en|one pencil}} "isang lapis" pero {{Lang|en|all pencils}} "lahat ng lapis"). Palaging nasa simula ng mga pariralang pangngalan ang mga pantukoy.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|pp=54–55}} ==== Pang-uri ==== [[Pang-uri sa wikang Ingles]] ang mga salitang naglalarawan sa ibang mga salitang Ingles, karaniwan sa mga pangngalan, kagaya halimbawa ng {{Lang|en|red car}} ("pulang kotse"). Nasa unahan palagi ito ng salitang nilalarawan nito, at pagkatapos ng pantukoy kung meron man. Maaari ring umakto ang mga ito bilang panaguring naglalarawan, kagaya ng pang-uri na {{Lang|en|happy}} ("masaya") sa pangungusap na {{Lang|en|the child is happy}} ("masaya ang bata"). Hindi nilalapian ang mga pang-uri sa modernong Ingles, bagamat nilalapian ito noon. Gayunpaman, nilalapian pa rin ang ilang mga pang-uri batay sa antas ng pagkukumpara: walang paglalapi sa antas na lantay, ginagamit naman ang hulaping {{Lang|en|-er}} sa antas na pahambing, habang {{Lang|en|-est}} naman sa antas na pasukdol. May ilang pang-uri na may naiibang anyo para sa pahambing at pasukdol na antas: halimbawa ang salitang {{Lang|en|good}} ("maayos"), na may pahambing na {{Lang|en|better}} ("mas maayos") at pasukdol na {{Lang|en|best}} ("pinakamaayos"). Samantala, ginagamit naman ng ibang mga pang-uri ang isang hiwalay na salita para sa pahambing at pasukdol: {{Lang|en|more}} (masasalin dito bilang "mas") para sa pahambing (hal. {{Lang|en|more beautiful}} "mas maganda") habang {{Lang|en|most}} (masasalin dito bilang "pinaka-") para naman sa pasukdol (hal. {{Lang|en|most beautiful}} "pinakamaganda"). May pagkakaiba sa kung ano ang ginagamit ng mga mananalita na paraan para sa kaantasan; sa kasalukuyan, ipinapakita sa mga pag-aaral na mas nagiging karaniwan sa mga katutubong mananalita ang paggamit sa mga hiwalay na salita kesa sa paglalapi. ==== Panghalip, kaukulan, at panauhan ==== Di kagaya ng ibang uri ng salita sa wikang Ingles, napanatili ng mga panghalip ng wika ang marami sa mga paglalapi batay sa kaukulan at panauhan. Napanatili sa mga panghalip panao ang pagkakaiba sa anyong simuno o tagaganap sa karamihan sa mga panauhan gayundin sa pagtatangi batay sa buhay sa mga panghalip sa ikatlong panauhan at batay sa kasarian. Kumakatawan ang kaukulang simuno ng modernong Ingles sa kaukulang palagyo ng Lumang Ingles, habang kumakatawan naman ang kaukulang palayon sa kaukulang tagaganap at sa kaukulang patanggap ng Lumang Ingles. Ginagamit ang kaukulang simuno kung simuno ang panghalip mismo ng isang sugnay, habang sa ibang kaso, ginagamit naman ang kaukulang palayon. Samantala, maaaring malaya o di-malaya ang magiging anyo ng mga panghalip paari sa wikang Ingles. Umaakto bilang pantukoy sa isang pangngalan ang mga di-malalayang panghalip paari (hal. {{Lang|en|my chair}} "upuan ko") habang umaakto naman na parang pangngalan ang mga malalayang panghalip paari (hal. {{Lang|en|the chair is mine}} "akin ang upuan"). Hindi na itinatangi sa modernong Ingles ang pagkapormal ng mga panghalip. Noon, itinatangi ito kagaya ng sa panghalip panao sa ikalawang panauhan: {{Lang|en|thou}} ang di-pormal habang {{Lang|en|you}} naman ang pormal na katumbas. Sa kasalukuyan, hindi na halos ginagamit ang {{Lang|en|thou}}, habang nanaig naman ang {{Lang|en|you}} sa kahit anong konteksto. Pare-pareho ang mga ginagamit na salita para sa anyong pang-isahan at pangmaramihan ng mga panghalip sa ikalawa at ikatlong panauhan: * Palaging magkapareho ng itsura ang mga panghalip sa ikalawang panauhan ({{Lang|en|you, your, yours}} "ikaw, mo, sa'yo") maliban sa anyong pabalik ({{Lang|en|yourself, yourselves}} "sa'yo, sa inyo") sa maraming dayalekto. Ginagamit ng ilang dayalekto ang isang hiwalay na pangmaramihang panghalip sa ikalawang panauhan: {{Lang|en|y'all}} ("kayong lahat") sa Aprikanong Amerikanong Bernakular at Ingles ng Katimugang Estados Unidos, {{Lang|en|youse}} sa Australia, o {{Lang|en|ye}} sa Irlanda. * Sa ikatlong panauhan, parehong ginagamit sa modernong Ingles ang serye ng pares na {{Lang|en|they/them}} ({{Lang|en|they, them, their, theirs, themselves}}, "sila, kanila, nila, sa kanila") bilang pang-isahan o pangmaramihan. Ginagamit din ang naturang serye ng panghalip bilang mga pang-isahang panghalip na walang kasarian (minsan kasama ang pang-isahang panghalip pabalik na {{Lang|en|themself}}), partikular sa [[LGBT|mga taong LGBT]]. {| class="wikitable" |+Mga panghalip panao ng wikang Ingles ! colspan="4" rowspan="2" scope="col" |Panauhan ! rowspan="2" scope="col" |Simuno ! rowspan="2" scope="col" |Tagaganap ! colspan="2" scope="col" |Paari ! rowspan="2" scope="col" |Pabalik |- !Malaya !Di-malaya |- ! rowspan="2" scope="row" |Una ! colspan="3" |Isahan |{{Lang|en|I}} |{{Lang|en|me}} |{{Lang|en|my}} |''mine'' |''myself'' |- ! colspan="3" |Maramihan |{{Lang|en|we}} |{{Lang|en|us}} |{{Lang|en|our}} |{{Lang|en|ours}} |{{Lang|en|ourselves}} |- ! rowspan="2" |Ikalawa ! colspan="3" |Isahan | colspan="2" rowspan="2" |{{Lang|en|you}} | rowspan="2" |{{Lang|en|your}} | rowspan="2" |{{Lang|en|yours}} |{{Lang|en|yourself}} |- ! colspan="3" |Maramihan |{{Lang|en|yourselves}} |- ! rowspan="5" |Ikatlo ! rowspan="4" |Isahan ! rowspan="3" |Tao !Panlalaki |{{Lang|en|he}} |{{Lang|en|him}} | colspan="2" |{{Lang|en|his}} |{{Lang|en|himself}} |- !Pambabae |{{Lang|en|she}} | colspan="2" |{{Lang|en|her}} |{{Lang|en|hers}} |{{Lang|en|herself}} |- !Alinman |{{Lang|en|they}} |{{Lang|en|them}} |{{Lang|en|their}} |{{Lang|en|theirs}} |{{Lang|en|themself}}{{Efn|Bagamat unang ginamit ang {{lang|en|themself}} noon pang ika-14 na siglo, kinokonsidera pa rin ang paggamit nito bilang limitado. Ayon sa ''[[The Cambridge Grammar of the English Language]]'', ang paggamit nito ay bihira at tinatanggap lamang ng minorya ng mga mananalita, bagamat inaasahang lalaganap ang paggamit nito sa hinaharap kasabay ng pagsikat ng pang-isahang {{lang|en|they}}, kung saan maaaring makita ang anyong pangmaramihan nitong {{lang|en|themselves}} bilang taliwas sa pagiging pang-isahan ng {{lang|en|they}}.<ref>{{sfn|Huddleston|Pullum|2015}}</ref>}} |- ! colspan="2" |Di-tao | colspan="2" |{{Lang|en|it}} | colspan="2" |{{Lang|en|its}} |{{Lang|en|itself}} |- ! colspan="3" |Maramihan |{{Lang|en|they}} |{{Lang|en|them}} |{{Lang|en|their}} |{{Lang|en|theirs}} |{{Lang|en|themselves}} |} == Talababa == {{notelist}} == Sanggunian == {{reflist}} === Pinagkunan === <!-- The entries in this bibliography are in alphabetical order. Comments show the names of named references. --> {{refbegin|30em}} <!-- AartsHaegeman2006 -->* {{cite book |first1=Bas |last1=Aarts |first2=Liliane |last2=Haegeman |date=2006 |chapter=English Word classes and Phrases |trans-chapter=Mga klase ng salita at parirala sa Ingles|title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Handbook sa Lingguwistikang Ingles|lang=en|editor1-last=Aarts |editor1-first=Bas |editor2-first=April |editor2-last=McMahon |publisher=Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- AbercrombieDaniels2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04878-1 |chapter=Spelling Reform Proposals: English |trans-chapter=Mga Mungkahing Reporma sa Pagbaybay: Ingles|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Abercrombie |first1=D. |last2=Daniels |first2=P. T. |pages=72–75 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- AitkenMcArthur1979 -->* {{cite book |editor1-last=Aitken |editor1-first=A. J. |editor2-last=McArthur |editor2-first=Tom |date=1979 |title=Languages of Scotland|lang=en|trans-title=Mga Wika ng Eskosya |location=Edinburgh, Reyno Unido |publisher=Chambers |series=Occasional paper – Association for Scottish Literary Studies |volume=4 |isbn=978-0-550-20261-1}} <!-- Alcaraz-ArizaNavarro2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/02351-8 |chapter=Medicine: Use of English|trans-chapter=Medisina: Paggamit sa Ingles|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Alcaraz Ariza |first1=M. Á. |last2=Navarro |first2=F. |pages=752–759 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Ammon2006 -->* {{cite journal |last=Ammon |first=Ulrich |s2cid=142692741 |title=Language Conflicts in the European Union: On finding a politically acceptable and practicable solution for EU institutions that satisfies diverging interests|trans-title=Mga Hidwaan sa Wika sa Unyong Europeo: Ukol sa paghahanap sa isang politikal na pagsang-ayon at praktikal na solusyon para sa mga institusyon ng EU nang nagagampanan ang mga nagkakaibang interes|lang=en|journal=International Journal of Applied Linguistics |volume=16 |issue=3 |pages=319–338 |date=2006 |doi=10.1111/j.1473-4192.2006.00121.x |s2cid-access=free |via=DYLAN project |url=http://www.dylan-project.org/Dylan_en/presentation/dissemination/articles/assets/UDE-Ammon-LanguageConflictsInTheEuropeanUnion.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102074109/http://www.dylan-project.org/Dylan_en/presentation/dissemination/articles/assets/UDE-Ammon-LanguageConflictsInTheEuropeanUnion.pdf |archive-date=2 January 2011}} <!-- Ammon2008 -->* {{cite book |last=Ammon |first=Ulrich |chapter=Pluricentric and Divided Languages |lang=en|trans-chapter=Mga Plurisentro at Nakahating Wika|editor1-last=Ammon |editor1-first=Ulrich N. |editor2-last=Dittmar |editor2-first=Norbert |editor3-last=Mattheier |editor3-first=Klaus J. |display-editors=3 |editor4-last=Trudgill |editor4-first=Peter |title=Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society |trans-title=Sosyolingguwistika: Pandaigdigang Handbook ng Agham ng Wika at Lipunan|volume=2 |date=2008 |edition=2nd |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-019425-8 |series=Handbooks of Linguistics and Communication Science}} <!-- Annamalai2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04611-3 |chapter=India: Language Situation |lang=en|trans-chapter=India: Sitwasyon sa Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Annamalai |first1=E. |pages=610–613 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Australian Bureau of Statistics2013 official census of Australia -->* {{cite web |author=Australian Bureau of Statistics |title=2011 Census QuickStats: Australia|trans-title=QuickStats sa Senso ng 2011: Australia |lang=en|date=28 March 2013 |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151106221006/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |archive-date=6 November 2015}} <!-- Bailey2001 -->* {{cite book |last=Bailey |first=Guy |chapter=The relationship between African American and White Vernaculars|trans-chapter=Ang kaugnayan ng Aprikanong Amerikano at Puting Bernakular|editor-last=Lanehart |editor-first=Sonja L. |title=Sociocultural and historical contexts of African American English |trans-title=Sosyokultural at historikal na konteksto ng Aprikanong Amerikanong Ingles|url=https://archive.org/details/socioculturalhis00lane |url-access=limited |date=2001 |pages=[https://archive.org/details/socioculturalhis00lane/page/n71 53]–84 |publisher=John Benjamins |lang=en|series=Varieties of English around the World |isbn=978-1-58811-046-6}} <!-- Bailey1997 -->* {{cite book |last=Bailey |first=G. |date=1997 |chapter=When did southern American English begin|trans-chapter=Kailan nagsimula ang katimugang Amerikanong Ingles|chapter-url=https://books.google.com/books?id=zvFtOr5_BZAC&pg=PA255 |title=Englishes around the world|trans-title=Mga Ingles sa iba't-ibang panig ng mundo|lang=en|pages=255–275 |editor=Edgar W. Schneider |publisher=John Benjamins |isbn=9789027248763}} <!-- Bao2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04257-7 |chapter=Variation in Nonnative Varieties of English |trans-chapter=Baryasyon sa mga hindi Katutubong Barayti ng Ingles|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Bao |first1=Z. |pages=377–380 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Barry1982 -->* {{cite book |last=Barry |first=Michael V. |chapter=English in Ireland |trans-chapter=Ingles sa Irlanda|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=84–134 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- BaughCable2002 -->* {{cite book |last1=Baugh |first1=Albert C. |last2=Cable |first2=Thomas |title=A History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles|edition=5|lang=en |publisher=Longman |date=2002 |isbn=978-0-13-015166-7 |url=https://archive.org/details/historyofenglish02baug}} <!-- Bazelmans2009 -->* {{cite book |last=Bazelmans |first=Jos |chapter=The Early-Medieval Use of Ethnic Names from Classical Antiquity: the Case of the Frisians |trans-chapter=Ang Maagang Medyebal na Paggamit sa mga Etnikong Pangalan mula sa Klasikong Antigong Panahon: ang Kaso ng mga Prisyano|pages=321–338 |editor-last1=Derks |editor-first1=Ton |editor-last2=Roymans |editor-first2=Nico |title=Ethnic Constructs in Antiquity: The Role of Power and Tradition|trans-title=Mga Etnikong Gawa sa Antigong Panahon: Ang Gampanin ng Kapangyarihan at Tradisyon|lang=en|publisher=Amsterdam University Press |series=Amsterdam Archaeological Studies |volume=13 |date=2009 |isbn=978-90-485-0791-7 |jstor=j.ctt46n1n2.1 |jstor-access=free}} <!-- Bermudez-OteroMcMahon2006 -->* {{cite encyclopedia |last1=Bermúdez-Otero |first1=Ricardo |first2=April |last2=McMahon |date=2006 |title=English phonology and morphology |trans-title=Ponolohiya at morpolohiya ng Ingles|lang=en|editor-first=Bas |editor-last=Aarts |editor-first2=April |editor-last2=McMahon |encyclopedia=The Handbook of English Linguistics |location=Oxford |publisher=Wiley–Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2 |doi=10.1002/9780470753002.ch17 |series=Blackwell Handbooks in Linguistics |pages=382–410}} <!-- BlenchSpriggs1999 -->* {{cite book |last1=Blench |first1=R. |last2=Spriggs |first2=Matthew |title=Archaeology and Language: Correlating Archaeological and Linguistic Hypotheses|trans-title=Arkeolohiya at Wika: Pagsasama sa mga Arkeolohiko at Lingguwistikong Palagay|lang=en|pages=285–286 |date=1999 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-11761-6 |url=https://books.google.com/books?id=DWMHhfXxLaIC&pg=PA286}} * {{cite book |editor-last=Blake |editor-first=Norman |title=Cambridge History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|volume=2|publisher=Cambridge University Press |date=1992 |doi=10.1017/CHOL9780521264754.003 |isbn=978-1-139-05553-6}} ** {{Harvc |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |in=Blake |year=1992 |pages=23–154}} <!-- Boberg2010 -->* {{cite book |last=Boberg |first=Charles |author-link=Charles Boberg |date=2010 |title=The English language in Canada: Status, history and comparative analysis|url=https://archive.org/details/englishlanguagei0000bobe |trans-title=Ang Wikang Ingles sa Kanada: Katayuan, kasaysayan, at pagsusuring komparatibo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49144-0 |series=Studies in English Language}} <!-- BosworthToller1921 -->* {{cite web |last1=Bosworth |first1=Joseph |author-link1=Joseph Bosworth|last2=Toller |first2=T. Northcote |title=Engla land |work=[[An Anglo-Saxon Dictionary]] (Online)|lang=en |date=1921 |url=http://bosworth.ff.cuni.cz/009427 |publisher=[[Charles University]] |archive-date=21 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221212612/http://bosworth.ff.cuni.cz/009427 |url-status=live}} <!-- BrintonBrinton2010 -->* {{cite book |last1=Brinton |first1=Laurel J. |last2=Brinton |first2=Donna M. |date=2010 |title=The linguistic structure of modern English |trans-title=Ang lingguwistikong estraktura ng modernong Ingles|lang=en|publisher=John Benjamins |isbn=978-90-272-8824-0 |url=https://benjamins.com/#catalog/books/z.156/main}} <!-- Brutt-Griffler2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00644-1 |chapter=Languages of Wider Communication|trans-chapter=Mga Wika ng mas Malawak na Komunikasyon|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Brutt-Griffler |first1=J. |pages=690–697 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Burridge2010 -->* {{cite book |last=Burridge |first=Kate |chapter=English in Australia|trans-chapter=Ingles sa Australia|editor-last=Kirkpatrick |editor-first=Andy |date=2010 |title=Routledge Handbook of World Englishes |trans-title=Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo|lang=en|url=https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk_142 |url-access=limited |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-62264-6 |pages=[https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk_142/page/n154 132]–151}} <!-- Campbell1959 -->* {{cite book |last=Campbell |first=Alistair |author-link=Alistair Campbell|title=Old English Grammar|url=https://archive.org/details/oldenglishgramma0000camp_o0r3 |trans-title=Balarila ng Lumang Ingles |location=Oxford, Inglatera |publisher=[[Oxford University Press]] |date=1983 |orig-date=1959|lang=en |isbn=978-0-19-811943-2 |ref={{sfnref|Campbell|1959}}}} <!-- CarrHoneybone2007 -->* {{cite journal |last1=Carr |first1=Philip |last2=Honeybone |first2=Patrick |date=2007 |title=English phonology and linguistic theory: an introduction to issues, and to 'Issues in English Phonology'|trans-title=Ponolohiya at lingguwistikong teorya ng Ingles: panimula sa mga isyu, at sa 'Mga Isyu sa Ponolohiya ng Ingles'|lang=en|journal=Language Sciences |volume=29 |issue=2 |pages=117–153 |doi=10.1016/j.langsci.2006.12.018}} <!-- Cassidy1982 -->* {{cite book |last=Cassidy |first=Frederic G. |chapter=Geographical Variation of English in the United States|lang=en|trans-chapter=Heograpikong Baryasyon ng Ingles sa Estados Unidos|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=177–210 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Cercignani1981 -->* {{cite book |last=Cercignani |first=Fausto |title=Shakespeare's works and Elizabethan pronunciation|trans-title=Mga gawa ni Shakespeare at ang Isabel na pagbigkas|lang=en|date=1981 |publisher=Clarendon |url=https://books.google.com/books?id=_JBlAAAAMAAJ |jstor=3728688 |isbn=978-0-19-811937-1}} <!-- Clark2013 -->* {{cite book |first1=Urszula |last1=Clark |first2=Esther |last2=Asprey |date=2013 |title=West Midlands English: Birmingham and the Black Country|trans-title=Ingles ng Kanlurang Midlands: Birmingham at ang Black Country|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=978-0-7486-4169-7}} <!-- CollingwoodMyres1936 -->* {{cite book |last1=Collingwood |first1=Robin George |author-link=R. G. Collingwood |last2=Myres |first2=J. N. L. |chapter=The Sources for the period: Angles, Saxons, and Jutes on the Continent |trans-chapter=Ang mga Pinagmulan para sa panahon: Mga Anglo, Saxon, at Jute sa Kontinente|title=Roman Britain and the English Settlements|trans-title=Romanong Britanya at ang mga Tirahang Ingles|volume=5 |publisher=Clarendon |location=Oxford, Inglatera|lang=en|date=1936 |lccn=37002621 |jstor=2143838}} * {{cite book |last=Cohen |first=Antonie |title=The Phonemes of English: A Phonemic Study of the Vowels and Consonants of Standard English |trans-title=Ang mga Ponema ng Ingles: Isang Ponemikong Pag-aaral sa mga Patinig at Katinig ng Pamantayang Ingles|lang=en|publisher=Springer |date=2012 |orig-date=1952 |isbn=978-94-010-2969-8}} <!-- CollinsMees2003 -->* {{cite book |last1=Collins |first1=Beverley |last2=Mees |first2=Inger M. |year=2003 |orig-date=1981 |title=The Phonetics of English and Dutch|trans-title=Ang Ponetika ng Ingles at Olandes |edition=5 |place=Leiden, Olanda|lang=en |publisher=Brill |isbn=978-90-04-10340-5}} <!-- Connell2006 -->* {{cite encyclopedia |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01655-2 |title=Nigeria: Language Situation|trans-title=Nigeria: Sitwasyon sa Wika|lang=en|encyclopedia=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Connell |first1=B. A. |pages=635–637 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- ConradRubal-Lopez1996 -->* {{cite book |last1=Conrad |first1=Andrew W. |last2=Rubal-Lopez |first2=Alma |title=Post-Imperial English: Status Change in Former British and American Colonies, 1940–1990|trans-title=Imperyong Ingles: Pagbabago sa Katayuan sa mga Dating Kolonya ng Britanya at Amerika, 1940–1990|lang=en|date=1996 |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-087218-7 |url=http://www.degruyter.com/viewbooktoc/product/143492 |page=261 |url-access=subscription}} * {{cite book |last=Cruttenden |first=Alan |date=2014 |title=Gimson's Pronunciation of English|trans-title=Pagbigkas sa Ingles ng Gimson|edition=8 |lang=en|publisher=Routledge |isbn=978-1-4441-8309-2}} <!-- CrystalLanguageDeath2002 -->* {{cite book |doi=10.1017/CBO9781139106856 |title=Language Death |url=https://archive.org/details/languagedeath0000crys |trans-title=Pagkamatay ng Wika|lang=en|date=2000 |last=Crystal |first=David |isbn=978-0-521-65321-3}} <!-- CrystalGlobalLanguage2003a -->* {{Cite book |last=Crystal |first=David |title=English as a Global Language |trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|author-link=David Crystal |edition=2 |publisher=Cambridge University Press |page=69 |date=2003a |url=https://books.google.com/books?id=d6jPAKxTHRYC |isbn=978-0-521-53032-3}} <!-- CrystalEncyclopedia2003b -->* {{cite book |last=Crystal |first=David |title=Cambridge Encyclopedia of the English Language|trans-title=Ensiklopediya ng Cambridge ukol sa Wikang Ingles|author-link=David Crystal |edition=2|lang=en |publisher=Cambridge University Press |date=2003b |isbn=978-0-521-53033-0 |url=https://books.google.com/books?id=A3b3ngEACAAJ}} <!-- CrystalSubcontinent2004b -->* {{cite news |last=Crystal |first=David |title=Subcontinent Raises Its Voice|trans-title=Itinaas ng Subkontinente ang Kanyang Boses|lang=en|year=2004 |url=https://www.theguardian.com/education/2004/nov/19/tefl |newspaper=The Guardian |archive-date=17 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080417171455/http://education.guardian.co.uk/tefl/story/0,,1355064,00.html |url-status=live}} <!-- DanielsBright1996 -->* {{cite book |editor1-last=Daniels |editor1-first=Peter T. |editor2-last=Bright |editor2-first=William |title=The World's Writing Systems|trans-title=Ang mga Sistema ng Oagsulat ng Mundo|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=621jAAAAMAAJ |date=1996 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-507993-7}} <!-- Dehaene2009 -->* {{cite book |last=Dehaene |first=Stanislas |title=Reading in the Brain: The Science and Evolution of a Human Invention|trans-title=Pagbabasa sa Utak: Ang Agham at Ebolusyon ng isang Imbensiyon ng Tao|lang=en|date=2009 |publisher=Viking |isbn=978-0-670-02110-9 |url=https://books.google.com/books?id=6Z2hjwEACAAJ}} <!-- DenningKesslerLeben2007 -->* {{cite book |last1=Denning |first1=Keith |last2=Kessler |first2=Brett |last3=Leben |first3=William Ronald |title=English Vocabulary Elements|trans-title=Mga Elemento sa Bokabularyo ng Ingles|lang=en|date=17 February 2007 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-516803-7 |url=https://books.google.com/books?id=jz76l9RAccQC}} <!-- Deumert2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01294-3 |chapter=Migration and Language |trans-chapter=Migrasyon at Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Deumert |first1=A. |pages=129–133 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Dixon 1982 -->* {{cite journal |last=Dixon |first=R. M. W. |date=1982 |title=The grammar of English phrasal verbs|url=https://archive.org/details/australian-journal-of-linguistics_1982-06_2_1/page/1 |trans-title=Ang balarila ng mga pariralang pandiwa ng Ingles|lang=en|journal=Australian Journal of Linguistics |volume=2 |issue=1 |doi=10.1080/07268608208599280 |pages=1–42}} <!-- Donoghue2008 -->* {{cite book |last=Donoghue |first=D. |title=Old English Literature: A Short Introduction|url=https://archive.org/details/oldenglishlitera0000dono |trans-title=Panitikan ng Lumang Ingles: Maikling Panimula|lang=en|publisher=Wiley |date=2008 |isbn=978-0-631-23486-9 |doi=10.1002/9780470776025 |editor-last=Donoghue |editor-first=Daniel}} <!-- Durrell2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/02189-1 |chapter=Germanic Languages|trans-chapter=Mga Wikang Hermaniko |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Durrell |first1=M. |pages=53–55 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Eagleson1982 -->* {{cite book |last=Eagleson |first=Robert D. |chapter=English in Australia and New Zealand|trans-chapter=Ingles sa Australia at Nueva Selanda|lang=en|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=415–438 |isbn=978-3-12-533872-2 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press}} <!-- Ethnologue -->* {{cite web |url=http://www.ethnologue.com/statistics/size |title=Summary by language size|trans-title=Buod batay sa laki ng wika |lang=en|website=Ethnologue: Languages of the World |ref={{harvid|Ethnologue|2010}} |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226040016/https://www.ethnologue.com/statistics/size |url-status=live}} <!-- European Commission2012 -->* {{cite report |publisher=European Commission |title=Special Eurobarometer 386: Europeans and Their Languages|trans-title=Mga Natatanging Eurobarometer 386: Mga Europeo at ang Kanilang Wika|lang=en|date=June 2012 |series=Eurobarometer Special Surveys |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160106183351/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |archive-date=6 January 2016 |ref={{sfnref|European Commission|2012}}}} <!--FasoldConnor-Linton2014 -->* {{cite book |editor1-last=Fasold |editor1-first=Ralph W. |editor2-last=Connor-Linton |editor2-first=Jeffrey |title=An Introduction to Language and Linguistics|trans-title=Panimula sa Wika at Lingguwistika |edition=2|lang=en|date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-06185-5}} * {{cite journal |last1=Flemming |first1=Edward |last2=Johnson |first2=Stephanie |year=2007 |title=''Rosa's roses'': reduced vowels in American English |trans-title=''Mga rosas ni Rosa'': pagbawas sa mga patinig sa Amerikanong Ingles|lang=en|journal=[[Journal of the International Phonetic Association]] |volume=37 |issue=1 |pages=83–96 |doi=10.1017/S0025100306002817 |url=http://web.mit.edu/flemming/www/paper/rosasroses.pdf |citeseerx=10.1.1.536.1989 |s2cid=145535175 |archive-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919182406/http://web.mit.edu/flemming/www/paper/rosasroses.pdf |url-status=live}} <!-- Giegerich1992 -->* {{cite book |title=English Phonology: An Introduction|url=https://archive.org/details/englishphonology0000gieg|trans-title=Ponolohiya ng Ingles: Panimula|lang=en |first=Heinz J. |last=Giegerich |publisher=Cambridge University Press |date=1992 |isbn=978-0-521-33603-1 |series=Cambridge Textbooks in Linguistics}} <!-- Gneuss2013 -->* {{cite book |last=Gneuss |first=Helmut |chapter=The Old English Language|lang=en|trans-chapter=Ang Lumang Wikang Ingles |editor1-last=Godden |editor1-first=Malcolm |editor2-last=Lapidge |editor2-first=Michael |date=2013 |title=Cambridge Companion to Old English Literature|url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000malc |trans-title=Pantulong ng Cambridge ukol sa Panitikan ng Lumang Ingles|edition=2 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-15402-4 |pages=[https://archive.org/details/cambridgecompani0000malc/page/18 19]–49}} <!-- Görlach1991 -->* {{cite book |last=Görlach |first=Manfred |title=Introduction to Early Modern English|lang=en|trans-title=Panimula sa Maagang Modernong Ingles|date=1991 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-32529-5}} <!-- Gordin2015 -->* {{cite magazine |last=Gordin |first=Michael D. |title=Absolute English|trans-title=Ingles Lamang|lang=en |url=http://aeon.co/magazine/science/how-did-science-come-to-speak-only-english/ |magazine=[[Aeon (digital magazine)|Aeon]] |date=4 February 2015 |archive-date=7 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207162247/http://aeon.co/magazine/science/how-did-science-come-to-speak-only-english/ |url-status=dead}} <!-- GordonCampbellHay et al.2004 -->* {{cite book |last1=Gordon |first1=Elizabeth |last2=Campbell |first2=Lyle |last3=Hay |first3=Jennifer |last4=Maclagan |first4=Margaret |last5=Sudbury |first5=Angela |last6=Trudgill |first6=Peter |author-link6=Peter Trudgill |date=2004 |title=New Zealand English: its origins and evolution|url=https://archive.org/details/newzealandenglis0000unse_b8r3 |trans-title=Ingles ng Nueva Selanda : mga pinagmulan at ebolusyon nito|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-10895-9 |series=Studies in English Language |ref={{sfnref|Gordon|Campbell|Hay et al.|2004}}}} <!-- Gottlieb2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04455-2 |chapter=Linguistic Influence|trans-chapter=Impluwensiya ng Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Gottlieb |first1=H. |pages=196–206 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Graddol2006 -->* {{cite book |last=Graddol |first=David |title=English Next: Why global English may mean the end of 'English as a Foreign Language'|trans-title=Susunod Ingles: Bakit maaaring matapos ang 'Ingles bilang Banyagang Wika' dahil sa pandaigdigang Ingles|author-link=David Graddol |url=http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next.pdf |lang=en|date=2006 |publisher=The British Council |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212042939/http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next.pdf |archive-date=12 February 2015}} <!-- Graddol2010 -->* {{cite book |last=Graddol |first=David |title=English Next India: The future of English in India |trans-title=Susunod Ingles sa India: Ang hinaharap ng Ingles sa India|author-link=David Graddol |url=http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next-india-2010.pdf|lang=en |date=2010 |publisher=The British Council |isbn=978-0-86355-627-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212042654/http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next-india-2010.pdf |archive-date=12 February 2015}} <!-- GraddolLeithSwann et al.2007 -->* {{cite book |editor1-last=Graddol |editor1-first=David |editor2-last=Leith |editor2-first=Dick |editor3-last=Swann |editor3-first=Joan |editor4-last=Rhys |editor4-first=Martin |editor5-last=Gillen |editor5-first=Julia |title=Changing English |trans-title=Nagbabagong Ingles|lang=en|url=http://www.routledge.com/books/details/9780415376792/ |date=2007 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-37679-2 |ref={{sfnref|Graddol|Leith|Swann et al.|2007}}}} <!--Green2002 -->* {{cite book |last=Green |first=Lisa J. |date=2002 |title=African American English: a linguistic introduction |trans-title=Ingles ng Aprikanong Amerikano: panimula sa wika|lang=en|url=https://archive.org/details/isbn_9780521891387 |url-access=registration |publisher=Cambridge University Press}} <!-- Greenbaum -->* {{cite book |last1=Greenbaum |first1=S. |last2=Nelson |first2=G. |title=An introduction to English grammar |trans-title=Panimula sa balarila ng Ingles|lang=en|date=2002 |edition=2|publisher=Longman |isbn=978-0-582-43741-8}} <!-- Halliday & Hasan 1976 -->* {{cite book |last1=Halliday |first1=M. A. K. |last2=Hasan |first2=Ruqaiya |date=1976 |title=Cohesion in English |url=https://archive.org/details/cohesioninenglis0000hall |trans-title=Pagkakaisa sa Ingles|lang=en |publisher=Pearson |isbn=978-0-582-55041-4}} <!-- Harbert2006 -->* {{cite book |doi=10.1017/CBO9780511755071 |title=The Germanic Languages |trans-title=Mga Wikang Hermaniko|lang=en|date=2006 |last1=Harbert |first1=Wayne |isbn=978-0-521-80825-5}} <!-- Hickey 2007 -->* {{cite book |last=Hickey |first=R. |date=2007 |title=Irish English: History and present-day forms |url=https://archive.org/details/irishenglishhist0000hick |trans-title=Ingles ng Irlanda: Kasaysayan at mga kasalukuyang anyo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-85299-9}} <!-- Hogg1992 -->* {{cite book |date=1992 |chapter=The Place of English in Germanic and Indo-European|trans-title=Ang Lugar ng Ingles sa Hermaniko at Indo-Europeo|lang=en |title=Cambridge History of the English Language |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|volume=1|editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26474-7}} ** {{Harvc |last=Bammesberger |first=Alfred |year=1992 |chapter=The Place of English in Germanic and Indo-European |url=https://books.google.com/books?id=Y83EPUUWnQkC&pg=PA26 |in=Hogg |pages=26–66}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |chapter=Phonology and Morphology |in=Hogg |year=1992 |pages=67–168 |id={{sfnref|Hogg|1992a}}}} ** {{Harvc |last=Kastovsky |first=Dieter |chapter=Semantics and Morphology |in=Hogg |year=1992 |pages=290–408}} ** {{Harvc |last=Toon |first=Thomas E. |chapter=Old English Dialects |in=Hogg |year=1992 |pages=409–451}} <!-- HoggDenison2006 -->* {{cite book |editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |editor-last2=Denison |editor-first2=David |title=A History of the English language |publisher=Cambridge University Press |date=2006 |isbn=978-0-521-71799-1}} ** {{Harvc |last=Crystal |first=David |chapter=English worldwide |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=420–439}} ** {{Harvc |last=Fischer |first=Olga |last2=van der Wurff |first2=Wim |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |chapter=Syntax |pages=109–198}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |last2=Denison |first2=David |in=Hogg |in2=Denison |chapter=Overview |pages=1–30 |year=2006 |id={{sfnref|Hogg|Denison|2006a}}}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |chapter=English in Britain |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=352–383}} ** {{Harvc |last=Kastovsky |first=Dieter |chapter=Vocabulary |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=199–270}} ** {{Harvc |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=43–108}} ** {{Harvc |last=Nevalainen |first=Terttu |last2=Tieken-Boon van Ostade |first2=Ingrid |chapter=Standardization |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=271–311}} <!--How English evolved into a global language -->* {{cite news |title=How English evolved into a global language |trans-title=Paano naging pandaigdigang wika ang Ingles|url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-12017753 |date=20 December 2010 |work=BBC News |lang=en |ref={{harvid|How English evolved into a global language|2010}} |archive-date=25 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925173407/http://www.bbc.co.uk/news/magazine-12017753 |url-status=live}} <!-- HuddlestonPullum2002 -->* {{cite book |last1=Huddleston |first1=Rodney |last2=Pullum |first2=Geoffrey K. |title=Cambridge Grammar of the English Language |date=2002 |publisher=Cambridge University Press |trans-title=Balarila ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|isbn=978-0-521-43146-0 |url=http://www.cambridge.org/us/academic/subjects/languages-linguistics/grammar-and-syntax/cambridge-grammar-english-language}} <!-- Hughes & Trudgill 1996 -->* {{cite book |first1=Arthur |last1=Hughes |last2=Trudgill |first2=Peter |author-link2=Peter Trudgill |date=1996 |title=English Accents and Dialects |trans-title=Mga Asento at Dayalekto ng Ingles|lang=en|edition=3 |publisher=Arnold |isbn=978-0-340-61445-7}} <!-- International Civil Aviation Organization -->* {{cite web |title=Personnel Licensing FAQ |trans-title=Mga Madalas Itanong sa Personal na Lisensiya|lang=en|url=http://www.icao.int/safety/airnavigation/pages/peltrgfaq.aspx#anchor14 |publisher=International Civil Aviation Organization – Air Navigation Bureau |date=2011 |at=In which languages does a licence holder need to demonstrate proficiency? |quote=Controllers working on stations serving designated airports and routes used by international air services shall demonstrate language proficiency in English as well as in any other language(s) used by the station on the ground. |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220003044/http://www.icao.int/safety/airnavigation/pages/peltrgfaq.aspx#anchor14 |url-status=live |ref={{sfnref|International Civil Aviation Organization|2011}}}} <!-- International Maritime Organization2011 -->* {{cite web |publisher=International Maritime Organization |title=IMO Standard Marine Communication Phrases|lang=en|trans-title=Pamantayang Parirala sa Komunikasyon sa Dagat ng IMO|date=2011 |url=http://www.imo.org/OurWork/Safety/Navigation/Pages/StandardMarineCommunicationPhrases.aspx |archive-date=3 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003233938/http://www.imo.org/OurWork/Safety/Navigation/Pages/StandardMarineCommunicationPhrases.aspx |url-status=dead |ref={{sfnref|International Maritime Organization|2011}}}} <!-- International Phonetics Association1999 -->* {{Cite book |publisher=[[International Phonetic Association]], Cambridge University Press |author-link=International Phonetic Association |date=1999 |title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet |trans-title=Handbook ng Pandaigdigang Ponetikong Asosasyon: Gabay sa paggamit sa Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto|lang=en|isbn=978-0-521-65236-0 |ref={{sfnref|International Phonetic Association|1999}}}} <!-- Jambor2007 -->* {{cite journal |last=Jambor |first=Paul Z. |title=English Language Imperialism: Points of View|lang=en|trans-title=Imperyalismo ng Wikang Ingles: Mga Pananaw|journal=Journal of English as an International Language |date=2007 |volume=2 |pages=103–123 |url=https://www.eilj.com/wp-content/uploads/2013/12/2-december%202007.pdf#page=103 |archive-date=11 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211184023/https://www.eilj.com/wp-content/uploads/2013/12/2-december%202007.pdf#page=103 |url-status=live}} <!-- Jespersen 2007 -->* {{cite book |last=Jespersen |first=Otto |title=The Philosophy of Grammar |chapter=Case: The number of English cases|lang=en|trans-title=Ang Pilosopiya ng Balarila|trans-chapter=Kaso: Ang bilang ng mga kaso sa Ingles|publisher=Routledge |orig-date=1924 |date=2007}} <!-- Kachru2006 -->* {{cite encyclopedia |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00645-3 |title=English: World Englishes|trans-title=Ingles: Mga Ingles ng Mundo|lang=en |encyclopedia=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Kachru |first1=B. |pages=195–202 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- KönigvanderAuwera1994 -->* {{cite book |editor-last=König |editor-first=Ekkehard |editor2-last=van der Auwera |editor2-first=Johan |title=The Germanic Languages|trans-title=Mga Hermanikong Wika|lang=en|date=1994 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28079-2 |series=Routledge Language Family Descriptions |url=http://www.routledge.com/books/details/9780415280792/ |jstor=4176538}} <!-- König 1994 -->* {{cite book |last=König |first=Ekkehard |chapter=English |pages=532–562 |editor1-last=König |editor1-first=Ekkehard |editor2-last=van der Auwera |editor2-first=Johan |title=The Germanic Languages|trans-title=Mga Hermanikong Wika|lang=en|date=1994 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28079-2 |series=Routledge Language Family Descriptions |chapter-url=http://www.routledge.com/books/details/9780415280792/}} <!-- Labov 1972 -->* {{cite book |last=Labov |first=W. |author-link=William Labov |date=1972 |title=Sociolinguistic patterns|trans-title=Mga patern sa sosyolingguwistika|lang=en|publisher=University of Pennsylvania Press |chapter=The Social Stratification of (r) in New York City Department Stores|trans-chapter=Ang Panlipunang Pagsasagrupo sa (r) sa mga Pamilihan ng Lungsod ng New York|pages=168–178 |doi=10.1007/978-1-349-25582-5_14 |isbn=978-0-333-61180-7 |s2cid=107967883}} <!-- Labov 2012 -->* {{cite book |last=Labov |first=W. |date=2012 |title=Dialect Diversity in America: The Politics of Language Change |url=https://archive.org/details/dialectdiversity0000labo |trans-title=Dibersidad ng Dayalekto sa Amerika: Sng Politika ng Pagbabago ng Wika|lang=en|publisher=University of Virginia Press |chapter=About Language and Language Change|trans-chapter=Ukol sa Wika at Pagbabago ng Wika|isbn=978-0-8139-3327-6}} <!-- Lanham 1982 -->* {{cite book |last=Lanham |first=L. W. |chapter=English in South Africa |trans-chapter=Ingles sa Timog Aprika|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=324–352 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Lass2000 -->* {{cite book |editor-first=Roger |editor-last=Lass |title=Cambridge History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge |lang=en|volume=3 |publisher=Cambridge University Press |date=2000}} ** {{Harvc |in=Lass |date=2000 |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |year=2000 |pages=56–186 |id={{sfnref|Lass|2000a}}}} <!-- Lass 2002 -->* {{citation |last=Lass |first=Roger |chapter=South African English|trans-chapter=Ingles sa Timog Aprika|editor-last=Mesthrie |editor-first=Rajend |date=2002 |title=Language in South Africa|trans-title=Wika sa Timog Aprika|lang=en |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-79105-2}} <!-- Lawler2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04573-9 |chapter=Punctuation |trans-chapter=Bantas|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Lawler |first1=J. |pages=290–291 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Lawton 1982 -->* {{cite book |last=Lawton |first=David L. |chapter=English in the Caribbean|trans-chapter=Ingles sa Karibe |editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=251–280 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Leech 2006 -->* {{cite book |last=Leech |first=G. N. |author-link=Geoffrey Leech |date=2006 |title=A glossary of English grammar |url=https://archive.org/details/glossaryofenglis0000leec |trans-title=Glosaryo ng balarila ng Ingles|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=0-7486-2406-6}} <!-- LeechHundtMairSmith2009 -->* {{cite book |url=http://english.fullerton.edu/publications/clnarchives/2012winter/angus-chng%20contemp_eng.pdf |last1=Leech |first1=Geoffrey |last2=Hundt |first2=Marianne |last3=Mair |first3=Christian |last4=Smith |first4=Nicholas |title=Change in contemporary English: a grammatical study|trans-title=Pagbabago sa kontemporaryong Ingles: gramatikao na pag-aaral|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2009 |isbn=978-0-521-86722-1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140536/http://english.fullerton.edu/publications/clnarchives/2012winter/angus-chng%20contemp_eng.pdf |archive-date=2 April 2015 |url-status=live}} <!-- LevineCrocket1966 -->* {{cite journal |last1=Levine |first1=L. |last2=Crockett |first2=H. J. |date=1966 |title=Speech Variation in a Piedmont Community: Postvocalic r*|trans-title=Baryasyon sa Pagbigkas sa isang Pamayanang Piedmont: Posbokalikong r*|lang=en|journal=Sociological Inquiry |volume=36 |issue=2 |pages=204–226 |doi=10.1111/j.1475-682x.1966.tb00625.x}} <!-- Li2003 -->* {{cite journal |last1=Li |first1=David C. S. |title=Between English and Esperanto: what does it take to be a world language? |trans-title=Sa Pagitan ng Ingles at Esperanto: paano maging isang pandaigdigang wika?|lang=en|journal=International Journal of the Sociology of Language |issue=164 |pages=33–63 |date=2003 |issn=0165-2516 |doi=10.1515/ijsl.2003.055}} <!-- LimAnsaldo2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01701-6 |chapter=Singapore: Language Situation|trans-chapter=Singapura: Sitwasyon sa Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Lim |first1=L. |last2=Ansaldo |first2=U. |pages=387–389 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Maclagan 2010 -->* {{cite book |last=Maclagan |first=Margaret |chapter=The English(es) of New Zealand|trans-chapter=Ang (mga) Ingles ng Nueva Selanda|lang=en|editor-last=Kirkpatrick |editor-first=Andy |date=2010 |title=Routledge Handbook of World Englishes |trans-title=Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo|url=https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk |url-access=limited |publisher=Routledge |pages=[https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk/page/n173 151]–164 |isbn=978-0-203-84932-3}} <!--MacMahon 2006 -->* {{cite book |last=MacMahon |first=M. K. |date=2006 |chapter=English Phonetics |trans-chapter=Ponetika ng Ingles|lang=en|editor1=Bas Aarts |editor-first2=April |editor-last2=McMahon |title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles|location=Oxford, Inglatera|publisher=Blackwell |pages=359–382 |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- Macquarie Dictionary2015 -->* {{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |url=https://www.macquariedictionary.com.au/ |title=Macquarie Dictionary|lang=en |website=Australia's National Dictionary & Thesaurus Online &#124; Macquarie Dictionary |date=2015 |publisher=Macmillan Publishers Group Australia |url-access=registration |ref={{harvid|Macquarie Dictionary|2015}} |archive-date=21 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721141547/https://www.macquariedictionary.com.au/ |url-status=live}} <!-- Mair & Leech 2006 -->* {{cite book |last1=Mair |first1=C. |last2=Leech |first2=G. |date=2006 |chapter=Current Changes in English Syntax|trans-chapter=Mga Kasalukuyang Pagbabago sa Sintaksis ng Ingles|title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles|lang=en|publisher=Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- Mair 2006 -->* {{cite book |last=Mair |first=Christian |date=2006 |title=Twentieth-century English: History, variation and standardization|url=https://archive.org/details/twentiethcentury0000mair | trans-title=Ingles ng Ikadalawampung Siglo: Kasaysayan, baryasyon, at pagsasapamantayan|lang=en|publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/S1360674307002420 |s2cid=120824612}} <!-- MazruiMazrui1998 -->* {{cite book |last1=Mazrui |first1=Ali A. |last2=Mazrui |first2=Alamin |title=The Power of Babel: Language and Governance in the African Experience |lang=en|trans-title=Ang Kapangyarihan ng Babel: Wika at Pamamahala sa Karanasang Aprikano|date=1998 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-51429-1 |url=https://books.google.com/books?id=6lQTPxdYx8kC}} <!-- McArthur1992 -->* {{cite book |editor-last=McArthur |editor-first=Tom |title=Oxford Companion to the English Language |trans-title=Pantulong ng Oxford sa Wikang Ingles|lang=en|publisher=Oxford University Press |date=1992 |isbn=978-0-19-214183-5 |doi=10.1093/acref/9780192800619.001.0001 |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00mcar}} <!-- McCrumMacNeilCran2003 -->* {{Cite book |last1=McCrum |first1=Robert |last2=MacNeil |first2=Robert |last3=Cran |first3=William |title=The Story of English |url=https://archive.org/details/storyofenglish0000mccr_c8l9 |trans-title=Ang Kuwento ng Ingles|lang=en|location=London |date=2003 |edition=3 |publisher=Penguin |isbn=978-0-14-200231-5}} <!-- McGuinness1997 -->* {{cite book |last=McGuinness |first=Diane |title=Why Our Children Can't Read, and what We Can Do about it: A Scientific Revolution in Reading|trans-title=Bakit Hindi Makapagbasa ang Ating mga Anak, at Ano ang Magagawa Natin: Rebolusyong Maagham sa Pagbabasa|lang=en|author-link=Diane McGuinness |date=1997 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-0-684-83161-9 |url=https://books.google.com/books?id=F-q02ZBKh3wC}} <!-- Meierkord2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00641-6 |chapter=Lingua Francas as Second Languages |trans-chapter=Mga Lingua Franca bilang mga Pangalawang Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Meierkord |first1=C. |pages=163–171 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- MerriamWebster2015 -->* {{cite dictionary |title=English - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary |entry=English |dictionary=Merriam Webster |date=26 February 2015 |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/English |ref={{harvid|Merriam Webster|2015}} |archive-date=25 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150325140932/http://www.merriam-webster.com/dictionary/english |url-status=live}} <!-- Methrie2006 -->* {{cite journal |last1=Mesthrie |first1=Rajend |title=New Englishes and the native speaker debate|url=https://archive.org/details/sim_language-sciences_2010-11_32_6/page/594 |trans-title=Mga Bagong Ingles at ang debate sa katutubong mananalita|lang=en|journal=Language Sciences |date=November 2010 |volume=32 |issue=6 |pages=594–601 |doi=10.1016/j.langsci.2010.08.002}} <!-- Miller 2002 -->* {{cite book |last=Miller |first=Jim |date=2002 |title=An Introduction to English Syntax |trans-title=Panimula sa Sintaksis ng Ingles|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=0-7486-1254-8}} <!-- Montgomery -->* {{cite journal |last=Montgomery |first=M. |date=1993 |title=The Southern Accent—Alive and Well|trans-title=Ang Asento ng Katimugan–Buhay at Maayos|lang=en|journal=Southern Cultures |volume=1 |issue=1 |pages=47–64 |doi=10.1353/scu.1993.0006 |s2cid=143984864}} <!-- Mountford2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05018-5 |chapter=English Spelling: Rationale|trans-chapter=Pagbabaybay sa Ingles: Paliwanag|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Mountford |first1=J. |pages=156–159 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Mufwene2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01291-8 |chapter=Language Spread |trans-chapter=Pagkalat ng Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Mufwene |first1=S. S. |pages=613–616 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Mugglestone2012 -->* {{cite book |editor-last=Mugglestone |editor-first=Lynda |title=Oxford History of English|trans-title=Kasaysayan ng Ingles ng Oxford|publisher=Oxford University Press |date=2012 |orig-date=2006 |isbn=978-0-19-966016-2}} ** {{Harvc |in=Mugglestone |year=2012 |first=April |last=McMahon |pages=180–218 |c=Restructuring Renaissance English}} ** {{Harvc |in=Mugglestone |year=2012 |first=Matthew |last=Townend |pages=75–105 |c=Contacts and Conflicts: Latin, Norse, and French}} * {{cite book |last=Müller |first=Stefan |title=Grammatical theory |trans-title=Teorya sa balarila|lang=en|publisher=Language Science Press |date=2020 |isbn=978-3-96110-273-0}} <!-- Nation2001 needs more verification -->* {{Cite book |last=Nation |first=I. S. P. |title=Learning Vocabulary in Another Language|trans-title=Matuto ng Bokabularyo sa Ibang Wika|lang=en|author-link=Paul Nation |publisher=Cambridge University Press |date=2001 |url=https://books.google.com/books?id=sKqx8k8gYTkC |page=477 |isbn=978-0-521-80498-1}} <!-- National Records of Scotland2013 -->* {{cite web |publisher=National Records of Scotland |title=Census 2011: Release 2A|lang=en |series=Scotland's Census 2011 |date=26 September 2013 |url=http://www.scotlandscensus.gov.uk/news/census-2011-release-2a |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402152137/http://www.scotlandscensus.gov.uk/news/census-2011-release-2a |url-status=live |ref={{sfnref|National Records of Scotland|2013}}}} <!-- Neijt2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04574-0 |chapter=Spelling Reform |trans-chapter=Reporma sa Pagbaybay|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Neijt |first1=A. |pages=68–71 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Northern Ireland Statistics and Research Agency2012 -->* {{cite web |publisher=Northern Ireland Statistics and Research Agency |title=Census 2011: Key Statistics for Northern Ireland December 2012 |trans-title=Senso 2011: Mga Pangunahing Estadistika para sa Hilagang Irlanda Disyembre 2012|lang=en|periodical=Statistics Bulletin |date=2012 |url=http://www.nisra.gov.uk/Census/key_report_2011.pdf |at=Table KS207NI: Main Language |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224033625/http://www.nisra.gov.uk/Census/key_report_2011.pdf |archive-date=24 December 2012 |ref={{sfnref|Northern Ireland Statistics and Research Agency|2012}}}} <!-- Northrup2013 -->* {{cite book |last=Northrup |first=David |title=How English Became the Global Language|trans-title=Paano Naging Pandaigdigang Wika ang Ingles|lang=en|date=2013 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-137-30306-6 |url=https://books.google.com/books?id=YPAlPeB6IvQC}} <!-- O'Dwyer 2006 -->* {{cite book |last=O'Dwyer |first=Bernard |title=Modern English Structures: Form, Function, and Position |trans-title=Estraktura ng Modernong Ingles: Anyo, Gamit, at Posisyon|lang=en|edition=2 |publisher=Broadview |publication-place=Canada |year=2006 |isbn=978-1-55111-763-8}} <!-- Office for National Statistics official census figures for England and Wales -->* {{cite web |publisher=Office for National Statistics |title=Language in England and Wales, 2011|trans-title=Mga Wika sa Inglatera at Gales, 2011|lang=en|date=4 March 2013 |periodical=2011 Census Analysis |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census-analysis/language-in-england-and-wales-2011/rpt---language-in-england-and-wales--2011.html|archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402115009/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census-analysis/language-in-england-and-wales-2011/rpt---language-in-england-and-wales--2011.html |url-status=live |ref={{sfnref|Office for National Statistics|2013}}}} <!-- OxfordLearner'sDictionary -->* {{cite web |title=Oxford Learner's Dictionaries |url=http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ |access-date=25 February 2015 |publisher=Oxford |ref={{harvid|Oxford Learner's Dictionary|2015}} |archive-date=9 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150209040312/http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ |url-status=live|lang=en}} <!-- Patrick2006aJamaica -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01760-0 |chapter=Jamaica: Language Situation|trans-chapter=Hamayka: Sitwasyon ss Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006a |last1=Patrick |first1=P. L. |pages=88–90 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Patrick2006bAAVE -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05092-6 |chapter=English, African-American Vernacular|trans-chapter=Ingles, Aprikanong Amerikano Bernakular|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006b |last1=Patrick |first1=P. L. |pages=159–163 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Payne & Huddleston 2002 -->* {{cite book |last1=Payne |last2=Huddleston |first1=John |first2=Rodney |editor1-last=Huddleston |editor2-last=Pullum |editor1-first=R. |editor2-first=G. K. |date=2002 |title=Cambridge Grammar of English |url=https://archive.org/details/cambridgegrammar0000hudd |trans-title=Balarila ng Ingles ng Cambridge|lang=en|publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781316423530.006 |isbn=978-0-521-43146-0}} * {{cite book |last=Peters |first=Pam |title=The Cambridge Guide to English Usage|url=https://archive.org/details/cambridgeguideto00pete_0 |trans-title=Ang Gabay ng Cambridge sa Paggamit sa Ingles|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-62181-6}} <!-- Phillipson2004 -->* {{cite book |last=Phillipson |first=Robert |title=English-Only Europe?: Challenging Language Policy|trans-title=Patakarang Ingles Lamang sa Europa? Paghamon sa Patakaran sa Wika|lang=en|date=28 April 2004 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-44349-9 |url=https://books.google.com/books?id=9HiCAgAAQBAJ&pg=PA47}} <!-- Richter2012 -->* {{cite book |last=Richter |first=Ingo |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula|editor1-last=Richter |editor1-first=Dagmar |editor2-last=Richter |editor2-first=Ingo |editor3-last=Toivanen |editor3-first=Reeta |display-editors=3 |editor4-last=Ulasiuk |editor4-first=Iryna |title=Language Rights Revisited: The challenge of global migration and communication|trans-title=Pagbisita muli sa mga Karapatan sa Wika: Ang hamon ng pandaigdigang migrasyon at komunikasyon|lang=en|date=2012 |publisher=BWV Verlag |isbn=978-3-8305-2809-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=3u9kBAAAQBAJ&pg=PA29}} <!-- Roach1999 -->* {{cite book |last=Roach |first=Peter |title=English Phonetics and Phonology|trans-title=Ponetika at Ponolohiya ng Ingles|lang=en|date=2009 |publisher=Cambridge |edition=4}} <!-- Robinson1992 -->* {{cite book |last=Robinson |first=Orrin |author-link=Orrin W. Robinson |title=Old English and Its Closest Relatives: A Survey of the Earliest Germanic Languages |trans-title=Lumang Ingles at ang Pinakamalapit Nitong Kamag-anak: Sarbey sa mga Pinakaunang Wikang Hermaniko|lang=en|publisher=Stanford University Press |date=1992 |isbn=978-0-8047-2221-6 |url=https://archive.org/details/oldenglishitsclo0000robi |url-access=registration}} <!-- Romaine1982 -->* {{cite book |last=Romaine |first=Suzanne |chapter=English in Scotland|trans-chapter=Ingles sa Eskosya|lang=en |editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language |trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=56–83 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Romaine1999 -->* {{cite book |title=Cambridge History of the English Language |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|volume=4|editor-last=Romaine |editor-first=Suzanne |publisher=Cambridge University Press |date=1999 |isbn=978-0-521-26477-8 |doi=10.1017/CHOL9780521264778.002}} ** {{Harvc |last=Algeo |first=John |chapter=Vocabulary |url=https://books.google.com/books?id=NxHuNOvwt7wC&pg=PA57 |in=Romaine |year=1999 |pages=57–91}} ** {{Harvc |last=Romaine |first=Suzanne |chapter=Introduction |in=Romaine |year=1999 |pages=1–56 |id={{sfnref|Romaine|1999a}}}} <!-- Romaine2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00646-5 |chapter=Language Policy in Multilingual Educational Contexts|trans-chapter=Patakaran sa Wika sa mga Konteksto ng Multilingwal na Edukasyon |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last=Romaine |first=Suzanne |pages=584–596 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Routes of English -->* {{cite news |title=The Routes of English |trans-title=Ang Mga Ruta ng Ingles|lang=en|url=https://www.bbc.co.uk/radio4/routesofenglish/storysofar/programme4_6.shtml |date=1 August 2015 |work=BBC |ref={{harvid|The Routes of English}} |archive-date=24 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151024081346/http://www.bbc.co.uk/radio4/routesofenglish/storysofar/programme4_6.shtml |url-status=live}} <!-- Rowicka2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01848-4 |chapter=Canada: Language Situation |trans-chapter=Kanada: Sitwasyon sa Wika|lang=en|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Rowicka |first1=G. J. |pages=194–195 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Rubino2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01736-3 |chapter=Philippines: Language Situation |trans-chapter=Pilipinas: Sitwasyon sa Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Rubino |first1=C. |pages=323–326 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Ryan2013 an official report of the United States Census -->* {{cite web |last=Ryan |first=Camille |title=Language Use in the United States: 2011|trans-title=Paggamit ng Wika sa Estados Unidos: 2011|lang=en|periodical=American Community Survey Reports |date=August 2013 |page=1 |url=https://www.census.gov/prod/2013pubs/acs-22.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205101044/http://www.census.gov/prod/2013pubs/acs-22.pdf |archive-date=5 February 2016 |url-status=dead}} <!-- Sailaja 2009 -->* {{cite book |last=Sailaja |first=Pingali |title=Indian English|trans-title=Ingles ng India|lang=en |publisher=Edinburgh University Press |date=2009 |isbn=978-0-7486-2595-6 |series=Dialects of English |url=https://books.google.com/books?id=ntxWxuoRBiwC}} <!-- Schiffrin 1988 -->* {{cite book |last=Schiffrin |first=Deborah |date=1988 |title=Discourse Markers|trans-title=Mga Pananda sa Diskurso|lang=en |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-35718-0 |series=Studies in Interactional Sociolinguistics |url=https://books.google.com/books?id=hs7J-WqPtPAC}} <!-- Schneider2007 -->* {{cite book |last=Schneider |first=Edgar |title=Postcolonial English: Varieties Around the World|trans-title=Poskolonyal na Ingles: Mga Barayti sa Iba't-ibang Panig ng Mundo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2007 |isbn=978-0-521-53901-2 |url=https://books.google.com/books?id=QIE6zGSd8okC}} <!-- Schonweitz2001 -->* {{cite journal |last=Schönweitz |first=Thomas |title=Gender and Postvocalic /r/ in the American South: A Detailed Socioregional Analysis |url=https://archive.org/details/sim_american-speech_fall-2001_76_3/page/258 |trans-title=Kasarian at ang Posbokalikong /r/ sa Katimugang Amerika: Detalyadong Sosyorehiyonal na Pagsusuri|lang=en|journal=American Speech |volume=76 |issue=3 |date=2001 |pages=259–285 |doi=10.1215/00031283-76-3-259 |s2cid=144403823}} <!-- Shaywitz2003 -->* {{cite book |last=Shaywitz |first=Sally E. |title=Overcoming Dyslexia: A New and Complete Science-based Program for Reading Problems at Any Level |trans-title=Pagtagumpayan ang Dyslexia: Isang Bago at Kumpletong Programang Nakaayon sa Agham para sa mga Problema sa Pagbabasa|lang=en|date=2003 |publisher=A. A. Knopf |isbn=978-0-375-40012-4 |url=https://books.google.com/books?id=hXbZ1QInSF0C}} <!-- Smith2009 -->* {{cite book |last=Smith |first=Jeremy J. |title=Old English: A Linguistic Introduction|trans-title=Lumang Ingles: Panimula sa Lingguwistika |lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2009 |isbn=978-0-521-86677-4}} <!-- Statistics Canada2014 -->* {{cite web |publisher=Statistics Canada |title=Population by mother tongue and age groups (total), 2011 counts, for Canada, provinces and territories |trans-title=Populasyon batay sa inang wika at grupo ng edad (kabuuan), bilang noong 2011, para sa Kanada, mga lalawigan, at teritoryo|lang=en|date=22 August 2014 |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/lang/Pages/highlight.cfm?TabID=1&Lang=E&Asc=0&PRCode=01&OrderBy=2&View=1&tableID=401&queryID=1&Age=1#TableSummary |archive-date=26 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726032921/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/lang/Pages/highlight.cfm?TabID=1&Lang=E&Asc=0&PRCode=01&OrderBy=2&View=1&tableID=401&queryID=1&Age=1#TableSummary |url-status=live |ref={{sfnref|Statistics Canada|2014}}}} <!-- Statistics New Zealand2014 -->* {{cite web |publisher=Statistics New Zealand |title=2013 QuickStats About Culture and Identity|trans-title=2013 QuickStats ukol sa Kultura at Pagkakakilanlan|lang=en|date=April 2014 |url=http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2013%20Census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/quickstats-culture-identity.pdf |page=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115195639/http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2013%20Census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/quickstats-culture-identity.pdf |archive-date=15 January 2015 |ref={{sfnref|Statistics New Zealand|2014}}}} <!-- Statistics South Africa2012 official census of South Africa -->* {{cite book |publisher=Statistics South Africa |title=Census 2011: Census in Brief|lang=en |id=Report No. 03‑01‑41 |date=2012 |isbn=978-0-621-41388-5 |url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |chapter=Population by first language spoken and province |ref={{sfnref|Statistics South Africa|2012}} |page=23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151113164744/http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |archive-date=13 November 2015 |url-status=live |chapter-url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf#page=28 |editor-first=Pali |editor-last=Lehohla |location=Pretoria}} <!-- Stiles2018 -->* {{Cite book |last=Stiles |first=Patrick |date=2018 |title=Friesische Studien II: Beiträge des Föhrer Symposiums zur Friesischen Philologie vom 7.–8. April 1994 |trans-title=Araling Prisyano II: Mga Artikulo mula sa Föhr Symposium ukol sa Pilolohiyang Prisyano na ginanap noong ika-7 at ika-8 ng Abril 1994F0|url=https://www.academia.edu/37163852 |series=NOWELE Supplement Series |volume=12 |doi=10.1075/nss.12 |isbn=9789027272843 |language=de}} <!-- SvartikLeech2006 -->* {{cite book |last1=Svartvik |first1=Jan |last2=Leech |first2=Geoffrey |title=English: One Tongue, Many Voices |trans-title=Ingles: Isang Dila, Maraming Boses|lang=en|date=2006 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-4039-1830-7 |url=https://archive.org/details/englishonetongue0000svar_y3z3 |url-access=registration}} <!-- Swan2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05058-6 |chapter=English in the Present Day (Since ca. 1900)|trans-chapter=Ingles sa Kasalukuyang Panahon (simula c. 1900)|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Swan |first1=M. |pages=149–156 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Sweet1892 -->* {{cite book |last=Sweet |first=Henry |title=A new English grammar |trans-title=Isang bagong balarilang Ingles|lang=en|url=https://archive.org/details/anewenglishgram01sweegoog |publisher=Cambridge University Press |date=2014 |orig-date=1892}} <!-- Thomas 2008 -->* {{cite book |last=Thomas |first=Erik R. |date=2008 |chapter=Rural Southern white accents|trans-chapter=Mga asento ng mga puti sa rural na Katimugan|trans-title=Mga Barayti ng Ingles |title=Varieties of English |volume=2|lang=en |pages=87–114 |editor=Edgar W. Schneider |publisher=de Gruyter |doi=10.1515/9783110208405.1.87 |isbn=978-3-11-020840-5}} <!-- ThomasonKaufman1988 -->* {{cite book |last1=Thomason |first1=Sarah G. |author-link=Sarah Thomason |last2=Kaufman |first2=Terrence |author-link2=Terrence Kaufman |title=Language Contact, Creolization and Genetic Linguistics |trans-title=Kontak sa Wika, Pagsasa-creole, at Lingguwistikang Henetiko|lang=en|url=https://archive.org/details/rosettaproject_afr_detail-2 |publisher=University of California Press |date=1988 |isbn=978-0-520-91279-3}} <!-- Toon1982 -->* {{cite book |last=Toon |first=Thomas E. |chapter=Variation in Contemporary American English|trans-chapter=Baryasyon sa Kontemporaryong Amerikanong Ingles|lang=en|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=210–250 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- TraskTrask2010 -->* {{cite book |last=Trask |first=Robert Lawrence |author-link=Larry Trask |title=Why Do Languages Change?|trans-title=Bakit Nagbabago ang mfa Wika?|lang=en |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83802-3 |url=https://books.google.com/books?id=9qoZzBgCmFMC}} <!-- Trudgill 1999 -->* {{cite book |last=Trudgill |first=Peter |date=1999 |title=The Dialects of England|url=https://archive.org/details/dialectsofenglan0000trud_f6f5 |trans-title=Mga Dayalekto ng Inglatera|lang=en |edition=2 |publisher=Blackwell |location=Oxford |isbn=978-0-631-21815-9}} <!-- Trudgill2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01506-6 |chapter=Accent |trans-chapter=Asento|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Trudgill |first1=P. |page=14 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Trudgill & Hannah 2002 replace with 2008 5th edition -->* {{cite book |last1=Trudgill |first1=Peter |first2=Jean |last2=Hannah |date=2002 |title=International English: A Guide to the Varieties of Standard English|trans-title=Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles|lang=en|edition=4 |location=London |publisher=Hodder |isbn=978-0-340-80834-4}} <!-- Trudgill & Hannah 2008 -->* {{cite book |last1=Trudgill |first1=Peter |first2=Jean |last2=Hannah |date=2008 |title=International English: A Guide to the Varieties of Standard English|trans-title=Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles|lang=en |edition=5 |location=London |publisher=Arnold |isbn=978-0-340-97161-1 |url=https://books.google.com/books?id=e8u8MR8MNaEC}} <!-- United Nations2008 -->* {{cite web |publisher=United Nations |title=Everything You Always Wanted to Know About the United Nations|trans-title=Lahat ng mga Gusto Mong Malaman Tungkol sa Mga Nagkakaisang Bansa|lang=en|date=2010 |url=https://digitallibrary.un.org/record/705254/files/everything_un.pdf?ln=en |quote=The working languages at the UN Secretariat are English and French. |ref={{sfnref|United Nations|2010}}}} <!-- Versloot2017 -->* {{Cite book |last=Versloot |first=Arjen P. |author-link=:fy:Arjen Versloot |chapter=Traces of a North Sea Germanic Idiom in the Fifth–Seventh Centuries AD|trans-chapter=Mga Bakas ng isang Dagat Hilagang Hermanikong Idiyoma noong Ikalima hanggang Ikapitong Siglo KP |pages=339–373 |url=https://www.cambridge.org/core/books/frisians-and-their-north-sea-neighbours/3E63327F4D3842542B0E1DD40129BE3B |title=Frisians and their North Sea Neighbours: From the Fifth Century to the Viking Age|trans-title=Mga Prisyano at ang Kanilang mga Kapitbahay sa Dagat Hilaga: Mula Ikalimang Siglo hanggang sa Panahon ng mga Viking|lang=en|date=2017 |publisher=Boydell & Brewer |isbn=978-1-78744-063-0 |doi=10.1017/9781787440630 |url-access=subscription |editor-last1=Hines |editor-first1=John |editor-last2=IJssennagger |editor-first2=Nelleke |location=Woodbridge, Inglatera}} <!-- Wardhaugh2010 -->* {{cite book |last=Wardhaugh |first=Ronald |title=An Introduction to Sociolinguistics|trans-title=Panimula sa Sosyolingguwistika |lang=en|edition=6 |publisher=Wiley-Blackwell |date=2010 |isbn=978-1-4051-8668-1 |series=Blackwell textbooks in Linguistics |volume=4}} <!-- Watts2011 -->* {{cite book |last=Watts |first=Richard J. |title=Language Myths and the History of English|url=https://archive.org/details/languagemythshis0000watt_r7c2 |trans-title=Mga Mito sa Wika at ang Kasaysayan ng Ingles|lang=en|date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-532760-1 |doi=10.1093/acprof:oso/9780195327601.001.0001}} <!--Wells 1982 -->* {{Accents of English}} <!-- Wojcik2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05081-1 |chapter=Controlled Languages|trans-chapter=Mga Kontroladong Wika|lang=en |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Wojcik |first1=R. H. |pages=139–142 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Wolfram2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04256-5 |chapter=Variation and Language: Overview|trans-chapter=Baryasyon at Wika: Buod|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Wolfram |first1=W. |pages=333–341 |isbn=978-0-08-044854-1|lang=en}} {{refend}} == Link sa labas == {{Library resources box |about=yes |by=no }} * [http://www.lel.ed.ac.uk/research/gsound/Eng/Database/Phonetics/Englishes/Home/HomeMainFrameHolder.htm Mga asento ng wikang Ingles mula sa ibat-ibang panig ng mundo]{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Pamantasan ng Edinburgh) – mga maiikling rekord ng pagbigkas sa 110 piling salitang Ingles sa 50 asento ng wika. * [http://www.dialectsarchive.com/ International Dialects of English Archive] – mga rekord ng mga asento ng katutubo at pandaigdigang pananalitang L2 ng wikang Ingles. *[http://www.britishcouncil.ph British Council Philippines] *[http://www.tesol.ph TESOL Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402170304/http://www.tesol.ph/ |date=2015-04-02 }} {{Mga wika ng Pilipinas}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Ingles, Wikang}} [[Kategorya:Mga wika ng Pilipinas]] [[Kategorya:Wikang Ingles|*]] 3l1yzxef4gbuu8w7gtucj4dp6fm4hw3 2213863 2213862 2026-06-29T05:45:49Z GinawaSaHapon 102500 /* Pangngalan at pariralang pangngalan */ 2213863 wikitext text/x-wiki {{redirect|Ingles|mga tao mula Inglatera|Mga Ingles}} {{use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. --> {{Other uses|Ingles (paglilinaw)}} {{Infobox language | name = Ingles | altname = Inggles | nativename = {{lang|en|English}} | pronunciation = {{IPAc-en|ˈ|ɪ|ŋ|ɡ|l|ᵻ|ʃ}} | states = Ang [[mundong Anglopono]], kabilang na ang {{enum|[[Reyno Unido]]|[[Estados Unidos]]|[[Kanada]]|[[Australia]]|[[Irlanda]]|[[Nueva Selanda]]|[[Karibeng Komonwelt]]|[[Timog Aprika]]|[[Talaan ng mga bansa at teritoryo kung saan opisyal na wika ang wikang Ingles|iba pa]]}} | speakers = [[Katutubong wika|L1]]: {{nowrap|380 milyon}} | date = 2021 | ref = <ref>{{Cite web |url=https://www.ethnologue.com/insights/ethnologue200/ |title=What are the top 200 most spoken languages?|trans-title=Ano-ano ang 200 pinaka-sinasalitang wika? |website=Ethnologue |date=2023 |lang=en|archive-date=18 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002011/https://www.ethnologue.com/insights/ethnologue200/ |url-status=live}}</ref> | speakers2 = {{plainlist| * [[Ikalawang wika|L2]]: {{nowrap|1.077 bilyon}} (2021)<ref name="Ethnologue26">{{e26}}</ref> * [[Mundong Anglopono|Kabuuan]]: 1.457 billion}} | familycolor = Indo-Europeo | fam2 = [[Mga wikang Hermaniko|Hermaniko]] | fam3 = [[Kanlurang wikang Hermaniko|Kanlurang Hermaniko]] | fam4 = [[Mga wikang Ingaeboniko|Ingaeboniko]] | fam5 = [[Mga wikang Angliko|Angliko]] | ancestor = [[Proto-Ingles]] | ancestor2 = [[Lumang Ingles]] | ancestor3 = [[Gitnang Ingles]] | ancestor4 = [[Maagang Modernong Ingles]] | script = {{plainlist| * [[Sulat Latin|Latin]] ([[Alpabetong Ingles]]) * [[Futhorc]] (noon) * [[Braille ng Ingles]], [[Pinagsanib na Braille ng Ingles]] }} | nation = {{ubli |57 bansa at 30 dependensiya| Mga organisasyon kabilang na ang {{enum | [[Mga Nagkakaisang Bansa|UN]] | [[Unyong Europeo|EU]] | [[Komonwelt ng mga Bansa|Komonwelt]] | [[Pandaigdigang Hukumang Pangkrimen|ICC]] | [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|IMF]] | [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko|IOC]] | [[Organisasyong Pandaigdig para sa Pagsasapamantayan|ISO]] | [[Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko|NATO]] | [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|WTO]] | [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya|ASEAN]] | [[Organisasyon ng mga Estadong Amerikano|OAS]] }} }} | iso1 = en | iso2 = eng | iso3 = eng | lingua = 52-ABA | notice = IPA | sign = [[Manually coded English]] (iba-iba) | glotto = stan1293 | glottorefname = English | mapscale = 1.25 | map = English language distribution.svg | mapcaption = {{legend|#346699|Mga rehiyon kung saan katutubong wika ng mayorya ang wikang Ingles}} {{legend|#99ccff|Mga rehiyon kung saan opisyal o malawakang ginagamit ang wikang Ingles, pero hindi isang katutubong wika ng mayorya}} | dialects = {{hlist |class=inline |[[Britanikong Ingles]]|[[Ingles ng Hilagang Amerika|Hilagang Amerika]]|[[Ingles ng Karibe|Karibe]]|[[Ingles ng Australia|Australia]]|[[Ingles ng Nueva Selanda|Nueva Selanda]]|[[Ingles ng Timog Aprika|Timog Aprika]]|[[Ingkes ng Irlandiya|Irlandiya]]|[[Ingles ng Pilipinas|Pilipinas]]}} ([[Talaan ng mga dayalekto ng wikang Ingles|talaan]]) }} '''Inglés''',{{Efn|{{langx|en|English}} {{IPAc-en|ˈ|ɪ|ŋ|ɡ|l|ᵻ|ʃ}}}} binabaybay ding '''Ingglés''', ang [[kanlurang wikang Hermaniko]] na nagmula sa [[Inglatera]] at ang pandaigdigang ''[[lingua franca]]'' sa kasalukuyan. Nagmula ang pangalan ng wika mula sa [[mga Anglo]], isa sa mga sinaunang [[Lahing Hermaniko|grupong Hermaniko]] na [[Paglipat ng mga Anglo-Saxon sa Britanya|lumipat sa Britanya]] sa [[Pagtatapos ng panahong Romano sa Britanya|pagtatapos ng panahong Romano sa naturang lugar]]. Ingles ang [[Talaan ng mga wika batay sa dami ng nagsasalita|pinakaginagamit na wika sa mundo]], dahil na rin sa matinding impluwensiya ng [[Imperyong Britaniko]] noon (na pinalitan ng [[Komonwelt ng mga Bansa]] sa kasalukuyan) gayundin ng [[Estados Unidos]] sa kasalukuyan. Ito rin ang may pinakamaraming gumagamit bilang [[pangalawang wika]], mas marami pa kesa sa mga katutubong mananalita nito. Gayunpaman, ikatlo lamang ang Ingles sa may [[Talaan ng mga wika batay sa dami ng katutubong mananalita|pinakamaraming katutubong mananalita]], pagkatapos ng [[wikang Mandarin]] at [[Wikang Espanyol|Espanyol]]. Ingles ang opisyal o isa sa mga opisyal na wika ng [[Talaan ng mga bansa kung saan opisyal na wika ang Ingles|57 bansa at 30 dependensiya]], ang pinakamarami para sa kahit anong wika. Sa mga bansang tulad ng [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], [[Australia]], at [[Nueva Selanda]], ito ang pinakaginagamit na wika dahil na rin sa kasaysayan bagamat hindi ito isang opisyal na wika. Isa rin ito sa mga [[Mga opisyal na wika ng Mga Nagkakaisang Bansa|opisyal na wika]] ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]], [[Unyong Europeo]], at iba pang mga pandaigdigan at panrehiyong organisasyon. Ito rin ang ''de facto'' na wika ng [[diplomasya]], agham at teknolohiya, pandaigdigang kalakalan, turismo, libangan, at ng [[internet]]. Ayon sa isang pagtataya ng ''[[Ethnologue]]'' noong 2021, meron itong 1.4 na bilyong mananalita. Nagmula ang [[Lumang Ingles]] mula sa mga dayalekto ng mga kanlurang wikang Hermaniko na sinasalita ng [[mga Anglo-Saxon]]. Nakasulat sa mga ''[[rune]]'' (''futhorc'') ang wika bago ito gumamit ng [[Alpabetong Ingles|isang alpabetong nagmula sa wikang Latin]]. Hiniram kalaunan ng Lumang Ingles ang ilang balarila at pangunahing bokabularyo mula sa [[Lumang Nordiko]], isang [[hilagang wikang Hermaniko]]. Nalinang nang husto ang alpabeto at tuluyang pinalitan nito ang paggamit sa mga ''rune'', kasabay ng pag-usbong ng [[Gitnang Ingles]] matapos [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|masakop]] ng [[mga Normando]] ang Inglatera [[Labanan ng Hastings|simula noong 1066]]. Sa panahong ito matinding nanghiram ng mga salita ang Ingles mula sa [[wikang Pranses]], na ngayo'y bumubuo ng 28% ng lahat ng mga salita sa wika sa kasalukuyan, gayundin sa [[wikang Latin]], na bumubuo sa karagdagang 28%. Bagamat pawang nagmula sa Latin at iba pang [[mga wikang Romanse]] ang malaking bahagdan ng bokabularyo ng Ingles, nananatili pa ring Hermaniko ang pang-araw-araw na bokabularyo, balarila at ponolohiya nito. Umusbong naman ang [[Modernong Ingles]] matapos ng isang [[Malawakang Paglipat ng Patinig|malawakang pagbabago sa mga patinig nito]]. Ilan sa mga malapit na kamag-anak ng kasalukuyang anyo ng wika ang [[wikang Scots]], na nasa isang [[kontinuo ng mga dayalekto]] sa Ingles, gayundin ang [[mga wikang Prisyano]] at [[Mababang Aleman]]. == Klasipikasyon == Bahagi ng [[Mga wikang Indo-Europeo|pamilyang Indo-Europeo]] ang wikang Ingles, partikular na sa [[Mga kanlurang wikang Hermaniko|Kanlurang Hermanikong]] sangay ng [[Mga wikang Hermaniko|mga Hermanikong wika]].{{sfn|Bammesberger|1992|pp=29–30}} Dahil pare-parehong nagmula ang Ingles at ng ibang mga wikang Hermaniko kagaya ng mga [[wikang Olandes]] at [[Wikang Aleman|Aleman]] sa iisang ninuno na tinatawag na [[Proto-Hermaniko]], nagtataglay ang mga ito ng mga magkakatulad na tampok kagaya ng paghahati sa mga [[pandiwa]] bilang [[Malakas na pandiwa (mga wikang Hermaniko)|malakas]] o [[Mahinang pandiwa (mga wikang Hermaniko)|mahinang klase]], ang paggamit sa mga [[pandiwang modal]], at pagsasailalim sa serye ng pagbabago sa pagbigkas sa mga [[katinig]] ng [[Proto-Indo-Europeo]] na kilala ngayon bilang mga [[batas Grimm]] at [[Batas Verner|Verner]].{{sfn|König|van der Auwera|1994}} Isa ang [[Lumang Ingles]] sa napakaraming [[mga wikang Ingaeboniko]] na umusbong sa isang [[Kontinuo ng mga dayalekto|kontinuo ng mga dayalektong]] sinasalita ng mga Kanlurang Hermaniko simula noong ikalimang siglo sa [[Prisya]], partikular na sa baybayin ng [[Dagat Hilaga]]. Umusbong ang Lumang Ingles mula sa mga mananalita ng mga wikang ito na lumisan sa lugar at nanirahan sa [[kapuluang Britaniko]].{{sfn|Bazelmans|2009|pp=325–326}} Kalaunan, umusbong ang [[Gitnang Ingles]], na sinundan naman ng Modernong Ingles.{{sfn|Robinson|1992}} May ilang mga dayalekto ng Luma at Gitnang Ingles na hiwalay na nalinang at naging [[mga wikang Angliko]], lalo na ang [[wikang Scots]].{{sfn|Romaine|1982|pp=56–65}} Dahil nakahiwalay ang wikang Ingles mula sa ibang mga wikang Hermaniko sa kontinente, nalinang ang sarili nitong [[bokabularyo]], [[sintaksis]], at [[ponolohiya]]. Hindi naiintindihan ang Ingles ng mga mananalita ng kahit anong wikang Hermaniko, bagamat may iilang wika katulad ng wikang Olandes at [[Wikang Prisyano|Prisyano]] na may malaki-laking antas ng kaugnayan.{{sfn|Harbert|2006}} Tradisyonal na [[Mga wikang Anglo-Prisyano|iniuugnay]] ang Ingles sa Prisyano, na madalas na ipinagpapalagay na pinakamalapit na kamag-anak ng Ingles sa mga wikang Hermaniko. Gayunpaman, ipinapakita ng modernong pananaliksik sa dalawang wika na kaunti lamang ang pagkakapareho nito sa Ingles.<ref>{{multiref2|{{harvnb|Bazelmans|2009|p=326|loc="According to most researchers, this means that there cannot have been an 'original' Anglo-Frisian entity ..."}}|{{harvnb|Stiles|2018|p=31|loc="... It is not possible to construct the exclusive common relative chronology that is necessary in order to be able to establish a node on a family tree. The term and concept of 'Anglo-Frisian' should be banished to the historiography of the subject."}}}}</ref> Bagamat parehong sumailalim ang dalawa sa magkaparehong serye ng pagbabago sa tunog, hindi ito naganap nang sabay upang masabing may matindi silang kaugnayan sa isa't-isa.{{sfn|Versloot|2017|pp=341–342}}{{sfn|Stiles|2018|pp=5–6}} == Kasaysayan == {{Main|Kasaysayan ng wikang Ingles}} === Proto-Hermaniko patungong Lumang Ingles === [[File:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|thumb|Manuskritong nakasulat sa [[panulatang unsiyal]] ng [[epikong tula]] na ''[[Beowulf]]'' sa [[Lumang Ingles]], isinulat noong bandang taong 975 hanggang 1025.{{pb}} Nagsimula ang tula sa: {{lang|ang|Hƿæt ƿē Gārde{{\}}na ingēar dagum þēod cyninga{{\}}þrym ge frunon ...}}[Pakinggan! Ating narinig ang kadakilaan ng nagdaang panahon ng mga katutubong hari ng mga {{Lang|ang|Gār-Dene}} [isang maalamat na tribo ng [[mga Danes]]<nowiki>] ...]</nowiki>]] [[Lumang Ingles]], o Anglo-Sahon, ang pinakaunang anyo ng wikang Ingles na ginamit mula bandang taong 450 hanggang 1150. Nagmula ito sa mga dayalekto ng [[mga kanlurang wikang Hermaniko]], minsang tinutukoy bilang [[mga wikang Anglo-Prisyano]] o di kaya'y [[mga wikang Hermaniko ng Dagat Hilaga]], na sinasalita sa rehiyon ng [[Prisya]], [[Mababang Sahonya]], at katimugang [[Jutland]] (sakop ngayon ng [[Dinamarka]] at [[Alemanya]]) ng mga Hermanikong kilala sa kasaysayan bilang [[mga Anglo]], [[Mga Sahon|Sahon]], at [[Mga Yuto|Yuto]].<ref>{{Cite book |last=Baugh |first=Albert |title=A History of the English Language |date=1951 |publisher=Routledge & Kegan Paul |location=London |pages=60–83, 110–130 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles}}</ref> Simula noong ikalimang siglo, [[Paninirahan ng mga Anglo-Sahon sa Britanya|tumira]] ang mga Anglo-Sahon sa Britanya matapos itong [[Pagtatapos ng panahon ng mga Romano sa Britanya|lisanin ng mga Romano]]. Pagsapit ng ikapitong siglo, Lumang Ingles na ang pangunahing wikang sinasalita sa lugar at pinalitan ang mga [[wikang Karaniwang Britoniko]] at [[Britanikong Latin]] na sinalita noong [[Romanong Britanya|panahon ng mga Romano]].{{sfn|Collingwood|Myres|1936}}{{sfn|Graddol|Leith|Swann et al.|2007}}{{sfn|Blench|Spriggs|1999}} Ang wika gayundin sa lugar ng [[Inglatera]] ay parehong pinangalan mula sa mga Anglo.{{sfn|Bosworth|Toller|1921}} Nahahati ang Lumang Ingles sa dalawang dayalektong Angliko ([[Mersiyano]] at [[Nortumbriyo]]) at dalawang dayalektong Sahon ([[Kentiko]] at [[Kanlurang Sahon]]).{{sfn|Campbell|1959|p=4}} Dahil sa impluwensiya ng [[kaharian ng Wessex]] at ang reporma sa edukasyon noong panahon ni [[Alfredo ang Dakila|haring Alfredo]] noong ikasiyam na siglo, Kanlurang Sahon ang siyang naging [[Pamantayang wika|pamantayan]] sa pagsusulat sa Lumang Ingles.{{sfn|Toon|1992|loc=Chapter: Old English Dialects}} Nakasulat ang [[Panulaang epiko|epikong tula]] na ''[[Beowulf]]'' sa Kanlurang Sahon, habang nakasulat naman sa Nortumbriyo ang pinakalumang [[tula]] sa wikang Ingles na ''[[Himno ni Caedmon]]''.{{sfn|Donoghue|2008}} Gayunpaman, nalinang ang Modernong Ingles mula sa dayalektong Mersiyano habang nalinang naman ang [[wikang Scots]] mula sa Nortumbriyo. Isinulat ang ilang mga pinakamaagang tala ng Lumang Ingles gamit ng [[alpabetong runiko]],{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} bagamat ginamit kalaunan ang [[alpabetong Latin]] pagsapit ng ikapitong siglo; gumamit ito ng mga [[Panulatang unsiyal|kalahating unsiyal]] na titik at may kasama ring mga runikong titik na ''[[wynn]]'' {{angbr|{{lang|ang|ƿ}}}}, ''[[Thorn (titik)|thorn]]'' {{angbr|{{lang|ang|þ}}}}, at mga binagong titik Latin na ''[[eth]]'' {{angbr|{{lang|ang|ð}}}} at ''[[Æ|ash]]'' {{angbr|{{lang|ang|æ}}}}.{{sfn|Gneuss|2013|p=23}}{{sfn|Hogg|Denison|2006a|pp=30–31}} Malaki ang pagkakaiba ng Lumang Ingles sa modernong anyo ng wika. Hindi ito mauunawaan ng isang mananalita ng Ingles sa ika-21 siglo nang walang pagsasanay. Halos kapareho ang [[Balarila ng Lumang Wikang Ingles|balarila nito]] sa [[Balarila ng wikang Aleman|balarila]] ng [[wikang Aleman]]: maraming mga [[impleksiyon]] sa dulo ng salita at anyo ang mga [[pangngalan]], [[pang-uri]], [[panghalip]], at [[pandiwa]], at mas malaya ang [[ayos ng salita]] nito kesa sa modernong anyo nito. May mga anyo ang Modernong Ingles para sa [[Kaukulan (balarila)|kaukulan]] ({{Lang|en|grammatical case}}) ng panghalip (halimbawa [panlalaki] 'siya': {{Lang|en|he, him, his}}) at may iilan din para naman sa mga pandiwa (halimbawa 'magsalita': {{Lang|en|speak, speaks, speaking, spoke, spoken}}), pero sa Lumang Ingles, meron ding mga kaukulan para sa mga pangngalan at may mga dagdag na impleksiyon din ang mga pandiwa para sa [[Katauhan (balarila)|katauhan]] at [[kailanan]].{{sfn|Hogg|1992a}}{{sfn|Smith|2009}}{{sfn|Trask|2010}} === Impluwensiya ng Lumang Nordiko === Sa pagitan ng ikawalo hanggang ika-11 siglo, sumailalim ang Ingles na sinasalita sa ilang mga rehiyon sa impluwensiya ng [[Lumang Nordiko]], na isang [[Hilagang wikang Hermaniko]]. Dahil sa sunod-sunod na pagkolonisa ng [[mga Nordiko]] sa ilang bahagi ng Britanya noong panahong ito, nakakasalamuha ng mga mananalita ng Lumang Ingles sa mga mananalita ng Lumang Nordiko. Pinakamatindi ang interaksyon sa dalawang wika sa mga barayti ng wikang sinasalita sa hilagang-silangan na sakop noon ng [[Danelaw]] sa rehiyon ng [[York]]. Sa kasalukuyan, pinakamakikita ang impluwensiyang ito sa wikang Scots at sa [[Hilagang Ingles]]. Nakasentro ang impluwensiya ng mga Nordiko sa [[Lindsey]] sa [[Midlands]]. Matapos mapasailalim ang Lindsey sa kapangyarihan ng mga Anglo-Sahon noong taong 920, mabilis na kumalat ang Ingles sa naturang rehiyon. Sa modernong Ingles, ang impluwensiya ng mga Nordiko ay makikita sa [[panghalip]] sa ikatlong katauhan na nagsisimula sa ''th-'' ('sila', 'nila', 'kanila': {{Lang|en|they, them, their}}), na siyang pumalit sa mga orihinal na panghalip ng Anglo-Sahon na nagsisimula naman sa ''h-'' ({{Lang|ang|hie, him, hera}}).{{sfn|Thomason|Kaufman|1988|pp=284–290}} Makikita rin ito sa mga hiram na salita na pumalit sa mga katutubong Lumang Ingles kagaya ng {{Lang|en|give}} ('magbigay'), {{Lang|en|get}} ('kumuha'), {{Lang|en|sky}} ('langit'), {{Lang|en|skirt}} ('palda'), at {{Lang|en|egg}} ('itlog'). Mauunawaan ang Lumang Nordiko nang maayos-ayos ng mga mananalita ng ilang mga dayalekto ng Lumang Ingles, lalo na sa may hilaga.{{sfn|Kastovsky|1992|pp=320, 332}} === Gitnang Ingles === {{Quote box||align=right|quoted=true|salign=right|quote={{lang|enm|Englischmen þeyz hy hadde fram þe bygynnyng þre manner speche, Souþeron, Northeron, and Myddel speche in þe myddel of þe lond, ... Noþeles by comyxstion and mellyng, furst wiþ Danes, and afterward wiþ Normans, in menye þe contray longage ys asperyed, and som vseþ strange wlaffyng, chyteryng, harryng, and garryng grisbytting.}}{{pb}}[Bagamat sa simula pa lamang, may tatlong paraan na ang mga Ingles sa pagsasalita, yaong nasa Katimugan, nasa Hilaga, at nasa Midlands sa gitna ng bansa, ... Gayunpaman, dahil sa pakikihalubilo at paghahalo, umusbong ang wika ng bansa mula sa mga ito, habang may iilan na gumagamit pa rin ng kakaibang pag-uutal, daldalan, ungol, at nakakarinding ngitngitan.]|source=[[Juan ng Trevisa]], {{circa|1385}}{{sfn|Hogg|2006|pp=360–361}}|width=300px}} Karaniwang pinepetsahan ang pagsisimula ng [[Gitnang Ingles]] sa [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|pananakop ng mga Normando]] sa Britanya mula noong 1066. Sa mga sumunod na siglo pagkatapos, sumailalim ang Ingles sa matinding impluwensiya ng anyo ng [[Lumang Pranses]] na sinasalita ng mga Normando na nanirahan sa Inglatera at naging bago nitong namumunong uri; kilala ito ngayon bilang [[Lumang Normando]]. Sa paglipas ng mga dekada, pawang mga naging bihasa sa dalawang wika ang parehong gitna at nakatataas na uri ng lipunan, mapa-Ingles man o Normando. Pagsapit ng 1150, bihira na lang sa panahong ito ang mga miyembro ng aristokrasya na marunong lamang ng Pranses.{{sfn|Townend|2012|pp=81–82}} Kalaunan, nalinang ang wikang Pranses na ginagamit ng mga Normando bilang [[wikang Anglo-Normando]].<ref>{{cite book |last=Short |first=Ian |title=A Companion to the Anglo-Norman World|trans-title=Gabay sa Mundong Anglo-Normando |chapter=Language and Literature|trans-chapter=Wika at Panitikan |lang=en|publisher=Boydell and Brewer |date=2002 |isbn=978-1-84615-046-3 |doi=10.1017/9781846150463.011 |pages=191–214}}</ref> Matuturo rin ang paghihiwalay ng Luma sa Gitnang Ingles sa kapanahunan ng paggawa sa komposisyong ''[[Orculum]]'' ng [[Mga Agustino|Agustinong kanon]] na si [[Orrm]] noong ika-12 siglo, na nagtatampok sa paghahalo ng mga elemento ng Lumang Ingles at Anglo-Normando sa kauna-unahang pagkakataon.{{sfn|Townend|2012|pp=99–100}} Samantala, nanatili pa ring marunong lamang sa Ingles ang mababang uri, na kumakatawan sa napakalaking bahagdan ng populasyon. Sa panahong ito, maraming hiram na salita ang ginamit nila na may kinalaman sa politika, batas, at iba pang mga prestihiyosong gawain.{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=39}} Halimbawa, nagmula sa Pranses na {{Lang|fr|trône}} ang salitang Ingles na {{Lang|en|throne}}, na tumutukoy sa pisikal na inuupuan ng isang hari gayundin sa metaporikal na kapangyarihan nito.<ref>{{cite journal |url=https://scholarworks.harding.edu/tenor/vol5/iss1/5 |title=Effects of the Norman Conquest on the English Language|trans-title=Mga Epekto ng Pananakop ng mga Normando sa Wikang Ingles|lang=en|first=Curt |last=Baker |date=Spring 2016 |journal=Tenor Times |volume=5}}</ref> Naging simple rin sa panahong ito ang mga impleksiyon ng Ingles, maaaring dahil sa paghahalo ng Lumang Nordiko at Lumang Ingles, na pawang parehas sa [[Morpolohiya (lingguwistika)|morpolohiya]] ngunit magkaiba ng impleksiyon. Nawala rin ang pagkakaiba ng [[kaukulang palagyo]] (nominatibo) at [[Kaukulang palayon|palayon]] (akusatibo) maliban sa mga [[panghalip panao]], nawala rin ang [[kaukulang pagamit]] (instrumental), at naging para lamang sa [[Pag-aari (balarila)|pag-aari]] ang [[kaukulang paari]] (henetibo). Naging regular din ang maraming mga di-regular na anyo ng impleksiyon,{{sfn|Lass|1992|pp=103–123} at naging payak rin ang sistema ng [[Kasunduan (balarila)|kasunduan]] sa mga pangungusap, na humantong sa isang hindi gaanong malayang [[ayos ng salita]].{{sfn|Fischer|van der Wurff|2006|pp=111–113}} Ilan sa mga sikat na panitikang naisulat sa Gitnang Ingles ang ''[[Mga Kuwento sa Canterbury]]'' ({{Circa|1400}}) ni [[Geoffrey Chaucer]] at [[Ang Kamatayan ni Arturo|''Ang Kamatayan ni Arturo'']] (1485) ni [[Thomas Malory]]. Naging talamak sa panahong ito ang paggamit sa panitikan ng [[dayalekto]] ng mga rehiyon, kagaya sa mga gawa ni Chaucer.<ref>{{cite web |last1=Horobin |first1=Simon |title=Chaucer's Middle English |trans-title=Gitnang Ingles ni Chaucer|lang=en|url=https://opencanterburytales.dsl.lsu.edu/refmideng/ |website=The Open Access Companion to the Canterbury Tales |publisher=Louisiana State University|quote=The only appearances of their and them in Chaucer's works are in the Reeve's Tale, where they form part of the Northern dialect spoken by the two Cambridge students, Aleyn and John, demonstrating that at this time they were still perceived to be Northernisms |archive-date=3 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203092713/https://opencanterburytales.dsl.lsu.edu/refmideng/ |url-status=live}}</ref> Mababasa sa [[Bibliya ni Wycliffe|unang salin sa Ingles]] ni [[John Wycliffe]] sa [[Bibliya]] noong 1382 ang [[Ebanghelyo ni Mateo|Mateo]] 8:20 bilang: "{{Lang|enm|Foxis han dennes, and briddis of heuene han nestis}}" ('May mga lungga ang mga [[soro]], at may mga pugad ang mga [[ibon]] sa langit').<ref>{{cite web |last=Wycliffe |first=John |url=http://wesley.nnu.edu/fileadmin/imported_site/wycliffe/wycbible-all.pdf |publisher=Wesley NNU |title=Bible|trans-title=Bibliya |lang=en |archive-date=2 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202202047/http://wesley.nnu.edu/fileadmin/imported_site/wycliffe/wycbible-all.pdf |url-status=live}}</ref> Mapapansin rito na may [[Panlapi|hulaping]] ''-n'' pa rin sa [[Pandiwa|pandiwang]] {{Lang|en|have}} ('magkaroon') pero wala na sa mga [[pangngalan]]. : === Maagang Modernong Ingles === [[File:Great_Vowel_Shift2a.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Great_Vowel_Shift2a.svg|thumb|Ang [[Malawakang Pagbabago ng Patinig]] na naganap sa mga mahahabang patinig ng Maagang Modernong Ingles. Matapos naging mga diptonggo {{IPA|/ai au/}} ang mga [[nakabukang patinig]] {{IPA|/iː uː/}}, umangat nang isang antas kalaunan ang bawat [[nakasarang patinig]] upang matumbasan ang pagbabago.]] Saklaw ng [[Maagang Modernong Ingles]] ng ika-14 hanggang ika-18 siglo ang pagsimple pa lalo na sistema ng impleksiyon, pagsasakodigo sa wika, at ang tinatawag na [[Malawakang Pagbabago sa Patinig]], kung saan nagsimulang lumipat ang mga [[patinig]] sa mga salitang Ingles patungo sa modernong bigkas nito. [[Pag-angat (lingguwistika)|Umangat]] ang mga [[Gitnang patinig|gitna]] at [[nakabukang patinig]] at [[Paghahati sa patinig|nahati]] bilang mga [[diptonggo]] ang mga [[nakasarang patinig]]. Halimbawa, binibigkas noon ang salitang Ingles na {{Lang|en|bite}} ('kagat', binabasa ''bayt'') bilang {{Lang|en|beet}} ('[[remolatsa]]') sa kasalukuyan, at binibigkas naman noon ang {{Lang|en|bout}} sa {{Lang|en|about}} ('tungkol', binabasa ''abawt'') bilang {{Lang|en|boot}} ('bota') sa kasalukuyan. Ito ang dahilan kung bakit may malaking pinagkaiba ang pagbigkas sa mga salitang Ingles at sa pagbaybay sa mga ito; ito rin ang dahilan bakit maraming pwedeng maging tunog ang bawat patinig ng Ingles kumpara sa ibang mga wika.{{sfn|Lass|2000a}}{{sfn|Görlach|1991|pp=66–70}} Nagsimula maging prestihiyoso ang paggamit sa wikang Ingles, kumpara sa Normandong Pranses, sa kasagsagan ng kapanahunan ni [[Enrique V ng Inglatera]]. Sinimulang gamitin ng [[Court of Chancery]] sa [[Westminster, London|Westminster]] ang Ingles sa mga [[Writ|opisyal na dokumento]] nito noong bandang 1430, at nabuo dahil rito ang isang bagong pamantayang anyo ng Gitnang Ingles na tinatawag na [[Pamantayang Chancery]] mula sa mga dayalekto ng [[London]] at [[Silangang Midlands]]. Noong 1476, ipinakilala ni [[William Caxton]] sa Inglatera ang [[palimbagan]], na lalong nagpalawak pa sa impluwensiya ng naturang pamantayan ng Ingles.{{sfn|Nevalainen|Tieken-Boon van Ostade|2006|pp=274–279}} Kabilang sa mga panitikang nakasulat sa Maagang Modernong Ingles ang mga gawa ni [[William Shakespeare]] gayundin ang [[King James Version|Bersiyon ni Haring Jaime]] (KJV) ng Bibliya noong 1611. Bagamat halos katulad na ng modernong bigkas at baybay ang mga salita sa puntong ito, may mga pagkakaiba pa rin sa bigkas mula sa modernong Ingles, kagaya ng pagbigkas pa rin sa mga kumpol-katinig na {{IPA|/kn ɡn sw/}} sa {{Lang|en|knight}} ('[[kabalyero]]'), {{Lang|en|gnat}} ('[[niknik]]'), at {{Lang|en|sword}} ('[[espada]]'), na sa ngayo'y pawang mga di na binibigkas ang isa sa mga katinig nito.{{Efn|Hindi na binibigkas ang ''k'' at ''g'' sa {{IPA|/kn/}} at {{IPA|/gn/}}, habang di naman binibigkas na ang ''w'' sa {{IPA|/sw/}}.}} Ilan sa mga tampok ng Maagang Modernong Ingles na ginamit ni Shakespeare ay maituturing na'ng laos o makaluma sa modernong mambabasa nito.{{sfn|Cercignani|1981}} Mababasa ang [[Ebanghelyo ni Mateo|Mateo]] 8:20 sa KJV bilang: "{{Lang|en|The Foxes have holes and the birds of the ayre have nests.}}" ('May mga lungga ang mga soro habang may mga pugad ang mga ibon ng himpapawid.') Dito, mapapansin ang pagkawala ng mga [[Kaukulan (lingguwistika)|kaukulan]] at ang resulta nito tulad halimbawa ng paggamit sa ayos na [[paksa–pandiwa–layon]] ({{Lang|en|subject–verb–object}}) at sa salitang {{Lang|en|of}} bilang pamalit sa nawalang [[kaukulang paari]]. Makikita rin dito ang mga hiram na salitang nagmula sa Pranses kagaya ng {{Lang|en|ayre}} (ngayo'y {{Lang|en|air}}, 'himpapawid') at sa ibang mga kaso, nagpalit mismo sa katutubong salita nito tulad ng {{Lang|en|bird}} ('ibon') na pumalit sa Lumang Ingles na {{Lang|ang|fugol}}.{{sfn|Lass|2006|pp=46–47}} === Pagkalat === Pagsapit ng huling bahagi ng ika-18 siglo, naipakalat ng [[Imperyong Britaniko]] ang wikang Ingles sa mga teritoryo at nasasakupan nito. Dahil sa paggamit sa kalakalan, agham at teknolohiya, diplomasya, sining, at pormal na edukasyon, Ingles ang naging pinakaunang tunay na pandaigdigang wika, na ginagamit sa pandaigdigang komunikasyon.{{sfn|How English evolved into a global language|2010}}{{sfn|The Routes of English}} Ginamit ito sa Hilagang Amerika, ilang bahagi ng Aprika, Oseaniya, at iba pang mga rehiyon. Nang lumaya ang mga bansang may maraming [[katutubong wika]], Ingles ang ginamit nilang [[opisyal na wika]] upang maiwasan ang mga politikal na balakid dahil sa paggamit sa isang katutubong wika kesa sa iba.{{sfn|Romaine|2006|p=586}}{{sfn|Mufwene|2006|p=614}}{{sfn|Northrup|2013|pp=81–86}} Bumilis pa lalo ang pagkalat ng wika dahil sa mabilis na paglaki ng impluwensiya sa kultura at politika ng [[Estados Unidos]] matapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], gayundin sa pagbobrodkast sa buong mundo sa wikang Ingles ng mga brodkaster tulad ng [[BBC]] ng [[Reyno Unido]].{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Crystal|2003a}} Ingles ang pinakaginagamit na wika sa ika-21 siglo.{{sfn|McCrum|MacNeil|Cran|2003|pp=9–10}} Habang nalilinang ang modernong Ingles, nabuo ang mga pamantayang gabay para sa wika, na ginamit kalaunan sa opisyal na paraan kagaya halimbawa sa pampublikong edukasyon at pahayagan. Noong 1755, nilathala ni [[Samuel Johnson]] ang ''[[Dictionary of the English Language]]'', na nagpakilala sa pamantayang pagbaybay at paggamit sa mga salita. Samantala, nilathala naman ng Amerikanong si [[Noah Webster]] noong 1828 ang isang [[Diksiyonaryong Webster|diksiyonaryo]] na may layuning makapagtatag ng isang pamantayang anyo sa pagsusulat at pagsasalita ng [[Amerikanong Ingles]] na hiwalay sa pamantayan ng Britanya. Sa Britanya, unti-unting bumaba ang tingin sa mga dayalekto at barayti ng [[Britanikong Ingles]] na wala sa pamantayan, na nagpabilis sa paggamit ng mga prestihiyosong dayalekto ng mga nasa gitnang uri.{{sfn|Romaine|1999a}} Sa modernong Ingles, wala na halos mga kaukulan; tanging makikita na lang ito sa mga [[panghalip]]. Halos matatag na rin ang [[paksa–pandiwa–layon]] (SVO) na [[ayos ng salita]].{{sfn|Romaine|1999a}} Naging talamak na rin ang paggamit sa ilang mga pagbabago sa wika kagaya ng [[Do-support|paggamit ng salitang ''do'']] para sa mga kaso kung saan kinakailangang [[Pagbaliktad sa paksa at pantulong|baliktarin]] ang mga [[sugnay]] tulad sa mga tanong.{{Efn|Isang halimbawa nito ang paggawa ng mga tanong sa pamamagitan ng pagbaliktad sa [[pandiwang pantulong]] ({{lang|en|auxiliary verb}}, hal. {{lang|en|is, are, am}}) at sa paksa: ang "{{lang|en|He will laugh}}" ('Tatawa siya') ay nagiging "{{lang|en|Will he laugh?}}" ('Tatawa ba siya?') sa anyong patanong nito. Gayunpaman, kung walang pandiwang pantulong, ginagamit ang salitang {{lang|en|do}} bilang pamalit sa nawawalang pandiwa: ang "{{lang|en|He laughs.}}" ('Tumawa siya') ay nagiging "{{lang|en|Did he laugh}}" ('Tumawa ba siya?'). Pansinin na nasa anyong pangnakaraan ang pandiwang {{lang|en|do}} ({{lang|en|did}}) rito.}} Dumami rin ang mga kaso ng paggamit sa anyong progresibo (mga nagtatapos sa hulaping {{Lang|en|–ing}} ng [[pandiwa]], at tuloy-tuloy ring nagiging regular ang mga pandiwang may di-regular na anyo (hal. {{Lang|en|dreamed}} ('napanaginipan') imbes na {{Lang|en|dreamt}}) gayundin sa paggamit pa lalo sa mga analitikal na alternatibo sa mga impleksiyon (hal. {{Lang|en|more polite}} ('mas magalang') imbes na {{Lang|en|politer}}). Dahil sa tindi ng presensiya sa midya ng Amerikanong Ingles, naiimpluwensiyahan na rin pati ang Britanikong Ingles.{{sfn|Leech|Hundt|Mair|Smith|2009|pp=18–19}}{{sfn|Mair|Leech|2006}}{{sfn|Mair|2006}} == Heograpiya == [[File:Detailed_SVG_map_of_the_Anglophone_world.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Detailed_SVG_map_of_the_Anglophone_world.svg|thumb|{{legend|#045a8d|Katutubong wika ng mayorya}} {{legend|#0674b6|Katutubong wika ng mayorya at isa sa mga opisyal na wika}} {{legend|#439dd4|Opisyal na wika pero katutubong wika ng minorya}} {{legend|#9bbae1|Pangalawang wika: sinasalita ng lagpas 20% ng populasyon, ''de facto'' na wika ng trabaho, pamahalaan, edukasyon, atbp.<ref name="Ethnologue26" />}}]] Ayon sa isang ulat noong 2016, tinatayang nasa 400 milyong katao ang [[Katutubong wika|katutubong mananalita]] ng wikang Ingles, at nasa 1.1 bilyong katao naman ang nagsasalita nito bilang [[pangalawang wika]].<ref>{{cite web |last1=Breene |first1=Keith |date=15 November 2019 |title=Which countries are best at English as a second language? |trans-title=Ano-anong mga bansa at pinakamagaling mag-Ingles bilang pangalawang wika? |url=https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161125144549/https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b/ |archive-date=25 November 2016 |access-date= |publisher=World Economic Forum |language=en}}</ref> Ingles ang wika na may pinakamaraming mananalita sa kabuuan, na sinasalita sa lahat ng kontinente.{{sfn|Crystal|2003b|p=106}} Nakadepende ang dami ng mga mananalita bilang pangalawang wika o bilang banyagang wika sa antas ng kagalingan, mula 400 milyon hanggang lagpas 1 bilyon.{{sfn|Crystal|2003b|pp=108–109}} Tinataya naman noong 2003 na mas marami ang mananalita ng Ingles bilang pangalawang wika kumpara sa mga katutubong mananalita nito nang tatlo sa isa.{{sfn|Crystal|2003a|p=69}} === Tatlong bilog ng Ingles === [[File:EF_English_Proficiency_Index_2019_Europe.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:EF_English_Proficiency_Index_2019_Europe.svg|thumb|Kagalingan sa wikang Ingles ng piling mga bansa sa [[Europa]] at [[Dagat Mediteraneo|Mediteraneo]] ayon sa isang ulat noong 2019:<ref>{{cite web |title=EF English Proficiency Index 2019 |url=https://www.ef.com/assetscdn/WIBIwq6RdJvcD9bc8RMd/cefcom-epi-site/reports/2019/ef-epi-2019-english.pdf |pages=6–7 |language=en}}</ref> {{legend|#407294|Napakataas (63.07–70.27)}} {{legend|#5A857D|Mataas (58.26–61.86)}} {{legend|#9DBB88|Katamtaman (52.50–57.38)}} {{legend|#E7CB5B|Mababa (48.69–52.39)}} {{legend|#F47B4B|Napakababa (40.87–48.19)}} {{legend|#c0c0c0|Hindi kasama sa ulat}}]] Grinupo ng [[Lingguwistika|lingwistang]] si [[Braj Kachru]] ang mga bansa sa mundo sa tatlong bilog ayon sa antas ng paggamit sa wikang Ingles rito. Ipinapakita ng modelong ito ang pagkalat ng Ingles mula sa mga katutubong bansa nito patungo sa iba, gayundin sa dami ng gumagamit nito sa isang partikular na bansa. Tinatawag ang tatlong bilog bilang "loob", "labas", at "lumalawak". Maaaring gumalaw ang mga bansa papaloob o papalabas depende sa magiging kahihinatnan ng wika rito sa hinaharap.{{sfn|Kachru|2006|p=196}}{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=2}} * '''Loobang bilog''' ({{Lang|en|inner circle}}) ang mga bansa na may malaking porsyento ng populasyon ang katutubong mananalita ng Ingles. Kabilang rito ang [[Reyno Unido]], [[Estados Unidos]], [[Canada|Kanada]], [[Australia]], [[Nueva Selanda]], [[Irlanda]], at [[Timog Aprika]].{{sfn|Kachru|2006|p=196}} * '''Labas na bilog''' ({{Lang|en|outer circle}}) ang mga bansa na may mas maliit na bilang ng mga katutubong mananalita ng Ingles ngunit ginagamit bilang pangalawang wika para sa mga pang-araw-araw na gawain at institusyon kagaya sa edukasyon, pamahalaan, at negosyo. Kabilang rito ang [[Pilipinas]], gayundin ang [[Nigeria]], [[Indiya|India]], [[Pakistan]], [[Malaysia|Malasya]], [[Singapore|Singapura]], at [[Jamaica|Hamayka]].{{sfn|Bao|2006|p=377}} * '''Lumalawak na bilog''' ({{Lang|en|expanding circle}}) ang mga bansa kung saan hindi karaniwang sinasalita ang Ingles at tinuturo bilang isang banyagang wika. Sa mga bansang ito kumakalat ang wikang Ingles dahil sa katayuan nito bilang isang pandaigdigang wika.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=5}} === Plurisentrikong wika === Isang [[plurisentrikong wika]] ang Ingles; ibig sabihin, wala itong iisang pambansang otoridad na namamahala sa pamantayan ng wika.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=2}}{{sfn|Romaine|1999}}{{sfn|Baugh|Cable|2002}} Madalas na sinusundan ng sinasalitang Ingles lalo na sa brodkasting ang mga pambansang pamantayan sa pagbigkas na kinagisnan imbes na isinakodigo. Karaniwang malalaman sa kanilang [[aksent]] kung saan nagmula ang mga brodkaster,{{sfn|Trudgill|2006}} pero madalas na sinusulat ang iskrip sa mga balita sa isang [[Ortograpiya ng wikang Ingles|pandaigdigang anyo ng pamantayang Ingles]]. Tipikal na dinidikta ng konsenso mula sa mga iskolar ng wika ang mga karaniwang gawi sa pagsusulat sa Ingles, hindi mula sa isang pamahalaan o pandaigdigang organisasyon.{{sfn|Ammon|2008|pp=1537–1539}} Maiintindihan ng mga Amerikanong tagapakinig ang maraming brodkast na nagmula sa Britanya at kabaligtaran. Maiintindihan ng mga mananalita ng Ingles ang karamihan sa kahit anong mga programa sa radyo at telebisyon gayundin sa mga pelikulang nagmula sa mga [[Anglospero|bansang nagsasalita ng Ingles]].{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=122}} Parehong may pormal at di-pormal na estilo ang pamantayan at panrehiyong barayti ng Ingles, at tanging nagkakaiba lamang sa mga salitang ginagamit (hal. {{Lang|en|lift}} sa Britanya habang {{Lang|en|elevator}} sa Amerika), sintaksis (hal. {{Lang|en|on the weekend}} sa Amerika habang {{Lang|en|at the weekend}} sa Britanya), at paggamit sa teknikal at di-teknikal na rehistro.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|pp=5–6}} Dahil sa kasaysayan ng paninirahan sa mga bansang nasa loobang bilog, nagawang maipantay ng Britanya ang pagkakaiba sa dayalekto at makagawa ng mga anyong [[koine]] ng Ingles sa [[Timog Aprika]], [[Australya|Australia]], at [[Nueva Selanda]].{{sfn|Deumert|2006|p=130}} Mabilis na natutong mag-Ingles ang marami sa mga migranteng nanirahan sa Estados Unidos. Sa kasalukuyan, malaking bahagdan ng populasyon ng Estados Unidos ngayon ay kaya lamang magsalita ng iisang wika.{{sfn|Deumert|2006|p=131}}{{sfn|Ryan|2013|loc=Table 1}} Ukol sa pambansang katayuan ng wikang Ingles sa mga piling bansa, * Sa Australia, walang itinalagang opisyal na wika sa parehong pambansa at pang-estadong lebel.<ref>{{Cite journal |last=Ward |first=Rowena |date=2019 |title='National' and 'Official' Languages Across the Independent Asia-Pacific |trans-title='Pambansa' at 'Opisyal' na mga Wika ng Malayang Asya-Pasipiko|lang=en|journal=Journal of Multidisciplinary International Studies |volume=16 |issue=1/2 |pages=83–84 |doi=10.5130/pjmis.v16i1-2.6510 |doi-access=free}}</ref> * Sa [[Kanada]], parehong opisyal na wika sa pambansang lebel ang Ingles at [[Wikang Pranses|Pranses]].<ref>{{cite web |url=http://news.gc.ca/web/article-eng.do?m=/index&nid=480459 |archive-url=https://archive.today/20130410031606/http://news.gc.ca/web/article-eng.do?m=/index&nid=480459 |url-status=dead |archive-date=10 April 2013 |title=40 Years of the Official Languages Act |publisher=Department of Justice Canada |lang=en|trans-title=40 Taon ng Official Languages Act}}</ref> Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) rin sa anim na lalawigan at tatlong teritoryo ang Ingles, habang wala namang itinalagang opisyal na wika sa tatlong lalawigan. Sa [[Québec|Quebec]], Pranses lamang ang tanging opisyal na wika nito.<ref>{{cite web |url=https://www.legisquebec.gouv.qc.ca/en/tdm/cs/C-11 |title=Charter of the French language |last= |first= |date=26 March 2024 |website=Légis Québec |publisher=Québec Official Publisher |lang=en|trans-title=Karta ng Wikang Pranses}}</ref> * Sa [[Republika ng Irlanda|Irlanda]], Ingles ang itinalagang pangalawang wika ng bansa, habang [[Wikang Irlandes|Irlandes]] naman ang itinalagang unang wika.<ref>{{cite web |url=https://www.irishstatutebook.ie/eli/cons/en/html#part2 |title=Article 8 of the Constitution of Ireland|trans-title=Artikulo 8 ng Saligang-batas ng Irlanda|lang=en|last= |first= |date=January 2020 |website=Irish Statute Book}}</ref> * Bagamat mayorya ng populasyon ng Nueva Selanda ang nagsasalita ng Ingles, tanging [[Wikang Māori|Maori]] at ang [[Wikang nakasenyas ng Nueva Selanda|pambansang wikang nakasenyas]] nito ang itinalagang opisyal na wika ng bansa.<ref>{{cite web |title=Maori Language Act 1987 |url=http://www.legislation.govt.nz/act/public/1987/0176/latest/DLM124116.html |lang=en}}</ref> <ref>{{cite news |url=http://tvnz.co.nz/view/page/488120/696482 |title=Recognition for sign language |date=6 April 2006 |work=[[Television New Zealand]] |trans-title=Pagkilala sa wikang nakasenyas |lang=en |access-date=21 Enero 2026 |archive-date=15 Mayo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515221254/http://tvnz.co.nz/view/page/488120/696482 |url-status=dead }}</ref> * Walang itinalagang opisyal na wika sa [[Reyno Unido]]. Gayunpaman, sa [[Gales]] at [[Hilagang Irlanda]], Ingles ang isa sa mga opisyal na wika nito.<ref>{{cite journal |last1=Huws |first1=Catrin Fflur |title=The Welsh Language Act 1993: A Measure of Success?|trans-title=Ang Welsh Language Act 1993: Panukat sa Tagumpay?|lang=en |journal=Language Policy |date=June 2006 |volume=5 |issue=2 |pages=141–160 |doi=10.1007/s10993-006-9000-0}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 October 2022 |title=Irish language and Ulster Scots bill clears final hurdle in Parliament|trans-title=Nalampasan na ng panukalang Irish language at Ulster Scots ang huling balakid nito sa Parlamento|lang=en|work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-63402597}}</ref> Walang itinalagang opisyal na wika sa [[Eskosya]] at [[Inglatera]]. * Sa [[Estados Unidos]], Ingles ang itinalagang opisyal na wika ng bansa sa bisa ng isang kautusang tagapagpaganap noong 2025.<ref>{{Cite news |last1=Ho |first1=Vivian |last2=Pannett |first2=Rachel |date=1 March 2025 |title=A Trump order made English the official language of the U.S. What does that mean? |trans-title=Ginawa sa bisa ng isang utos ni Trump ang wikang Ingles bilang opisyal na wika ng Estados Unidos. Ano'ng ibig sabihin nito?|lang=en|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2025/03/01/trump-english-official-language-explainer/ |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref> Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) ang Ingles sa 32 estado at limang teritoryo. Walang itinalagang opisyal na wika sa natitirang 18 estado at sa [[Distrito ng Columbia]].<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/#people-and-society |title=United States |date=29 May 2024 |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |trans-title=Estados Unidos |lang=en |access-date=21 Enero 2026 |archive-date=12 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/#people-and-society |url-status=dead }}</ref> === Pandaigdigang wika === [[File:Countries_in_which_English_Language_is_a_Mandatory_or_an_Optional_Subject.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Countries_in_which_English_Language_is_a_Mandatory_or_an_Optional_Subject.svg|thumb|Katayuan ng wikang Ingles sa pampublikong edukasyon sa bawat rehiyon:<ref>{{cite web |title=Countries in which English Language is a Mandatory or an Optional Subject |trans-title=Mga Bansa kung saan isang Kinakailangan o Mapipiling Asignatura ang Wikang Ingles |url=https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031000038/https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |archive-date=31 October 2022 |access-date= |publisher=The University of Winnipeg |language=en}}</ref>{{legend|#00a2e8|Kinakailangang asignatura}}{{legend|#ffc90e|Mapipiling asignatura}}{{legend|#ababab|Walang datos}}]] Inilalarawan minsan ang wikang Ingles bilang ang pinakaunang pandaigdigang ''[[lingua franca]]'',{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Meierkord|2006|p=165}} o di kaya'y bilang ang pinakaunang [[pandaigdigang wika]].{{sfn|Brutt-Griffler|2006|pp=690–691}}{{sfn|Northrup|2013}} Pinakaginagamit na wika ang Ingles pagdating sa paglalathala, telekomunikasyon, kalakalan, libangan, at diplomasya.{{sfn|Northrup|2013}} Nakamit nito ang pagkapantay sa [[wikang Pranses]] noong 1919 sa kasagsagan ng negosasyon sa [[Kasunduan sa Versailles]].{{sfn|Phillipson|2004|p=47}} Pagsapit ng pagtatag sa [[Mga Nagkakaisang Bansa]] noong 1945, naging pangunahing wika na ang Ingles;{{sfn|Conrad|Rubal-Lopez|1996|p=261}} isa ito sa anim na opisyal na wika ng naturang organisasyon at ang kasalukuyang pinakaginagamit na wika sa pandaigdigang diplomasya at pakikipag-ugnayan.{{sfn|United Nations|2010}}{{sfn|Richter|2012|p=29}} Nakatalaga ang Ingles bilang isang opisyal na wika o di kaya'y wika ng trabaho sa maraming mga pandaigdigang organisasyon kagaya ng [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko]] (IOC), Ginagamit rin ito bilang wika ng trabaho kahit maging sa mga panrehiyong organisasyon kagaya ng [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] (ASEAN) at [[Ekonomikong Kooperasyon sa Asya-Pasipiko]] (APEC), kung saan hindi gaanong kalaganap ang paggamit sa naturang wika sa mga kasaping bansa nito. Sa [[Unyong Europeo]] (EU), Ingles ang karaniwang ginagamit na wika ng trabaho ng mga kasaping bansa nito kahit na pinapayagan ng unyon na gumamit ang mga kasapi nito ng kahit anong wika.{{sfn|Ammon|2006|p=321}} Ingles ang ginagamit na basehan sa mga [[kontroladong likas na wika]],{{sfn|Wojcik|2006|p=139}} gayundin bilang ang wikang ginagamit sa larangan ng [[paglalayag]] at [[Abyasyon|pagpapalipad]].{{sfn|International Maritime Organization|2011}}{{sfn|International Civil Aviation Organization|2011}} [[File:English_Proficiency_Index_by_country_as_of_2014.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:English_Proficiency_Index_by_country_as_of_2014.svg|thumb|English Proficiency Index noong 2014:<ref>{{cite web |title=Countries in which English Language is a Mandatory or an Optional Subject |trans-title=Mga Bansa kung saan isang Kinakailangan o Mapipiling Asignatura ang Wikang Ingles |url=https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031000038/https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |archive-date=31 October 2022 |access-date= |publisher=The University of Winnipeg |language=en}}</ref> {{legend|#225500|Napakataas (80–100%)}} {{legend|#44aa00|Mataas (60–80%)}} {{legend|#66ff00|Katamtaman (40–60%)}} {{legend|#99ff55|Mababa (20–40%)}} {{legend|#ccffaa|Napakababa (0.1–20%)}} {{legend|#c0c0c0|Walang datos}}]] Wikang Ingles ang pinaka-inaaral na banyagang wika sa mundo.{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Crystal|2003a}} Nag-aaral ang karamihan sa mga tao ng Ingles dahil sa praktikal na kadahilanan at hindi sa ideolohiya.{{sfn|Kachru|2006|p=195}} Sa EU, Ingles ang pinakasinasalitang banyagang wika sa 19 sa 25 kasaping bansa nito kung saan hindi opisyal na wika ito. Ayon sa isang opisyal na poll noong 2012 (noong kasapi pa ang [[Reyno Unido]]) sa mga kasaping bansa na hindi opisyal na wika ang Ingles, 38% ng mga sumagot ay nagsabing kaya nilang makapagsalita ng Ingles sa antas ng pakikipag-usap sa iba.{{sfn|European Commission|2012|pp=21, 19}} Kinokonekta ang matinding impluwensiya ng Ingles sa pagbilis ng [[Kamatayan ng wika|kamatayan ng ibang mga maliliit na wika]];{{sfn|Crystal|2000}} dahil rito, inaakusahan din ang wika ng [[Imperyalismong pangwika|imperyalismo]] at marami rin ang aktibong tumututol sa paggamit nito.{{sfn|Jambor|2007}} Gayunpaman, patuloy pa ring dumadami ang mga mananalita ng Ingles dahil sa paniniwalang nagdadala ng kaginhawaan at mas mabuting buhay ang paggamit nito.{{sfn|Svartvik|Leech|2006|loc=Chapter 12: English into the Future}} Kinakailangang marunong sa wikang Ingles sa maraming mga larangan kagaya ng sa [[medisina]] at [[kompyuting]]. Bagamat magkasingpantay noon ang Ingles sa Pranses at [[Wikang Aleman|Aleman]] pagdating sa pananaliksik, Ingles na ang natatanging nananaig na wika sa kasalukuyan.{{sfn|Gordin|2015}} Makikita ang dominasyon nito sa [[maagham na paglalathala]] sa mga [[indeks]] ng mga [[siyentipikong dyornal]] kagaya ng ''Chemical Abstracts'': noong 1998, nasa lagpas 80% ng lahat na naka-indeks na siyentipikong artikulo ng dyornal ang nakasulat sa Ingles, 90% sa mga [[likas na agham]] noong 1996, at 82% sa [[araling pantao]] noong 1995.{{sfn|Brutt-Griffler|2006|pp=694–695}} Sa kasagsagan ng [[dekolonisasyon]] sa [[Imperyong Britaniko]] noong dekada 1950s at 1960s, patuloy na ginamit ng mga lumayang kolonya ang wikang Ingles imbes na alisin ito sa mga wika ng kanilang bansa.{{sfn|Mufwene|2006|p=614}}{{sfn|Northrup|2013|pp=81–86}} Halimbawa, patuloy na ginagamit sa [[India]] ang Ingles matapos nitong lumaya sa Reyno Unido. India ngayon ang ikatlong may pinakamaraming inilalathalang aklat sa naturang wika matapos ng [[Estados Unidos]] at Reyno Unido,{{sfn|Sailaja|2009|pp=2–9}} kahit na di lalagpas sa 5% ng populasyon nito ang marunong magsalita ng Ingles nang maayos. Noong 2004, ipinagpalagay ng iskolar na si David Crystal na India ang may pinakamalaking populasyon na kayang magsalita o makaunawa ng Ingles sa mundo,{{sfn|Crystal|2004}} bagamat marami ring iskolar na naniniwalang Estados Unidos pa rin ang may hawak sa naturang titulo.{{sfn|Graddol|2010}} Marami sa mga mananalita ng Ingles Aprika ang bahagi ng pamayanang "Apro-Sakson" ng kontinente.{{sfn|Mazrui|Mazrui|1998}} Pinaniniwalaan na mananatili ang Ingles bilang isang wikang [[koine]] sa hinaharap.{{sfn|Crystal|2006}} == Dayalekto, aksent, at barayti == Maraming [[Talaan ng mga dayalekto ng wikang Ingles|mga dayalekto]] ng wikang Ingles ang natukoy ng mga [[Dayalektolohiya|dayalektologo]], na kumakatawan sa panrehiyong pagkakaiba pagdating sa balarila, bokabularyo, at pagbigkas. Naiiba ito sa [[Mga panrehiyong aksent ng wikang Ingles|mga panrehiyong aksent]], na tanging tumutukoy lamang sa pagkakaiba sa pagbigkas. Karaniwang hinahati ng mga lingwista ang wikang Ingles sa dalawang malalawak na kategorya, [[Britanikong Ingles]] (BrE) at [[Hilagang Amerikanong Ingles]] (NAE).{{sfn|Crystal|2003b|p=107}} === Britanya at Irlanda === <gallery mode="packed"> File:Alain_de_Botton_on_Fear_of_Failure_at_Cannes_Lions_2012.flac|Boses ni [[Alain de Botton]], na may modernong aksent na RP. File:Danny_Baker_BBC_Radio4_Desert_Island_Discs_31_Jul_2007_b012wcl4.flac|Boses ni [[Danny Baker]], na may aksent na [[Cockney (aksent)|Cockney]]. File:Russell_brand_bbc_radio4_desert_island_discs_21_07_2013.flac|Boses ni [[Russell Brand]], na lumaki sa [[Essex]] at may aksent na [[Estuaryong Ingles]]. File:Damien_hirst_bbc_radio4_desert_island_discs_13_05_2013_b01sd0hy.flac|Boses ni [[Damien Hirst]], na may aksent na kanlurang [[Yorkshire (dayalekto)|Yorkshire]]. File:John_bishop_bbc_radio4_desert_island_discs_24_06_2012.flac|Boses ni [[John Bishop]], na may aksent na [[Scouse]]. File:Rob_Brydon_BBC_Radio4_Front_Row_18_Mar_2012_b01dhl11.flac|Boses ni [[Rob Brydon]], na may aksent na katimugang [[Ingles ng Gales|Gales]]. File:Alex_Salmond_BBC_Radio4_Desert_Island_Discs_16_January_2011_b00xgs41.flac|Boses ni [[Alex Salmond]], na gumagamit ng isa sa mga aksent ng [[Ingles ng Eskosya|Eskosya]]. File:George_Best_-_The_New_Elizabethans_-20_Jul_2012_-_b01kt7cs.flac|Boses ni [[George Best]], na may aksent na [[Ingles ng Ulster|Hilagang Irlanda]]. File:Mary_Robinson_-_Desert_Island_Discs_-_28_July_2013.flac|Boses ni [[Mary Robinson]], na gumagamit ng isa sa mga aksent ng [[Hiberno-Ingles|Irlanda]]. </gallery> [[File:Dialects_of_English_in_UK_and_Ireland.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dialects_of_English_in_UK_and_Ireland.svg|thumb|Mga pangunahing rehiyon ng mga dayalekto ng wikang Ingles sa [[Britanya (ngalan ng pook)|Britanya]] at [[Irlanda (pulo)|Irlanda]].]] Dahil sinasalita na ang wikang Ingles sa Britanya sa nakalipas na humigit-kumulang 1,500 taon, maraming mga dayalekto ng wika ang nabuo rito.{{sfn|Trudgill|1999|p=10}} Sa [[United Kingdom|Reyno Unido]], itinuturing ang [[Received Pronunciation]] (RP, {{Literal|Tamang Pagbigkas}}), isang edukadong aksent na nagmula sa [[Timog-silangang Inglatera]], bilang ang tradisyonal na pamantayang ginagamit sa [[brodkasting]] partikular na ang [[BBC]] (kaya tinatawag din itong {{Lang|en|BBC English}}, {{Literal|Ingles ng BBC}}) at kinokonsidera bilang pinaka-prestihiyoso sa lahat ng mga dayalekto ng bansa. Ang mabilis na pagkalat ng aksent na ito dahil sa midya ang siyang itinuturong dahilan sa mabilis ding pagbaba ng paggamit sa mga panlalawigang aksent. Napag-alaman sa [[Sarbey ng mga Dayalekto ng Ingles]] noong 1950 hanggang 1951 na bagamat may pagkakaiba pa rin sa balarila at bokabularyo ang mga dayalekto ng wikang Ingles sa Reyno Unido, mapapansing kumokonti ang pagkakaibang ito sa paglipas ng panahon.{{sfn|Trudgill|1999|p=125}} Gayunpaman, tanging naapektuhan lamang ang mga pagkakaiba ng mga dayalekto pagdating sa balarila at bokabularyo. Nasa 3% lamang ng mga Ingles ang aktuwal na gumagamit ng RP sa karaniwang usapan; ginagamit ng natirang 97% ang mga panrehiyong aksent na naimpluwensiyahan lamang ng RP sa iba't ibang antas.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=3}} Meron ding pagkakaiba sa mga gumagamit ng RP, lalo na sa [[panlipunang uri]] sa pagitan ng RP ng Mataas at Mababang Uri gayundin sa katutubong mananalita ng RP at sa mga gumagamit ng RP pero hindi lumaki sa naturang aksent.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=37}} Sa Britanya, may maituturing ding pagkakaiba sa pagitan ng mga panlipunang uri; kinokonsidera bilang taliwas sa pamantayan ang ilang mga katangian kahit na di-hamak na laganap ito na madalas ding idinidikit sa pananalita ng mabababang uri. Halimbawa nito sa kasaysayan ang [[Pagtatanggal ng h|pagtatanggal ng ''h'']] ng mga mabababang uring mananalita ng [[Ingles ng London]], lalo na ang Cockney, na ngayo'y isa na'ng karaniwang katangian ng naturang dayalekto. Gayunpaman, nananatili pa rin itong wala sa rehistro ng mga matatataas na uri ng lipunang Britaniko.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=40}} Mahahati sa apat na pangunahing rehiyon ng dayalekto ang Ingles sa Inglatera: Timog-silangan, Timog-kanluran (kilala ring [[Ingles ng West Country]]), Midlands, at Hilaga. Sa bawat rehiyon na ito, meron ding mga dayalekto: nahahati ang Hilaga sa mga dayalektong [[Yorkshire (dayalekto)|Yorkshire]], [[Geordie]] (sinasalita sa [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]]), at [[Lanchashire (dayalekto)|Lanchashire]], na kinabibilangan ng mga suburbanong dayalekto ng [[Manchester]] ([[Manchester (dayalekto)|Mancunian]]) at [[Liverpool]] ([[Scouse]]). Dahil sa pagiging sentro ng [[Danelaw|pananakop ng mga Danes]] noong kapanahunan ng [[mga Viking]] sa Inglatera, nanatili ang mga Nordikong katangian sa wika sa mga dayalektong ito kesa sa ibang mga rehiyon, lalo na sa dayalektong Yorkshire.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=31}} Samantala, sa [[Kanlurang Midlands]], naipreserba naman sa mga dayalektong tulad ng [[Black Country]] ([[Black Country (dayalekto)|Yam Yam]]) at sa [[Birmingham]] ([[Brummie]]) ang mga arkaikong katangian mula sa [[Maagang modernong Ingles|maagang moderno]] at [[Gitnang Ingles]] kagaya ng mga Hermanikong elemento sa balarila at bokabularyo.{{sfn|Clark|Asprey|2013}} Simula noong ika-15 siglo, nakasentro sa London ang mga dayalekto ng Timog-silangang Inglatera. Tradisyonal na ginagamit doon ang dayalektong [[Cockney (dayalekto)|Cockney]] ng mga mabababang uri kaya mababa rin ang tingin dito. Dahil sa pagkalat ng mga katangian ng Cockney sa ibang mga dayalekto sa rehiyon, kinokonsidera ng midya ito bilang isang bagong dayalekto ng Estuaryong Ingles, bagamat tutol dito ang ilang mga lingwista dahil sa impluwensiya ng London sa karatig-lugar nito noon pa man.{{sfn|Roach|2009|p=4}}{{sfn|Trudgill|1999|p=80}} Ilan sa mga katangiang kumalat mula London ang mga sumusunod:{{sfn|Trudgill|1999|pp=80–81}} * [[Sumisingit na R|sumisingit na ''R'']]'','' pagbigkas ng salitang {{Lang|en|drawing}} ("pagguhit") bilang {{Lang|en|drawring}} {{IPA|/ˈdrɔːrɪŋ/}} kung saan sumisingit sa isang bahagi ng salita ang [[Katinig na tunog-R|tunog na ''r'']]. * [[Glotalisasyon ng t|glotalisasyon ng ''t'']]'','' pagbigkas sa {{Lang|en|[[Harry Potter|Potter]]}} bilang {{Lang|en|Po'er}} {{IPA|/ˈpɒʔə/}} kung saan pinapalitan ang tunog na ''t'' ng [[impit]]) * [[Paghaharap ng th|paghaharap ng ''th'']], pagbigkas sa {{Lang|en|thanks}} ("salamat") bilang {{Lang|en|fanks}} o {{Lang|en|bother}} ("abala") bilang {{Lang|en|bover}} kung saan nagiging ''f'' o ''v'' ang tunog na ''th''. Kinokonsidera na ngayon bilang hiwalay na wika ang [[wikang Scots]], pero nagmula ito sa maagang Hilagang Gitnang Ingles,{{sfn|Aitken|McArthur|1979|p=81}} at nadebelop at naimpluwensiyahan kalaunan ng ibang mga wika kagaya ng [[wikang Gaeliko]] at [[Wikang Lumang Nordiko|Lumang Nordiko]]. Nagtataglay din ng maraming dayalekto ang wikang Scots. Bukod dito, kabilang ang [[Ingles ng Eskosya]] sa mga barayti ng pamantayang Ingles sa [[Eskosya]]; karamihan sa mga ito ay mga dayalekto ng hilagang Inglatera na naimpluwensiyahan ng wikang Scots.{{sfn|Romaine|1982}} Samantala, sa [[Irlanda (pulo)|Irlanda]], maraming mga anyo ng wikang Ingles ang nagsimulang gamitin matapos ang [[Pananakop ng mga Anglo-Norman sa Irlanda|pananakop ng mga Anglo-Norman sa naturang rehiyon]] noong ika-11 siglo. Sa [[kondado ng Wexford]] at sa rehiyong pumapalibot sa [[Dublin]] nadebelop ang dalawang dayalekto na ngayo'y wala na, [[Yola (dayalekto)|Forth and Bargy]] at [[Fingallian]]. Parehong nagmula ito sa [[Maagang Modernong Ingles]] at ginamit hanggang noong ika-19 na siglo. Gayunpaman, nagmula ang modernong anyo ng [[Hiberno-Ingles|wikang Ingles sa Irlanda]] sa kolonisasyon ng mga Ingles simula noong ika-17 siglo. Sa kasalukuyan, nahahati ang Ingles ng Irlanda sa [[Ingles ng Ulster]], [[Ingles ng Hilagang Irlanda]] na naimpluwensiyahan nang matindi ng wikang Scots, at marami pang mga dayalekto sa Irlanda. Kagaya ng dayalekto ng Eskosya gayundin ng karamihan sa mga dayalekto ng Hilagang Amerika, nananatili ang [[Katinig na tunog-R|rotosidad]] sa halos lahat ng mga dayalekto sa naturang rehiyon di tulad ng mga dayalektong naimpluwensiyahan ng RP.{{sfn|Barry|1982|pp=86–87}}{{sfn|Hickey|2007}} === Hilagang Amerika === <gallery mode="packed"> File:Emery_Emery_Voice.ogg|Boses ni [[Emery Emery]], na lumaki sa [[Midwest (Estados Unidos)|Midwest]] sa Estados Unidos at may aksent na [[Pangkalahatang Amerikanong Ingles|Pangkalahatang Amerikano]]. File:Rep._Martha_Roby's_"Roller_Coaster"_Speech_Sound_Bite.flac|Boses ni [[Martha Roby]], na lumaki sa [[Alabama]] na may aksent na [[Katimugang Estados Unidos (aksent)|Timog Amerikano]]. File:Chuck_Zito_on_Becoming_a_Hells_Angel.flac|Boses ni [[Chuck Zito]], na may aksent na [[New York (aksent)|New York]]. File:Sec._Walsh_on_Construction_Jobs_in_Infrastructure_Bill_v2.flac|Boses ni [[Marty Walsh]], na may aksent na [[Boston (aksent)|Boston]]. File:On_the_phone-_Russell_Gage.ogg|Boses nina [[D.J. Shockley]] at [[Russell Gage]], na parehong may aksent na [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles|Aprikanong Amerikano]]. File:Margaret_atwood_bbc_radio4_front_row_27_07_2007_b007tjpb.flac|Boses ni [[Margaret Atwood]], na may aksent na [[Pamantayang Ingles ng Canada|Pamantayang Canada]]. </gallery> [[File:Population_speaking_English_at_home_by_PUMA.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Population_speaking_English_at_home_by_PUMA.png|thumb|Bahagdan ng mga Amerikanong edad lima pataas sa [[Estado ng Estados Unidos|50 estado]], [[Washington, D.C.|Washington DC]], at [[Puerto Rico]] na nagsasalita ng wikang Ingles sa tahanan, ayon sa [[American Community Survey]], isang sarbey na isinagawa noong 2016 hanggang 2021]] Dahil sa mataas-taas na antas ng paghahalo, akomodasyon, at [[Wikang koine|koinesasyon]] na naganap noong panahong kolonyal sa [[Hilagang Amerika]], itinuturing ang [[Wikang Ingles ng Hilagang Amerika|mga dayalekto ng wikang Ingles]] sa kontinente bilang walang pinagkaiba sa isa't isa kumpara sa [[Inglatera]]. Gayunpaman, ipinapakita sa modernong pananaliksik na may mga pagkakaiba rin ang mga dayalekto at barayti ng wika sa Hilagang Amerika. Tumataas ang baryasyon sa aksent sa Estados Unidos sa panrehiyong antas pero bumababa sa lokal na antas,{{sfn|Labov|2012}} bagamat nananatili pa rin itong nasa isang kontinuo ng mga magkakaparehong aksent na kilala sa tawag na [[Pangkalahatang Amerikano]] (GA).{{sfn|Wells|1982|p=34}} Kinokonsiderang bahagi ng Pangkalahatang Amerikano ang mga barayti ng [[wikang Ingles ng Canada]] maliban sa [[Atlantikong Canada|rehiyong Atlantiko]] ng bansa gayundin sa [[Québec|Quebec]], bagamat may mga maliliit na pagkakaiba sila sa mga aksent ng Estados Unidos kagaya ng pagtaas ng mga patinig na {{IPAc-en|aɪ}} at {{IPAc-en|aʊ}} bago ang mga [[Tunog (ponetika)|di-matutunog na katinig]] at mga pagkakaiba sa pagsusulat at pagbigkas sa mga salita.{{sfn|Boberg|2010}} Kabilang sa [[Ingles ng Atlantikong Canada]] ang [[Maritime (aksent)|Maritime]] at [[Ingles ng Newfoundland|Newfoundland]], at naimpluwensiyahan ng wikang Ingles ng Britanya at Irlanda, gayundin ng mga [[wikang Irlandes]], [[Wikang Gaeliko|Gaeliko]], at [[Wikang Pranses|Pranses]], partikular na ang barayti na [[Wikang Pranses ng Acadia|Acadia]].<ref>{{Cite book |last=Labov |first=William |title=The Atlas of North American English |last2=Ash |first2=Sharon |last3=Boberg |first3=Charles |publisher=De Gruyter |year=2006 |location=Berlin |language=en |trans-title=Ang Atlas ng Ingles ng Hilagang Amerika}}</ref> Karamihan sa mga aksent ng Hilagang Amerika ay pawang mga [[Katinig na tunog-R|rotiko]]; ibig sabihin, binibigkas nila ang tunog na ''r''. Di tulad ng sitwasyon sa Britanya, itinuturing itong prestihiyoso lalo na sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]],{{sfn|Labov|1972}} kung saan hinahanay ang di pagbigkas sa ''r'' sa mga mababang uri at di nakapagtapos. Sa kasalukuyan, nananaig na ang rotosidad sa [[Ingles ng Katimugang Amerika]], mula sa [[Lumang wikang Ingles ng Katimugang Estados Unidos|historikal na pagkaprestihiyoso]] ng di pagbigkas sa ''r''.{{sfn|Levine|Crockett|1966}}{{sfn|Schönweitz|2001}} Karaniwang inilalarawan ang mga aksent nito bilang {{Lang|en|twang}} (may katangian ng [[Nasalisasyon|pailong]]) o {{Lang|en|drawl}} (pinapahaba),{{sfn|Montgomery|1993}} at natutukoy agad dahil sa [[Monoptonggo|pagbubura ng patinig]] na {{IPA|/aɪ/}} sa pagbigkas sa mga salitang tulad ng {{Lang|en|spy}} ("espiya"), na binibigkas na parang {{Lang|en|spa}}, ang paghahati sa mga [[harapang patinig]] bilang mga [[Malapatinig|madudulas na patinig]] o maging dalawang hiwalay na pantig (hal. {{Lang|en|press}} "midya" na binibigkas na parang ''prey-us''),{{sfn|Thomas|2008|pp=95–96}} ang [[Pag-iisa ng bigkas sa pen at pin|pag-iisa ng bigkas]] sa {{Lang|en|pen}} ("panulat") at {{Lang|en|pin}} ("pantusok"), at iba pa. Karamihan sa mga pagbabagong ito ay nagsimula lamang noong ika-19 na siglo.{{sfn|Bailey|1997}} Samantala, ginagamit naman ng nagtatrabaho at gitnang uri ng [[Aprikanong Amerikano|mga Aprikanong Amerikano]] ang [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles]] (AAVE). Di tulad ng karamihan ng mga aksent sa kontinente, karaniwan itong di-rotiko. Nagmula ito sa mga inaliping Aprikano at Aprikanong Amerikano na naimpluwensiyahan ng mga di-pamantayang aksent ng Katimugang Estados Unidos. Gayunpaman, pinaniniwalaan ng ilang mga lingwista na nagmula ito sa mga wikang Aprikano na sinasalita ng mga alipin na napilitang gumawa ng isang [[Wikang pidgin|pidgin]] o [[Mga wikang creole na nakabatay sa wikang Ingles|creole ng wikang Ingles]] upang magkaintindihan sila sa ibang mga aliping nagmula sa ibang lugar.{{sfn|Bailey|2001}} Dahil sa mga karaniwang katangian nito sa ibang mga aksent sa rehiyon, mabilis itong kumalat at ginamit sa lugar upang maging isa sa mga pangunahing aksent nito simula noong ika-19 at ika-20 siglo. Karaniwang hinahanay ang AAVE bilang isang anyo ng "pangit" na Ingles na sinasalita ng mga hindi edukado (kasama rin ang mga katimugang aksent ng [[Mga taong puti|mga Puti]]), bagamat unti-unti na itong kinikilala bilang isang ganap na barayti ng wikang Ingles.{{sfn|Green|2002}}{{sfn|Patrick|2006b}} === Australia at Nueva Selanda === <gallery mode="packed"> File:AustraliaPart2.ogg|Boses ng isang lalaki na may [[Ponolohiya ng wikang Ingles ng Australia|pangkalahatang aksent na Australia]]. File:Prime_Minister_Gillard_of_Australia_at_News_Conference_with_President_Obama.flac|Boses ni [[Julia Gillard]], na may [[Pangkaraniwang aksent ng wikang Ingles ng Australia|pangkaraniwang aksent na Australia]]. File:Geoffrey_Rush_bbc_radio4_front_row_01_05_2013.flac|Boses ni [[Geoffrey Rush]], na may [[Pangmayamang aksent ng wikang Ingles ng Australia|pangmayamang aksent na Australia]]. File:Eleanor_catton_bbc_radio4_womans_hour_09_09_2013.flac|Boses ni [[Eleanor Catton]], na may [[Ingles ng Nueva Selanda|aksent na Nueva Selanda]]. File:H.E._Mr._John_Key_Prime_Minister,_New_Zealand_-_speech_at_Connect_Asia-Pacific_2013_Summit.ogg|Boses ni [[John Key]], na may [[Ingles ng Nueva Selanda|aksent na Nueva Selanda]]. </gallery>Simula noong 1788, sinasalita na ang wikang Ingles sa kontinente ng [[Oseaniya]], at nadebelop ang [[wikang Ingles ng Australia]] bilang ang pangunahing wika ng mga naninirahan sa [[Australia]] sa ilalim ng [[Pangkalahatang aksent ng Australia|isang pangkalahatang aksent]]. Naging pangunahing wika rin [[Wikang Ingles ng Nueva Selanda|ang wikang Ingles]] sa [[Nueva Selanda]], bagamat hindi sa antas ng sa Australia.{{sfn|Eagleson|1982}} Magkaugnay ang dalawang uri ng wikang Ingles, na nag-impluwensiya sa isa't isa kasama ang mga [[wikang Ingles ng Timog Aprika]] at ng [[Wikang Ingles ng Timog-silangang Inglatera|Timog-silangang Inglatera]]. Tulad ng mga dayalektong ito, pawang mga di-rotiko rin ang mga wikang Ingles sa dalawang bansa, maliban sa [[pulong South]] sa Nueva Selanda. Partikular na kilala ang mga Ingles ng Australia at Nueva Selanda sa kanilang mga [[patinig]]: marami sa mga maiiksing patinig ang hinaharap o tinataas, habang nagiging mga [[diptonggo]] ang marami sa mga mahahabang patinig. Ipinapakita rin sa Ingles ng Australia ang pagtatangi sa mga maiiksi at mahahabang patinig, isang katangiang di nakikita sa ibang mga barayti ng wika. Humahanay rin ang balarila nito sa [[Britanikong Ingles|Britaniko]] at [[Amerikanong Ingles]]; kagaya ng sa Amerikanong Ingles, itinuturing ang mga [[Pangngalan|pangngalang]] kolektibo bilang isahan (hal. ginagamit sa pangngalang kolektibo na {{Lang|en|government}} ang [[Kopula|kopulang]] {{Lang|en|is}} imbes na ang katumbas nitong pangmaramihan na {{Lang|en|are}}).{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=16–21}}{{sfn|Burridge|2010}} Samantala, gumagamit naman ang Ingles ng Nueva Selanda ng mga [[harapang patinig]] na mas mataas pa kesa sa Ingles ng Australia.{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=24–26}}{{sfn|Maclagan|2010}}{{sfn|Gordon|Campbell|Hay et al.|2004}} === Timog-silangang Asya === <gallery mode="packed"> File:Declaration_of_Independence_Part_1.ogg|Boses ng isang lalaking may [[Wikang Ingles ng Singapura|aksent na Singapura]]. File:Dr._Villaverde_on_Conflicts_of_Interest_in_Medicine_and_Dr._Dans_on_Evidence-Based_Medicine_in_INCLEN.flac|Boses ng isang lalaki at babaeng may [[Pilipinong Ingles|aksent na Pilipino]]. </gallery>Isa sa mga [[opisyal na wika]] ang [[Pilipinong Ingles|wikang Ingles sa Pilipinas]], kung saan talamak ang paggamit sa naturang wika lalo na sa industriya, negosyo, midya, at mga dokumento ng pamahalaan. Naging mahalaga ito sa bansa simula noong [[Kasaysayan ng Pilipinas (1898–1946)|panahon ng mga Amerikano]] mula 1898 hanggang 1946.<ref>{{cite book |last1=Dayag |first1=Danilo |title=Philippine English: Linguistic and Literary Perspectives |date=2008 |publisher=Hong Kong University Press |isbn=978-962-209-947-0 |editor-last1=Bautista |editor-first=Ma. Lourdes |location=Hong Kong |pages=49–66 |language=en |trans-title=Pilipinong Ingles: Mga Pananaw sa Lingwistika at Panitikan |chapter=English-language media in the Philippines: Description and research |trans-chapter=Midya sa wikang Ingles sa Pilipinas: Paglalarawan at pananaliksik |doi=10.5790/hongkong/9789622099470.003.0004 |editor-last2=Bolton |editor-first2=Kingsley}}</ref> Ginagamit din ang [[Taglish]] bilang isang anyo ng [[pagpapalitang-kodigo]] sa pagitan ng [[wikang Tagalog]] at Ingles.<ref>{{cite journal |last1=Bautista |first1=Maria Lourdes S. |date=2004 |title=Tagalog-English Code-switching as a Mode of Discourse |trans-title=Pagpapalitang-kodigo sa Tagalog-Ingles bilang Paraan ng Diskurso |url=https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ720543.pdf |url-status=live |journal=Asia Pacific Education Review |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=226–233 |doi=10.1007/BF03024960 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515012035/https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ720543.pdf |archive-date=15 May 2022 |s2cid=145684166}}</ref> === Aprika, Karibe, at Timog Asya === <gallery mode="packed"> Talaksan:South African English.ogg|Boses ng isang lalaki na may aksent na [[Ingles ng mga Puting Timog Aprikano|Timog Aprika]]. Talaksan:Chimamanda Ngozi Adichie bbc radio4 front row 03 05 2013.flac|Boses ni [[Chimamanda Ngozi Adichie]], na may edukadong aksent na [[Ingles ng Nigeria|Nigeria]]. Talaksan:Sylbourne Sydial with Nordia Teape on Integrated Diaspora Services.flac|Boses ng babae at lalaki na may aksent na [[Ingles ng Hamayka|Hamayka]]. Talaksan:Arundhati Roy BBC Radio4 Bookclub 2 Oct 2011 b015brn8.flac|Boses ni [[Arundhati Roy]], na may aksent na [[Ingles ng India|India]]. </gallery>Madalas na sinasalita ang wikang Ingles sa [[katimugang Aprika]], kung saan isa ito sa mga opisyal na wika ng mga bansa sa rehiyon. Sa [[Timog Aprika]], sinasalita na ang wikang Ingles simula pa noong 1820 kasama ng [[wikang Afrikaans]] at mga wikang Aprikanong tulad ng [[mga wikang Khoe]] at [[Mga wikang Bantu|Bantu]]. Sa kasalukuyan, tinatayang nasa 9% ng populasyon ng Timog Aprika ang nagsasalita ng [[wikang Ingles ng Timog Aprika]] (SAE) bilang kanilang unang wika. Isang di-rotikong barayti ang SAE na sumusunod madalas sa RP. Isa ito sa mga kaunting di-rotikong barayti ng wikang Ingles na walang [[Sumisingit na R|sumisingit na ''R'']]. Nakadepende sa mga katutubong wika ng mananalita ang mga barayti ng pangalawang wika sa bansa. Pawang mga patinig ang karamihan sa mga pagkakaiba sa ponolohiya mula sa RP.{{sfn|Lass|2002}} Kabilang sa mga pagkakaiba naman sa katinig ang tendensiya ng mga mananalita na bigkasin ang mga katinig na {{IPA|/p, t, t͡ʃ, k/}} nang walang [[Katinig na may paghinga|paghinga]] (hal. binibigkas ang {{Lang|en|pin}} ("pantusok") bilang {{IPA|[pɪn]}} imbes na {{IPA|[pʰɪn]}} tulad ng ibang mga barayti), habang [[Katinig na tunog-R|binibigkas naman ang ''r'']] bilang isang [[Simpleng katinig na pakatal|simpleng pakatal]] {{IPA|[ɾ]}} imbes bilang [[Katinig na pasutsot|pasutsot]].{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=30–31}} Sinasalita sa [[Nigeria]] ang [[Ingles ng Nigeria|isang barayti]] ng wikang Ingles, kung saan sinasalita ito sa iba't ibang antas ng humigit-kumulang 150 milyong katao. Bagamat tradisyonal na naimpluwensiyahan ng [[Britanikong Ingles]], unti-unti na'ng naiimpluwensiyahan rin ito ng [[Amerikanong Ingles]] simula noong ika-20 siglo. Umusbong din ang mga natatanging salita at konsepto sa naturang barayti na ito upang punan ang mga pangkulturang konsepto na natatangi sa bansa.<ref>{{cite journal |last1=Adegbija |first1=Efurosibina |date=1989 |title=Lexico-semantic variation in Nigerian English |url=https://archive.org/details/sim_world-englishes_summer-1989_8_2/page/165 |trans-title=Pagkakaibang leksikosemantiko sa Ingles ng Nigeria |journal=World Englishes |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=165–177 |doi=10.1111/j.1467-971X.1989.tb00652.x}}</ref> Kumalat ang mga barayti ng wikang Ingles sa mga dating sakop ng [[Imperyong Britaniko|Gran Britanya]] sa Karibe, kabilang na ang [[Jamaica|Hamayka]], [[kapuluang Leeward]] at [[Kapuluang Windward|Windward]], [[Trinidad at Tobago]], [[Barbados]], [[kapuluang Kayman]], at [[Belise]]. May mga sari-sariling barayti ng Ingles ang mga ito, gayundin ng mga wikang creole na nakabatay sa Ingles at mga wikang Aprikano. Pinakaprominente sa mga ito ang [[Ingles ng Hamayka]] at ang [[Wikang creole ng Hamayka|wikang creole]] nito. Sa [[Gitnang Amerika]], sinasalita ang mga wikang creole na nakabatay sa Ingles sa mga rehiyon ng [[Nicaragua]] at [[Panama]] na nakaharap sa Karibe.{{sfn|Lawton|1982}} Karaniwang bihasa ang mga mananalita sa mga ito sa parehong barayti ng Ingles at ng creole, at talamak ang [[pagpapalitang-kodigo]] sa mga ito. Inilalarawan ang sitwasyong ito bilang isang bahagi ng kontinuo kung saan itinuturing na pormal na [[Rehistro (sosyolingguwistika)|rehistro]] ang mga barayti ng Ingles habang di-pormal naman ang mga wikang creole.{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|p=115}} Karamihan sa mga barayti ng wikang Ingles sa Karibe ay nakabatay sa Britanikong Ingles, kaya naman karamihan din sa mga ito ay pawang mga di-rotiko maliban sa pormal na rehistro ng wikang Ingles ng Hamayka, na karaniwang rotiko. Naiiba ang barayti na ito mula sa RP sa imbentaryo ng patinig nito, na itinatangi sa haba imbes sa diin tulad ng pamantayang wikang Ingles. Mga monoptonggo na {{IPA|[eː]}} at {{IPA|[oː]}} ang mga [[Diptonggo|diptonggong]] {{IPA|/ei/}} at {{IPA|/ou/}}. Minsan ding binibigkas ang {{IPA|[ie]}} at {{IPA|[uo]}} bilang kabaligtaran ng isa't isa (hal. binibigkas ang {{Lang|en|bay}} ("look") bilang {{IPA|[bʲeː]}}). Karaniwan ding tinatanggal ang huling bahagi ng isang [[kambal-katinig]] kung nasa dulo ito ng isang salita (hal. binibigkas ang {{Lang|en|child}} ("anak") bilang {{IPA|[t͡ʃail]}}),{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=117–118}}{{sfn|Lawton|1982|pp=256–260}}{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=115–116}} Samantala, sa [[Indiya|India]], karaniwang tinitingnan ang RP bilang ang "tamang" anyo ng wikang Ingles kaya ito rin ang ginagawang basehan para sa lokal na barayti nito. Matutukoy ang aksent ng Ingles ng India dahil sa pagbigkas sa mga ponemang tulad ng {{IPA|/t/}} at {{IPA|/d/}} bilang mga kaakibat nitong [[katinig sa dilang pulupot]] {{IPA|[ʈ]}} at {{IPA|[ɖ]}}, pagpapalit sa mga ponemang {{IPA|/θ/}} at {{IPA|/ð/}} sa katumbas nitong [[katinig sa ngipin]] {{IPA|[t̪]}} at {{IPA|[d̪]}}. Binibigkas din minsan ng ilang mga mananalita ng barayti ang mga salita ayon sa eksakto nitong pagbaybay (hal. binibigkas ang {{IPA|/gh/}} sa {{Lang|en|ghost}} bilang [[Tunog (ponetika)|matunog]] na [[Katinig na pasara|pasara]] na may paghinga {{IPA|[ɡʱ]}}, kahit na [[tahimik na titik]] ang ''h'' sa salitang ito).{{sfn|Sailaja|2009|pp=19–24}} === Di-katutubong barayti === <gallery mode="packed"> File:Non-native_English_reading_by_Spanish_native_speaker_003.ogg|Boses ng isang lalaking lumaki sa [[wikang Kastila]] na nagsasalita ng wikang Ingles. File:Japan_PM_Shinzo_Abe_addressing_US_Congress_2015.ogg|Boses ni [[Shinzo Abe]], isang [[Hapon|Hapones]], na nagsasalita ng wikang Ingles. File:Werner_Herzog_BBC_Radio4_Start_the_Week_26_March_2012_b01dtjcj.flac|Boses ni [[Werner Herzog]], isang [[Alemanya|Aleman]], na nagsalita ng wikang Ingles. </gallery>Maaaring iba ang pagbigkas sa mga salitang Ingles ang [[Wikang Ingles bilang pangalawa o banyagang wika|mga mananalitang hindi lumaki sa naturang wika]]. Dahil ito sa paglalapat nila sa [[ponolohiya]] ng kanilang [[Katutubong wika|wikang kinagisnan]] sa mga salitang ito o di kaya'y paggamit sa mga estratehiyang katulad sa mga paraan sa [[Pagtuto ng wika|pagtuto bilang pangunahing wika]]. Humahantong kalaunan ang mga ito sa mga di-karaniwang pagbigkas sa mga salita na hindi matatagpuan sa mga barayti ng wikang Ingles.<ref>{{cite book |last1=Bjarkman |first1=Peter C. |title=American Spanish Pronunciation |url=https://archive.org/details/americanspanishp00bjar |last2=Hammond |first2=Robert Matthew |date=1989 |publisher=Georgetown University Press |isbn=978-0-87840-099-7 |place=Washington, D.C. |page=[https://archive.org/details/americanspanishp00bjar/page/226 226] |language=en |trans-title=Pagbigkas ng wikang Kastila ng Amerika}}</ref> == Ponolohiya == {{Main|Ponolohiya ng wikang Ingles}} {{IPA notice|bahaging|brackets=no}} Nagkakaiba ang [[ponolohiya ng wikang Ingles]] depende sa dayalekto, ngunit madalas pa ring nagkakaunawaan ang mga mananalita nito kahit ganito. Nakakapekto ang barayti ng [[ponolohiya]] sa imbentaryo ng mga [[ponema]], na siyang nagdidikta sa pagkakaiba sa [[ponetika]] at pagbigkas sa mga ponema. Inilalarawan ng bahaging ito ang mga [[Pamantayang wika|pamantayang barayti]] ng wikang Ingles: [[Received Pronunciation]] ng Reyno Unido at [[General American]] (GA, {{Literal|Pangkahalatang Amerikano}}) ng Estados Unidos. === Katinig === Nasa 24 na ponemang katinig ang marami sa mga dayalekto ng wikang Ingles; 26 kung isasama pati ang {{IPA|/x/}} at /ʔ/. Tumpak para sa Ingles ng California at sa RP ang sumusunod na imbentaryo. {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Mga ponemang katinig ng wikang Ingles ! colspan="2" {{Diagonal split header|[[Paraan ng artikulasyon|Paraan]]|[[Lugar ng artikulasyon|Lugar]]}} ! colspan="2" |[[Katinig sa labi|Labi]] ! colspan="2" |[[Katinig sa labi–ngipin|Labi–ngipin]] ! colspan="2" |[[Katinig sa ngipin|Ngipin]] ! colspan="2" |[[Katinig sa gilagid|Gilagid]] ! colspan="2" |[[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]] ! colspan="2" |[[Katinig sa paleta|Paleta]] ! colspan="2" |[[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]] ! colspan="2" |[[Katinig sa tagukan|Tagukan]] |- ! colspan="2" |[[Katinig na pailong|Pailong]] | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|m}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|n}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ŋ}} | colspan="2" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasara|Pasara]] | style="border-right: 0;" |{{IPA link|p}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|b}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|t}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|d}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|k}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ɡ}} | style="border-right: 0;" |({{IPA link|ʔ}}) | style="border-left: 0;" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot|Pasara-sutsot]] | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|tʃ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|dʒ}} | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasutsot|Pasutsot]] | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|f}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|v}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|θ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ð}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|s}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|z}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|ʃ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ʒ}} | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |({{IPA link|x}}) | style="border-left: 0;" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|h}} | style="border-left: 0;" | |- ! rowspan="2" |[[Katinig na palapit|Palapit]] ![[Katinig na pagitna|Gitna]] | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ɹ}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|j}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|w}} | colspan="2" | |- ![[Katinig na pagilid|Gilid]] | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|l}} | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | |- |} Inilalarawan ang mga bawat pares ng mga [[tunog na may harang]] ([[Katinig na pasara|pasara]], [[Katinig na pasara-sutsot|pasara-sutsot]], [[Katinig na pasutsot|pasutsot]]) bilang [[Fortis at lenis|''fortis'' at ''lenis'']] ("malakas" at "mahina"). Sa bawat pares, una ang ''fortis'' habang pangalawa naman ang ''lenis''. Mas matindi ang pagpapalabas ng hangin sa mga katinig na ''fortis'' at palaging [[Kawalang-tunog|di-matunog]]. Bahagya namang [[Tunog (ponetika)|matunog]] ang mga katinig na ''lenis'' sa simula at dulo ng salita, at ganap na matunog kung nasa pagitan ng mga patinig. May mga karagdagang artikulasyon ang mga katinig na ''fortis'' sa ilang mga dayalekto, tulad halimbawa ng [[Katinig na may ihip|pag-ihip]] (hal. {{IPA|[pʰ]}}) kung mag-isa ito o nasa simula ng [[Diin (lingwistika)|nakadiin]] na pantig. Sa mga salitang may iisang [[pantig]], mas maiksi ang pagbigkas sa mga ito kumpara sa katumbas nitong ''lenis;'' halimbawa, mas mabilis bigkasin ang salitang {{Lang|en|nip}} ("kurot") kesa sa {{Lang|en|nib}} ("dulo ng panulat").{{sfn|Collins|Mees|2003|pp=47–53}} May dalawang alopono ang [[katinig na palapit pagilid]] {{IPA|/l/}} sa RP: {{IPA|[l]}} (hal. {{Lang|en|light}} {{IPA|[laɪt]}} "liwanag") na inilalarawan bilang ''malinaw'', at {{IPA|[ɫ]}} (hal. {{Lang|en|full}} {{IPA|[fʊɫ]}} "puno [ng laman]") na inilalarawan naman bilang ''madilim''.{{Sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=13}} Samantala, mas madalas na madilim na anyo ang ginagamit sa GA.{{Sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=41}} Nawawalan ng tunog naman ang mga [[tunog na walang harang]] ([[malapatinig]], [[Katinig na pailong|pailong]], [[Likidong katinig|likido]]) kapag sumusunod sa isang di-matunog na tunog na may harang, at palaging silabiko ang mga ito kapag sumusunod sa isang katinig sa dulo ng mga salita.{{sfn|Brinton|Brinton|2010|pp=56–59}} === Patinig === {{stack begin}} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+ Diptonggo sa dulo ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | colspan="2" | {{IPA|eɪ}} || {{lang|en|b'''ay'''}} |- | {{IPA|əʊ}} || {{IPA|oʊ}} || {{lang|en|r'''oa'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA|aɪ}} || {{lang|en|cr'''y'''}} |- | colspan="2" | {{IPA|aʊ}} || {{lang|en|c'''ow'''}} |- | colspan="2" | {{IPA|ɔɪ}} || {{lang|en|b'''oy'''}} |} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+ Diptonggo sa gitna ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | {{IPA|ɪə}} || {{IPA|ɪɹ}} || {{lang|en|p'''eer'''}} |- | {{IPA link|ɛ|eə}} || {{IPA|ɛɹ}} || {{lang|en|p'''air'''}} |- | {{IPA|ʊə}} || {{IPA|ʊɹ}} || {{lang|en|p'''oor'''}} |} {{stack end}}{{stack begin}} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center; margin-right: 1em;" |+ Monoptonggo ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | {{IPA link|iː}} || {{IPA link|i}} || {{lang|en|n'''ee'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ɪ}} || b'''i'''d |- | {{IPA link|e̞|e}} || {{IPA link|ɛ}} || {{lang|en|b'''e'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|æ}}|| {{lang|en|b'''a'''ck}} |- | {{IPA link|ɑː}} || rowspan="2" | {{IPA link|ɑ}} || {{lang|en|br'''a'''}} |- | rowspan="2" | {{IPA link|ɒ}} || {{lang|en|b'''o'''x}} |- | rowspan="2" | {{IPA link|ɔ}}, {{IPA link|ɑ}} || {{lang|en|cl'''o'''th}} |- | {{IPA link|ɔ|ɔː}}|| {{lang|en|p'''aw'''}} |- | {{IPA link|uː}} || {{IPA link|u}} || {{lang|en|f'''oo'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ʊ}}|| {{lang|en|g'''oo'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ɐ|ʌ}} || {{lang|en|b'''u'''t}} |- | {{IPA link|ə|ɜː}} || {{IPA link|ɚ|ɜɹ}} || {{lang|en|b'''ir'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ə}} || {{lang|en|comm'''a'''}} |} {{stack end}} Nakadepende sa dayalekto ang pagbigkas sa mga patinig, kaya isa ito sa mga pinakamapapansing aspeto ng aksent ng isang mananalita. Makikita sa talahanayan ang mga [[Ponema|ponemang]] patinig sa parehong RP at GA gamit ang mga [[pamantayang leksema]]. Ponemiko ang mga patinig sa RP; ibig sabihin, may mahahabang patinig sa barayti na ito. Walang ganitong pagtatangi sa GA.{{sfn|Cohen|2012|p=80}} Gayunpaman, sa parehong RP at GA, [[Pag-ikli (ponetika)|umiiksi]] sa haba ang mga patinig bago ang mga katinig na ''fortis'' sa parehong pantig, pero hindi bago ang mga katinig na ''lenis'' o sa mga bukas na pantig. Ibig sabihin, mas maiiksi ang pagbigkas sa mga patinig sa mga salitang tulad ng {{Lang|en|rich}} ("mayaman") kumpara sa mga salitang kagaya ng {{Lang|en|ridge}} ("[[Tagaytay (anyong-lupa)|tagaytay]]"). Dahil karaniwang di-matunog ang mga katinig na ''lenis'' sa dulo ng mga pantig, mahalagang pantukoy ang [[haba ng patinig]] para madetermina kung ang kasunod ba na katinig ay ''fortis'' o ''lenis''.{{sfn|Collins|Mees|2003|pp=46–50}} Nakikita lamang ang patinig na {{IPA|/ə/}} sa mga walang diin na pantig at mas bukas sa kalidad kapag nasa dulo ng mga pantig.{{sfn|Cruttenden|2014|p=138}}{{sfn|Flemming|Johnson|2007}} Hindi itinatangi sa ilang mga dayalekto ang mga patinig na {{IPA|/ɪ/}} at {{IPA|/ə/}} sa mga bahaging walang diin, kagaya ng pagiging magkasingtunog ng mga salitang {{Lang|en|rabbit}} ("kuneho") at {{Lang|en|abbot}} ("abad"), sa prosesong tinatawag na [[pagsasama ng mga mahihinang patinig]].{{sfn|Wells|1982|p=167}} Nagiging [[Patinig na tunog-R|patinig na tunog-''R'']] {{IPA|[ɚ]}} ang mga diptonggong {{IPA|/ɜr/}} at {{IPA|/ər/}} sa GA, kagaya halimbawa ng salitang {{Lang|en|further}} ("higit pa"), na binibigkas bilang {{IPA|[ˈfɚðɚ]}} imbes na {{IPA|/ˈfɜrðər/}}, habang {{IPA|[ˈfəːðə]}} naman sa RP.{{sfn|Wells|1982|p=121}} === Ponotaktika === Nagtataglay ang mga pantig sa wikang Ingles ng patinig bilang gitna nito. Opsyonal lamang ang simula at dulo ng pantig. Maaaring magsimula ang mga pantig nang hanggang sa tatlong katinig (hal. {{Lang|en|sprint}} "takbo"), at magtapos nang hanggang sa lima (hal. {{Lang|en|angsts}} "pagkabalisa"). Pinagpapalagay na ang salitang {{Lang|en|strengths}} ("mga lakas") ang pinakamalapit sa pinakakomplikadong posibleng pantig na maaaring mabuo sa wika. May mga limitasyon sa mga katinig na pwedeng maging magkatabi sa isa't isa depende kung nasa simula o dulo ito ng isang pantig. Maaaring maging isa sa apat na uri ng mga [[kambal-katinig]] ang mga katinig sa simula: [[Katinig na pasara|pasara]] at [[Katinig na palapit|palapit]] (hal. {{Lang|en|play}} "maglaro"), di-matunog na [[Katinig na pasutsot|pasutsot]] at palapit (hal. {{Lang|en|sly}} "tuso") o di-matunog na pasara (hal. {{Lang|en|stay}} "manatili"), o ang titik na ''s'', di-matunog na pasara, at palapit (hal. {{Lang|en|string}} "tali").{{sfn|Brinton|Brinton|2010|page=60}} Pinapayagan lamang ang kambal-katinig na [[Katinig na pailong|pailong]] at pasara sa dulo. Palaging sumasang-ayon ang mga magkakatabing [[tunog na may harang]] sa [[Tunog (ponetika)|tunog]], at bawal ang mga [[Matinis na katinig|matitinis na katinig]] at pasara na nasa parehong [[lugar ng artikulasyon]]. May mga katinig na limitado lamang ang paggamit: maaari lamang sa simula ng pantig ang tunog na {{IPA|/h/}} habang maaari lamang sa dulo ng pantig ang tunog na {{IPA|/ŋ/}}.{{sfn|König|1994|pp=537–538}} === Diin, ritmo, at intonasyon === Mahalaga ang [[Diin (lingguwistika)|diin]] sa wikang Ingles. May mga pantig na dinidiinan, habang hindi naman sa iba. Kombinasyon ang diin ng haba, tindi, kalidad ng patinig, at minsan, pagbabago sa tinis. Mas mahaba at malakas ang pagbigkas sa mga dinidiinang pantig, habang madalas na [[Pagbabawas sa patinig|binabawasan ng mga patinig]] ang mga di-dinidiinang pantig.{{sfn|International Phonetic Association|1999|p=42}} [[Ponema|Ponemiko]] ang diin sa wikang Ingles. Halimbawa, ang salitang {{Lang|en|contract}} ay maaaring maging [[pangngalan]] ("kontrata") o [[pandiwa]] ("paliitin" o "magkasakit") depende sa kung saang pantig ang diin: pangngalan ito kung nasa unang pantig ({{IPAc-en|ˈ|k|ɒ|n|t|r|æ|k|t}} {{respell|KON|trakt}}) at pandiwa naman kung nasa pangalawa ({{IPAc-en|k|ə|n|ˈ|t|r|æ|k|t}} {{respell|kən|TRAKT|'}}).{{sfn|Oxford Learner's Dictionary|2015|loc=Entry "contract"}}{{sfn|Merriam Webster|2015|loc=Entry "contract"}}{{sfn|Macquarie Dictionary|2015|loc=Entry "contract"}} Ginagamit din ang diin para itangi ang mga salita mula sa mga [[parirala]]; halimbawa, {{Lang|en|hotdog}} ({{IPAc-en|ˈ|h|ɒ|t|d|ɒ|g}}, isang uri ng pagkain) kumpara sa {{Lang|en|hot dog}} {{{IPAc-en|ˈ|h|ɒ|t|_|ˈ|d|ɒ|g}}, "mainit na aso").{{sfn|Brinton|Brinton|2010|p=66}} Pagdating sa [[ritmo]], inilalarawan ang wikang Ingles bilang isang [[wikang pa-diin ang tayming]]; ibig sabihin, madalas na parehas lang ang haba ng oras sa pagitan ng mga dinidiinang pantig.<ref>{{cite journal |last1=Lunden |first1=Anya |year=2017 |title=Duration, vowel quality, and the rhythmic pattern of English |trans-title=Haba, kalidad ng patinig, at patern ng ritmo sa wikang Ingles |journal=Laboratory Phonology |language=en |volume=8 |page=27 |doi=10.5334/labphon.37 |doi-access=free}}</ref> === Pagkakaiba === {| class="wikitable mw-collapsible" |+ Mga katangiang ponolohikal sa mga pamantayanag barayti ng wikang Ingles{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=4–6}} ! !! scope="col" | [[Amerikanong Ingles|Estados Unidos]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Canada|Canada]] !! scope="col" | [[Hiberno-Ingles|Irlanda]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Ulster|Hilagang Irlanda]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Eskosya|Eskosya]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Inglatera|Inglatera]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Gales|Gales]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Timog Aprika|Timog Aprika]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Australia|Australia]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Nueva Selanda|Nueva Selanda]] |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng father at bother|Pag-iisa sa bigkas ng ''father'' at ''bother'']] | {{yes}} || {{yes}} || || || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pagkabilog|Di-mabilog]] ang {{IPA|/ɒ/}} | {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | Pagbigkas sa {{IPA|/ɜr/}} bilang {{IPA|[ɚ]}} | {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng cot at caught|Pag-iisa sa bigkas ng ''cot'' at ''caught'']] | {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{yes}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng full at fool|Pag-iisa sa bigkas ng ''full'' at ''fool'']] | || || || {{yes}} || {{yes}} || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pagpapalitang t at d|Pagpapalitan]] ng {{IPA|/t, d/}} | {{yes}} || {{yes}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{usually|Madalas}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{yes}} || {{usually|Madalas}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iiba sa bigkas ng trap at bath|Pag-iiba sa bigkas ng ''trap'' at ''bath'']] | || || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || || {{usually|Madalas}} || {{yes}} || {{yes}} || {{usually|Madalas}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Katinig na tunog-R|Kawalang-rotisidad]] | || || || || || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | Mga nakasarang patinig sa {{IPA|/æ, ɛ/}} | || || || || || || || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | Posibleng bigkasin ang {{IPA|/l/}} bilang {{IPA|[ɫ]}} | {{yes}} || {{yes}} || || {{yes}} || {{yes}} || || || || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Paghaharap (ponetika)|Hinaharap]] ang {{IPA|/ɑː/}} bago ang {{IPA|/r/}} | || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || || || || || || {{yes}} || {{yes}} |} {|class="wikitable floatright" |+ Mga dayalekto at mababang patinig ! scope="col" style="text-align:right" | [[Pangkat ng leksema|Leksema]] !! scope="col" | RP || scope="col" | GA !! scope="col" | CanE !! scope="col" | Pagbabago |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|THOUGHT}} | {{IPA|/ɔː/}} || rowspan="2" | {{IPA|/ɔ/}} o {{IPA|/ɑ/}} || rowspan="4" | {{IPA|/ɑ/}} || [[Pag-iisa sa bigkas ng cot at caught|Pag-iisa sa bigkas ng ''cot'' at ''caught'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|CLOTH}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɒ/}} || [[Pag-iiba sa bigkas ng lot at cloth|Pag-iiba sa bigkas ng ''lot'' at ''cloth'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|LOT}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɑ/}} || rowspan="2" | [[Pag-iisa sa bigkas ng father at bother|Pag-iisa sa bigkas ng ''father'' at ''bother'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|PALM}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɑː/}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|BATH}} | rowspan="2" | {{IPA|/æ/}} || rowspan="2" | {{IPA|/æ/}} || rowspan="2" | [[Pag-iiba sa bigkas ng trap at bath|Pag-iiba sa bigkas ng ''trap'' at ''bath'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|TRAP}} | {{IPA|/æ/}} |} Pinakamalaki ang pagkakaiba ng mga barayti ng wikang Ingles pagdating sa pagbigkas sa mga patinig. Dumaan ang wikang Ingles sa napakaraming mga pagbabago sa pagbigkas sa paglipas ng panahon, na nakaapekto sa marami o ilan sa mga barayti nito. Pinakakilala sa mga pagbabagong ito ang tinatawag na [[Malawakang Paglilipat ng Patinig]] ({{Lang|en|Great Vowel Shift}}) na nakaapekto sa maraming barayti nito partikular sa mga mahahabang patinig, bagamat iba ang naging epekto nito sa ilang mga barayti. Samantala, nakaranas ng dalawang malawakang pagbabago ang [[wikang Ingles sa Hilagang Amerika]], ang [[Paglilipat ng Patinig sa mga Hilagang Lungsod]] ({{Lang|en|Northern Cities Vowel Shift}}) at ang [[Paglilipat ng Patinig sa Canada]] ({{Lang|en|Canadian Vowel Shift}}).{{sfnm|Lass|1992|Lass|2000|1pp=90, 118, 610|2pp=80, 656}} May mga barayti na mas malaki ang imbentaryo ng mga ponema kesa sa karaniwang pamantayang barayti. May iilang mga konserbatibong barayti ng wika kagaya ng sa [[Wikang Ingles ng Eskosya|Eskosya]] na may di-matunog na katinig na {{IPA|[ʍ]}} na makikita sa salitang {{Lang|en|whine}} ("umangal") na itinatangi nila sa salitang {{Lang|en|wine}} ("alak"), na may matunog na katinig naman na {{IPA|[w]}}; walang pagtatanging ganito sa ibang mga barayti kung saan kinokonsiderang magkasingtunog ang dalawang salita, isang katangiang tinatawag na [[Pag-iisa sa bigkas ng whine at wine|pag-iisa sa bigkas ng ''whine'' at ''wine'']]. Makikita rin ang tunog na {{IPA|[x]}} sa Ingles ng Eskosya, kung saan itinatangi ito sa salitang {{Lang|en|loch}} ("lawa") at {{Lang|en|lock}} ("kandado"). Wala namang tunog na {{IPA|[h]}} sa ilang mga barayti kagaya ng sa [[Cockney (aksent)|Cockney]] sa prosesong tinatawag na [[Pagtatanggal sa h|pagtatanggal sa ''h'']]. Samantala, wala namang mga [[katinig na pasutsot sa ngipin]] {{IPA|[θ ð]}} ang ilang mga dayalektong may [[Pagpipigil sa th|pagpipigil]] at [[Paghaharap sa th|paghaharap sa ''th'']] kagaya ng sa [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles|Aprikanong Amerikanong Bernakular]] at [[Estuaryong Ingles]]; pinalitan nila ang mga ito mga [[katinig na pasara sa ngipin]] o [[Katinig na pasara sa gilagid|gilagid]] {{IPA|[t d]}}o maging mga [[Katinig na pasutsot sa labi-ngipin|pasutsot sa labi-ngipin]] {{IPA|[f v]}}.{{sfn|Roach|2009|p=53}}{{sfn|Giegerich|1992|p=36}} Bukod sa mga ito, sumailalim rin ang ibang mga barayti sa mga pagbabago sa pagbigkas kagaya ng [[Pagsasama o pagtatanggal sa yod|pagsasama o pagtatanggal sa ''yod'']] gayundin sa pagbabawas sa mga kambal-katinig.{{sfn|Wells|1982}} Nagkakaiba ang RP at GA sa pagbigkas nila sa tunog na {{IPA|/r/}} pagkatapos ng isang patinig sa dulo ng isang pantig. [[Katinig na tunog-R|Rotiko]] ang GA, ibig sabihin, binibigkas nila ang tunog na ito sa mga dulo ng pantig, habang di-rotiko naman ang RP kung saan pawang [[Pagpapadulas (lingguwistika)|pinapadulas]] lamang nila ang patinig imbes na bigkasin ang tunog na {{IPA|/r/}}.{{sfn|Lass|2000|p=114}} Komplikado ang pagkakaiba sa mga salitang may [[Nakabukang harapang patinig|nakabukang patinig sa harap]] at [[Nakabukang likurang patinig|likod]] {{IPA|/æ ɑː ɒ ɔː/}}. Itinatangi ang lahat ng apat na tunog na ito sa RP, Australia, Nueva Selanda, at Timog Aprika. Sa GA, tatlo lamang ang itinatangi, {{IPA|/æ ɑ ɔ/}},{{sfn|Wells|1982|pp=xviii–xix}} habang dalawa lamang ito sa Canada, {{IPA|/æ ɑ/}}.{{sfn|Wells|1982|p=493}} == Ortograpiya == Sinusulat ang wikang Ingles gamit ang [[alpabetong Ingles]] na nakabatay sa [[sulat Latin]] mula pa noong ika-9 na siglo. Ginamit din ang [[mga runiko ng mga Anglo-Sahon]] para isulat ang [[Lumang Ingles]], bagamat nakita lamang ito sa mga maiikling tala; ipinapakita sa mga dokumentong sinulat sa panahong yon na mas laganap ang paggamit sa alpabetong Latin para isulat ang Lumang Ingles.{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} Komplikado ang [[Ortograpiya ng wikang Ingles|ortograpiyang Ingles]], na nagtataglay ng mga elemento ng [[wikang Pranses]], [[Wikang Latin|Latin]], at [[Wikang Griyego|Griyego]] bukod sa katutubong sistemang [[Mga wikang Hermaniko|Hermaniko]].{{sfn|Swan|2006|p=149}} Dahil sa mga pagbabago sa pagbigkas, hindi tumutugma ang ortograpiya ng mga salita sa kung paano ito binibigkas.{{sfn|Lass|2000a}} Kumpara sa mga wika sa Europa kung saan aktibong pinalaganap ang mga [[reporma sa pagbaybay]] sa kani-kanilang wika, hindi indikasyon ang pagbaybay sa isang salita sa magiging bigkas nito.{{sfn|Mountford|2006}} Meron ding [[Pagkakaiba sa pagbaybay sa Britaniko at Amerikanong Ingles|sistematikong pagkakaiba]] sa pagbaybay sa [[Britanikong Ingles|Britaniko]] at [[Amerikanong Ingles]]. Dahil sa mga ito, marami ang [[Reporma sa pagbaybay sa wikang Ingles|nagmungkahi ng reporma]] sa pagbaybay sa wika.{{sfn|Neijt|2006}} Bagamat hindi nagtataglay ng iisang bigkas ang bawat titik sa pamantayang anyo ng wikang Ingles, ginagamit ang mga tuntunin sa pagbaybay upang malaman kung ano ang magiging bigkas ng mga ito.{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=653}} Pinaniniwalaan nina [[Noam Chomsky]] at [[Morris Halle]] noong 1968 na ang sistema ng pagbaybay ng wikang Ingles ay "halos maayos",{{sfn|Swan|2006|p=149}} bagamat kaunting lingwista lamang ang sumasang-ayon sa pananaw na ito; itinuturing ng maraming lingwista na may katuwiran ang kasalukuyang pagbaybay sa mga salitang Ingles.{{sfn|Abercrombie|Daniels|2006}} Pinakaginagamit na [[Sistema ng pagsulat|sistema ng panulat]] sa mundo ang pamantayang ortograpiya ng wikang Ingles.{{sfn|Mountford|2006|p=156}} Madalas na dumedepende ang mga mambabasa ng wikang Ingles sa mga karaniwang bigkas ng mga [[katinig]]; halimbawa, ang titik na ''b'' ay binibigkas na {{IPA|/b/}}. Gayunpaman, may mga titik na may iba ring tunog depende sa kaso: ang titik na ''c'' ay [[Malambot at matigas na c|maaaring bigkasin]] nang {{IPA|/k/}} ("matigas", hal. {{Lang|en|cat}} "pusa") o {{IPA|/s/}} ("malambot", hal. {{Lang|en|cell}} "[[selula]]"), habang ang titik na ''g'' ay [[Malambot at matigas na g|maaaring bigkasin]] nang {{IPA|/g/}} ("matigas", hal. {{Lang|en|gun}} "baril") o {{IPA|/dʒ/}} ("malambot", hal. {{Lang|en|gem}} "[[Batong-hiyas|hiyas]]"). Nakadepende madalas ang magiging tunog ng mga titik na ito sa sumusunod na titik sa pamantayang pagbaybay sa mga ito. Bukod dito, gumagamit din ang wikang Ingles ng mga [[kambal-katinig]] upang maisulat ang ilang mga karagdagang tunog: ''ch'' para sa {{IPA|/tʃ/}} (hal. {{Lang|en|church}} "simbahan"), ''sh'' para sa {{IPA|/ʃ/}} (hal. {{Lang|en|show}} "ipakita" o "palabas"), ''th'' para sa {{IPA|/θ/}} (hal. {{Lang|en|think}} "mag-isip") o {{IPA|/ð/}} (hal. {{Lang|en|this}} "ito"), ''ng'' para sa {{IPA|/ŋ/}} (hal. {{Lang|en|sing}} "umawit"), at ''ph'' para sa {{IPA|/f/}} sa mga salitang-hiram mula sa wikang Griyego. Ginagamit din ang digrapong ''qu'' para sa tunog na {{IPA|/kw/}} (hal. {{Lang|en|queen}} "reyna"). Binibigkas naman ang titik na ''x'' bilang {{IPA|/z/}} kung nasa simula ito (hal. {{Lang|en|[[xylophone]]}}, isang uri ng instrumento) o bilang {{IPA|/ks/}} sa ibang posisyon (hal. {{Lang|en|tax}} "buwis"). May mga salitang hindi sumusunod sa mga tuntuning ito, na karaniwang mga salitang-hiram na pinatili ang pagbaybay at pagbigkas nito sa orihinal nitong wika,{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=653}} o di kaya'y dahil sa mga mungkahi ng mga iskolar noong unang bahagi ng Modernong Ingles na sundin ang mga tuntunin sa pagbaybay ng wikang Latin para sa mga salitang Ingles na may Hermanikong pinagmulan.{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=654}} Di tulad ng mga katinig, pawang iba-iba ang bigkas at pagbaybay sa mga tunog na [[patinig]] ng wikang Ingles. Mas marami ang tunog na patinig sa wika kesa sa mga titik na patinig (''a'', ''e'', ''i'', ''o'', ''u, y'', at minsan ''w'') nito. Dahil dito, pinagpapares ang mga titik na patinig sa isa't isa upang kumatawan sa ilang mga [[mahahabang patinig]] tulad ng ''oa'' sa salitang {{Lang|en|boat}} ("bangka"), ''ow'' sa {{Lang|en|how}} ("paano"), at ''ay'' sa {{Lang|en|stay}} ("manatili"). Bukod dito, meron ding tinatawag na [[Tahimik na e|"tahimik" na ''e'']] na resulta ng pagbabago ng mga tunog sa paglipas ng panahon.{{sfn|Abercrombie|Daniels|2006}} == Balarila == Kagaya ng ibang [[mga wikang Indo-Europeo]], sumusunod ang wikang Ingles sa [[Pagsasang-ayong nominatibo-akusatibo|akusatibong]] [[pangsang-ayong morposintaktiko]]. Sa kabilang banda, pinalitan na halos ng mga [[Wikang analitikal|analitikal]] na konstruksiyon ang paglalapi bilang [[Kaukulan (lingguwistika)|sistema ng kaukulan]] ({{Lang|en|grammatical case}}) sa wikang Ingles. Tanging mga [[panghalip panao]] na lamang ang nagtataglay ng kaukulan kesa sa ibang mga [[uri ng salita]]. Karaniwang inuuri ang mga salitang Ingles sa pitong grupo: [[pangngalan]], [[pandiwa]], [[pang-uri]], [[pang-abay]], [[Pantukoy (lingguwistika)|pantukoy]] (kasama ang mga [[Artikulo (balarila)|artikulo]]), [[pang-ukol]], at [[pangatnig]]. Ginugrupo din ang mga lingwista ang mga [[panghalip]] bilang isang hiwalay na grupo mula sa mga pangngalan, paghahati sa mga pangatnig bilang malaya o pantulong, at pagtuturing sa mga [[Padamdam (balarila)|salitang padamdam]] bilang isang hiwalay na grupo.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|p=22}} Marami ring mga [[pandiwang pantulong]] ({{Lang|en|auxilliary verb}}) sa wikang Ingles kagaya ng {{Lang|en|have}} at {{Lang|en|do}} na ginagamit bilang pantulong sa pagpapakita ng pakiramdam o aspeto. Minamarkahan ang mga tanong ng [[Sumusuportang do|sumusuportang ''do'']], [[Paglilipat ng salitang-wh|paglilipat]] ng mga [[Salitang-wh|salitang-''wh'']], at [[Pagbabaligtad sa paksa-pantulong|pagbabaligtad]] sa ayos ng mga salita sa ilang mga pandiwa.<ref name="Carter2016">{{cite book |last1=Carter |first1=Ronald |title=English Grammar Today |last2=McCarthey |first2=Michael |last3=Mark |first3=Geraldine |last4=O'Keeffe |first4=Anne |date=2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-61739-7 |language=en |trans-title=Balarila ng Wikang Ingles Ngayon}}</ref> Nananatili sa wikang Ingles ang ilang mga katangiang Hermaniko, kagaya ng pagtatangi sa mga [[Malakas na paglalapi|malalakas]] na [[salitang-ugat]] na may di-regular na paglalapi sa pamamagitan ng ''[[ablaut]]'' (hal. {{Lang|en|speak / spoke}} "magsalita" / "nagsalita") at mga mahihinang salitang-ugat sa pamamagitan ng regular na paglalapi (hal. {{Lang|en|hand / hands}} "kamay" / "mga kamay"). Makikita sa mga panghalip ang mga sistema ng kaukulan at [[Kasarian (balarila)|kasarian]] (hal. {{Lang|en|he / him}} panlalaking "siya" at "niya", {{Lang|en|who / whom}} "sino" / "kanino"), gayundin sa komplikadong paglalapi para sa [[Pandiwang copula|pandiwang ''copula'']] na {{Lang|en|to be}}.<ref name="Baugh2012">{{cite book |last1=Baugh |first1=Albert |title=A history of the English language |last2=Cable |first2=Thomas |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-65596-5 |edition=6 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng wikang Ingles}}</ref> Makikita sa pangungusap sa baba ang paggamit sa lahat ng pitong uri ng salita sa wikang Ingles:{{sfb|Aarts|Haegeman|2006|p=118}} {| style="text-align: center;" ![[Pantukoy (lingguwistika)|Ptk.]] ![[Pangngalan|Png.]] ![[Pang-ukol|Puk.]] !Ptk. !Png. ![[Pangatnig|Pnt.]] !Ptk. ![[Pang-uri|Pur.]] !Png. ![[Pandiwa|Pnd.]] ![[Pang-abay|Pna.]] !Pnt. !Ptk. !Png. !Pnd. |- |{{Lang|en|The}} |{{Lang|en|chairman}} |{{Lang|en|of}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|committee}} |{{Lang|en|and}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|loquacious}} |{{Lang|en|politician}} |{{Lang|en|clashed}} |{{Lang|en|violently}} |{{Lang|en|when}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|meeting}} |{{Lang|en|started.}} |- | colspan="15" |"Marahas na nag-away ang pinuno ng komite at ang madaldal na politiko nang magsimula ang pulong." |} === Pangngalan at pariralang pangngalan === Nalalapian ang mga [[pangngalan sa wikang Ingles]] batay sa [[Kailanan (balarila)|kailanan]] (bilang) at [[Pag-aari (balarila)|pag-aari]]. Nakakabuo ng mga bagong pangngalan sa wika sa pamamagitan ng deribasyon o pagsasama. Nahahati ang mga pangngalan sa dalawang uri batay sa [[semantika]]: [[pangngalang pantangi]] na tumutukoy sa mga pangngalang may tiyak na [[pangalan]], at mga [[pangngalang pambalana]], na tumutukoy naman sa mga pangngalang walang tiyak na pangalan. Nahahati pa nang husto ang mga pangngalang pambalana batay sa semantika sa dalawa, tahas (o kongkreto) at basal, at batay sa balarila, [[Pangngalang nabibilang|nabibilang]] at [[Pangngalang di-nabibilang|di-nabibilang]].{{sfn|Payne|Huddleston|2002}} Nalalapian para sa kailanan ang karamihan sa mga pangngalang nabibilang gamit ang [[Panlapi|hulaping]] {{Lang|en|-s}} (o sa ibang mga kaso, {{Lang|en|-es}}) para sa mga pangngalang may bilang na higit sa isa ([[Pangmaramihan (balarila)|pangmaramihan]], hal. {{Lang|en|pencils}} "mga lapis" o {{Lang|en|knives}} "mga kutsilyo", isahan ay {{Lang|en|knife}} "kutsilyo"), bagamat may mga iilang pangngalan na may anyong pangmaramihan na taliwas sa ganitong sistema (hal. {{Lang|en|mice}} "mga daga", isahan ay {{Lang|en|mouse}} "daga"). Samantala, nabubuo naman ang anyong pangmaramihan ng mga pangngalang di-nabibilang sa pamamagitan ng hiwalay na pangngalang nabibilang bilang pantukoy; halimbawa, ang pangngalang {{Lang|en|bread}} 'tinapay" ay isang pangngalang di-nabibilang, kaya ginagamit ang pangngalang nabibilang na {{Lang|en|loaf}} (masasalin dito bilang "hiwa") kagaya ng {{Lang|en|one loaf of bread}} ("isang hiwa ng tinapay") para sa isahan at {{Lang|en|two loaves of bread}} ("dalawang hiwa ng tinapay") para sa higit sa isa o pangmaramihan.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|pp=56–57}} Nalalapian din ang mga pangngalan sa wikang Ingles batay sa pag-aari, kung saan ginagamit ang hulaping {{Lang|en|'s}} (titik ''s'' na may [[kudlit]], hal. {{Lang|en|girl's wallet}} "pitaka ng batang babae") o gamit ang [[pang-ukol]] na {{Lang|en|of}} (hal. {{Lang|en|wallet of the girl}}). Noon, ginagamit lamang ang {{Lang|en|'s}} sa mga [[Buhay (balarila)|pangngalang buhay]] at {{Lang|en|of}} sa mga pangngalang di-buhay. Di na ganito ang kaso sa kasalukuyan dahil sa paggamit ng mga katutubong mananalita sa {{Lang|en|'s}} kahit maging sa mga pangngalang di-buhay. Mababago ang posisyon ng kudlit sa {{Lang|en|'s}} kung nagtatapos ang pangngalan sa titik na ''s'', kung saan magiging nasa dulo ito ng naturang salita (hal. {{Lang|en|sailors' ship}} "barko ''ng'' mga manlalayag").<ref name="Carter2016" /> Nakakabuo ang mga pangngalan ng mga [[parirala]] (tinatawag na [[pariralang pangngalan]]) kung kinakailangan ang mga ito ng ibang uri ng salita kagaya ng pantukoy, [[Panukat (balarila)|panukat]], pang-ukol, o [[pang-uri]].{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|p=55}} Maaari itong maiksi, kagaya ng sa {{Lang|en|the man}} ("ang lalaki"), na nagtataglay ng pangngalan ({{Lang|en|man}} "lalaki") at pantukoy ({{Lang|en|the}} "ang"). Maaari rin itong magtaglay ng mga [[panuring]] kagaya ng pang-uri (hal. {{Lang|en|tall man}} "matangkad na lalaki") bukod sa mga pantukoy, at maaari ring magsama ng iba pang mga pangngalan upang maging isang mahabang parirala gamit ang mga pang-ukol na {{Lang|en|and}} ("at") o {{Lang|en|with}} (masasalin bilang "kasama"): hal. {{Lang|en|the tall man with his wife and children}} ("ang matangkad na lalaki kasama ang kanyang asawa at mga anak"), na nagtataglay ng mga pantukoy, pangngalan, at pang-ukol. Gaano man kahaba ang mga pariralang pangngalan, itinuturing ito bilang iisang yunit sa pananaw ng semantika, partikular na sa mga kaso kung saan maaaring maging malabo ang tinutukoy na may-ari ng hulaping {{Lang|en|'s}}.<ref name="Carter2016" />{{Efn|Halimbawa ay ang pariralang {{lang|en|the Philippine president's wife}} ("ang asawa ng pangulo ng Pilipinas"), kung saan nakakabit ang {{lang|en|'s}} sa pariralang {{lang|en|the Philippine president}} at hindi lamang sa {{lang|en|president}} ayon sa semantika.}} Ginagamit ang isang grupo ng mga pantukoy para markahan ang mga pangngalan batay sa [[Katiyakan (balarila)|katiyakan]], kung saan ginagamit ang pantukoy na {{Lang|en|the}} ("ang") upang markahan ang isang tiyak na pangngalan, at {{Lang|en|a}} o {{Lang|en|an}} para naman sa mga pangngalang di-tiyak (hal. ikumpara ang {{Lang|en|the president}} "ang pangulo" sa {{Lang|en|a president}} "isang pangulo"). Nakadepende ang paggamit sa {{Lang|en|a}} o {{Lang|en|an}} sa simulang tunog ng pangngalan: {{Lang|en|a}} kung isa itong [[Katinig|tunog na katinig]] (hal. {{Lang|en|a pencil}} "isang lapis" o {{Lang|en|a uniform}} "isang uniporme" dahil nagsisimula ang salita sa tunog na {{IPA|/j/}}) habang {{Lang|en|an}} naman sa mga [[Patinig|tunog na patinig]] (hal. {{Lang|en|an event}} "isang pangyayari" o {{Lang|en|an honest person}} "isang tapat na tao" dahil nagsisimula ang salita sa tunog na {{IPA|/ɑ/}}).<ref>{{Cite web |title='A' or 'an'? What about before 'h'? An Indefinite Article Guide |trans-title='A' ba o 'An': Gabay sa mga Di-tiyak na Pantukoy |url=https://www.merriam-webster.com/grammar/is-it-a-or-an |access-date=2026-06-29 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> Samantala, ginagamit naman ang mga panukat (hal. {{Lang|en|one}} "isa", {{Lang|en|all}} "lahat") upang tukuyin ang kailanan o bilang ng isang pangngalan. Dapat [[Pagsang-ayon (balarila)|sumasang-ayon]] ang pangngalan sa panukat na ginagamit, halimbawa, {{Lang|en|one pencil}} "isang lapis" pero {{Lang|en|all pencils}} "lahat ng lapis"). Palaging nasa simula ng mga pariralang pangngalan ang mga pantukoy.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|pp=54–55}} ==== Pang-uri ==== [[Pang-uri sa wikang Ingles]] ang mga salitang naglalarawan sa ibang mga salitang Ingles, karaniwan sa mga pangngalan, kagaya halimbawa ng {{Lang|en|red car}} ("pulang kotse"). Nasa unahan palagi ito ng salitang nilalarawan nito, at pagkatapos ng pantukoy kung meron man. Maaari ring umakto ang mga ito bilang panaguring naglalarawan, kagaya ng pang-uri na {{Lang|en|happy}} ("masaya") sa pangungusap na {{Lang|en|the child is happy}} ("masaya ang bata"). Hindi nilalapian ang mga pang-uri sa modernong Ingles, bagamat nilalapian ito noon. Gayunpaman, nilalapian pa rin ang ilang mga pang-uri batay sa antas ng pagkukumpara: walang paglalapi sa antas na lantay, ginagamit naman ang hulaping {{Lang|en|-er}} sa antas na pahambing, habang {{Lang|en|-est}} naman sa antas na pasukdol. May ilang pang-uri na may naiibang anyo para sa pahambing at pasukdol na antas: halimbawa ang salitang {{Lang|en|good}} ("maayos"), na may pahambing na {{Lang|en|better}} ("mas maayos") at pasukdol na {{Lang|en|best}} ("pinakamaayos"). Samantala, ginagamit naman ng ibang mga pang-uri ang isang hiwalay na salita para sa pahambing at pasukdol: {{Lang|en|more}} (masasalin dito bilang "mas") para sa pahambing (hal. {{Lang|en|more beautiful}} "mas maganda") habang {{Lang|en|most}} (masasalin dito bilang "pinaka-") para naman sa pasukdol (hal. {{Lang|en|most beautiful}} "pinakamaganda"). May pagkakaiba sa kung ano ang ginagamit ng mga mananalita na paraan para sa kaantasan; sa kasalukuyan, ipinapakita sa mga pag-aaral na mas nagiging karaniwan sa mga katutubong mananalita ang paggamit sa mga hiwalay na salita kesa sa paglalapi. ==== Panghalip, kaukulan, at panauhan ==== Di kagaya ng ibang uri ng salita sa wikang Ingles, napanatili ng mga panghalip ng wika ang marami sa mga paglalapi batay sa kaukulan at panauhan. Napanatili sa mga panghalip panao ang pagkakaiba sa anyong simuno o tagaganap sa karamihan sa mga panauhan gayundin sa pagtatangi batay sa buhay sa mga panghalip sa ikatlong panauhan at batay sa kasarian. Kumakatawan ang kaukulang simuno ng modernong Ingles sa kaukulang palagyo ng Lumang Ingles, habang kumakatawan naman ang kaukulang palayon sa kaukulang tagaganap at sa kaukulang patanggap ng Lumang Ingles. Ginagamit ang kaukulang simuno kung simuno ang panghalip mismo ng isang sugnay, habang sa ibang kaso, ginagamit naman ang kaukulang palayon. Samantala, maaaring malaya o di-malaya ang magiging anyo ng mga panghalip paari sa wikang Ingles. Umaakto bilang pantukoy sa isang pangngalan ang mga di-malalayang panghalip paari (hal. {{Lang|en|my chair}} "upuan ko") habang umaakto naman na parang pangngalan ang mga malalayang panghalip paari (hal. {{Lang|en|the chair is mine}} "akin ang upuan"). Hindi na itinatangi sa modernong Ingles ang pagkapormal ng mga panghalip. Noon, itinatangi ito kagaya ng sa panghalip panao sa ikalawang panauhan: {{Lang|en|thou}} ang di-pormal habang {{Lang|en|you}} naman ang pormal na katumbas. Sa kasalukuyan, hindi na halos ginagamit ang {{Lang|en|thou}}, habang nanaig naman ang {{Lang|en|you}} sa kahit anong konteksto. Pare-pareho ang mga ginagamit na salita para sa anyong pang-isahan at pangmaramihan ng mga panghalip sa ikalawa at ikatlong panauhan: * Palaging magkapareho ng itsura ang mga panghalip sa ikalawang panauhan ({{Lang|en|you, your, yours}} "ikaw, mo, sa'yo") maliban sa anyong pabalik ({{Lang|en|yourself, yourselves}} "sa'yo, sa inyo") sa maraming dayalekto. Ginagamit ng ilang dayalekto ang isang hiwalay na pangmaramihang panghalip sa ikalawang panauhan: {{Lang|en|y'all}} ("kayong lahat") sa Aprikanong Amerikanong Bernakular at Ingles ng Katimugang Estados Unidos, {{Lang|en|youse}} sa Australia, o {{Lang|en|ye}} sa Irlanda. * Sa ikatlong panauhan, parehong ginagamit sa modernong Ingles ang serye ng pares na {{Lang|en|they/them}} ({{Lang|en|they, them, their, theirs, themselves}}, "sila, kanila, nila, sa kanila") bilang pang-isahan o pangmaramihan. Ginagamit din ang naturang serye ng panghalip bilang mga pang-isahang panghalip na walang kasarian (minsan kasama ang pang-isahang panghalip pabalik na {{Lang|en|themself}}), partikular sa [[LGBT|mga taong LGBT]]. {| class="wikitable" |+Mga panghalip panao ng wikang Ingles ! colspan="4" rowspan="2" scope="col" |Panauhan ! rowspan="2" scope="col" |Simuno ! rowspan="2" scope="col" |Tagaganap ! colspan="2" scope="col" |Paari ! rowspan="2" scope="col" |Pabalik |- !Malaya !Di-malaya |- ! rowspan="2" scope="row" |Una ! colspan="3" |Isahan |{{Lang|en|I}} |{{Lang|en|me}} |{{Lang|en|my}} |''mine'' |''myself'' |- ! colspan="3" |Maramihan |{{Lang|en|we}} |{{Lang|en|us}} |{{Lang|en|our}} |{{Lang|en|ours}} |{{Lang|en|ourselves}} |- ! rowspan="2" |Ikalawa ! colspan="3" |Isahan | colspan="2" rowspan="2" |{{Lang|en|you}} | rowspan="2" |{{Lang|en|your}} | rowspan="2" |{{Lang|en|yours}} |{{Lang|en|yourself}} |- ! colspan="3" |Maramihan |{{Lang|en|yourselves}} |- ! rowspan="5" |Ikatlo ! rowspan="4" |Isahan ! rowspan="3" |Tao !Panlalaki |{{Lang|en|he}} |{{Lang|en|him}} | colspan="2" |{{Lang|en|his}} |{{Lang|en|himself}} |- !Pambabae |{{Lang|en|she}} | colspan="2" |{{Lang|en|her}} |{{Lang|en|hers}} |{{Lang|en|herself}} |- !Alinman |{{Lang|en|they}} |{{Lang|en|them}} |{{Lang|en|their}} |{{Lang|en|theirs}} |{{Lang|en|themself}}{{Efn|Bagamat unang ginamit ang {{lang|en|themself}} noon pang ika-14 na siglo, kinokonsidera pa rin ang paggamit nito bilang limitado. Ayon sa ''[[The Cambridge Grammar of the English Language]]'', ang paggamit nito ay bihira at tinatanggap lamang ng minorya ng mga mananalita, bagamat inaasahang lalaganap ang paggamit nito sa hinaharap kasabay ng pagsikat ng pang-isahang {{lang|en|they}}, kung saan maaaring makita ang anyong pangmaramihan nitong {{lang|en|themselves}} bilang taliwas sa pagiging pang-isahan ng {{lang|en|they}}.<ref>{{sfn|Huddleston|Pullum|2002}}</ref>}} |- ! colspan="2" |Di-tao | colspan="2" |{{Lang|en|it}} | colspan="2" |{{Lang|en|its}} |{{Lang|en|itself}} |- ! colspan="3" |Maramihan |{{Lang|en|they}} |{{Lang|en|them}} |{{Lang|en|their}} |{{Lang|en|theirs}} |{{Lang|en|themselves}} |} == Talababa == {{notelist}} == Sanggunian == {{reflist}} === Pinagkunan === <!-- The entries in this bibliography are in alphabetical order. Comments show the names of named references. --> {{refbegin|30em}} <!-- AartsHaegeman2006 -->* {{cite book |first1=Bas |last1=Aarts |first2=Liliane |last2=Haegeman |date=2006 |chapter=English Word classes and Phrases |trans-chapter=Mga klase ng salita at parirala sa Ingles|title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Handbook sa Lingguwistikang Ingles|lang=en|editor1-last=Aarts |editor1-first=Bas |editor2-first=April |editor2-last=McMahon |publisher=Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- AbercrombieDaniels2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04878-1 |chapter=Spelling Reform Proposals: English |trans-chapter=Mga Mungkahing Reporma sa Pagbaybay: Ingles|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Abercrombie |first1=D. |last2=Daniels |first2=P. T. |pages=72–75 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- AitkenMcArthur1979 -->* {{cite book |editor1-last=Aitken |editor1-first=A. J. |editor2-last=McArthur |editor2-first=Tom |date=1979 |title=Languages of Scotland|lang=en|trans-title=Mga Wika ng Eskosya |location=Edinburgh, Reyno Unido |publisher=Chambers |series=Occasional paper – Association for Scottish Literary Studies |volume=4 |isbn=978-0-550-20261-1}} <!-- Alcaraz-ArizaNavarro2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/02351-8 |chapter=Medicine: Use of English|trans-chapter=Medisina: Paggamit sa Ingles|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Alcaraz Ariza |first1=M. Á. |last2=Navarro |first2=F. |pages=752–759 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Ammon2006 -->* {{cite journal |last=Ammon |first=Ulrich |s2cid=142692741 |title=Language Conflicts in the European Union: On finding a politically acceptable and practicable solution for EU institutions that satisfies diverging interests|trans-title=Mga Hidwaan sa Wika sa Unyong Europeo: Ukol sa paghahanap sa isang politikal na pagsang-ayon at praktikal na solusyon para sa mga institusyon ng EU nang nagagampanan ang mga nagkakaibang interes|lang=en|journal=International Journal of Applied Linguistics |volume=16 |issue=3 |pages=319–338 |date=2006 |doi=10.1111/j.1473-4192.2006.00121.x |s2cid-access=free |via=DYLAN project |url=http://www.dylan-project.org/Dylan_en/presentation/dissemination/articles/assets/UDE-Ammon-LanguageConflictsInTheEuropeanUnion.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102074109/http://www.dylan-project.org/Dylan_en/presentation/dissemination/articles/assets/UDE-Ammon-LanguageConflictsInTheEuropeanUnion.pdf |archive-date=2 January 2011}} <!-- Ammon2008 -->* {{cite book |last=Ammon |first=Ulrich |chapter=Pluricentric and Divided Languages |lang=en|trans-chapter=Mga Plurisentro at Nakahating Wika|editor1-last=Ammon |editor1-first=Ulrich N. |editor2-last=Dittmar |editor2-first=Norbert |editor3-last=Mattheier |editor3-first=Klaus J. |display-editors=3 |editor4-last=Trudgill |editor4-first=Peter |title=Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society |trans-title=Sosyolingguwistika: Pandaigdigang Handbook ng Agham ng Wika at Lipunan|volume=2 |date=2008 |edition=2nd |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-019425-8 |series=Handbooks of Linguistics and Communication Science}} <!-- Annamalai2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04611-3 |chapter=India: Language Situation |lang=en|trans-chapter=India: Sitwasyon sa Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Annamalai |first1=E. |pages=610–613 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Australian Bureau of Statistics2013 official census of Australia -->* {{cite web |author=Australian Bureau of Statistics |title=2011 Census QuickStats: Australia|trans-title=QuickStats sa Senso ng 2011: Australia |lang=en|date=28 March 2013 |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151106221006/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |archive-date=6 November 2015}} <!-- Bailey2001 -->* {{cite book |last=Bailey |first=Guy |chapter=The relationship between African American and White Vernaculars|trans-chapter=Ang kaugnayan ng Aprikanong Amerikano at Puting Bernakular|editor-last=Lanehart |editor-first=Sonja L. |title=Sociocultural and historical contexts of African American English |trans-title=Sosyokultural at historikal na konteksto ng Aprikanong Amerikanong Ingles|url=https://archive.org/details/socioculturalhis00lane |url-access=limited |date=2001 |pages=[https://archive.org/details/socioculturalhis00lane/page/n71 53]–84 |publisher=John Benjamins |lang=en|series=Varieties of English around the World |isbn=978-1-58811-046-6}} <!-- Bailey1997 -->* {{cite book |last=Bailey |first=G. |date=1997 |chapter=When did southern American English begin|trans-chapter=Kailan nagsimula ang katimugang Amerikanong Ingles|chapter-url=https://books.google.com/books?id=zvFtOr5_BZAC&pg=PA255 |title=Englishes around the world|trans-title=Mga Ingles sa iba't-ibang panig ng mundo|lang=en|pages=255–275 |editor=Edgar W. Schneider |publisher=John Benjamins |isbn=9789027248763}} <!-- Bao2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04257-7 |chapter=Variation in Nonnative Varieties of English |trans-chapter=Baryasyon sa mga hindi Katutubong Barayti ng Ingles|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Bao |first1=Z. |pages=377–380 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Barry1982 -->* {{cite book |last=Barry |first=Michael V. |chapter=English in Ireland |trans-chapter=Ingles sa Irlanda|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=84–134 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- BaughCable2002 -->* {{cite book |last1=Baugh |first1=Albert C. |last2=Cable |first2=Thomas |title=A History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles|edition=5|lang=en |publisher=Longman |date=2002 |isbn=978-0-13-015166-7 |url=https://archive.org/details/historyofenglish02baug}} <!-- Bazelmans2009 -->* {{cite book |last=Bazelmans |first=Jos |chapter=The Early-Medieval Use of Ethnic Names from Classical Antiquity: the Case of the Frisians |trans-chapter=Ang Maagang Medyebal na Paggamit sa mga Etnikong Pangalan mula sa Klasikong Antigong Panahon: ang Kaso ng mga Prisyano|pages=321–338 |editor-last1=Derks |editor-first1=Ton |editor-last2=Roymans |editor-first2=Nico |title=Ethnic Constructs in Antiquity: The Role of Power and Tradition|trans-title=Mga Etnikong Gawa sa Antigong Panahon: Ang Gampanin ng Kapangyarihan at Tradisyon|lang=en|publisher=Amsterdam University Press |series=Amsterdam Archaeological Studies |volume=13 |date=2009 |isbn=978-90-485-0791-7 |jstor=j.ctt46n1n2.1 |jstor-access=free}} <!-- Bermudez-OteroMcMahon2006 -->* {{cite encyclopedia |last1=Bermúdez-Otero |first1=Ricardo |first2=April |last2=McMahon |date=2006 |title=English phonology and morphology |trans-title=Ponolohiya at morpolohiya ng Ingles|lang=en|editor-first=Bas |editor-last=Aarts |editor-first2=April |editor-last2=McMahon |encyclopedia=The Handbook of English Linguistics |location=Oxford |publisher=Wiley–Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2 |doi=10.1002/9780470753002.ch17 |series=Blackwell Handbooks in Linguistics |pages=382–410}} <!-- BlenchSpriggs1999 -->* {{cite book |last1=Blench |first1=R. |last2=Spriggs |first2=Matthew |title=Archaeology and Language: Correlating Archaeological and Linguistic Hypotheses|trans-title=Arkeolohiya at Wika: Pagsasama sa mga Arkeolohiko at Lingguwistikong Palagay|lang=en|pages=285–286 |date=1999 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-11761-6 |url=https://books.google.com/books?id=DWMHhfXxLaIC&pg=PA286}} * {{cite book |editor-last=Blake |editor-first=Norman |title=Cambridge History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|volume=2|publisher=Cambridge University Press |date=1992 |doi=10.1017/CHOL9780521264754.003 |isbn=978-1-139-05553-6}} ** {{Harvc |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |in=Blake |year=1992 |pages=23–154}} <!-- Boberg2010 -->* {{cite book |last=Boberg |first=Charles |author-link=Charles Boberg |date=2010 |title=The English language in Canada: Status, history and comparative analysis|url=https://archive.org/details/englishlanguagei0000bobe |trans-title=Ang Wikang Ingles sa Kanada: Katayuan, kasaysayan, at pagsusuring komparatibo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49144-0 |series=Studies in English Language}} <!-- BosworthToller1921 -->* {{cite web |last1=Bosworth |first1=Joseph |author-link1=Joseph Bosworth|last2=Toller |first2=T. Northcote |title=Engla land |work=[[An Anglo-Saxon Dictionary]] (Online)|lang=en |date=1921 |url=http://bosworth.ff.cuni.cz/009427 |publisher=[[Charles University]] |archive-date=21 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221212612/http://bosworth.ff.cuni.cz/009427 |url-status=live}} <!-- BrintonBrinton2010 -->* {{cite book |last1=Brinton |first1=Laurel J. |last2=Brinton |first2=Donna M. |date=2010 |title=The linguistic structure of modern English |trans-title=Ang lingguwistikong estraktura ng modernong Ingles|lang=en|publisher=John Benjamins |isbn=978-90-272-8824-0 |url=https://benjamins.com/#catalog/books/z.156/main}} <!-- Brutt-Griffler2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00644-1 |chapter=Languages of Wider Communication|trans-chapter=Mga Wika ng mas Malawak na Komunikasyon|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Brutt-Griffler |first1=J. |pages=690–697 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Burridge2010 -->* {{cite book |last=Burridge |first=Kate |chapter=English in Australia|trans-chapter=Ingles sa Australia|editor-last=Kirkpatrick |editor-first=Andy |date=2010 |title=Routledge Handbook of World Englishes |trans-title=Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo|lang=en|url=https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk_142 |url-access=limited |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-62264-6 |pages=[https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk_142/page/n154 132]–151}} <!-- Campbell1959 -->* {{cite book |last=Campbell |first=Alistair |author-link=Alistair Campbell|title=Old English Grammar|url=https://archive.org/details/oldenglishgramma0000camp_o0r3 |trans-title=Balarila ng Lumang Ingles |location=Oxford, Inglatera |publisher=[[Oxford University Press]] |date=1983 |orig-date=1959|lang=en |isbn=978-0-19-811943-2 |ref={{sfnref|Campbell|1959}}}} <!-- CarrHoneybone2007 -->* {{cite journal |last1=Carr |first1=Philip |last2=Honeybone |first2=Patrick |date=2007 |title=English phonology and linguistic theory: an introduction to issues, and to 'Issues in English Phonology'|trans-title=Ponolohiya at lingguwistikong teorya ng Ingles: panimula sa mga isyu, at sa 'Mga Isyu sa Ponolohiya ng Ingles'|lang=en|journal=Language Sciences |volume=29 |issue=2 |pages=117–153 |doi=10.1016/j.langsci.2006.12.018}} <!-- Cassidy1982 -->* {{cite book |last=Cassidy |first=Frederic G. |chapter=Geographical Variation of English in the United States|lang=en|trans-chapter=Heograpikong Baryasyon ng Ingles sa Estados Unidos|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=177–210 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Cercignani1981 -->* {{cite book |last=Cercignani |first=Fausto |title=Shakespeare's works and Elizabethan pronunciation|trans-title=Mga gawa ni Shakespeare at ang Isabel na pagbigkas|lang=en|date=1981 |publisher=Clarendon |url=https://books.google.com/books?id=_JBlAAAAMAAJ |jstor=3728688 |isbn=978-0-19-811937-1}} <!-- Clark2013 -->* {{cite book |first1=Urszula |last1=Clark |first2=Esther |last2=Asprey |date=2013 |title=West Midlands English: Birmingham and the Black Country|trans-title=Ingles ng Kanlurang Midlands: Birmingham at ang Black Country|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=978-0-7486-4169-7}} <!-- CollingwoodMyres1936 -->* {{cite book |last1=Collingwood |first1=Robin George |author-link=R. G. Collingwood |last2=Myres |first2=J. N. L. |chapter=The Sources for the period: Angles, Saxons, and Jutes on the Continent |trans-chapter=Ang mga Pinagmulan para sa panahon: Mga Anglo, Saxon, at Jute sa Kontinente|title=Roman Britain and the English Settlements|trans-title=Romanong Britanya at ang mga Tirahang Ingles|volume=5 |publisher=Clarendon |location=Oxford, Inglatera|lang=en|date=1936 |lccn=37002621 |jstor=2143838}} * {{cite book |last=Cohen |first=Antonie |title=The Phonemes of English: A Phonemic Study of the Vowels and Consonants of Standard English |trans-title=Ang mga Ponema ng Ingles: Isang Ponemikong Pag-aaral sa mga Patinig at Katinig ng Pamantayang Ingles|lang=en|publisher=Springer |date=2012 |orig-date=1952 |isbn=978-94-010-2969-8}} <!-- CollinsMees2003 -->* {{cite book |last1=Collins |first1=Beverley |last2=Mees |first2=Inger M. |year=2003 |orig-date=1981 |title=The Phonetics of English and Dutch|trans-title=Ang Ponetika ng Ingles at Olandes |edition=5 |place=Leiden, Olanda|lang=en |publisher=Brill |isbn=978-90-04-10340-5}} <!-- Connell2006 -->* {{cite encyclopedia |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01655-2 |title=Nigeria: Language Situation|trans-title=Nigeria: Sitwasyon sa Wika|lang=en|encyclopedia=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Connell |first1=B. A. |pages=635–637 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- ConradRubal-Lopez1996 -->* {{cite book |last1=Conrad |first1=Andrew W. |last2=Rubal-Lopez |first2=Alma |title=Post-Imperial English: Status Change in Former British and American Colonies, 1940–1990|trans-title=Imperyong Ingles: Pagbabago sa Katayuan sa mga Dating Kolonya ng Britanya at Amerika, 1940–1990|lang=en|date=1996 |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-087218-7 |url=http://www.degruyter.com/viewbooktoc/product/143492 |page=261 |url-access=subscription}} * {{cite book |last=Cruttenden |first=Alan |date=2014 |title=Gimson's Pronunciation of English|trans-title=Pagbigkas sa Ingles ng Gimson|edition=8 |lang=en|publisher=Routledge |isbn=978-1-4441-8309-2}} <!-- CrystalLanguageDeath2002 -->* {{cite book |doi=10.1017/CBO9781139106856 |title=Language Death |url=https://archive.org/details/languagedeath0000crys |trans-title=Pagkamatay ng Wika|lang=en|date=2000 |last=Crystal |first=David |isbn=978-0-521-65321-3}} <!-- CrystalGlobalLanguage2003a -->* {{Cite book |last=Crystal |first=David |title=English as a Global Language |trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|author-link=David Crystal |edition=2 |publisher=Cambridge University Press |page=69 |date=2003a |url=https://books.google.com/books?id=d6jPAKxTHRYC |isbn=978-0-521-53032-3}} <!-- CrystalEncyclopedia2003b -->* {{cite book |last=Crystal |first=David |title=Cambridge Encyclopedia of the English Language|trans-title=Ensiklopediya ng Cambridge ukol sa Wikang Ingles|author-link=David Crystal |edition=2|lang=en |publisher=Cambridge University Press |date=2003b |isbn=978-0-521-53033-0 |url=https://books.google.com/books?id=A3b3ngEACAAJ}} <!-- CrystalSubcontinent2004b -->* {{cite news |last=Crystal |first=David |title=Subcontinent Raises Its Voice|trans-title=Itinaas ng Subkontinente ang Kanyang Boses|lang=en|year=2004 |url=https://www.theguardian.com/education/2004/nov/19/tefl |newspaper=The Guardian |archive-date=17 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080417171455/http://education.guardian.co.uk/tefl/story/0,,1355064,00.html |url-status=live}} <!-- DanielsBright1996 -->* {{cite book |editor1-last=Daniels |editor1-first=Peter T. |editor2-last=Bright |editor2-first=William |title=The World's Writing Systems|trans-title=Ang mga Sistema ng Oagsulat ng Mundo|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=621jAAAAMAAJ |date=1996 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-507993-7}} <!-- Dehaene2009 -->* {{cite book |last=Dehaene |first=Stanislas |title=Reading in the Brain: The Science and Evolution of a Human Invention|trans-title=Pagbabasa sa Utak: Ang Agham at Ebolusyon ng isang Imbensiyon ng Tao|lang=en|date=2009 |publisher=Viking |isbn=978-0-670-02110-9 |url=https://books.google.com/books?id=6Z2hjwEACAAJ}} <!-- DenningKesslerLeben2007 -->* {{cite book |last1=Denning |first1=Keith |last2=Kessler |first2=Brett |last3=Leben |first3=William Ronald |title=English Vocabulary Elements|trans-title=Mga Elemento sa Bokabularyo ng Ingles|lang=en|date=17 February 2007 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-516803-7 |url=https://books.google.com/books?id=jz76l9RAccQC}} <!-- Deumert2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01294-3 |chapter=Migration and Language |trans-chapter=Migrasyon at Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Deumert |first1=A. |pages=129–133 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Dixon 1982 -->* {{cite journal |last=Dixon |first=R. M. W. |date=1982 |title=The grammar of English phrasal verbs|url=https://archive.org/details/australian-journal-of-linguistics_1982-06_2_1/page/1 |trans-title=Ang balarila ng mga pariralang pandiwa ng Ingles|lang=en|journal=Australian Journal of Linguistics |volume=2 |issue=1 |doi=10.1080/07268608208599280 |pages=1–42}} <!-- Donoghue2008 -->* {{cite book |last=Donoghue |first=D. |title=Old English Literature: A Short Introduction|url=https://archive.org/details/oldenglishlitera0000dono |trans-title=Panitikan ng Lumang Ingles: Maikling Panimula|lang=en|publisher=Wiley |date=2008 |isbn=978-0-631-23486-9 |doi=10.1002/9780470776025 |editor-last=Donoghue |editor-first=Daniel}} <!-- Durrell2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/02189-1 |chapter=Germanic Languages|trans-chapter=Mga Wikang Hermaniko |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Durrell |first1=M. |pages=53–55 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Eagleson1982 -->* {{cite book |last=Eagleson |first=Robert D. |chapter=English in Australia and New Zealand|trans-chapter=Ingles sa Australia at Nueva Selanda|lang=en|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=415–438 |isbn=978-3-12-533872-2 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press}} <!-- Ethnologue -->* {{cite web |url=http://www.ethnologue.com/statistics/size |title=Summary by language size|trans-title=Buod batay sa laki ng wika |lang=en|website=Ethnologue: Languages of the World |ref={{harvid|Ethnologue|2010}} |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226040016/https://www.ethnologue.com/statistics/size |url-status=live}} <!-- European Commission2012 -->* {{cite report |publisher=European Commission |title=Special Eurobarometer 386: Europeans and Their Languages|trans-title=Mga Natatanging Eurobarometer 386: Mga Europeo at ang Kanilang Wika|lang=en|date=June 2012 |series=Eurobarometer Special Surveys |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160106183351/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |archive-date=6 January 2016 |ref={{sfnref|European Commission|2012}}}} <!--FasoldConnor-Linton2014 -->* {{cite book |editor1-last=Fasold |editor1-first=Ralph W. |editor2-last=Connor-Linton |editor2-first=Jeffrey |title=An Introduction to Language and Linguistics|trans-title=Panimula sa Wika at Lingguwistika |edition=2|lang=en|date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-06185-5}} * {{cite journal |last1=Flemming |first1=Edward |last2=Johnson |first2=Stephanie |year=2007 |title=''Rosa's roses'': reduced vowels in American English |trans-title=''Mga rosas ni Rosa'': pagbawas sa mga patinig sa Amerikanong Ingles|lang=en|journal=[[Journal of the International Phonetic Association]] |volume=37 |issue=1 |pages=83–96 |doi=10.1017/S0025100306002817 |url=http://web.mit.edu/flemming/www/paper/rosasroses.pdf |citeseerx=10.1.1.536.1989 |s2cid=145535175 |archive-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919182406/http://web.mit.edu/flemming/www/paper/rosasroses.pdf |url-status=live}} <!-- Giegerich1992 -->* {{cite book |title=English Phonology: An Introduction|url=https://archive.org/details/englishphonology0000gieg|trans-title=Ponolohiya ng Ingles: Panimula|lang=en |first=Heinz J. |last=Giegerich |publisher=Cambridge University Press |date=1992 |isbn=978-0-521-33603-1 |series=Cambridge Textbooks in Linguistics}} <!-- Gneuss2013 -->* {{cite book |last=Gneuss |first=Helmut |chapter=The Old English Language|lang=en|trans-chapter=Ang Lumang Wikang Ingles |editor1-last=Godden |editor1-first=Malcolm |editor2-last=Lapidge |editor2-first=Michael |date=2013 |title=Cambridge Companion to Old English Literature|url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000malc |trans-title=Pantulong ng Cambridge ukol sa Panitikan ng Lumang Ingles|edition=2 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-15402-4 |pages=[https://archive.org/details/cambridgecompani0000malc/page/18 19]–49}} <!-- Görlach1991 -->* {{cite book |last=Görlach |first=Manfred |title=Introduction to Early Modern English|lang=en|trans-title=Panimula sa Maagang Modernong Ingles|date=1991 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-32529-5}} <!-- Gordin2015 -->* {{cite magazine |last=Gordin |first=Michael D. |title=Absolute English|trans-title=Ingles Lamang|lang=en |url=http://aeon.co/magazine/science/how-did-science-come-to-speak-only-english/ |magazine=[[Aeon (digital magazine)|Aeon]] |date=4 February 2015 |archive-date=7 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207162247/http://aeon.co/magazine/science/how-did-science-come-to-speak-only-english/ |url-status=dead}} <!-- GordonCampbellHay et al.2004 -->* {{cite book |last1=Gordon |first1=Elizabeth |last2=Campbell |first2=Lyle |last3=Hay |first3=Jennifer |last4=Maclagan |first4=Margaret |last5=Sudbury |first5=Angela |last6=Trudgill |first6=Peter |author-link6=Peter Trudgill |date=2004 |title=New Zealand English: its origins and evolution|url=https://archive.org/details/newzealandenglis0000unse_b8r3 |trans-title=Ingles ng Nueva Selanda : mga pinagmulan at ebolusyon nito|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-10895-9 |series=Studies in English Language |ref={{sfnref|Gordon|Campbell|Hay et al.|2004}}}} <!-- Gottlieb2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04455-2 |chapter=Linguistic Influence|trans-chapter=Impluwensiya ng Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Gottlieb |first1=H. |pages=196–206 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Graddol2006 -->* {{cite book |last=Graddol |first=David |title=English Next: Why global English may mean the end of 'English as a Foreign Language'|trans-title=Susunod Ingles: Bakit maaaring matapos ang 'Ingles bilang Banyagang Wika' dahil sa pandaigdigang Ingles|author-link=David Graddol |url=http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next.pdf |lang=en|date=2006 |publisher=The British Council |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212042939/http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next.pdf |archive-date=12 February 2015}} <!-- Graddol2010 -->* {{cite book |last=Graddol |first=David |title=English Next India: The future of English in India |trans-title=Susunod Ingles sa India: Ang hinaharap ng Ingles sa India|author-link=David Graddol |url=http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next-india-2010.pdf|lang=en |date=2010 |publisher=The British Council |isbn=978-0-86355-627-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212042654/http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next-india-2010.pdf |archive-date=12 February 2015}} <!-- GraddolLeithSwann et al.2007 -->* {{cite book |editor1-last=Graddol |editor1-first=David |editor2-last=Leith |editor2-first=Dick |editor3-last=Swann |editor3-first=Joan |editor4-last=Rhys |editor4-first=Martin |editor5-last=Gillen |editor5-first=Julia |title=Changing English |trans-title=Nagbabagong Ingles|lang=en|url=http://www.routledge.com/books/details/9780415376792/ |date=2007 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-37679-2 |ref={{sfnref|Graddol|Leith|Swann et al.|2007}}}} <!--Green2002 -->* {{cite book |last=Green |first=Lisa J. |date=2002 |title=African American English: a linguistic introduction |trans-title=Ingles ng Aprikanong Amerikano: panimula sa wika|lang=en|url=https://archive.org/details/isbn_9780521891387 |url-access=registration |publisher=Cambridge University Press}} <!-- Greenbaum -->* {{cite book |last1=Greenbaum |first1=S. |last2=Nelson |first2=G. |title=An introduction to English grammar |trans-title=Panimula sa balarila ng Ingles|lang=en|date=2002 |edition=2|publisher=Longman |isbn=978-0-582-43741-8}} <!-- Halliday & Hasan 1976 -->* {{cite book |last1=Halliday |first1=M. A. K. |last2=Hasan |first2=Ruqaiya |date=1976 |title=Cohesion in English |url=https://archive.org/details/cohesioninenglis0000hall |trans-title=Pagkakaisa sa Ingles|lang=en |publisher=Pearson |isbn=978-0-582-55041-4}} <!-- Harbert2006 -->* {{cite book |doi=10.1017/CBO9780511755071 |title=The Germanic Languages |trans-title=Mga Wikang Hermaniko|lang=en|date=2006 |last1=Harbert |first1=Wayne |isbn=978-0-521-80825-5}} <!-- Hickey 2007 -->* {{cite book |last=Hickey |first=R. |date=2007 |title=Irish English: History and present-day forms |url=https://archive.org/details/irishenglishhist0000hick |trans-title=Ingles ng Irlanda: Kasaysayan at mga kasalukuyang anyo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-85299-9}} <!-- Hogg1992 -->* {{cite book |date=1992 |chapter=The Place of English in Germanic and Indo-European|trans-title=Ang Lugar ng Ingles sa Hermaniko at Indo-Europeo|lang=en |title=Cambridge History of the English Language |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|volume=1|editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26474-7}} ** {{Harvc |last=Bammesberger |first=Alfred |year=1992 |chapter=The Place of English in Germanic and Indo-European |url=https://books.google.com/books?id=Y83EPUUWnQkC&pg=PA26 |in=Hogg |pages=26–66}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |chapter=Phonology and Morphology |in=Hogg |year=1992 |pages=67–168 |id={{sfnref|Hogg|1992a}}}} ** {{Harvc |last=Kastovsky |first=Dieter |chapter=Semantics and Morphology |in=Hogg |year=1992 |pages=290–408}} ** {{Harvc |last=Toon |first=Thomas E. |chapter=Old English Dialects |in=Hogg |year=1992 |pages=409–451}} <!-- HoggDenison2006 -->* {{cite book |editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |editor-last2=Denison |editor-first2=David |title=A History of the English language |publisher=Cambridge University Press |date=2006 |isbn=978-0-521-71799-1}} ** {{Harvc |last=Crystal |first=David |chapter=English worldwide |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=420–439}} ** {{Harvc |last=Fischer |first=Olga |last2=van der Wurff |first2=Wim |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |chapter=Syntax |pages=109–198}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |last2=Denison |first2=David |in=Hogg |in2=Denison |chapter=Overview |pages=1–30 |year=2006 |id={{sfnref|Hogg|Denison|2006a}}}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |chapter=English in Britain |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=352–383}} ** {{Harvc |last=Kastovsky |first=Dieter |chapter=Vocabulary |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=199–270}} ** {{Harvc |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=43–108}} ** {{Harvc |last=Nevalainen |first=Terttu |last2=Tieken-Boon van Ostade |first2=Ingrid |chapter=Standardization |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=271–311}} <!--How English evolved into a global language -->* {{cite news |title=How English evolved into a global language |trans-title=Paano naging pandaigdigang wika ang Ingles|url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-12017753 |date=20 December 2010 |work=BBC News |lang=en |ref={{harvid|How English evolved into a global language|2010}} |archive-date=25 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925173407/http://www.bbc.co.uk/news/magazine-12017753 |url-status=live}} <!-- HuddlestonPullum2002 -->* {{cite book |last1=Huddleston |first1=Rodney |last2=Pullum |first2=Geoffrey K. |title=Cambridge Grammar of the English Language |date=2002 |publisher=Cambridge University Press |trans-title=Balarila ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|isbn=978-0-521-43146-0 |url=http://www.cambridge.org/us/academic/subjects/languages-linguistics/grammar-and-syntax/cambridge-grammar-english-language}} <!-- Hughes & Trudgill 1996 -->* {{cite book |first1=Arthur |last1=Hughes |last2=Trudgill |first2=Peter |author-link2=Peter Trudgill |date=1996 |title=English Accents and Dialects |trans-title=Mga Asento at Dayalekto ng Ingles|lang=en|edition=3 |publisher=Arnold |isbn=978-0-340-61445-7}} <!-- International Civil Aviation Organization -->* {{cite web |title=Personnel Licensing FAQ |trans-title=Mga Madalas Itanong sa Personal na Lisensiya|lang=en|url=http://www.icao.int/safety/airnavigation/pages/peltrgfaq.aspx#anchor14 |publisher=International Civil Aviation Organization – Air Navigation Bureau |date=2011 |at=In which languages does a licence holder need to demonstrate proficiency? |quote=Controllers working on stations serving designated airports and routes used by international air services shall demonstrate language proficiency in English as well as in any other language(s) used by the station on the ground. |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220003044/http://www.icao.int/safety/airnavigation/pages/peltrgfaq.aspx#anchor14 |url-status=live |ref={{sfnref|International Civil Aviation Organization|2011}}}} <!-- International Maritime Organization2011 -->* {{cite web |publisher=International Maritime Organization |title=IMO Standard Marine Communication Phrases|lang=en|trans-title=Pamantayang Parirala sa Komunikasyon sa Dagat ng IMO|date=2011 |url=http://www.imo.org/OurWork/Safety/Navigation/Pages/StandardMarineCommunicationPhrases.aspx |archive-date=3 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003233938/http://www.imo.org/OurWork/Safety/Navigation/Pages/StandardMarineCommunicationPhrases.aspx |url-status=dead |ref={{sfnref|International Maritime Organization|2011}}}} <!-- International Phonetics Association1999 -->* {{Cite book |publisher=[[International Phonetic Association]], Cambridge University Press |author-link=International Phonetic Association |date=1999 |title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet |trans-title=Handbook ng Pandaigdigang Ponetikong Asosasyon: Gabay sa paggamit sa Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto|lang=en|isbn=978-0-521-65236-0 |ref={{sfnref|International Phonetic Association|1999}}}} <!-- Jambor2007 -->* {{cite journal |last=Jambor |first=Paul Z. |title=English Language Imperialism: Points of View|lang=en|trans-title=Imperyalismo ng Wikang Ingles: Mga Pananaw|journal=Journal of English as an International Language |date=2007 |volume=2 |pages=103–123 |url=https://www.eilj.com/wp-content/uploads/2013/12/2-december%202007.pdf#page=103 |archive-date=11 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211184023/https://www.eilj.com/wp-content/uploads/2013/12/2-december%202007.pdf#page=103 |url-status=live}} <!-- Jespersen 2007 -->* {{cite book |last=Jespersen |first=Otto |title=The Philosophy of Grammar |chapter=Case: The number of English cases|lang=en|trans-title=Ang Pilosopiya ng Balarila|trans-chapter=Kaso: Ang bilang ng mga kaso sa Ingles|publisher=Routledge |orig-date=1924 |date=2007}} <!-- Kachru2006 -->* {{cite encyclopedia |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00645-3 |title=English: World Englishes|trans-title=Ingles: Mga Ingles ng Mundo|lang=en |encyclopedia=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Kachru |first1=B. |pages=195–202 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- KönigvanderAuwera1994 -->* {{cite book |editor-last=König |editor-first=Ekkehard |editor2-last=van der Auwera |editor2-first=Johan |title=The Germanic Languages|trans-title=Mga Hermanikong Wika|lang=en|date=1994 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28079-2 |series=Routledge Language Family Descriptions |url=http://www.routledge.com/books/details/9780415280792/ |jstor=4176538}} <!-- König 1994 -->* {{cite book |last=König |first=Ekkehard |chapter=English |pages=532–562 |editor1-last=König |editor1-first=Ekkehard |editor2-last=van der Auwera |editor2-first=Johan |title=The Germanic Languages|trans-title=Mga Hermanikong Wika|lang=en|date=1994 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28079-2 |series=Routledge Language Family Descriptions |chapter-url=http://www.routledge.com/books/details/9780415280792/}} <!-- Labov 1972 -->* {{cite book |last=Labov |first=W. |author-link=William Labov |date=1972 |title=Sociolinguistic patterns|trans-title=Mga patern sa sosyolingguwistika|lang=en|publisher=University of Pennsylvania Press |chapter=The Social Stratification of (r) in New York City Department Stores|trans-chapter=Ang Panlipunang Pagsasagrupo sa (r) sa mga Pamilihan ng Lungsod ng New York|pages=168–178 |doi=10.1007/978-1-349-25582-5_14 |isbn=978-0-333-61180-7 |s2cid=107967883}} <!-- Labov 2012 -->* {{cite book |last=Labov |first=W. |date=2012 |title=Dialect Diversity in America: The Politics of Language Change |url=https://archive.org/details/dialectdiversity0000labo |trans-title=Dibersidad ng Dayalekto sa Amerika: Sng Politika ng Pagbabago ng Wika|lang=en|publisher=University of Virginia Press |chapter=About Language and Language Change|trans-chapter=Ukol sa Wika at Pagbabago ng Wika|isbn=978-0-8139-3327-6}} <!-- Lanham 1982 -->* {{cite book |last=Lanham |first=L. W. |chapter=English in South Africa |trans-chapter=Ingles sa Timog Aprika|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=324–352 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Lass2000 -->* {{cite book |editor-first=Roger |editor-last=Lass |title=Cambridge History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge |lang=en|volume=3 |publisher=Cambridge University Press |date=2000}} ** {{Harvc |in=Lass |date=2000 |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |year=2000 |pages=56–186 |id={{sfnref|Lass|2000a}}}} <!-- Lass 2002 -->* {{citation |last=Lass |first=Roger |chapter=South African English|trans-chapter=Ingles sa Timog Aprika|editor-last=Mesthrie |editor-first=Rajend |date=2002 |title=Language in South Africa|trans-title=Wika sa Timog Aprika|lang=en |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-79105-2}} <!-- Lawler2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04573-9 |chapter=Punctuation |trans-chapter=Bantas|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Lawler |first1=J. |pages=290–291 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Lawton 1982 -->* {{cite book |last=Lawton |first=David L. |chapter=English in the Caribbean|trans-chapter=Ingles sa Karibe |editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=251–280 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Leech 2006 -->* {{cite book |last=Leech |first=G. N. |author-link=Geoffrey Leech |date=2006 |title=A glossary of English grammar |url=https://archive.org/details/glossaryofenglis0000leec |trans-title=Glosaryo ng balarila ng Ingles|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=0-7486-2406-6}} <!-- LeechHundtMairSmith2009 -->* {{cite book |url=http://english.fullerton.edu/publications/clnarchives/2012winter/angus-chng%20contemp_eng.pdf |last1=Leech |first1=Geoffrey |last2=Hundt |first2=Marianne |last3=Mair |first3=Christian |last4=Smith |first4=Nicholas |title=Change in contemporary English: a grammatical study|trans-title=Pagbabago sa kontemporaryong Ingles: gramatikao na pag-aaral|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2009 |isbn=978-0-521-86722-1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140536/http://english.fullerton.edu/publications/clnarchives/2012winter/angus-chng%20contemp_eng.pdf |archive-date=2 April 2015 |url-status=live}} <!-- LevineCrocket1966 -->* {{cite journal |last1=Levine |first1=L. |last2=Crockett |first2=H. J. |date=1966 |title=Speech Variation in a Piedmont Community: Postvocalic r*|trans-title=Baryasyon sa Pagbigkas sa isang Pamayanang Piedmont: Posbokalikong r*|lang=en|journal=Sociological Inquiry |volume=36 |issue=2 |pages=204–226 |doi=10.1111/j.1475-682x.1966.tb00625.x}} <!-- Li2003 -->* {{cite journal |last1=Li |first1=David C. S. |title=Between English and Esperanto: what does it take to be a world language? |trans-title=Sa Pagitan ng Ingles at Esperanto: paano maging isang pandaigdigang wika?|lang=en|journal=International Journal of the Sociology of Language |issue=164 |pages=33–63 |date=2003 |issn=0165-2516 |doi=10.1515/ijsl.2003.055}} <!-- LimAnsaldo2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01701-6 |chapter=Singapore: Language Situation|trans-chapter=Singapura: Sitwasyon sa Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Lim |first1=L. |last2=Ansaldo |first2=U. |pages=387–389 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Maclagan 2010 -->* {{cite book |last=Maclagan |first=Margaret |chapter=The English(es) of New Zealand|trans-chapter=Ang (mga) Ingles ng Nueva Selanda|lang=en|editor-last=Kirkpatrick |editor-first=Andy |date=2010 |title=Routledge Handbook of World Englishes |trans-title=Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo|url=https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk |url-access=limited |publisher=Routledge |pages=[https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk/page/n173 151]–164 |isbn=978-0-203-84932-3}} <!--MacMahon 2006 -->* {{cite book |last=MacMahon |first=M. K. |date=2006 |chapter=English Phonetics |trans-chapter=Ponetika ng Ingles|lang=en|editor1=Bas Aarts |editor-first2=April |editor-last2=McMahon |title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles|location=Oxford, Inglatera|publisher=Blackwell |pages=359–382 |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- Macquarie Dictionary2015 -->* {{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |url=https://www.macquariedictionary.com.au/ |title=Macquarie Dictionary|lang=en |website=Australia's National Dictionary & Thesaurus Online &#124; Macquarie Dictionary |date=2015 |publisher=Macmillan Publishers Group Australia |url-access=registration |ref={{harvid|Macquarie Dictionary|2015}} |archive-date=21 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721141547/https://www.macquariedictionary.com.au/ |url-status=live}} <!-- Mair & Leech 2006 -->* {{cite book |last1=Mair |first1=C. |last2=Leech |first2=G. |date=2006 |chapter=Current Changes in English Syntax|trans-chapter=Mga Kasalukuyang Pagbabago sa Sintaksis ng Ingles|title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles|lang=en|publisher=Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- Mair 2006 -->* {{cite book |last=Mair |first=Christian |date=2006 |title=Twentieth-century English: History, variation and standardization|url=https://archive.org/details/twentiethcentury0000mair | trans-title=Ingles ng Ikadalawampung Siglo: Kasaysayan, baryasyon, at pagsasapamantayan|lang=en|publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/S1360674307002420 |s2cid=120824612}} <!-- MazruiMazrui1998 -->* {{cite book |last1=Mazrui |first1=Ali A. |last2=Mazrui |first2=Alamin |title=The Power of Babel: Language and Governance in the African Experience |lang=en|trans-title=Ang Kapangyarihan ng Babel: Wika at Pamamahala sa Karanasang Aprikano|date=1998 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-51429-1 |url=https://books.google.com/books?id=6lQTPxdYx8kC}} <!-- McArthur1992 -->* {{cite book |editor-last=McArthur |editor-first=Tom |title=Oxford Companion to the English Language |trans-title=Pantulong ng Oxford sa Wikang Ingles|lang=en|publisher=Oxford University Press |date=1992 |isbn=978-0-19-214183-5 |doi=10.1093/acref/9780192800619.001.0001 |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00mcar}} <!-- McCrumMacNeilCran2003 -->* {{Cite book |last1=McCrum |first1=Robert |last2=MacNeil |first2=Robert |last3=Cran |first3=William |title=The Story of English |url=https://archive.org/details/storyofenglish0000mccr_c8l9 |trans-title=Ang Kuwento ng Ingles|lang=en|location=London |date=2003 |edition=3 |publisher=Penguin |isbn=978-0-14-200231-5}} <!-- McGuinness1997 -->* {{cite book |last=McGuinness |first=Diane |title=Why Our Children Can't Read, and what We Can Do about it: A Scientific Revolution in Reading|trans-title=Bakit Hindi Makapagbasa ang Ating mga Anak, at Ano ang Magagawa Natin: Rebolusyong Maagham sa Pagbabasa|lang=en|author-link=Diane McGuinness |date=1997 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-0-684-83161-9 |url=https://books.google.com/books?id=F-q02ZBKh3wC}} <!-- Meierkord2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00641-6 |chapter=Lingua Francas as Second Languages |trans-chapter=Mga Lingua Franca bilang mga Pangalawang Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Meierkord |first1=C. |pages=163–171 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- MerriamWebster2015 -->* {{cite dictionary |title=English - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary |entry=English |dictionary=Merriam Webster |date=26 February 2015 |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/English |ref={{harvid|Merriam Webster|2015}} |archive-date=25 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150325140932/http://www.merriam-webster.com/dictionary/english |url-status=live}} <!-- Methrie2006 -->* {{cite journal |last1=Mesthrie |first1=Rajend |title=New Englishes and the native speaker debate|url=https://archive.org/details/sim_language-sciences_2010-11_32_6/page/594 |trans-title=Mga Bagong Ingles at ang debate sa katutubong mananalita|lang=en|journal=Language Sciences |date=November 2010 |volume=32 |issue=6 |pages=594–601 |doi=10.1016/j.langsci.2010.08.002}} <!-- Miller 2002 -->* {{cite book |last=Miller |first=Jim |date=2002 |title=An Introduction to English Syntax |trans-title=Panimula sa Sintaksis ng Ingles|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=0-7486-1254-8}} <!-- Montgomery -->* {{cite journal |last=Montgomery |first=M. |date=1993 |title=The Southern Accent—Alive and Well|trans-title=Ang Asento ng Katimugan–Buhay at Maayos|lang=en|journal=Southern Cultures |volume=1 |issue=1 |pages=47–64 |doi=10.1353/scu.1993.0006 |s2cid=143984864}} <!-- Mountford2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05018-5 |chapter=English Spelling: Rationale|trans-chapter=Pagbabaybay sa Ingles: Paliwanag|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Mountford |first1=J. |pages=156–159 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Mufwene2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01291-8 |chapter=Language Spread |trans-chapter=Pagkalat ng Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Mufwene |first1=S. S. |pages=613–616 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Mugglestone2012 -->* {{cite book |editor-last=Mugglestone |editor-first=Lynda |title=Oxford History of English|trans-title=Kasaysayan ng Ingles ng Oxford|publisher=Oxford University Press |date=2012 |orig-date=2006 |isbn=978-0-19-966016-2}} ** {{Harvc |in=Mugglestone |year=2012 |first=April |last=McMahon |pages=180–218 |c=Restructuring Renaissance English}} ** {{Harvc |in=Mugglestone |year=2012 |first=Matthew |last=Townend |pages=75–105 |c=Contacts and Conflicts: Latin, Norse, and French}} * {{cite book |last=Müller |first=Stefan |title=Grammatical theory |trans-title=Teorya sa balarila|lang=en|publisher=Language Science Press |date=2020 |isbn=978-3-96110-273-0}} <!-- Nation2001 needs more verification -->* {{Cite book |last=Nation |first=I. S. P. |title=Learning Vocabulary in Another Language|trans-title=Matuto ng Bokabularyo sa Ibang Wika|lang=en|author-link=Paul Nation |publisher=Cambridge University Press |date=2001 |url=https://books.google.com/books?id=sKqx8k8gYTkC |page=477 |isbn=978-0-521-80498-1}} <!-- National Records of Scotland2013 -->* {{cite web |publisher=National Records of Scotland |title=Census 2011: Release 2A|lang=en |series=Scotland's Census 2011 |date=26 September 2013 |url=http://www.scotlandscensus.gov.uk/news/census-2011-release-2a |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402152137/http://www.scotlandscensus.gov.uk/news/census-2011-release-2a |url-status=live |ref={{sfnref|National Records of Scotland|2013}}}} <!-- Neijt2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04574-0 |chapter=Spelling Reform |trans-chapter=Reporma sa Pagbaybay|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Neijt |first1=A. |pages=68–71 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Northern Ireland Statistics and Research Agency2012 -->* {{cite web |publisher=Northern Ireland Statistics and Research Agency |title=Census 2011: Key Statistics for Northern Ireland December 2012 |trans-title=Senso 2011: Mga Pangunahing Estadistika para sa Hilagang Irlanda Disyembre 2012|lang=en|periodical=Statistics Bulletin |date=2012 |url=http://www.nisra.gov.uk/Census/key_report_2011.pdf |at=Table KS207NI: Main Language |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224033625/http://www.nisra.gov.uk/Census/key_report_2011.pdf |archive-date=24 December 2012 |ref={{sfnref|Northern Ireland Statistics and Research Agency|2012}}}} <!-- Northrup2013 -->* {{cite book |last=Northrup |first=David |title=How English Became the Global Language|trans-title=Paano Naging Pandaigdigang Wika ang Ingles|lang=en|date=2013 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-137-30306-6 |url=https://books.google.com/books?id=YPAlPeB6IvQC}} <!-- O'Dwyer 2006 -->* {{cite book |last=O'Dwyer |first=Bernard |title=Modern English Structures: Form, Function, and Position |trans-title=Estraktura ng Modernong Ingles: Anyo, Gamit, at Posisyon|lang=en|edition=2 |publisher=Broadview |publication-place=Canada |year=2006 |isbn=978-1-55111-763-8}} <!-- Office for National Statistics official census figures for England and Wales -->* {{cite web |publisher=Office for National Statistics |title=Language in England and Wales, 2011|trans-title=Mga Wika sa Inglatera at Gales, 2011|lang=en|date=4 March 2013 |periodical=2011 Census Analysis |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census-analysis/language-in-england-and-wales-2011/rpt---language-in-england-and-wales--2011.html|archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402115009/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census-analysis/language-in-england-and-wales-2011/rpt---language-in-england-and-wales--2011.html |url-status=live |ref={{sfnref|Office for National Statistics|2013}}}} <!-- OxfordLearner'sDictionary -->* {{cite web |title=Oxford Learner's Dictionaries |url=http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ |access-date=25 February 2015 |publisher=Oxford |ref={{harvid|Oxford Learner's Dictionary|2015}} |archive-date=9 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150209040312/http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ |url-status=live|lang=en}} <!-- Patrick2006aJamaica -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01760-0 |chapter=Jamaica: Language Situation|trans-chapter=Hamayka: Sitwasyon ss Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006a |last1=Patrick |first1=P. L. |pages=88–90 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Patrick2006bAAVE -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05092-6 |chapter=English, African-American Vernacular|trans-chapter=Ingles, Aprikanong Amerikano Bernakular|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006b |last1=Patrick |first1=P. L. |pages=159–163 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Payne & Huddleston 2002 -->* {{cite book |last1=Payne |last2=Huddleston |first1=John |first2=Rodney |editor1-last=Huddleston |editor2-last=Pullum |editor1-first=R. |editor2-first=G. K. |date=2002 |title=Cambridge Grammar of English |url=https://archive.org/details/cambridgegrammar0000hudd |trans-title=Balarila ng Ingles ng Cambridge|lang=en|publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781316423530.006 |isbn=978-0-521-43146-0}} * {{cite book |last=Peters |first=Pam |title=The Cambridge Guide to English Usage|url=https://archive.org/details/cambridgeguideto00pete_0 |trans-title=Ang Gabay ng Cambridge sa Paggamit sa Ingles|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-62181-6}} <!-- Phillipson2004 -->* {{cite book |last=Phillipson |first=Robert |title=English-Only Europe?: Challenging Language Policy|trans-title=Patakarang Ingles Lamang sa Europa? Paghamon sa Patakaran sa Wika|lang=en|date=28 April 2004 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-44349-9 |url=https://books.google.com/books?id=9HiCAgAAQBAJ&pg=PA47}} <!-- Richter2012 -->* {{cite book |last=Richter |first=Ingo |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula|editor1-last=Richter |editor1-first=Dagmar |editor2-last=Richter |editor2-first=Ingo |editor3-last=Toivanen |editor3-first=Reeta |display-editors=3 |editor4-last=Ulasiuk |editor4-first=Iryna |title=Language Rights Revisited: The challenge of global migration and communication|trans-title=Pagbisita muli sa mga Karapatan sa Wika: Ang hamon ng pandaigdigang migrasyon at komunikasyon|lang=en|date=2012 |publisher=BWV Verlag |isbn=978-3-8305-2809-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=3u9kBAAAQBAJ&pg=PA29}} <!-- Roach1999 -->* {{cite book |last=Roach |first=Peter |title=English Phonetics and Phonology|trans-title=Ponetika at Ponolohiya ng Ingles|lang=en|date=2009 |publisher=Cambridge |edition=4}} <!-- Robinson1992 -->* {{cite book |last=Robinson |first=Orrin |author-link=Orrin W. Robinson |title=Old English and Its Closest Relatives: A Survey of the Earliest Germanic Languages |trans-title=Lumang Ingles at ang Pinakamalapit Nitong Kamag-anak: Sarbey sa mga Pinakaunang Wikang Hermaniko|lang=en|publisher=Stanford University Press |date=1992 |isbn=978-0-8047-2221-6 |url=https://archive.org/details/oldenglishitsclo0000robi |url-access=registration}} <!-- Romaine1982 -->* {{cite book |last=Romaine |first=Suzanne |chapter=English in Scotland|trans-chapter=Ingles sa Eskosya|lang=en |editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language |trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=56–83 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Romaine1999 -->* {{cite book |title=Cambridge History of the English Language |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|volume=4|editor-last=Romaine |editor-first=Suzanne |publisher=Cambridge University Press |date=1999 |isbn=978-0-521-26477-8 |doi=10.1017/CHOL9780521264778.002}} ** {{Harvc |last=Algeo |first=John |chapter=Vocabulary |url=https://books.google.com/books?id=NxHuNOvwt7wC&pg=PA57 |in=Romaine |year=1999 |pages=57–91}} ** {{Harvc |last=Romaine |first=Suzanne |chapter=Introduction |in=Romaine |year=1999 |pages=1–56 |id={{sfnref|Romaine|1999a}}}} <!-- Romaine2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00646-5 |chapter=Language Policy in Multilingual Educational Contexts|trans-chapter=Patakaran sa Wika sa mga Konteksto ng Multilingwal na Edukasyon |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last=Romaine |first=Suzanne |pages=584–596 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Routes of English -->* {{cite news |title=The Routes of English |trans-title=Ang Mga Ruta ng Ingles|lang=en|url=https://www.bbc.co.uk/radio4/routesofenglish/storysofar/programme4_6.shtml |date=1 August 2015 |work=BBC |ref={{harvid|The Routes of English}} |archive-date=24 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151024081346/http://www.bbc.co.uk/radio4/routesofenglish/storysofar/programme4_6.shtml |url-status=live}} <!-- Rowicka2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01848-4 |chapter=Canada: Language Situation |trans-chapter=Kanada: Sitwasyon sa Wika|lang=en|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Rowicka |first1=G. J. |pages=194–195 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Rubino2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01736-3 |chapter=Philippines: Language Situation |trans-chapter=Pilipinas: Sitwasyon sa Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Rubino |first1=C. |pages=323–326 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Ryan2013 an official report of the United States Census -->* {{cite web |last=Ryan |first=Camille |title=Language Use in the United States: 2011|trans-title=Paggamit ng Wika sa Estados Unidos: 2011|lang=en|periodical=American Community Survey Reports |date=August 2013 |page=1 |url=https://www.census.gov/prod/2013pubs/acs-22.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205101044/http://www.census.gov/prod/2013pubs/acs-22.pdf |archive-date=5 February 2016 |url-status=dead}} <!-- Sailaja 2009 -->* {{cite book |last=Sailaja |first=Pingali |title=Indian English|trans-title=Ingles ng India|lang=en |publisher=Edinburgh University Press |date=2009 |isbn=978-0-7486-2595-6 |series=Dialects of English |url=https://books.google.com/books?id=ntxWxuoRBiwC}} <!-- Schiffrin 1988 -->* {{cite book |last=Schiffrin |first=Deborah |date=1988 |title=Discourse Markers|trans-title=Mga Pananda sa Diskurso|lang=en |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-35718-0 |series=Studies in Interactional Sociolinguistics |url=https://books.google.com/books?id=hs7J-WqPtPAC}} <!-- Schneider2007 -->* {{cite book |last=Schneider |first=Edgar |title=Postcolonial English: Varieties Around the World|trans-title=Poskolonyal na Ingles: Mga Barayti sa Iba't-ibang Panig ng Mundo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2007 |isbn=978-0-521-53901-2 |url=https://books.google.com/books?id=QIE6zGSd8okC}} <!-- Schonweitz2001 -->* {{cite journal |last=Schönweitz |first=Thomas |title=Gender and Postvocalic /r/ in the American South: A Detailed Socioregional Analysis |url=https://archive.org/details/sim_american-speech_fall-2001_76_3/page/258 |trans-title=Kasarian at ang Posbokalikong /r/ sa Katimugang Amerika: Detalyadong Sosyorehiyonal na Pagsusuri|lang=en|journal=American Speech |volume=76 |issue=3 |date=2001 |pages=259–285 |doi=10.1215/00031283-76-3-259 |s2cid=144403823}} <!-- Shaywitz2003 -->* {{cite book |last=Shaywitz |first=Sally E. |title=Overcoming Dyslexia: A New and Complete Science-based Program for Reading Problems at Any Level |trans-title=Pagtagumpayan ang Dyslexia: Isang Bago at Kumpletong Programang Nakaayon sa Agham para sa mga Problema sa Pagbabasa|lang=en|date=2003 |publisher=A. A. Knopf |isbn=978-0-375-40012-4 |url=https://books.google.com/books?id=hXbZ1QInSF0C}} <!-- Smith2009 -->* {{cite book |last=Smith |first=Jeremy J. |title=Old English: A Linguistic Introduction|trans-title=Lumang Ingles: Panimula sa Lingguwistika |lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2009 |isbn=978-0-521-86677-4}} <!-- Statistics Canada2014 -->* {{cite web |publisher=Statistics Canada |title=Population by mother tongue and age groups (total), 2011 counts, for Canada, provinces and territories |trans-title=Populasyon batay sa inang wika at grupo ng edad (kabuuan), bilang noong 2011, para sa Kanada, mga lalawigan, at teritoryo|lang=en|date=22 August 2014 |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/lang/Pages/highlight.cfm?TabID=1&Lang=E&Asc=0&PRCode=01&OrderBy=2&View=1&tableID=401&queryID=1&Age=1#TableSummary |archive-date=26 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726032921/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/lang/Pages/highlight.cfm?TabID=1&Lang=E&Asc=0&PRCode=01&OrderBy=2&View=1&tableID=401&queryID=1&Age=1#TableSummary |url-status=live |ref={{sfnref|Statistics Canada|2014}}}} <!-- Statistics New Zealand2014 -->* {{cite web |publisher=Statistics New Zealand |title=2013 QuickStats About Culture and Identity|trans-title=2013 QuickStats ukol sa Kultura at Pagkakakilanlan|lang=en|date=April 2014 |url=http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2013%20Census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/quickstats-culture-identity.pdf |page=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115195639/http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2013%20Census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/quickstats-culture-identity.pdf |archive-date=15 January 2015 |ref={{sfnref|Statistics New Zealand|2014}}}} <!-- Statistics South Africa2012 official census of South Africa -->* {{cite book |publisher=Statistics South Africa |title=Census 2011: Census in Brief|lang=en |id=Report No. 03‑01‑41 |date=2012 |isbn=978-0-621-41388-5 |url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |chapter=Population by first language spoken and province |ref={{sfnref|Statistics South Africa|2012}} |page=23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151113164744/http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |archive-date=13 November 2015 |url-status=live |chapter-url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf#page=28 |editor-first=Pali |editor-last=Lehohla |location=Pretoria}} <!-- Stiles2018 -->* {{Cite book |last=Stiles |first=Patrick |date=2018 |title=Friesische Studien II: Beiträge des Föhrer Symposiums zur Friesischen Philologie vom 7.–8. April 1994 |trans-title=Araling Prisyano II: Mga Artikulo mula sa Föhr Symposium ukol sa Pilolohiyang Prisyano na ginanap noong ika-7 at ika-8 ng Abril 1994F0|url=https://www.academia.edu/37163852 |series=NOWELE Supplement Series |volume=12 |doi=10.1075/nss.12 |isbn=9789027272843 |language=de}} <!-- SvartikLeech2006 -->* {{cite book |last1=Svartvik |first1=Jan |last2=Leech |first2=Geoffrey |title=English: One Tongue, Many Voices |trans-title=Ingles: Isang Dila, Maraming Boses|lang=en|date=2006 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-4039-1830-7 |url=https://archive.org/details/englishonetongue0000svar_y3z3 |url-access=registration}} <!-- Swan2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05058-6 |chapter=English in the Present Day (Since ca. 1900)|trans-chapter=Ingles sa Kasalukuyang Panahon (simula c. 1900)|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Swan |first1=M. |pages=149–156 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Sweet1892 -->* {{cite book |last=Sweet |first=Henry |title=A new English grammar |trans-title=Isang bagong balarilang Ingles|lang=en|url=https://archive.org/details/anewenglishgram01sweegoog |publisher=Cambridge University Press |date=2014 |orig-date=1892}} <!-- Thomas 2008 -->* {{cite book |last=Thomas |first=Erik R. |date=2008 |chapter=Rural Southern white accents|trans-chapter=Mga asento ng mga puti sa rural na Katimugan|trans-title=Mga Barayti ng Ingles |title=Varieties of English |volume=2|lang=en |pages=87–114 |editor=Edgar W. Schneider |publisher=de Gruyter |doi=10.1515/9783110208405.1.87 |isbn=978-3-11-020840-5}} <!-- ThomasonKaufman1988 -->* {{cite book |last1=Thomason |first1=Sarah G. |author-link=Sarah Thomason |last2=Kaufman |first2=Terrence |author-link2=Terrence Kaufman |title=Language Contact, Creolization and Genetic Linguistics |trans-title=Kontak sa Wika, Pagsasa-creole, at Lingguwistikang Henetiko|lang=en|url=https://archive.org/details/rosettaproject_afr_detail-2 |publisher=University of California Press |date=1988 |isbn=978-0-520-91279-3}} <!-- Toon1982 -->* {{cite book |last=Toon |first=Thomas E. |chapter=Variation in Contemporary American English|trans-chapter=Baryasyon sa Kontemporaryong Amerikanong Ingles|lang=en|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=210–250 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- TraskTrask2010 -->* {{cite book |last=Trask |first=Robert Lawrence |author-link=Larry Trask |title=Why Do Languages Change?|trans-title=Bakit Nagbabago ang mfa Wika?|lang=en |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83802-3 |url=https://books.google.com/books?id=9qoZzBgCmFMC}} <!-- Trudgill 1999 -->* {{cite book |last=Trudgill |first=Peter |date=1999 |title=The Dialects of England|url=https://archive.org/details/dialectsofenglan0000trud_f6f5 |trans-title=Mga Dayalekto ng Inglatera|lang=en |edition=2 |publisher=Blackwell |location=Oxford |isbn=978-0-631-21815-9}} <!-- Trudgill2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01506-6 |chapter=Accent |trans-chapter=Asento|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Trudgill |first1=P. |page=14 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Trudgill & Hannah 2002 replace with 2008 5th edition -->* {{cite book |last1=Trudgill |first1=Peter |first2=Jean |last2=Hannah |date=2002 |title=International English: A Guide to the Varieties of Standard English|trans-title=Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles|lang=en|edition=4 |location=London |publisher=Hodder |isbn=978-0-340-80834-4}} <!-- Trudgill & Hannah 2008 -->* {{cite book |last1=Trudgill |first1=Peter |first2=Jean |last2=Hannah |date=2008 |title=International English: A Guide to the Varieties of Standard English|trans-title=Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles|lang=en |edition=5 |location=London |publisher=Arnold |isbn=978-0-340-97161-1 |url=https://books.google.com/books?id=e8u8MR8MNaEC}} <!-- United Nations2008 -->* {{cite web |publisher=United Nations |title=Everything You Always Wanted to Know About the United Nations|trans-title=Lahat ng mga Gusto Mong Malaman Tungkol sa Mga Nagkakaisang Bansa|lang=en|date=2010 |url=https://digitallibrary.un.org/record/705254/files/everything_un.pdf?ln=en |quote=The working languages at the UN Secretariat are English and French. |ref={{sfnref|United Nations|2010}}}} <!-- Versloot2017 -->* {{Cite book |last=Versloot |first=Arjen P. |author-link=:fy:Arjen Versloot |chapter=Traces of a North Sea Germanic Idiom in the Fifth–Seventh Centuries AD|trans-chapter=Mga Bakas ng isang Dagat Hilagang Hermanikong Idiyoma noong Ikalima hanggang Ikapitong Siglo KP |pages=339–373 |url=https://www.cambridge.org/core/books/frisians-and-their-north-sea-neighbours/3E63327F4D3842542B0E1DD40129BE3B |title=Frisians and their North Sea Neighbours: From the Fifth Century to the Viking Age|trans-title=Mga Prisyano at ang Kanilang mga Kapitbahay sa Dagat Hilaga: Mula Ikalimang Siglo hanggang sa Panahon ng mga Viking|lang=en|date=2017 |publisher=Boydell & Brewer |isbn=978-1-78744-063-0 |doi=10.1017/9781787440630 |url-access=subscription |editor-last1=Hines |editor-first1=John |editor-last2=IJssennagger |editor-first2=Nelleke |location=Woodbridge, Inglatera}} <!-- Wardhaugh2010 -->* {{cite book |last=Wardhaugh |first=Ronald |title=An Introduction to Sociolinguistics|trans-title=Panimula sa Sosyolingguwistika |lang=en|edition=6 |publisher=Wiley-Blackwell |date=2010 |isbn=978-1-4051-8668-1 |series=Blackwell textbooks in Linguistics |volume=4}} <!-- Watts2011 -->* {{cite book |last=Watts |first=Richard J. |title=Language Myths and the History of English|url=https://archive.org/details/languagemythshis0000watt_r7c2 |trans-title=Mga Mito sa Wika at ang Kasaysayan ng Ingles|lang=en|date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-532760-1 |doi=10.1093/acprof:oso/9780195327601.001.0001}} <!--Wells 1982 -->* {{Accents of English}} <!-- Wojcik2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05081-1 |chapter=Controlled Languages|trans-chapter=Mga Kontroladong Wika|lang=en |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Wojcik |first1=R. H. |pages=139–142 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Wolfram2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04256-5 |chapter=Variation and Language: Overview|trans-chapter=Baryasyon at Wika: Buod|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Wolfram |first1=W. |pages=333–341 |isbn=978-0-08-044854-1|lang=en}} {{refend}} == Link sa labas == {{Library resources box |about=yes |by=no }} * [http://www.lel.ed.ac.uk/research/gsound/Eng/Database/Phonetics/Englishes/Home/HomeMainFrameHolder.htm Mga asento ng wikang Ingles mula sa ibat-ibang panig ng mundo]{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Pamantasan ng Edinburgh) – mga maiikling rekord ng pagbigkas sa 110 piling salitang Ingles sa 50 asento ng wika. * [http://www.dialectsarchive.com/ International Dialects of English Archive] – mga rekord ng mga asento ng katutubo at pandaigdigang pananalitang L2 ng wikang Ingles. *[http://www.britishcouncil.ph British Council Philippines] *[http://www.tesol.ph TESOL Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402170304/http://www.tesol.ph/ |date=2015-04-02 }} {{Mga wika ng Pilipinas}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Ingles, Wikang}} [[Kategorya:Mga wika ng Pilipinas]] [[Kategorya:Wikang Ingles|*]] a1d22cuy1nusuz7ewlchw345pov57z4 2213867 2213863 2026-06-29T06:23:47Z GinawaSaHapon 102500 /* Pangngalan at pariralang pangngalan */ 2213867 wikitext text/x-wiki {{redirect|Ingles|mga tao mula Inglatera|Mga Ingles}} {{use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. --> {{Other uses|Ingles (paglilinaw)}} {{Infobox language | name = Ingles | altname = Inggles | nativename = {{lang|en|English}} | pronunciation = {{IPAc-en|ˈ|ɪ|ŋ|ɡ|l|ᵻ|ʃ}} | states = Ang [[mundong Anglopono]], kabilang na ang {{enum|[[Reyno Unido]]|[[Estados Unidos]]|[[Kanada]]|[[Australia]]|[[Irlanda]]|[[Nueva Selanda]]|[[Karibeng Komonwelt]]|[[Timog Aprika]]|[[Talaan ng mga bansa at teritoryo kung saan opisyal na wika ang wikang Ingles|iba pa]]}} | speakers = [[Katutubong wika|L1]]: {{nowrap|380 milyon}} | date = 2021 | ref = <ref>{{Cite web |url=https://www.ethnologue.com/insights/ethnologue200/ |title=What are the top 200 most spoken languages?|trans-title=Ano-ano ang 200 pinaka-sinasalitang wika? |website=Ethnologue |date=2023 |lang=en|archive-date=18 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002011/https://www.ethnologue.com/insights/ethnologue200/ |url-status=live}}</ref> | speakers2 = {{plainlist| * [[Ikalawang wika|L2]]: {{nowrap|1.077 bilyon}} (2021)<ref name="Ethnologue26">{{e26}}</ref> * [[Mundong Anglopono|Kabuuan]]: 1.457 billion}} | familycolor = Indo-Europeo | fam2 = [[Mga wikang Hermaniko|Hermaniko]] | fam3 = [[Kanlurang wikang Hermaniko|Kanlurang Hermaniko]] | fam4 = [[Mga wikang Ingaeboniko|Ingaeboniko]] | fam5 = [[Mga wikang Angliko|Angliko]] | ancestor = [[Proto-Ingles]] | ancestor2 = [[Lumang Ingles]] | ancestor3 = [[Gitnang Ingles]] | ancestor4 = [[Maagang Modernong Ingles]] | script = {{plainlist| * [[Sulat Latin|Latin]] ([[Alpabetong Ingles]]) * [[Futhorc]] (noon) * [[Braille ng Ingles]], [[Pinagsanib na Braille ng Ingles]] }} | nation = {{ubli |57 bansa at 30 dependensiya| Mga organisasyon kabilang na ang {{enum | [[Mga Nagkakaisang Bansa|UN]] | [[Unyong Europeo|EU]] | [[Komonwelt ng mga Bansa|Komonwelt]] | [[Pandaigdigang Hukumang Pangkrimen|ICC]] | [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|IMF]] | [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko|IOC]] | [[Organisasyong Pandaigdig para sa Pagsasapamantayan|ISO]] | [[Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko|NATO]] | [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|WTO]] | [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya|ASEAN]] | [[Organisasyon ng mga Estadong Amerikano|OAS]] }} }} | iso1 = en | iso2 = eng | iso3 = eng | lingua = 52-ABA | notice = IPA | sign = [[Manually coded English]] (iba-iba) | glotto = stan1293 | glottorefname = English | mapscale = 1.25 | map = English language distribution.svg | mapcaption = {{legend|#346699|Mga rehiyon kung saan katutubong wika ng mayorya ang wikang Ingles}} {{legend|#99ccff|Mga rehiyon kung saan opisyal o malawakang ginagamit ang wikang Ingles, pero hindi isang katutubong wika ng mayorya}} | dialects = {{hlist |class=inline |[[Britanikong Ingles]]|[[Ingles ng Hilagang Amerika|Hilagang Amerika]]|[[Ingles ng Karibe|Karibe]]|[[Ingles ng Australia|Australia]]|[[Ingles ng Nueva Selanda|Nueva Selanda]]|[[Ingles ng Timog Aprika|Timog Aprika]]|[[Ingkes ng Irlandiya|Irlandiya]]|[[Ingles ng Pilipinas|Pilipinas]]}} ([[Talaan ng mga dayalekto ng wikang Ingles|talaan]]) }} '''Inglés''',{{Efn|{{langx|en|English}} {{IPAc-en|ˈ|ɪ|ŋ|ɡ|l|ᵻ|ʃ}}}} binabaybay ding '''Ingglés''', ang [[kanlurang wikang Hermaniko]] na nagmula sa [[Inglatera]] at ang pandaigdigang ''[[lingua franca]]'' sa kasalukuyan. Nagmula ang pangalan ng wika mula sa [[mga Anglo]], isa sa mga sinaunang [[Lahing Hermaniko|grupong Hermaniko]] na [[Paglipat ng mga Anglo-Saxon sa Britanya|lumipat sa Britanya]] sa [[Pagtatapos ng panahong Romano sa Britanya|pagtatapos ng panahong Romano sa naturang lugar]]. Ingles ang [[Talaan ng mga wika batay sa dami ng nagsasalita|pinakaginagamit na wika sa mundo]], dahil na rin sa matinding impluwensiya ng [[Imperyong Britaniko]] noon (na pinalitan ng [[Komonwelt ng mga Bansa]] sa kasalukuyan) gayundin ng [[Estados Unidos]] sa kasalukuyan. Ito rin ang may pinakamaraming gumagamit bilang [[pangalawang wika]], mas marami pa kesa sa mga katutubong mananalita nito. Gayunpaman, ikatlo lamang ang Ingles sa may [[Talaan ng mga wika batay sa dami ng katutubong mananalita|pinakamaraming katutubong mananalita]], pagkatapos ng [[wikang Mandarin]] at [[Wikang Espanyol|Espanyol]]. Ingles ang opisyal o isa sa mga opisyal na wika ng [[Talaan ng mga bansa kung saan opisyal na wika ang Ingles|57 bansa at 30 dependensiya]], ang pinakamarami para sa kahit anong wika. Sa mga bansang tulad ng [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], [[Australia]], at [[Nueva Selanda]], ito ang pinakaginagamit na wika dahil na rin sa kasaysayan bagamat hindi ito isang opisyal na wika. Isa rin ito sa mga [[Mga opisyal na wika ng Mga Nagkakaisang Bansa|opisyal na wika]] ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]], [[Unyong Europeo]], at iba pang mga pandaigdigan at panrehiyong organisasyon. Ito rin ang ''de facto'' na wika ng [[diplomasya]], agham at teknolohiya, pandaigdigang kalakalan, turismo, libangan, at ng [[internet]]. Ayon sa isang pagtataya ng ''[[Ethnologue]]'' noong 2021, meron itong 1.4 na bilyong mananalita. Nagmula ang [[Lumang Ingles]] mula sa mga dayalekto ng mga kanlurang wikang Hermaniko na sinasalita ng [[mga Anglo-Saxon]]. Nakasulat sa mga ''[[rune]]'' (''futhorc'') ang wika bago ito gumamit ng [[Alpabetong Ingles|isang alpabetong nagmula sa wikang Latin]]. Hiniram kalaunan ng Lumang Ingles ang ilang balarila at pangunahing bokabularyo mula sa [[Lumang Nordiko]], isang [[hilagang wikang Hermaniko]]. Nalinang nang husto ang alpabeto at tuluyang pinalitan nito ang paggamit sa mga ''rune'', kasabay ng pag-usbong ng [[Gitnang Ingles]] matapos [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|masakop]] ng [[mga Normando]] ang Inglatera [[Labanan ng Hastings|simula noong 1066]]. Sa panahong ito matinding nanghiram ng mga salita ang Ingles mula sa [[wikang Pranses]], na ngayo'y bumubuo ng 28% ng lahat ng mga salita sa wika sa kasalukuyan, gayundin sa [[wikang Latin]], na bumubuo sa karagdagang 28%. Bagamat pawang nagmula sa Latin at iba pang [[mga wikang Romanse]] ang malaking bahagdan ng bokabularyo ng Ingles, nananatili pa ring Hermaniko ang pang-araw-araw na bokabularyo, balarila at ponolohiya nito. Umusbong naman ang [[Modernong Ingles]] matapos ng isang [[Malawakang Paglipat ng Patinig|malawakang pagbabago sa mga patinig nito]]. Ilan sa mga malapit na kamag-anak ng kasalukuyang anyo ng wika ang [[wikang Scots]], na nasa isang [[kontinuo ng mga dayalekto]] sa Ingles, gayundin ang [[mga wikang Prisyano]] at [[Mababang Aleman]]. == Klasipikasyon == Bahagi ng [[Mga wikang Indo-Europeo|pamilyang Indo-Europeo]] ang wikang Ingles, partikular na sa [[Mga kanlurang wikang Hermaniko|Kanlurang Hermanikong]] sangay ng [[Mga wikang Hermaniko|mga Hermanikong wika]].{{sfn|Bammesberger|1992|pp=29–30}} Dahil pare-parehong nagmula ang Ingles at ng ibang mga wikang Hermaniko kagaya ng mga [[wikang Olandes]] at [[Wikang Aleman|Aleman]] sa iisang ninuno na tinatawag na [[Proto-Hermaniko]], nagtataglay ang mga ito ng mga magkakatulad na tampok kagaya ng paghahati sa mga [[pandiwa]] bilang [[Malakas na pandiwa (mga wikang Hermaniko)|malakas]] o [[Mahinang pandiwa (mga wikang Hermaniko)|mahinang klase]], ang paggamit sa mga [[pandiwang modal]], at pagsasailalim sa serye ng pagbabago sa pagbigkas sa mga [[katinig]] ng [[Proto-Indo-Europeo]] na kilala ngayon bilang mga [[batas Grimm]] at [[Batas Verner|Verner]].{{sfn|König|van der Auwera|1994}} Isa ang [[Lumang Ingles]] sa napakaraming [[mga wikang Ingaeboniko]] na umusbong sa isang [[Kontinuo ng mga dayalekto|kontinuo ng mga dayalektong]] sinasalita ng mga Kanlurang Hermaniko simula noong ikalimang siglo sa [[Prisya]], partikular na sa baybayin ng [[Dagat Hilaga]]. Umusbong ang Lumang Ingles mula sa mga mananalita ng mga wikang ito na lumisan sa lugar at nanirahan sa [[kapuluang Britaniko]].{{sfn|Bazelmans|2009|pp=325–326}} Kalaunan, umusbong ang [[Gitnang Ingles]], na sinundan naman ng Modernong Ingles.{{sfn|Robinson|1992}} May ilang mga dayalekto ng Luma at Gitnang Ingles na hiwalay na nalinang at naging [[mga wikang Angliko]], lalo na ang [[wikang Scots]].{{sfn|Romaine|1982|pp=56–65}} Dahil nakahiwalay ang wikang Ingles mula sa ibang mga wikang Hermaniko sa kontinente, nalinang ang sarili nitong [[bokabularyo]], [[sintaksis]], at [[ponolohiya]]. Hindi naiintindihan ang Ingles ng mga mananalita ng kahit anong wikang Hermaniko, bagamat may iilang wika katulad ng wikang Olandes at [[Wikang Prisyano|Prisyano]] na may malaki-laking antas ng kaugnayan.{{sfn|Harbert|2006}} Tradisyonal na [[Mga wikang Anglo-Prisyano|iniuugnay]] ang Ingles sa Prisyano, na madalas na ipinagpapalagay na pinakamalapit na kamag-anak ng Ingles sa mga wikang Hermaniko. Gayunpaman, ipinapakita ng modernong pananaliksik sa dalawang wika na kaunti lamang ang pagkakapareho nito sa Ingles.<ref>{{multiref2|{{harvnb|Bazelmans|2009|p=326|loc="According to most researchers, this means that there cannot have been an 'original' Anglo-Frisian entity ..."}}|{{harvnb|Stiles|2018|p=31|loc="... It is not possible to construct the exclusive common relative chronology that is necessary in order to be able to establish a node on a family tree. The term and concept of 'Anglo-Frisian' should be banished to the historiography of the subject."}}}}</ref> Bagamat parehong sumailalim ang dalawa sa magkaparehong serye ng pagbabago sa tunog, hindi ito naganap nang sabay upang masabing may matindi silang kaugnayan sa isa't-isa.{{sfn|Versloot|2017|pp=341–342}}{{sfn|Stiles|2018|pp=5–6}} == Kasaysayan == {{Main|Kasaysayan ng wikang Ingles}} === Proto-Hermaniko patungong Lumang Ingles === [[File:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Beowulf_Cotton_MS_Vitellius_A_XV_f._132r.jpg|thumb|Manuskritong nakasulat sa [[panulatang unsiyal]] ng [[epikong tula]] na ''[[Beowulf]]'' sa [[Lumang Ingles]], isinulat noong bandang taong 975 hanggang 1025.{{pb}} Nagsimula ang tula sa: {{lang|ang|Hƿæt ƿē Gārde{{\}}na ingēar dagum þēod cyninga{{\}}þrym ge frunon ...}}[Pakinggan! Ating narinig ang kadakilaan ng nagdaang panahon ng mga katutubong hari ng mga {{Lang|ang|Gār-Dene}} [isang maalamat na tribo ng [[mga Danes]]<nowiki>] ...]</nowiki>]] [[Lumang Ingles]], o Anglo-Sahon, ang pinakaunang anyo ng wikang Ingles na ginamit mula bandang taong 450 hanggang 1150. Nagmula ito sa mga dayalekto ng [[mga kanlurang wikang Hermaniko]], minsang tinutukoy bilang [[mga wikang Anglo-Prisyano]] o di kaya'y [[mga wikang Hermaniko ng Dagat Hilaga]], na sinasalita sa rehiyon ng [[Prisya]], [[Mababang Sahonya]], at katimugang [[Jutland]] (sakop ngayon ng [[Dinamarka]] at [[Alemanya]]) ng mga Hermanikong kilala sa kasaysayan bilang [[mga Anglo]], [[Mga Sahon|Sahon]], at [[Mga Yuto|Yuto]].<ref>{{Cite book |last=Baugh |first=Albert |title=A History of the English Language |date=1951 |publisher=Routledge & Kegan Paul |location=London |pages=60–83, 110–130 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles}}</ref> Simula noong ikalimang siglo, [[Paninirahan ng mga Anglo-Sahon sa Britanya|tumira]] ang mga Anglo-Sahon sa Britanya matapos itong [[Pagtatapos ng panahon ng mga Romano sa Britanya|lisanin ng mga Romano]]. Pagsapit ng ikapitong siglo, Lumang Ingles na ang pangunahing wikang sinasalita sa lugar at pinalitan ang mga [[wikang Karaniwang Britoniko]] at [[Britanikong Latin]] na sinalita noong [[Romanong Britanya|panahon ng mga Romano]].{{sfn|Collingwood|Myres|1936}}{{sfn|Graddol|Leith|Swann et al.|2007}}{{sfn|Blench|Spriggs|1999}} Ang wika gayundin sa lugar ng [[Inglatera]] ay parehong pinangalan mula sa mga Anglo.{{sfn|Bosworth|Toller|1921}} Nahahati ang Lumang Ingles sa dalawang dayalektong Angliko ([[Mersiyano]] at [[Nortumbriyo]]) at dalawang dayalektong Sahon ([[Kentiko]] at [[Kanlurang Sahon]]).{{sfn|Campbell|1959|p=4}} Dahil sa impluwensiya ng [[kaharian ng Wessex]] at ang reporma sa edukasyon noong panahon ni [[Alfredo ang Dakila|haring Alfredo]] noong ikasiyam na siglo, Kanlurang Sahon ang siyang naging [[Pamantayang wika|pamantayan]] sa pagsusulat sa Lumang Ingles.{{sfn|Toon|1992|loc=Chapter: Old English Dialects}} Nakasulat ang [[Panulaang epiko|epikong tula]] na ''[[Beowulf]]'' sa Kanlurang Sahon, habang nakasulat naman sa Nortumbriyo ang pinakalumang [[tula]] sa wikang Ingles na ''[[Himno ni Caedmon]]''.{{sfn|Donoghue|2008}} Gayunpaman, nalinang ang Modernong Ingles mula sa dayalektong Mersiyano habang nalinang naman ang [[wikang Scots]] mula sa Nortumbriyo. Isinulat ang ilang mga pinakamaagang tala ng Lumang Ingles gamit ng [[alpabetong runiko]],{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} bagamat ginamit kalaunan ang [[alpabetong Latin]] pagsapit ng ikapitong siglo; gumamit ito ng mga [[Panulatang unsiyal|kalahating unsiyal]] na titik at may kasama ring mga runikong titik na ''[[wynn]]'' {{angbr|{{lang|ang|ƿ}}}}, ''[[Thorn (titik)|thorn]]'' {{angbr|{{lang|ang|þ}}}}, at mga binagong titik Latin na ''[[eth]]'' {{angbr|{{lang|ang|ð}}}} at ''[[Æ|ash]]'' {{angbr|{{lang|ang|æ}}}}.{{sfn|Gneuss|2013|p=23}}{{sfn|Hogg|Denison|2006a|pp=30–31}} Malaki ang pagkakaiba ng Lumang Ingles sa modernong anyo ng wika. Hindi ito mauunawaan ng isang mananalita ng Ingles sa ika-21 siglo nang walang pagsasanay. Halos kapareho ang [[Balarila ng Lumang Wikang Ingles|balarila nito]] sa [[Balarila ng wikang Aleman|balarila]] ng [[wikang Aleman]]: maraming mga [[impleksiyon]] sa dulo ng salita at anyo ang mga [[pangngalan]], [[pang-uri]], [[panghalip]], at [[pandiwa]], at mas malaya ang [[ayos ng salita]] nito kesa sa modernong anyo nito. May mga anyo ang Modernong Ingles para sa [[Kaukulan (balarila)|kaukulan]] ({{Lang|en|grammatical case}}) ng panghalip (halimbawa [panlalaki] 'siya': {{Lang|en|he, him, his}}) at may iilan din para naman sa mga pandiwa (halimbawa 'magsalita': {{Lang|en|speak, speaks, speaking, spoke, spoken}}), pero sa Lumang Ingles, meron ding mga kaukulan para sa mga pangngalan at may mga dagdag na impleksiyon din ang mga pandiwa para sa [[Katauhan (balarila)|katauhan]] at [[kailanan]].{{sfn|Hogg|1992a}}{{sfn|Smith|2009}}{{sfn|Trask|2010}} === Impluwensiya ng Lumang Nordiko === Sa pagitan ng ikawalo hanggang ika-11 siglo, sumailalim ang Ingles na sinasalita sa ilang mga rehiyon sa impluwensiya ng [[Lumang Nordiko]], na isang [[Hilagang wikang Hermaniko]]. Dahil sa sunod-sunod na pagkolonisa ng [[mga Nordiko]] sa ilang bahagi ng Britanya noong panahong ito, nakakasalamuha ng mga mananalita ng Lumang Ingles sa mga mananalita ng Lumang Nordiko. Pinakamatindi ang interaksyon sa dalawang wika sa mga barayti ng wikang sinasalita sa hilagang-silangan na sakop noon ng [[Danelaw]] sa rehiyon ng [[York]]. Sa kasalukuyan, pinakamakikita ang impluwensiyang ito sa wikang Scots at sa [[Hilagang Ingles]]. Nakasentro ang impluwensiya ng mga Nordiko sa [[Lindsey]] sa [[Midlands]]. Matapos mapasailalim ang Lindsey sa kapangyarihan ng mga Anglo-Sahon noong taong 920, mabilis na kumalat ang Ingles sa naturang rehiyon. Sa modernong Ingles, ang impluwensiya ng mga Nordiko ay makikita sa [[panghalip]] sa ikatlong katauhan na nagsisimula sa ''th-'' ('sila', 'nila', 'kanila': {{Lang|en|they, them, their}}), na siyang pumalit sa mga orihinal na panghalip ng Anglo-Sahon na nagsisimula naman sa ''h-'' ({{Lang|ang|hie, him, hera}}).{{sfn|Thomason|Kaufman|1988|pp=284–290}} Makikita rin ito sa mga hiram na salita na pumalit sa mga katutubong Lumang Ingles kagaya ng {{Lang|en|give}} ('magbigay'), {{Lang|en|get}} ('kumuha'), {{Lang|en|sky}} ('langit'), {{Lang|en|skirt}} ('palda'), at {{Lang|en|egg}} ('itlog'). Mauunawaan ang Lumang Nordiko nang maayos-ayos ng mga mananalita ng ilang mga dayalekto ng Lumang Ingles, lalo na sa may hilaga.{{sfn|Kastovsky|1992|pp=320, 332}} === Gitnang Ingles === {{Quote box||align=right|quoted=true|salign=right|quote={{lang|enm|Englischmen þeyz hy hadde fram þe bygynnyng þre manner speche, Souþeron, Northeron, and Myddel speche in þe myddel of þe lond, ... Noþeles by comyxstion and mellyng, furst wiþ Danes, and afterward wiþ Normans, in menye þe contray longage ys asperyed, and som vseþ strange wlaffyng, chyteryng, harryng, and garryng grisbytting.}}{{pb}}[Bagamat sa simula pa lamang, may tatlong paraan na ang mga Ingles sa pagsasalita, yaong nasa Katimugan, nasa Hilaga, at nasa Midlands sa gitna ng bansa, ... Gayunpaman, dahil sa pakikihalubilo at paghahalo, umusbong ang wika ng bansa mula sa mga ito, habang may iilan na gumagamit pa rin ng kakaibang pag-uutal, daldalan, ungol, at nakakarinding ngitngitan.]|source=[[Juan ng Trevisa]], {{circa|1385}}{{sfn|Hogg|2006|pp=360–361}}|width=300px}} Karaniwang pinepetsahan ang pagsisimula ng [[Gitnang Ingles]] sa [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|pananakop ng mga Normando]] sa Britanya mula noong 1066. Sa mga sumunod na siglo pagkatapos, sumailalim ang Ingles sa matinding impluwensiya ng anyo ng [[Lumang Pranses]] na sinasalita ng mga Normando na nanirahan sa Inglatera at naging bago nitong namumunong uri; kilala ito ngayon bilang [[Lumang Normando]]. Sa paglipas ng mga dekada, pawang mga naging bihasa sa dalawang wika ang parehong gitna at nakatataas na uri ng lipunan, mapa-Ingles man o Normando. Pagsapit ng 1150, bihira na lang sa panahong ito ang mga miyembro ng aristokrasya na marunong lamang ng Pranses.{{sfn|Townend|2012|pp=81–82}} Kalaunan, nalinang ang wikang Pranses na ginagamit ng mga Normando bilang [[wikang Anglo-Normando]].<ref>{{cite book |last=Short |first=Ian |title=A Companion to the Anglo-Norman World|trans-title=Gabay sa Mundong Anglo-Normando |chapter=Language and Literature|trans-chapter=Wika at Panitikan |lang=en|publisher=Boydell and Brewer |date=2002 |isbn=978-1-84615-046-3 |doi=10.1017/9781846150463.011 |pages=191–214}}</ref> Matuturo rin ang paghihiwalay ng Luma sa Gitnang Ingles sa kapanahunan ng paggawa sa komposisyong ''[[Orculum]]'' ng [[Mga Agustino|Agustinong kanon]] na si [[Orrm]] noong ika-12 siglo, na nagtatampok sa paghahalo ng mga elemento ng Lumang Ingles at Anglo-Normando sa kauna-unahang pagkakataon.{{sfn|Townend|2012|pp=99–100}} Samantala, nanatili pa ring marunong lamang sa Ingles ang mababang uri, na kumakatawan sa napakalaking bahagdan ng populasyon. Sa panahong ito, maraming hiram na salita ang ginamit nila na may kinalaman sa politika, batas, at iba pang mga prestihiyosong gawain.{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=39}} Halimbawa, nagmula sa Pranses na {{Lang|fr|trône}} ang salitang Ingles na {{Lang|en|throne}}, na tumutukoy sa pisikal na inuupuan ng isang hari gayundin sa metaporikal na kapangyarihan nito.<ref>{{cite journal |url=https://scholarworks.harding.edu/tenor/vol5/iss1/5 |title=Effects of the Norman Conquest on the English Language|trans-title=Mga Epekto ng Pananakop ng mga Normando sa Wikang Ingles|lang=en|first=Curt |last=Baker |date=Spring 2016 |journal=Tenor Times |volume=5}}</ref> Naging simple rin sa panahong ito ang mga impleksiyon ng Ingles, maaaring dahil sa paghahalo ng Lumang Nordiko at Lumang Ingles, na pawang parehas sa [[Morpolohiya (lingguwistika)|morpolohiya]] ngunit magkaiba ng impleksiyon. Nawala rin ang pagkakaiba ng [[kaukulang palagyo]] (nominatibo) at [[Kaukulang palayon|palayon]] (akusatibo) maliban sa mga [[panghalip panao]], nawala rin ang [[kaukulang pagamit]] (instrumental), at naging para lamang sa [[Pag-aari (balarila)|pag-aari]] ang [[kaukulang paari]] (henetibo). Naging regular din ang maraming mga di-regular na anyo ng impleksiyon,{{sfn|Lass|1992|pp=103–123} at naging payak rin ang sistema ng [[Kasunduan (balarila)|kasunduan]] sa mga pangungusap, na humantong sa isang hindi gaanong malayang [[ayos ng salita]].{{sfn|Fischer|van der Wurff|2006|pp=111–113}} Ilan sa mga sikat na panitikang naisulat sa Gitnang Ingles ang ''[[Mga Kuwento sa Canterbury]]'' ({{Circa|1400}}) ni [[Geoffrey Chaucer]] at [[Ang Kamatayan ni Arturo|''Ang Kamatayan ni Arturo'']] (1485) ni [[Thomas Malory]]. Naging talamak sa panahong ito ang paggamit sa panitikan ng [[dayalekto]] ng mga rehiyon, kagaya sa mga gawa ni Chaucer.<ref>{{cite web |last1=Horobin |first1=Simon |title=Chaucer's Middle English |trans-title=Gitnang Ingles ni Chaucer|lang=en|url=https://opencanterburytales.dsl.lsu.edu/refmideng/ |website=The Open Access Companion to the Canterbury Tales |publisher=Louisiana State University|quote=The only appearances of their and them in Chaucer's works are in the Reeve's Tale, where they form part of the Northern dialect spoken by the two Cambridge students, Aleyn and John, demonstrating that at this time they were still perceived to be Northernisms |archive-date=3 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203092713/https://opencanterburytales.dsl.lsu.edu/refmideng/ |url-status=live}}</ref> Mababasa sa [[Bibliya ni Wycliffe|unang salin sa Ingles]] ni [[John Wycliffe]] sa [[Bibliya]] noong 1382 ang [[Ebanghelyo ni Mateo|Mateo]] 8:20 bilang: "{{Lang|enm|Foxis han dennes, and briddis of heuene han nestis}}" ('May mga lungga ang mga [[soro]], at may mga pugad ang mga [[ibon]] sa langit').<ref>{{cite web |last=Wycliffe |first=John |url=http://wesley.nnu.edu/fileadmin/imported_site/wycliffe/wycbible-all.pdf |publisher=Wesley NNU |title=Bible|trans-title=Bibliya |lang=en |archive-date=2 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202202047/http://wesley.nnu.edu/fileadmin/imported_site/wycliffe/wycbible-all.pdf |url-status=live}}</ref> Mapapansin rito na may [[Panlapi|hulaping]] ''-n'' pa rin sa [[Pandiwa|pandiwang]] {{Lang|en|have}} ('magkaroon') pero wala na sa mga [[pangngalan]]. : === Maagang Modernong Ingles === [[File:Great_Vowel_Shift2a.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Great_Vowel_Shift2a.svg|thumb|Ang [[Malawakang Pagbabago ng Patinig]] na naganap sa mga mahahabang patinig ng Maagang Modernong Ingles. Matapos naging mga diptonggo {{IPA|/ai au/}} ang mga [[nakabukang patinig]] {{IPA|/iː uː/}}, umangat nang isang antas kalaunan ang bawat [[nakasarang patinig]] upang matumbasan ang pagbabago.]] Saklaw ng [[Maagang Modernong Ingles]] ng ika-14 hanggang ika-18 siglo ang pagsimple pa lalo na sistema ng impleksiyon, pagsasakodigo sa wika, at ang tinatawag na [[Malawakang Pagbabago sa Patinig]], kung saan nagsimulang lumipat ang mga [[patinig]] sa mga salitang Ingles patungo sa modernong bigkas nito. [[Pag-angat (lingguwistika)|Umangat]] ang mga [[Gitnang patinig|gitna]] at [[nakabukang patinig]] at [[Paghahati sa patinig|nahati]] bilang mga [[diptonggo]] ang mga [[nakasarang patinig]]. Halimbawa, binibigkas noon ang salitang Ingles na {{Lang|en|bite}} ('kagat', binabasa ''bayt'') bilang {{Lang|en|beet}} ('[[remolatsa]]') sa kasalukuyan, at binibigkas naman noon ang {{Lang|en|bout}} sa {{Lang|en|about}} ('tungkol', binabasa ''abawt'') bilang {{Lang|en|boot}} ('bota') sa kasalukuyan. Ito ang dahilan kung bakit may malaking pinagkaiba ang pagbigkas sa mga salitang Ingles at sa pagbaybay sa mga ito; ito rin ang dahilan bakit maraming pwedeng maging tunog ang bawat patinig ng Ingles kumpara sa ibang mga wika.{{sfn|Lass|2000a}}{{sfn|Görlach|1991|pp=66–70}} Nagsimula maging prestihiyoso ang paggamit sa wikang Ingles, kumpara sa Normandong Pranses, sa kasagsagan ng kapanahunan ni [[Enrique V ng Inglatera]]. Sinimulang gamitin ng [[Court of Chancery]] sa [[Westminster, London|Westminster]] ang Ingles sa mga [[Writ|opisyal na dokumento]] nito noong bandang 1430, at nabuo dahil rito ang isang bagong pamantayang anyo ng Gitnang Ingles na tinatawag na [[Pamantayang Chancery]] mula sa mga dayalekto ng [[London]] at [[Silangang Midlands]]. Noong 1476, ipinakilala ni [[William Caxton]] sa Inglatera ang [[palimbagan]], na lalong nagpalawak pa sa impluwensiya ng naturang pamantayan ng Ingles.{{sfn|Nevalainen|Tieken-Boon van Ostade|2006|pp=274–279}} Kabilang sa mga panitikang nakasulat sa Maagang Modernong Ingles ang mga gawa ni [[William Shakespeare]] gayundin ang [[King James Version|Bersiyon ni Haring Jaime]] (KJV) ng Bibliya noong 1611. Bagamat halos katulad na ng modernong bigkas at baybay ang mga salita sa puntong ito, may mga pagkakaiba pa rin sa bigkas mula sa modernong Ingles, kagaya ng pagbigkas pa rin sa mga kumpol-katinig na {{IPA|/kn ɡn sw/}} sa {{Lang|en|knight}} ('[[kabalyero]]'), {{Lang|en|gnat}} ('[[niknik]]'), at {{Lang|en|sword}} ('[[espada]]'), na sa ngayo'y pawang mga di na binibigkas ang isa sa mga katinig nito.{{Efn|Hindi na binibigkas ang ''k'' at ''g'' sa {{IPA|/kn/}} at {{IPA|/gn/}}, habang di naman binibigkas na ang ''w'' sa {{IPA|/sw/}}.}} Ilan sa mga tampok ng Maagang Modernong Ingles na ginamit ni Shakespeare ay maituturing na'ng laos o makaluma sa modernong mambabasa nito.{{sfn|Cercignani|1981}} Mababasa ang [[Ebanghelyo ni Mateo|Mateo]] 8:20 sa KJV bilang: "{{Lang|en|The Foxes have holes and the birds of the ayre have nests.}}" ('May mga lungga ang mga soro habang may mga pugad ang mga ibon ng himpapawid.') Dito, mapapansin ang pagkawala ng mga [[Kaukulan (lingguwistika)|kaukulan]] at ang resulta nito tulad halimbawa ng paggamit sa ayos na [[paksa–pandiwa–layon]] ({{Lang|en|subject–verb–object}}) at sa salitang {{Lang|en|of}} bilang pamalit sa nawalang [[kaukulang paari]]. Makikita rin dito ang mga hiram na salitang nagmula sa Pranses kagaya ng {{Lang|en|ayre}} (ngayo'y {{Lang|en|air}}, 'himpapawid') at sa ibang mga kaso, nagpalit mismo sa katutubong salita nito tulad ng {{Lang|en|bird}} ('ibon') na pumalit sa Lumang Ingles na {{Lang|ang|fugol}}.{{sfn|Lass|2006|pp=46–47}} === Pagkalat === Pagsapit ng huling bahagi ng ika-18 siglo, naipakalat ng [[Imperyong Britaniko]] ang wikang Ingles sa mga teritoryo at nasasakupan nito. Dahil sa paggamit sa kalakalan, agham at teknolohiya, diplomasya, sining, at pormal na edukasyon, Ingles ang naging pinakaunang tunay na pandaigdigang wika, na ginagamit sa pandaigdigang komunikasyon.{{sfn|How English evolved into a global language|2010}}{{sfn|The Routes of English}} Ginamit ito sa Hilagang Amerika, ilang bahagi ng Aprika, Oseaniya, at iba pang mga rehiyon. Nang lumaya ang mga bansang may maraming [[katutubong wika]], Ingles ang ginamit nilang [[opisyal na wika]] upang maiwasan ang mga politikal na balakid dahil sa paggamit sa isang katutubong wika kesa sa iba.{{sfn|Romaine|2006|p=586}}{{sfn|Mufwene|2006|p=614}}{{sfn|Northrup|2013|pp=81–86}} Bumilis pa lalo ang pagkalat ng wika dahil sa mabilis na paglaki ng impluwensiya sa kultura at politika ng [[Estados Unidos]] matapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], gayundin sa pagbobrodkast sa buong mundo sa wikang Ingles ng mga brodkaster tulad ng [[BBC]] ng [[Reyno Unido]].{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Crystal|2003a}} Ingles ang pinakaginagamit na wika sa ika-21 siglo.{{sfn|McCrum|MacNeil|Cran|2003|pp=9–10}} Habang nalilinang ang modernong Ingles, nabuo ang mga pamantayang gabay para sa wika, na ginamit kalaunan sa opisyal na paraan kagaya halimbawa sa pampublikong edukasyon at pahayagan. Noong 1755, nilathala ni [[Samuel Johnson]] ang ''[[Dictionary of the English Language]]'', na nagpakilala sa pamantayang pagbaybay at paggamit sa mga salita. Samantala, nilathala naman ng Amerikanong si [[Noah Webster]] noong 1828 ang isang [[Diksiyonaryong Webster|diksiyonaryo]] na may layuning makapagtatag ng isang pamantayang anyo sa pagsusulat at pagsasalita ng [[Amerikanong Ingles]] na hiwalay sa pamantayan ng Britanya. Sa Britanya, unti-unting bumaba ang tingin sa mga dayalekto at barayti ng [[Britanikong Ingles]] na wala sa pamantayan, na nagpabilis sa paggamit ng mga prestihiyosong dayalekto ng mga nasa gitnang uri.{{sfn|Romaine|1999a}} Sa modernong Ingles, wala na halos mga kaukulan; tanging makikita na lang ito sa mga [[panghalip]]. Halos matatag na rin ang [[paksa–pandiwa–layon]] (SVO) na [[ayos ng salita]].{{sfn|Romaine|1999a}} Naging talamak na rin ang paggamit sa ilang mga pagbabago sa wika kagaya ng [[Do-support|paggamit ng salitang ''do'']] para sa mga kaso kung saan kinakailangang [[Pagbaliktad sa paksa at pantulong|baliktarin]] ang mga [[sugnay]] tulad sa mga tanong.{{Efn|Isang halimbawa nito ang paggawa ng mga tanong sa pamamagitan ng pagbaliktad sa [[pandiwang pantulong]] ({{lang|en|auxiliary verb}}, hal. {{lang|en|is, are, am}}) at sa paksa: ang "{{lang|en|He will laugh}}" ('Tatawa siya') ay nagiging "{{lang|en|Will he laugh?}}" ('Tatawa ba siya?') sa anyong patanong nito. Gayunpaman, kung walang pandiwang pantulong, ginagamit ang salitang {{lang|en|do}} bilang pamalit sa nawawalang pandiwa: ang "{{lang|en|He laughs.}}" ('Tumawa siya') ay nagiging "{{lang|en|Did he laugh}}" ('Tumawa ba siya?'). Pansinin na nasa anyong pangnakaraan ang pandiwang {{lang|en|do}} ({{lang|en|did}}) rito.}} Dumami rin ang mga kaso ng paggamit sa anyong progresibo (mga nagtatapos sa hulaping {{Lang|en|–ing}} ng [[pandiwa]], at tuloy-tuloy ring nagiging regular ang mga pandiwang may di-regular na anyo (hal. {{Lang|en|dreamed}} ('napanaginipan') imbes na {{Lang|en|dreamt}}) gayundin sa paggamit pa lalo sa mga analitikal na alternatibo sa mga impleksiyon (hal. {{Lang|en|more polite}} ('mas magalang') imbes na {{Lang|en|politer}}). Dahil sa tindi ng presensiya sa midya ng Amerikanong Ingles, naiimpluwensiyahan na rin pati ang Britanikong Ingles.{{sfn|Leech|Hundt|Mair|Smith|2009|pp=18–19}}{{sfn|Mair|Leech|2006}}{{sfn|Mair|2006}} == Heograpiya == [[File:Detailed_SVG_map_of_the_Anglophone_world.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Detailed_SVG_map_of_the_Anglophone_world.svg|thumb|{{legend|#045a8d|Katutubong wika ng mayorya}} {{legend|#0674b6|Katutubong wika ng mayorya at isa sa mga opisyal na wika}} {{legend|#439dd4|Opisyal na wika pero katutubong wika ng minorya}} {{legend|#9bbae1|Pangalawang wika: sinasalita ng lagpas 20% ng populasyon, ''de facto'' na wika ng trabaho, pamahalaan, edukasyon, atbp.<ref name="Ethnologue26" />}}]] Ayon sa isang ulat noong 2016, tinatayang nasa 400 milyong katao ang [[Katutubong wika|katutubong mananalita]] ng wikang Ingles, at nasa 1.1 bilyong katao naman ang nagsasalita nito bilang [[pangalawang wika]].<ref>{{cite web |last1=Breene |first1=Keith |date=15 November 2019 |title=Which countries are best at English as a second language? |trans-title=Ano-anong mga bansa at pinakamagaling mag-Ingles bilang pangalawang wika? |url=https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161125144549/https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b/ |archive-date=25 November 2016 |access-date= |publisher=World Economic Forum |language=en}}</ref> Ingles ang wika na may pinakamaraming mananalita sa kabuuan, na sinasalita sa lahat ng kontinente.{{sfn|Crystal|2003b|p=106}} Nakadepende ang dami ng mga mananalita bilang pangalawang wika o bilang banyagang wika sa antas ng kagalingan, mula 400 milyon hanggang lagpas 1 bilyon.{{sfn|Crystal|2003b|pp=108–109}} Tinataya naman noong 2003 na mas marami ang mananalita ng Ingles bilang pangalawang wika kumpara sa mga katutubong mananalita nito nang tatlo sa isa.{{sfn|Crystal|2003a|p=69}} === Tatlong bilog ng Ingles === [[File:EF_English_Proficiency_Index_2019_Europe.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:EF_English_Proficiency_Index_2019_Europe.svg|thumb|Kagalingan sa wikang Ingles ng piling mga bansa sa [[Europa]] at [[Dagat Mediteraneo|Mediteraneo]] ayon sa isang ulat noong 2019:<ref>{{cite web |title=EF English Proficiency Index 2019 |url=https://www.ef.com/assetscdn/WIBIwq6RdJvcD9bc8RMd/cefcom-epi-site/reports/2019/ef-epi-2019-english.pdf |pages=6–7 |language=en}}</ref> {{legend|#407294|Napakataas (63.07–70.27)}} {{legend|#5A857D|Mataas (58.26–61.86)}} {{legend|#9DBB88|Katamtaman (52.50–57.38)}} {{legend|#E7CB5B|Mababa (48.69–52.39)}} {{legend|#F47B4B|Napakababa (40.87–48.19)}} {{legend|#c0c0c0|Hindi kasama sa ulat}}]] Grinupo ng [[Lingguwistika|lingwistang]] si [[Braj Kachru]] ang mga bansa sa mundo sa tatlong bilog ayon sa antas ng paggamit sa wikang Ingles rito. Ipinapakita ng modelong ito ang pagkalat ng Ingles mula sa mga katutubong bansa nito patungo sa iba, gayundin sa dami ng gumagamit nito sa isang partikular na bansa. Tinatawag ang tatlong bilog bilang "loob", "labas", at "lumalawak". Maaaring gumalaw ang mga bansa papaloob o papalabas depende sa magiging kahihinatnan ng wika rito sa hinaharap.{{sfn|Kachru|2006|p=196}}{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=2}} * '''Loobang bilog''' ({{Lang|en|inner circle}}) ang mga bansa na may malaking porsyento ng populasyon ang katutubong mananalita ng Ingles. Kabilang rito ang [[Reyno Unido]], [[Estados Unidos]], [[Canada|Kanada]], [[Australia]], [[Nueva Selanda]], [[Irlanda]], at [[Timog Aprika]].{{sfn|Kachru|2006|p=196}} * '''Labas na bilog''' ({{Lang|en|outer circle}}) ang mga bansa na may mas maliit na bilang ng mga katutubong mananalita ng Ingles ngunit ginagamit bilang pangalawang wika para sa mga pang-araw-araw na gawain at institusyon kagaya sa edukasyon, pamahalaan, at negosyo. Kabilang rito ang [[Pilipinas]], gayundin ang [[Nigeria]], [[Indiya|India]], [[Pakistan]], [[Malaysia|Malasya]], [[Singapore|Singapura]], at [[Jamaica|Hamayka]].{{sfn|Bao|2006|p=377}} * '''Lumalawak na bilog''' ({{Lang|en|expanding circle}}) ang mga bansa kung saan hindi karaniwang sinasalita ang Ingles at tinuturo bilang isang banyagang wika. Sa mga bansang ito kumakalat ang wikang Ingles dahil sa katayuan nito bilang isang pandaigdigang wika.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=5}} === Plurisentrikong wika === Isang [[plurisentrikong wika]] ang Ingles; ibig sabihin, wala itong iisang pambansang otoridad na namamahala sa pamantayan ng wika.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=2}}{{sfn|Romaine|1999}}{{sfn|Baugh|Cable|2002}} Madalas na sinusundan ng sinasalitang Ingles lalo na sa brodkasting ang mga pambansang pamantayan sa pagbigkas na kinagisnan imbes na isinakodigo. Karaniwang malalaman sa kanilang [[aksent]] kung saan nagmula ang mga brodkaster,{{sfn|Trudgill|2006}} pero madalas na sinusulat ang iskrip sa mga balita sa isang [[Ortograpiya ng wikang Ingles|pandaigdigang anyo ng pamantayang Ingles]]. Tipikal na dinidikta ng konsenso mula sa mga iskolar ng wika ang mga karaniwang gawi sa pagsusulat sa Ingles, hindi mula sa isang pamahalaan o pandaigdigang organisasyon.{{sfn|Ammon|2008|pp=1537–1539}} Maiintindihan ng mga Amerikanong tagapakinig ang maraming brodkast na nagmula sa Britanya at kabaligtaran. Maiintindihan ng mga mananalita ng Ingles ang karamihan sa kahit anong mga programa sa radyo at telebisyon gayundin sa mga pelikulang nagmula sa mga [[Anglospero|bansang nagsasalita ng Ingles]].{{sfn|Svartvik|Leech|2006|p=122}} Parehong may pormal at di-pormal na estilo ang pamantayan at panrehiyong barayti ng Ingles, at tanging nagkakaiba lamang sa mga salitang ginagamit (hal. {{Lang|en|lift}} sa Britanya habang {{Lang|en|elevator}} sa Amerika), sintaksis (hal. {{Lang|en|on the weekend}} sa Amerika habang {{Lang|en|at the weekend}} sa Britanya), at paggamit sa teknikal at di-teknikal na rehistro.{{sfn|Trudgill|Hannah|2008|pp=5–6}} Dahil sa kasaysayan ng paninirahan sa mga bansang nasa loobang bilog, nagawang maipantay ng Britanya ang pagkakaiba sa dayalekto at makagawa ng mga anyong [[koine]] ng Ingles sa [[Timog Aprika]], [[Australya|Australia]], at [[Nueva Selanda]].{{sfn|Deumert|2006|p=130}} Mabilis na natutong mag-Ingles ang marami sa mga migranteng nanirahan sa Estados Unidos. Sa kasalukuyan, malaking bahagdan ng populasyon ng Estados Unidos ngayon ay kaya lamang magsalita ng iisang wika.{{sfn|Deumert|2006|p=131}}{{sfn|Ryan|2013|loc=Table 1}} Ukol sa pambansang katayuan ng wikang Ingles sa mga piling bansa, * Sa Australia, walang itinalagang opisyal na wika sa parehong pambansa at pang-estadong lebel.<ref>{{Cite journal |last=Ward |first=Rowena |date=2019 |title='National' and 'Official' Languages Across the Independent Asia-Pacific |trans-title='Pambansa' at 'Opisyal' na mga Wika ng Malayang Asya-Pasipiko|lang=en|journal=Journal of Multidisciplinary International Studies |volume=16 |issue=1/2 |pages=83–84 |doi=10.5130/pjmis.v16i1-2.6510 |doi-access=free}}</ref> * Sa [[Kanada]], parehong opisyal na wika sa pambansang lebel ang Ingles at [[Wikang Pranses|Pranses]].<ref>{{cite web |url=http://news.gc.ca/web/article-eng.do?m=/index&nid=480459 |archive-url=https://archive.today/20130410031606/http://news.gc.ca/web/article-eng.do?m=/index&nid=480459 |url-status=dead |archive-date=10 April 2013 |title=40 Years of the Official Languages Act |publisher=Department of Justice Canada |lang=en|trans-title=40 Taon ng Official Languages Act}}</ref> Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) rin sa anim na lalawigan at tatlong teritoryo ang Ingles, habang wala namang itinalagang opisyal na wika sa tatlong lalawigan. Sa [[Québec|Quebec]], Pranses lamang ang tanging opisyal na wika nito.<ref>{{cite web |url=https://www.legisquebec.gouv.qc.ca/en/tdm/cs/C-11 |title=Charter of the French language |last= |first= |date=26 March 2024 |website=Légis Québec |publisher=Québec Official Publisher |lang=en|trans-title=Karta ng Wikang Pranses}}</ref> * Sa [[Republika ng Irlanda|Irlanda]], Ingles ang itinalagang pangalawang wika ng bansa, habang [[Wikang Irlandes|Irlandes]] naman ang itinalagang unang wika.<ref>{{cite web |url=https://www.irishstatutebook.ie/eli/cons/en/html#part2 |title=Article 8 of the Constitution of Ireland|trans-title=Artikulo 8 ng Saligang-batas ng Irlanda|lang=en|last= |first= |date=January 2020 |website=Irish Statute Book}}</ref> * Bagamat mayorya ng populasyon ng Nueva Selanda ang nagsasalita ng Ingles, tanging [[Wikang Māori|Maori]] at ang [[Wikang nakasenyas ng Nueva Selanda|pambansang wikang nakasenyas]] nito ang itinalagang opisyal na wika ng bansa.<ref>{{cite web |title=Maori Language Act 1987 |url=http://www.legislation.govt.nz/act/public/1987/0176/latest/DLM124116.html |lang=en}}</ref> <ref>{{cite news |url=http://tvnz.co.nz/view/page/488120/696482 |title=Recognition for sign language |date=6 April 2006 |work=[[Television New Zealand]] |trans-title=Pagkilala sa wikang nakasenyas |lang=en |access-date=21 Enero 2026 |archive-date=15 Mayo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515221254/http://tvnz.co.nz/view/page/488120/696482 |url-status=dead }}</ref> * Walang itinalagang opisyal na wika sa [[Reyno Unido]]. Gayunpaman, sa [[Gales]] at [[Hilagang Irlanda]], Ingles ang isa sa mga opisyal na wika nito.<ref>{{cite journal |last1=Huws |first1=Catrin Fflur |title=The Welsh Language Act 1993: A Measure of Success?|trans-title=Ang Welsh Language Act 1993: Panukat sa Tagumpay?|lang=en |journal=Language Policy |date=June 2006 |volume=5 |issue=2 |pages=141–160 |doi=10.1007/s10993-006-9000-0}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 October 2022 |title=Irish language and Ulster Scots bill clears final hurdle in Parliament|trans-title=Nalampasan na ng panukalang Irish language at Ulster Scots ang huling balakid nito sa Parlamento|lang=en|work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-63402597}}</ref> Walang itinalagang opisyal na wika sa [[Eskosya]] at [[Inglatera]]. * Sa [[Estados Unidos]], Ingles ang itinalagang opisyal na wika ng bansa sa bisa ng isang kautusang tagapagpaganap noong 2025.<ref>{{Cite news |last1=Ho |first1=Vivian |last2=Pannett |first2=Rachel |date=1 March 2025 |title=A Trump order made English the official language of the U.S. What does that mean? |trans-title=Ginawa sa bisa ng isang utos ni Trump ang wikang Ingles bilang opisyal na wika ng Estados Unidos. Ano'ng ibig sabihin nito?|lang=en|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2025/03/01/trump-english-official-language-explainer/ |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref> Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) ang Ingles sa 32 estado at limang teritoryo. Walang itinalagang opisyal na wika sa natitirang 18 estado at sa [[Distrito ng Columbia]].<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/#people-and-society |title=United States |date=29 May 2024 |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |trans-title=Estados Unidos |lang=en |access-date=21 Enero 2026 |archive-date=12 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/#people-and-society |url-status=dead }}</ref> === Pandaigdigang wika === [[File:Countries_in_which_English_Language_is_a_Mandatory_or_an_Optional_Subject.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Countries_in_which_English_Language_is_a_Mandatory_or_an_Optional_Subject.svg|thumb|Katayuan ng wikang Ingles sa pampublikong edukasyon sa bawat rehiyon:<ref>{{cite web |title=Countries in which English Language is a Mandatory or an Optional Subject |trans-title=Mga Bansa kung saan isang Kinakailangan o Mapipiling Asignatura ang Wikang Ingles |url=https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031000038/https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |archive-date=31 October 2022 |access-date= |publisher=The University of Winnipeg |language=en}}</ref>{{legend|#00a2e8|Kinakailangang asignatura}}{{legend|#ffc90e|Mapipiling asignatura}}{{legend|#ababab|Walang datos}}]] Inilalarawan minsan ang wikang Ingles bilang ang pinakaunang pandaigdigang ''[[lingua franca]]'',{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Meierkord|2006|p=165}} o di kaya'y bilang ang pinakaunang [[pandaigdigang wika]].{{sfn|Brutt-Griffler|2006|pp=690–691}}{{sfn|Northrup|2013}} Pinakaginagamit na wika ang Ingles pagdating sa paglalathala, telekomunikasyon, kalakalan, libangan, at diplomasya.{{sfn|Northrup|2013}} Nakamit nito ang pagkapantay sa [[wikang Pranses]] noong 1919 sa kasagsagan ng negosasyon sa [[Kasunduan sa Versailles]].{{sfn|Phillipson|2004|p=47}} Pagsapit ng pagtatag sa [[Mga Nagkakaisang Bansa]] noong 1945, naging pangunahing wika na ang Ingles;{{sfn|Conrad|Rubal-Lopez|1996|p=261}} isa ito sa anim na opisyal na wika ng naturang organisasyon at ang kasalukuyang pinakaginagamit na wika sa pandaigdigang diplomasya at pakikipag-ugnayan.{{sfn|United Nations|2010}}{{sfn|Richter|2012|p=29}} Nakatalaga ang Ingles bilang isang opisyal na wika o di kaya'y wika ng trabaho sa maraming mga pandaigdigang organisasyon kagaya ng [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko]] (IOC), Ginagamit rin ito bilang wika ng trabaho kahit maging sa mga panrehiyong organisasyon kagaya ng [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] (ASEAN) at [[Ekonomikong Kooperasyon sa Asya-Pasipiko]] (APEC), kung saan hindi gaanong kalaganap ang paggamit sa naturang wika sa mga kasaping bansa nito. Sa [[Unyong Europeo]] (EU), Ingles ang karaniwang ginagamit na wika ng trabaho ng mga kasaping bansa nito kahit na pinapayagan ng unyon na gumamit ang mga kasapi nito ng kahit anong wika.{{sfn|Ammon|2006|p=321}} Ingles ang ginagamit na basehan sa mga [[kontroladong likas na wika]],{{sfn|Wojcik|2006|p=139}} gayundin bilang ang wikang ginagamit sa larangan ng [[paglalayag]] at [[Abyasyon|pagpapalipad]].{{sfn|International Maritime Organization|2011}}{{sfn|International Civil Aviation Organization|2011}} [[File:English_Proficiency_Index_by_country_as_of_2014.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:English_Proficiency_Index_by_country_as_of_2014.svg|thumb|English Proficiency Index noong 2014:<ref>{{cite web |title=Countries in which English Language is a Mandatory or an Optional Subject |trans-title=Mga Bansa kung saan isang Kinakailangan o Mapipiling Asignatura ang Wikang Ingles |url=https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031000038/https://www.uwinnipeg.ca/global-english-education/countries-in-which-english-is-mandatory-or-optional-subject.html |archive-date=31 October 2022 |access-date= |publisher=The University of Winnipeg |language=en}}</ref> {{legend|#225500|Napakataas (80–100%)}} {{legend|#44aa00|Mataas (60–80%)}} {{legend|#66ff00|Katamtaman (40–60%)}} {{legend|#99ff55|Mababa (20–40%)}} {{legend|#ccffaa|Napakababa (0.1–20%)}} {{legend|#c0c0c0|Walang datos}}]] Wikang Ingles ang pinaka-inaaral na banyagang wika sa mundo.{{sfn|Graddol|2006}}{{sfn|Crystal|2003a}} Nag-aaral ang karamihan sa mga tao ng Ingles dahil sa praktikal na kadahilanan at hindi sa ideolohiya.{{sfn|Kachru|2006|p=195}} Sa EU, Ingles ang pinakasinasalitang banyagang wika sa 19 sa 25 kasaping bansa nito kung saan hindi opisyal na wika ito. Ayon sa isang opisyal na poll noong 2012 (noong kasapi pa ang [[Reyno Unido]]) sa mga kasaping bansa na hindi opisyal na wika ang Ingles, 38% ng mga sumagot ay nagsabing kaya nilang makapagsalita ng Ingles sa antas ng pakikipag-usap sa iba.{{sfn|European Commission|2012|pp=21, 19}} Kinokonekta ang matinding impluwensiya ng Ingles sa pagbilis ng [[Kamatayan ng wika|kamatayan ng ibang mga maliliit na wika]];{{sfn|Crystal|2000}} dahil rito, inaakusahan din ang wika ng [[Imperyalismong pangwika|imperyalismo]] at marami rin ang aktibong tumututol sa paggamit nito.{{sfn|Jambor|2007}} Gayunpaman, patuloy pa ring dumadami ang mga mananalita ng Ingles dahil sa paniniwalang nagdadala ng kaginhawaan at mas mabuting buhay ang paggamit nito.{{sfn|Svartvik|Leech|2006|loc=Chapter 12: English into the Future}} Kinakailangang marunong sa wikang Ingles sa maraming mga larangan kagaya ng sa [[medisina]] at [[kompyuting]]. Bagamat magkasingpantay noon ang Ingles sa Pranses at [[Wikang Aleman|Aleman]] pagdating sa pananaliksik, Ingles na ang natatanging nananaig na wika sa kasalukuyan.{{sfn|Gordin|2015}} Makikita ang dominasyon nito sa [[maagham na paglalathala]] sa mga [[indeks]] ng mga [[siyentipikong dyornal]] kagaya ng ''Chemical Abstracts'': noong 1998, nasa lagpas 80% ng lahat na naka-indeks na siyentipikong artikulo ng dyornal ang nakasulat sa Ingles, 90% sa mga [[likas na agham]] noong 1996, at 82% sa [[araling pantao]] noong 1995.{{sfn|Brutt-Griffler|2006|pp=694–695}} Sa kasagsagan ng [[dekolonisasyon]] sa [[Imperyong Britaniko]] noong dekada 1950s at 1960s, patuloy na ginamit ng mga lumayang kolonya ang wikang Ingles imbes na alisin ito sa mga wika ng kanilang bansa.{{sfn|Mufwene|2006|p=614}}{{sfn|Northrup|2013|pp=81–86}} Halimbawa, patuloy na ginagamit sa [[India]] ang Ingles matapos nitong lumaya sa Reyno Unido. India ngayon ang ikatlong may pinakamaraming inilalathalang aklat sa naturang wika matapos ng [[Estados Unidos]] at Reyno Unido,{{sfn|Sailaja|2009|pp=2–9}} kahit na di lalagpas sa 5% ng populasyon nito ang marunong magsalita ng Ingles nang maayos. Noong 2004, ipinagpalagay ng iskolar na si David Crystal na India ang may pinakamalaking populasyon na kayang magsalita o makaunawa ng Ingles sa mundo,{{sfn|Crystal|2004}} bagamat marami ring iskolar na naniniwalang Estados Unidos pa rin ang may hawak sa naturang titulo.{{sfn|Graddol|2010}} Marami sa mga mananalita ng Ingles Aprika ang bahagi ng pamayanang "Apro-Sakson" ng kontinente.{{sfn|Mazrui|Mazrui|1998}} Pinaniniwalaan na mananatili ang Ingles bilang isang wikang [[koine]] sa hinaharap.{{sfn|Crystal|2006}} == Dayalekto, aksent, at barayti == Maraming [[Talaan ng mga dayalekto ng wikang Ingles|mga dayalekto]] ng wikang Ingles ang natukoy ng mga [[Dayalektolohiya|dayalektologo]], na kumakatawan sa panrehiyong pagkakaiba pagdating sa balarila, bokabularyo, at pagbigkas. Naiiba ito sa [[Mga panrehiyong aksent ng wikang Ingles|mga panrehiyong aksent]], na tanging tumutukoy lamang sa pagkakaiba sa pagbigkas. Karaniwang hinahati ng mga lingwista ang wikang Ingles sa dalawang malalawak na kategorya, [[Britanikong Ingles]] (BrE) at [[Hilagang Amerikanong Ingles]] (NAE).{{sfn|Crystal|2003b|p=107}} === Britanya at Irlanda === <gallery mode="packed"> File:Alain_de_Botton_on_Fear_of_Failure_at_Cannes_Lions_2012.flac|Boses ni [[Alain de Botton]], na may modernong aksent na RP. File:Danny_Baker_BBC_Radio4_Desert_Island_Discs_31_Jul_2007_b012wcl4.flac|Boses ni [[Danny Baker]], na may aksent na [[Cockney (aksent)|Cockney]]. File:Russell_brand_bbc_radio4_desert_island_discs_21_07_2013.flac|Boses ni [[Russell Brand]], na lumaki sa [[Essex]] at may aksent na [[Estuaryong Ingles]]. File:Damien_hirst_bbc_radio4_desert_island_discs_13_05_2013_b01sd0hy.flac|Boses ni [[Damien Hirst]], na may aksent na kanlurang [[Yorkshire (dayalekto)|Yorkshire]]. File:John_bishop_bbc_radio4_desert_island_discs_24_06_2012.flac|Boses ni [[John Bishop]], na may aksent na [[Scouse]]. File:Rob_Brydon_BBC_Radio4_Front_Row_18_Mar_2012_b01dhl11.flac|Boses ni [[Rob Brydon]], na may aksent na katimugang [[Ingles ng Gales|Gales]]. File:Alex_Salmond_BBC_Radio4_Desert_Island_Discs_16_January_2011_b00xgs41.flac|Boses ni [[Alex Salmond]], na gumagamit ng isa sa mga aksent ng [[Ingles ng Eskosya|Eskosya]]. File:George_Best_-_The_New_Elizabethans_-20_Jul_2012_-_b01kt7cs.flac|Boses ni [[George Best]], na may aksent na [[Ingles ng Ulster|Hilagang Irlanda]]. File:Mary_Robinson_-_Desert_Island_Discs_-_28_July_2013.flac|Boses ni [[Mary Robinson]], na gumagamit ng isa sa mga aksent ng [[Hiberno-Ingles|Irlanda]]. </gallery> [[File:Dialects_of_English_in_UK_and_Ireland.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dialects_of_English_in_UK_and_Ireland.svg|thumb|Mga pangunahing rehiyon ng mga dayalekto ng wikang Ingles sa [[Britanya (ngalan ng pook)|Britanya]] at [[Irlanda (pulo)|Irlanda]].]] Dahil sinasalita na ang wikang Ingles sa Britanya sa nakalipas na humigit-kumulang 1,500 taon, maraming mga dayalekto ng wika ang nabuo rito.{{sfn|Trudgill|1999|p=10}} Sa [[United Kingdom|Reyno Unido]], itinuturing ang [[Received Pronunciation]] (RP, {{Literal|Tamang Pagbigkas}}), isang edukadong aksent na nagmula sa [[Timog-silangang Inglatera]], bilang ang tradisyonal na pamantayang ginagamit sa [[brodkasting]] partikular na ang [[BBC]] (kaya tinatawag din itong {{Lang|en|BBC English}}, {{Literal|Ingles ng BBC}}) at kinokonsidera bilang pinaka-prestihiyoso sa lahat ng mga dayalekto ng bansa. Ang mabilis na pagkalat ng aksent na ito dahil sa midya ang siyang itinuturong dahilan sa mabilis ding pagbaba ng paggamit sa mga panlalawigang aksent. Napag-alaman sa [[Sarbey ng mga Dayalekto ng Ingles]] noong 1950 hanggang 1951 na bagamat may pagkakaiba pa rin sa balarila at bokabularyo ang mga dayalekto ng wikang Ingles sa Reyno Unido, mapapansing kumokonti ang pagkakaibang ito sa paglipas ng panahon.{{sfn|Trudgill|1999|p=125}} Gayunpaman, tanging naapektuhan lamang ang mga pagkakaiba ng mga dayalekto pagdating sa balarila at bokabularyo. Nasa 3% lamang ng mga Ingles ang aktuwal na gumagamit ng RP sa karaniwang usapan; ginagamit ng natirang 97% ang mga panrehiyong aksent na naimpluwensiyahan lamang ng RP sa iba't ibang antas.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=3}} Meron ding pagkakaiba sa mga gumagamit ng RP, lalo na sa [[panlipunang uri]] sa pagitan ng RP ng Mataas at Mababang Uri gayundin sa katutubong mananalita ng RP at sa mga gumagamit ng RP pero hindi lumaki sa naturang aksent.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=37}} Sa Britanya, may maituturing ding pagkakaiba sa pagitan ng mga panlipunang uri; kinokonsidera bilang taliwas sa pamantayan ang ilang mga katangian kahit na di-hamak na laganap ito na madalas ding idinidikit sa pananalita ng mabababang uri. Halimbawa nito sa kasaysayan ang [[Pagtatanggal ng h|pagtatanggal ng ''h'']] ng mga mabababang uring mananalita ng [[Ingles ng London]], lalo na ang Cockney, na ngayo'y isa na'ng karaniwang katangian ng naturang dayalekto. Gayunpaman, nananatili pa rin itong wala sa rehistro ng mga matatataas na uri ng lipunang Britaniko.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=40}} Mahahati sa apat na pangunahing rehiyon ng dayalekto ang Ingles sa Inglatera: Timog-silangan, Timog-kanluran (kilala ring [[Ingles ng West Country]]), Midlands, at Hilaga. Sa bawat rehiyon na ito, meron ding mga dayalekto: nahahati ang Hilaga sa mga dayalektong [[Yorkshire (dayalekto)|Yorkshire]], [[Geordie]] (sinasalita sa [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]]), at [[Lanchashire (dayalekto)|Lanchashire]], na kinabibilangan ng mga suburbanong dayalekto ng [[Manchester]] ([[Manchester (dayalekto)|Mancunian]]) at [[Liverpool]] ([[Scouse]]). Dahil sa pagiging sentro ng [[Danelaw|pananakop ng mga Danes]] noong kapanahunan ng [[mga Viking]] sa Inglatera, nanatili ang mga Nordikong katangian sa wika sa mga dayalektong ito kesa sa ibang mga rehiyon, lalo na sa dayalektong Yorkshire.{{sfn|Hughes|Trudgill|1996|p=31}} Samantala, sa [[Kanlurang Midlands]], naipreserba naman sa mga dayalektong tulad ng [[Black Country]] ([[Black Country (dayalekto)|Yam Yam]]) at sa [[Birmingham]] ([[Brummie]]) ang mga arkaikong katangian mula sa [[Maagang modernong Ingles|maagang moderno]] at [[Gitnang Ingles]] kagaya ng mga Hermanikong elemento sa balarila at bokabularyo.{{sfn|Clark|Asprey|2013}} Simula noong ika-15 siglo, nakasentro sa London ang mga dayalekto ng Timog-silangang Inglatera. Tradisyonal na ginagamit doon ang dayalektong [[Cockney (dayalekto)|Cockney]] ng mga mabababang uri kaya mababa rin ang tingin dito. Dahil sa pagkalat ng mga katangian ng Cockney sa ibang mga dayalekto sa rehiyon, kinokonsidera ng midya ito bilang isang bagong dayalekto ng Estuaryong Ingles, bagamat tutol dito ang ilang mga lingwista dahil sa impluwensiya ng London sa karatig-lugar nito noon pa man.{{sfn|Roach|2009|p=4}}{{sfn|Trudgill|1999|p=80}} Ilan sa mga katangiang kumalat mula London ang mga sumusunod:{{sfn|Trudgill|1999|pp=80–81}} * [[Sumisingit na R|sumisingit na ''R'']]'','' pagbigkas ng salitang {{Lang|en|drawing}} ("pagguhit") bilang {{Lang|en|drawring}} {{IPA|/ˈdrɔːrɪŋ/}} kung saan sumisingit sa isang bahagi ng salita ang [[Katinig na tunog-R|tunog na ''r'']]. * [[Glotalisasyon ng t|glotalisasyon ng ''t'']]'','' pagbigkas sa {{Lang|en|[[Harry Potter|Potter]]}} bilang {{Lang|en|Po'er}} {{IPA|/ˈpɒʔə/}} kung saan pinapalitan ang tunog na ''t'' ng [[impit]]) * [[Paghaharap ng th|paghaharap ng ''th'']], pagbigkas sa {{Lang|en|thanks}} ("salamat") bilang {{Lang|en|fanks}} o {{Lang|en|bother}} ("abala") bilang {{Lang|en|bover}} kung saan nagiging ''f'' o ''v'' ang tunog na ''th''. Kinokonsidera na ngayon bilang hiwalay na wika ang [[wikang Scots]], pero nagmula ito sa maagang Hilagang Gitnang Ingles,{{sfn|Aitken|McArthur|1979|p=81}} at nadebelop at naimpluwensiyahan kalaunan ng ibang mga wika kagaya ng [[wikang Gaeliko]] at [[Wikang Lumang Nordiko|Lumang Nordiko]]. Nagtataglay din ng maraming dayalekto ang wikang Scots. Bukod dito, kabilang ang [[Ingles ng Eskosya]] sa mga barayti ng pamantayang Ingles sa [[Eskosya]]; karamihan sa mga ito ay mga dayalekto ng hilagang Inglatera na naimpluwensiyahan ng wikang Scots.{{sfn|Romaine|1982}} Samantala, sa [[Irlanda (pulo)|Irlanda]], maraming mga anyo ng wikang Ingles ang nagsimulang gamitin matapos ang [[Pananakop ng mga Anglo-Norman sa Irlanda|pananakop ng mga Anglo-Norman sa naturang rehiyon]] noong ika-11 siglo. Sa [[kondado ng Wexford]] at sa rehiyong pumapalibot sa [[Dublin]] nadebelop ang dalawang dayalekto na ngayo'y wala na, [[Yola (dayalekto)|Forth and Bargy]] at [[Fingallian]]. Parehong nagmula ito sa [[Maagang Modernong Ingles]] at ginamit hanggang noong ika-19 na siglo. Gayunpaman, nagmula ang modernong anyo ng [[Hiberno-Ingles|wikang Ingles sa Irlanda]] sa kolonisasyon ng mga Ingles simula noong ika-17 siglo. Sa kasalukuyan, nahahati ang Ingles ng Irlanda sa [[Ingles ng Ulster]], [[Ingles ng Hilagang Irlanda]] na naimpluwensiyahan nang matindi ng wikang Scots, at marami pang mga dayalekto sa Irlanda. Kagaya ng dayalekto ng Eskosya gayundin ng karamihan sa mga dayalekto ng Hilagang Amerika, nananatili ang [[Katinig na tunog-R|rotosidad]] sa halos lahat ng mga dayalekto sa naturang rehiyon di tulad ng mga dayalektong naimpluwensiyahan ng RP.{{sfn|Barry|1982|pp=86–87}}{{sfn|Hickey|2007}} === Hilagang Amerika === <gallery mode="packed"> File:Emery_Emery_Voice.ogg|Boses ni [[Emery Emery]], na lumaki sa [[Midwest (Estados Unidos)|Midwest]] sa Estados Unidos at may aksent na [[Pangkalahatang Amerikanong Ingles|Pangkalahatang Amerikano]]. File:Rep._Martha_Roby's_"Roller_Coaster"_Speech_Sound_Bite.flac|Boses ni [[Martha Roby]], na lumaki sa [[Alabama]] na may aksent na [[Katimugang Estados Unidos (aksent)|Timog Amerikano]]. File:Chuck_Zito_on_Becoming_a_Hells_Angel.flac|Boses ni [[Chuck Zito]], na may aksent na [[New York (aksent)|New York]]. File:Sec._Walsh_on_Construction_Jobs_in_Infrastructure_Bill_v2.flac|Boses ni [[Marty Walsh]], na may aksent na [[Boston (aksent)|Boston]]. File:On_the_phone-_Russell_Gage.ogg|Boses nina [[D.J. Shockley]] at [[Russell Gage]], na parehong may aksent na [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles|Aprikanong Amerikano]]. File:Margaret_atwood_bbc_radio4_front_row_27_07_2007_b007tjpb.flac|Boses ni [[Margaret Atwood]], na may aksent na [[Pamantayang Ingles ng Canada|Pamantayang Canada]]. </gallery> [[File:Population_speaking_English_at_home_by_PUMA.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Population_speaking_English_at_home_by_PUMA.png|thumb|Bahagdan ng mga Amerikanong edad lima pataas sa [[Estado ng Estados Unidos|50 estado]], [[Washington, D.C.|Washington DC]], at [[Puerto Rico]] na nagsasalita ng wikang Ingles sa tahanan, ayon sa [[American Community Survey]], isang sarbey na isinagawa noong 2016 hanggang 2021]] Dahil sa mataas-taas na antas ng paghahalo, akomodasyon, at [[Wikang koine|koinesasyon]] na naganap noong panahong kolonyal sa [[Hilagang Amerika]], itinuturing ang [[Wikang Ingles ng Hilagang Amerika|mga dayalekto ng wikang Ingles]] sa kontinente bilang walang pinagkaiba sa isa't isa kumpara sa [[Inglatera]]. Gayunpaman, ipinapakita sa modernong pananaliksik na may mga pagkakaiba rin ang mga dayalekto at barayti ng wika sa Hilagang Amerika. Tumataas ang baryasyon sa aksent sa Estados Unidos sa panrehiyong antas pero bumababa sa lokal na antas,{{sfn|Labov|2012}} bagamat nananatili pa rin itong nasa isang kontinuo ng mga magkakaparehong aksent na kilala sa tawag na [[Pangkalahatang Amerikano]] (GA).{{sfn|Wells|1982|p=34}} Kinokonsiderang bahagi ng Pangkalahatang Amerikano ang mga barayti ng [[wikang Ingles ng Canada]] maliban sa [[Atlantikong Canada|rehiyong Atlantiko]] ng bansa gayundin sa [[Québec|Quebec]], bagamat may mga maliliit na pagkakaiba sila sa mga aksent ng Estados Unidos kagaya ng pagtaas ng mga patinig na {{IPAc-en|aɪ}} at {{IPAc-en|aʊ}} bago ang mga [[Tunog (ponetika)|di-matutunog na katinig]] at mga pagkakaiba sa pagsusulat at pagbigkas sa mga salita.{{sfn|Boberg|2010}} Kabilang sa [[Ingles ng Atlantikong Canada]] ang [[Maritime (aksent)|Maritime]] at [[Ingles ng Newfoundland|Newfoundland]], at naimpluwensiyahan ng wikang Ingles ng Britanya at Irlanda, gayundin ng mga [[wikang Irlandes]], [[Wikang Gaeliko|Gaeliko]], at [[Wikang Pranses|Pranses]], partikular na ang barayti na [[Wikang Pranses ng Acadia|Acadia]].<ref>{{Cite book |last=Labov |first=William |title=The Atlas of North American English |last2=Ash |first2=Sharon |last3=Boberg |first3=Charles |publisher=De Gruyter |year=2006 |location=Berlin |language=en |trans-title=Ang Atlas ng Ingles ng Hilagang Amerika}}</ref> Karamihan sa mga aksent ng Hilagang Amerika ay pawang mga [[Katinig na tunog-R|rotiko]]; ibig sabihin, binibigkas nila ang tunog na ''r''. Di tulad ng sitwasyon sa Britanya, itinuturing itong prestihiyoso lalo na sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]],{{sfn|Labov|1972}} kung saan hinahanay ang di pagbigkas sa ''r'' sa mga mababang uri at di nakapagtapos. Sa kasalukuyan, nananaig na ang rotosidad sa [[Ingles ng Katimugang Amerika]], mula sa [[Lumang wikang Ingles ng Katimugang Estados Unidos|historikal na pagkaprestihiyoso]] ng di pagbigkas sa ''r''.{{sfn|Levine|Crockett|1966}}{{sfn|Schönweitz|2001}} Karaniwang inilalarawan ang mga aksent nito bilang {{Lang|en|twang}} (may katangian ng [[Nasalisasyon|pailong]]) o {{Lang|en|drawl}} (pinapahaba),{{sfn|Montgomery|1993}} at natutukoy agad dahil sa [[Monoptonggo|pagbubura ng patinig]] na {{IPA|/aɪ/}} sa pagbigkas sa mga salitang tulad ng {{Lang|en|spy}} ("espiya"), na binibigkas na parang {{Lang|en|spa}}, ang paghahati sa mga [[harapang patinig]] bilang mga [[Malapatinig|madudulas na patinig]] o maging dalawang hiwalay na pantig (hal. {{Lang|en|press}} "midya" na binibigkas na parang ''prey-us''),{{sfn|Thomas|2008|pp=95–96}} ang [[Pag-iisa ng bigkas sa pen at pin|pag-iisa ng bigkas]] sa {{Lang|en|pen}} ("panulat") at {{Lang|en|pin}} ("pantusok"), at iba pa. Karamihan sa mga pagbabagong ito ay nagsimula lamang noong ika-19 na siglo.{{sfn|Bailey|1997}} Samantala, ginagamit naman ng nagtatrabaho at gitnang uri ng [[Aprikanong Amerikano|mga Aprikanong Amerikano]] ang [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles]] (AAVE). Di tulad ng karamihan ng mga aksent sa kontinente, karaniwan itong di-rotiko. Nagmula ito sa mga inaliping Aprikano at Aprikanong Amerikano na naimpluwensiyahan ng mga di-pamantayang aksent ng Katimugang Estados Unidos. Gayunpaman, pinaniniwalaan ng ilang mga lingwista na nagmula ito sa mga wikang Aprikano na sinasalita ng mga alipin na napilitang gumawa ng isang [[Wikang pidgin|pidgin]] o [[Mga wikang creole na nakabatay sa wikang Ingles|creole ng wikang Ingles]] upang magkaintindihan sila sa ibang mga aliping nagmula sa ibang lugar.{{sfn|Bailey|2001}} Dahil sa mga karaniwang katangian nito sa ibang mga aksent sa rehiyon, mabilis itong kumalat at ginamit sa lugar upang maging isa sa mga pangunahing aksent nito simula noong ika-19 at ika-20 siglo. Karaniwang hinahanay ang AAVE bilang isang anyo ng "pangit" na Ingles na sinasalita ng mga hindi edukado (kasama rin ang mga katimugang aksent ng [[Mga taong puti|mga Puti]]), bagamat unti-unti na itong kinikilala bilang isang ganap na barayti ng wikang Ingles.{{sfn|Green|2002}}{{sfn|Patrick|2006b}} === Australia at Nueva Selanda === <gallery mode="packed"> File:AustraliaPart2.ogg|Boses ng isang lalaki na may [[Ponolohiya ng wikang Ingles ng Australia|pangkalahatang aksent na Australia]]. File:Prime_Minister_Gillard_of_Australia_at_News_Conference_with_President_Obama.flac|Boses ni [[Julia Gillard]], na may [[Pangkaraniwang aksent ng wikang Ingles ng Australia|pangkaraniwang aksent na Australia]]. File:Geoffrey_Rush_bbc_radio4_front_row_01_05_2013.flac|Boses ni [[Geoffrey Rush]], na may [[Pangmayamang aksent ng wikang Ingles ng Australia|pangmayamang aksent na Australia]]. File:Eleanor_catton_bbc_radio4_womans_hour_09_09_2013.flac|Boses ni [[Eleanor Catton]], na may [[Ingles ng Nueva Selanda|aksent na Nueva Selanda]]. File:H.E._Mr._John_Key_Prime_Minister,_New_Zealand_-_speech_at_Connect_Asia-Pacific_2013_Summit.ogg|Boses ni [[John Key]], na may [[Ingles ng Nueva Selanda|aksent na Nueva Selanda]]. </gallery>Simula noong 1788, sinasalita na ang wikang Ingles sa kontinente ng [[Oseaniya]], at nadebelop ang [[wikang Ingles ng Australia]] bilang ang pangunahing wika ng mga naninirahan sa [[Australia]] sa ilalim ng [[Pangkalahatang aksent ng Australia|isang pangkalahatang aksent]]. Naging pangunahing wika rin [[Wikang Ingles ng Nueva Selanda|ang wikang Ingles]] sa [[Nueva Selanda]], bagamat hindi sa antas ng sa Australia.{{sfn|Eagleson|1982}} Magkaugnay ang dalawang uri ng wikang Ingles, na nag-impluwensiya sa isa't isa kasama ang mga [[wikang Ingles ng Timog Aprika]] at ng [[Wikang Ingles ng Timog-silangang Inglatera|Timog-silangang Inglatera]]. Tulad ng mga dayalektong ito, pawang mga di-rotiko rin ang mga wikang Ingles sa dalawang bansa, maliban sa [[pulong South]] sa Nueva Selanda. Partikular na kilala ang mga Ingles ng Australia at Nueva Selanda sa kanilang mga [[patinig]]: marami sa mga maiiksing patinig ang hinaharap o tinataas, habang nagiging mga [[diptonggo]] ang marami sa mga mahahabang patinig. Ipinapakita rin sa Ingles ng Australia ang pagtatangi sa mga maiiksi at mahahabang patinig, isang katangiang di nakikita sa ibang mga barayti ng wika. Humahanay rin ang balarila nito sa [[Britanikong Ingles|Britaniko]] at [[Amerikanong Ingles]]; kagaya ng sa Amerikanong Ingles, itinuturing ang mga [[Pangngalan|pangngalang]] kolektibo bilang isahan (hal. ginagamit sa pangngalang kolektibo na {{Lang|en|government}} ang [[Kopula|kopulang]] {{Lang|en|is}} imbes na ang katumbas nitong pangmaramihan na {{Lang|en|are}}).{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=16–21}}{{sfn|Burridge|2010}} Samantala, gumagamit naman ang Ingles ng Nueva Selanda ng mga [[harapang patinig]] na mas mataas pa kesa sa Ingles ng Australia.{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=24–26}}{{sfn|Maclagan|2010}}{{sfn|Gordon|Campbell|Hay et al.|2004}} === Timog-silangang Asya === <gallery mode="packed"> File:Declaration_of_Independence_Part_1.ogg|Boses ng isang lalaking may [[Wikang Ingles ng Singapura|aksent na Singapura]]. File:Dr._Villaverde_on_Conflicts_of_Interest_in_Medicine_and_Dr._Dans_on_Evidence-Based_Medicine_in_INCLEN.flac|Boses ng isang lalaki at babaeng may [[Pilipinong Ingles|aksent na Pilipino]]. </gallery>Isa sa mga [[opisyal na wika]] ang [[Pilipinong Ingles|wikang Ingles sa Pilipinas]], kung saan talamak ang paggamit sa naturang wika lalo na sa industriya, negosyo, midya, at mga dokumento ng pamahalaan. Naging mahalaga ito sa bansa simula noong [[Kasaysayan ng Pilipinas (1898–1946)|panahon ng mga Amerikano]] mula 1898 hanggang 1946.<ref>{{cite book |last1=Dayag |first1=Danilo |title=Philippine English: Linguistic and Literary Perspectives |date=2008 |publisher=Hong Kong University Press |isbn=978-962-209-947-0 |editor-last1=Bautista |editor-first=Ma. Lourdes |location=Hong Kong |pages=49–66 |language=en |trans-title=Pilipinong Ingles: Mga Pananaw sa Lingwistika at Panitikan |chapter=English-language media in the Philippines: Description and research |trans-chapter=Midya sa wikang Ingles sa Pilipinas: Paglalarawan at pananaliksik |doi=10.5790/hongkong/9789622099470.003.0004 |editor-last2=Bolton |editor-first2=Kingsley}}</ref> Ginagamit din ang [[Taglish]] bilang isang anyo ng [[pagpapalitang-kodigo]] sa pagitan ng [[wikang Tagalog]] at Ingles.<ref>{{cite journal |last1=Bautista |first1=Maria Lourdes S. |date=2004 |title=Tagalog-English Code-switching as a Mode of Discourse |trans-title=Pagpapalitang-kodigo sa Tagalog-Ingles bilang Paraan ng Diskurso |url=https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ720543.pdf |url-status=live |journal=Asia Pacific Education Review |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=226–233 |doi=10.1007/BF03024960 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515012035/https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ720543.pdf |archive-date=15 May 2022 |s2cid=145684166}}</ref> === Aprika, Karibe, at Timog Asya === <gallery mode="packed"> Talaksan:South African English.ogg|Boses ng isang lalaki na may aksent na [[Ingles ng mga Puting Timog Aprikano|Timog Aprika]]. Talaksan:Chimamanda Ngozi Adichie bbc radio4 front row 03 05 2013.flac|Boses ni [[Chimamanda Ngozi Adichie]], na may edukadong aksent na [[Ingles ng Nigeria|Nigeria]]. Talaksan:Sylbourne Sydial with Nordia Teape on Integrated Diaspora Services.flac|Boses ng babae at lalaki na may aksent na [[Ingles ng Hamayka|Hamayka]]. Talaksan:Arundhati Roy BBC Radio4 Bookclub 2 Oct 2011 b015brn8.flac|Boses ni [[Arundhati Roy]], na may aksent na [[Ingles ng India|India]]. </gallery>Madalas na sinasalita ang wikang Ingles sa [[katimugang Aprika]], kung saan isa ito sa mga opisyal na wika ng mga bansa sa rehiyon. Sa [[Timog Aprika]], sinasalita na ang wikang Ingles simula pa noong 1820 kasama ng [[wikang Afrikaans]] at mga wikang Aprikanong tulad ng [[mga wikang Khoe]] at [[Mga wikang Bantu|Bantu]]. Sa kasalukuyan, tinatayang nasa 9% ng populasyon ng Timog Aprika ang nagsasalita ng [[wikang Ingles ng Timog Aprika]] (SAE) bilang kanilang unang wika. Isang di-rotikong barayti ang SAE na sumusunod madalas sa RP. Isa ito sa mga kaunting di-rotikong barayti ng wikang Ingles na walang [[Sumisingit na R|sumisingit na ''R'']]. Nakadepende sa mga katutubong wika ng mananalita ang mga barayti ng pangalawang wika sa bansa. Pawang mga patinig ang karamihan sa mga pagkakaiba sa ponolohiya mula sa RP.{{sfn|Lass|2002}} Kabilang sa mga pagkakaiba naman sa katinig ang tendensiya ng mga mananalita na bigkasin ang mga katinig na {{IPA|/p, t, t͡ʃ, k/}} nang walang [[Katinig na may paghinga|paghinga]] (hal. binibigkas ang {{Lang|en|pin}} ("pantusok") bilang {{IPA|[pɪn]}} imbes na {{IPA|[pʰɪn]}} tulad ng ibang mga barayti), habang [[Katinig na tunog-R|binibigkas naman ang ''r'']] bilang isang [[Simpleng katinig na pakatal|simpleng pakatal]] {{IPA|[ɾ]}} imbes bilang [[Katinig na pasutsot|pasutsot]].{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=30–31}} Sinasalita sa [[Nigeria]] ang [[Ingles ng Nigeria|isang barayti]] ng wikang Ingles, kung saan sinasalita ito sa iba't ibang antas ng humigit-kumulang 150 milyong katao. Bagamat tradisyonal na naimpluwensiyahan ng [[Britanikong Ingles]], unti-unti na'ng naiimpluwensiyahan rin ito ng [[Amerikanong Ingles]] simula noong ika-20 siglo. Umusbong din ang mga natatanging salita at konsepto sa naturang barayti na ito upang punan ang mga pangkulturang konsepto na natatangi sa bansa.<ref>{{cite journal |last1=Adegbija |first1=Efurosibina |date=1989 |title=Lexico-semantic variation in Nigerian English |url=https://archive.org/details/sim_world-englishes_summer-1989_8_2/page/165 |trans-title=Pagkakaibang leksikosemantiko sa Ingles ng Nigeria |journal=World Englishes |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=165–177 |doi=10.1111/j.1467-971X.1989.tb00652.x}}</ref> Kumalat ang mga barayti ng wikang Ingles sa mga dating sakop ng [[Imperyong Britaniko|Gran Britanya]] sa Karibe, kabilang na ang [[Jamaica|Hamayka]], [[kapuluang Leeward]] at [[Kapuluang Windward|Windward]], [[Trinidad at Tobago]], [[Barbados]], [[kapuluang Kayman]], at [[Belise]]. May mga sari-sariling barayti ng Ingles ang mga ito, gayundin ng mga wikang creole na nakabatay sa Ingles at mga wikang Aprikano. Pinakaprominente sa mga ito ang [[Ingles ng Hamayka]] at ang [[Wikang creole ng Hamayka|wikang creole]] nito. Sa [[Gitnang Amerika]], sinasalita ang mga wikang creole na nakabatay sa Ingles sa mga rehiyon ng [[Nicaragua]] at [[Panama]] na nakaharap sa Karibe.{{sfn|Lawton|1982}} Karaniwang bihasa ang mga mananalita sa mga ito sa parehong barayti ng Ingles at ng creole, at talamak ang [[pagpapalitang-kodigo]] sa mga ito. Inilalarawan ang sitwasyong ito bilang isang bahagi ng kontinuo kung saan itinuturing na pormal na [[Rehistro (sosyolingguwistika)|rehistro]] ang mga barayti ng Ingles habang di-pormal naman ang mga wikang creole.{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|p=115}} Karamihan sa mga barayti ng wikang Ingles sa Karibe ay nakabatay sa Britanikong Ingles, kaya naman karamihan din sa mga ito ay pawang mga di-rotiko maliban sa pormal na rehistro ng wikang Ingles ng Hamayka, na karaniwang rotiko. Naiiba ang barayti na ito mula sa RP sa imbentaryo ng patinig nito, na itinatangi sa haba imbes sa diin tulad ng pamantayang wikang Ingles. Mga monoptonggo na {{IPA|[eː]}} at {{IPA|[oː]}} ang mga [[Diptonggo|diptonggong]] {{IPA|/ei/}} at {{IPA|/ou/}}. Minsan ding binibigkas ang {{IPA|[ie]}} at {{IPA|[uo]}} bilang kabaligtaran ng isa't isa (hal. binibigkas ang {{Lang|en|bay}} ("look") bilang {{IPA|[bʲeː]}}). Karaniwan ding tinatanggal ang huling bahagi ng isang [[kambal-katinig]] kung nasa dulo ito ng isang salita (hal. binibigkas ang {{Lang|en|child}} ("anak") bilang {{IPA|[t͡ʃail]}}),{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=117–118}}{{sfn|Lawton|1982|pp=256–260}}{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=115–116}} Samantala, sa [[Indiya|India]], karaniwang tinitingnan ang RP bilang ang "tamang" anyo ng wikang Ingles kaya ito rin ang ginagawang basehan para sa lokal na barayti nito. Matutukoy ang aksent ng Ingles ng India dahil sa pagbigkas sa mga ponemang tulad ng {{IPA|/t/}} at {{IPA|/d/}} bilang mga kaakibat nitong [[katinig sa dilang pulupot]] {{IPA|[ʈ]}} at {{IPA|[ɖ]}}, pagpapalit sa mga ponemang {{IPA|/θ/}} at {{IPA|/ð/}} sa katumbas nitong [[katinig sa ngipin]] {{IPA|[t̪]}} at {{IPA|[d̪]}}. Binibigkas din minsan ng ilang mga mananalita ng barayti ang mga salita ayon sa eksakto nitong pagbaybay (hal. binibigkas ang {{IPA|/gh/}} sa {{Lang|en|ghost}} bilang [[Tunog (ponetika)|matunog]] na [[Katinig na pasara|pasara]] na may paghinga {{IPA|[ɡʱ]}}, kahit na [[tahimik na titik]] ang ''h'' sa salitang ito).{{sfn|Sailaja|2009|pp=19–24}} === Di-katutubong barayti === <gallery mode="packed"> File:Non-native_English_reading_by_Spanish_native_speaker_003.ogg|Boses ng isang lalaking lumaki sa [[wikang Kastila]] na nagsasalita ng wikang Ingles. File:Japan_PM_Shinzo_Abe_addressing_US_Congress_2015.ogg|Boses ni [[Shinzo Abe]], isang [[Hapon|Hapones]], na nagsasalita ng wikang Ingles. File:Werner_Herzog_BBC_Radio4_Start_the_Week_26_March_2012_b01dtjcj.flac|Boses ni [[Werner Herzog]], isang [[Alemanya|Aleman]], na nagsalita ng wikang Ingles. </gallery>Maaaring iba ang pagbigkas sa mga salitang Ingles ang [[Wikang Ingles bilang pangalawa o banyagang wika|mga mananalitang hindi lumaki sa naturang wika]]. Dahil ito sa paglalapat nila sa [[ponolohiya]] ng kanilang [[Katutubong wika|wikang kinagisnan]] sa mga salitang ito o di kaya'y paggamit sa mga estratehiyang katulad sa mga paraan sa [[Pagtuto ng wika|pagtuto bilang pangunahing wika]]. Humahantong kalaunan ang mga ito sa mga di-karaniwang pagbigkas sa mga salita na hindi matatagpuan sa mga barayti ng wikang Ingles.<ref>{{cite book |last1=Bjarkman |first1=Peter C. |title=American Spanish Pronunciation |url=https://archive.org/details/americanspanishp00bjar |last2=Hammond |first2=Robert Matthew |date=1989 |publisher=Georgetown University Press |isbn=978-0-87840-099-7 |place=Washington, D.C. |page=[https://archive.org/details/americanspanishp00bjar/page/226 226] |language=en |trans-title=Pagbigkas ng wikang Kastila ng Amerika}}</ref> == Ponolohiya == {{Main|Ponolohiya ng wikang Ingles}} {{IPA notice|bahaging|brackets=no}} Nagkakaiba ang [[ponolohiya ng wikang Ingles]] depende sa dayalekto, ngunit madalas pa ring nagkakaunawaan ang mga mananalita nito kahit ganito. Nakakapekto ang barayti ng [[ponolohiya]] sa imbentaryo ng mga [[ponema]], na siyang nagdidikta sa pagkakaiba sa [[ponetika]] at pagbigkas sa mga ponema. Inilalarawan ng bahaging ito ang mga [[Pamantayang wika|pamantayang barayti]] ng wikang Ingles: [[Received Pronunciation]] ng Reyno Unido at [[General American]] (GA, {{Literal|Pangkahalatang Amerikano}}) ng Estados Unidos. === Katinig === Nasa 24 na ponemang katinig ang marami sa mga dayalekto ng wikang Ingles; 26 kung isasama pati ang {{IPA|/x/}} at /ʔ/. Tumpak para sa Ingles ng California at sa RP ang sumusunod na imbentaryo. {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Mga ponemang katinig ng wikang Ingles ! colspan="2" {{Diagonal split header|[[Paraan ng artikulasyon|Paraan]]|[[Lugar ng artikulasyon|Lugar]]}} ! colspan="2" |[[Katinig sa labi|Labi]] ! colspan="2" |[[Katinig sa labi–ngipin|Labi–ngipin]] ! colspan="2" |[[Katinig sa ngipin|Ngipin]] ! colspan="2" |[[Katinig sa gilagid|Gilagid]] ! colspan="2" |[[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]] ! colspan="2" |[[Katinig sa paleta|Paleta]] ! colspan="2" |[[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]] ! colspan="2" |[[Katinig sa tagukan|Tagukan]] |- ! colspan="2" |[[Katinig na pailong|Pailong]] | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|m}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|n}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ŋ}} | colspan="2" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasara|Pasara]] | style="border-right: 0;" |{{IPA link|p}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|b}} | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|t}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|d}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|k}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ɡ}} | style="border-right: 0;" |({{IPA link|ʔ}}) | style="border-left: 0;" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot|Pasara-sutsot]] | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|tʃ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|dʒ}} | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | | colspan="2" | |- ! colspan="2" |[[Katinig na pasutsot|Pasutsot]] | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|f}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|v}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|θ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ð}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|s}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|z}} | style="border-right: 0;" |{{IPA link|ʃ}} | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ʒ}} | colspan="2" | | style="border-right: 0;" |({{IPA link|x}}) | style="border-left: 0;" | | style="border-right: 0;" |{{IPA link|h}} | style="border-left: 0;" | |- ! rowspan="2" |[[Katinig na palapit|Palapit]] ![[Katinig na pagitna|Gitna]] | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|ɹ}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|j}} | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|w}} | colspan="2" | |- ![[Katinig na pagilid|Gilid]] | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |{{IPA link|l}} | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | |- |} Inilalarawan ang mga bawat pares ng mga [[tunog na may harang]] ([[Katinig na pasara|pasara]], [[Katinig na pasara-sutsot|pasara-sutsot]], [[Katinig na pasutsot|pasutsot]]) bilang [[Fortis at lenis|''fortis'' at ''lenis'']] ("malakas" at "mahina"). Sa bawat pares, una ang ''fortis'' habang pangalawa naman ang ''lenis''. Mas matindi ang pagpapalabas ng hangin sa mga katinig na ''fortis'' at palaging [[Kawalang-tunog|di-matunog]]. Bahagya namang [[Tunog (ponetika)|matunog]] ang mga katinig na ''lenis'' sa simula at dulo ng salita, at ganap na matunog kung nasa pagitan ng mga patinig. May mga karagdagang artikulasyon ang mga katinig na ''fortis'' sa ilang mga dayalekto, tulad halimbawa ng [[Katinig na may ihip|pag-ihip]] (hal. {{IPA|[pʰ]}}) kung mag-isa ito o nasa simula ng [[Diin (lingwistika)|nakadiin]] na pantig. Sa mga salitang may iisang [[pantig]], mas maiksi ang pagbigkas sa mga ito kumpara sa katumbas nitong ''lenis;'' halimbawa, mas mabilis bigkasin ang salitang {{Lang|en|nip}} ("kurot") kesa sa {{Lang|en|nib}} ("dulo ng panulat").{{sfn|Collins|Mees|2003|pp=47–53}} May dalawang alopono ang [[katinig na palapit pagilid]] {{IPA|/l/}} sa RP: {{IPA|[l]}} (hal. {{Lang|en|light}} {{IPA|[laɪt]}} "liwanag") na inilalarawan bilang ''malinaw'', at {{IPA|[ɫ]}} (hal. {{Lang|en|full}} {{IPA|[fʊɫ]}} "puno [ng laman]") na inilalarawan naman bilang ''madilim''.{{Sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=13}} Samantala, mas madalas na madilim na anyo ang ginagamit sa GA.{{Sfn|Trudgill|Hannah|2008|p=41}} Nawawalan ng tunog naman ang mga [[tunog na walang harang]] ([[malapatinig]], [[Katinig na pailong|pailong]], [[Likidong katinig|likido]]) kapag sumusunod sa isang di-matunog na tunog na may harang, at palaging silabiko ang mga ito kapag sumusunod sa isang katinig sa dulo ng mga salita.{{sfn|Brinton|Brinton|2010|pp=56–59}} === Patinig === {{stack begin}} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+ Diptonggo sa dulo ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | colspan="2" | {{IPA|eɪ}} || {{lang|en|b'''ay'''}} |- | {{IPA|əʊ}} || {{IPA|oʊ}} || {{lang|en|r'''oa'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA|aɪ}} || {{lang|en|cr'''y'''}} |- | colspan="2" | {{IPA|aʊ}} || {{lang|en|c'''ow'''}} |- | colspan="2" | {{IPA|ɔɪ}} || {{lang|en|b'''oy'''}} |} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center;" |+ Diptonggo sa gitna ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | {{IPA|ɪə}} || {{IPA|ɪɹ}} || {{lang|en|p'''eer'''}} |- | {{IPA link|ɛ|eə}} || {{IPA|ɛɹ}} || {{lang|en|p'''air'''}} |- | {{IPA|ʊə}} || {{IPA|ʊɹ}} || {{lang|en|p'''oor'''}} |} {{stack end}}{{stack begin}} {| class="wikitable floatright" style="text-align: center; margin-right: 1em;" |+ Monoptonggo ! [[Received Pronunciation|RP]] !! [[General American|GA]] !! Salita |- | {{IPA link|iː}} || {{IPA link|i}} || {{lang|en|n'''ee'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ɪ}} || b'''i'''d |- | {{IPA link|e̞|e}} || {{IPA link|ɛ}} || {{lang|en|b'''e'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|æ}}|| {{lang|en|b'''a'''ck}} |- | {{IPA link|ɑː}} || rowspan="2" | {{IPA link|ɑ}} || {{lang|en|br'''a'''}} |- | rowspan="2" | {{IPA link|ɒ}} || {{lang|en|b'''o'''x}} |- | rowspan="2" | {{IPA link|ɔ}}, {{IPA link|ɑ}} || {{lang|en|cl'''o'''th}} |- | {{IPA link|ɔ|ɔː}}|| {{lang|en|p'''aw'''}} |- | {{IPA link|uː}} || {{IPA link|u}} || {{lang|en|f'''oo'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ʊ}}|| {{lang|en|g'''oo'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ɐ|ʌ}} || {{lang|en|b'''u'''t}} |- | {{IPA link|ə|ɜː}} || {{IPA link|ɚ|ɜɹ}} || {{lang|en|b'''ir'''d}} |- | colspan="2" | {{IPA link|ə}} || {{lang|en|comm'''a'''}} |} {{stack end}} Nakadepende sa dayalekto ang pagbigkas sa mga patinig, kaya isa ito sa mga pinakamapapansing aspeto ng aksent ng isang mananalita. Makikita sa talahanayan ang mga [[Ponema|ponemang]] patinig sa parehong RP at GA gamit ang mga [[pamantayang leksema]]. Ponemiko ang mga patinig sa RP; ibig sabihin, may mahahabang patinig sa barayti na ito. Walang ganitong pagtatangi sa GA.{{sfn|Cohen|2012|p=80}} Gayunpaman, sa parehong RP at GA, [[Pag-ikli (ponetika)|umiiksi]] sa haba ang mga patinig bago ang mga katinig na ''fortis'' sa parehong pantig, pero hindi bago ang mga katinig na ''lenis'' o sa mga bukas na pantig. Ibig sabihin, mas maiiksi ang pagbigkas sa mga patinig sa mga salitang tulad ng {{Lang|en|rich}} ("mayaman") kumpara sa mga salitang kagaya ng {{Lang|en|ridge}} ("[[Tagaytay (anyong-lupa)|tagaytay]]"). Dahil karaniwang di-matunog ang mga katinig na ''lenis'' sa dulo ng mga pantig, mahalagang pantukoy ang [[haba ng patinig]] para madetermina kung ang kasunod ba na katinig ay ''fortis'' o ''lenis''.{{sfn|Collins|Mees|2003|pp=46–50}} Nakikita lamang ang patinig na {{IPA|/ə/}} sa mga walang diin na pantig at mas bukas sa kalidad kapag nasa dulo ng mga pantig.{{sfn|Cruttenden|2014|p=138}}{{sfn|Flemming|Johnson|2007}} Hindi itinatangi sa ilang mga dayalekto ang mga patinig na {{IPA|/ɪ/}} at {{IPA|/ə/}} sa mga bahaging walang diin, kagaya ng pagiging magkasingtunog ng mga salitang {{Lang|en|rabbit}} ("kuneho") at {{Lang|en|abbot}} ("abad"), sa prosesong tinatawag na [[pagsasama ng mga mahihinang patinig]].{{sfn|Wells|1982|p=167}} Nagiging [[Patinig na tunog-R|patinig na tunog-''R'']] {{IPA|[ɚ]}} ang mga diptonggong {{IPA|/ɜr/}} at {{IPA|/ər/}} sa GA, kagaya halimbawa ng salitang {{Lang|en|further}} ("higit pa"), na binibigkas bilang {{IPA|[ˈfɚðɚ]}} imbes na {{IPA|/ˈfɜrðər/}}, habang {{IPA|[ˈfəːðə]}} naman sa RP.{{sfn|Wells|1982|p=121}} === Ponotaktika === Nagtataglay ang mga pantig sa wikang Ingles ng patinig bilang gitna nito. Opsyonal lamang ang simula at dulo ng pantig. Maaaring magsimula ang mga pantig nang hanggang sa tatlong katinig (hal. {{Lang|en|sprint}} "takbo"), at magtapos nang hanggang sa lima (hal. {{Lang|en|angsts}} "pagkabalisa"). Pinagpapalagay na ang salitang {{Lang|en|strengths}} ("mga lakas") ang pinakamalapit sa pinakakomplikadong posibleng pantig na maaaring mabuo sa wika. May mga limitasyon sa mga katinig na pwedeng maging magkatabi sa isa't isa depende kung nasa simula o dulo ito ng isang pantig. Maaaring maging isa sa apat na uri ng mga [[kambal-katinig]] ang mga katinig sa simula: [[Katinig na pasara|pasara]] at [[Katinig na palapit|palapit]] (hal. {{Lang|en|play}} "maglaro"), di-matunog na [[Katinig na pasutsot|pasutsot]] at palapit (hal. {{Lang|en|sly}} "tuso") o di-matunog na pasara (hal. {{Lang|en|stay}} "manatili"), o ang titik na ''s'', di-matunog na pasara, at palapit (hal. {{Lang|en|string}} "tali").{{sfn|Brinton|Brinton|2010|page=60}} Pinapayagan lamang ang kambal-katinig na [[Katinig na pailong|pailong]] at pasara sa dulo. Palaging sumasang-ayon ang mga magkakatabing [[tunog na may harang]] sa [[Tunog (ponetika)|tunog]], at bawal ang mga [[Matinis na katinig|matitinis na katinig]] at pasara na nasa parehong [[lugar ng artikulasyon]]. May mga katinig na limitado lamang ang paggamit: maaari lamang sa simula ng pantig ang tunog na {{IPA|/h/}} habang maaari lamang sa dulo ng pantig ang tunog na {{IPA|/ŋ/}}.{{sfn|König|1994|pp=537–538}} === Diin, ritmo, at intonasyon === Mahalaga ang [[Diin (lingguwistika)|diin]] sa wikang Ingles. May mga pantig na dinidiinan, habang hindi naman sa iba. Kombinasyon ang diin ng haba, tindi, kalidad ng patinig, at minsan, pagbabago sa tinis. Mas mahaba at malakas ang pagbigkas sa mga dinidiinang pantig, habang madalas na [[Pagbabawas sa patinig|binabawasan ng mga patinig]] ang mga di-dinidiinang pantig.{{sfn|International Phonetic Association|1999|p=42}} [[Ponema|Ponemiko]] ang diin sa wikang Ingles. Halimbawa, ang salitang {{Lang|en|contract}} ay maaaring maging [[pangngalan]] ("kontrata") o [[pandiwa]] ("paliitin" o "magkasakit") depende sa kung saang pantig ang diin: pangngalan ito kung nasa unang pantig ({{IPAc-en|ˈ|k|ɒ|n|t|r|æ|k|t}} {{respell|KON|trakt}}) at pandiwa naman kung nasa pangalawa ({{IPAc-en|k|ə|n|ˈ|t|r|æ|k|t}} {{respell|kən|TRAKT|'}}).{{sfn|Oxford Learner's Dictionary|2015|loc=Entry "contract"}}{{sfn|Merriam Webster|2015|loc=Entry "contract"}}{{sfn|Macquarie Dictionary|2015|loc=Entry "contract"}} Ginagamit din ang diin para itangi ang mga salita mula sa mga [[parirala]]; halimbawa, {{Lang|en|hotdog}} ({{IPAc-en|ˈ|h|ɒ|t|d|ɒ|g}}, isang uri ng pagkain) kumpara sa {{Lang|en|hot dog}} {{{IPAc-en|ˈ|h|ɒ|t|_|ˈ|d|ɒ|g}}, "mainit na aso").{{sfn|Brinton|Brinton|2010|p=66}} Pagdating sa [[ritmo]], inilalarawan ang wikang Ingles bilang isang [[wikang pa-diin ang tayming]]; ibig sabihin, madalas na parehas lang ang haba ng oras sa pagitan ng mga dinidiinang pantig.<ref>{{cite journal |last1=Lunden |first1=Anya |year=2017 |title=Duration, vowel quality, and the rhythmic pattern of English |trans-title=Haba, kalidad ng patinig, at patern ng ritmo sa wikang Ingles |journal=Laboratory Phonology |language=en |volume=8 |page=27 |doi=10.5334/labphon.37 |doi-access=free}}</ref> === Pagkakaiba === {| class="wikitable mw-collapsible" |+ Mga katangiang ponolohikal sa mga pamantayanag barayti ng wikang Ingles{{sfn|Trudgill|Hannah|2002|pp=4–6}} ! !! scope="col" | [[Amerikanong Ingles|Estados Unidos]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Canada|Canada]] !! scope="col" | [[Hiberno-Ingles|Irlanda]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Ulster|Hilagang Irlanda]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Eskosya|Eskosya]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Inglatera|Inglatera]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Gales|Gales]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Timog Aprika|Timog Aprika]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Australia|Australia]] !! scope="col" | [[Wikang Ingles ng Nueva Selanda|Nueva Selanda]] |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng father at bother|Pag-iisa sa bigkas ng ''father'' at ''bother'']] | {{yes}} || {{yes}} || || || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pagkabilog|Di-mabilog]] ang {{IPA|/ɒ/}} | {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | Pagbigkas sa {{IPA|/ɜr/}} bilang {{IPA|[ɚ]}} | {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng cot at caught|Pag-iisa sa bigkas ng ''cot'' at ''caught'']] | {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{yes}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{yes}} || {{yes}} || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iisa sa bigkas ng full at fool|Pag-iisa sa bigkas ng ''full'' at ''fool'']] | || || || {{yes}} || {{yes}} || || || || || |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pagpapalitang t at d|Pagpapalitan]] ng {{IPA|/t, d/}} | {{yes}} || {{yes}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{usually|Madalas}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{rarely}} || {{yes}} || {{usually|Madalas}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Pag-iiba sa bigkas ng trap at bath|Pag-iiba sa bigkas ng ''trap'' at ''bath'']] | || || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || || {{usually|Madalas}} || {{yes}} || {{yes}} || {{usually|Madalas}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Katinig na tunog-R|Kawalang-rotisidad]] | || || || || || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | Mga nakasarang patinig sa {{IPA|/æ, ɛ/}} | || || || || || || || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | Posibleng bigkasin ang {{IPA|/l/}} bilang {{IPA|[ɫ]}} | {{yes}} || {{yes}} || || {{yes}} || {{yes}} || || || || {{yes}} || {{yes}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | [[Paghaharap (ponetika)|Hinaharap]] ang {{IPA|/ɑː/}} bago ang {{IPA|/r/}} | || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || {{MaybeCheck|text=Maaari}} || || || || || || {{yes}} || {{yes}} |} {|class="wikitable floatright" |+ Mga dayalekto at mababang patinig ! scope="col" style="text-align:right" | [[Pangkat ng leksema|Leksema]] !! scope="col" | RP || scope="col" | GA !! scope="col" | CanE !! scope="col" | Pagbabago |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|THOUGHT}} | {{IPA|/ɔː/}} || rowspan="2" | {{IPA|/ɔ/}} o {{IPA|/ɑ/}} || rowspan="4" | {{IPA|/ɑ/}} || [[Pag-iisa sa bigkas ng cot at caught|Pag-iisa sa bigkas ng ''cot'' at ''caught'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|CLOTH}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɒ/}} || [[Pag-iiba sa bigkas ng lot at cloth|Pag-iiba sa bigkas ng ''lot'' at ''cloth'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|LOT}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɑ/}} || rowspan="2" | [[Pag-iisa sa bigkas ng father at bother|Pag-iisa sa bigkas ng ''father'' at ''bother'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|PALM}} | rowspan="2" | {{IPA|/ɑː/}} |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|BATH}} | rowspan="2" | {{IPA|/æ/}} || rowspan="2" | {{IPA|/æ/}} || rowspan="2" | [[Pag-iiba sa bigkas ng trap at bath|Pag-iiba sa bigkas ng ''trap'' at ''bath'']] |- ! scope="row" style="text-align:right" | {{sc2|TRAP}} | {{IPA|/æ/}} |} Pinakamalaki ang pagkakaiba ng mga barayti ng wikang Ingles pagdating sa pagbigkas sa mga patinig. Dumaan ang wikang Ingles sa napakaraming mga pagbabago sa pagbigkas sa paglipas ng panahon, na nakaapekto sa marami o ilan sa mga barayti nito. Pinakakilala sa mga pagbabagong ito ang tinatawag na [[Malawakang Paglilipat ng Patinig]] ({{Lang|en|Great Vowel Shift}}) na nakaapekto sa maraming barayti nito partikular sa mga mahahabang patinig, bagamat iba ang naging epekto nito sa ilang mga barayti. Samantala, nakaranas ng dalawang malawakang pagbabago ang [[wikang Ingles sa Hilagang Amerika]], ang [[Paglilipat ng Patinig sa mga Hilagang Lungsod]] ({{Lang|en|Northern Cities Vowel Shift}}) at ang [[Paglilipat ng Patinig sa Canada]] ({{Lang|en|Canadian Vowel Shift}}).{{sfnm|Lass|1992|Lass|2000|1pp=90, 118, 610|2pp=80, 656}} May mga barayti na mas malaki ang imbentaryo ng mga ponema kesa sa karaniwang pamantayang barayti. May iilang mga konserbatibong barayti ng wika kagaya ng sa [[Wikang Ingles ng Eskosya|Eskosya]] na may di-matunog na katinig na {{IPA|[ʍ]}} na makikita sa salitang {{Lang|en|whine}} ("umangal") na itinatangi nila sa salitang {{Lang|en|wine}} ("alak"), na may matunog na katinig naman na {{IPA|[w]}}; walang pagtatanging ganito sa ibang mga barayti kung saan kinokonsiderang magkasingtunog ang dalawang salita, isang katangiang tinatawag na [[Pag-iisa sa bigkas ng whine at wine|pag-iisa sa bigkas ng ''whine'' at ''wine'']]. Makikita rin ang tunog na {{IPA|[x]}} sa Ingles ng Eskosya, kung saan itinatangi ito sa salitang {{Lang|en|loch}} ("lawa") at {{Lang|en|lock}} ("kandado"). Wala namang tunog na {{IPA|[h]}} sa ilang mga barayti kagaya ng sa [[Cockney (aksent)|Cockney]] sa prosesong tinatawag na [[Pagtatanggal sa h|pagtatanggal sa ''h'']]. Samantala, wala namang mga [[katinig na pasutsot sa ngipin]] {{IPA|[θ ð]}} ang ilang mga dayalektong may [[Pagpipigil sa th|pagpipigil]] at [[Paghaharap sa th|paghaharap sa ''th'']] kagaya ng sa [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles|Aprikanong Amerikanong Bernakular]] at [[Estuaryong Ingles]]; pinalitan nila ang mga ito mga [[katinig na pasara sa ngipin]] o [[Katinig na pasara sa gilagid|gilagid]] {{IPA|[t d]}}o maging mga [[Katinig na pasutsot sa labi-ngipin|pasutsot sa labi-ngipin]] {{IPA|[f v]}}.{{sfn|Roach|2009|p=53}}{{sfn|Giegerich|1992|p=36}} Bukod sa mga ito, sumailalim rin ang ibang mga barayti sa mga pagbabago sa pagbigkas kagaya ng [[Pagsasama o pagtatanggal sa yod|pagsasama o pagtatanggal sa ''yod'']] gayundin sa pagbabawas sa mga kambal-katinig.{{sfn|Wells|1982}} Nagkakaiba ang RP at GA sa pagbigkas nila sa tunog na {{IPA|/r/}} pagkatapos ng isang patinig sa dulo ng isang pantig. [[Katinig na tunog-R|Rotiko]] ang GA, ibig sabihin, binibigkas nila ang tunog na ito sa mga dulo ng pantig, habang di-rotiko naman ang RP kung saan pawang [[Pagpapadulas (lingguwistika)|pinapadulas]] lamang nila ang patinig imbes na bigkasin ang tunog na {{IPA|/r/}}.{{sfn|Lass|2000|p=114}} Komplikado ang pagkakaiba sa mga salitang may [[Nakabukang harapang patinig|nakabukang patinig sa harap]] at [[Nakabukang likurang patinig|likod]] {{IPA|/æ ɑː ɒ ɔː/}}. Itinatangi ang lahat ng apat na tunog na ito sa RP, Australia, Nueva Selanda, at Timog Aprika. Sa GA, tatlo lamang ang itinatangi, {{IPA|/æ ɑ ɔ/}},{{sfn|Wells|1982|pp=xviii–xix}} habang dalawa lamang ito sa Canada, {{IPA|/æ ɑ/}}.{{sfn|Wells|1982|p=493}} == Ortograpiya == Sinusulat ang wikang Ingles gamit ang [[alpabetong Ingles]] na nakabatay sa [[sulat Latin]] mula pa noong ika-9 na siglo. Ginamit din ang [[mga runiko ng mga Anglo-Sahon]] para isulat ang [[Lumang Ingles]], bagamat nakita lamang ito sa mga maiikling tala; ipinapakita sa mga dokumentong sinulat sa panahong yon na mas laganap ang paggamit sa alpabetong Latin para isulat ang Lumang Ingles.{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} Komplikado ang [[Ortograpiya ng wikang Ingles|ortograpiyang Ingles]], na nagtataglay ng mga elemento ng [[wikang Pranses]], [[Wikang Latin|Latin]], at [[Wikang Griyego|Griyego]] bukod sa katutubong sistemang [[Mga wikang Hermaniko|Hermaniko]].{{sfn|Swan|2006|p=149}} Dahil sa mga pagbabago sa pagbigkas, hindi tumutugma ang ortograpiya ng mga salita sa kung paano ito binibigkas.{{sfn|Lass|2000a}} Kumpara sa mga wika sa Europa kung saan aktibong pinalaganap ang mga [[reporma sa pagbaybay]] sa kani-kanilang wika, hindi indikasyon ang pagbaybay sa isang salita sa magiging bigkas nito.{{sfn|Mountford|2006}} Meron ding [[Pagkakaiba sa pagbaybay sa Britaniko at Amerikanong Ingles|sistematikong pagkakaiba]] sa pagbaybay sa [[Britanikong Ingles|Britaniko]] at [[Amerikanong Ingles]]. Dahil sa mga ito, marami ang [[Reporma sa pagbaybay sa wikang Ingles|nagmungkahi ng reporma]] sa pagbaybay sa wika.{{sfn|Neijt|2006}} Bagamat hindi nagtataglay ng iisang bigkas ang bawat titik sa pamantayang anyo ng wikang Ingles, ginagamit ang mga tuntunin sa pagbaybay upang malaman kung ano ang magiging bigkas ng mga ito.{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=653}} Pinaniniwalaan nina [[Noam Chomsky]] at [[Morris Halle]] noong 1968 na ang sistema ng pagbaybay ng wikang Ingles ay "halos maayos",{{sfn|Swan|2006|p=149}} bagamat kaunting lingwista lamang ang sumasang-ayon sa pananaw na ito; itinuturing ng maraming lingwista na may katuwiran ang kasalukuyang pagbaybay sa mga salitang Ingles.{{sfn|Abercrombie|Daniels|2006}} Pinakaginagamit na [[Sistema ng pagsulat|sistema ng panulat]] sa mundo ang pamantayang ortograpiya ng wikang Ingles.{{sfn|Mountford|2006|p=156}} Madalas na dumedepende ang mga mambabasa ng wikang Ingles sa mga karaniwang bigkas ng mga [[katinig]]; halimbawa, ang titik na ''b'' ay binibigkas na {{IPA|/b/}}. Gayunpaman, may mga titik na may iba ring tunog depende sa kaso: ang titik na ''c'' ay [[Malambot at matigas na c|maaaring bigkasin]] nang {{IPA|/k/}} ("matigas", hal. {{Lang|en|cat}} "pusa") o {{IPA|/s/}} ("malambot", hal. {{Lang|en|cell}} "[[selula]]"), habang ang titik na ''g'' ay [[Malambot at matigas na g|maaaring bigkasin]] nang {{IPA|/g/}} ("matigas", hal. {{Lang|en|gun}} "baril") o {{IPA|/dʒ/}} ("malambot", hal. {{Lang|en|gem}} "[[Batong-hiyas|hiyas]]"). Nakadepende madalas ang magiging tunog ng mga titik na ito sa sumusunod na titik sa pamantayang pagbaybay sa mga ito. Bukod dito, gumagamit din ang wikang Ingles ng mga [[kambal-katinig]] upang maisulat ang ilang mga karagdagang tunog: ''ch'' para sa {{IPA|/tʃ/}} (hal. {{Lang|en|church}} "simbahan"), ''sh'' para sa {{IPA|/ʃ/}} (hal. {{Lang|en|show}} "ipakita" o "palabas"), ''th'' para sa {{IPA|/θ/}} (hal. {{Lang|en|think}} "mag-isip") o {{IPA|/ð/}} (hal. {{Lang|en|this}} "ito"), ''ng'' para sa {{IPA|/ŋ/}} (hal. {{Lang|en|sing}} "umawit"), at ''ph'' para sa {{IPA|/f/}} sa mga salitang-hiram mula sa wikang Griyego. Ginagamit din ang digrapong ''qu'' para sa tunog na {{IPA|/kw/}} (hal. {{Lang|en|queen}} "reyna"). Binibigkas naman ang titik na ''x'' bilang {{IPA|/z/}} kung nasa simula ito (hal. {{Lang|en|[[xylophone]]}}, isang uri ng instrumento) o bilang {{IPA|/ks/}} sa ibang posisyon (hal. {{Lang|en|tax}} "buwis"). May mga salitang hindi sumusunod sa mga tuntuning ito, na karaniwang mga salitang-hiram na pinatili ang pagbaybay at pagbigkas nito sa orihinal nitong wika,{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=653}} o di kaya'y dahil sa mga mungkahi ng mga iskolar noong unang bahagi ng Modernong Ingles na sundin ang mga tuntunin sa pagbaybay ng wikang Latin para sa mga salitang Ingles na may Hermanikong pinagmulan.{{sfn|Daniels|Bright|1996|p=654}} Di tulad ng mga katinig, pawang iba-iba ang bigkas at pagbaybay sa mga tunog na [[patinig]] ng wikang Ingles. Mas marami ang tunog na patinig sa wika kesa sa mga titik na patinig (''a'', ''e'', ''i'', ''o'', ''u, y'', at minsan ''w'') nito. Dahil dito, pinagpapares ang mga titik na patinig sa isa't isa upang kumatawan sa ilang mga [[mahahabang patinig]] tulad ng ''oa'' sa salitang {{Lang|en|boat}} ("bangka"), ''ow'' sa {{Lang|en|how}} ("paano"), at ''ay'' sa {{Lang|en|stay}} ("manatili"). Bukod dito, meron ding tinatawag na [[Tahimik na e|"tahimik" na ''e'']] na resulta ng pagbabago ng mga tunog sa paglipas ng panahon.{{sfn|Abercrombie|Daniels|2006}} == Balarila == Kagaya ng ibang [[mga wikang Indo-Europeo]], sumusunod ang wikang Ingles sa [[Pagsasang-ayong nominatibo-akusatibo|akusatibong]] [[pangsang-ayong morposintaktiko]]. Sa kabilang banda, pinalitan na halos ng mga [[Wikang analitikal|analitikal]] na konstruksiyon ang paglalapi bilang [[Kaukulan (lingguwistika)|sistema ng kaukulan]] ({{Lang|en|grammatical case}}) sa wikang Ingles. Tanging mga [[panghalip panao]] na lamang ang nagtataglay ng kaukulan kesa sa ibang mga [[uri ng salita]]. Karaniwang inuuri ang mga salitang Ingles sa pitong grupo: [[pangngalan]], [[pandiwa]], [[pang-uri]], [[pang-abay]], [[Pantukoy (lingguwistika)|pantukoy]] (kasama ang mga [[Artikulo (balarila)|artikulo]]), [[pang-ukol]], at [[pangatnig]]. Ginugrupo din ang mga lingwista ang mga [[panghalip]] bilang isang hiwalay na grupo mula sa mga pangngalan, paghahati sa mga pangatnig bilang malaya o pantulong, at pagtuturing sa mga [[Padamdam (balarila)|salitang padamdam]] bilang isang hiwalay na grupo.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|p=22}} Marami ring mga [[pandiwang pantulong]] ({{Lang|en|auxilliary verb}}) sa wikang Ingles kagaya ng {{Lang|en|have}} at {{Lang|en|do}} na ginagamit bilang pantulong sa pagpapakita ng pakiramdam o aspeto. Minamarkahan ang mga tanong ng [[Sumusuportang do|sumusuportang ''do'']], [[Paglilipat ng salitang-wh|paglilipat]] ng mga [[Salitang-wh|salitang-''wh'']], at [[Pagbabaligtad sa paksa-pantulong|pagbabaligtad]] sa ayos ng mga salita sa ilang mga pandiwa.<ref name="Carter2016">{{cite book |last1=Carter |first1=Ronald |title=English Grammar Today |last2=McCarthey |first2=Michael |last3=Mark |first3=Geraldine |last4=O'Keeffe |first4=Anne |date=2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-61739-7 |language=en |trans-title=Balarila ng Wikang Ingles Ngayon}}</ref> Nananatili sa wikang Ingles ang ilang mga katangiang Hermaniko, kagaya ng pagtatangi sa mga [[Malakas na paglalapi|malalakas]] na [[salitang-ugat]] na may di-regular na paglalapi sa pamamagitan ng ''[[ablaut]]'' (hal. {{Lang|en|speak / spoke}} "magsalita" / "nagsalita") at mga mahihinang salitang-ugat sa pamamagitan ng regular na paglalapi (hal. {{Lang|en|hand / hands}} "kamay" / "mga kamay"). Makikita sa mga panghalip ang mga sistema ng kaukulan at [[Kasarian (balarila)|kasarian]] (hal. {{Lang|en|he / him}} panlalaking "siya" at "niya", {{Lang|en|who / whom}} "sino" / "kanino"), gayundin sa komplikadong paglalapi para sa [[Pandiwang copula|pandiwang ''copula'']] na {{Lang|en|to be}}.<ref name="Baugh2012">{{cite book |last1=Baugh |first1=Albert |title=A history of the English language |last2=Cable |first2=Thomas |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-65596-5 |edition=6 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng wikang Ingles}}</ref> Makikita sa pangungusap sa baba ang paggamit sa lahat ng pitong uri ng salita sa wikang Ingles:{{sfb|Aarts|Haegeman|2006|p=118}} {| style="text-align: center;" ![[Pantukoy (lingguwistika)|Ptk.]] ![[Pangngalan|Png.]] ![[Pang-ukol|Puk.]] !Ptk. !Png. ![[Pangatnig|Pnt.]] !Ptk. ![[Pang-uri|Pur.]] !Png. ![[Pandiwa|Pnd.]] ![[Pang-abay|Pna.]] !Pnt. !Ptk. !Png. !Pnd. |- |{{Lang|en|The}} |{{Lang|en|chairman}} |{{Lang|en|of}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|committee}} |{{Lang|en|and}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|loquacious}} |{{Lang|en|politician}} |{{Lang|en|clashed}} |{{Lang|en|violently}} |{{Lang|en|when}} |{{Lang|en|the}} |{{Lang|en|meeting}} |{{Lang|en|started.}} |- | colspan="15" |"Marahas na nag-away ang pinuno ng komite at ang madaldal na politiko nang magsimula ang pulong." |} === Pangngalan at pariralang pangngalan === Nalalapian ang mga [[pangngalan sa wikang Ingles]] batay sa [[Kailanan (balarila)|kailanan]] (bilang) at [[Pag-aari (balarila)|pag-aari]]. Nakakabuo ng mga bagong pangngalan sa wika sa pamamagitan ng deribasyon o pagsasama. Nahahati ang mga pangngalan sa dalawang uri batay sa [[semantika]]: [[pangngalang pantangi]] na tumutukoy sa mga pangngalang may tiyak na [[pangalan]], at mga [[pangngalang pambalana]], na tumutukoy naman sa mga pangngalang walang tiyak na pangalan. Nahahati pa nang husto ang mga pangngalang pambalana batay sa semantika sa dalawa, tahas (o kongkreto) at basal, at batay sa balarila, [[Pangngalang nabibilang|nabibilang]] at [[Pangngalang di-nabibilang|di-nabibilang]].{{sfn|Payne|Huddleston|2002}} Nalalapian para sa kailanan ang karamihan sa mga pangngalang nabibilang gamit ang [[Panlapi|hulaping]] {{Lang|en|-s}} (o sa ibang mga kaso, {{Lang|en|-es}}) para sa mga pangngalang may bilang na higit sa isa ([[Pangmaramihan (balarila)|pangmaramihan]], hal. {{Lang|en|pencils}} "mga lapis" o {{Lang|en|knives}} "mga kutsilyo", isahan ay {{Lang|en|knife}} "kutsilyo"), bagamat may mga iilang pangngalan na may anyong pangmaramihan na taliwas sa ganitong sistema (hal. {{Lang|en|mice}} "mga daga", isahan ay {{Lang|en|mouse}} "daga"). Samantala, nabubuo naman ang anyong pangmaramihan ng mga pangngalang di-nabibilang sa pamamagitan ng hiwalay na pangngalang nabibilang bilang pantukoy; halimbawa, ang pangngalang {{Lang|en|bread}} 'tinapay" ay isang pangngalang di-nabibilang, kaya ginagamit ang pangngalang nabibilang na {{Lang|en|loaf}} (masasalin dito bilang "hiwa") kagaya ng {{Lang|en|one loaf of bread}} ("isang hiwa ng tinapay") para sa isahan at {{Lang|en|two loaves of bread}} ("dalawang hiwa ng tinapay") para sa higit sa isa o pangmaramihan.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|pp=56–57}} Nalalapian din ang mga pangngalan sa wikang Ingles batay sa pag-aari, kung saan ginagamit ang hulaping {{Lang|en|'s}} (titik ''s'' na may [[kudlit]], hal. {{Lang|en|girl's wallet}} "pitaka ng batang babae") o gamit ang [[pang-ukol]] na {{Lang|en|of}} (hal. {{Lang|en|wallet of the girl}}). Noon, ginagamit lamang ang {{Lang|en|'s}} sa mga [[Buhay (balarila)|pangngalang buhay]] at {{Lang|en|of}} sa mga pangngalang di-buhay. Di na ganito ang kaso sa kasalukuyan dahil sa paggamit ng mga katutubong mananalita sa {{Lang|en|'s}} kahit maging sa mga pangngalang di-buhay. Mababago ang posisyon ng kudlit sa {{Lang|en|'s}} kung nagtatapos ang pangngalan sa titik na ''s'', kung saan magiging nasa dulo ito ng naturang salita (hal. {{Lang|en|sailors' ship}} "barko ''ng'' mga manlalayag").<ref name="Carter2016" /> Nakakabuo ang mga pangngalan ng mga [[parirala]] (tinatawag na [[pariralang pangngalan]]) kung kinakailangan ang mga ito ng ibang uri ng salita kagaya ng pantukoy, [[Panukat (balarila)|panukat]], pang-ukol, o [[pang-uri]].{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|p=55}} Maaari itong maiksi, kagaya ng sa {{Lang|en|the man}} ("ang lalaki"), na nagtataglay ng pangngalan ({{Lang|en|man}} "lalaki") at pantukoy ({{Lang|en|the}} "ang"). Maaari rin itong magtaglay ng mga [[panuring]] kagaya ng pang-uri (hal. {{Lang|en|tall man}} "matangkad na lalaki") bukod sa mga pantukoy, at maaari ring magsama ng iba pang mga pangngalan upang maging isang mahabang parirala gamit ang mga pang-ukol na {{Lang|en|and}} ("at") o {{Lang|en|with}} (masasalin bilang "kasama"): hal. {{Lang|en|the tall man with his wife and children}} ("ang matangkad na lalaki kasama ang kanyang asawa at mga anak"), na nagtataglay ng mga pantukoy, pangngalan, at pang-ukol. Gaano man kahaba ang mga pariralang pangngalan, itinuturing ito bilang iisang yunit sa pananaw ng semantika, partikular na sa mga kaso kung saan maaaring maging malabo ang tinutukoy na may-ari ng hulaping {{Lang|en|'s}}.<ref name="Carter2016" />{{Efn|Halimbawa ay ang pariralang {{lang|en|the Philippine president's wife}} ("ang asawa ng pangulo ng Pilipinas"), kung saan nakakabit ang {{lang|en|'s}} sa pariralang {{lang|en|the Philippine president}} at hindi lamang sa {{lang|en|president}} ayon sa semantika.}} Ginagamit ang isang grupo ng mga pantukoy para markahan ang mga pangngalan batay sa [[Katiyakan (balarila)|katiyakan]], kung saan ginagamit ang pantukoy na {{Lang|en|the}} ("ang") upang markahan ang isang tiyak na pangngalan, at {{Lang|en|a}} o {{Lang|en|an}} para naman sa mga pangngalang di-tiyak (hal. ikumpara ang {{Lang|en|the president}} "ang pangulo" sa {{Lang|en|a president}} "isang pangulo"). Nakadepende ang paggamit sa {{Lang|en|a}} o {{Lang|en|an}} sa simulang tunog ng pangngalan: {{Lang|en|a}} kung isa itong [[Katinig|tunog na katinig]] (hal. {{Lang|en|a pencil}} "isang lapis" o {{Lang|en|a uniform}} "isang uniporme" dahil nagsisimula ang salita sa tunog na {{IPA|/j/}}) habang {{Lang|en|an}} naman sa mga [[Patinig|tunog na patinig]] (hal. {{Lang|en|an event}} "isang pangyayari" o {{Lang|en|an honest person}} "isang tapat na tao" dahil nagsisimula ang salita sa tunog na {{IPA|/ɑ/}}).<ref>{{Cite web |title='A' or 'an'? What about before 'h'? An Indefinite Article Guide |trans-title='A' ba o 'An': Gabay sa mga Di-tiyak na Pantukoy |url=https://www.merriam-webster.com/grammar/is-it-a-or-an |access-date=2026-06-29 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> Samantala, ginagamit naman ang mga panukat (hal. {{Lang|en|one}} "isa", {{Lang|en|all}} "lahat") upang tukuyin ang kailanan o bilang ng isang pangngalan. Dapat [[Pagsang-ayon (balarila)|sumasang-ayon]] ang pangngalan sa panukat na ginagamit, halimbawa, {{Lang|en|one pencil}} "isang lapis" pero {{Lang|en|all pencils}} "lahat ng lapis"). Palaging nasa simula ng mga pariralang pangngalan ang mga pantukoy.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|pp=54–55}} ==== Pang-uri ==== [[Pang-uri sa wikang Ingles]] ang mga salitang naglalarawan sa ibang mga salitang Ingles, karaniwan sa mga pangngalan, kagaya halimbawa ng {{Lang|en|red car}} ("pulang kotse"). Nasa unahan palagi ito ng salitang nilalarawan nito, at pagkatapos ng pantukoy kung meron man. Maaari ring umakto ang mga ito bilang panaguring naglalarawan, kagaya ng pang-uri na {{Lang|en|happy}} ("masaya") sa pangungusap na {{Lang|en|the child is happy}} ("masaya ang bata").{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|p=530}} Hindi nilalapian ang mga pang-uri sa modernong Ingles, bagamat nilalapian ito noon. Gayunpaman, nilalapian pa rin ang ilang mga pang-uri batay sa [[Kaantasan ng pang-uri|antas ng pagkukumpara]]: walang paglalapi sa antas na lantay, ginagamit naman ang hulaping {{Lang|en|-er}} sa antas na pahambing, habang {{Lang|en|-est}} naman sa antas na pasukdol. May ilang pang-uri na may naiibang anyo para sa pahambing at pasukdol na antas: halimbawa ang salitang {{Lang|en|good}} ("maayos"), na may pahambing na {{Lang|en|better}} ("mas maayos") at pasukdol na {{Lang|en|best}} ("pinakamaayos"). Samantala, ginagamit naman ng ibang mga pang-uri ang isang hiwalay na salita para sa pahambing at pasukdol: {{Lang|en|more}} (masasalin dito bilang "mas") para sa pahambing (hal. {{Lang|en|more beautiful}} "mas maganda") habang {{Lang|en|most}} (masasalin dito bilang "pinaka-") para naman sa pasukdol (hal. {{Lang|en|most beautiful}} "pinakamaganda").{{sfn|König|1994|p=540}} May pagkakaiba sa kung ano ang ginagamit ng mga mananalita na paraan para sa kaantasan; sa kasalukuyan, ipinapakita sa mga pag-aaral na mas nagiging karaniwan sa mga katutubong mananalita ang paggamit sa mga hiwalay na salita kesa sa paglalapi.{{sfn|Mair|2006|pp=148–149}} ==== Panghalip, kaukulan, at panauhan ==== Di kagaya ng ibang uri ng salita sa wikang Ingles, napanatili ng mga [[Panghalip sa wikang Ingles|panghalip ng wika]] ang marami sa mga paglalapi batay sa kaukulan at [[Panauhan (balarila)|panauhan]]. Napanatili sa mga [[panghalip panao]] ang pagkakaiba sa anyong simuno o tagaganap sa karamihan sa mga panauhan gayundin sa pagtatangi batay sa buhay sa mga panghalip sa ikatlong panauhan at batay sa [[Kasarian (balarila)|kasarian]]. Kumakatawan ang [[kaukulang simuno]] ng modernong Ingles sa [[kaukulang palagyo]] ng [[Lumang Ingles]], habang kumakatawan naman ang [[kaukulang palayon]] sa [[kaukulang tagaganap]] at sa [[kaukulang patanggap]] ng Lumang Ingles.{{sfn|Leech|2006|p=69|loc="Nominative is a traditional name for the subjective case"}}{{sfn|O'Dwyer|2006|loc="English has subjective, objective and possessive cases."}} Ginagamit ang kaukulang simuno kung simuno ang [[panghalip]] mismo ng isang [[sugnay]], habang sa ibang kaso, ginagamit naman ang kaukulang palayon.{{sfn|Greenbaum|Nelson|2002}} Samantala, maaaring malaya o di-malaya ang magiging anyo ng mga [[panghalip paari]] sa wikang Ingles. Umaakto bilang pantukoy sa isang pangngalan ang mga di-malalayang panghalip paari (hal. {{Lang|en|my chair}} "upuan ko") habang umaakto naman na parang pangngalan ang mga malalayang panghalip paari (hal. {{Lang|en|the chair is mine}} "akin ang upuan").{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|pp=425–426}} Hindi na itinatangi sa modernong Ingles ang pagkapormal ng mga panghalip. Noon, itinatangi ito kagaya ng sa panghalip panao sa ikalawang panauhan: {{Lang|en|thou}} ang di-pormal habang {{Lang|en|you}} naman ang pormal na katumbas. Sa kasalukuyan, hindi na halos ginagamit ang {{Lang|en|thou}}, habang nanaig naman ang {{Lang|en|you}} sa kahit anong konteksto.{{sfn|McMahon|2012|p=182}} Pare-pareho ang mga ginagamit na salita para sa anyong pang-isahan at pangmaramihan ng mga panghalip sa ikalawa at ikatlong panauhan: * Palaging magkapareho ng itsura ang mga panghalip sa ikalawang panauhan ({{Lang|en|you, your, yours}} "ikaw, mo, sa'yo") maliban sa anyong pabalik ({{Lang|en|yourself, yourselves}} "sa'yo, sa inyo") sa maraming dayalekto. Ginagamit ng ilang dayalekto ang isang hiwalay na pangmaramihang panghalip sa ikalawang panauhan: {{Lang|en|y'all}} ("kayong lahat") sa [[Aprikanong Amerikanong Bernakulong Ingles]] at [[Ingles ng Katimugang Estados Unidos]], {{Lang|en|youse}} sa [[Ingles ng Australia|Australia]], o {{Lang|en|ye}} sa [[Ingles ng Irlanda|Irlanda]]. * Sa ikatlong panauhan, parehong ginagamit sa modernong Ingles ang serye ng pares na {{Lang|en|they/them}} ({{Lang|en|they, them, their, theirs, themselves}}, "sila, kanila, nila, sa kanila") bilang pang-isahan o pangmaramihan. Ginagamit din ang naturang serye ng panghalip bilang mga pang-isahang [[panghalip na walang kasarian]] (minsan kasama ang pang-isahang panghalip pabalik na {{Lang|en|themself}}), partikular sa [[LGBT|mga taong LGBT]].<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Chelsea |date=31 October 2019 |title=Welcome, singular "they" |trans-title=Maligayang pagdating, pang-isahang ''they'' |url=https://apastyle.apa.org/blog/singular-they |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214220442/https://apastyle.apa.org/blog/singular-they |archive-date=14 February 2020 |publisher=American Psychological Association |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Kamm |first=Oliver |date=12 December 2015 |title=The Pedant: The sheer usefulness of singular 'they' is obvious |trans-title=Ang Pedante: Halata ang sobrang tinding pakinabang ng pang-isahang ''they'' |url=https://www.thetimes.com/uk/society/article/the-pedant-the-sheer-usefulness-of-singular-they-is-obvious-3qs05ngflkj |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190619175236/https://www.thetimes.co.uk/article/the-pedant-the-sheer-usefulness-of-singular-they-is-obvious-3qs05ngflkj |archive-date=19 June 2019 |website=[[The Times]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable" |+Mga panghalip panao ng wikang Ingles ! colspan="4" rowspan="2" scope="col" |Panauhan ! rowspan="2" scope="col" |Simuno ! rowspan="2" scope="col" |Tagaganap ! colspan="2" scope="col" |Paari ! rowspan="2" scope="col" |Pabalik |- !Malaya !Di-malaya |- ! rowspan="2" scope="row" |Una ! colspan="3" |Isahan |{{Lang|en|I}} |{{Lang|en|me}} |{{Lang|en|my}} |''mine'' |''myself'' |- ! colspan="3" |Maramihan |{{Lang|en|we}} |{{Lang|en|us}} |{{Lang|en|our}} |{{Lang|en|ours}} |{{Lang|en|ourselves}} |- ! rowspan="2" |Ikalawa ! colspan="3" |Isahan | colspan="2" rowspan="2" |{{Lang|en|you}} | rowspan="2" |{{Lang|en|your}} | rowspan="2" |{{Lang|en|yours}} |{{Lang|en|yourself}} |- ! colspan="3" |Maramihan |{{Lang|en|yourselves}} |- ! rowspan="5" |Ikatlo ! rowspan="4" |Isahan ! rowspan="3" |Tao !Panlalaki |{{Lang|en|he}} |{{Lang|en|him}} | colspan="2" |{{Lang|en|his}} |{{Lang|en|himself}} |- !Pambabae |{{Lang|en|she}} | colspan="2" |{{Lang|en|her}} |{{Lang|en|hers}} |{{Lang|en|herself}} |- !Alinman |{{Lang|en|they}} |{{Lang|en|them}} |{{Lang|en|their}} |{{Lang|en|theirs}} |{{Lang|en|themself}}{{Efn|Bagamat unang ginamit ang {{lang|en|themself}} noon pang ika-14 na siglo, kinokonsidera pa rin ang paggamit nito bilang limitado. Ayon sa ''[[The Cambridge Grammar of the English Language]]'', ang paggamit nito ay bihira at tinatanggap lamang ng minorya ng mga mananalita, bagamat inaasahang lalaganap ang paggamit nito sa hinaharap kasabay ng pagsikat ng pang-isahang {{lang|en|they}}, kung saan maaaring makita ang anyong pangmaramihan nitong {{lang|en|themselves}} bilang taliwas sa pagiging pang-isahan ng {{lang|en|they}}.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002}}}} |- ! colspan="2" |Di-tao | colspan="2" |{{Lang|en|it}} | colspan="2" |{{Lang|en|its}} |{{Lang|en|itself}} |- ! colspan="3" |Maramihan |{{Lang|en|they}} |{{Lang|en|them}} |{{Lang|en|their}} |{{Lang|en|theirs}} |{{Lang|en|themselves}} |} ==== Pang-ukol ==== Pariralang pang-ukol ang tawag sa mga parirala na may pang-ukol at isa o higit pang pangngalan, kagaya ng {{Lang|en|with my dog}} ("kasama ng aso ko"), {{Lang|en|for my friend}} ("para sa aking kaibigan"), {{Lang|en|to school}} ("patungong paaralan"), o {{Lang|en|in England}} ("sa Inglatera"). Ginagamit ang [[pang-ukol sa wikang Ingles]] sa samu't saring paraan, mula sa paglarawan sa paggalaw, lugar, o relasyon ng isang bagay sa isa pang bagay, gayundin sa mga pambalarilang dahilan kagaya ng panimula ng isang komplementong sugnay o sa mga argumentong palihis ng mga [[pandiwa]].{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|p=58}} Halimbawa, sa pariralang {{Lang|en|I gave it to him}} ("binigay ko yon sa kanya"), minamarkahan ng pang-ukol na {{Lang|en|to}} ang di-tuwirang layon ng pandiwang {{Lang|en|give}}. Tradisyonal na kinokonsiderang pang-ukol ang isang salita kung binabago nito ang kaukulan ng kasunod nitong salita. Gayunpaman, kinokonsidera na ng mga kontemporaryong gabay sa balarila ang pagiging pang-ukol ng isang salita kung umaakto ito bilang simula ng mga pariralang pang-ukol.{{sfn|Huddleston|Pullum|2002|pp=598–600}} == Talababa == {{notelist}} == Sanggunian == {{reflist}} === Pinagkunan === <!-- The entries in this bibliography are in alphabetical order. Comments show the names of named references. --> {{refbegin|30em}} <!-- AartsHaegeman2006 -->* {{cite book |first1=Bas |last1=Aarts |first2=Liliane |last2=Haegeman |date=2006 |chapter=English Word classes and Phrases |trans-chapter=Mga klase ng salita at parirala sa Ingles|title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Handbook sa Lingguwistikang Ingles|lang=en|editor1-last=Aarts |editor1-first=Bas |editor2-first=April |editor2-last=McMahon |publisher=Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- AbercrombieDaniels2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04878-1 |chapter=Spelling Reform Proposals: English |trans-chapter=Mga Mungkahing Reporma sa Pagbaybay: Ingles|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Abercrombie |first1=D. |last2=Daniels |first2=P. T. |pages=72–75 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- AitkenMcArthur1979 -->* {{cite book |editor1-last=Aitken |editor1-first=A. J. |editor2-last=McArthur |editor2-first=Tom |date=1979 |title=Languages of Scotland|lang=en|trans-title=Mga Wika ng Eskosya |location=Edinburgh, Reyno Unido |publisher=Chambers |series=Occasional paper – Association for Scottish Literary Studies |volume=4 |isbn=978-0-550-20261-1}} <!-- Alcaraz-ArizaNavarro2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/02351-8 |chapter=Medicine: Use of English|trans-chapter=Medisina: Paggamit sa Ingles|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Alcaraz Ariza |first1=M. Á. |last2=Navarro |first2=F. |pages=752–759 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Ammon2006 -->* {{cite journal |last=Ammon |first=Ulrich |s2cid=142692741 |title=Language Conflicts in the European Union: On finding a politically acceptable and practicable solution for EU institutions that satisfies diverging interests|trans-title=Mga Hidwaan sa Wika sa Unyong Europeo: Ukol sa paghahanap sa isang politikal na pagsang-ayon at praktikal na solusyon para sa mga institusyon ng EU nang nagagampanan ang mga nagkakaibang interes|lang=en|journal=International Journal of Applied Linguistics |volume=16 |issue=3 |pages=319–338 |date=2006 |doi=10.1111/j.1473-4192.2006.00121.x |s2cid-access=free |via=DYLAN project |url=http://www.dylan-project.org/Dylan_en/presentation/dissemination/articles/assets/UDE-Ammon-LanguageConflictsInTheEuropeanUnion.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102074109/http://www.dylan-project.org/Dylan_en/presentation/dissemination/articles/assets/UDE-Ammon-LanguageConflictsInTheEuropeanUnion.pdf |archive-date=2 January 2011}} <!-- Ammon2008 -->* {{cite book |last=Ammon |first=Ulrich |chapter=Pluricentric and Divided Languages |lang=en|trans-chapter=Mga Plurisentro at Nakahating Wika|editor1-last=Ammon |editor1-first=Ulrich N. |editor2-last=Dittmar |editor2-first=Norbert |editor3-last=Mattheier |editor3-first=Klaus J. |display-editors=3 |editor4-last=Trudgill |editor4-first=Peter |title=Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society |trans-title=Sosyolingguwistika: Pandaigdigang Handbook ng Agham ng Wika at Lipunan|volume=2 |date=2008 |edition=2nd |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-019425-8 |series=Handbooks of Linguistics and Communication Science}} <!-- Annamalai2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04611-3 |chapter=India: Language Situation |lang=en|trans-chapter=India: Sitwasyon sa Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Annamalai |first1=E. |pages=610–613 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Australian Bureau of Statistics2013 official census of Australia -->* {{cite web |author=Australian Bureau of Statistics |title=2011 Census QuickStats: Australia|trans-title=QuickStats sa Senso ng 2011: Australia |lang=en|date=28 March 2013 |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151106221006/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/0 |archive-date=6 November 2015}} <!-- Bailey2001 -->* {{cite book |last=Bailey |first=Guy |chapter=The relationship between African American and White Vernaculars|trans-chapter=Ang kaugnayan ng Aprikanong Amerikano at Puting Bernakular|editor-last=Lanehart |editor-first=Sonja L. |title=Sociocultural and historical contexts of African American English |trans-title=Sosyokultural at historikal na konteksto ng Aprikanong Amerikanong Ingles|url=https://archive.org/details/socioculturalhis00lane |url-access=limited |date=2001 |pages=[https://archive.org/details/socioculturalhis00lane/page/n71 53]–84 |publisher=John Benjamins |lang=en|series=Varieties of English around the World |isbn=978-1-58811-046-6}} <!-- Bailey1997 -->* {{cite book |last=Bailey |first=G. |date=1997 |chapter=When did southern American English begin|trans-chapter=Kailan nagsimula ang katimugang Amerikanong Ingles|chapter-url=https://books.google.com/books?id=zvFtOr5_BZAC&pg=PA255 |title=Englishes around the world|trans-title=Mga Ingles sa iba't-ibang panig ng mundo|lang=en|pages=255–275 |editor=Edgar W. Schneider |publisher=John Benjamins |isbn=9789027248763}} <!-- Bao2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04257-7 |chapter=Variation in Nonnative Varieties of English |trans-chapter=Baryasyon sa mga hindi Katutubong Barayti ng Ingles|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Bao |first1=Z. |pages=377–380 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Barry1982 -->* {{cite book |last=Barry |first=Michael V. |chapter=English in Ireland |trans-chapter=Ingles sa Irlanda|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=84–134 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- BaughCable2002 -->* {{cite book |last1=Baugh |first1=Albert C. |last2=Cable |first2=Thomas |title=A History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles|edition=5|lang=en |publisher=Longman |date=2002 |isbn=978-0-13-015166-7 |url=https://archive.org/details/historyofenglish02baug}} <!-- Bazelmans2009 -->* {{cite book |last=Bazelmans |first=Jos |chapter=The Early-Medieval Use of Ethnic Names from Classical Antiquity: the Case of the Frisians |trans-chapter=Ang Maagang Medyebal na Paggamit sa mga Etnikong Pangalan mula sa Klasikong Antigong Panahon: ang Kaso ng mga Prisyano|pages=321–338 |editor-last1=Derks |editor-first1=Ton |editor-last2=Roymans |editor-first2=Nico |title=Ethnic Constructs in Antiquity: The Role of Power and Tradition|trans-title=Mga Etnikong Gawa sa Antigong Panahon: Ang Gampanin ng Kapangyarihan at Tradisyon|lang=en|publisher=Amsterdam University Press |series=Amsterdam Archaeological Studies |volume=13 |date=2009 |isbn=978-90-485-0791-7 |jstor=j.ctt46n1n2.1 |jstor-access=free}} <!-- Bermudez-OteroMcMahon2006 -->* {{cite encyclopedia |last1=Bermúdez-Otero |first1=Ricardo |first2=April |last2=McMahon |date=2006 |title=English phonology and morphology |trans-title=Ponolohiya at morpolohiya ng Ingles|lang=en|editor-first=Bas |editor-last=Aarts |editor-first2=April |editor-last2=McMahon |encyclopedia=The Handbook of English Linguistics |location=Oxford |publisher=Wiley–Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2 |doi=10.1002/9780470753002.ch17 |series=Blackwell Handbooks in Linguistics |pages=382–410}} <!-- BlenchSpriggs1999 -->* {{cite book |last1=Blench |first1=R. |last2=Spriggs |first2=Matthew |title=Archaeology and Language: Correlating Archaeological and Linguistic Hypotheses|trans-title=Arkeolohiya at Wika: Pagsasama sa mga Arkeolohiko at Lingguwistikong Palagay|lang=en|pages=285–286 |date=1999 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-11761-6 |url=https://books.google.com/books?id=DWMHhfXxLaIC&pg=PA286}} * {{cite book |editor-last=Blake |editor-first=Norman |title=Cambridge History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|volume=2|publisher=Cambridge University Press |date=1992 |doi=10.1017/CHOL9780521264754.003 |isbn=978-1-139-05553-6}} ** {{Harvc |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |in=Blake |year=1992 |pages=23–154}} <!-- Boberg2010 -->* {{cite book |last=Boberg |first=Charles |author-link=Charles Boberg |date=2010 |title=The English language in Canada: Status, history and comparative analysis|url=https://archive.org/details/englishlanguagei0000bobe |trans-title=Ang Wikang Ingles sa Kanada: Katayuan, kasaysayan, at pagsusuring komparatibo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49144-0 |series=Studies in English Language}} <!-- BosworthToller1921 -->* {{cite web |last1=Bosworth |first1=Joseph |author-link1=Joseph Bosworth|last2=Toller |first2=T. Northcote |title=Engla land |work=[[An Anglo-Saxon Dictionary]] (Online)|lang=en |date=1921 |url=http://bosworth.ff.cuni.cz/009427 |publisher=[[Charles University]] |archive-date=21 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221212612/http://bosworth.ff.cuni.cz/009427 |url-status=live}} <!-- BrintonBrinton2010 -->* {{cite book |last1=Brinton |first1=Laurel J. |last2=Brinton |first2=Donna M. |date=2010 |title=The linguistic structure of modern English |trans-title=Ang lingguwistikong estraktura ng modernong Ingles|lang=en|publisher=John Benjamins |isbn=978-90-272-8824-0 |url=https://benjamins.com/#catalog/books/z.156/main}} <!-- Brutt-Griffler2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00644-1 |chapter=Languages of Wider Communication|trans-chapter=Mga Wika ng mas Malawak na Komunikasyon|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Brutt-Griffler |first1=J. |pages=690–697 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Burridge2010 -->* {{cite book |last=Burridge |first=Kate |chapter=English in Australia|trans-chapter=Ingles sa Australia|editor-last=Kirkpatrick |editor-first=Andy |date=2010 |title=Routledge Handbook of World Englishes |trans-title=Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo|lang=en|url=https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk_142 |url-access=limited |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-62264-6 |pages=[https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk_142/page/n154 132]–151}} <!-- Campbell1959 -->* {{cite book |last=Campbell |first=Alistair |author-link=Alistair Campbell|title=Old English Grammar|url=https://archive.org/details/oldenglishgramma0000camp_o0r3 |trans-title=Balarila ng Lumang Ingles |location=Oxford, Inglatera |publisher=[[Oxford University Press]] |date=1983 |orig-date=1959|lang=en |isbn=978-0-19-811943-2 |ref={{sfnref|Campbell|1959}}}} <!-- CarrHoneybone2007 -->* {{cite journal |last1=Carr |first1=Philip |last2=Honeybone |first2=Patrick |date=2007 |title=English phonology and linguistic theory: an introduction to issues, and to 'Issues in English Phonology'|trans-title=Ponolohiya at lingguwistikong teorya ng Ingles: panimula sa mga isyu, at sa 'Mga Isyu sa Ponolohiya ng Ingles'|lang=en|journal=Language Sciences |volume=29 |issue=2 |pages=117–153 |doi=10.1016/j.langsci.2006.12.018}} <!-- Cassidy1982 -->* {{cite book |last=Cassidy |first=Frederic G. |chapter=Geographical Variation of English in the United States|lang=en|trans-chapter=Heograpikong Baryasyon ng Ingles sa Estados Unidos|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=177–210 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Cercignani1981 -->* {{cite book |last=Cercignani |first=Fausto |title=Shakespeare's works and Elizabethan pronunciation|trans-title=Mga gawa ni Shakespeare at ang Isabel na pagbigkas|lang=en|date=1981 |publisher=Clarendon |url=https://books.google.com/books?id=_JBlAAAAMAAJ |jstor=3728688 |isbn=978-0-19-811937-1}} <!-- Clark2013 -->* {{cite book |first1=Urszula |last1=Clark |first2=Esther |last2=Asprey |date=2013 |title=West Midlands English: Birmingham and the Black Country|trans-title=Ingles ng Kanlurang Midlands: Birmingham at ang Black Country|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=978-0-7486-4169-7}} <!-- CollingwoodMyres1936 -->* {{cite book |last1=Collingwood |first1=Robin George |author-link=R. G. Collingwood |last2=Myres |first2=J. N. L. |chapter=The Sources for the period: Angles, Saxons, and Jutes on the Continent |trans-chapter=Ang mga Pinagmulan para sa panahon: Mga Anglo, Saxon, at Jute sa Kontinente|title=Roman Britain and the English Settlements|trans-title=Romanong Britanya at ang mga Tirahang Ingles|volume=5 |publisher=Clarendon |location=Oxford, Inglatera|lang=en|date=1936 |lccn=37002621 |jstor=2143838}} * {{cite book |last=Cohen |first=Antonie |title=The Phonemes of English: A Phonemic Study of the Vowels and Consonants of Standard English |trans-title=Ang mga Ponema ng Ingles: Isang Ponemikong Pag-aaral sa mga Patinig at Katinig ng Pamantayang Ingles|lang=en|publisher=Springer |date=2012 |orig-date=1952 |isbn=978-94-010-2969-8}} <!-- CollinsMees2003 -->* {{cite book |last1=Collins |first1=Beverley |last2=Mees |first2=Inger M. |year=2003 |orig-date=1981 |title=The Phonetics of English and Dutch|trans-title=Ang Ponetika ng Ingles at Olandes |edition=5 |place=Leiden, Olanda|lang=en |publisher=Brill |isbn=978-90-04-10340-5}} <!-- Connell2006 -->* {{cite encyclopedia |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01655-2 |title=Nigeria: Language Situation|trans-title=Nigeria: Sitwasyon sa Wika|lang=en|encyclopedia=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Connell |first1=B. A. |pages=635–637 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- ConradRubal-Lopez1996 -->* {{cite book |last1=Conrad |first1=Andrew W. |last2=Rubal-Lopez |first2=Alma |title=Post-Imperial English: Status Change in Former British and American Colonies, 1940–1990|trans-title=Imperyong Ingles: Pagbabago sa Katayuan sa mga Dating Kolonya ng Britanya at Amerika, 1940–1990|lang=en|date=1996 |publisher=De Gruyter |isbn=978-3-11-087218-7 |url=http://www.degruyter.com/viewbooktoc/product/143492 |page=261 |url-access=subscription}} * {{cite book |last=Cruttenden |first=Alan |date=2014 |title=Gimson's Pronunciation of English|trans-title=Pagbigkas sa Ingles ng Gimson|edition=8 |lang=en|publisher=Routledge |isbn=978-1-4441-8309-2}} <!-- CrystalLanguageDeath2002 -->* {{cite book |doi=10.1017/CBO9781139106856 |title=Language Death |url=https://archive.org/details/languagedeath0000crys |trans-title=Pagkamatay ng Wika|lang=en|date=2000 |last=Crystal |first=David |isbn=978-0-521-65321-3}} <!-- CrystalGlobalLanguage2003a -->* {{Cite book |last=Crystal |first=David |title=English as a Global Language |trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|author-link=David Crystal |edition=2 |publisher=Cambridge University Press |page=69 |date=2003a |url=https://books.google.com/books?id=d6jPAKxTHRYC |isbn=978-0-521-53032-3}} <!-- CrystalEncyclopedia2003b -->* {{cite book |last=Crystal |first=David |title=Cambridge Encyclopedia of the English Language|trans-title=Ensiklopediya ng Cambridge ukol sa Wikang Ingles|author-link=David Crystal |edition=2|lang=en |publisher=Cambridge University Press |date=2003b |isbn=978-0-521-53033-0 |url=https://books.google.com/books?id=A3b3ngEACAAJ}} <!-- CrystalSubcontinent2004b -->* {{cite news |last=Crystal |first=David |title=Subcontinent Raises Its Voice|trans-title=Itinaas ng Subkontinente ang Kanyang Boses|lang=en|year=2004 |url=https://www.theguardian.com/education/2004/nov/19/tefl |newspaper=The Guardian |archive-date=17 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080417171455/http://education.guardian.co.uk/tefl/story/0,,1355064,00.html |url-status=live}} <!-- DanielsBright1996 -->* {{cite book |editor1-last=Daniels |editor1-first=Peter T. |editor2-last=Bright |editor2-first=William |title=The World's Writing Systems|trans-title=Ang mga Sistema ng Oagsulat ng Mundo|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=621jAAAAMAAJ |date=1996 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-507993-7}} <!-- Dehaene2009 -->* {{cite book |last=Dehaene |first=Stanislas |title=Reading in the Brain: The Science and Evolution of a Human Invention|trans-title=Pagbabasa sa Utak: Ang Agham at Ebolusyon ng isang Imbensiyon ng Tao|lang=en|date=2009 |publisher=Viking |isbn=978-0-670-02110-9 |url=https://books.google.com/books?id=6Z2hjwEACAAJ}} <!-- DenningKesslerLeben2007 -->* {{cite book |last1=Denning |first1=Keith |last2=Kessler |first2=Brett |last3=Leben |first3=William Ronald |title=English Vocabulary Elements|trans-title=Mga Elemento sa Bokabularyo ng Ingles|lang=en|date=17 February 2007 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-516803-7 |url=https://books.google.com/books?id=jz76l9RAccQC}} <!-- Deumert2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01294-3 |chapter=Migration and Language |trans-chapter=Migrasyon at Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Deumert |first1=A. |pages=129–133 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Dixon 1982 -->* {{cite journal |last=Dixon |first=R. M. W. |date=1982 |title=The grammar of English phrasal verbs|url=https://archive.org/details/australian-journal-of-linguistics_1982-06_2_1/page/1 |trans-title=Ang balarila ng mga pariralang pandiwa ng Ingles|lang=en|journal=Australian Journal of Linguistics |volume=2 |issue=1 |doi=10.1080/07268608208599280 |pages=1–42}} <!-- Donoghue2008 -->* {{cite book |last=Donoghue |first=D. |title=Old English Literature: A Short Introduction|url=https://archive.org/details/oldenglishlitera0000dono |trans-title=Panitikan ng Lumang Ingles: Maikling Panimula|lang=en|publisher=Wiley |date=2008 |isbn=978-0-631-23486-9 |doi=10.1002/9780470776025 |editor-last=Donoghue |editor-first=Daniel}} <!-- Durrell2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/02189-1 |chapter=Germanic Languages|trans-chapter=Mga Wikang Hermaniko |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Durrell |first1=M. |pages=53–55 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Eagleson1982 -->* {{cite book |last=Eagleson |first=Robert D. |chapter=English in Australia and New Zealand|trans-chapter=Ingles sa Australia at Nueva Selanda|lang=en|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=415–438 |isbn=978-3-12-533872-2 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press}} <!-- Ethnologue -->* {{cite web |url=http://www.ethnologue.com/statistics/size |title=Summary by language size|trans-title=Buod batay sa laki ng wika |lang=en|website=Ethnologue: Languages of the World |ref={{harvid|Ethnologue|2010}} |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226040016/https://www.ethnologue.com/statistics/size |url-status=live}} <!-- European Commission2012 -->* {{cite report |publisher=European Commission |title=Special Eurobarometer 386: Europeans and Their Languages|trans-title=Mga Natatanging Eurobarometer 386: Mga Europeo at ang Kanilang Wika|lang=en|date=June 2012 |series=Eurobarometer Special Surveys |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160106183351/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |archive-date=6 January 2016 |ref={{sfnref|European Commission|2012}}}} <!--FasoldConnor-Linton2014 -->* {{cite book |editor1-last=Fasold |editor1-first=Ralph W. |editor2-last=Connor-Linton |editor2-first=Jeffrey |title=An Introduction to Language and Linguistics|trans-title=Panimula sa Wika at Lingguwistika |edition=2|lang=en|date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-06185-5}} * {{cite journal |last1=Flemming |first1=Edward |last2=Johnson |first2=Stephanie |year=2007 |title=''Rosa's roses'': reduced vowels in American English |trans-title=''Mga rosas ni Rosa'': pagbawas sa mga patinig sa Amerikanong Ingles|lang=en|journal=[[Journal of the International Phonetic Association]] |volume=37 |issue=1 |pages=83–96 |doi=10.1017/S0025100306002817 |url=http://web.mit.edu/flemming/www/paper/rosasroses.pdf |citeseerx=10.1.1.536.1989 |s2cid=145535175 |archive-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919182406/http://web.mit.edu/flemming/www/paper/rosasroses.pdf |url-status=live}} <!-- Giegerich1992 -->* {{cite book |title=English Phonology: An Introduction|url=https://archive.org/details/englishphonology0000gieg|trans-title=Ponolohiya ng Ingles: Panimula|lang=en |first=Heinz J. |last=Giegerich |publisher=Cambridge University Press |date=1992 |isbn=978-0-521-33603-1 |series=Cambridge Textbooks in Linguistics}} <!-- Gneuss2013 -->* {{cite book |last=Gneuss |first=Helmut |chapter=The Old English Language|lang=en|trans-chapter=Ang Lumang Wikang Ingles |editor1-last=Godden |editor1-first=Malcolm |editor2-last=Lapidge |editor2-first=Michael |date=2013 |title=Cambridge Companion to Old English Literature|url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000malc |trans-title=Pantulong ng Cambridge ukol sa Panitikan ng Lumang Ingles|edition=2 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-15402-4 |pages=[https://archive.org/details/cambridgecompani0000malc/page/18 19]–49}} <!-- Görlach1991 -->* {{cite book |last=Görlach |first=Manfred |title=Introduction to Early Modern English|lang=en|trans-title=Panimula sa Maagang Modernong Ingles|date=1991 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-32529-5}} <!-- Gordin2015 -->* {{cite magazine |last=Gordin |first=Michael D. |title=Absolute English|trans-title=Ingles Lamang|lang=en |url=http://aeon.co/magazine/science/how-did-science-come-to-speak-only-english/ |magazine=[[Aeon (digital magazine)|Aeon]] |date=4 February 2015 |archive-date=7 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207162247/http://aeon.co/magazine/science/how-did-science-come-to-speak-only-english/ |url-status=dead}} <!-- GordonCampbellHay et al.2004 -->* {{cite book |last1=Gordon |first1=Elizabeth |last2=Campbell |first2=Lyle |last3=Hay |first3=Jennifer |last4=Maclagan |first4=Margaret |last5=Sudbury |first5=Angela |last6=Trudgill |first6=Peter |author-link6=Peter Trudgill |date=2004 |title=New Zealand English: its origins and evolution|url=https://archive.org/details/newzealandenglis0000unse_b8r3 |trans-title=Ingles ng Nueva Selanda : mga pinagmulan at ebolusyon nito|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-10895-9 |series=Studies in English Language |ref={{sfnref|Gordon|Campbell|Hay et al.|2004}}}} <!-- Gottlieb2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04455-2 |chapter=Linguistic Influence|trans-chapter=Impluwensiya ng Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Gottlieb |first1=H. |pages=196–206 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Graddol2006 -->* {{cite book |last=Graddol |first=David |title=English Next: Why global English may mean the end of 'English as a Foreign Language'|trans-title=Susunod Ingles: Bakit maaaring matapos ang 'Ingles bilang Banyagang Wika' dahil sa pandaigdigang Ingles|author-link=David Graddol |url=http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next.pdf |lang=en|date=2006 |publisher=The British Council |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212042939/http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next.pdf |archive-date=12 February 2015}} <!-- Graddol2010 -->* {{cite book |last=Graddol |first=David |title=English Next India: The future of English in India |trans-title=Susunod Ingles sa India: Ang hinaharap ng Ingles sa India|author-link=David Graddol |url=http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next-india-2010.pdf|lang=en |date=2010 |publisher=The British Council |isbn=978-0-86355-627-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212042654/http://englishagenda.britishcouncil.org/sites/ec/files/books-english-next-india-2010.pdf |archive-date=12 February 2015}} <!-- GraddolLeithSwann et al.2007 -->* {{cite book |editor1-last=Graddol |editor1-first=David |editor2-last=Leith |editor2-first=Dick |editor3-last=Swann |editor3-first=Joan |editor4-last=Rhys |editor4-first=Martin |editor5-last=Gillen |editor5-first=Julia |title=Changing English |trans-title=Nagbabagong Ingles|lang=en|url=http://www.routledge.com/books/details/9780415376792/ |date=2007 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-37679-2 |ref={{sfnref|Graddol|Leith|Swann et al.|2007}}}} <!--Green2002 -->* {{cite book |last=Green |first=Lisa J. |date=2002 |title=African American English: a linguistic introduction |trans-title=Ingles ng Aprikanong Amerikano: panimula sa wika|lang=en|url=https://archive.org/details/isbn_9780521891387 |url-access=registration |publisher=Cambridge University Press}} <!-- Greenbaum -->* {{cite book |last1=Greenbaum |first1=S. |last2=Nelson |first2=G. |title=An introduction to English grammar |trans-title=Panimula sa balarila ng Ingles|lang=en|date=2002 |edition=2|publisher=Longman |isbn=978-0-582-43741-8}} <!-- Halliday & Hasan 1976 -->* {{cite book |last1=Halliday |first1=M. A. K. |last2=Hasan |first2=Ruqaiya |date=1976 |title=Cohesion in English |url=https://archive.org/details/cohesioninenglis0000hall |trans-title=Pagkakaisa sa Ingles|lang=en |publisher=Pearson |isbn=978-0-582-55041-4}} <!-- Harbert2006 -->* {{cite book |doi=10.1017/CBO9780511755071 |title=The Germanic Languages |trans-title=Mga Wikang Hermaniko|lang=en|date=2006 |last1=Harbert |first1=Wayne |isbn=978-0-521-80825-5}} <!-- Hickey 2007 -->* {{cite book |last=Hickey |first=R. |date=2007 |title=Irish English: History and present-day forms |url=https://archive.org/details/irishenglishhist0000hick |trans-title=Ingles ng Irlanda: Kasaysayan at mga kasalukuyang anyo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-85299-9}} <!-- Hogg1992 -->* {{cite book |date=1992 |chapter=The Place of English in Germanic and Indo-European|trans-title=Ang Lugar ng Ingles sa Hermaniko at Indo-Europeo|lang=en |title=Cambridge History of the English Language |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|volume=1|editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26474-7}} ** {{Harvc |last=Bammesberger |first=Alfred |year=1992 |chapter=The Place of English in Germanic and Indo-European |url=https://books.google.com/books?id=Y83EPUUWnQkC&pg=PA26 |in=Hogg |pages=26–66}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |chapter=Phonology and Morphology |in=Hogg |year=1992 |pages=67–168 |id={{sfnref|Hogg|1992a}}}} ** {{Harvc |last=Kastovsky |first=Dieter |chapter=Semantics and Morphology |in=Hogg |year=1992 |pages=290–408}} ** {{Harvc |last=Toon |first=Thomas E. |chapter=Old English Dialects |in=Hogg |year=1992 |pages=409–451}} <!-- HoggDenison2006 -->* {{cite book |editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |editor-last2=Denison |editor-first2=David |title=A History of the English language |publisher=Cambridge University Press |date=2006 |isbn=978-0-521-71799-1}} ** {{Harvc |last=Crystal |first=David |chapter=English worldwide |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=420–439}} ** {{Harvc |last=Fischer |first=Olga |last2=van der Wurff |first2=Wim |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |chapter=Syntax |pages=109–198}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |last2=Denison |first2=David |in=Hogg |in2=Denison |chapter=Overview |pages=1–30 |year=2006 |id={{sfnref|Hogg|Denison|2006a}}}} ** {{Harvc |last=Hogg |first=Richard M. |chapter=English in Britain |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=352–383}} ** {{Harvc |last=Kastovsky |first=Dieter |chapter=Vocabulary |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=199–270}} ** {{Harvc |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=43–108}} ** {{Harvc |last=Nevalainen |first=Terttu |last2=Tieken-Boon van Ostade |first2=Ingrid |chapter=Standardization |in=Hogg |in2=Denison |year=2006 |pages=271–311}} <!--How English evolved into a global language -->* {{cite news |title=How English evolved into a global language |trans-title=Paano naging pandaigdigang wika ang Ingles|url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-12017753 |date=20 December 2010 |work=BBC News |lang=en |ref={{harvid|How English evolved into a global language|2010}} |archive-date=25 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925173407/http://www.bbc.co.uk/news/magazine-12017753 |url-status=live}} <!-- HuddlestonPullum2002 -->* {{cite book |last1=Huddleston |first1=Rodney |last2=Pullum |first2=Geoffrey K. |title=Cambridge Grammar of the English Language |date=2002 |publisher=Cambridge University Press |trans-title=Balarila ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|isbn=978-0-521-43146-0 |url=http://www.cambridge.org/us/academic/subjects/languages-linguistics/grammar-and-syntax/cambridge-grammar-english-language}} <!-- Hughes & Trudgill 1996 -->* {{cite book |first1=Arthur |last1=Hughes |last2=Trudgill |first2=Peter |author-link2=Peter Trudgill |date=1996 |title=English Accents and Dialects |trans-title=Mga Asento at Dayalekto ng Ingles|lang=en|edition=3 |publisher=Arnold |isbn=978-0-340-61445-7}} <!-- International Civil Aviation Organization -->* {{cite web |title=Personnel Licensing FAQ |trans-title=Mga Madalas Itanong sa Personal na Lisensiya|lang=en|url=http://www.icao.int/safety/airnavigation/pages/peltrgfaq.aspx#anchor14 |publisher=International Civil Aviation Organization – Air Navigation Bureau |date=2011 |at=In which languages does a licence holder need to demonstrate proficiency? |quote=Controllers working on stations serving designated airports and routes used by international air services shall demonstrate language proficiency in English as well as in any other language(s) used by the station on the ground. |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220003044/http://www.icao.int/safety/airnavigation/pages/peltrgfaq.aspx#anchor14 |url-status=live |ref={{sfnref|International Civil Aviation Organization|2011}}}} <!-- International Maritime Organization2011 -->* {{cite web |publisher=International Maritime Organization |title=IMO Standard Marine Communication Phrases|lang=en|trans-title=Pamantayang Parirala sa Komunikasyon sa Dagat ng IMO|date=2011 |url=http://www.imo.org/OurWork/Safety/Navigation/Pages/StandardMarineCommunicationPhrases.aspx |archive-date=3 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003233938/http://www.imo.org/OurWork/Safety/Navigation/Pages/StandardMarineCommunicationPhrases.aspx |url-status=dead |ref={{sfnref|International Maritime Organization|2011}}}} <!-- International Phonetics Association1999 -->* {{Cite book |publisher=[[International Phonetic Association]], Cambridge University Press |author-link=International Phonetic Association |date=1999 |title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet |trans-title=Handbook ng Pandaigdigang Ponetikong Asosasyon: Gabay sa paggamit sa Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto|lang=en|isbn=978-0-521-65236-0 |ref={{sfnref|International Phonetic Association|1999}}}} <!-- Jambor2007 -->* {{cite journal |last=Jambor |first=Paul Z. |title=English Language Imperialism: Points of View|lang=en|trans-title=Imperyalismo ng Wikang Ingles: Mga Pananaw|journal=Journal of English as an International Language |date=2007 |volume=2 |pages=103–123 |url=https://www.eilj.com/wp-content/uploads/2013/12/2-december%202007.pdf#page=103 |archive-date=11 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211184023/https://www.eilj.com/wp-content/uploads/2013/12/2-december%202007.pdf#page=103 |url-status=live}} <!-- Jespersen 2007 -->* {{cite book |last=Jespersen |first=Otto |title=The Philosophy of Grammar |chapter=Case: The number of English cases|lang=en|trans-title=Ang Pilosopiya ng Balarila|trans-chapter=Kaso: Ang bilang ng mga kaso sa Ingles|publisher=Routledge |orig-date=1924 |date=2007}} <!-- Kachru2006 -->* {{cite encyclopedia |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00645-3 |title=English: World Englishes|trans-title=Ingles: Mga Ingles ng Mundo|lang=en |encyclopedia=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Kachru |first1=B. |pages=195–202 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- KönigvanderAuwera1994 -->* {{cite book |editor-last=König |editor-first=Ekkehard |editor2-last=van der Auwera |editor2-first=Johan |title=The Germanic Languages|trans-title=Mga Hermanikong Wika|lang=en|date=1994 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28079-2 |series=Routledge Language Family Descriptions |url=http://www.routledge.com/books/details/9780415280792/ |jstor=4176538}} <!-- König 1994 -->* {{cite book |last=König |first=Ekkehard |chapter=English |pages=532–562 |editor1-last=König |editor1-first=Ekkehard |editor2-last=van der Auwera |editor2-first=Johan |title=The Germanic Languages|trans-title=Mga Hermanikong Wika|lang=en|date=1994 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28079-2 |series=Routledge Language Family Descriptions |chapter-url=http://www.routledge.com/books/details/9780415280792/}} <!-- Labov 1972 -->* {{cite book |last=Labov |first=W. |author-link=William Labov |date=1972 |title=Sociolinguistic patterns|trans-title=Mga patern sa sosyolingguwistika|lang=en|publisher=University of Pennsylvania Press |chapter=The Social Stratification of (r) in New York City Department Stores|trans-chapter=Ang Panlipunang Pagsasagrupo sa (r) sa mga Pamilihan ng Lungsod ng New York|pages=168–178 |doi=10.1007/978-1-349-25582-5_14 |isbn=978-0-333-61180-7 |s2cid=107967883}} <!-- Labov 2012 -->* {{cite book |last=Labov |first=W. |date=2012 |title=Dialect Diversity in America: The Politics of Language Change |url=https://archive.org/details/dialectdiversity0000labo |trans-title=Dibersidad ng Dayalekto sa Amerika: Sng Politika ng Pagbabago ng Wika|lang=en|publisher=University of Virginia Press |chapter=About Language and Language Change|trans-chapter=Ukol sa Wika at Pagbabago ng Wika|isbn=978-0-8139-3327-6}} <!-- Lanham 1982 -->* {{cite book |last=Lanham |first=L. W. |chapter=English in South Africa |trans-chapter=Ingles sa Timog Aprika|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=324–352 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Lass2000 -->* {{cite book |editor-first=Roger |editor-last=Lass |title=Cambridge History of the English Language|trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge |lang=en|volume=3 |publisher=Cambridge University Press |date=2000}} ** {{Harvc |in=Lass |date=2000 |last=Lass |first=Roger |chapter=Phonology and Morphology |year=2000 |pages=56–186 |id={{sfnref|Lass|2000a}}}} <!-- Lass 2002 -->* {{citation |last=Lass |first=Roger |chapter=South African English|trans-chapter=Ingles sa Timog Aprika|editor-last=Mesthrie |editor-first=Rajend |date=2002 |title=Language in South Africa|trans-title=Wika sa Timog Aprika|lang=en |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-79105-2}} <!-- Lawler2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04573-9 |chapter=Punctuation |trans-chapter=Bantas|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Lawler |first1=J. |pages=290–291 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Lawton 1982 -->* {{cite book |last=Lawton |first=David L. |chapter=English in the Caribbean|trans-chapter=Ingles sa Karibe |editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|lang=en|pages=251–280 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Leech 2006 -->* {{cite book |last=Leech |first=G. N. |author-link=Geoffrey Leech |date=2006 |title=A glossary of English grammar |url=https://archive.org/details/glossaryofenglis0000leec |trans-title=Glosaryo ng balarila ng Ingles|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=0-7486-2406-6}} <!-- LeechHundtMairSmith2009 -->* {{cite book |url=http://english.fullerton.edu/publications/clnarchives/2012winter/angus-chng%20contemp_eng.pdf |last1=Leech |first1=Geoffrey |last2=Hundt |first2=Marianne |last3=Mair |first3=Christian |last4=Smith |first4=Nicholas |title=Change in contemporary English: a grammatical study|trans-title=Pagbabago sa kontemporaryong Ingles: gramatikao na pag-aaral|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2009 |isbn=978-0-521-86722-1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140536/http://english.fullerton.edu/publications/clnarchives/2012winter/angus-chng%20contemp_eng.pdf |archive-date=2 April 2015 |url-status=live}} <!-- LevineCrocket1966 -->* {{cite journal |last1=Levine |first1=L. |last2=Crockett |first2=H. J. |date=1966 |title=Speech Variation in a Piedmont Community: Postvocalic r*|trans-title=Baryasyon sa Pagbigkas sa isang Pamayanang Piedmont: Posbokalikong r*|lang=en|journal=Sociological Inquiry |volume=36 |issue=2 |pages=204–226 |doi=10.1111/j.1475-682x.1966.tb00625.x}} <!-- Li2003 -->* {{cite journal |last1=Li |first1=David C. S. |title=Between English and Esperanto: what does it take to be a world language? |trans-title=Sa Pagitan ng Ingles at Esperanto: paano maging isang pandaigdigang wika?|lang=en|journal=International Journal of the Sociology of Language |issue=164 |pages=33–63 |date=2003 |issn=0165-2516 |doi=10.1515/ijsl.2003.055}} <!-- LimAnsaldo2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01701-6 |chapter=Singapore: Language Situation|trans-chapter=Singapura: Sitwasyon sa Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Lim |first1=L. |last2=Ansaldo |first2=U. |pages=387–389 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Maclagan 2010 -->* {{cite book |last=Maclagan |first=Margaret |chapter=The English(es) of New Zealand|trans-chapter=Ang (mga) Ingles ng Nueva Selanda|lang=en|editor-last=Kirkpatrick |editor-first=Andy |date=2010 |title=Routledge Handbook of World Englishes |trans-title=Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo|url=https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk |url-access=limited |publisher=Routledge |pages=[https://archive.org/details/routledgehandboo00kirk/page/n173 151]–164 |isbn=978-0-203-84932-3}} <!--MacMahon 2006 -->* {{cite book |last=MacMahon |first=M. K. |date=2006 |chapter=English Phonetics |trans-chapter=Ponetika ng Ingles|lang=en|editor1=Bas Aarts |editor-first2=April |editor-last2=McMahon |title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles|location=Oxford, Inglatera|publisher=Blackwell |pages=359–382 |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- Macquarie Dictionary2015 -->* {{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |url=https://www.macquariedictionary.com.au/ |title=Macquarie Dictionary|lang=en |website=Australia's National Dictionary & Thesaurus Online &#124; Macquarie Dictionary |date=2015 |publisher=Macmillan Publishers Group Australia |url-access=registration |ref={{harvid|Macquarie Dictionary|2015}} |archive-date=21 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721141547/https://www.macquariedictionary.com.au/ |url-status=live}} <!-- Mair & Leech 2006 -->* {{cite book |last1=Mair |first1=C. |last2=Leech |first2=G. |date=2006 |chapter=Current Changes in English Syntax|trans-chapter=Mga Kasalukuyang Pagbabago sa Sintaksis ng Ingles|title=The Handbook of English Linguistics |trans-title=Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles|lang=en|publisher=Blackwell |isbn=978-1-4051-6425-2}} <!-- Mair 2006 -->* {{cite book |last=Mair |first=Christian |date=2006 |title=Twentieth-century English: History, variation and standardization|url=https://archive.org/details/twentiethcentury0000mair | trans-title=Ingles ng Ikadalawampung Siglo: Kasaysayan, baryasyon, at pagsasapamantayan|lang=en|publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/S1360674307002420 |s2cid=120824612}} <!-- MazruiMazrui1998 -->* {{cite book |last1=Mazrui |first1=Ali A. |last2=Mazrui |first2=Alamin |title=The Power of Babel: Language and Governance in the African Experience |lang=en|trans-title=Ang Kapangyarihan ng Babel: Wika at Pamamahala sa Karanasang Aprikano|date=1998 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-51429-1 |url=https://books.google.com/books?id=6lQTPxdYx8kC}} <!-- McArthur1992 -->* {{cite book |editor-last=McArthur |editor-first=Tom |title=Oxford Companion to the English Language |trans-title=Pantulong ng Oxford sa Wikang Ingles|lang=en|publisher=Oxford University Press |date=1992 |isbn=978-0-19-214183-5 |doi=10.1093/acref/9780192800619.001.0001 |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00mcar}} <!-- McCrumMacNeilCran2003 -->* {{Cite book |last1=McCrum |first1=Robert |last2=MacNeil |first2=Robert |last3=Cran |first3=William |title=The Story of English |url=https://archive.org/details/storyofenglish0000mccr_c8l9 |trans-title=Ang Kuwento ng Ingles|lang=en|location=London |date=2003 |edition=3 |publisher=Penguin |isbn=978-0-14-200231-5}} <!-- McGuinness1997 -->* {{cite book |last=McGuinness |first=Diane |title=Why Our Children Can't Read, and what We Can Do about it: A Scientific Revolution in Reading|trans-title=Bakit Hindi Makapagbasa ang Ating mga Anak, at Ano ang Magagawa Natin: Rebolusyong Maagham sa Pagbabasa|lang=en|author-link=Diane McGuinness |date=1997 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-0-684-83161-9 |url=https://books.google.com/books?id=F-q02ZBKh3wC}} <!-- Meierkord2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00641-6 |chapter=Lingua Francas as Second Languages |trans-chapter=Mga Lingua Franca bilang mga Pangalawang Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Meierkord |first1=C. |pages=163–171 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- MerriamWebster2015 -->* {{cite dictionary |title=English - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary |entry=English |dictionary=Merriam Webster |date=26 February 2015 |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/English |ref={{harvid|Merriam Webster|2015}} |archive-date=25 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150325140932/http://www.merriam-webster.com/dictionary/english |url-status=live}} <!-- Methrie2006 -->* {{cite journal |last1=Mesthrie |first1=Rajend |title=New Englishes and the native speaker debate|url=https://archive.org/details/sim_language-sciences_2010-11_32_6/page/594 |trans-title=Mga Bagong Ingles at ang debate sa katutubong mananalita|lang=en|journal=Language Sciences |date=November 2010 |volume=32 |issue=6 |pages=594–601 |doi=10.1016/j.langsci.2010.08.002}} <!-- Miller 2002 -->* {{cite book |last=Miller |first=Jim |date=2002 |title=An Introduction to English Syntax |trans-title=Panimula sa Sintaksis ng Ingles|lang=en|publisher=Edinburgh University Press |isbn=0-7486-1254-8}} <!-- Montgomery -->* {{cite journal |last=Montgomery |first=M. |date=1993 |title=The Southern Accent—Alive and Well|trans-title=Ang Asento ng Katimugan–Buhay at Maayos|lang=en|journal=Southern Cultures |volume=1 |issue=1 |pages=47–64 |doi=10.1353/scu.1993.0006 |s2cid=143984864}} <!-- Mountford2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05018-5 |chapter=English Spelling: Rationale|trans-chapter=Pagbabaybay sa Ingles: Paliwanag|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Mountford |first1=J. |pages=156–159 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Mufwene2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01291-8 |chapter=Language Spread |trans-chapter=Pagkalat ng Wika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Mufwene |first1=S. S. |pages=613–616 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Mugglestone2012 -->* {{cite book |editor-last=Mugglestone |editor-first=Lynda |title=Oxford History of English|trans-title=Kasaysayan ng Ingles ng Oxford|publisher=Oxford University Press |date=2012 |orig-date=2006 |isbn=978-0-19-966016-2}} ** {{Harvc |in=Mugglestone |year=2012 |first=April |last=McMahon |pages=180–218 |c=Restructuring Renaissance English}} ** {{Harvc |in=Mugglestone |year=2012 |first=Matthew |last=Townend |pages=75–105 |c=Contacts and Conflicts: Latin, Norse, and French}} * {{cite book |last=Müller |first=Stefan |title=Grammatical theory |trans-title=Teorya sa balarila|lang=en|publisher=Language Science Press |date=2020 |isbn=978-3-96110-273-0}} <!-- Nation2001 needs more verification -->* {{Cite book |last=Nation |first=I. S. P. |title=Learning Vocabulary in Another Language|trans-title=Matuto ng Bokabularyo sa Ibang Wika|lang=en|author-link=Paul Nation |publisher=Cambridge University Press |date=2001 |url=https://books.google.com/books?id=sKqx8k8gYTkC |page=477 |isbn=978-0-521-80498-1}} <!-- National Records of Scotland2013 -->* {{cite web |publisher=National Records of Scotland |title=Census 2011: Release 2A|lang=en |series=Scotland's Census 2011 |date=26 September 2013 |url=http://www.scotlandscensus.gov.uk/news/census-2011-release-2a |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402152137/http://www.scotlandscensus.gov.uk/news/census-2011-release-2a |url-status=live |ref={{sfnref|National Records of Scotland|2013}}}} <!-- Neijt2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04574-0 |chapter=Spelling Reform |trans-chapter=Reporma sa Pagbaybay|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Neijt |first1=A. |pages=68–71 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Northern Ireland Statistics and Research Agency2012 -->* {{cite web |publisher=Northern Ireland Statistics and Research Agency |title=Census 2011: Key Statistics for Northern Ireland December 2012 |trans-title=Senso 2011: Mga Pangunahing Estadistika para sa Hilagang Irlanda Disyembre 2012|lang=en|periodical=Statistics Bulletin |date=2012 |url=http://www.nisra.gov.uk/Census/key_report_2011.pdf |at=Table KS207NI: Main Language |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224033625/http://www.nisra.gov.uk/Census/key_report_2011.pdf |archive-date=24 December 2012 |ref={{sfnref|Northern Ireland Statistics and Research Agency|2012}}}} <!-- Northrup2013 -->* {{cite book |last=Northrup |first=David |title=How English Became the Global Language|trans-title=Paano Naging Pandaigdigang Wika ang Ingles|lang=en|date=2013 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-137-30306-6 |url=https://books.google.com/books?id=YPAlPeB6IvQC}} <!-- O'Dwyer 2006 -->* {{cite book |last=O'Dwyer |first=Bernard |title=Modern English Structures: Form, Function, and Position |trans-title=Estraktura ng Modernong Ingles: Anyo, Gamit, at Posisyon|lang=en|edition=2 |publisher=Broadview |publication-place=Canada |year=2006 |isbn=978-1-55111-763-8}} <!-- Office for National Statistics official census figures for England and Wales -->* {{cite web |publisher=Office for National Statistics |title=Language in England and Wales, 2011|trans-title=Mga Wika sa Inglatera at Gales, 2011|lang=en|date=4 March 2013 |periodical=2011 Census Analysis |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census-analysis/language-in-england-and-wales-2011/rpt---language-in-england-and-wales--2011.html|archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402115009/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census-analysis/language-in-england-and-wales-2011/rpt---language-in-england-and-wales--2011.html |url-status=live |ref={{sfnref|Office for National Statistics|2013}}}} <!-- OxfordLearner'sDictionary -->* {{cite web |title=Oxford Learner's Dictionaries |url=http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ |access-date=25 February 2015 |publisher=Oxford |ref={{harvid|Oxford Learner's Dictionary|2015}} |archive-date=9 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150209040312/http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ |url-status=live|lang=en}} <!-- Patrick2006aJamaica -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01760-0 |chapter=Jamaica: Language Situation|trans-chapter=Hamayka: Sitwasyon ss Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006a |last1=Patrick |first1=P. L. |pages=88–90 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Patrick2006bAAVE -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05092-6 |chapter=English, African-American Vernacular|trans-chapter=Ingles, Aprikanong Amerikano Bernakular|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006b |last1=Patrick |first1=P. L. |pages=159–163 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Payne & Huddleston 2002 -->* {{cite book |last1=Payne |last2=Huddleston |first1=John |first2=Rodney |editor1-last=Huddleston |editor2-last=Pullum |editor1-first=R. |editor2-first=G. K. |date=2002 |title=Cambridge Grammar of English |url=https://archive.org/details/cambridgegrammar0000hudd |trans-title=Balarila ng Ingles ng Cambridge|lang=en|publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781316423530.006 |isbn=978-0-521-43146-0}} * {{cite book |last=Peters |first=Pam |title=The Cambridge Guide to English Usage|url=https://archive.org/details/cambridgeguideto00pete_0 |trans-title=Ang Gabay ng Cambridge sa Paggamit sa Ingles|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-62181-6}} <!-- Phillipson2004 -->* {{cite book |last=Phillipson |first=Robert |title=English-Only Europe?: Challenging Language Policy|trans-title=Patakarang Ingles Lamang sa Europa? Paghamon sa Patakaran sa Wika|lang=en|date=28 April 2004 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-44349-9 |url=https://books.google.com/books?id=9HiCAgAAQBAJ&pg=PA47}} <!-- Richter2012 -->* {{cite book |last=Richter |first=Ingo |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula|editor1-last=Richter |editor1-first=Dagmar |editor2-last=Richter |editor2-first=Ingo |editor3-last=Toivanen |editor3-first=Reeta |display-editors=3 |editor4-last=Ulasiuk |editor4-first=Iryna |title=Language Rights Revisited: The challenge of global migration and communication|trans-title=Pagbisita muli sa mga Karapatan sa Wika: Ang hamon ng pandaigdigang migrasyon at komunikasyon|lang=en|date=2012 |publisher=BWV Verlag |isbn=978-3-8305-2809-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=3u9kBAAAQBAJ&pg=PA29}} <!-- Roach1999 -->* {{cite book |last=Roach |first=Peter |title=English Phonetics and Phonology|trans-title=Ponetika at Ponolohiya ng Ingles|lang=en|date=2009 |publisher=Cambridge |edition=4}} <!-- Robinson1992 -->* {{cite book |last=Robinson |first=Orrin |author-link=Orrin W. Robinson |title=Old English and Its Closest Relatives: A Survey of the Earliest Germanic Languages |trans-title=Lumang Ingles at ang Pinakamalapit Nitong Kamag-anak: Sarbey sa mga Pinakaunang Wikang Hermaniko|lang=en|publisher=Stanford University Press |date=1992 |isbn=978-0-8047-2221-6 |url=https://archive.org/details/oldenglishitsclo0000robi |url-access=registration}} <!-- Romaine1982 -->* {{cite book |last=Romaine |first=Suzanne |chapter=English in Scotland|trans-chapter=Ingles sa Eskosya|lang=en |editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language |trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=56–83 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- Romaine1999 -->* {{cite book |title=Cambridge History of the English Language |trans-title=Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge|lang=en|volume=4|editor-last=Romaine |editor-first=Suzanne |publisher=Cambridge University Press |date=1999 |isbn=978-0-521-26477-8 |doi=10.1017/CHOL9780521264778.002}} ** {{Harvc |last=Algeo |first=John |chapter=Vocabulary |url=https://books.google.com/books?id=NxHuNOvwt7wC&pg=PA57 |in=Romaine |year=1999 |pages=57–91}} ** {{Harvc |last=Romaine |first=Suzanne |chapter=Introduction |in=Romaine |year=1999 |pages=1–56 |id={{sfnref|Romaine|1999a}}}} <!-- Romaine2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/00646-5 |chapter=Language Policy in Multilingual Educational Contexts|trans-chapter=Patakaran sa Wika sa mga Konteksto ng Multilingwal na Edukasyon |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last=Romaine |first=Suzanne |pages=584–596 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Routes of English -->* {{cite news |title=The Routes of English |trans-title=Ang Mga Ruta ng Ingles|lang=en|url=https://www.bbc.co.uk/radio4/routesofenglish/storysofar/programme4_6.shtml |date=1 August 2015 |work=BBC |ref={{harvid|The Routes of English}} |archive-date=24 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151024081346/http://www.bbc.co.uk/radio4/routesofenglish/storysofar/programme4_6.shtml |url-status=live}} <!-- Rowicka2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01848-4 |chapter=Canada: Language Situation |trans-chapter=Kanada: Sitwasyon sa Wika|lang=en|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Rowicka |first1=G. J. |pages=194–195 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Rubino2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01736-3 |chapter=Philippines: Language Situation |trans-chapter=Pilipinas: Sitwasyon sa Wika|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Rubino |first1=C. |pages=323–326 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Ryan2013 an official report of the United States Census -->* {{cite web |last=Ryan |first=Camille |title=Language Use in the United States: 2011|trans-title=Paggamit ng Wika sa Estados Unidos: 2011|lang=en|periodical=American Community Survey Reports |date=August 2013 |page=1 |url=https://www.census.gov/prod/2013pubs/acs-22.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205101044/http://www.census.gov/prod/2013pubs/acs-22.pdf |archive-date=5 February 2016 |url-status=dead}} <!-- Sailaja 2009 -->* {{cite book |last=Sailaja |first=Pingali |title=Indian English|trans-title=Ingles ng India|lang=en |publisher=Edinburgh University Press |date=2009 |isbn=978-0-7486-2595-6 |series=Dialects of English |url=https://books.google.com/books?id=ntxWxuoRBiwC}} <!-- Schiffrin 1988 -->* {{cite book |last=Schiffrin |first=Deborah |date=1988 |title=Discourse Markers|trans-title=Mga Pananda sa Diskurso|lang=en |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-35718-0 |series=Studies in Interactional Sociolinguistics |url=https://books.google.com/books?id=hs7J-WqPtPAC}} <!-- Schneider2007 -->* {{cite book |last=Schneider |first=Edgar |title=Postcolonial English: Varieties Around the World|trans-title=Poskolonyal na Ingles: Mga Barayti sa Iba't-ibang Panig ng Mundo|lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2007 |isbn=978-0-521-53901-2 |url=https://books.google.com/books?id=QIE6zGSd8okC}} <!-- Schonweitz2001 -->* {{cite journal |last=Schönweitz |first=Thomas |title=Gender and Postvocalic /r/ in the American South: A Detailed Socioregional Analysis |url=https://archive.org/details/sim_american-speech_fall-2001_76_3/page/258 |trans-title=Kasarian at ang Posbokalikong /r/ sa Katimugang Amerika: Detalyadong Sosyorehiyonal na Pagsusuri|lang=en|journal=American Speech |volume=76 |issue=3 |date=2001 |pages=259–285 |doi=10.1215/00031283-76-3-259 |s2cid=144403823}} <!-- Shaywitz2003 -->* {{cite book |last=Shaywitz |first=Sally E. |title=Overcoming Dyslexia: A New and Complete Science-based Program for Reading Problems at Any Level |trans-title=Pagtagumpayan ang Dyslexia: Isang Bago at Kumpletong Programang Nakaayon sa Agham para sa mga Problema sa Pagbabasa|lang=en|date=2003 |publisher=A. A. Knopf |isbn=978-0-375-40012-4 |url=https://books.google.com/books?id=hXbZ1QInSF0C}} <!-- Smith2009 -->* {{cite book |last=Smith |first=Jeremy J. |title=Old English: A Linguistic Introduction|trans-title=Lumang Ingles: Panimula sa Lingguwistika |lang=en|publisher=Cambridge University Press |date=2009 |isbn=978-0-521-86677-4}} <!-- Statistics Canada2014 -->* {{cite web |publisher=Statistics Canada |title=Population by mother tongue and age groups (total), 2011 counts, for Canada, provinces and territories |trans-title=Populasyon batay sa inang wika at grupo ng edad (kabuuan), bilang noong 2011, para sa Kanada, mga lalawigan, at teritoryo|lang=en|date=22 August 2014 |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/lang/Pages/highlight.cfm?TabID=1&Lang=E&Asc=0&PRCode=01&OrderBy=2&View=1&tableID=401&queryID=1&Age=1#TableSummary |archive-date=26 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726032921/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/lang/Pages/highlight.cfm?TabID=1&Lang=E&Asc=0&PRCode=01&OrderBy=2&View=1&tableID=401&queryID=1&Age=1#TableSummary |url-status=live |ref={{sfnref|Statistics Canada|2014}}}} <!-- Statistics New Zealand2014 -->* {{cite web |publisher=Statistics New Zealand |title=2013 QuickStats About Culture and Identity|trans-title=2013 QuickStats ukol sa Kultura at Pagkakakilanlan|lang=en|date=April 2014 |url=http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2013%20Census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/quickstats-culture-identity.pdf |page=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115195639/http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2013%20Census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/quickstats-culture-identity.pdf |archive-date=15 January 2015 |ref={{sfnref|Statistics New Zealand|2014}}}} <!-- Statistics South Africa2012 official census of South Africa -->* {{cite book |publisher=Statistics South Africa |title=Census 2011: Census in Brief|lang=en |id=Report No. 03‑01‑41 |date=2012 |isbn=978-0-621-41388-5 |url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |chapter=Population by first language spoken and province |ref={{sfnref|Statistics South Africa|2012}} |page=23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151113164744/http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |archive-date=13 November 2015 |url-status=live |chapter-url=http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf#page=28 |editor-first=Pali |editor-last=Lehohla |location=Pretoria}} <!-- Stiles2018 -->* {{Cite book |last=Stiles |first=Patrick |date=2018 |title=Friesische Studien II: Beiträge des Föhrer Symposiums zur Friesischen Philologie vom 7.–8. April 1994 |trans-title=Araling Prisyano II: Mga Artikulo mula sa Föhr Symposium ukol sa Pilolohiyang Prisyano na ginanap noong ika-7 at ika-8 ng Abril 1994F0|url=https://www.academia.edu/37163852 |series=NOWELE Supplement Series |volume=12 |doi=10.1075/nss.12 |isbn=9789027272843 |language=de}} <!-- SvartikLeech2006 -->* {{cite book |last1=Svartvik |first1=Jan |last2=Leech |first2=Geoffrey |title=English: One Tongue, Many Voices |trans-title=Ingles: Isang Dila, Maraming Boses|lang=en|date=2006 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-4039-1830-7 |url=https://archive.org/details/englishonetongue0000svar_y3z3 |url-access=registration}} <!-- Swan2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05058-6 |chapter=English in the Present Day (Since ca. 1900)|trans-chapter=Ingles sa Kasalukuyang Panahon (simula c. 1900)|title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Swan |first1=M. |pages=149–156 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Sweet1892 -->* {{cite book |last=Sweet |first=Henry |title=A new English grammar |trans-title=Isang bagong balarilang Ingles|lang=en|url=https://archive.org/details/anewenglishgram01sweegoog |publisher=Cambridge University Press |date=2014 |orig-date=1892}} <!-- Thomas 2008 -->* {{cite book |last=Thomas |first=Erik R. |date=2008 |chapter=Rural Southern white accents|trans-chapter=Mga asento ng mga puti sa rural na Katimugan|trans-title=Mga Barayti ng Ingles |title=Varieties of English |volume=2|lang=en |pages=87–114 |editor=Edgar W. Schneider |publisher=de Gruyter |doi=10.1515/9783110208405.1.87 |isbn=978-3-11-020840-5}} <!-- ThomasonKaufman1988 -->* {{cite book |last1=Thomason |first1=Sarah G. |author-link=Sarah Thomason |last2=Kaufman |first2=Terrence |author-link2=Terrence Kaufman |title=Language Contact, Creolization and Genetic Linguistics |trans-title=Kontak sa Wika, Pagsasa-creole, at Lingguwistikang Henetiko|lang=en|url=https://archive.org/details/rosettaproject_afr_detail-2 |publisher=University of California Press |date=1988 |isbn=978-0-520-91279-3}} <!-- Toon1982 -->* {{cite book |last=Toon |first=Thomas E. |chapter=Variation in Contemporary American English|trans-chapter=Baryasyon sa Kontemporaryong Amerikanong Ingles|lang=en|editor1-last=Bailey |editor1-first=Richard W. |editor2-last=Görlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language|trans-title=Ingles bilang Pandaigdigang Wika|pages=210–250 |date=1982 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-3-12-533872-2}} <!-- TraskTrask2010 -->* {{cite book |last=Trask |first=Robert Lawrence |author-link=Larry Trask |title=Why Do Languages Change?|trans-title=Bakit Nagbabago ang mfa Wika?|lang=en |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83802-3 |url=https://books.google.com/books?id=9qoZzBgCmFMC}} <!-- Trudgill 1999 -->* {{cite book |last=Trudgill |first=Peter |date=1999 |title=The Dialects of England|url=https://archive.org/details/dialectsofenglan0000trud_f6f5 |trans-title=Mga Dayalekto ng Inglatera|lang=en |edition=2 |publisher=Blackwell |location=Oxford |isbn=978-0-631-21815-9}} <!-- Trudgill2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01506-6 |chapter=Accent |trans-chapter=Asento|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|lang=en|date=2006 |last1=Trudgill |first1=P. |page=14 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Trudgill & Hannah 2002 replace with 2008 5th edition -->* {{cite book |last1=Trudgill |first1=Peter |first2=Jean |last2=Hannah |date=2002 |title=International English: A Guide to the Varieties of Standard English|trans-title=Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles|lang=en|edition=4 |location=London |publisher=Hodder |isbn=978-0-340-80834-4}} <!-- Trudgill & Hannah 2008 -->* {{cite book |last1=Trudgill |first1=Peter |first2=Jean |last2=Hannah |date=2008 |title=International English: A Guide to the Varieties of Standard English|trans-title=Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles|lang=en |edition=5 |location=London |publisher=Arnold |isbn=978-0-340-97161-1 |url=https://books.google.com/books?id=e8u8MR8MNaEC}} <!-- United Nations2008 -->* {{cite web |publisher=United Nations |title=Everything You Always Wanted to Know About the United Nations|trans-title=Lahat ng mga Gusto Mong Malaman Tungkol sa Mga Nagkakaisang Bansa|lang=en|date=2010 |url=https://digitallibrary.un.org/record/705254/files/everything_un.pdf?ln=en |quote=The working languages at the UN Secretariat are English and French. |ref={{sfnref|United Nations|2010}}}} <!-- Versloot2017 -->* {{Cite book |last=Versloot |first=Arjen P. |author-link=:fy:Arjen Versloot |chapter=Traces of a North Sea Germanic Idiom in the Fifth–Seventh Centuries AD|trans-chapter=Mga Bakas ng isang Dagat Hilagang Hermanikong Idiyoma noong Ikalima hanggang Ikapitong Siglo KP |pages=339–373 |url=https://www.cambridge.org/core/books/frisians-and-their-north-sea-neighbours/3E63327F4D3842542B0E1DD40129BE3B |title=Frisians and their North Sea Neighbours: From the Fifth Century to the Viking Age|trans-title=Mga Prisyano at ang Kanilang mga Kapitbahay sa Dagat Hilaga: Mula Ikalimang Siglo hanggang sa Panahon ng mga Viking|lang=en|date=2017 |publisher=Boydell & Brewer |isbn=978-1-78744-063-0 |doi=10.1017/9781787440630 |url-access=subscription |editor-last1=Hines |editor-first1=John |editor-last2=IJssennagger |editor-first2=Nelleke |location=Woodbridge, Inglatera}} <!-- Wardhaugh2010 -->* {{cite book |last=Wardhaugh |first=Ronald |title=An Introduction to Sociolinguistics|trans-title=Panimula sa Sosyolingguwistika |lang=en|edition=6 |publisher=Wiley-Blackwell |date=2010 |isbn=978-1-4051-8668-1 |series=Blackwell textbooks in Linguistics |volume=4}} <!-- Watts2011 -->* {{cite book |last=Watts |first=Richard J. |title=Language Myths and the History of English|url=https://archive.org/details/languagemythshis0000watt_r7c2 |trans-title=Mga Mito sa Wika at ang Kasaysayan ng Ingles|lang=en|date=2011 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-532760-1 |doi=10.1093/acprof:oso/9780195327601.001.0001}} <!--Wells 1982 -->* {{Accents of English}} <!-- Wojcik2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/05081-1 |chapter=Controlled Languages|trans-chapter=Mga Kontroladong Wika|lang=en |title=Encyclopedia of Language & Linguistics|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|date=2006 |last1=Wojcik |first1=R. H. |pages=139–142 |isbn=978-0-08-044854-1}} <!-- Wolfram2006 -->* {{cite book |doi=10.1016/B0-08-044854-2/04256-5 |chapter=Variation and Language: Overview|trans-chapter=Baryasyon at Wika: Buod|trans-title=Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika|title=Encyclopedia of Language & Linguistics |date=2006 |last1=Wolfram |first1=W. |pages=333–341 |isbn=978-0-08-044854-1|lang=en}} {{refend}} == Link sa labas == {{Library resources box |about=yes |by=no }} * [http://www.lel.ed.ac.uk/research/gsound/Eng/Database/Phonetics/Englishes/Home/HomeMainFrameHolder.htm Mga asento ng wikang Ingles mula sa ibat-ibang panig ng mundo]{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Pamantasan ng Edinburgh) – mga maiikling rekord ng pagbigkas sa 110 piling salitang Ingles sa 50 asento ng wika. * [http://www.dialectsarchive.com/ International Dialects of English Archive] – mga rekord ng mga asento ng katutubo at pandaigdigang pananalitang L2 ng wikang Ingles. *[http://www.britishcouncil.ph British Council Philippines] *[http://www.tesol.ph TESOL Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402170304/http://www.tesol.ph/ |date=2015-04-02 }} {{Mga wika ng Pilipinas}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Ingles, Wikang}} [[Kategorya:Mga wika ng Pilipinas]] [[Kategorya:Wikang Ingles|*]] 656baj5uqehxl4etzipwxvxjoynkj1z Lungsod ng Klaipėda 0 1363 2213821 2211198 2026-06-28T21:27:05Z Glennznl 73709 2213821 wikitext text/x-wiki {{Padron:Infobox settlement/Wikidata}} [[Talaksan:Klaipeda port.jpg|thumb|right|250px|Ang daungan ng Kaipeda ay nangangasiwa ng mga 20 milyon toneladang kargamento sa bawat taon]] [[Talaksan:Klaipedaskyline.jpg|thumb]] Ang '''Klaipėda''' ([[Wikang Aleman|Aleman]]: '''Memel''' o '''Memelburg'''; [[Wikang Polish|Polish]]: '''Kłajpeda''') ay ang tanging daungang pandagat ng [[Lithuania]] sa [[Dagat Baltic]]. Mayroong 194,400 ang nakatira dito (2002), pababa mula 202,900 noong 1989. Sa ngayon, ang Kaipeda any isang pangunahing daungang pang-[[ferry]] na may kaugnayan sa [[Sweden]], [[Denmark]] at [[Alemanya]]. Matatagpuan ito sa bukana ng [[Ilog Niemen]]. Mayroon ding mga kaakit-akit na framework-architecture dito na kagaya ng mga natatagpan sa [[Alemanya]], [[Inglatera]] at [[Denmark]]. Matatagpuan naman ang mga tanyag na ''seaside resorts'' ng Lithunia sa [[Neringa]] at [[Palanga]] malapit sa Klaipedia. == Kasaysayan == Itinatag ng mga tribong Baltic ang Kaipedia noong [[ika-12 siglo]]. Sa matagal na panahon, ito ay napapaloob sa [[Silangang Prusya]], sa panahong iyon Memel ang tawag dito. Itinatag ng mga Teutonic Knights ang lungsod-dauangang ito sa [[Dagat Baltic]] noong 1252 at naitala bilang ''Castrum Memele'' ([[Wikang Aleman|Aleman]] ''Memelburg'' o ''Mimmelburg''). Noong 1254, ipinagkaloob sa Kaipeda ang [[Lübeck City Right]]. Napasampalataya ang pook sa [[Kristiyanismo]] ng mga [[Teutonic Knights]]. Ininakda ng [[kapayapaan sa Dagal Melno]] noong 1422 ang hangganan ng [[Lalawigan ng Prussia]] at [[Lithunia]]. Isinama ang Memel sa Prussia at hindi nagbago ang hangganan hanggang 1919. Ito ang hangganang pinakamatagal na hindi nagbago sa Europa. Nagsimula noong 1474 ang pamamahala ng Memel sa ilalim ng [[Batas Culm]] ng mga lungsod ng Prussian Land. Noong 1525, sinunod ng Ducal Memel, sa ilalim ni Albert ng Prussia, ang [[Lutherianism]]. Ito ang simula ng matagal na kasaganaan para sa lungsod at daungan, nang naging fief ng Poland ang [[Ducal Prussia]] at naglaon ay naging bahagi ng [[Sampamahalaang Polako-Litwano]]. Ang lungsod na ito ang nagsilbing daungan para sa [[Lithuania]], na nakikinabang sa kanyang lokasyon malapit sa bukana ng [[Ilog Neman]]. Nagtapos ang panahon ng kasaganaan nang ito ay nilusob, pininsala, at sinakop ng [[Sweden]] sa pagitan ng 1629 at 1635. Itinayong muli nang maraming pagkakataon ang lungsod at pagkalipas ng 75 taon malaking bilang ng populasyon ng Memel ang namatay sa [[salot]]. Nang mabuo ang nagkaisang estado ng Aleman noong 1871, naging pinaka-hilagang-kanlurang lungsod ng ito ng Aleman. Noong 1919 ipinasailalim ang Kaipedia sa proctectorate ng Estente States. Pagkatapos ang [[Kasunduan ng Versailles]], inihiwalay sa Aleman ang teritoryo sa paligid ng Memel at naging autonomous sa ilalalim ng pananakop ng Pransiya. Gayon pa man, lumusob ang tropang Lithuanian, sa ilalim ng kapangyarihan ni [[Colonel Burdys]], noong 1923 at umalis ang tropang Pranses. Isinanib ang Memel sa German Reich noong 22 Marso 1939, pagkaraanng maisabib ang [[Austria]], [[Sudetenland]], at [[Czechoslovakia]]. Noong panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], sa simula ng pagtatapos ng 1944 papuntang 1945, umalis ang mga naninirahan sa kasagsagan ng pakikipaglaban. Napasailalim ang lungsod ng Pulang Hukbo o ''Red Army'' noong, Enero 1945 at ibinigay pabalik sa [[Lithuania|Lithuanian Soviet Republic]]. Marami sa natirang naninirahan ay pinapuntang [[Siberia]] at ang iba ay pinaalis patungong Aleman. == Mga taong ipinanganak sa Klaipeda == * [[Simon Dach]] (1605-1659), makata * [[Michael Wohlfahrt|Rev. Michael Wohlfahrt]] (1687-1741), religious leader sa Amerika * [[Friedrich Wilhelm Argelander]] (1799-1875), astronomo * [[George Adomeit]] (1879-1967), Amerikanong pintor == Sumangguni rin == * [[Daungan sa Dagat Baltic]] == Mga panlabas na link == * [[:commons:Klaipeda|Multimedia na may kaugnayan sa ''Klaipeda'' sa Wikimedia Commons]] * [http://www.klaipeda.lt/ Opisyal na website ng lungsod ng Klaipeda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030801025257/http://www.portofklaipeda.lt/ |date=2003-08-01 }} (sa wikang Ingles) * [http://worldatwar.net/nations/other/memel/ Pahina sa kasaysayan ng Memel/Klaipeda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220152139/http://worldatwar.net/nations/other/memel/ |date=2009-02-20 }} ni Richard Doody (sa wikang Ingles) [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Litwaniya|Klaipeda]] 8fyaxkesej79thej9h52xl3wid819t7 Kambodya 0 2154 2213881 2210087 2026-06-29T08:06:53Z มองโกเลีย๔๔ 92097 2213881 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Kaharian ng Kambodya | common_name = Kambodya | native_name = {{ubl|{{native name|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|italics=off}}|{{small|{{transl|km|Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchéa}}}}}} | image_flag = Flag of Cambodia.svg | image_coat = Royal arms of Cambodia.svg | motto = {{lang|km|ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ}}<br>{{transl|km|Chéatĕ, Sasnéa, Preăh Môhaksâtr}}<br />"Bansa, Relihiyon, Hari" | anthem = {{lang|km|បទនគររាជ}}<br>{{transl|km|[[Nokor Reach|Nôkôr Réach]]}}<br>"Kahariang Marilag"{{parabr}}{{center|[[File:United States Navy Band - Nokoreach.ogg]]}} | image_map = [[File:Location Cambodia ASEAN.svg|frameless]] | capital = [[Phnom Penh]] | coordinates = {{Coord|11|33|N|104|55|E|type:city|display=inline,title}} | largest_city = kabisera | languages_type = Wikang opisyal | languages = [[Wikang Khmer|Khmer]] | demonym = [[#Demograpiya|Kamboyano{{*}}Khmer]] | government_type = [[Unitaryong]] [[parlamentaryong]] [[elektikbong]] [[monarkiyang konstitusyonal]] | leader_title1 = [[Monarkiya ng Kambodya|Monarko]] | leader_name1 = [[Norodom Sihamoni]] | leader_title2 = [[Punong Ministro ng Kambodya|Punong Ministro]] | leader_name2 = [[Hun Manet]] | legislature = [[Parlamento ng Kambodya|Parlamento]] | upper_house = [[Senado ng Kambodya|Senado]] | lower_house = [[Pambansang Asembleya ng Kambodya|Pambansang Asembleya]] | sovereignty_type = [[Kasarinlan]] | sovereignty_note = mula sa {{flagicon|France}} [[Pransiya]] | established_event1 = Pagpapahayag | established_date1 = 9 Nobyembre 1953 | established_event2 = [[Republikang Khmer|Republika]] | established_date2 = 17 Marso 1970 | established_event3 = [[Demokratikong Kampuchea|Khmer Rouge]] | established_date3 = 17 Abril 1975 | established_event4 = [[Republikang Bayan ng Kampuchea|Republikang Bayan]] | established_date4 = 7 Enero 1979 | established_event5 = Transisyonal na Awtoridad | established_date5 = 30 Hunyo 1992 | area_km2 = 181,035 | area_rank = ika-88 | area_sq_mi = 69,898 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 2.5 | population_estimate = {{increaseNeutral}} 17,300,000 | population_census = | population_census_rank = 73rd | population_estimate_year = 2021 | population_estimate_rank = | population_census_year = | population_density_km2 = 87 | population_density_sq_mi = 211.8 | population_density_rank = 96th | GDP_PPP = $79.451&nbsp;billion | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $4,727 | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $26.628&nbsp;bilyon | GDP_nominal_year = 2019 | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = $1,614<ref name=imf2 /> | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = 36.0 <!--number only--> | Gini_year = 2013 | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.594 <!--number only--> | HDI_year = 2019<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_rank = 144th | currency = {{unbulleted list |[[Riel ng Cambodia|Riel]] (៛) ([[ISO 4217|KHR]])|[[Dolyar ng Estados Unidos]] ($) ([[ISO 4217|USD]]) ([[currency substitution|unofficial]])}} | utc_offset = +07:00 | time_zone = [[Indochina Time|ICT]] | calling_code = [[Telephone numbers in Cambodia|+855]] | cctld = [[.kh]] }} Ang '''Kambodya''' ({{lang-km|កម្ពុជា}}, <small>tr.</small> {{transl|km|Kâmpŭchéa}}), opisyal na '''Kaharian ng Kambodya''', ay bansang matatagpuan sa [[Tangway ng Indotsina]] sa [[Timog-Silangang Asya]]. Pinapaligiran ito ng [[Taylandiya]] sa hilagang-kanluran, [[Laos]] sa hilaga, [[Biyetnam]] sa silangan, at [[Golpo ng Taylandiya]] sa timog-kanluran. Sumasaklaw ito ng lawak na 181,035 km<sup>2</sup> at may populasyon na tinatayang 17 milyon mamamayan. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay [[Phnom Penh]]. Dinodomina ng [[Ilog Mekong]] (kolokyal Khmer: Tonle Thom o "the great river"; tonle = ilog, thom = malaki) at ang [[Tonlé Sap]] ("the fresh water river"; "ang tubig-tabang na ilog") ang heograpiya ng Kambodya. Ang Tonlé Sap ang isa sa pangunahing pinagmumulan ng [[kalakal]] ng [[isda]]. Ang pagiging mababa sa heograpiya ay nangangahulugan na malaking bahagi ng bansa ay nakaupo malapit sa "below sea level", at ang pangunahing pinanggagalingan ng tubig mula sa ilog ng Mekong ay dumadaloy pabalik sa katabing Ilog ng Sap tuwing tag-ulan. [[Turismo]] at pananahi ang pangunahing industriya rito. Noong 2006, nalagpasan ng mga namumuhunang dayuhan ang 1.7 [[milyon]] na marka. Noong 2005, nadiskubre ang deposito ng [[langis]] at natural na [[langis]] sa mga baybayin malapit sa palugit ng Taylandiya, at kapag nasimulan ang pagmina nito sa taong 2009 o 2010, ang kikitain sa pagmina nito ay siguradong may malaki at taos na epekto sa kinabukasan na ekonomiya ng bansa. ==Etimolohiya== Ang K''ambodya'' ay tradisyonal na transliterasyon sa [[Wikang Ingles|Ingles]] mula sa [[Wikang Pranses|Pranses]] na ''Cambodge'', habang direktang transliterasyon naman ang ''Kampuchea'' ng mga mapagmahal sa wikang Khmer. Ang [[wikang Khmer|Khmer]] ''Kampuchea'' ay mula sa sinaunang kaharian ng Khmer na [[Kambuja]] (''Kambujadesa''). Sinaunang [[Sanskrit]] ang panganlang Kambuja o [[Kamboja]] ng mga [[Tribo ng Kambojas|Kambojas]], isang unang tribo sa Hilagang [[India]] na ipinangalan sa nakatuklas nito na si [[Kambu Svayambhuva]], na pinaniniwalaang may lahing [[Cambyses]]. Sa opisyal na [[Khmer alphabet#Styles|sulat Khmer Mul]], ang pangalan ng bansa [[Talaksan:Official name of Cambodia.png|150px]] ([[Khmer alphabet#Styles|regular na skripto]] [[Talaksan:Khmer script - Official name of Cambodia.svg|130x130px]]), ''Preahreachanachâk Kampuchea'', na ang ibig sabihin ay "Kaharian ng Kambodya". Kung susuriin ang salitang ito, kalakip dito ang: ''Preah-'' ("banal"); ''-reach-'' ("hari, royal", mula sa Sanskrit); ''-ana-'' (mula sa [[Wikang Pāli|Pāli]] ''{{IPA|āṇā}}'', "kawani, lakas, kapangyarihan", mula din sa Sanskrit ''{{IPA|ājñā}}'', ganoon din ang ibig sabihin) ''-châk'' (mula sa Sanskrit ''cakra'', na ang ibig sabihin ay "gulong", isang simbulo ng kapangyarihan at pamumuno). Ang pormal namang pangalang ginagamit sa mga okasyon tulad ng mga pananalita sa politika at mga programang pamamahayag ay [[Talaksan:Cambodia4.png|100px]] (regular na skripto [[Talaksan:Cambodia1.png|80px]]), ''Prâteh Kampuchea'', na literal na nangangahulugang "ang Bansa ng Kambodya". ''Prâteh'' ang pormal na salita na ang ibig sabihin ay "bansa". Ang kolokyal na pangalan ng salitang pangkaraniwang ginagamit ng mga Khmer ay [[Talaksan:Cambodia2.png|150px]], ''Srok Khmae'', na ang ibig sabihin ay "ang Lupain ng mga Khmer". Ang ''Srok'' ay isang [[Wikang Mon-Khmer|Mon-Khmer]] na salita na halos katumbas din ng ''prâteh'', ngunit ito ay hindi pormal. Isinusulat na may "r" sa dulo ng salitang ''Khmer'' ngunit ang huling "r" [[ponema]] ay nawawala sa karamihan ng kanilang mga katutubong wika noong ika-19 na siglo at ito ay hindi na binibigkas sa kontemporaryong pananalita. Simula ng kanilang kalayaan, ang opisyal na pangalan ng Kambodya ay binago ng makailang beses at lalo na sa kapanahunan ng kaguluhan, giyera at papalit-palit na gobyerno. * ''Kaharian ng Kambodya'' / ''Royaume du Cambodge'' sa ilalim ng pamamahala ng monarkiya mula 1953 hanggang 1970; * ''Republika ng Khmer'' / ''République Khmère'' (isang literal na pagkasalin ng [[Republika ng Pranses]]) sa ilalim ng pamamahala ng gobyerno ni [[:w:Lon Nol|Lon Nol]] mula 1970 hanggang 1975; * ''Demokratikong Kampuchea'' / ''Kampuchea démocratique'' sa ilalim ng komunistang pamamahala ng [[Khmer Rouge]] mula 1975 hanggang 1979; * ''Republika ng Mamamayang Kampuchea'' / ''République populaire du Kampuchea'' sa ilalim ng pamamahala ng tulungang gobyerno ng Biyetnam at Kambodya mula 1979 hanggang 1989; * ''Estado ng Kambodya'' / ''État du Cambodge'' (isang nutral na pangalan, habang dinidinig ang usapan kung ibabalik sa monarkiya) sa ilalim ng pamamahala ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] mula 1989 hanggang 1993; * ''Kaharian ng Kambodya'' / ''Royaume du Cambodge'' ginamit muli sa pagbalik ng monarkiya noong 1994 == Politika == Ang [[politika]] ng Kambodya ay pormal na naganap ayon sa [[konstitusyon]] ng bansa noong 1993, sa balangkas na parlyamento, representante ng demokratikong kaharian. Ang [[punong ministro]] ng ''Kambodya'' ang pinuno ng gobyerno, at ang pinagsanib na "multi-party system" ay pinamumunuan ng hari bilang pinuno ng estado. Ang Punong Ministro ay iniluluklok ng [[Hari]] sa pamamagitan ng payo at pagsang-ayon ng Pambansang Lupon (National Assembly); ang Punong Ministro at ang kanyang piling mga ministro ang nagpapatupad ng kapangyarihan sa gobyerno. Ang kapangyarihan ng Sangay ng Panghukuman ay ipinagkakaloob sa "executive" at sa dalawang grupo ng parlyamento, ang Pambansang Lupon ng ''Kambodya'' (National Assembly of ''Cambodia'') at ang [[Senado]]. Noong 14 Oktubre 2004, si Haring Norodom Sihamoni ay napili ng espesyal na [[Konseho]] ng 9 katao para sa [[trono]], kasama sa proseso ay ang mabilisang pagpapatupad pagkatapos ng surpresang pagbaba sa pwesto ni Haring [[Norodom Sihanouk]] (Ama ni Haring Sihamoni) isang linggo ang nakakalipas. Ang pagkapili kay Haring Sihamoni ay sinuportahan ni [[Punong ministro]] [[Hun Sen]] at ng Tagapagsalita ng Pambansang Lupon na si [[Prinsipe]] [[Norodom Ranariddh]] (kapatid ni Haring Sihamoni), na parehong miyembro ng konseho sa trono. Siya ay kinoronahan sa Phnom Penh noong 29 Oktubre. Ang monarkiya ay maka-simbulo lamang at hindi nakikihati sa pampolitika na kapangyarihan. Isang batikang mananayaw si Haring Norodom Sihamoni, nag-aral siya ng sayaw na [[ballet]] sa [[Ruso]] at wala pa siyang asawa hanggang ngayon. Magaling din siya sa wikang [[wikang Czech|Czech]] dahil matagal siyang tumira sa [[Republika ng Czech]] (kilala sa tawag na [[Czechoslovakia]]). Ayon sa mga balita ng [[BBC]], talamak ang kurupsiyon ng mga politiko sa ''Kambodya''<ref name="BBC3">BBC Asia-Pacific News (19 Setyembre 2005). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4183606.stm ''Corruption dents Cambodia democracy''.] Accessed 24 Hulyo 2006.</ref>, kasama dito umano ay ang mga tulong pinansiyal mula sa iba't-ibang pandaigdigang bansa lalo na sa [[Estados Unidos]] kung saan ang [[pera]] ay inililipat sa mga pansarili o personal na mga "accounts"<ref name="REUT">Reuters AlertNet (29 Mayo 2006). [http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/BKK237403.htm ''World Bank threatens $64 mln Cambodia aid freeze''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615051408/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/BKK237403.htm |date=2006-06-15 }}. Accessed 24 Hulyo 2006.</ref>. Kurupsiyon din ang dahilan ng pagkakaroon ng malaking agwad sa mga kinikita o sweldo ng mga mamamayan nito.<ref name="BBCBUIS">BBC News (29 Mayo 2006). [http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/5027168.stm 'Corruption' curbs Cambodia cash.] Accessed 24 Hulyo 2006.</ref> == Mga rehiyon at lalawigan == {{Mapa ng Pagkakahating Administratibo ng Kambodya}} {| class="wikitable" align="right" style="width:53%" |- ! Munisipalidad (''Krong'') !! Lalawigan (''Khett'') !! Pulo (''Koh'') |- | [[Phnom Penh]] || Banteay Meanchey || Koh Kong |- |[[Sihanoukville]] (Kampong Som) || Battambang || Koh Polaway |- |Pailin || Kampong Cham || Koh Rong |- |Kep || Kampong Chhnang || Koh Rong Samlon |- | || Kampong Speu || Koh Sess |- | || Kampong Thom || Koh Tang |- | || Kampot || Koh Thass |- | || Kandal || Koh Thonsáy |- | || Koh Kong || Koh Traolach |- | || Kratié || Koh Treas |- | || Mondulkiri || |- | || Oddar Meancheay || |- | || Pursat || |- | || Preah Vihear || |- | || Prey Veng || |- | || Ratanakiri || |- | || [[Lalawigan ng Siem Reap|Siem Reap]] || |- | || Stung Treng || |- | || Svay Rieng || |} Nahahati sa 20 [[lalawigan]] (''khett'') at 4 na munisipalidad (''krong'') ang ''Kambodya''. Nahahati pa ito sa [[distrito]] (''srok''), kumunyon (''sangkat''), malalaking distrito (''khan''), at [[pulo]] (''koh''). Ang Phnom Penh ang may pinakamalaking populasyon na may kulang-kulang sa 2 milyon sa kabuuhang 15 milyong papulasyon ng bansa. Ang bulubunduking probinsiya ng Mondulkiri sa Hilagang-Silangan sa palugit ng [[Vietnam|Biyetnam]] ang pinakalapad ngunit pinakakaunti ang papulasyon.<ref>{{cite web | url = http://www.phnompenhtours.com/Mondulkiri.htm | title = Mondulkiri | publisher = Phnom Penh Tours | accessdate = 1 Setyembre 2006 | archive-date = 2016-06-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160616105037/http://www.phnompenhtours.com/Mondulkiri.htm | url-status = dead }}</ref> == Heograpiya == [[Talaksan:Phnom Penh Climate.png|right|thumbnail|400px|Klima ng Phnom Penh]] Ang ''Kambodya'' ay may lapad na 181,040 kilometro kuwadrado (69,900 milya kuwadrado), kaparte nito ang 800 kilometro (500 milya) na hangganan sa may [[Thailand|Taylandiya]] sa Hilagang-Kanluran, 541 kilometro (336 milya) sa [[Laos]] sa Hilagang-Silangan, at ang 1,228 kilometrong (763 milya) sa [[Vietnam|Biyetnam]] sa Silangan at Timog-Silangan. Ito ay may 443 kilometrong (275 milya) baybayin sa Golpo ng Taylandiya. Ang temperatura ay mula 10°–38&nbsp;°C (50°–100&nbsp;°F) ang Kambodya ay nakakaranas ng mga "tropical monsoon". Ang Timog-Kanlurang monsoon ay umiihip papasok at nagdudulot ng hangin na may kasamang tubig ulan mula sa Golpo ng Taylandiya at Dagat ng Indiya mula Mayo hanggang Oktubre, ang bansa ay nakakaranas ng pinakamalakas na ulan sa buwan ng Setyembre at Oktubre. Ang Hilagang-Silangang monsoon ang nagdudulot ng tag-init na panahon mula Nobyembre hanggang Marso na may pinaka-tuyot na panahon sa buwan ng Enero at Pebrero. == Transportasyon == [[Talaksan:Khmer Transport.jpg|thumbnail|Mga pasahero ng [[motorsiklo]] o "motodup" (''moto taxi'') sa Phnom Penh]] Dahilan sa sunod-sunod na [[digmaang sibil]] hanggang katapusan ng dekada 90, ang transportasyon ay higit na naapektuhan kahit na patuloy ang pagtanggap nito ng pondo at mga kagamitan sa pagpapa-unlad ng mga daanang pang-transportasyon mula sa gobyerno ng [[Rusya]]. Ang Kambodya ay mayroong dalawang linya ng riles ng tren na may lawig na 612 kilometro (380 milya). Ang linya ng riles ng tren ay nagsisimula sa kabisera nito hanggang sa Sihanoukville, Kampong Saom sa may timog bahagi ng bansa na malapit sa dagat, at meron ding mula Phnom Penh papuntang Sisophon (kadalasan ang biyahe ng tren dito ay hanggang Battambang lamang). Sa ngayon, iisang pampasaherong tren lang ang bumabyahe tuwing linggo mula Phnom Penh hanggang Battambang at pabalik. Ang nagsanga-sanga at dugtong-dugtong na mga ilog at lawa ng Kambodya ay isa ring importanteng bahagi sa makasaysayang kalakal ng bansa, kasama dito ang ilog ng [[Mekong]] at [[Tonle Sap]]. Ang ''Kambodya''ay may dalawang malalaking daungan ng barko, isa sa Phnom Penh at isa sa Sihanoukville at merong ding lima pang di-kalakihan. Ang Phnom Penh na matatagpuan sa kung saan ang ilog ng [[Bassac]], [[Mekong]] at [[Tonle Sap]] ay nagtatagpo ay ang kaisa-isang ilog na pwedeng daungan ng may bigat na 8,000 toneladang barko kapag tag-ulan at mga 5,000 toneladang barko naman kapag tag-tuyot. Kasabay ng unti-unting pag-unlad ng [[ekonomiya]] ng bansa ay ang pagdami ng mga sasakyang panlupa lalong-lalo na ang mga motorsiklo ngunit mas marami pa rin ang gumagamit ng bisikleta. Karaniwan na sa mga papaunlad pa lang na bansa, nakikitaan din ang ''Kambodya''ng pag-dami ng mga aksidenteng pangtrapiko.<ref>"Picking Up Speed: As Cambodia's Traffic Levels Increase, So Too Does the Road ''Death Toll''," ''The Cambodia Daily'', Sabado, Marso 9–10, 2002."</ref> Ang bansa ay mayroon labing-anim na paliparan: Phnom Penh International Airport sa Phnom Penh bilang pinakamalaki at ang pangunahing paliparan ng ''Kambodya''. Pumapangalawa dito ang Siem Reap-Angkor International Airport na nagsisilbing internasyonal na paliparan. Mayroon ding di-kalakihang mga paliparan sa Sihanoukville, Ratanakiri, Battambang, Stung Treng, Koh Kong, Kampot, Kampong Thom, Kampong Chhnang, Pursat, Kratié, Pailin, Svay Rieng, Preah Vihear at Mondulkiri. == Pandaigdigang ranggo == {| class="wikitable" |- ! Organisasyon ! Survey ! Ranggo |- | [[w:Heritage Foundation|Heritage Foundation]]/''[[w:The Wall Street Journal|The Wall Street Journal]]'' | [[w:Index of Economic Freedom#Current ratings|Indeks ng Malayang Ekonomikya]] | Ika-68 sa kabuohang 157 |- | [[w:Reporters Without Borders|Reporters Without Borders]] | [[w:Reporters Without Borders#Worldwide press freedom index|Index ng Pansadaigdigang Malayang Pamamahayag]] | Ika-108 sa kabuohang 167 |- | [[w:Transparency International|Transparency International]] | [[w:Corruption Perceptions Index|Indeks ng Pananaw sa Kurupsiyon]] | Ika-151 sa kabuohang 163 |- | [[w:United Nations Development Programme|United Nations Development Programme]] | [[w:List of countries by Human Development Index|Indeks ng Paglago ng Kabuhayan ng Mamamayan]] | Ika-129 sa kabuohang 177 |- | [[w:World Economic Forum|World Economic Forum]] | [[w:Global Competitiveness Report|Report sa Pandaigdigang Kakayahan]] | Ika-103 sa kabuohang 125 |- |} == Panitikan ng ''Kambodya'' == Ang [[panitikan]] ng ''Kambodya'' o Khmer ay mayroong lumang pinagmulan. Katulad ng mga pambansang panitikan sa Timog-silangang Asya, may dalawang natatanging aspeto o antas ang tradisyunal korpus nito: * Ang panitikang sinulat, na karamihan ay nakatakda lamang sa mga korteng panghari o monesteryong Budista. * Ang panitikang pasalita, na nakabatay sa mga lokal na [[alamat]]. Mabigat itong naimpluwensiya ng [[Budismo]], ang namamayaning relihiyon, gayon din ang mga [[epiko]]ng [[Ramayana]] at [[Mahabharata]] ng Hindu. ==Mga sanggunian== {{reflist}} == Mga link na panlabas == '''Opisyal''' * [http://www.norodomsihamoni.net Hari ng Cambodia, Norodom Sihamoni]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Opisyal na websayt ni Haring Norodom Sihamoni * [http://www.norodomsihanouk.info Hari ng Cambodia, Norodom Sihanouk] Opisyal na websayt ng dating Hari Norodom Sihanouk * [http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/home.frame.html Cambodia.gov.kh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061005044434/http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/home.view.html |date=2006-10-05 }} Opisyal na websayt ng Royal na Gobyerno ng Cambodia (Ingles na bersion) ([http://www.cambodia.gov.kh/unisql2/egov/khmer/home.view.html Cambodia.gov.kh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051207102921/http://www.cambodia.gov.kh/unisql2/egov/khmer/home.view.html |date=2005-12-07 }}) * [http://www.mfaic.gov.kh Ministry of Foreign Affairs and International Cooperation] * [http://evisa.mfaic.gov.kh Cambodia e-Visa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140728202347/http://evisa.mfaic.gov.kh/ |date=2014-07-28 }}, Online na pagkuha ng Travel Visa * [http://www.cambodia.culturalprofiles.net Cambodia Cultural Profile (Ministry of Culture and Fine Arts/Visiting Arts)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206023841/http://www.cambodia.culturalprofiles.net/ |date=2012-02-06 }} '''Ibayong pananaw''' * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cb.html CIA World Factbook - ''Cambodia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229001224/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cb.html |date=2010-12-29 }} * [http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?q=cambodia&search_crit=fulltext&search=Search&date1=Anytime&date2=Anytime&type=form Congressional Research Service (CRS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090806015238/http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?q=cambodia&search_crit=fulltext&search=Search&date1=Anytime&date2=Anytime&type=form |date=2009-08-06 }} Mga report ukol sa Cambodia * [http://www.commonlanguageproject.net/?page_id=41#Cambodia Cambodia Country Factsheet] mula sa "The Common Language Project" '''Iba pa''' * {{wikivoyage|Cambodia}} * [http://universes-in-universe.de/asia/khm/english.htm Cambodia: Sining] - mga kawing ukol sa sining ng Cambodia * [http://www.ecosorn.org/ Ecosorn Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070913214303/http://www.ecosorn.org/ |date=2007-09-13 }} - Economic and Social Relaunch of the Northwest Provinces in Cambodia * [http://www.licadho.org/ LICADHO] - Cambodian League for the Promotion and Defense of Human Rights * [http://www.mycambodianews.com Latest Cambodia News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130617231822/http://mycambodianews.com/ |date=2013-06-17 }} Balita sa Cambodia * [http://www.cambodiawatch.net CambodiaWatch]{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Online magasin sa Cambodia * [http://www.khmer.ws Cambodia News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210043927/http://www.khmer.ws/ |date=2007-02-10 }} web directori sa Cambodia * [http://www.asiaphotogallery.com/cambodia/ Cambodia Photo Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071006092719/http://www.asiaphotogallery.com/cambodia/ |date=2007-10-06 }} Larawan mula sa Ankar at Phnom Penh, Cambodia * [http://www.thailex.info/slide%20show%20ENG%20html/start%20cambodia%20slight%20show.htm "Slide show" ng Cambodia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927002618/http://www.thailex.info/slide%20show%20ENG%20html/start%20cambodia%20slight%20show.htm |date=2007-09-27 }} * [http://cambodia.humans.ch/ Mga larawan ng kasaysayan ng Phnom Penh noong dekada 20's] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071018222033/http://cambodia.humans.ch/ |date=2007-10-18 }} {{ASEAN}} {{Asya}} [[Kategorya:Mga estadong-kasapi ng ASEAN]] [[Kategorya:Mga bansa sa Asya]] [[Kategorya:Kambodya]] jamco4l9eydeqqq46bqdmit8xax4j87 2213882 2213881 2026-06-29T08:09:15Z มองโกเลีย๔๔ 92097 /* Etimolohiya */ 2213882 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Kaharian ng Kambodya | common_name = Kambodya | native_name = {{ubl|{{native name|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|italics=off}}|{{small|{{transl|km|Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchéa}}}}}} | image_flag = Flag of Cambodia.svg | image_coat = Royal arms of Cambodia.svg | motto = {{lang|km|ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ}}<br>{{transl|km|Chéatĕ, Sasnéa, Preăh Môhaksâtr}}<br />"Bansa, Relihiyon, Hari" | anthem = {{lang|km|បទនគររាជ}}<br>{{transl|km|[[Nokor Reach|Nôkôr Réach]]}}<br>"Kahariang Marilag"{{parabr}}{{center|[[File:United States Navy Band - Nokoreach.ogg]]}} | image_map = [[File:Location Cambodia ASEAN.svg|frameless]] | capital = [[Phnom Penh]] | coordinates = {{Coord|11|33|N|104|55|E|type:city|display=inline,title}} | largest_city = kabisera | languages_type = Wikang opisyal | languages = [[Wikang Khmer|Khmer]] | demonym = [[#Demograpiya|Kamboyano{{*}}Khmer]] | government_type = [[Unitaryong]] [[parlamentaryong]] [[elektikbong]] [[monarkiyang konstitusyonal]] | leader_title1 = [[Monarkiya ng Kambodya|Monarko]] | leader_name1 = [[Norodom Sihamoni]] | leader_title2 = [[Punong Ministro ng Kambodya|Punong Ministro]] | leader_name2 = [[Hun Manet]] | legislature = [[Parlamento ng Kambodya|Parlamento]] | upper_house = [[Senado ng Kambodya|Senado]] | lower_house = [[Pambansang Asembleya ng Kambodya|Pambansang Asembleya]] | sovereignty_type = [[Kasarinlan]] | sovereignty_note = mula sa {{flagicon|France}} [[Pransiya]] | established_event1 = Pagpapahayag | established_date1 = 9 Nobyembre 1953 | established_event2 = [[Republikang Khmer|Republika]] | established_date2 = 17 Marso 1970 | established_event3 = [[Demokratikong Kampuchea|Khmer Rouge]] | established_date3 = 17 Abril 1975 | established_event4 = [[Republikang Bayan ng Kampuchea|Republikang Bayan]] | established_date4 = 7 Enero 1979 | established_event5 = Transisyonal na Awtoridad | established_date5 = 30 Hunyo 1992 | area_km2 = 181,035 | area_rank = ika-88 | area_sq_mi = 69,898 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 2.5 | population_estimate = {{increaseNeutral}} 17,300,000 | population_census = | population_census_rank = 73rd | population_estimate_year = 2021 | population_estimate_rank = | population_census_year = | population_density_km2 = 87 | population_density_sq_mi = 211.8 | population_density_rank = 96th | GDP_PPP = $79.451&nbsp;billion | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $4,727 | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $26.628&nbsp;bilyon | GDP_nominal_year = 2019 | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = $1,614<ref name=imf2 /> | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = 36.0 <!--number only--> | Gini_year = 2013 | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.594 <!--number only--> | HDI_year = 2019<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_rank = 144th | currency = {{unbulleted list |[[Riel ng Cambodia|Riel]] (៛) ([[ISO 4217|KHR]])|[[Dolyar ng Estados Unidos]] ($) ([[ISO 4217|USD]]) ([[currency substitution|unofficial]])}} | utc_offset = +07:00 | time_zone = [[Indochina Time|ICT]] | calling_code = [[Telephone numbers in Cambodia|+855]] | cctld = [[.kh]] }} Ang '''Kambodya''' ({{lang-km|កម្ពុជា}}, <small>tr.</small> {{transl|km|Kâmpŭchéa}}), opisyal na '''Kaharian ng Kambodya''', ay bansang matatagpuan sa [[Tangway ng Indotsina]] sa [[Timog-Silangang Asya]]. Pinapaligiran ito ng [[Taylandiya]] sa hilagang-kanluran, [[Laos]] sa hilaga, [[Biyetnam]] sa silangan, at [[Golpo ng Taylandiya]] sa timog-kanluran. Sumasaklaw ito ng lawak na 181,035 km<sup>2</sup> at may populasyon na tinatayang 17 milyon mamamayan. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay [[Phnom Penh]]. Dinodomina ng [[Ilog Mekong]] (kolokyal Khmer: Tonle Thom o "the great river"; tonle = ilog, thom = malaki) at ang [[Tonlé Sap]] ("the fresh water river"; "ang tubig-tabang na ilog") ang heograpiya ng Kambodya. Ang Tonlé Sap ang isa sa pangunahing pinagmumulan ng [[kalakal]] ng [[isda]]. Ang pagiging mababa sa heograpiya ay nangangahulugan na malaking bahagi ng bansa ay nakaupo malapit sa "below sea level", at ang pangunahing pinanggagalingan ng tubig mula sa ilog ng Mekong ay dumadaloy pabalik sa katabing Ilog ng Sap tuwing tag-ulan. [[Turismo]] at pananahi ang pangunahing industriya rito. Noong 2006, nalagpasan ng mga namumuhunang dayuhan ang 1.7 [[milyon]] na marka. Noong 2005, nadiskubre ang deposito ng [[langis]] at natural na [[langis]] sa mga baybayin malapit sa palugit ng Taylandiya, at kapag nasimulan ang pagmina nito sa taong 2009 o 2010, ang kikitain sa pagmina nito ay siguradong may malaki at taos na epekto sa kinabukasan na ekonomiya ng bansa. ==Etimolohiya== Ang K''ambodya'' ay tradisyonal na transliterasyon sa [[Wikang Ingles|Ingles]] mula sa [[Wikang Pranses|Pranses]] na ''Cambodge'', habang direktang transliterasyon naman ang ''Kampuchea'' ng mga mapagmahal sa wikang Khmer. Ang [[wikang Khmer|Khmer]] ''Kampuchea'' ay mula sa sinaunang kaharian ng Khmer na [[Kambuja]] (''Kambujadesa''). Sinaunang [[Sanskrit]] ang panganlang Kambuja o [[Kamboja]] ng mga [[Tribo ng Kambojas|Kambojas]], isang unang tribo sa Hilagang [[India]] na ipinangalan sa nakatuklas nito na si [[Kambu Svayambhuva]], na pinaniniwalaang may lahing [[Cambyses]]. Sa opisyal na [[Khmer alphabet#Styles|sulat Khmer Mul]], ang pangalan ng bansa [[Talaksan:Official name of Cambodia.png|150px]] ([[Khmer alphabet#Styles|regular na skripto]] [[Talaksan:Khmer script - Official name of Cambodia.svg|130x130px]]), ''Preahreachanachâk Kampuchea'', na ang ibig sabihin ay "Kaharian ng Kambodya". Kung susuriin ang salitang ito, kalakip dito ang: ''Preah-'' ("banal"); ''-reach-'' ("hari, royal", mula sa Sanskrit); ''-ana-'' (mula sa [[Wikang Pāli|Pāli]] ''{{IPA|āṇā}}'', "kawani, lakas, kapangyarihan", mula din sa Sanskrit ''{{IPA|ājñā}}'', ganoon din ang ibig sabihin) ''-châk'' (mula sa Sanskrit ''cakra'', na ang ibig sabihin ay "gulong", isang simbulo ng kapangyarihan at pamumuno). Ang pormal namang pangalang ginagamit sa mga okasyon tulad ng mga pananalita sa politika at mga programang pamamahayag ay [[Talaksan:Cambodia4.png|100px]] (regular na skripto [[Talaksan:Cambodia1.png|80px]]), ''Prâteh Kampuchea'', na literal na nangangahulugang "ang Bansa ng Kambodya". ''Prâteh'' ang pormal na salita na ang ibig sabihin ay "bansa". Ang kolokyal na pangalan ng salitang pangkaraniwang ginagamit ng mga Khmer ay [[Talaksan:KingdomofCambodia.svg|150x150px]], ''Srok Khmae'', na ang ibig sabihin ay "ang Lupain ng mga Khmer". Ang ''Srok'' ay isang [[Wikang Mon-Khmer|Mon-Khmer]] na salita na halos katumbas din ng ''prâteh'', ngunit ito ay hindi pormal. Isinusulat na may "r" sa dulo ng salitang ''Khmer'' ngunit ang huling "r" [[ponema]] ay nawawala sa karamihan ng kanilang mga katutubong wika noong ika-19 na siglo at ito ay hindi na binibigkas sa kontemporaryong pananalita. Simula ng kanilang kalayaan, ang opisyal na pangalan ng Kambodya ay binago ng makailang beses at lalo na sa kapanahunan ng kaguluhan, giyera at papalit-palit na gobyerno. * ''Kaharian ng Kambodya'' / ''Royaume du Cambodge'' sa ilalim ng pamamahala ng monarkiya mula 1953 hanggang 1970; * ''Republika ng Khmer'' / ''République Khmère'' (isang literal na pagkasalin ng [[Republika ng Pranses]]) sa ilalim ng pamamahala ng gobyerno ni [[:w:Lon Nol|Lon Nol]] mula 1970 hanggang 1975; * ''Demokratikong Kampuchea'' / ''Kampuchea démocratique'' sa ilalim ng komunistang pamamahala ng [[Khmer Rouge]] mula 1975 hanggang 1979; * ''Republika ng Mamamayang Kampuchea'' / ''République populaire du Kampuchea'' sa ilalim ng pamamahala ng tulungang gobyerno ng Biyetnam at Kambodya mula 1979 hanggang 1989; * ''Estado ng Kambodya'' / ''État du Cambodge'' (isang nutral na pangalan, habang dinidinig ang usapan kung ibabalik sa monarkiya) sa ilalim ng pamamahala ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] mula 1989 hanggang 1993; * ''Kaharian ng Kambodya'' / ''Royaume du Cambodge'' ginamit muli sa pagbalik ng monarkiya noong 1994 == Politika == Ang [[politika]] ng Kambodya ay pormal na naganap ayon sa [[konstitusyon]] ng bansa noong 1993, sa balangkas na parlyamento, representante ng demokratikong kaharian. Ang [[punong ministro]] ng ''Kambodya'' ang pinuno ng gobyerno, at ang pinagsanib na "multi-party system" ay pinamumunuan ng hari bilang pinuno ng estado. Ang Punong Ministro ay iniluluklok ng [[Hari]] sa pamamagitan ng payo at pagsang-ayon ng Pambansang Lupon (National Assembly); ang Punong Ministro at ang kanyang piling mga ministro ang nagpapatupad ng kapangyarihan sa gobyerno. Ang kapangyarihan ng Sangay ng Panghukuman ay ipinagkakaloob sa "executive" at sa dalawang grupo ng parlyamento, ang Pambansang Lupon ng ''Kambodya'' (National Assembly of ''Cambodia'') at ang [[Senado]]. Noong 14 Oktubre 2004, si Haring Norodom Sihamoni ay napili ng espesyal na [[Konseho]] ng 9 katao para sa [[trono]], kasama sa proseso ay ang mabilisang pagpapatupad pagkatapos ng surpresang pagbaba sa pwesto ni Haring [[Norodom Sihanouk]] (Ama ni Haring Sihamoni) isang linggo ang nakakalipas. Ang pagkapili kay Haring Sihamoni ay sinuportahan ni [[Punong ministro]] [[Hun Sen]] at ng Tagapagsalita ng Pambansang Lupon na si [[Prinsipe]] [[Norodom Ranariddh]] (kapatid ni Haring Sihamoni), na parehong miyembro ng konseho sa trono. Siya ay kinoronahan sa Phnom Penh noong 29 Oktubre. Ang monarkiya ay maka-simbulo lamang at hindi nakikihati sa pampolitika na kapangyarihan. Isang batikang mananayaw si Haring Norodom Sihamoni, nag-aral siya ng sayaw na [[ballet]] sa [[Ruso]] at wala pa siyang asawa hanggang ngayon. Magaling din siya sa wikang [[wikang Czech|Czech]] dahil matagal siyang tumira sa [[Republika ng Czech]] (kilala sa tawag na [[Czechoslovakia]]). Ayon sa mga balita ng [[BBC]], talamak ang kurupsiyon ng mga politiko sa ''Kambodya''<ref name="BBC3">BBC Asia-Pacific News (19 Setyembre 2005). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4183606.stm ''Corruption dents Cambodia democracy''.] Accessed 24 Hulyo 2006.</ref>, kasama dito umano ay ang mga tulong pinansiyal mula sa iba't-ibang pandaigdigang bansa lalo na sa [[Estados Unidos]] kung saan ang [[pera]] ay inililipat sa mga pansarili o personal na mga "accounts"<ref name="REUT">Reuters AlertNet (29 Mayo 2006). [http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/BKK237403.htm ''World Bank threatens $64 mln Cambodia aid freeze''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615051408/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/BKK237403.htm |date=2006-06-15 }}. Accessed 24 Hulyo 2006.</ref>. Kurupsiyon din ang dahilan ng pagkakaroon ng malaking agwad sa mga kinikita o sweldo ng mga mamamayan nito.<ref name="BBCBUIS">BBC News (29 Mayo 2006). [http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/5027168.stm 'Corruption' curbs Cambodia cash.] Accessed 24 Hulyo 2006.</ref> == Mga rehiyon at lalawigan == {{Mapa ng Pagkakahating Administratibo ng Kambodya}} {| class="wikitable" align="right" style="width:53%" |- ! Munisipalidad (''Krong'') !! Lalawigan (''Khett'') !! Pulo (''Koh'') |- | [[Phnom Penh]] || Banteay Meanchey || Koh Kong |- |[[Sihanoukville]] (Kampong Som) || Battambang || Koh Polaway |- |Pailin || Kampong Cham || Koh Rong |- |Kep || Kampong Chhnang || Koh Rong Samlon |- | || Kampong Speu || Koh Sess |- | || Kampong Thom || Koh Tang |- | || Kampot || Koh Thass |- | || Kandal || Koh Thonsáy |- | || Koh Kong || Koh Traolach |- | || Kratié || Koh Treas |- | || Mondulkiri || |- | || Oddar Meancheay || |- | || Pursat || |- | || Preah Vihear || |- | || Prey Veng || |- | || Ratanakiri || |- | || [[Lalawigan ng Siem Reap|Siem Reap]] || |- | || Stung Treng || |- | || Svay Rieng || |} Nahahati sa 20 [[lalawigan]] (''khett'') at 4 na munisipalidad (''krong'') ang ''Kambodya''. Nahahati pa ito sa [[distrito]] (''srok''), kumunyon (''sangkat''), malalaking distrito (''khan''), at [[pulo]] (''koh''). Ang Phnom Penh ang may pinakamalaking populasyon na may kulang-kulang sa 2 milyon sa kabuuhang 15 milyong papulasyon ng bansa. Ang bulubunduking probinsiya ng Mondulkiri sa Hilagang-Silangan sa palugit ng [[Vietnam|Biyetnam]] ang pinakalapad ngunit pinakakaunti ang papulasyon.<ref>{{cite web | url = http://www.phnompenhtours.com/Mondulkiri.htm | title = Mondulkiri | publisher = Phnom Penh Tours | accessdate = 1 Setyembre 2006 | archive-date = 2016-06-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160616105037/http://www.phnompenhtours.com/Mondulkiri.htm | url-status = dead }}</ref> == Heograpiya == [[Talaksan:Phnom Penh Climate.png|right|thumbnail|400px|Klima ng Phnom Penh]] Ang ''Kambodya'' ay may lapad na 181,040 kilometro kuwadrado (69,900 milya kuwadrado), kaparte nito ang 800 kilometro (500 milya) na hangganan sa may [[Thailand|Taylandiya]] sa Hilagang-Kanluran, 541 kilometro (336 milya) sa [[Laos]] sa Hilagang-Silangan, at ang 1,228 kilometrong (763 milya) sa [[Vietnam|Biyetnam]] sa Silangan at Timog-Silangan. Ito ay may 443 kilometrong (275 milya) baybayin sa Golpo ng Taylandiya. Ang temperatura ay mula 10°–38&nbsp;°C (50°–100&nbsp;°F) ang Kambodya ay nakakaranas ng mga "tropical monsoon". Ang Timog-Kanlurang monsoon ay umiihip papasok at nagdudulot ng hangin na may kasamang tubig ulan mula sa Golpo ng Taylandiya at Dagat ng Indiya mula Mayo hanggang Oktubre, ang bansa ay nakakaranas ng pinakamalakas na ulan sa buwan ng Setyembre at Oktubre. Ang Hilagang-Silangang monsoon ang nagdudulot ng tag-init na panahon mula Nobyembre hanggang Marso na may pinaka-tuyot na panahon sa buwan ng Enero at Pebrero. == Transportasyon == [[Talaksan:Khmer Transport.jpg|thumbnail|Mga pasahero ng [[motorsiklo]] o "motodup" (''moto taxi'') sa Phnom Penh]] Dahilan sa sunod-sunod na [[digmaang sibil]] hanggang katapusan ng dekada 90, ang transportasyon ay higit na naapektuhan kahit na patuloy ang pagtanggap nito ng pondo at mga kagamitan sa pagpapa-unlad ng mga daanang pang-transportasyon mula sa gobyerno ng [[Rusya]]. Ang Kambodya ay mayroong dalawang linya ng riles ng tren na may lawig na 612 kilometro (380 milya). Ang linya ng riles ng tren ay nagsisimula sa kabisera nito hanggang sa Sihanoukville, Kampong Saom sa may timog bahagi ng bansa na malapit sa dagat, at meron ding mula Phnom Penh papuntang Sisophon (kadalasan ang biyahe ng tren dito ay hanggang Battambang lamang). Sa ngayon, iisang pampasaherong tren lang ang bumabyahe tuwing linggo mula Phnom Penh hanggang Battambang at pabalik. Ang nagsanga-sanga at dugtong-dugtong na mga ilog at lawa ng Kambodya ay isa ring importanteng bahagi sa makasaysayang kalakal ng bansa, kasama dito ang ilog ng [[Mekong]] at [[Tonle Sap]]. Ang ''Kambodya''ay may dalawang malalaking daungan ng barko, isa sa Phnom Penh at isa sa Sihanoukville at merong ding lima pang di-kalakihan. Ang Phnom Penh na matatagpuan sa kung saan ang ilog ng [[Bassac]], [[Mekong]] at [[Tonle Sap]] ay nagtatagpo ay ang kaisa-isang ilog na pwedeng daungan ng may bigat na 8,000 toneladang barko kapag tag-ulan at mga 5,000 toneladang barko naman kapag tag-tuyot. Kasabay ng unti-unting pag-unlad ng [[ekonomiya]] ng bansa ay ang pagdami ng mga sasakyang panlupa lalong-lalo na ang mga motorsiklo ngunit mas marami pa rin ang gumagamit ng bisikleta. Karaniwan na sa mga papaunlad pa lang na bansa, nakikitaan din ang ''Kambodya''ng pag-dami ng mga aksidenteng pangtrapiko.<ref>"Picking Up Speed: As Cambodia's Traffic Levels Increase, So Too Does the Road ''Death Toll''," ''The Cambodia Daily'', Sabado, Marso 9–10, 2002."</ref> Ang bansa ay mayroon labing-anim na paliparan: Phnom Penh International Airport sa Phnom Penh bilang pinakamalaki at ang pangunahing paliparan ng ''Kambodya''. Pumapangalawa dito ang Siem Reap-Angkor International Airport na nagsisilbing internasyonal na paliparan. Mayroon ding di-kalakihang mga paliparan sa Sihanoukville, Ratanakiri, Battambang, Stung Treng, Koh Kong, Kampot, Kampong Thom, Kampong Chhnang, Pursat, Kratié, Pailin, Svay Rieng, Preah Vihear at Mondulkiri. == Pandaigdigang ranggo == {| class="wikitable" |- ! Organisasyon ! Survey ! Ranggo |- | [[w:Heritage Foundation|Heritage Foundation]]/''[[w:The Wall Street Journal|The Wall Street Journal]]'' | [[w:Index of Economic Freedom#Current ratings|Indeks ng Malayang Ekonomikya]] | Ika-68 sa kabuohang 157 |- | [[w:Reporters Without Borders|Reporters Without Borders]] | [[w:Reporters Without Borders#Worldwide press freedom index|Index ng Pansadaigdigang Malayang Pamamahayag]] | Ika-108 sa kabuohang 167 |- | [[w:Transparency International|Transparency International]] | [[w:Corruption Perceptions Index|Indeks ng Pananaw sa Kurupsiyon]] | Ika-151 sa kabuohang 163 |- | [[w:United Nations Development Programme|United Nations Development Programme]] | [[w:List of countries by Human Development Index|Indeks ng Paglago ng Kabuhayan ng Mamamayan]] | Ika-129 sa kabuohang 177 |- | [[w:World Economic Forum|World Economic Forum]] | [[w:Global Competitiveness Report|Report sa Pandaigdigang Kakayahan]] | Ika-103 sa kabuohang 125 |- |} == Panitikan ng ''Kambodya'' == Ang [[panitikan]] ng ''Kambodya'' o Khmer ay mayroong lumang pinagmulan. Katulad ng mga pambansang panitikan sa Timog-silangang Asya, may dalawang natatanging aspeto o antas ang tradisyunal korpus nito: * Ang panitikang sinulat, na karamihan ay nakatakda lamang sa mga korteng panghari o monesteryong Budista. * Ang panitikang pasalita, na nakabatay sa mga lokal na [[alamat]]. Mabigat itong naimpluwensiya ng [[Budismo]], ang namamayaning relihiyon, gayon din ang mga [[epiko]]ng [[Ramayana]] at [[Mahabharata]] ng Hindu. ==Mga sanggunian== {{reflist}} == Mga link na panlabas == '''Opisyal''' * [http://www.norodomsihamoni.net Hari ng Cambodia, Norodom Sihamoni]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Opisyal na websayt ni Haring Norodom Sihamoni * [http://www.norodomsihanouk.info Hari ng Cambodia, Norodom Sihanouk] Opisyal na websayt ng dating Hari Norodom Sihanouk * [http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/home.frame.html Cambodia.gov.kh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061005044434/http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/home.view.html |date=2006-10-05 }} Opisyal na websayt ng Royal na Gobyerno ng Cambodia (Ingles na bersion) ([http://www.cambodia.gov.kh/unisql2/egov/khmer/home.view.html Cambodia.gov.kh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051207102921/http://www.cambodia.gov.kh/unisql2/egov/khmer/home.view.html |date=2005-12-07 }}) * [http://www.mfaic.gov.kh Ministry of Foreign Affairs and International Cooperation] * [http://evisa.mfaic.gov.kh Cambodia e-Visa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140728202347/http://evisa.mfaic.gov.kh/ |date=2014-07-28 }}, Online na pagkuha ng Travel Visa * [http://www.cambodia.culturalprofiles.net Cambodia Cultural Profile (Ministry of Culture and Fine Arts/Visiting Arts)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206023841/http://www.cambodia.culturalprofiles.net/ |date=2012-02-06 }} '''Ibayong pananaw''' * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cb.html CIA World Factbook - ''Cambodia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229001224/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cb.html |date=2010-12-29 }} * [http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?q=cambodia&search_crit=fulltext&search=Search&date1=Anytime&date2=Anytime&type=form Congressional Research Service (CRS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090806015238/http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?q=cambodia&search_crit=fulltext&search=Search&date1=Anytime&date2=Anytime&type=form |date=2009-08-06 }} Mga report ukol sa Cambodia * [http://www.commonlanguageproject.net/?page_id=41#Cambodia Cambodia Country Factsheet] mula sa "The Common Language Project" '''Iba pa''' * {{wikivoyage|Cambodia}} * [http://universes-in-universe.de/asia/khm/english.htm Cambodia: Sining] - mga kawing ukol sa sining ng Cambodia * [http://www.ecosorn.org/ Ecosorn Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070913214303/http://www.ecosorn.org/ |date=2007-09-13 }} - Economic and Social Relaunch of the Northwest Provinces in Cambodia * [http://www.licadho.org/ LICADHO] - Cambodian League for the Promotion and Defense of Human Rights * [http://www.mycambodianews.com Latest Cambodia News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130617231822/http://mycambodianews.com/ |date=2013-06-17 }} Balita sa Cambodia * [http://www.cambodiawatch.net CambodiaWatch]{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Online magasin sa Cambodia * [http://www.khmer.ws Cambodia News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210043927/http://www.khmer.ws/ |date=2007-02-10 }} web directori sa Cambodia * [http://www.asiaphotogallery.com/cambodia/ Cambodia Photo Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071006092719/http://www.asiaphotogallery.com/cambodia/ |date=2007-10-06 }} Larawan mula sa Ankar at Phnom Penh, Cambodia * [http://www.thailex.info/slide%20show%20ENG%20html/start%20cambodia%20slight%20show.htm "Slide show" ng Cambodia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927002618/http://www.thailex.info/slide%20show%20ENG%20html/start%20cambodia%20slight%20show.htm |date=2007-09-27 }} * [http://cambodia.humans.ch/ Mga larawan ng kasaysayan ng Phnom Penh noong dekada 20's] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071018222033/http://cambodia.humans.ch/ |date=2007-10-18 }} {{ASEAN}} {{Asya}} [[Kategorya:Mga estadong-kasapi ng ASEAN]] [[Kategorya:Mga bansa sa Asya]] [[Kategorya:Kambodya]] 9vwlzfyb8torwqytt924i04cudmrmi7 Rusya 0 2571 2213835 2213587 2026-06-28T21:32:52Z Glennznl 73709 2213835 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Pederasyong Ruso | common_name = Rusya | native_name = {{native name|ru|Российская Федерация}}<br/>{{small|{{transl|ru|Rossiyskaya Federatsiya}}}} | image_flag = Flag of Russia.svg | image_coat = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | anthem = {{lang|ru|Государственный гимн<br/>Российской Федерации}}<br/>{{transl|ru|[[Gosudarstvennyy gimn Rossiyskoy Federatsii]]}}<br/>"Awiting Estatal ng Pederasyong Ruso"{{parabr}}{{center|[[File:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ogg]]}} | image_map = Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg | map_width = 250px | map_caption = Lupaing saklaw ng Rusya sa lunting maitim at teritoryong inaangkin sa lunting mapusyaw. | capital = [[Mosku]] | coordinates = {{Coord|55|45|21|N|37|37|02|E|type:city}} | largest_city = kabisera | languages_type = Wikang opisyal<br />{{nobold|at pambansa}} | languages = [[Wikang Ruso|Ruso]] | demonym = [[#Demograpiya|Ruso]] | government_type = {{nowrap|[[Republikang]] [[pederal]]}} at [[semi-presidensyal]] | leader_title1 = [[Pangulo ng Rusya|Pangulo]] | leader_name1 = [[Vladimir Putin]] | leader_title2 = [[Tagapangulo ng Pamahalaan ng Rusya|Tagapangulo ng Pamahalaan]] | leader_name2 = [[Mikhail Mishustin]] | legislature = {{nowrap|[[Asembleyang Pederal ng Rusya|Asembleyang Pederal]]}} | upper_house = [[Konseho ng Pederasyon ng Rusya|Konseho ng Pederasyon]] | lower_house = [[Pampamahalaang Duma|Pampamahalaang Duma]] | sovereignty_type = [[Kasaysayan ng Rusya|Kasaysayan]] | established_event1 = [[Tsarato ng Rusya]] | established_date1 = 16 Enero 1547 | established_event2 = [[Imperyong Ruso]] | established_date2 = 2 Nobyembre 1721 | established_event3 = [[Sobyetikong Rusya]] | established_date3 = 7 Nobyembre 1917 | established_event4 = {{nowrap|[[Akwerdo ng Belovezha]]}} | established_date4 = 12 Disyembre 1991 | established_event5 = [[Saligang Batas ng Rusya|Saligang Batas]] | established_date5 = 12 Disyembre 1993 | area_km2 = 17,098,246 | area_rank = ika-1 | percent_water = 13 | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 144,699,673 | population_estimate_year = 2022 | population_estimate_rank = ika-9 | population_density_km2 = 8.4 | population_density_sq_mi = 21.5 | population_density_rank = ika-187 | GDP_PPP = {{increase}} $5.056 trilyon | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = ika-6 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $35,310 | GDP_PPP_per_capita_rank = ika-60 | GDP_nominal = {{decrease}} $1.862 trilyon | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = ika-11 | GDP_nominal_per_capita = {{decrease}} $13,006 | GDP_nominal_per_capita_rank = ika-72 | Gini = 36.0 | Gini_year = 2020 | Gini_change = decrease | HDI = 0.822 | HDI_year = 2021 | HDI_change = increase | HDI_rank = ika-52 | currency = [[Rublo ng Rusya|Rublo]] ([[Ruble sign|₽]]) | currency_code = RUB | utc_offset = +2-12 | calling_code = +7 | cctld = .ru{{*}}.рф | today = }} Ang '''Rusya''' ({{lang-ru|Россия}}, <small>tr.</small> {{transl|ru|Rossiya}}), pormal na '''Pederasyong Ruso''', ay isang bansang transkontinental na umaabot mula [[Silangang Europa]] hanggang [[Hilagang Asya]]. Mula hilagang-kanluran paikot sa kaliwa, hinahangganan nito ang [[Noruwega]], [[Pinlandiya]], [[Estonya]], [[Letonya]], [[Litwanya]], [[Polonya]], [[Biyelorusya]], [[Ukranya]], [[Heorhiya]], [[Aserbayan]], [[Kasakistan]], [[Tsina]], [[Mongolya]], at [[Hilagang Korea]]; nagbabahagi rin ito ng mga hangganang pandagat sa [[Hapon]] at [[Estados Unidos]]. Sumasakop ng lawak na 17,098,246 km<sup>2</sup>, ito ang pinakamalaking bansa sa mundo, na sumasaklaw ng 11 sona ng oras at {{frac|1|8}} bahagi ng lupang matatahanan sa Daigdig. Tinatahanan ng mahigit 145.5 milyong mamamayan, ito ang pinakamataong bansa sa [[Europa]]. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay [[Mosku]]. Nagsimula ang kasaysayan ng Rusya sa mga bayang Silangang Eslabo, na sumibol bilang isang makikilalang grupo sa Europa sa pagitan ng [[ika-3 dantaon]] at [[ika-8 dantaon]]. Lumitaw ang [[Rus ng Kiyeb]], ang kanilang unang estado, noong [[ika-9 dantaon]]. Pinagtibay nila noong 988 ang [[Kristiyanismo|Kristiyanismong]] [[Ortodoksiyang Oriental|Ortodokso]], isang produkto ng Kristiyanisasyong isinagawa nina [[Sirilo at Metodiyo]], dalawang misyonerong ipinadala mula sa [[Imperyong Bisantino]]. Nang maglaon ay nagkawatak-watak ang Rus sa iba't-ibang maliliit na estadong [[pyudalismo|pyudal]], kung saan ang pinakamakapangyarihan dito'y ang [[Prinsipado ng Vladimir-Suzdal]] na sa kalaunan ay naging [[Dakilang Dukado ng Mosku]]. Ito ang naging pangunahing puwersa sa pakikibaka para sa kalayaan mula sa [[Gintong Horda]] at muling pag-iisa ng Rusya. Unti-unting napagkaisa ng Mosku ang mga nakapalibot na prinsipado at naging [[Tsaratong Ruso]]. Noong unang bahagi ng [[ika-18 dantaon]] ay lumawak ito sa pamamagitan ng pananakop, panlulupig, at paggalugad at umunlad sa [[Imperyong Ruso]]. Umabot mula Polonya hanggang sa [[Karagatang Pasipiko]] at [[Alaska]], ito ang naging ikatlong pinakamalaking imperyo sa kasaysayan. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] ay nilansag ang [[monarkiya]] ng bansa sa [[Himagsikang Ruso (1917)|Himagsikang Ruso]] at naitatag ang [[RSPS ng Rusya|Republikang Sobyetiko ng Rusya]] (kalauna'y naging [[RSPS ng Rusya]]), ang kauna-unahang [[estadong sosyalista]]. Kasunod ng tagumpay ng mga [[Bolshebista]] sa [[Digmaang Sibil ng Rusya|digmaang sibil]] ay binuo ng Rusya, kasama ang [[SSR ng Ukranya|Ukranya]], [[SSR ng Biyelorusya|Biyelorusya]], at [[SPSR ng Transkaukasya|Transkaukasya]] ang [[Unyong Sobyetiko]], na naging isa sa dalawang pinakamakapangyarihang bansa sa panahon ng [[Digmaang Malamig]]. Kasunod ng pagkabuwag ng Unyong Sobyetiko noong 1991 ay naging Pederasyong Ruso ang Rusya, itinuturing ito bilang [[de facto]] na kahalili sa mga estadong sumunod sa unyon. Ang sistemang pampamahalaan ng Rusya ay [[republikang]] [[parlamentaryo]] na binubuo ng walumpu't limang kasakupang pederal. Ang [[ekonomiya]] ng bansa ay ang ikalabing-isang pinakamalaki sa mundo ayon sa [[Kabuuang domestikong produkto|KDP]] nominal at ikaanim ayon sa [[Pagkakatulad ng kapangyarihang bumili|PKB]]. Nagtataglay ang bansa ng pinakamalaking arsenal ng mga [[sandatang nukleyar]], at nagraranggo bilang ikalima sa bilang ng aktibong hukbo at paggastang pang-militar. Ang malawakang mapagkukunan nito sa mga [[mineral]] at [[enerhiya]] ay itinuturing bilang pinakamalaki sa mundo; ito ang may pinakamalaking reserba ng mga mapagkukunan ng kagubatan at isang-kapat ng di-nagyelong sariwang tubig. Kabilang ang Rusya sa mga nangungunang tagagawa ng [[langis]] at gasolinang natural. Isa itong kasaping palagian ng [[Konsehong Panseguridad ng mga Nagkakaisang Bansa]]; bahagi ng [[BRICS]], [[G20]], [[APEC]], [[OSKE]], at [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalakalan|POK]]; at ang pangunahing miyembro ng mga post-Sobyetikong organisasyon tulad ng [[Sampamahalaan ng mga Makasarinlang Estado|SME]], [[Organisasyong Tratado ng Kolektibong Seguridad|OTKS]], at [[Eurasyanong Ekonomikong Unyon|EAEU]], Nagtataglay ang Rusya ng 30 [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] na idineklara ng [[UNESCO]]. ==Etimolohiya== [[Talaksan:Rossia Fra Mauro.png|thumb|200px|left|Litrato ng Rus' sa mapang Fra Mauro. Makikita rito ang Pulang Rus' ({{lang|it|Rossia Rossa}}), Itim na Rus' ({{lang|it|Rossia Negra}}), Puting Rus' ({{lang|it|Rossia Biancha}}), at ibang lupaing Rus' ({{lang|it|Rossia}}).]] Naitala ang unang kilalang pagbanggit ng salitang "Rusya" ({{lang-el|‘Ρωσία}}) sa mga tratado ni Emperador [[Constantino VII|Constantino VII Porfirogeneta]] ng [[Imperyong Bisantino]] noong ika-10 dantaon, tulad ng [[De Ceremoniis|Hinggil sa mga Seremonya]] at [[De Administrando Imperio|Hinggil sa Pamamahala ng Imperyo]]. Mababasa sa isang sipi: "Sa arkonte (pinuno) ng Rusya, isang dalawang-solidi na gintong selyo: "Mga liham mula kay Constantino at [[Romano II|Romano]], ang mga emperador ng mga Romano na nagmamahal kay Kristo, sa arkonte ([[Igor ng Kyiv|Igor]]) ng Rusya." Tinawag din ng parehong emperador si Prinsesa Olga, na dumating at bininyagan sa Constantinopla, bilang "tagapamahala ng Rusya" ({{lang-el|ἄρχοντίσσα Ρωσίας}}).<ref name="Sokolov 1899">{{cite journal|last=Sokolov|first=D. |title=К статье «Кто и когда выдумал Россию?» [Sa Artikulong "Sino at Kailan Kinatha ang Rusya?"] |url=https://www.runivers.ru/bookreader/book484268/#page/1245/mode/1up|journal=Istorichesky Vestnik|year=1899|volume=LXXV|language=ru}}</ref>{{rp|1106–1107}} Tinukoy nito ang [[Rus ng Kyiv]], isang sinaunang estadong Ruso na umabot mula Dagat Itim hanggang sa rehiyong Novgorod.<ref name="Soloviev 1957">{{cite journal|last=Soloviev|first=Aleksandr V.|title=Византийское имя России [Bisantinong Pangalan ng Rusya]|url=http://www.vremennik.biz/opus/BB/12/51635|journal=Vizantiyskiy Vremennik|location=Mosku|publisher=Palimbagan ng Akademya ng mga Agham ng USSR|year=1957|volume=12|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210901231152/http://www.vremennik.biz/opus/BB/12/51635|archive-date=1 Setyembre 2021}}</ref>{{rp|136}} Matatagpuan ang mga bakas ng pangalang ito sa mga sangguniang Kanlurang Europeo, partikular na sa Lumang Pranses: ang baybay na ''Rossia'' ay isinulat na simula noong ika-12 dantaon kasama ang ''Russia'', ''Ruscia'', ''Ruzzia'', at ang di-gaanong karaniwang ''Ruthenia''. Naroroon ang anyong Rossia sa mga tekstong Latin ng mga manlalakbay na sina Marco Polo, Guillaume de Rubruck, Ambrogio Contarini, Josaphat Barbaro, at sa ibang mapa ng Timog Europa kabilang ang Catalan Atlas at Fra Mauro. Mayroon ding ilang pagkakaiba ng pangalang Rus na may letrang "o" sa ugat, isang halimbawa'y ''Rosie'' na ginamit ni kartograpong Andrea Bianco.<ref name="Soloviev 1957"/>{{rp|139-140}} [[Talaksan:Lestvitsa-1387.jpg|thumb|225px|right|Inskripsyon sa huling pahina ng Hagdanan ni Juan Climaco. Nakasulat: Sa taong 6895 [1387], Abril 24, ang aklat na ito ay natapos sa Monasteryo ng Studion ng abang Metropolitang Cipriano ng Kyiv at buong Rusya.]] Makikita naman ang unang Sirilikong pagsulat ng salitang "Rosiya" sa isangkomentaryong maisasapetsa 24 Abril 1387 ni Metropolitang Cipriano sa "Hagdanan" ni Juan Climaco, kung saan binansagan ni Cipriano ang kanyang sarili bilang "Metropolita ng Kyiv at buong Rusya". Sa estadong Litwano, ang titulong "Arsobispo ng Rosiya" ay ginamit noong dekada 1400 at 1410 ni Gregorio Tsamblak kaugnay kay Cipriano at sa kanyang sarili. Mula sa katapusan ng ika-15 siglo, ang ilan sa mga akdang Litwano ay paminsan-minsa'y gumagamit ng salitang "Rosiya" na naglalarawan sa pamagat ng Prinsipadong Maringal ng Mosku; sa unang pagkakataon ay matatagpuan ito sa gawang "Kronikang Heleniko at Romano" ni Ivan Cherny noong 1485. Gayunpaman, mayroon na ito ng pinanggalingan, ginamit ni Juan ng Galonifontibus ang pangalan sa naturang kahulugang nito noong 1404, habang si Ivan III ay tinawag na "soberanong Ruso" sa isang karta ng Kanato ng Crimea noong 1474. Sa Hilagang-Silangang Rus', ang pangalang "Rosiya", kasama ang pampagitang anyong "Rusiya", na unang lumitaw noong ika-13 siglo sa mga teritoryong Timog Eslabo (at nananatili hanggang ngayon sa Serbo-Kroata at Bulgaro), ay ginamit at unti-unting lumago sa mga opisyal na dokumento. Ang iilan sa mga barya nina Ivan III at Vasily III ay dala ang inskripsiyon: "Soberano ng Buong Rusya". Matapos ang koronasyon ni Ivan IV noong 1547, kinilala ang kanyang estado bilang [[Tsarato ng Rusya]]. Makikita rin ito sa mga normatibong gawa, kabilang ang mga pasya ng Sinodo ng Sandaang Balangay ng 1551, paglimbag ng Aklat ng mga Grado noong 1560, ang rito ng koronasyon ni Teodoro Ivanovich noong 1584, at ang Karta sa pagtatatag ng patriyarkado noong 1589. Samakatuwid, sa pagliko ng ika-16 at ika-17 siglo, ang mga katawagang "kaharian ng Rusya" o "lahat ng dakilang Rusya" ay nagpahiwatig ng buong hanay ng mga trono na inokupahan ng mga monarkong Ruso. Sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] mula noong dekada 1580, nagkaroon ng gawi sa Ortodoksong pamayanan ng Galisya at Kapatirang Dormisyon ng Lviv na tukuyin ang Rus' at buong Silangang Eslabong rehiyon sa Helenisadong anyo—Ros(s)iya—at sa mga nakatira dito na Ruso at sambayanang Ruso. Mulat itong desisyon ng pagtungo sa Patriyarkado ng Constantinopla at pamanang Griyego, salungat sa mga pagtangkang magpataw ng pagkakakilanlang Kanluranin sa Ruteniya at Roksolani, na mga sanga ng ideyang Sarmatismo. Ang tradisyon sa wikang Griyego, na inimpluwensyahan na ang Moscovia, ay kumalat mula Galisya hanggang sa rehiyon ng Gitnang Dnieper kasama ang Kyiv, ngunit sa Galisya ay pinalitan na ito ng Polonya. Upang tiyakin at ipagbukod ang mga lupain Ortodokso ng Polonya-Litwanya sa mga pag-aari ng Tsar, pinalaganap ng mga espiritwal na pigura tulad nina Ivan Vishensky, Job Boretsky, Zakhary Kopystensky, at Innokenty Gizel ang paggamit ng mga terminong "Munting Rusya" at "Dakilang Rusya " batay sa tradisyong Bisantino. [[Talaksan:Пищаль Царь Ахиллес, 1617 год. Военно-исторический музей артиллерии, инженерных войск и войск связи.jpg|thumb|225px|right|Sa arkabus na "Tsar Aquiles" ni Andrei Chokhov noong 1607, pinupunyagi si Tsar Mikhail Fedorovich bilang "awtokrata ng lahat ng dakilang Rusya".]] Noong 1654, pinalitan ng terminong "Rusya" ang "Rus'" sa opisyal na pamagat ng ng mga Tsar: pagkatapos ng Tratado ng Pereyaslav at ang pagsasama ng Zaporiyia sa tsarato, pati na rin ang pananakop ng Belarusong teritoryo ng Sampamahalaang Polako-Litwano, pinamagatan si Tsar Aleksei Mikhailovich bilang "awtokrata ng lahat ng Dakila, Munti, at Puting Rusya" Sa panahong ito, ang salitang "Rusya" ay halos pangkalahatang tinanggap upang tukuyin ang buong bansa kasama ang populasyon nito, ngunit patuloy na ginamit ang baryanteng "Rus'iya". Dahil sa kakulangan ng pagpapamantayan, iba-iba ang pagbabaybay nito, kung minsa'y may isa o dalawang "s". Ang pangwakasang pag-apruba ng baybay na may isang "o" at dalawang "s" ay naganap sa panahon ng paghahari ni [[Pedro I ng Rusya|Pedro I]], na sa pagtatapos ng Hilagang Digmaan noong 1721 ay tinanggap ang titulong emperador noong 1721 at itinayo ang [[Imperyong Ruso]]. Noong 1 Setyembre 1917, sa pagitan ng mga Himagsikang Pebrero at [[Himagsikang Oktubre]], idineklara ang Rusya na isang republika, noong 19 Hulyo 1918, ay naging opisyal na Sosyalistang Pederatibong Sobyetikong Republika ng Rusya (binaligtad ang posisyon ng "Sosyalista" at "Sobyetiko" noong 1936) at payak na dinaglat na SPSRR ({{lang-ru|РСФСР}}). Mula 1922 hanggang 1991, naging bahagi ito ng mas malawak na USSR, na impormal (lalo na sa mga Kanluraning bansa) at madalas na itinaguriang Rusya lamang dahil sa pangingibabaw nito sa buong unyon. Sa pagbagsak ng Unyong Sobyetiko noong 26 Disyembre 1991, humiwalay ang dating republika at kinikilala na ngayon bilang "Pederasyong Ruso", na madalas na pinapapayak na PR ({{lang-ru|РФ}}) sa midya at mga dokumentong pampamahalaan. == Heograpiya == Sinasakop ng Rusya ang halos buong hilagang bahagi ng [[superkontinente]] na [[Eurasya]]. Karamihan ng bansa ay binubuo ng mga [[kapatagan]], sa bahaging [[Europa|Europeo]] man o sa bahaging nasa [[Asya]] na kilala kadalasan bilang [[Siberia|Siberya]]. Karamihan sa mga kapatagang ito sa timog ay [[steppe|estepa]] habang sa hilaga naman ay makakapal na gubat na nagiging [[tundra]] patungo sa baybaying Artiko. May mga bulubundukin tulad ng [[Caucasus|Kaukasya]] (kung saan naroroon ang [[Bundok Elbrus]], ang pinakamataas na tuktok sa Europa na may taas ng 5 633 m) at ang [[Bulubunduking Altay|Altay]] sa mga katimugang hangganan ng bansa, samantalang sa silangang bahagi ng bansa ay naroroon ang [[Bulubunduking Verhojansk]] at ang mga [[bulkan]] ng [[Kamchatka Peninsula|Tangway ng Kamchatka]]. Kapuna-puna rin ang [[Bulubunduking Ural]], na syang pangunahing naghahati ng Europa mula sa [[Asya]]. Nagtatanyag ang Rusya ng higit 37 000 km ng baybayin sa mga karagatang [[Dagat Arctic|Arctic]] at [[Karagatang Pasipiko|Pasipiko]], pati na rin sa mga masasabing sa loob na dagat tulad ng [[Dagat Baltic|Baltiko]], [[Dagat Itim|Itim]], at [[Dagat Caspian|Kaspiyo]]. Ang ilan sa mga [[pulo]] o [[kapuluan]]g nasa hilagang baybayin ay ang [[Novaja Zemlja]], [[Franz Joseph Land]], [[Novosibirskie Ostrova]], [[Wrangel Island]], [[Kuril Islands]], at [[Sakhalin]]. Ang ilan sa mga pangunahing lawa sa Rusya ay ang [[Lawa Baikal|Baikal]], [[Lawa Ladoga]], at [[Onego]]. Marami ring mga ilog ang dumadaloy sa Rusya. === Topograpiya === Mula sa hilaga hanggang timog ang Kapatagan ng Silangang Europa, na kilala rin bilang Kapatagan ng Rusya, ay nagbihis sequentially sa Artikong tundra, koniperus gubat ([[taiga]]), broadleaf at halo-halong gubat. gubat, damuhan (kapatagan), at semi-disyerto (nagtatakip sa tabi ng Dagat Kaspiyo), bilang ng mga pagbabago sa mga halaman na sumasalamin sa mga pagbabago sa klima. [[Siberya]] ay sumusuporta sa isang katulad sunuran ngunit higit sa lahat ay taiga. Rusya ay mundo pinakamalaking ang taglay ng gubat, na kilala bilang "ang mga baga ng Europa",<ref>{{Cite news|author=Walsh, NP|title =It's Europe's lungs and home to many rare species. But to Russia it's £100bn of wood|publisher=Guardian (UK)|url=http://www.guardian.co.uk/world/2003/sep/19/environment.russia|accessdate=26 Disyembre 2007|location=London|date=19 Setyembre 2003}}</ref> ikalawang lamang sa [[maulang-gubat ng Amasona]] sa ang halaga ng dioksido ng karbono ito sumipsip. May 266 espesye ng mamal at 780 espesye ng ibon sa Rusya. Noong 1997 ay kasama sa IUCN Pula nga Listahan ng Pederasyong Ruso ang 415 espesye <ref>{{cite web|author=I.A. Merzliakova|url=http://enrin.grida.no/biodiv/biodiv/national/russia/state/00440.htm|title=List of animals of the Red Data Book of Russian Federation|publisher=Enrin.grida.no|date=1 Nobyembre 1997|accessdate=27 Abril 2010|archive-date=28 Abril 2016|archive-url=https://archive.today/20160428185844/http://enrin.grida.no/biodiv/biodiv/national/russia/state/00440.htm|url-status=dead}}</ref> at ngayon ay protektado ang mga ito. === Klima === Ang malaking sukat ng Rusya at ang distansiya ng maraming mga lugar mula sa dagat ay nagreresulta sa pangingibabaw ng mahalumigmig na klimang kontinental, na siyang dominante sa lahat ng bahagi ng bansa maliban sa tundra at sa bandang timog-kanlurang hangganan ng bansa. Naiistorbo ng mga bundok sa timugan ang masa ng mainit na hangin na galing ng Karagatang Indiyo, samantalang ang kapatagan sa kanluran at hilaga ay malantad ng bansa sa Artiko at Atlantiko.<ref name=congress>{{cite web|title=Climate|publisher=Library Of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/24.htm|accessdate=26 Disyembre 2007}}</ref> Ang kalakhang bahagi ng teritoryo ay may dalawa lamang na pangunahing season - ang taglamig at tag-init; ang taglagas at tagsibol ay karaniwang maikling panahon ng pagbabago sa pagitan ng lubhang mababang mga temperatura at lubhang mataas.<ref name=congress/> Ang pinakamalamig na buwan ay ang Enero (Pebrero sa baybay-dagat), at ang pinakamainit naman kadalasan ay Hulyo. Pangkaraniwan lang ang malaking taway ng temperatura. Sa taglamig, ang temperatura ay lalong hilagaan lalong malamig at lalong silangan lalong malamig. Umiinit nang mainit-init kapagka tag-init, kahit sa Siberya.<ref>{{Cite journal|author=Drozdov, V.A. ''et al.''|title=Ecological and Geographical Characteristics of the Coastal Zone of the Black Sea|url=https://archive.org/details/sim_geojournal_1992-06_27_2/page/169|journal=GeoJournal|publisher=Springer Netherlands|location=27.2, pp. 169–178|year=1992|doi=10.1007/BF00717701|volume=27|page=169 |issn=0343-2521}}</ref> == Kasaysayan == {{main|Kasaysayan ng Rusya}} === Sinaunang Panahon === {{see|Kahariang Bosporan|Khazaria|Lagalag na Eurasyano}} [[Talaksan:IE expansion.png|thumb|left|[[Hinuhang Kurgan]]: Ang Timog Rusya bilang [[urheimat]] ng mga [[Proto-Indo-Europeans|Taong Indo-European]].]] Isa sa mga unang modernong tao na may buto ng edad ng 35 000 taon ay matatagpuan sa [[Russia]], sa [[Kostenki]] sa gilid ng [[Ilog Don]]. Sa sinaunang-panahon beses sa napakalaking steppes ng Timog Rusya ay tahanan sa lipi ng laog pastoralists.<ref name=Belinskij>{{Cite journal|author=Belinskij A, Härke, H|title=The 'Princess' of Ipatovo|journal=Archeology|volume=52|issue=2|year=1999|url=http://cat.he.net/~archaeol/9903/newsbriefs/ipatovo.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080610043326/http://cat.he.net/~archaeol/9903/newsbriefs/ipatovo.html|archivedate=2008-06-10|accessdate=26 Disyembre 2007|url-status=dead}}</ref> Labi ng mga kapatagan civilizations ay natuklasan sa mga lugar tulad bilang [[Ipatovo kurgan|Ipatovo]] ,<ref name=Belinskij/> [[Sintashta]],<ref>{{Cite book|author=Drews, Robert|title=Early Riders: The beginnings of mounted warfare in Asia and Europe|year=2004|publisher=Routledge|location=New York|page=50|isbn=0415326249}}</ref> [[Arkaim]],<ref>{{cite web|author=Koryakova, L.|title=Sintashta-Arkaim Culture|publisher=The Center for the Study of the Eurasian Nomads (CSEN)|url=http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html|accessdate=20 Hulyo 2007|archive-date=28 Pebrero 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190228104055/http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html|url-status=dead}}</ref> at [[Pazyryk burials|Pazyryk]],<ref>{{cite web|title=1998 NOVA documentary: "Ice Mummies: Siberian Ice Maiden"|work=Transcript|url=http://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/2517siberian.html|accessdate=26 Disyembre 2007}}</ref> na kung saan dadalhin ang earliest na kilala bakas ng inimuntar digma , isang susi na tampok sa laog paraan ng buhay. Sa klasiko unang panahon, ang Pontic kapatagan ay kilala bilang Scythia. Dahil sa ang 8th siglo BC, Sinaunang Griyego mangangalakal nagdala ng kanilang mga kabihasnan sa emporiums kalakalan sa Tanais at Phanagoria.<ref>{{Cite book|author=Jacobson, E.|title=The Art of the Scythians: The Interpenetration of Cultures at the Edge of the Hellenic World|publisher=Brill|year=1995|page=38|isbn=9004098569}}</ref> Sa pagitan ng 3 at 6 siglo AD, ang Bosporan Kingdom, isang Hellenistic kaayusan ng pamahalaan na nagtagumpay ang mga Griyego colonies,<ref>{{Cite book|author=Tsetskhladze, G.R.|title=The Greek Colonisation of the Black Sea Area: Historical Interpretation of Archaeology|publisher=F. Steiner|year=1998|page=48|isbn=3515073027}}</ref> ay bumagsak sa pamamagitan ng laog invasions humantong sa pamamagitan ng gerero lipi, tulad ng ang Huns at taong hating Asayano at Europyano Avars .<ref>{{Cite book|author=Turchin, P.|title=Historical Dynamics: Why States Rise and Fall|publisher=Princeton University Press|year=2003|pages=185–186|isbn=0691116695}}</ref> Ang isang tao Turko, ang Khazars, nagpuno sa mga mas mababang Volga steppes palanggana sa pagitan ng Caspian at Dagat Itim hanggang sa 8th siglo.<ref>{{Cite book|author=Christian, D.|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|url=https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|pages=[https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri/page/n313 286]–288|isbn=0631208143}}</ref> Ang ninuno ng modernong Russians ay ang Eslabo lipi, na ang orihinal na bahay ay isipan sa pamamagitan ng ilang mga iskolar sa may been ang makahoy na lugar ng Pinsk Marshes.<ref>{{Cite book|last=For a discussion of the origins of Slavs, see Barford, P.M.|title=The Early Slavs|url=https://archive.org/details/bwb_W7-CTW-851|publisher=Cornell University Press|pages=[https://archive.org/details/bwb_W7-CTW-851/page/14 15]–16|isbn=0801439779|year=2001}}</ref> Ang East Slavs unti husay Western Russia sa dalawang waves: isang paglipat mula sa Kiev papunta sa kasalukuyan- araw Suzdal at Murom at isa pang mula Polotsk papunta sa Novgorod at Rostov. Mula sa 7 pataas na siglo, ang East Slavs binubuo ang bulk ng populasyon sa Western Russia<ref>{{Cite book|author=Christian, D.|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|url=https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|pages=[https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri/page/n33 6]–7}}</ref> at dahan-dahan ngunit mahimbing assimilated ng katutubong-Ugric bayan Finno, kabilang ang Merya, ang Muromians, at ang Meshchera. === Kievan Rus' === {{Main|Kievan Rus'}} [[Talaksan:Novgoroddd.jpg|thumb|Kuta ng Veliky Novgorod - ang pinakalumang lungsod sa Rusya]] Ang pagtatatag ng unang East Eslabo estado sa 9 na siglo ay nangyari sa panahon ng pagdating ng mga Varangian , ang Vikings na pakikipagsapalaran kasama ang mga waterways ng pagpapalawak mula sa silangan Baltic sa Black at Kaspiy Dagat.<ref>{{Cite book|author=Obolensky, D.|title=Byzantium and the Slavs|url=https://archive.org/details/byzantiumslavs0000obol|publisher=St Vladimir's Seminary Press|year=1994|page=[https://archive.org/details/byzantiumslavs0000obol/page/42 42]|isbn=088141008X}}</ref> Ayon sa Pangunahing Chronicle, isang Varangian mula Rus 'tao , na nagngangalang Rurik, ay inihalal pinuno ng Novgorod sa 862. Ang kanyang mga kahalili Oleg ang Propeta inilipat timog at conquered Kiev sa 882,<ref>{{Cite book|author=Thompson, J.W.; Johnson, E.N.|title=An Introduction to Medieval Europe, 300–1500|publisher=W. W. Norton & Co.|year=1937|page=268|isbn=0415346991}}</ref> na kung saan ay nagkaroon na dati nagbabayad pugay sa mga Khazars; kaya ang estado ng Kievan Rus ' nagsimula. Oleg, Rurik's anak Igor at Igor's anak Svyatoslav dakong huli pinasuko ang lahat ng lipi East Eslabo sa Kievan tuntunin, sinira ang Khazar khaganate at inilunsad ng ilang mga militar Ekspedisyon sa Byzantium. Sa 10th sa 11th siglo Kievan Rus 'naging isa sa mga pinakamalaking at pinaka maunlad na estado sa Europa.<ref>{{cite web|title=Ukraine: Security Assistance|publisher=U.S. Department of State|url=http://www.state.gov/t/pm/64851.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Ang naghahari ng Vladimir ang Great (980–1015) at ang kaniyang anak Yaroslav ko ang Wise (1019–1054) ay bumubuo sa Golden Edad ng Kiev, na kung saan nakita ang pagtanggap ng Ortodoksia Kristiyanismo mula sa Byzantium at ang pagbuo ng unang East Eslabo nakasulat legal code , ang Russkaya Pravda . Sa 11th at 12th siglo, palaging incursions sa pamamagitan ng laog Turko tribes, tulad ng mga Kipchaks at ang Pechenegs , na sanhi ng isang malaki at mabigat migration ng Eslabo populasyon sa mas ligtas na, mabigat na kagubatan sa rehiyon ng hilagaan, lalo na sa mga lugar na kilala bilang Zalesye .<ref>{{Cite book|author=Klyuchevsky, V.|title=The course of the Russian history|volume=1|url=http://www.kulichki.com/inkwell/text/special/history/kluch/kluch16.htm|isbn=5244000721|year=1987|publisher=Myslʹ}}</ref> [[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|180px|Alexander Nevsky, ama ng unang pinuno ng Muscovy]] Ang edad ng [[piyudalismo|pyudalismo]] at [[desentralisasyon]] ay dumating, minarkahan sa pamamagitan ng pare-pareho sa mga in-labanan sa pagitan ng mga kasapi ng Rurikid Dinastiyang na pinasiyahan Kievan Rus 'sama-sama. Kiev's pangingibabaw waned, sa benepisyo ng Vladimir-Suzdal sa hilaga-silangan, Novgorod Republika sa-kanluran hilaga at Galicia-Volhynia sa timog-kanluran. Huli Kievan Rus 'disintegrated, may mga huling suntok na ang Mongol invasion ng 1237–1240,<ref>{{Cite book|author=Hamm, M.F.|title=Kiev: A Portrait, 1800–1917|publisher=Princeton University Press|isbn=0691025851|year=1995}}</ref> na nagresulta sa pagkawasak ng Kiev<ref>{{Cite web |url=https://tspace.library.utoronto.ca/citd/RussianHeritage/4.PEAS/4.L/12.III.5.html |title=The Destruction of Kiev |access-date=2010-11-03 |archive-date=2016-08-19 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/6473/20160819150506/https://tspace.library.utoronto.ca/citd/RussianHeritage/4.PEAS/4.L/12.III.5.html |url-status=dead }}</ref> at ang pagkamatay ng tungkol sa kalahati ng populasyon ng Rus '.<ref>{{cite web|url=http://www.parallelsixty.com/history-russia.shtml|title=History of Russia from Early Slavs history and Kievan Rus to Romanovs dynasty|publisher=Parallelsixty.com|accessdate=27 Abril 2010|archive-date=2018-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180201064748/http://www.parallelsixty.com/history-russia.shtml|url-status=dead}}</ref> Ang manlulupig, mamaya na kilala bilang Tatars , nabuo ang estado ng mga [[Ginintuang Horda]], na pillaged ang Russian pamunuan at pinasiyahan sa timog at central expanses ng Russia para sa higit sa tatlong siglo.<ref>{{Cite book|author=Рыбаков, Б. А.|title=Ремесло Древней Руси|year=1948|pages=525–533, 780–781}}</ref> Galicia-Volhynia sa huli ay assimilated sa pamamagitan ng [[Sampamahalaang Polako-Litwano]], habang ang mga Mongol-dominado Vladimir-Suzdal at Novgorod Republic, dalawang rehiyon sa paligid ng Kiev, itinatag ang batayan para sa mga modernong Russian bansa. Ang Novgorod kasama Pskov pinanatili ng ilang mga antas ng awtonomya sa panahon na ang panahon ng pamatok Mongol at higit sa lahat ay ipinagkait ang mga kabangisan na apektado ang magpahinga ng ang bansa. Sa pamumuno ni [[Alexander Nevsky]] , Novgorodians repelled ang invading Swedes sa Labanan sa Neba sa 1240, pati na rin ang Crusaders Aleman sa Labanan sa Ice sa 1242, paglabag sa kanilang mga pagtatangka upang kolonisahan ang Northern Rus '. [[Talaksan:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Estado ng Moscow]] === Dakilang Duke ng Moscow === {{main|Dakilang Duke ng Moscow}} [[Talaksan:Lissner TroiceSergievaLavr.jpg|thumb|250px|Binabasbasan ni [[Sergius ng Radonezh]] si [[Dmitri Donskoi]] sa [[Trinity Sergius Lavra]], bago ang [[Labanan sa Kulikovo]].]] Ang pinaka malakas na estado kahalili sa Kievan Rus 'ay ang Grand titulo ng duke ng Moscow ("''Moscovy''" sa Western alaala), sa una ng isang bahagi ng Vladimir-Suzdal . Habang pa rin sa ilalim ng domain ng mga Mongol-Tatars at sa kanilang mga kasabwat, Moscow ay nagsimulang igiit ang kanyang impluwensiya sa Western Russia sa unang bahagi ng ika-14 siglo. Sa mga ay mahirap na beses, na may mga madalas na -Tatar raids Mongol at agrikultura paghihirap mula sa simula ng Little Ice Age . Tulad sa ang magpahinga ng Europa, mga salot hit Russia lugar sa isang beses bawat limang o anim na taon 1350-1490. Gayunman, dahil sa ang mas mababang densidad ng populasyon at mas mahusay na pangangalaga sa kalinisan (lakit pagsasanay ng banya , ang basa ng singaw paliguan),<ref name=banya>[http://sauna-banya.ru/ist.html The history of banya and sauna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110427153021/http://sauna-banya.ru/ist.html |date=2011-04-27 }} {{in lang|ru}}</ref> populasyon ng pagkawala na sanhi ng mga salot ay hindi kaya ng malubhang bilang sa Western Europe, at ang mga pre-salot na populasyon ay naabot sa Russia nang maaga bilang 1500.<ref>"''[http://books.google.com/books?id=yw3HmjRvVQMC&pg=PA62 Black Death]''". Joseph Patrick Byrne (2004). p.62. ISBN 0-313-32492-1</ref> Humantong sa pamamagitan ng Prince Dmitri Donskoy ng Moscow at nakatulong sa pamamagitan ng Russian Orthodox Church , ang nagkakaisang hukbo ng mga Ruso mga pamunuan inflicted isang milyahe pagkatalo sa mga Mongol-Tatars sa Labanan sa Kulikovo sa 1380. Moscow unti buyo ang mga nakapaligid na mga pamunuan, kabilang ang mga dating malakas na rivals, tulad ng Tver at Novgorod . Sa ganitong paraan Moscow ang naging pangunahing nangungunang puwersa sa proseso ng Russia's reunification at expansion. Ivan III (ang Great) sa wakas threw off ang mga kontrol ng Ginintuang Horda, pinagtibay sa buong ng Central at Northern Rus 'sa ilalim ng Moscow's kapangyarihan, at ang unang sa kumuha ang pamagat "Grand Duke ng lahat ng mga Russias".<ref>{{cite web|author=May, T.|title=Khanate of the Golden Horde|url=http://www.accd.edu/sac/history/keller/Mongols/states3.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080607055652/http://www.accd.edu/sac/history/keller/Mongols/states3.html|archivedate=2008-06-07|accessdate=27 Disyembre 2007|url-status=dead}}</ref> Matapos ang pagbagsak ng Constantinople sa 1453, Moscow inaangkin sunod sa mga legacy ng Eastern Roman Empire . Ivan III asawa Sophia Palaiologina , ang pamangkin ng huling Byzantine emperador Constantine XI , at ginawa ang Byzantine double-luko agila sa kanyang sarili, at sa huli Russian, amerikana-ng-bisig. === Tsardom ng Rusya === {{main|Tsardom ng Rusya}} [[Talaksan:Ivan the Terrible (cropped).JPG|thumb|upright|left|Si Tsar [[Ivan IV]] ni [[Ilya Repin]]]] Sa pag-unlad ng Ikatlong Roma ideya, ang Grand Duke Ivan IV (ang "Awesome"<ref>Frank D. McConnell. [http://books.google.com/books?id=rqhZAAAAMAAJ&q=%22ivan+the+awesome%22&dq=%22ivan+the+awesome%22&ei=rTBsSMvZLoS8jgGi4ZgU&pgis=1 Storytelling and Mythmaking: Images from Film and Literature.] [[Oxford University Press]], 1979. ISBN 0-19-502572-5; Quote from page 78: "But Ivan IV, Ivan the Terrible, or as the Russian has it, ''Ivan Groznyi'', "Ivan the Magnificent" or "Ivan the Awesome," is precisely a man who has become a legend"</ref> o "mga kilabot") ay opisyal na nakoronahan ang unang Tsar (" Cesar ") ng Russia sa 1547. Ang Tsar promulgated ng isang bagong code ng mga batas ( Sudebnik ng 1550 ), itinatag ang unang Russian pyudal kinatawan katawan ( Zemsky Sobor ) at ipinakilala ang mga lokal na self-management sa kanayunan rehiyon.<ref>{{Cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|pages=562–604|volume=6|isbn=5170021429}}</ref><ref>{{Cite book|author=Skrynnikov, R.|title=Ivan the Terrible|url=https://archive.org/details/ivanterrible0000skry|publisher=Academic Intl Pr|year=1981|page=[https://archive.org/details/ivanterrible0000skry/page/219 219]|isbn=0875690394}}</ref> Sa panahon ng kanyang mahabang maghari, Ivan IV halos lambal ang naka malaking Ruso teritoryo sa pamamagitan ng annexing ang tatlong khanates Tatar (bahagi ng disintegrated Ginintuang Horda): Kazan at Astrakhan kasama ang Volga River, at kapangyarihan ng kan Sibirean sa South Western Siberia. Ganito sa katapusan ng ika-16 siglo Russia ay transformed sa isang multiethnic , multiconfessional at transkontinental estado . Gayunman, ang Tsardom ay weakened sa pamamagitan ng mahaba at hindi matagumpay Livonian War laban sa koalisyon ng Poland, Lithuania, Sweden at para sa access sa Baltic baybayin at dagat kalakalan.<ref>{{Cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|volume=6|pages=751–908|isbn=5170021429}}</ref> Sa parehong oras ang Tatars ng Krimeano kapangyarihan ng kan, ang tanging natitirang mga kahalili sa mga Ginintuang Horda, patuloy na salakayin Southern Russia,<ref>{{PDFlink|[http://www.econ.hit-u.ac.jp/~areastd/mediterranean/mw/pdf/18/10.pdf The Crimean Tatars and their Russian-Captive Slaves]|355&nbsp;[[Kibibyte|KiB]]<!-- application/pdf, 364316 bytes -->}}. Eizo Matsuki, Mediterranean Studies Group at Hitotsubashi University.</ref> at ay kahit able sa burn down Moscow sa 1571.<ref>{{cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|volume=6|pages=751–809|isbn=5170021429}}</ref> [[Talaksan:Minin & Pozharskiy 01.JPG|upright|thumb|Ang [[Monumento para kay Minin at Pozharsky]] sa Moscow]] Ang kamatayan ng Ivan's anak na minarkahan ang katapusan ng sinaunang Rurikid Dinastiyang sa 1598, at sa kumbinasyon sa mga gutom ng 1601-1603<ref>{{Cite book|author=Borisenkov E, Pasetski V.|title=The thousand-year annals of the extreme meteorological phenomena|isbn=5244002120|page=190}}</ref> ang humantong sa civil war, ang mga tuntunin ng pretenders at dayuhang interbensiyon sa panahon ng Time ng problema sa unang bahagi ng 17 na siglo.<ref>{{Cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|volume=7|pages=461–568|isbn=5170021429}}</ref> Polish-Lithuanian Commonwealth abala bahagi ng Russia, kabilang Moscow. Sa 1612 ang mga Poles ay sapilitang sa retiro sa pamamagitan ng mga Ruso pulutong volunteer, na humantong sa pamamagitan ng dalawang pambansang bayani, merchant Kuzma Minin at Prince Dmitry Pozharsky. Ang [[Dinastiyang Romanov]] acceded sa trono sa 1613 sa pamamagitan ng mga desisyon ng Zemsky Sobor , at ang bansa ang nagsimula nito unti-unting paggaling mula sa krisis. Russia patuloy nito sa teritoryo ng paglago sa pamamagitan ng 17 siglo, na kung saan ay ang edad ng Cossacks . Cossacks ay warriors ayusin sa militar ng mga komunidad, magkawangki pirates at pioneers sa New World . Sa 1648, ang mga magbubukid ng Ukraine sumali sa Zaporozhian Cossacks sa paghihimagsik laban sa Poland-Lithuania sa panahon ng pag-aalsa Khmelnytsky , dahil sa mga panlipunan at relihiyon aapi sila ay nagdusa sa ilalim Polish tuntunin. Sa 1654 ang mga Ukranian lider, Bohdan Khmelnytsky , inaalok sa mga lugar Ukraine ilalim ng proteksiyon ng mga Russian Tsar, Aleksey ko . Aleksey's na pagtanggap sa alok na ito na humantong sa isa pang Russo-Polish War (1654–1667) . Panghuli, Ukraine ay nahati sa kahabaan ng ilog Dnieper , Aalis ang mga western bahagi (o right-bangko Ukraine ) sa ilalim ng Polish tuntunin at silangang bahagi ( Kaliwa-bangko Ukraine at Kiev ) sa ilalim ng Russian. Mamaya, sa 1670–1671 ang Don Cossacks humantong sa pamamagitan ng Stenka Razin na sinimulan ng isang malaking pag-aalsa sa rehiyon Volga, ngunit ang Tsar's tropa ay matagumpay manalo sa mga rebelde. Sa silangan, ang mabilis na Russian pagsaliksik at kolonisasyon ng ang malaking mga teritoryo ng Siberya ay humantong sa pamamagitan ng halos lahat Cossacks pangangaso para sa mahalagang mga fur at garing . Russian explorers hunhon silangan lalo na kasama ang mga ruta ng Siberya ilog , at sa pamamagitan ng kalagitnaan ng 17 siglo ay may mga Russian settlements sa Eastern Siberia, sa Chukchi Peninsula , kasama ang Amur River , at sa Pacific baybayin. Sa 1648 ang Kipot ng Bering sa pagitan ng Asya at North America ay lumipas na para sa unang panahon sa pamamagitan ng Fedot Popov at Semyon Dezhnyov . === Imperyal na Rusya === {{main|Imperyong Ruso}} [[Talaksan:Peter der-Grosse 1838.jpg|left|180px|thumb|Si [[Peter the Great|Pedrong Dakila]], ang unang [[Emperador ng Rusya]].]] Sa ilalim ng Tsarinong si Pedrong Dakila, ang bansa ay naging isang imperyo noong 1721 at naging kinikilala bilang isang makapangyarihang puwersa sa mundo. Sa paghahari nioya noong 1682–1725, pinabagsak ni Pedro ang Sweden sa Dakilang Digmaang Hilaga at pinilit ang huli ito na isuko ang West Karelia at Ingria (dalawang rehiyon nawala sa pamamagitan ng Russia sa Panahon ng Mga Gulo),<ref>{{Cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|volume=9, ch.1|url=http://militera.lib.ru/common/solovyev1/09_01.html|isbn=5170021429|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> pati na rin ang Estland at Livland, at pagsiguro ng rutang pandagat ng Imperyong Ruso sa Dagat Baltik.<ref>{{Cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|volume=15, ch.1|url=http://militera.lib.ru/common/solovyev1/15_01.html}}</ref> Nagpagawa si Tsarenong Pedro ng bagong kabisera na tinatawag na Saint Petersburg na kinatatayuan ng isang [[portipikasyon|kuta]] ng Sweden, na sa susunod na mga taon ay kilalanin bilang Bintana ng Rusya sa Europa. Ang kanyang mga reporma sa pagpapalago ng Kanluraning Kultura sa Rusya ang nagdala sa kanya upang kilalanin siya ng mga kapwa niyang Ruso na "Ama ng Padkakanluranin" ng Rusya. Sa pamamagitan ng babaeng anak ni Pedro na si Elisabet, na naghari sa imperyo noong 1741–62, nakilahok ang Rusya sa Digmaang Pitong Taon (1756–1763). Habang nagaganap ang tunggalian ng Russia at [[Prusya]] na isanib ang Eastern Prussia sa Imperyong Ruuso at kahit na kinuha nila ang Berlin, namatay ang Tsarinang si Elisabet, at lahat ng mga lugar na nasakop ng Rusya ay bumalik sa kaharian ng Prussia sa pamamagitan ng maka-Prusyang Tsarenong Pedro III ng Rusya. Sa pamamagitan ng Dakilang Tsarenang si Katrina II, na namuno noong 1762–96, lumaki ang Imperyong Ruso hanggang sa mga Polish-Lithuanian Commonwealth at isinanib ang karamihan sa kanyang teritoryo sa Russia sa panahon ng Paghahati ng Poland, nahinto ang paglako ng mga hangganan ng imperyo sa dakong kalunuran sa Gitnang Europa. Sa timog, pagkatapos ng matagumpay ng Digmaang Ruso-Turko laban sa mga kawal ng Imperyong Otoman, pinalaki ni Katrina ang hangganan ng imperyo sa Dagat Itim at nasakop ang kaharian ng mga Krimeano. Bilang resulta ng tagumpay sa ibabaw ng Ottomans, nasakop din ang makabuluhang pananakop ng teritoryo na nadagdag ang Transcaucasia sa imperyo noong unang bahagi ng ika-19 siglo. Patuloy ang pananakop sa ilalim ni Tsarenong Alehandro I (1801–1825); nakuha ang Finland mula sa napahinang kaharian ng Sweden noong 1809 at ng Bessarabia mula sa mga Turkong Otoman noong 1812. Sa panahong ring iyon nasakop ng mag Ruso ang Alaska at itinatag ang mga kutang Ruso sa California, tulad ng Fort Ross. Sa 1803–1806 ang unang ekspedisyon ng imperyo ng mundo ay ginawa, mamaya na sinusundan ng iba pang makabuluhang pagsaliksik ng mga biyaheng pandagat. Noong 1820 nagpadala ang imperyo ng ekspedisyon na nakatuklas sa kontinente ng Antarctica. [[Talaksan:Russian Empire (1867).svg|thumb|250px|Ang [[Imperyong Ruso]] noong 1866 at pati ang mga saklaw ng impluwensiya.]] [[Talaksan:Продаж кріпаків з аукціону.jpg|thumb|230px|Ang kalakalan ng alipin sa mga maharlika sa Rusya]] Sa alyansa sa iba't-ibang European bansa, nakipaglaban ang Imperyong Ruso sa Napoleonikong Pransiya. Dahil mga ambisyon ni Emperador Napoleon ng Pransiya na tahimikin ang Russia at sa pagkaabot ng karurukan ng kapangyarihan ng Emperador noong 1812, nabigo nang abang-aba na ang kasundaluhan ni Napoleon at ang pagtutol sa kumbinasyon sa mga matinding malamig ng Rusong taglamig na humantong sa isang nakapipinsalang pagkatalo ng manlulupig, kung saan higit sa 95% bahagdan ng Grande Armée ay nawala.<ref>{{cite web|title=Ruling the Empire|publisher=Library of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/5.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Sa pamumuno nina Mikhail Kutuzov at Barclay de Tolly, ang hukbong Ruso ang nagpaalis kay Napoleon mula sa bansa at pinalayas sa pamamagitan ng Koalisyong Europa sa digmaan ng Sixth Coalition, sa wakas ng pagpasok ng Paris. Ang mga kasapi ng [[Kongreso ng Viena]], na sinalian nina Tsarenong Alehandro I at Emperador Francisco I ng Austria, ang nagguhit ng bagong mapa ng Europa pagkatapos ng pagkatalo ni Emperador Napoleon sa digmaan. Ang mga opisyal ng Napoleonik Wars nagdala ng mga ideya ng liberalismo bumalik sa Russia sa kanila at tinangka upang paikliin sar's kapangyarihan sa panahon ng abortive Decembrist aalsa ng 1825. Sa katapusan ng mga [[konserbatismo|konserbatibo]] paghahari ni Nicolas ko (1825–1855) isang tugatog panahon ng Russia's kapangyarihan at impluwensiya sa Europa ay ginulo ng pagkatalo sa Krimeano War . Nicholas's kahalili Alexander II (1855–1881) enacted makabuluhang pagbabago sa bansa, kabilang ang palayain reporma ng 1861 ; mga Great pagbabagong spurred [[industriyalisasyon]] at modernized ang Russian hukbo, na kung saan ay matagumpay na liberated Bulgaria mula sa Turko tuntunin sa [[1877–78 Russo-Turkish War]]. Ang huli 19th siglo nakita ang tumaas ng iba't ibang sosyalistang kilusan sa Rusya. Alexander II ay napatay sa 1881 sa pamamagitan ng rebolusyonaryong terorista, at ang paghahari ng kaniyang anak Alexander III (1881–1894) ay mas liberal ngunit mas mapayapa. Ang huling Russian Emperador, Nicholas II (1894–1917), ay hindi nagawang, gayunpaman, upang maiwasan ang mga kaganapan ng mga [[Himagsikang Ruso ng 1905]] , na-trigger ng hindi matagumpay na mga Russo-Japanese War at ang demonstration insidente kilala bilang marugo Linggo . Ang pag-aalsa ay ilagay down, ngunit ang mga pamahalaan ay sapilitang upang payagan pangunahing reporma, kabilang ang pagbibigay ng kalayaan ng pananalita at pagpupulong , ang legalisasyon ng mga partidong pampolitika at ang pagbuo ng isang inihalal na pambatasan katawan, ang Estado Duma ng Russian Empire . Sa 1914 Russia ipinasok World War ko sa tugon sa Austria's deklarasyon ng digmaan sa Russia's ally Serbia , at lumaban sa maramihang mga fronts habang hiwalay sa kanyang Triple pinagkaintindihan alyado. Sa 1916 ang Brusilov Nakakasakit ng Russian Army nilipol ang mga militar ng Austria-Hungary halos ganap. Gayunman, ang mga naka-umiiral na mga pampublikong kawalan ng tiwala ng rehimen ay deepened sa pamamagitan ng pagsikat gastos ng digmaan, ang mataas na casualties , at ng mga alingawngaw ng corruption at pagtataksil. Ang lahat ng ito nabuo ang klima para sa mga [[Himagsikang Ruso ng 1917]], natupad sa dalawang pangunahing mga gawa. Ang isang malupit na patakaran ng [[Rusipikasyon]] ay isinagawa sa loob ng 300 taon laban sa dose-dosenang mga nasakop na tao. === Republika na Rusya === [[File:KéresnkiEnUnDiscursoALosSoldadosDelFrenteMayo1917.png|thumb|250px|Alexander Kerensky - pinuno ng rebolusyon]] [[File:Russian coa 1917.svg|170px|thumb|Eskudo de armas ng Rusya republika (walang imperyal na setro at korona)]] [[File:Anthem of Free Russia Instrumental.ogg|thumb|Ang awit ng libreng Rusya - isang sikat na rebolusyonaryong kanta.]] Ang Pebrero Rebolusyon sapilitang Nicholas II sa magbitiw sa tungkulin; siya at ang kanyang pamilya ay nabilanggo at mamaya naisakatuparan sa panahon ng Digmaang sibil sa Rusya. Ang monarkiya ay pinalitan ng isang nangangalog koalisyon ng mga partidong pampolitika na ipinahayag mismo ang Pansamantalang Pamahalaan . Isang alternatibong sosyalista pagtatatag umiiral sa tabi, ang Petrograd Sobyet , wielding kapangyarihan sa pamamagitan ng demokratikong inihalal na konseho ng manggagawa at magsasaka, na tinatawag na Soviets . Ang mga tuntunin ng mga bagong awtoridad lamang lala ang krisis sa bansa, sa halip ng paglutas ng mga ito. Sa kalaunan, sa [[Himagsikang Oktubre]], sa pangunguna ni Bolshevik lider Vladimir Lenin , ginulo ang Pansamantalang Pamahalaan at nilikha mundo unang mga [[sosyalistang estado]] . === Rusyang Sobyet === {{main|Unyong Sobyet|Kasaysayan ng Unyong Sobyet|Russian SFSR}} [[Talaksan:Kustodiev The Bolshevik.jpg|left|thumb|Ang ''[[Bolshevik]]'' ni [[Boris Kustodiev]], isang representasyong biswal ng [[Himagsikang Ruso (1917)|Himagsikang Ruso]].]] Kasunod ng [[Himagsikang Oktubre]], isang civil war Nasira out sa pagitan ng mga kontra-rebolusyonaryong kilusan White at ang bagong rehimen sa kanyang Red Army . Russia nawala ang kanyang Ukrainian, Polish, Baltic, at Finnish teritoryo sa pamamagitan ng pagpirma sa [[Tratado ng Brest-Litovsk]] na concluded labanan sa [[Central Powers]] sa World War I. Ang magkakatulad kapangyarihan inilunsad ng isang hindi matagumpay militar interbensiyon sa suporta ng mga anti-Komunista ng pwersa, habang ang parehong ang mga Bolsheviks at White kilusan natupad sa mga kampanya ng deportations at executions laban sa bawat isa, ayon sa pagkakabanggit kilala bilang ang Red Terror at White Terror . Sa pagtatapos ng digmaang sibil ang Russian ekonomiya at imprastraktura ay mabigat na nasira. Milyun-milyong naging White émigrés ,<ref>[http://books.google.com/books?id=uUsLAAAAIAAJ&pg=PA3 Transactions of the American Philosophical Society]. James E. Hassell (1991). p.3. ISBN 0-87169-817-X</ref> at ang Povolzhye gutom inaangkin 5 milyong mga biktima.<ref>[http://www.icrc.org/Web/Eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY Famine in Russia: the hidden horrors of 1921] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100719100632/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY |date=2010-07-19 }}, International Committee of the Red Cross</ref> Ang Russian SFSR kasama ang tatlong iba pang mga Sobiyet republics nabuo ang Unyong Sobyet , o USSR, sa 30 Disyembre 1922. Sa labas ng 15 republics ng USSR , ang Russian SFSR ay ang pinakamalaking sa mga tuntunin ng laki, at paggawa ng up ng higit sa kalahati ng kabuuang populasyon USSR, dominado ng unyon para sa kanyang buong 69-taong kasaysayan; ang Unyong Sobyet ay madalas na tinutukoy sa, bagaman hindi tama, tulad ng Russia at ang kanyang mga tao bilang Russians. Sumusunod Lenin kamatayan 's sa 1924, si Joseph Stalin , ang isang inihalal General Secretary ng Partido Komunista , pinamamahalaang upang ilagay ang lahat ng mga grupo ng pagsalungat sa loob ng mga partido at pagsamasamahin marami kapangyarihan sa kanyang mga kamay. Leon Trotsky , ang mga pangunahing tagasulong ng rebolusyon mundo , ay desterado mula sa Unyong Sobyet noong 1929, at Stalin's ideya ng sosyalismo sa isang bansa ay naging ang pangunahing linya. Ang patuloy na panloob na pakikibaka sa mga Bolshevik party culminated sa ang Great purge , ang isang panahon ng repressions mass sa 1937–1938, kung saan daan-daang libo ng mga tao ay naisakatuparan, kabilang ang militar lider nahatulan sa coup d'état plots.<ref>Abbott Gleason (2009). "''[http://books.google.com/books?id=JyN0hlKcfTcC&pg=PA373&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false A Companion to Russian History]''". Wiley-Blackwell. p.373. ISBN 1-4051-3560-3</ref> [[Talaksan:Gulag Location Map.png|thumb|270px|Mapa ng kampong konsentrasyon ng Gulag]] Ang pamahalaan ay inilunsad ng isang binalak ekonomiya , industriyalisasyon sa kanayunan na higit sa lahat ng bansa, at kolektibisasyon ng agrikultura nito. Sa panahon na ito ng mabilis na pangkabuhayan at panlipunan ng milyon-milyong mga pagbabago ng mga tao got sa penal mga kampo ng paggawa ,<ref>Getty, Rittersporn, Zemskov. Victims of the Soviet Penal System in the Pre-War Years: A First Approach on the Basis of Archival Evidence. The American Historical Review, Vol. 98, No. 4 (Oct., 1993).</ref> kasama na ang maraming mga pampolitikang convicts, at milyon-milyon ay deportado at ipinatapon sa remote na lugar ng Unyong Sobyet.<ref>Getty, Rittersporn, Zemskov. Victims of the Soviet Penal System in the Pre-War Years: A First Approach on the Basis of Archival Evidence. The American Historical Review, Vol. 98, No. 4 (Oct., 1993), pp. 1017-1049</ref> Ang palampas kaguluhan ng mga bansa agrikultura, pinagsama sa malupit na mga patakaran ng estado at ng isang kawalan ng ulan, ang humantong sa gutom ng 1932–1933 .<ref>R.W. Davies, S.G. Wheatcroft (2004). ''The Years of Hunger: Soviet Agriculture, 1931–33''. pp. 401</ref> Gayunman, kahit na may isang mabigat na presyo, ang Unyong Sobyet ay transformed mula sa isang agraryo ekonomiya sa isang pangunahing pang-industriya planta ng elektrisidad sa isang maikling span ng panahon. Ang patakaran sa pagpapayapa ng Great Britain at France sa Hitler annexions s 'ng Ruhr , Austria at sa wakas ng Czechoslovakia pinalaki ng kapangyarihan ng Nazi Germany at maglagay ng isang pagbabanta ng digmaan sa Unyong Sobyet. Around sa parehong oras ang Aleman Reich allied na may ang Empire ng Japan , isang karibal ng USSR sa [[Malayong Silangan]] at isang bukas na kaaway sa Sobiyet-Japanese Border Wars sa 1938-39. Sa Agosto 1939, pagkatapos ng isa pang kabiguan ng pagtatangka upang magtatag ng isang kontra-Nasismo alyansa ng Britanya at Pransiya, ang Sobiyet pamahalaan sumang-ayon na tapusin ang [[Kasunduang Molotov-Ribbentrop]] sa Alemanya, pledging non-agresyon sa pagitan ng dalawang bansa at paghahati ng kanilang mga saklaw ng impluwensiya sa Silangang Europa . Habang Hitler conquered Poland, France at iba pang bansa na kumikilos sa iisang harap na sa simula ng World War II , ang USSR ay able sa build up ang kanyang militar at mabawi ang ilan sa mga dating teritoryo ng Russian Empire sa panahon ng Sobiyet paglusob ng Poland at ang Winter War . Sa 22 Hunyo 1941, Nazi Germany ang nakabasag non-agresyon kasunduan at lusubin ang Sobiyet Union sa mga pinakamalaking at pinaka malakas na puwersa sa paglusob ng tao ang kasaysayan,<ref>{{cite web|title=World War II|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=9 Marso 2008|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/648813/World-War-II}}</ref> ang pagbubukas ng pinakamalaking teatro ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig . Bagaman ang Aleman hukbo ay nagkaroon ng mumunti tagumpay sa maagang bahagi, ang kanilang mga mabangis na pagsalakay ay pinatigil sa Labanan sa Moscow . Sa dakong huli sa mga Germans ay dealt pangunahing pagkatalo unang sa Battle ng Stalingrad sa taglamig ng 1942–43,<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/648813/World-War-II|publisher=Encyclopedia Britannica|accessdate=12 Marso 2008|title=The Allies' first decisive successes: Stalingrad and the German retreat, summer 1942–Pebrero 1943}}</ref> at pagkatapos ay sa Battle ng Kursk sa tag-init ng 1943. Isa pang Aleman kabiguan ay ang paglusob ng Leningrad , kung saan ang bayan ay lubos na blockaded sa lupain sa pagitan ng 1941–1944 sa pamamagitan ng Aleman at Finnish pwersa, paghihirap kagutuman at higit sa isang milyong mga pagkamatay, ngunit hindi kailanman isinusuko.<ref>[http://www.cambridge.org/uk/catalogue/catalogue.asp?isbn=0521863260 The Legacy of the Siege of Leningrad, 1941–1995]. Cambridge University Press.</ref> Sa ilalim ng Stalin's administrasyon at ang pamumuno ng tulad commanders bilang Georgy Zhukov at Konstantin Rokossovsky , Sobiyet pwersa kawan sa pamamagitan ng Silangang Europa sa 1944–45 at nakuha Berlin Mayo 1945. Sa Agosto 1945 ang Sobiyet Army ousted Hapon mula sa Tsina's Manchukuo at North Korea , ng kontribusyon sa mga kaalyado pagtatagumpay sa Japan. [[Talaksan:Gagarin in Sweden.jpg|thumb|upright|Unang tao sa kalawaan, si [[Yuri Gagarin]]]] 1941–1945 na panahon ng World War II ay kilala sa Russia bilang ang Great War Makabayan . Sa ganitong tunggalian, na kung saan kasama ang marami sa mga pinaka-nakamamatay na operasyon ng labanan sa tao ng kasaysayan, Sobiyet militar at sibilyan pagkamatay ay 10600000 at 15900000 ayon sa pagkakabanggit,<ref>{{Cite book|author=Erlikman, V.|title=Poteri narodonaseleniia v XX veke : spravochnik|year=2004|id=Note: Estimates for Soviet World War II casualties vary between sources|isbn=5931651071|publisher=Russkai︠a︡ panorama|location=Moskva}}</ref> accounting para sa mga tungkol sa isang third ng lahat ng World War II casualties . Ang Sobiyet ekonomiya at imprastraktura nagdusa napakalaking pagkawasak<ref>{{cite web|title=Reconstruction and Cold War|publisher=Library of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/12.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> ngunit ang Sobiyet Union lumitaw bilang isang kinikilala superpower . Ang Red Army abala Silangang Europa pagkatapos ng digmaan, kabilang ang East Germany . Dependent sosyalista na pamahalaan ay naka-install sa pagkakaisa Eastern estado satellite. Pagiging mundo ikalawang ang nuclear weapons kapangyarihan , ang USSR itinatag ang [[Kasunduan ng Varsovia]] at pumasok sa isang pakikibaka para sa pandaigdigang dominasyon sa Estados Unidos at NATO , na kung saan ay naging kilala bilang ang Cold War . Ang Unyong Sobyet na-export nito Komunista ideolohiya sa bagong nabuo Republika ng Tsina at Hilagang Korea , at mamaya sa Cuba at maraming iba pang mga bansa. Makabuluhang halaga ng mga Sobyet na yaman ay inilalaan sa aid sa iba pang mga sosyalistang estado.<ref>[http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%28DOCID+su0391%29 Foreign trade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170309155830/http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd%2Fcstdy%3A%40field%28DOCID+su0391%29 |date=2017-03-09 }} from ''A Country Study: Soviet Union (Former)''. [[Library of Congress Country Studies]] project.</ref> Pagkatapos Stalin kamatayan 's at sa isang maikling panahon ng kolektibong patakaran, ang isang bagong lider Nikita Khrushchev denunsiyado ang mga uri ng pagsamba ng pagkatao ng Stalin at inilunsad ang mga patakaran ng mga de-Stalinization . Penal ng paggawa na sistema ay nagbago at maraming-marami sa mga bilanggo pinakawalan;<ref>{{Cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,916205-2,00.html|work=TIME|accessdate=1 Agosto 2008|title=Great Escapes from the Gulag|date=5 Hunyo 1978|archive-date=26 Hunyo 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626002132/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,916205-2,00.html|url-status=dead}}</ref> ang pangkalahatang kadalian ng mga patakaran ng mga mapanupil na naging kilala bilang mamaya Khruschev pagkatunaw . Sa parehong panahon, tensions sa Estados Unidos heightened kapag ang dalawang rivals clashed sa paglawak ng US missiles Jupiter sa Turkey at Sobiyet missiles sa Cuba . [[Talaksan:Mir on 12 June 1998edit1.jpg|left|thumb|Ang [[estasyong pangkalawaan]] ng Sobyet at Ruso na [[Mir]]]] Sa 1957 ang Sobiyet Union inilunsad mundo unang mga artipisyal na satellite , Sputnik 1 , ganito ang simula ng Space Age . Russian kosmonawt Yuri Gagarin ang naging unang tao sa orbita ang Earth sakay Vostok 1 pinapatakbo ng tao spacecraft sa 12 Abril 1961 . Mga sumusunod na ang ousting ng Khrushchev, isa pang panahon ng kolektibong tuntunin ensued, hanggang Leonid Brezhnev ay naging mga lider. Kosygin reporma , na naglalayong sa bahagyang desentralisasyon ng Sobiyet ekonomiya at paglilipat ng diin mula sa mabigat na industriya at armas sa liwanag industriya at mga consumer kalakal , ay stifled sa pamamagitan ng ang konserbatibo Komunista pamumuno. Ang panahon ng 1970s at unang bahagi ng 1980s ay naging kilala bilang Brezhnev pagwawalang-kilos . Sa 1979 ang Sobiyet pwersa ipinasok Afghanistan sa kahilingan ng kanyang mga komunista na pamahalaan. Ang pananakop pinatuyo ekonomiyang mga resources at dragged sa pagkamit nang walang makabuluhang pampolitika resulta. Huli ang Sobiyet Army ay nakuha mula sa Afghanistan sa 1989 dahil sa pagsalungat internasyonal, persistent anti-Sobyet gerilya digma (pinahusay na sa pamamagitan ng US), at isang kakulangan ng suporta mula sa Sobiyet mamamayan. Mula 1985 pataas, ang huling Sobiyet lider Mikhail Gorbachev ang nagpasimula ng mga patakaran ng glasnost (pagkabukas ng isip) at perestroika (restructuring) sa isang pagtatangka na gawing makabago ang mga bansa at gumawa ito ng mas demokratiko . Gayunman, ito ang humantong sa tumaas ng malakas na makabayan at separatista kilusan. Bago sa 1991, ang Sobiyet ekonomiya ay ang pangalawang pinakamalaking sa mundo,<ref>{{cite web|url=http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact90/world12.txt|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=9 Marso 2008|title=1990 CIA World Factbook|archive-date=27 Abril 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427053700/http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact90/world12.txt|url-status=dead}}</ref> ngunit sa panahon ng kanyang huling taon na ito ay nagdadalamhati sa pamamagitan ng shortages ng mga bilihin sa mga tindahan ng groseri, malaking budget deficits at paputok paglago sa pera supply humahantong sa pagpintog.<ref>{{cite web|url=http://www.photius.com/countries/russia/economy/russia_economy_unforeseen_results_o~1315.html|title=Russia Unforeseen Results of Reform|publisher=The Library of Congress Country Studies; CIA World Factbook|accessdate=10 Marso 2008}}</ref> Sa Agosto 1991, isang hindi matagumpay na mga militar pagtatagumpay , itinuro laban Gorbachev at naglalayong pagpepreserba ng Unyong Sobyet, sa halip na humantong sa pagbagsak nito at sa katapusan ng sosyalistang tuntunin. Ang USSR ay nahati sa 15 post-Sobiyet estado sa Disyembre 1991. === Pederasyong Rusya === {{main|Kasaysayan ng Rusya pagatapos ng Unyong Sobyet}} Boris Yeltsin ay inihalal ang Presidente ng Russia sa Hunyo 1991, sa unang direktang halalan sa Rusong kasaysayan. Sa panahon at pagkatapos ng Sobyet paghiwalay, wide-ranging reporma kabilang pribatisasyon at merkado at kalakalan liberalisasyon ay pagiging nagtangka,<ref name=OECD/> kasama na ang mga radikal na pagbabago kasama ang mga linya ng " shock therapy "bilang inirerekomenda ng Estados Unidos at Pandaigdigang Pondong Fund .<ref>{{Cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CEED91F39F932A15751C1A965958260|title= U.S. is abandoning 'shock therapy' for the Russians|author=Sciolino, E.|work=The New York Times|accessdate=20 Enero 2008|date=21 Disyembre 1993}}</ref> Lahat ito ay nagdulot ng isang malaking krisis ekonomiya, characterized sa pamamagitan ng 50% tanggihan ng parehong GDP at pang-industriya na output sa pagitan ng 1990-1995.<ref name=OECD/><ref>{{cite web|title=Russia: Economic Conditions in Mid-1996|publisher=Library of Congress|url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%20%28DOCID+ru0119%29}}</ref> Pribatisasyon ang higit sa lahat shifted control ng negosyo mula sa mga ahensiya ng estado sa mga indibidwal na may koneksiyon sa loob sa sistema ng pamahalaan. Marami sa mga bagong mayaman businesspeople kinuha bilyong sa cash at ari-arian sa labas ng bansa sa isang malaking flight capital .<ref>{{cite web|title=Russia: Clawing Its Way Back to Life (int'l edition)|work=BusinessWeek|url=http://www.businessweek.com/1999/99_48/b3657252.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Ang depression ng estado at ekonomiya ang humantong sa pagbagsak ng mga serbisyong panlipunan; ang kapanganakan rate plummeted habang ang kamatayan rate skyrocketed. Milyun-milyong plunged sa kahirapan, mula sa 1.5% na antas ng kahirapan sa huli Sobiyet panahon, sa 39-49% sa pamamagitan ng kalagitnaan ng 1993.<ref name=worldbank>{{Cite book|author=Branko Milanovic|title=Income, Inequality, and Poverty During the Transformation from Planned to Market Economy|publisher=The World Bank|year=1998|pages=186–189}}</ref> Ang 1990s nakita matinding corruption at kawalan ng batas, tumaas ng kriminal gangs at marahas na krimen.<ref>{{Cite journal|author=Jason Bush|title=What's Behind Russia's Crime Wave?|journal=BusinessWeek Journal|date=19 Oktubre 2006|url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/oct2006/gb20061019_110749_page_2.htm}}</ref> Ang 1990s ay plagued sa pamamagitan ng armadong conflicts sa Northern Kukasus , parehong lokal na etniko skirmishes at separatista Islamist insurrections. Dahil ang Chechen separatists ay ipinahayag [[kasarinlan|pagsasarili]] sa maagang 1990s, isang paulit-ulit digmaan gerilya ay lumaban sa pagitan ng mga rebeldeng grupo at ang mga Ruso militar. Terorista na atake laban sa mga sibilyan natupad sa pamamagitan ng separatists, karamihan sa kapansin-pansin ang mga drama prenda Moscow krisis at Beslan paaralan pagkubkob , dulot ng daan-daang mga pagkamatay at hinila sa buong mundo ng pansin. [[Talaksan:Evstafiev-chechnya-palace-gunman.jpg|thumb|240px|Ang lungsod ng Grozny, ang kabisera ng Chechen , ay nawasak ng hukbo ng Rusya, 1995]] Russia kinuha up ang responsibilidad para sa pag-aayos ng panlabas na utang sa USSR, kahit na populasyon nito na binubuo lamang ng kalahati ng populasyon ng USSR sa panahon ng bisa nito.<ref>{{cite web|title=Russia pays off USSR’s entire debt, sets to become crediting country|publisher=Pravda.ru|url=http://english.pravda.ru/russia/economics/22-08-2006/84038-paris-club-0|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Mataas na badyet deficits na sanhi ng 1998 Russian pinansiyal na krisis<ref>{{cite web|url=http://www.iie.com/publications/papers/aslund0108.pdf|title=Russia's Capitalist Revolution|author=Aslund A|accessdate=28 Marso 2008|format=PDF|archive-date=4 Marso 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304030126/http://www.iie.com/publications/papers/aslund0108.pdf|url-status=dead}}</ref> at nagdulot sa karagdagang GDP tanggihan.<ref name=OECD>{{cite web|title=Russian Federation|publisher=Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD)|url=http://www.oecd.org/dataoecd/7/50/2452793.pdf|accessdate=24 Pebrero 2008|format=PDF}}</ref> Sa 31 Disyembre 1999 Pangulong Yeltsin nagbitiw, namimigay ng post sa mga kamakailan takdang Punong Ministro, Vladimir Putin , na pagkatapos ay won ang 2000 presidential election . Putin bigti ang Chechen insurgency , kahit manaka-naka pa rin karahasan ay nangyayari sa buong Northern Kukasus. Mataas na presyo ng langis at sa una mahina pera kasunod ng pagtaas ng domestic, consumption demand at pamumuhunan ay nakatulong sa ekonomiya ang maging para sa siyam na tuwid taon, ang pagpapabuti ng mga pamantayan ng pamumuhay at pagtaas ng Russia's impluwensiya sa entablado mundo. Habang ang maraming mga reporma na ginawa sa panahon ng Putin pagkapangulo ay karaniwang criticized sa pamamagitan ng Western bansa bilang un-demokratiko,<ref>{{cite web|author=Treisman, D|title=Is Russia's Experiment with Democracy Over?|url=http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294|publisher=UCLA International Institute|accessdate=31 Disyembre 2007|archive-date=11 Nobiyembre 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041111074502/http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294|url-status=dead}}</ref> Putin's pamumuno sa pagbabalik ng ayos, katatagan, at progreso ay may won kanya lakit popularity sa Rusya.<ref>{{Cite news|author=Stone, N|title=No wonder they like Putin|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece|work=The Times|location=London|accessdate=31 Disyembre 2007|date=4 Disyembre 2007|archive-date=25 Mayo 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100525073652/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece|url-status=dead}}</ref> On 2 Marso 2008, Dmitry Medvedev ay inihalal Pangulo ng Russia , habang Putin naging Punong Ministro Kasunod ng desisyon ni pangulong Viktor Yanukovych noong 2013 na tanggihan ang pinag-usapang kasunduang asosasyon sa [[Unyong Europeo]] at sa halip ay palakasin ang ugnayan sa Rusya ay naganap ang Euromaidan, isang serye ng pagpoprotesta na dumulot sa pagtatalaga ng bagong pamahalaan sa Himagsikan ng Dignidad. Ginawang oportunidad ng Rusya ang sitwasyon upang sakupin ang Crimea noong Marso 2014 at simulan ang [[digmaan sa Donbas]] sa sumunod na buwan. Noong Abril 12, 2014, pagkatapos tumakas si Yanukovych, naglunsad ang Russia ng opensiba ng militar laban sa silangang Ukraine. Noon ang mga militante na pinamumunuan ng isang opisyal ng Federal Security Service ng Russian Federation, si Igor Girkin, ay sumalakay sa lungsod ng Slavyansk. Noong Abril 13, inilunsad ng Ukraine ang isang ATO (operasyon na anti-terorista) upang pigilan ang pagsalakay ng Russia <ref> [https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref> [https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref> [https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref> [https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>. Hanggang sa 2022, ang Russia, sa pamamagitan ng "Donetsk People's Republic", na ang pinakamataas na pinuno ay ang political strategist mula sa Moscow, Alexander Borodai, ay naglunsad ng isang patagong digmaan laban sa Ukraine, na umabot sa isang ganap na digmaan. [[Talaksan:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|220px|Ang paliparan ng Donetsk ay sinira ng mga hukbong Ruso at pro-Russian noong 2014]] Sa mga sinasakop na teritoryo, sinimulan ng mga Ruso na sirain ang panitikan sa wikang Ukrainiano sa mga paaralan, museo, at aklatan na hindi nakakatugon sa mga pamantayan ng Russia, at lumikha ng isang sistema ng mga kampo ng "pagsala" kung saan ang mga sibilyan ay ikinulong at pinahirapan<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref>. Sa Ukraine, ang Russia ay gumagawa ng mga seryosong krimen sa digmaan, kabilang ang mga lugar na may populasyon, [[Pagkubkob sa Mariupol|pagsira sa buong lungsod tulad ng Mariupol]], at pag-atake sa mga sibilyan para sa pagsuporta sa Ukraine, kabilang ang pagpapahirap sa mga basement ng mga gusali ng tirahan. Ang pinakamalubhang krimen laban sa populasyon ng sibilyan sa Ukraine ay ang Bucha massacre, na ginawa noong Marso 2022. [[Talaksan:Mariupol 20220323 001.jpg|thumb|220px|Isa sa maraming mga apartment building sa Mariupol na winasak ng Rusya, maraming Ukrainians ang sinunog ng buhay sa kanilang mga apartment sa mga airstrike sa gabi.]] Artikulo ng Russian political scientist na si Timofey Sergeytsev "Ano ang dapat gawin ng Russia sa Ukraine?" ({{Lang-ru|Что Россия должна сделать с Украиной ?}}) Tinawag ito ng Amerikanong istoryador na si Timothy Snyder na "ang aklat-aralin sa Russia tungkol sa genocide."<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref> == Pamahalaan at Pulitika == === Pandaigdigang Ugnayan === === Militar === [[Talaksan:Sukhoi T-50 (PAK FA) 52 blue (8730377442).jpg|thumb|226x226px|Sukhoi PAK FA T-50 ng hukbong himpapawid ng Rusya]]Ang Sandatahang Lakas ng Rusya ay nahahati sa Hukbong lupa, Hukbong dagat at Hukbong himpapawid. Mayroon ding tatlong sangay ang sandatahan ng Rusya, ang "Strategic missile troops, Aerospace defence forces at Airborne troops". Noong 2006, ang militar ng Rusya ay mayroong 1.037 milyong tauhan na nasa serbisyo. Ang Rusya ang may pinakamaraming armas nukleyar sa buong mundo at ito ang pangalawang may pinakamalaking plota ng "ballistic missile submarines" at ito lang, maliban sa Estados Unidos, ang may modernong "strategic bomber force", at ang hukbong dagat at himpapawid nito ay isa sa mga pinakamalalaki sa mundo. [[Talaksan:Kuznecov big.jpg|thumb|Aircraft carrier na "Admiral kuznetsov" ng hukbong dagat ng Rusya]] === Pagkakahati === {{Talaan ng mga territoryong pampangasiwaan|Q159}} == Demograpiya == <div style="font-size: 90%"> {| class="wikitable" style="border:1px black; float:left; margin-left:1em;" ! style="background:#F99;" colspan="2"|Ethnic composition (2002)<ref>{{cite web|url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|title=Russian Census of 2002|work=4.1. National composition of population|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-16|archive-date=2011-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719233704/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|url-status=dead}}</ref> |- |[[Ruso]]||79.8% |- |[[Tatars]]||3.8% |- |[[Ukrainians]]||2.0% |- |[[Bashkirs]]||1.2% |- |[[Chuvash people|Chuvash]]||1.1% |- |[[Chechen people|Chechen]]||0.9% |- |[[Armenians]]||0.8% |- |Iba/hindi pangunahin||10.4% |} </div> [[Talaksan:Population of Russia.PNG|thumb|Populasyon (sa milyon) noong 1950–1991 ng [[Russian SFSR]] sa [[USSR]], 1991&nbsp;– 1 Enero 2010 ng Pederasyong Ruso.]] Bumubuo ang mga etnikong Ruso sa 79.8% ng populasyon ng bansa, gayunpaman ang Russian Federation ay tahanan din sa ilang mga pangkat-minorya. Sa kabuuan, 160 iba't ibang mga iba pang mga grupo ng etniko at katutubong mamamayan nakatira sa loob ng kanyang hangganan.<ref name=ethnicgroups>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_02.php Ethnic groups in Russia], 2002 census, Demoscope Weekly. Retrieved 5 Pebrero 2009.</ref> Bagaman Russia's populasyon ay medyo malaki, nito densidad ay mababa dahil sa ang malaking sukat ng bansa. Populasyon ay densest sa European Russia , malapit sa Yural Mountains , at sa timog-kanluran Siberya . 73% ng mga buhay ng populasyon sa urban na lugar habang 27% sa kanayunan na iyan.<ref>{{cite web|title=Resident population|publisher=[[Rosstat]]|url=http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/05-01.htm|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=3 Marso 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303135317/http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/05-01.htm|url-status=dead}}</ref> Ang kabuuang populasyon ay 141,927,297 tao bilang ng 1 Enero 2010. Russian populasyon masakitin sa 148,689,000 sa 1991, lamang bago ang pagkalansag ng Unyong Sobyet . Ito ay nagsimula sa karanasan ng isang sunud tanggihan simula sa kalagitnaan ng 90s-.<ref>{{cite web|url=http://countrystudies.us/russia/29.htm|publisher=Library of Congress|title=Demographics|accessdate=16 Enero 2008}}</ref> Ang tanggihan ay pinabagal sa malapit sa pagwawalang-kilos sa mga nakaraang taon dahil sa nabawasan ang mga rate ng kamatayan , nadagdagan ang mga rate ng kapanganakan at nadagdagan immigration .<ref name=gks/> Sa 2009 Russia naitala taunang populasyon paglago sa unang pagkakataon sa 15 taon, na may kabuuang paglago ng 10,500.<ref name="gks">[http://www.gks.ru/free_doc/2010/demo/dem-sit-09.doc Modern demographics of Russia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217150324/http://www.gks.ru/free_doc/2010/demo/dem-sit-09.doc|date=2010-12-17}} by [[Rosstat]]. Retrieved on 5 Oktubre 2010</ref> 279,906 migranteng dumating sa Russian Federation sa parehong taon, na kung saan 93% dumating mula sa CIS bansa.<ref name=gks/> Ang bilang ng Russian emigrants steadily tinanggihan mula sa 359,000 sa 2000 sa 32,000 sa 2009.<ref name=gks/> Mayroon ding isang tinatayang 10 milyong mga iligal na dayuhan mula sa ex-Sobiyet estado sa Rusya.<ref>{{cite web|title=Russia cracking down on illegal migrants|work=International Herald Tribune|date=15 Enero 2007|url=http://www.iht.com/articles/2007/01/15/news/migrate.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080915210918/http://www.iht.com/articles/2007/01/15/news/migrate.php|archivedate=2008-09-15|access-date=2010-11-02|url-status=live}}</ref> halos 116,000,000 etniko Russians nakatira sa Russia [108] at tungkol sa 20 milyong mga mas mabuhay sa iba pang mga dating republics ng Sobiyet Union, <ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article728982.ece Putin tries to lure millions of Russian expats home] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100525073623/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article728982.ece |date=2010-05-25 }} Times Online. 9 Pebrero 2006.</ref> halos lahat sa Ukraine at Kazakhstan .<ref>[http://books.google.com/books?id=YLeAxHLmgR8C&pg=PA15 Migrant resettlement in the Russian federation: reconstructing 'homes' and 'homelands'] by Moya Flynn (1994). p.15. ISBN 1-84331-117-8</ref> Ang Saligang Batas ng Russian garantiya libre, unibersal na pangkalusugang pag-aalaga para sa lahat ng mga mamamayan.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=Article 41|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Sa pagsasanay, gayunman, ang libreng pangangalaga ng kalusugan ay bahagyang restricted dahil sa propiska rehimen.<ref>{{cite web|title=Russian ombudsman about propiska restrictions in modern Russia|url=http://www.newsru.com/russia/06jun2007/lukin.html|accessdate=23 Hulyo 2008}}</ref> Habang Russia ay may higit pang mga manggagamot, mga ospital, at pangangalaga ng kalusugan manggagawa kaysa sa halos lahat ng anumang iba pang mga bansa sa mundo sa isang per capita na batayan,<ref>{{cite web|title=Healthcare in Russia&nbsp;— Don’t Play Russian Roulette|publisher=justlanded.com|url=http://www.justlanded.com/english/Russia/Articles/Health/Healthcare-in-Russia|accessdate=03 Oktubre 2010|archive-date=29 Abril 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110429023652/http://www.justlanded.com/english/Russia/Articles/Health/Healthcare-in-Russia|url-status=dead}}</ref> dahil sa ang pagbagsak ng Unyong Sobyet ang kalusugan ng mga Russian populasyon ay tinanggihan ang malaki bilang resulta ng panlipunan, ekonomiya, at pamumuhay pagbabago;<ref>{{Cite news|author=Leonard, W R|title=Declining growth status of indigenous Siberian children in post-Soviet Russia|month=April|year=2002|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3659/is_200204/ai_n9037764|accessdate=27 Disyembre 2007|work=Human Biology|archive-date=4 Hunyo 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130604101202/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3659/is_200204/ai_n9037764|url-status=dead}}</ref> ang takbo ay mababaligtad lamang sa mga nagdaang taon, na may average na buhay pag-asa sa pagkakaroon ng nadagdagan 2.4 na taon para sa lalaki at 1.4 na taon para sa mga babae sa pagitan ng 2006-09.<ref name=gks/> Bilang ng 2009, ang average na asa sa buhay sa Russia ay 62.77 mga taon para sa lalaki at 74.67 mga taon para sa mga babae.<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/demo26.xls Russian life expectancy figures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150321150842/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/demo26.xls|date=2015-03-21}} [[Rosstat]]. Retrieved on 21 Agosto 2010</ref> Ang pinakamalaking factor ng kontribusyon sa mga medyo mababa ang lalaki sa buhay asa para sa lalaki ay isang mataas na rate ng dami ng namamatay sa mga nagtatrabaho-edad lalaki mula mahahadlangan nagiging sanhi ng (halimbawa, alak paglalason, paninigarilyo, ang trapiko aksidente, marahas na krimen).<ref name=gks/> Bilang resulta ng mga malalaking pagkakaiba ng kasarian sa buhay at pag-asa dahil sa mga pangmatagalang epekto ng mataas na casualties sa World War II, ang kasarian liblib nananatiling sa araw na ito at may mga 0.859 lalaki sa bawat babae. Russia's kapanganakan-rate ay mas mataas kaysa sa karamihan sa European bansa (12.4 births sa bawat 1000 na mga tao sa 2008<ref name=gks/> kumpara sa mga European average Union ng 9.90 per 1000),<ref>{{cite web|last=The World Factbook|title=Rank Order—Birth rate|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|accessdate=25 Abril 2009|archive-date=10 Marso 2013|archive-url=https://www.webcitation.org/6F0FiNNzQ?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|url-status=dead}}</ref> habang ang kamatayan rate ay malaki mas mataas na (sa 2009, Russia's kamatayan rate ay 14.2 per 1000 mga tao<ref name=gks/> kumpara sa mga EU average ng 10.28 per 1000).<ref>{{cite web|last=The World Factbook|title=Rank Order—Death rate|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2066rank.html|accessdate=25 Abril 2009|archive-date=28 Pebrero 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180228071330/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2066rank.html|url-status=dead}}</ref> Subalit, ang Russian Ministry of Health at Social Affairs hinuhulaan na sa pamamagitan ng 2011 ang kamatayan rate ay katumbas ng kapanganakan rate dahil sa pagtaas sa pagkamayabong at tanggihan sa dami ng namamatay.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080123/97616414.html|title=Russia's birth, mortality rates to equal by 2011–ministry|publisher=RIA Novosti|accessdate=10 Pebrero 2008|archive-date=8 Pebrero 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080208160909/http://en.rian.ru/russia/20080123/97616414.html|url-status=dead}}</ref> Ang pamahalaan ay pagpapatupad ng isang bilang ng mga programa na dinisenyo upang taasan ang kapanganakan rate at makakuha ng mas maraming mga migrante. Buwanang bata support bayad ay lambal, at ng isang isang-beses na pagbabayad ng 250,000 Rubles (sa paligid ng US $ 10,000) ay inaalok sa mga kababaihan na nagkaroon ng isang pangalawang anak mula noong 2007.<ref>{{cite web|title=Country Profile: Russia|publisher=[[Library of Congress]]—Federal Research Division|month=October|year=2006|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Russia.pdf|accessdate=27 Disyembre 2007|format=PDF}}</ref> Sa 2009 Russia nakita ang pinakamataas na rate ng kapanganakan dahil sa ang pagbagsak ng USSR .<ref name=gks/><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ias/ias05.php?tim=0&cou=26&terr=1&ind=26&Submit=OK Russian birth rates 1950-2008] Demoscope Weekly. Retrieved October, 2010.</ref> === Mga pinakamalaking lungsod === {{Mga pinakamalaking lungsod ng Rusya}} === Wika === [[Talaksan:Russian language status and proficiency in the World.svg|250px|thumb|Mga bansa na kung saan ang [[Wikang Ruso]] ay sinasalita.]] Russia's 160 grupo ng etniko magsalita ng ilang 100 mga wika. Ayon sa 2002 census, 142,600,000 tao magsalita Ruso, na sinusundan ng [[Wikang Tartaro|Tartaro]] na may 5,300,000 at [[Wikang Ukranyo|Ukranyo]] na may 1,800,000 mga nagsasalita.<ref>{{cite web|url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|title=Russian Census of 2002|work=4.3. Population by nationalities and knowledge of Russian; 4.4. Spreading of knowledge of languages (except Russian)|publisher=[[Rosstat]]|accessdate=16 Enero 2008|archive-date=19 Hulyo 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719233704/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|url-status=dead}}</ref> Ruso ay ang tanging opisyal ng estado na wika, ngunit ang Saligang Batas ay nagbibigay sa mga indibidwal na republics ang karapatan upang gumawa ng kanilang mga katutubong wika ng mga co-opisyal na susunod sa Ruso.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work= (Article 68, §2)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-04.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Sa kabila ng kanyang malawak na pagpapakalat, ang wikang Ruso ay magkakatulad sa buong Russia. Ruso ay ang pinaka heograpiya kalat na kalat na wika ng Eurasia at ang pinaka-tinatanggap sinalita [[Mga wikang Eslabo|Eslabo wika]].<ref>{{cite web|title=Russian|publisher=University of Toronto|url=http://learn.utoronto.ca/Page625.aspx|accessdate=27 Disyembre 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070106002617/http://learn.utoronto.ca/Page625.aspx|archivedate=2007-01-06|url-status=dead}}</ref> Ito aari sa mga [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeong wika pamilya]] at ito ay isa sa mga buhay na mga miyembro ng Silangang Eslabo wika; ang iba sa pagiging [[Wikang Belarusiano|Belarusiano]] at Ukrainian (at marahil Rusyn). Nakasulat na mga halimbawa ng Old East Eslabo (Old Russian) ay Bakit napunta doon mula sa 10 pataas na siglo.<ref>[http://www.foreigntranslations.com/page-content.cfm/page/russian-language Russian Language History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101029193202/http://foreigntranslations.com/page-content.cfm/page/russian-language |date=2010-10-29 }} foreigntranslations.com</ref> Ang Russian Language Center sabi ng isang kapat ng's pang-agham panitikan sa mundo ay na-publish sa Russian.<ref name=lomonosov>{{cite web|title=Russian language course|publisher=Russian Language Centre, Moscow State University|url=http://www.rlcentre.com/russian-language-course.shtml|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=2016-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160205074901/http://rlcentre.com/russian-language-course.shtml|url-status=dead}}</ref> ay din ito apply bilang isang paraan ng coding at imbakan ng pandaigdig-60-70% kaalaman ng lahat ng impormasyon sa mundo ay na-publish sa Ingles at Russian wika.<ref name=lomonosov/> Russian ay isa sa anim na opisyal na wika ng UN .<ref>{{cite web|last=Poser|first=Bill|url=http://itre.cis.upenn.edu/~myl/languagelog/archives/000854.html|title=The languages of the UN|publisher=Itre.cis.upenn.edu|date=2004-05-05|accessdate=2010-10-29}}</ref> === Relihiyon === Kristiyanismo , Islam , Budhismo at Hudaismo ay Russia's tradisyunal na relihiyon, legal ang isang bahagi ng Russia's "makasaysayang pamana".<ref>{{Cite book|author=Bell, I|title=Eastern Europe, Russia and Central Asia|url=http://books.google.com/?id=EPP3ti4hysUC&pg=PA47|accessdate=27 Disyembre 2007|isbn=9781857431377|year=2002}}</ref> Mga Pagtatantya ng mga mananampalataya malawak magpaiba-iba sa mga pinagkukunan, at ilang mga ulat ilagay ang bilang ng mga di-mananampalataya sa Rusya sa 16-48% ng populasyon.<ref>{{Cite book|author=Zuckerman, P|title=Atheism: Contemporary Rates and Patterns, chapter in The Cambridge Companion to Atheism, ed. by Michael Martin|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=}}</ref> Traced pabalik sa Christianization ng Kievan Rus ' sa 10 siglo, Russian pagsang-ayon sa kaugalian ay ang nangingibabaw na relihiyon sa bansa; humigit kumulang sa 100 milyong mamamayan isaalang-alang ang kanilang sarili Russian Ortodoksia Kristiyano.<ref>{{cite web|url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90196.htm|accessdate=8 Abril 2008|title=Russia}}</ref> 95% ng mga rehistradong parokya Orthodox nabibilang sa Russian Orthodox Church habang mayroong isang bilang ng mas maliit na Orthodox na Simbahan .<ref>{{cite web|title={{in lang|ru}} Сведения о религиозных организациях, зарегистрированных в Российской Федерации По данным Федеральной регистрационной службы|date=Disyembre 2006|url=http://www.religare.ru/article36302.htm|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=25 Marso 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325002546/http://www.religare.ru/article36302.htm|url-status=dead}}</ref> Subalit, ang karamihan ng Orthodox na mananampalataya hindi dumalo sa simbahan sa isang regular na batayan. Mas maliit Christian denominations tulad ng mga Katoliko, Armenian Gregorians , at iba't-ibang mga Protestante na umiiral. Pagtatantya ng bilang ng mga Muslim sa Russia range 7–9 sa 15-20000000.<ref>{{cite web|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=2869|publisher=Interfax|title=20Mln Muslims in Russia and mass conversion of ethnic Russians are myths—expert|accessdate=1 Abril 2008|archive-date=6 Enero 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080106222150/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=2869|url-status=dead}}</ref> Gayundin may mga 3-4000000 Muslim migrante mula sa post-Sobiyet estado .<ref>{{cite web|title=Russia's Islamic rebirth adds tension|work=Financial Times|url=http://www.ft.com/cms/s/0/3f3fba2c-474f-11da-b8e5-00000e2511c8.html|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=21 Nobiyembre 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071121232919/http://www.ft.com/cms/s/0/3f3fba2c-474f-11da-b8e5-00000e2511c8.html|url-status=dead}}</ref> Karamihan sa mga Muslim ang nakatira sa ang Volga-Yural rehiyon , pati na rin sa Kukasus, Moscow, Saint Petersburg at Western Siberia.<ref>{{Cite news|author=Mainville, M|title=Russia has a Muslim dilemma|work=San Francisco Chronicle|date=19 Nobyembre 2006|url=http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2006/11/19/MNGJGMFUVG1.DTL|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=13 Mayo 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513173431/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2006%2F11%2F19%2FMNGJGMFUVG1.DTL|url-status=dead}}</ref> Budhismo ay tradisyonal para sa tatlong rehiyon ng Russian Federation: Buryatia , Tuva , at Kalmykia . Ang ilang mga residente ng Siberya at Far Eastern rehiyon, tulad ng Yakutia at Chukotka , pagsasanay shamanist , panteista , at paganong ritwal, kasama ang mga pangunahing relihiyon. Pagtatalaga sa tungkulin sa relihiyon tumatagal ng lugar lalo na kasama etniko linya. Slavs ay lubha Orthodox Christian, Turko nagsasalita ay nakararami Muslim, at Mongolic bayan ay Buddhists.<ref>{{cite web|title=Russia::Religion|publisher=Encyclopædia Britannica Online|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> === Edukasyon === [[Talaksan:Школа 1118 (Москва).jpg|thumb|Isang paaralan sa Moscow. Ang tore ng [[Moscow State University]] ay makikita sa distansiya.]] Russia ay may isang libreng edukasyon sistema garantisadong sa lahat ng mga mamamayan ng Saligang Batas,<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work= (Article 43 §1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> subalit ang isang entry sa mas mataas na edukasyon ay mataas na competitive.<ref>{{cite web|author=Smolentseva, A|title=Bridging the Gap Between Higher and Secondary Education in Russia|url=http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/News19/text13.html|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=2007-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20071123162906/http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/News19/text13.html|url-status=dead}}</ref> Bilang resulta ng malaki diin sa agham at teknolohiya sa edukasyon, medikal Russian, matematika, agham, Aerospace at pananaliksik ay karaniwang ng isang mataas na order.<ref>{{cite web|publisher=U.S. Department of State|title= Background Note: Russia|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3183.htm|accessdate=2 Enero 2008}}</ref> Since 1990 ang 11-taon ng pagsasanay paaralan ay nagpasimula. Edukasyon sa estado-owned sekundaryong paaralan ay libre; unang tersiyarya (university level) ang edukasyon ay libre sa reserbasyon: isang malaking share ng mga mag-aaral ay nakatala para sa full pay (maraming estado institusyon na nagsimula upang buksan pangkalakalan '' (commercial)'' na mga posisyon sa mga huling taon).<ref>{{cite web|title=Higher Education Institutions|url=http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/08-10.htm|publisher=[[Rosstat]]|accessdate=1 Enero 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080229005920/http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/08-10.htm|archivedate=2008-02-29|url-status=live}}</ref> Sa 2004&nbsp;ng estado sa paggastos para sa edukasyon amounted sa 3.6% ng GDP, o 13% ng pinagtibay na badyet ng estado.<ref>{{cite web|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0015/001547/154743e.pdf|title=Education for All by 2015: will we make it? EFA global monitoring report, 2008|format=PDF|accessdate=27 Abril 2010}}</ref> Ang Gobyerno allocates pondo upang bayaran ang mga bayad sa tuition sa loob ng isang matatag quota o bilang ng mga mag-aaral para sa bawat institusyon ng estado. Sa mga mas mataas na institusyon ng edukasyon, mga mag-aaral ay binabayaran ng isang maliit na sahod at ibinigay na may libreng pabahay.<ref>{{cite web|title=Higher education structure|publisher=State University Higher School of Economics|url=http://www.hse.ru/lingua/en/rus-ed.html|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> == Ekonomiya == {{main|Ekonomiya ng Rusya}} Russia ay may isang merkado ekonomiya na may malaking natural resources, partikular ng langis at natural gas. Ito ay may mga 12th pinakamalaking ekonomiya sa mundo sa pamamagitan ng nominal GDP at ang 7th pinakamalaking sa pamamagitan ng pagbili ng kapangyarihan pagkakapareho (PPP). Dahil ang turn ng ika-21 siglo, ang mas mataas na domestic consumption at mas higit na kapanatagan sa politika ay may bolstered ekonomiyang paglago sa Rusya. Ang bansa natapos 2008 sa kanyang ikasiyam na tuwid na taon ng paglago, averaging 7% taun-taon. Paglago ay lalo na hinimok ng di-traded mga serbisyo at mga kalakal para sa mga domestic market, bilang laban sa langis o mineral bunutan at Exports.<ref name=cia/> Ang average na suweldo sa Rusya ay $ 640 bawat buwan sa unang bahagi ng 2008, up mula sa $ 80 sa 2000.<ref>{{cite web|title=Russians weigh an enigma with Putin’s protégé|publisher=MSNBC|url=http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/|accessdate=9 Mayo 2008}}</ref> Humigit-kumulang 13.7% ng mga Russians nanirahan sa ibaba ang pambansang kahirapan linya sa 2010,<ref>{{cite web|publisher=The Moscow Times|title=Russia Is Getting Wealthier|url=http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/russia-is-getting-wealthier/420731.html|date=2010-10-21}}</ref> makabuluhang down mula sa 40% sa 1998 sa ang pinakamasama ng mga post-Sobiyet pagbagsak.<ref name=worldbank/> Unemployment sa Russia ay sa 6% sa 2007, down mula sa tungkol sa 12.4% sa 1999.<ref>{{cite web|publisher=RIA Novosti|title=Russia's unemployment rate down 10% in 2007&nbsp;– report|url=http://en.rian.ru/russia/20080208/98724898.html|accessdate=9 Mayo 2008|archive-date=26 Hulyo 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130726213945/http://en.rian.ru/russia/20080208/98724898.html|url-status=dead}}</ref> Ang gitnang uri ay lumago mula lamang 8,000,000 katao sa 2,000-55000000 mga tao sa 2006.<ref>{{cite web|title=Russia: How Long Can The Fun Last?|work=BusinessWeek |url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> [[Talaksan:GDP_of_Russia_since_1989.svg|thumb|left|350px|Ang ekonomiya ng Rusya simula ng pagbasa ng Unyong Sobyet]] Langis, natural gas, metal, at kahoy na account para sa higit sa 80% ng Russian Exports sa ibang bansa.<ref name=cia/> Dahil sa 2003, gayunpaman, Exports ng mga likas na yaman na nagsimula decreasing sa pang-ekonomiyang kahalagahan ng mga panloob na merkado pinalakas masyado. Sa kabila ng mas mataas na presyo ng enerhiya, langis at gas lamang ng kontribusyon sa 5.7% ng Russia's GDP at pamahalaan ang hinuhulaan na ito ay drop sa 3.7% sa pamamagitan ng 2011.<ref>{{cite web|title=Russia fixed asset investment to reach $370 bln by 2010–Kudrin|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/business/20070921/80301609.html|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=4 Enero 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080104012742/http://en.rian.ru/business/20070921/80301609.html|url-status=dead}}</ref> Oil export kita pinapayagan Russia upang madagdagan ang kanyang mga banyagang Taglay mula sa $ 12000000000 sa 1999 sa $ 597,300,000,000 sa 1 Agosto 2008, ang ikatlong pinakamalaking dayuhang exchange Taglay sa mundo.<ref>{{cite web|url=http://www.cbr.ru/Eng/statistics/credit_statistics/print.asp?file=inter_res_08_e.htm|title=International Reserves of the Russian Federation in 2008|publisher=The Central Bank of the Russian Federation|accessdate=30 Hulyo 2008}}</ref> Ang macroeconomic patakaran sa ilalim ng Finance Minister Alexei Kudrin ay mabait at tunog, na may labis na kita sa pagiging naka-imbak sa pagpapapanatag Fund ng Russia .<ref name="euromoney">{{cite news|url=http://www.euromoney.com/Article/2683869/Kudrin-and-Fischer-honoured-by-Euromoney-at-IMFWorld.html|title=Kudrin and Fischer honoured by Euromoney and IMF/World Bank meetings in Washington|publisher=Euromoney|access-date=2010-11-04|archive-date=2011-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110428160206/http://www.euromoney.com/Article/2683869/Kudrin-and-Fischer-honoured-by-Euromoney-at-IMFWorld.html|url-status=dead}}</ref> Sa 2006, Russia gantihin karamihan ng kanyang dating napakalaking mga utang,<ref>{{cite web|title=Russia's foreign debt down 31.3% in Q3—finance ministry|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20061031/55272320.html|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=15 Pebrero 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/65T8o7rP6?url=http://en.rian.ru/russia/20061031/55272320.html|url-status=dead}}</ref> Aalis ito sa isa sa mga pinakamababang foreign utang sa gitna ng mga pangunahing ekonomiya .<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html Debt - external] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190317104350/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html|date=2019-03-17}}, [[CIA World Factbook]]. Accessed on 22 Mayo 2010.</ref> Ang pagpapapanatag Fund nakatulong sa Russia upang lumabas mula sa pandaigdigang krisis sa pananalapi sa isang mas mahusay na marami estado kaysa sa maraming mga eksperto ay inaasahan.<ref name="euromoney"/> Ang isang mas simple, mas streamlined buwis code pinagtibay sa 2001 nabawasan ang mga buwis pasan sa mga tao at higit nadagdagan estado ng kita.<ref>{{Cite news|author=Tavernise, S|title=Russia Imposes Flat Tax on Income, and Its Coffers Swell|work=The New York Times|date=23 Marso 2002|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E01E0DC163BF930A15750C0A9649C8B63|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Russia ay may isang patag na buwis sa rate ng 13 bahagdan. Ito ranks ito bilang ang mga bansa sa ikalawang pinaka kaakit-akit na mga personal na buwis sa sistema para sa solong mga manager sa mundo matapos ang United Arab Emirates .<ref>{{cite web|title=Global personal taxation comparison survey–market rankings|publisher=Mercer (consulting firms)|url=http://www.mercer.com.au/pressrelease/details.htm?idContent=1287670|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=2011-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427032348/http://www.mercer.com.au/pressrelease/details.htm?idContent=1287670|url-status=dead}}</ref> Ayon sa Bloomberg , Russia ay itinuturing din maagang ng karamihan sa iba pang mapagkukunan-mayaman na bansa sa kanyang ekonomiya, may isang mahabang tradisyon ng edukasyon, agham, at industriya.<ref>{{cite web|title=Russia: How Long Can The Fun Last?|work=BusinessWeek |url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461_page_2.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Ang bansa ay may mas mataas na edukasyon graduates kaysa sa anumang iba pang mga bansa sa Europa.<ref>{{cite web|title=aneki rankings and records|publisher=UNESCO Institute for Statistics, UniCredit New Europe Research Network|url=http://www.aneki.com/students.html|accessdate=03 Oktubre 2010}}</ref> Ang pagpapaunlad ng ekonomiya ng bansa ay hindi pantay heograpiya sa Moscow rehiyon ng kontribusyon sa isang tunay malaki ibahagi ang's GDP. bansa ng <ref>[http://www.gks.ru/bgd/free/b01_19/IssWWW.exe/Stg/d000/vrp98-07.htm GRP by federal subjects of Russia, 1998-2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170805105125/http://www.gks.ru/bgd/free/b01_19/IssWWW.exe/Stg/d000/vrp98-07.htm |date=2017-08-05 }} {{in lang|ru}}</ref> Isa pang problema ay paggawa ng makabago ng infrastructure , pagtanda at hindi sapat na matapos ang taon ng pagiging pinababayaan sa 1990s; ang pamahalaan ay sinabi $ 1 trilyon ay invested sa pagpapaunlad ng imprastraktura sa pamamagitan ng 2020.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20070920/80058850.html|publisher=RIA Novosti|accessdate=31 Hulyo 2008|title=Russia to invest $1&nbsp;trillion in infrastructure by 2020&nbsp;– ministry|archive-date=28 Abril 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110428135337/http://en.rian.ru/russia/20070920/80058850.html|url-status=dead}}</ref> === Agrikultura === [[Talaksan:Wheat Tomsk.jpg|thumb|Mga trigo sa [[Tomsk Oblast]], Siberia]] Ang sektor ng agrikultura ng Rusya ay nag-aambag ng humigit-kumulang 5% ng kabuuang GDP ng bansa, bagama't ang sektor ay gumagamit ng humigit-kumulang isang-ikawalo ng kabuuang lakas paggawa.<ref name="agriculturebritannica">{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/place/Russia/Economy |title=Russia – Economy |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=1 July 2021}}</ref> Mayroon itong pangatlong pinakamalaking nilinang na lugar sa mundo, sa 1,265,267 kilometro kuwadrado (488,522 sq mi). Gayunpaman, dahil sa kalupitan ng kapaligiran nito, humigit-kumulang 13.1% ng lupain nito ay pang-agrikultura,<ref name="cia"/> at 7.4% lamang ng lupain nito ang maaaring taniman.<ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.ARBL.ZS?locations=RU |title=Arable land (% of land area) – Russian Federation |publisher=[[World Bank]] |access-date=15 June 2021}}</ref> Ang lupang pang-agrikultura ng bansa ay itinuturing na bahagi ng "breadbasket" ng Europa.<ref>{{cite web|url=https://www.wilsoncenter.org/event/system-shock-russias-war-and-global-food-energy-and-mineral-supply-chains|title=System Shock: Russia's War and Global Food, Energy, and Mineral Supply Chains|work=[[Woodrow Wilson International Center for Scholars]]|location=Washington, D.C.|date=13 April 2022|access-date=24 June 2022|quote=Together, Russia and Ukraine—sometimes referred to as the breadbasket of Europe—account for 29% of global wheat exports, 80% of the world’s sunflower oil, and 40% of its barley.}}</ref> Mahigit sa isang-katlo ng lugar na inihasik ay nakatuon sa mga pananim na kumpay, at ang natitirang lupang sakahan ay nakatuon sa mga pang-industriyang pananim, [[gulay]], at [[prutas]].<ref name="agriculturebritannica"/> Ang pangunahing produkto ng pagsasaka ng Russia ay palaging butil, na sumasakop ng higit sa kalahati ng cropland.<ref name="agriculturebritannica"/> Ang Rusya ang pinakamalaking exporter ng trigo sa mundo,<ref>{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-09-22/russia-s-dominance-of-the-wheat-world-keeps-growing |title=Russia's Dominance of the Wheat World Keeps Growing |publisher=[[Bloomberg L.P.]] |first1=Anatoly |last1=Medetsky |first2=Megan |last2=Durisin |date=23 September 2020 |access-date=15 June 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-product/wheat/reporter/rus?redirect=true|title=Wheat in Russia &#124; OEC|website=OEC – The Observatory of Economic Complexity}}</ref> ang pinakamalaking prodyuser ng barley at buckwheat, kabilang sa pinakamalaking eksporter ng [[mais]] at [[mantika]] ng [[sunflower]], at ang nangungunang prodyuser ng [[pataba]].<ref>{{cite web|url=https://www.fao.org/3/cb9236en/cb9236en.pdf|title=The importance of Ukraine and the Russian Federation for global agricultural markets and the risks associated with the current conflict|date=25 March 2022|publisher=[[Food and Agriculture Organization]]|location=[[Rome]]|access-date=8 July 2022}}</ref> Nakikita ng iba't ibang analyst ng pagbagay sa [[pagbabago ng klima]] ang malalaking pagkakataon para sa agrikultura ng Rusya sa natitirang bahagi ng ika-21 siglo habang tumataas ang arability sa [[Siberia]], na hahantong sa parehong panloob at panlabas na paglipat sa rehiyon.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/12/16/magazine/russia-climate-migration-crisis.html |title=How Russia Wins the Climate Crisis |work=[[The New York Times]] |first=Abrahm |last=Lustgarten |date=16 December 2020 |access-date=15 June 2021|url-access=limited|quote=Across Eastern Russia, wild forests, swamps and grasslands are slowly being transformed into orderly grids of soybeans, corn and wheat. It’s a process that is likely to accelerate: Russia hopes to seize on the warming temperatures and longer growing seasons brought by climate change to refashion itself as one of the planet’s largest producers of food}}</ref> Dahil sa malaking baybayin nito sa kahabaan ng tatlong karagatan at labindalawang marginal na dagat, pinapanatili ng Rusya ang ikaanim na pinakamalaking industriya ng [[pangingisda]] sa mundo; pagkuha ng halos 5 milyong tonelada ng isda noong 2018.<ref>{{cite book |url=http://www.fao.org/3/i9540en/i9540en.pdf |title=The State of World Fisheries and Aquaculture |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |date=2018 |access-date=4 February 2021 |location=[[Rome]] |isbn=978-92-5-130562-1}}</ref> Ito ang tahanan ng pinakamagandang [[caviar]] sa mundo, ang [[beluga]]; at gumagawa ng humigit-kumulang isang-katlo ng lahat ng de-latang isda, at ilang isang-kapat ng kabuuang sariwa at frozen na isda sa mundo.<ref name="agriculturebritannica"/> === Enerhiya === Noong 2021, ang Rusya ang ikatlong pinakamalaking prodyuser ng enerhiya sa mundo. Ang mga Rusong kompanya tulad ng Rosneft, Lukoil, Surgutneftegas, Gazprom, at Tatneft ay ang mayorya sa produksyon ng langis na [[krudo]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Russia's Energy Overview 2021 |url=https://www.eia.gov/international/analysis/country/RUS |website=U.S. Energy Information Administration}}</ref> Noong 2022, pagkatapos ng [[Digmaang Ruso-Ukranyo|pagsalakay sa Ukranya]], humarap ang bansa ng ekonomikong mga sanction mula sa Estados Unidos gayundin sa mga bansang kasapi ng [[European Union]], ang pinakamalaking merkado ng mga enerhiyang eksport ng Rusya.<ref name=":0" /> === Agham at Teknolohiya === === Transportasyon === == Kultura == === Tradisyon at Pagluluto === === Arkitektura === === Musika at Sayaw === === Literatura at Pilosopiya === === Pelikula, Animasyon at Medya === === Palaasan === === Pambansang Holiday at Simboliko === === Turismo === == Talababa == {{reflist|3}} == Tingnan din == * [[Mga birong Ruso]] == Mga kawing panlabas == {{Sister project links}} * {{dmoz|Regional/Europe/Russia}} ;Pamalahaan * [http://www.gov.ru/ Opisyal na Portal ng Pamahalaan ng Rusya] {{in lang|ru}} * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html Puno ng estado at Miyembro ng Gabinete] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120926195007/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html |date=2012-09-26 }} * [http://en.rian.ru/ Russian News Agency Ria Novosti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131003023821/http://en.rian.ru/ |date=2013-10-03 }} ;Pangkalahatang Impormasyon * {{CIA World Factbook link|rs|Russia}} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/russia.htm Ang Rusya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081022164202/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/russia.htm |date=2008-10-22 }} sa ''UCB Libraries GovPubs'' ;Iba * [http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html Daan sa Rusya. Isang panimula sa Rusya at sa mga Ruso] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206181434/http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html |date=2015-02-06 }} * [http://rbth.ru/ Russia Beyond the Headlines] International news project about Russia {{Russia topics}} {{Template group |title=[[Talaksan:Gnome-globe.svg|25px]]{{nbsp}}Geographic locale |list = {{Countries of Europe}} {{Countries of Asia}} {{Countries bordering the Baltic Sea}} {{Countries bordering the Black Sea}} {{Countries bordering the Caspian Sea}} }} {{Template group |title=International organisations |list = {{Commonwealth of Independent States (CIS)|state=collapsed}} {{Council of Europe}} {{G8 nations}} {{BRIC}} {{UN Security Council|state=collapsed}} {{APEC}} {{Organization of the Black Sea Economic Cooperation (BSEC)}} {{Shanghai Cooperation Organisation}} {{Eurasian Economic Community (EURASEC)}} {{Slavic-speaking nations}} {{Quartet on the Middle East|state=collapsed}} }} {{Mga Subdibisyon ng Rusya}} [[Kategorya:Rusya| ]] [[Kategorya:Mga bansa sa Asya]] [[Kategorya:Mga bansa sa Europa]] efeodkpqs9kjso7g1871sj9v63pnh6y 2213868 2213835 2026-06-29T06:38:36Z Arko Blangko 155328 2213868 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Pederasyong Ruso | common_name = Rusya | native_name = {{native name|ru|Российская Федерация}}<br/>{{small|{{transl|ru|Rossiyskaya Federatsiya}}}} | image_flag = Flag of Russia.svg | image_coat = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | anthem = {{lang|ru|Государственный гимн<br/>Российской Федерации}}<br/>{{transl|ru|[[Gosudarstvennyy gimn Rossiyskoy Federatsii]]}}<br/>"Awiting Estatal ng Pederasyong Ruso"{{parabr}}{{center|[[File:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ogg]]}} | image_map = Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg | map_width = 250px | map_caption = Lupaing saklaw ng Rusya sa lunting maitim at teritoryong inaangkin sa lunting mapusyaw. | capital = [[Mosku]] | coordinates = {{Coord|55|45|21|N|37|37|02|E|type:city}} | largest_city = kabisera | languages_type = Wikang opisyal<br />{{nobold|at pambansa}} | languages = [[Wikang Ruso|Ruso]] | demonym = [[#Demograpiya|Ruso]] | government_type = {{nowrap|[[Republikang]] [[pederal]]}} at [[semi-presidensyal]] | leader_title1 = [[Pangulo ng Rusya|Pangulo]] | leader_name1 = [[Vladimir Putin]] | leader_title2 = [[Tagapangulo ng Pamahalaan ng Rusya|Tagapangulo ng Pamahalaan]] | leader_name2 = [[Mikhail Mishustin]] | legislature = {{nowrap|[[Asembleyang Pederal ng Rusya|Asembleyang Pederal]]}} | upper_house = [[Konseho ng Pederasyon ng Rusya|Konseho ng Pederasyon]] | lower_house = [[Pampamahalaang Duma|Pampamahalaang Duma]] | sovereignty_type = [[Kasaysayan ng Rusya|Kasaysayan]] | established_event1 = [[Tsarato ng Rusya]] | established_date1 = 16 Enero 1547 | established_event2 = [[Imperyong Ruso]] | established_date2 = 2 Nobyembre 1721 | established_event3 = [[Sobyetikong Rusya]] | established_date3 = 7 Nobyembre 1917 | established_event4 = {{nowrap|[[Akwerdo ng Belovezha]]}} | established_date4 = 12 Disyembre 1991 | established_event5 = [[Saligang Batas ng Rusya|Saligang Batas]] | established_date5 = 12 Disyembre 1993 | area_km2 = 17,098,246 | area_rank = ika-1 | percent_water = 13 | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 144,699,673 | population_estimate_year = 2022 | population_estimate_rank = ika-9 | population_density_km2 = 8.4 | population_density_sq_mi = 21.5 | population_density_rank = ika-187 | GDP_PPP = {{increase}} $5.056 trilyon | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = ika-6 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $35,310 | GDP_PPP_per_capita_rank = ika-60 | GDP_nominal = {{decrease}} $1.862 trilyon | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = ika-11 | GDP_nominal_per_capita = {{decrease}} $13,006 | GDP_nominal_per_capita_rank = ika-72 | Gini = 36.0 | Gini_year = 2020 | Gini_change = decrease | HDI = 0.822 | HDI_year = 2021 | HDI_change = increase | HDI_rank = ika-52 | currency = [[Rublo ng Rusya|Rublo]] ([[Ruble sign|₽]]) | currency_code = RUB | utc_offset = +2-12 | calling_code = +7 | cctld = .ru{{*}}.рф | today = }} Ang '''Rusya''' ({{lang-ru|Россия}}, <small>tr.</small> {{transl|ru|Rossiya}}), pormal na '''Pederasyong Ruso''', ay isang bansang transkontinental na umaabot mula [[Silangang Europa]] hanggang [[Hilagang Asya]]. Mula hilagang-kanluran paikot sa kaliwa, hinahangganan nito ang [[Noruwega]], [[Pinlandiya]], [[Estonya]], [[Letonya]], [[Litwanya]], [[Polonya]], [[Biyelorusya]], [[Ukranya]], [[Heorhiya]], [[Aserbayan]], [[Kasakistan]], [[Tsina]], [[Mongolya]], at [[Hilagang Korea]]; nagbabahagi rin ito ng mga hangganang pandagat sa [[Hapon]] at [[Estados Unidos]]. Sumasakop ng lawak na 17,098,246 km<sup>2</sup>, ito ang pinakamalaking bansa sa mundo, na sumasaklaw ng 11 sona ng oras at {{frac|1|8}} bahagi ng lupang matatahanan sa Daigdig. Tinatahanan ng mahigit 145.5 milyong mamamayan, ito ang pinakamataong bansa sa [[Europa]]. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay [[Mosku]]. Nagsimula ang kasaysayan ng Rusya sa mga bayang Silangang Eslabo, na sumibol bilang isang makikilalang grupo sa Europa sa pagitan ng [[ika-3 dantaon]] at [[ika-8 dantaon]]. Lumitaw ang [[Rus ng Kiyeb]], ang kanilang unang estado, noong [[ika-9 dantaon]]. Pinagtibay nila noong 988 ang [[Kristiyanismo|Kristiyanismong]] [[Ortodoksiyang Oriental|Ortodokso]], isang produkto ng Kristiyanisasyong isinagawa nina [[Sirilo at Metodiyo]], dalawang misyonerong ipinadala mula sa [[Imperyong Bisantino]]. Nang maglaon ay nagkawatak-watak ang Rus sa iba't-ibang maliliit na estadong [[pyudalismo|pyudal]], kung saan ang pinakamakapangyarihan dito'y ang [[Prinsipado ng Vladimir-Suzdal]] na sa kalaunan ay naging [[Dakilang Dukado ng Mosku]]. Ito ang naging pangunahing puwersa sa pakikibaka para sa kalayaan mula sa [[Gintong Horda]] at muling pag-iisa ng Rusya. Unti-unting napagkaisa ng Mosku ang mga nakapalibot na prinsipado at naging [[Tsaratong Ruso]]. Noong unang bahagi ng [[ika-18 dantaon]] ay lumawak ito sa pamamagitan ng pananakop, panlulupig, at paggalugad at umunlad sa [[Imperyong Ruso]]. Umabot mula Polonya hanggang sa [[Karagatang Pasipiko]] at [[Alaska]], ito ang naging ikatlong pinakamalaking imperyo sa kasaysayan. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] ay nilansag ang [[monarkiya]] ng bansa sa [[Himagsikang Ruso (1917)|Himagsikang Ruso]] at naitatag ang [[RSPS ng Rusya|Republikang Sobyetiko ng Rusya]] (kalauna'y naging [[RSPS ng Rusya]]), ang kauna-unahang [[estadong sosyalista]]. Kasunod ng tagumpay ng mga [[Bolshebista]] sa [[Digmaang Sibil ng Rusya|digmaang sibil]] ay binuo ng Rusya, kasama ang [[SSR ng Ukranya|Ukranya]], [[SSR ng Biyelorusya|Biyelorusya]], at [[SPSR ng Transkaukasya|Transkaukasya]] ang [[Unyong Sobyetiko]], na naging isa sa dalawang pinakamakapangyarihang bansa sa panahon ng [[Digmaang Malamig]]. Kasunod ng pagkabuwag ng Unyong Sobyetiko noong 1991 ay naging Pederasyong Ruso ang Rusya, itinuturing ito bilang [[de facto]] na kahalili sa mga estadong sumunod sa unyon. Ang sistemang pampamahalaan ng Rusya ay [[republikang]] [[parlamentaryo]] na binubuo ng walumpu't limang kasakupang pederal. Ang [[ekonomiya]] ng bansa ay ang ikalabing-isang pinakamalaki sa mundo ayon sa [[Kabuuang domestikong produkto|KDP]] nominal at ikaanim ayon sa [[Pagkakatulad ng kapangyarihang bumili|PKB]]. Nagtataglay ang bansa ng pinakamalaking arsenal ng mga [[sandatang nukleyar]], at nagraranggo bilang ikalima sa bilang ng aktibong hukbo at paggastang pang-militar. Ang malawakang mapagkukunan nito sa mga [[mineral]] at [[enerhiya]] ay itinuturing bilang pinakamalaki sa mundo; ito ang may pinakamalaking reserba ng mga mapagkukunan ng kagubatan at isang-kapat ng di-nagyelong sariwang tubig. Kabilang ang Rusya sa mga nangungunang tagagawa ng [[langis]] at gasolinang natural. Isa itong kasaping palagian ng [[Konsehong Panseguridad ng mga Nagkakaisang Bansa]]; bahagi ng [[BRICS]], [[G20]], [[APEC]], [[OSKE]], at [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalakalan|POK]]; at ang pangunahing miyembro ng mga post-Sobyetikong organisasyon tulad ng [[Sampamahalaan ng mga Makasarinlang Estado|SME]], [[Organisasyong Tratado ng Kolektibong Seguridad|OTKS]], at [[Eurasyanong Ekonomikong Unyon|EAEU]], Nagtataglay ang Rusya ng 30 [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] na idineklara ng [[UNESCO]]. ==Etimolohiya== [[Talaksan:Rossia Fra Mauro.png|thumb|200px|left|Litrato ng Rus' sa [[mapang Fra Mauro]]. Makikita rito ang Pulang Rus' ({{lang|it|Rossia Rossa}}), Itim na Rus' ({{lang|it|Rossia Negra}}), Puting Rus' ({{lang|it|Rossia Biancha}}), at ibang lupaing Rus' ({{lang|it|Rossia}}).]] Naitala ang unang kilalang pagbanggit ng salitang "Rusya" ({{lang-el|‘Ρωσία}}) sa mga tratado ni Emperador [[Constantino VII|Constantino VII Porfirogeneta]] ng [[Imperyong Bisantino]] noong ika-10 dantaon, tulad ng [[De Ceremoniis|Hinggil sa mga Seremonya]] at [[De Administrando Imperio|Hinggil sa Pamamahala ng Imperyo]]. Mababasa sa isang sipi: "Sa arkonte (pinuno) ng Rusya, isang dalawang-solidi na gintong selyo: "Mga liham mula kay Constantino at [[Romano II|Romano]], ang mga emperador ng mga Romano na nagmamahal kay Kristo, sa arkonte ([[Igor ng Kyiv|Igor]]) ng Rusya." Tinawag din ng parehong emperador si [[Olga ng Kyiv|Prinsesa Olga]], na dumating at bininyagan sa Constantinopla, bilang "tagapamahala ng Rusya" ({{lang-el|ἄρχοντίσσα Ρωσίας}}).<ref name="Sokolov 1899">{{cite journal|last=Sokolov|first=D. |title=К статье «Кто и когда выдумал Россию?» [Sa Artikulong "Sino at Kailan Kinatha ang Rusya?"] |url=https://www.runivers.ru/bookreader/book484268/#page/1245/mode/1up|journal=Исторический вестник [Tagapagbalita ng Kasaysayan]|year=1899|volume=LXXV|language=ru}}</ref>{{rp|1106–1107}} Tinukoy nito ang [[Rus ng Kyiv]], isang sinaunang estadong Ruso na umabot mula Dagat Itim hanggang sa rehiyong Novgorod.<ref name="Soloviev 1957">{{cite journal|last=Soloviev|first=Aleksandr V.|title=Византийское имя России [Bisantinong Pangalan ng Rusya]|url=http://www.vremennik.biz/opus/BB/12/51635|journal=Византийский Временник [Bisantinong Anales]|location=Mosku|publisher=Palimbagan ng Akademya ng mga Agham ng USSR|year=1957|volume=12|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210901231152/http://www.vremennik.biz/opus/BB/12/51635|archive-date=1 Setyembre 2021}}</ref>{{rp|136}} Matatagpuan ang mga bakas ng pangalang ito sa mga sangguniang Kanlurang Europeo, partikular na sa Lumang Pranses: ang baybay na ''Rossia'' ay isinulat na simula noong ika-12 dantaon kasama ang ''Russia'', ''Ruscia'', ''Ruzzia'', at ang di-gaanong karaniwang ''Ruthenia''. Naroroon ang anyong Rossia sa mga tekstong Latin ng mga manlalakbay na sina [[Marco Polo]], [[Guillaume de Rubruck]], [[Ambrogio Contarini]], [[Josaphat Barbaro]], at sa ibang mapa ng Timog Europa kabilang ang [[Catalan Atlas]] at [[Fra Mauro]]. Mayroon ding ilang pagkakaiba ng pangalang Rus na may letrang "o" sa ugat, isang halimbawa'y ''Rosie'' na ginamit ni kartograpong [[Andrea Bianco]].<ref name="Soloviev 1957"/>{{rp|139-140}} [[Talaksan:Lestvitsa-1387.jpg|thumb|225px|right|Inskripsyon sa huling pahina ng [[Hagdanan ng Banal na Pag-ahon|Hagdanan]] ni [[Juan Climaco]]. Nakasulat: Sa taong 6895 [1387], Abril 24, ang aklat na ito ay natapos sa [[Monasteryo ng Studion]] ng abang Metropolitang Cipriano ng Kyiv at buong Rusya.]] Makikita naman ang unang Sirilikong pagsulat ng salitang "Rosiya" sa isang komentaryong maisasapetsa 24 Abril 1387 ni Metropolitang Cipriano sa "Hagdanan" ni [[Juan Climaco]], kung saan binansagan ni Cipriano ang kanyang sarili bilang "Metropolita ng Kyiv at buong Rusya". Sa estadong Litwano, ang titulong "Arsobispo ng Rosiya" ay ginamit noong dekada 1400 at 1410 ni Gregorio Tsamblak kaugnay kay Cipriano at sa kanyang sarili. Mula sa katapusan ng ika-15 siglo, ang ilan sa mga akdang Litwano ay paminsan-minsa'y gumagamit ng salitang "Rosiya" na naglalarawan sa pamagat ng Prinsipadong Maringal ng Mosku; sa unang pagkakataon ay matatagpuan ito sa gawang "Kronikang Heleniko at Romano" ni Ivan Cherny noong 1485.<ref>{{cite encyclopedia|title=Россия [Rusya]|url=https://old.bigenc.ru/geography/text/3515925|encyclopedia=Большая российская энциклопедия [Dakilang Ensiklopedyang Ruso]|volume=28|year=2015|page=685|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229120535/https://bigenc.ru/geography/text/3515925|archive-date=29 Disyembre 2021}}</ref> Gayunpaman, mayroon na ito ng pinanggalingan, ginamit ni Juan ng Galonifontibus ang pangalan sa naturang kahulugang nito noong 1404, habang si Ivan III ay tinawag na "soberanong Ruso" sa isang karta ng Kanato ng Crimea noong 1474. Sa Hilagang-Silangang Rus', ang pangalang "Rosiya", kasama ang pampagitang anyong "Rusiya", na unang lumitaw noong ika-13 siglo sa mga teritoryong Timog Eslabo (at nananatili hanggang ngayon sa Serbo-Kroata at Bulgaro), ay ginamit at unti-unting lumago sa mga opisyal na dokumento. Ang iilan sa mga barya nina Ivan III at Vasily III ay dala ang inskripsiyon: "Soberano ng Buong Rusya". Matapos ang koronasyon ni Ivan IV noong 1547, kinilala ang kanyang estado bilang [[Tsarato ng Rusya]]. Makikita rin ito sa mga normatibong gawa, kabilang ang mga pasya ng Sinodo ng Sandaang Balangay ng 1551, paglimbag ng Aklat ng mga Grado noong 1560, ang rito ng koronasyon ni Teodoro Ivanovich noong 1584, at ang Karta sa pagtatatag ng patriyarkado noong 1589. Samakatuwid, sa pagliko ng ika-16 at ika-17 siglo, ang mga katawagang "kaharian ng Rusya" o "lahat ng dakilang Rusya" ay nagpahiwatig ng buong hanay ng mga trono na inokupahan ng mga monarkong Ruso. Sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] mula noong dekada 1580, nagkaroon ng gawi sa Ortodoksong pamayanan ng Galisya at [[Kapatirang Dormisyon ng Lviv]] na tukuyin ang Rus' at buong Silangang Eslabong rehiyon sa Helenisadong anyo—Ros(s)iya—at sa mga nakatira dito na Ruso at sambayanang Ruso. Mulat itong desisyon ng pagtungo sa Patriyarkado ng Constantinopla at pamanang Griyego, salungat sa mga pagtangkang magpataw ng pagkakakilanlang Kanluranin sa Ruteniya at Roksolani, na mga sanga ng ideyang [[Sarmatismo]]. Ang tradisyon sa wikang Griyego, na inimpluwensyahan na ang Moscovia, ay kumalat mula Galisya hanggang sa rehiyon ng Gitnang Dnieper kasama ang Kyiv, ngunit sa Galisya ay pinalitan na ito ng Polonya. Upang tiyakin at ipagbukod ang mga lupain Ortodokso ng Polonya-Litwanya sa mga pag-aari ng Tsar, pinalaganap ng mga espiritwal na pigura tulad nina Ivan Vishensky, Job Boretsky, Zakhary Kopystensky, at Innokenty Gizel ang paggamit ng mga terminong "Munting Rusya" at "Dakilang Rusya " batay sa tradisyong Bisantino. [[Talaksan:Пищаль Царь Ахиллес, 1617 год. Военно-исторический музей артиллерии, инженерных войск и войск связи.jpg|thumb|225px|right|Sa arkabus na "Tsar Aquiles" ni Andrei Chokhov noong 1607, pinupunyagi si Tsar [[Miguel I ng Rusya|Mikhail Fedorovich]] bilang "awtokrata ng lahat ng dakilang Rusya".]] Noong 1654, pinalitan ng terminong "Rusya" ang "Rus'" sa opisyal na pamagat ng ng mga Tsar: pagkatapos ng [[Tratado ng Pereyaslav]] at ang pagsasama ng Zaporiyia sa tsarato, pati na rin ang pananakop ng Belarusong teritoryo ng Sampamahalaang Polako-Litwano, pinamagatan si Tsar [[Alejo I ng Rusya|Aleksei Mikhailovich]] bilang "awtokrata ng lahat ng Dakila, Munti, at Puting Rusya" Sa panahong ito, ang salitang "Rusya" ay halos pangkalahatang tinanggap upang tukuyin ang buong bansa kasama ang populasyon nito, ngunit patuloy na ginamit ang baryanteng "Rus'iya". Dahil sa kakulangan ng pagpapamantayan, iba-iba ang pagbabaybay nito, kung minsa'y may isa o dalawang "s". Ang pangwakasang pag-apruba ng baybay na may isang "o" at dalawang "s" ay naganap sa panahon ng paghahari ni [[Pedro I ng Rusya|Pedro I]], na sa pagtatapos ng [[Dakilang Digmaan sa Hilaga]] noong 1721 ay tinanggap ang titulong emperador noong 1721 at itinayo ang [[Imperyong Ruso]]. Noong 1 Setyembre 1917, sa pagitan ng mga [[Himagsikang Pebrero]] at [[Himagsikang Oktubre]], idineklara ang Rusya na isang [[Republikang Ruso|liberal-demokratikong republika]], at kasunod nito noong 19 Hulyo 1918, ay naging opisyal na [[Sosyalistang Pederatibong Sobyetikong Republika ng Rusya]] (binaligtad ang posisyon ng "Sosyalista" at "Sobyetiko" noong 1936) at payak na dinaglat na SPSRR ({{lang-ru|РСФСР}}). Mula 1922 hanggang 1991, naging bahagi ito ng mas malawak na USSR, na impormal (lalo na sa mga Kanluraning bansa) at madalas na itinaguriang Rusya lamang dahil sa pangingibabaw nito sa buong unyon. Sa pagbagsak ng Unyong Sobyetiko noong 26 Disyembre 1991, humiwalay ang dating republika at kinikilala na ngayon bilang "Pederasyong Ruso", na madalas na pinapapayak na PR ({{lang-ru|РФ}}) sa midya at mga dokumentong pampamahalaan. == Heograpiya == Sinasakop ng Rusya ang halos buong hilagang bahagi ng [[superkontinente]] na [[Eurasya]]. Karamihan ng bansa ay binubuo ng mga [[kapatagan]], sa bahaging [[Europa|Europeo]] man o sa bahaging nasa [[Asya]] na kilala kadalasan bilang [[Siberia|Siberya]]. Karamihan sa mga kapatagang ito sa timog ay [[steppe|estepa]] habang sa hilaga naman ay makakapal na gubat na nagiging [[tundra]] patungo sa baybaying Artiko. May mga bulubundukin tulad ng [[Caucasus|Kaukasya]] (kung saan naroroon ang [[Bundok Elbrus]], ang pinakamataas na tuktok sa Europa na may taas ng 5 633 m) at ang [[Bulubunduking Altay|Altay]] sa mga katimugang hangganan ng bansa, samantalang sa silangang bahagi ng bansa ay naroroon ang [[Bulubunduking Verhojansk]] at ang mga [[bulkan]] ng [[Kamchatka Peninsula|Tangway ng Kamchatka]]. Kapuna-puna rin ang [[Bulubunduking Ural]], na syang pangunahing naghahati ng Europa mula sa [[Asya]]. Nagtatanyag ang Rusya ng higit 37 000 km ng baybayin sa mga karagatang [[Dagat Arctic|Arctic]] at [[Karagatang Pasipiko|Pasipiko]], pati na rin sa mga masasabing sa loob na dagat tulad ng [[Dagat Baltic|Baltiko]], [[Dagat Itim|Itim]], at [[Dagat Caspian|Kaspiyo]]. Ang ilan sa mga [[pulo]] o [[kapuluan]]g nasa hilagang baybayin ay ang [[Novaja Zemlja]], [[Franz Joseph Land]], [[Novosibirskie Ostrova]], [[Wrangel Island]], [[Kuril Islands]], at [[Sakhalin]]. Ang ilan sa mga pangunahing lawa sa Rusya ay ang [[Lawa Baikal|Baikal]], [[Lawa Ladoga]], at [[Onego]]. Marami ring mga ilog ang dumadaloy sa Rusya. === Topograpiya === Mula sa hilaga hanggang timog ang Kapatagan ng Silangang Europa, na kilala rin bilang Kapatagan ng Rusya, ay nagbihis sequentially sa Artikong tundra, koniperus gubat ([[taiga]]), broadleaf at halo-halong gubat. gubat, damuhan (kapatagan), at semi-disyerto (nagtatakip sa tabi ng Dagat Kaspiyo), bilang ng mga pagbabago sa mga halaman na sumasalamin sa mga pagbabago sa klima. [[Siberya]] ay sumusuporta sa isang katulad sunuran ngunit higit sa lahat ay taiga. Rusya ay mundo pinakamalaking ang taglay ng gubat, na kilala bilang "ang mga baga ng Europa",<ref>{{Cite news|author=Walsh, NP|title =It's Europe's lungs and home to many rare species. But to Russia it's £100bn of wood|publisher=Guardian (UK)|url=http://www.guardian.co.uk/world/2003/sep/19/environment.russia|accessdate=26 Disyembre 2007|location=London|date=19 Setyembre 2003}}</ref> ikalawang lamang sa [[maulang-gubat ng Amasona]] sa ang halaga ng dioksido ng karbono ito sumipsip. May 266 espesye ng mamal at 780 espesye ng ibon sa Rusya. Noong 1997 ay kasama sa IUCN Pula nga Listahan ng Pederasyong Ruso ang 415 espesye <ref>{{cite web|author=I.A. Merzliakova|url=http://enrin.grida.no/biodiv/biodiv/national/russia/state/00440.htm|title=List of animals of the Red Data Book of Russian Federation|publisher=Enrin.grida.no|date=1 Nobyembre 1997|accessdate=27 Abril 2010|archive-date=28 Abril 2016|archive-url=https://archive.today/20160428185844/http://enrin.grida.no/biodiv/biodiv/national/russia/state/00440.htm|url-status=dead}}</ref> at ngayon ay protektado ang mga ito. === Klima === Ang malaking sukat ng Rusya at ang distansiya ng maraming mga lugar mula sa dagat ay nagreresulta sa pangingibabaw ng mahalumigmig na klimang kontinental, na siyang dominante sa lahat ng bahagi ng bansa maliban sa tundra at sa bandang timog-kanlurang hangganan ng bansa. Naiistorbo ng mga bundok sa timugan ang masa ng mainit na hangin na galing ng Karagatang Indiyo, samantalang ang kapatagan sa kanluran at hilaga ay malantad ng bansa sa Artiko at Atlantiko.<ref name=congress>{{cite web|title=Climate|publisher=Library Of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/24.htm|accessdate=26 Disyembre 2007}}</ref> Ang kalakhang bahagi ng teritoryo ay may dalawa lamang na pangunahing season - ang taglamig at tag-init; ang taglagas at tagsibol ay karaniwang maikling panahon ng pagbabago sa pagitan ng lubhang mababang mga temperatura at lubhang mataas.<ref name=congress/> Ang pinakamalamig na buwan ay ang Enero (Pebrero sa baybay-dagat), at ang pinakamainit naman kadalasan ay Hulyo. Pangkaraniwan lang ang malaking taway ng temperatura. Sa taglamig, ang temperatura ay lalong hilagaan lalong malamig at lalong silangan lalong malamig. Umiinit nang mainit-init kapagka tag-init, kahit sa Siberya.<ref>{{Cite journal|author=Drozdov, V.A. ''et al.''|title=Ecological and Geographical Characteristics of the Coastal Zone of the Black Sea|url=https://archive.org/details/sim_geojournal_1992-06_27_2/page/169|journal=GeoJournal|publisher=Springer Netherlands|location=27.2, pp. 169–178|year=1992|doi=10.1007/BF00717701|volume=27|page=169 |issn=0343-2521}}</ref> == Kasaysayan == {{main|Kasaysayan ng Rusya}} === Sinaunang Panahon === {{see|Kahariang Bosporan|Khazaria|Lagalag na Eurasyano}} [[Talaksan:IE expansion.png|thumb|left|[[Hinuhang Kurgan]]: Ang Timog Rusya bilang [[urheimat]] ng mga [[Proto-Indo-Europeans|Taong Indo-European]].]] Isa sa mga unang modernong tao na may buto ng edad ng 35 000 taon ay matatagpuan sa [[Russia]], sa [[Kostenki]] sa gilid ng [[Ilog Don]]. Sa sinaunang-panahon beses sa napakalaking steppes ng Timog Rusya ay tahanan sa lipi ng laog pastoralists.<ref name=Belinskij>{{Cite journal|author=Belinskij A, Härke, H|title=The 'Princess' of Ipatovo|journal=Archeology|volume=52|issue=2|year=1999|url=http://cat.he.net/~archaeol/9903/newsbriefs/ipatovo.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080610043326/http://cat.he.net/~archaeol/9903/newsbriefs/ipatovo.html|archivedate=2008-06-10|accessdate=26 Disyembre 2007|url-status=dead}}</ref> Labi ng mga kapatagan civilizations ay natuklasan sa mga lugar tulad bilang [[Ipatovo kurgan|Ipatovo]] ,<ref name=Belinskij/> [[Sintashta]],<ref>{{Cite book|author=Drews, Robert|title=Early Riders: The beginnings of mounted warfare in Asia and Europe|year=2004|publisher=Routledge|location=New York|page=50|isbn=0415326249}}</ref> [[Arkaim]],<ref>{{cite web|author=Koryakova, L.|title=Sintashta-Arkaim Culture|publisher=The Center for the Study of the Eurasian Nomads (CSEN)|url=http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html|accessdate=20 Hulyo 2007|archive-date=28 Pebrero 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190228104055/http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html|url-status=dead}}</ref> at [[Pazyryk burials|Pazyryk]],<ref>{{cite web|title=1998 NOVA documentary: "Ice Mummies: Siberian Ice Maiden"|work=Transcript|url=http://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/2517siberian.html|accessdate=26 Disyembre 2007}}</ref> na kung saan dadalhin ang earliest na kilala bakas ng inimuntar digma , isang susi na tampok sa laog paraan ng buhay. Sa klasiko unang panahon, ang Pontic kapatagan ay kilala bilang Scythia. Dahil sa ang 8th siglo BC, Sinaunang Griyego mangangalakal nagdala ng kanilang mga kabihasnan sa emporiums kalakalan sa Tanais at Phanagoria.<ref>{{Cite book|author=Jacobson, E.|title=The Art of the Scythians: The Interpenetration of Cultures at the Edge of the Hellenic World|publisher=Brill|year=1995|page=38|isbn=9004098569}}</ref> Sa pagitan ng 3 at 6 siglo AD, ang Bosporan Kingdom, isang Hellenistic kaayusan ng pamahalaan na nagtagumpay ang mga Griyego colonies,<ref>{{Cite book|author=Tsetskhladze, G.R.|title=The Greek Colonisation of the Black Sea Area: Historical Interpretation of Archaeology|publisher=F. Steiner|year=1998|page=48|isbn=3515073027}}</ref> ay bumagsak sa pamamagitan ng laog invasions humantong sa pamamagitan ng gerero lipi, tulad ng ang Huns at taong hating Asayano at Europyano Avars .<ref>{{Cite book|author=Turchin, P.|title=Historical Dynamics: Why States Rise and Fall|publisher=Princeton University Press|year=2003|pages=185–186|isbn=0691116695}}</ref> Ang isang tao Turko, ang Khazars, nagpuno sa mga mas mababang Volga steppes palanggana sa pagitan ng Caspian at Dagat Itim hanggang sa 8th siglo.<ref>{{Cite book|author=Christian, D.|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|url=https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|pages=[https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri/page/n313 286]–288|isbn=0631208143}}</ref> Ang ninuno ng modernong Russians ay ang Eslabo lipi, na ang orihinal na bahay ay isipan sa pamamagitan ng ilang mga iskolar sa may been ang makahoy na lugar ng Pinsk Marshes.<ref>{{Cite book|last=For a discussion of the origins of Slavs, see Barford, P.M.|title=The Early Slavs|url=https://archive.org/details/bwb_W7-CTW-851|publisher=Cornell University Press|pages=[https://archive.org/details/bwb_W7-CTW-851/page/14 15]–16|isbn=0801439779|year=2001}}</ref> Ang East Slavs unti husay Western Russia sa dalawang waves: isang paglipat mula sa Kiev papunta sa kasalukuyan- araw Suzdal at Murom at isa pang mula Polotsk papunta sa Novgorod at Rostov. Mula sa 7 pataas na siglo, ang East Slavs binubuo ang bulk ng populasyon sa Western Russia<ref>{{Cite book|author=Christian, D.|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|url=https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|pages=[https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri/page/n33 6]–7}}</ref> at dahan-dahan ngunit mahimbing assimilated ng katutubong-Ugric bayan Finno, kabilang ang Merya, ang Muromians, at ang Meshchera. === Kievan Rus' === {{Main|Kievan Rus'}} [[Talaksan:Novgoroddd.jpg|thumb|Kuta ng Veliky Novgorod - ang pinakalumang lungsod sa Rusya]] Ang pagtatatag ng unang East Eslabo estado sa 9 na siglo ay nangyari sa panahon ng pagdating ng mga Varangian , ang Vikings na pakikipagsapalaran kasama ang mga waterways ng pagpapalawak mula sa silangan Baltic sa Black at Kaspiy Dagat.<ref>{{Cite book|author=Obolensky, D.|title=Byzantium and the Slavs|url=https://archive.org/details/byzantiumslavs0000obol|publisher=St Vladimir's Seminary Press|year=1994|page=[https://archive.org/details/byzantiumslavs0000obol/page/42 42]|isbn=088141008X}}</ref> Ayon sa Pangunahing Chronicle, isang Varangian mula Rus 'tao , na nagngangalang Rurik, ay inihalal pinuno ng Novgorod sa 862. Ang kanyang mga kahalili Oleg ang Propeta inilipat timog at conquered Kiev sa 882,<ref>{{Cite book|author=Thompson, J.W.; Johnson, E.N.|title=An Introduction to Medieval Europe, 300–1500|publisher=W. W. Norton & Co.|year=1937|page=268|isbn=0415346991}}</ref> na kung saan ay nagkaroon na dati nagbabayad pugay sa mga Khazars; kaya ang estado ng Kievan Rus ' nagsimula. Oleg, Rurik's anak Igor at Igor's anak Svyatoslav dakong huli pinasuko ang lahat ng lipi East Eslabo sa Kievan tuntunin, sinira ang Khazar khaganate at inilunsad ng ilang mga militar Ekspedisyon sa Byzantium. Sa 10th sa 11th siglo Kievan Rus 'naging isa sa mga pinakamalaking at pinaka maunlad na estado sa Europa.<ref>{{cite web|title=Ukraine: Security Assistance|publisher=U.S. Department of State|url=http://www.state.gov/t/pm/64851.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Ang naghahari ng Vladimir ang Great (980–1015) at ang kaniyang anak Yaroslav ko ang Wise (1019–1054) ay bumubuo sa Golden Edad ng Kiev, na kung saan nakita ang pagtanggap ng Ortodoksia Kristiyanismo mula sa Byzantium at ang pagbuo ng unang East Eslabo nakasulat legal code , ang Russkaya Pravda . Sa 11th at 12th siglo, palaging incursions sa pamamagitan ng laog Turko tribes, tulad ng mga Kipchaks at ang Pechenegs , na sanhi ng isang malaki at mabigat migration ng Eslabo populasyon sa mas ligtas na, mabigat na kagubatan sa rehiyon ng hilagaan, lalo na sa mga lugar na kilala bilang Zalesye .<ref>{{Cite book|author=Klyuchevsky, V.|title=The course of the Russian history|volume=1|url=http://www.kulichki.com/inkwell/text/special/history/kluch/kluch16.htm|isbn=5244000721|year=1987|publisher=Myslʹ}}</ref> [[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|180px|Alexander Nevsky, ama ng unang pinuno ng Muscovy]] Ang edad ng [[piyudalismo|pyudalismo]] at [[desentralisasyon]] ay dumating, minarkahan sa pamamagitan ng pare-pareho sa mga in-labanan sa pagitan ng mga kasapi ng Rurikid Dinastiyang na pinasiyahan Kievan Rus 'sama-sama. Kiev's pangingibabaw waned, sa benepisyo ng Vladimir-Suzdal sa hilaga-silangan, Novgorod Republika sa-kanluran hilaga at Galicia-Volhynia sa timog-kanluran. Huli Kievan Rus 'disintegrated, may mga huling suntok na ang Mongol invasion ng 1237–1240,<ref>{{Cite book|author=Hamm, M.F.|title=Kiev: A Portrait, 1800–1917|publisher=Princeton University Press|isbn=0691025851|year=1995}}</ref> na nagresulta sa pagkawasak ng Kiev<ref>{{Cite web |url=https://tspace.library.utoronto.ca/citd/RussianHeritage/4.PEAS/4.L/12.III.5.html |title=The Destruction of Kiev |access-date=2010-11-03 |archive-date=2016-08-19 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/6473/20160819150506/https://tspace.library.utoronto.ca/citd/RussianHeritage/4.PEAS/4.L/12.III.5.html |url-status=dead }}</ref> at ang pagkamatay ng tungkol sa kalahati ng populasyon ng Rus '.<ref>{{cite web|url=http://www.parallelsixty.com/history-russia.shtml|title=History of Russia from Early Slavs history and Kievan Rus to Romanovs dynasty|publisher=Parallelsixty.com|accessdate=27 Abril 2010|archive-date=2018-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180201064748/http://www.parallelsixty.com/history-russia.shtml|url-status=dead}}</ref> Ang manlulupig, mamaya na kilala bilang Tatars , nabuo ang estado ng mga [[Ginintuang Horda]], na pillaged ang Russian pamunuan at pinasiyahan sa timog at central expanses ng Russia para sa higit sa tatlong siglo.<ref>{{Cite book|author=Рыбаков, Б. А.|title=Ремесло Древней Руси|year=1948|pages=525–533, 780–781}}</ref> Galicia-Volhynia sa huli ay assimilated sa pamamagitan ng [[Sampamahalaang Polako-Litwano]], habang ang mga Mongol-dominado Vladimir-Suzdal at Novgorod Republic, dalawang rehiyon sa paligid ng Kiev, itinatag ang batayan para sa mga modernong Russian bansa. Ang Novgorod kasama Pskov pinanatili ng ilang mga antas ng awtonomya sa panahon na ang panahon ng pamatok Mongol at higit sa lahat ay ipinagkait ang mga kabangisan na apektado ang magpahinga ng ang bansa. Sa pamumuno ni [[Alexander Nevsky]] , Novgorodians repelled ang invading Swedes sa Labanan sa Neba sa 1240, pati na rin ang Crusaders Aleman sa Labanan sa Ice sa 1242, paglabag sa kanilang mga pagtatangka upang kolonisahan ang Northern Rus '. [[Talaksan:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Estado ng Moscow]] === Dakilang Duke ng Moscow === {{main|Dakilang Duke ng Moscow}} [[Talaksan:Lissner TroiceSergievaLavr.jpg|thumb|250px|Binabasbasan ni [[Sergius ng Radonezh]] si [[Dmitri Donskoi]] sa [[Trinity Sergius Lavra]], bago ang [[Labanan sa Kulikovo]].]] Ang pinaka malakas na estado kahalili sa Kievan Rus 'ay ang Grand titulo ng duke ng Moscow ("''Moscovy''" sa Western alaala), sa una ng isang bahagi ng Vladimir-Suzdal . Habang pa rin sa ilalim ng domain ng mga Mongol-Tatars at sa kanilang mga kasabwat, Moscow ay nagsimulang igiit ang kanyang impluwensiya sa Western Russia sa unang bahagi ng ika-14 siglo. Sa mga ay mahirap na beses, na may mga madalas na -Tatar raids Mongol at agrikultura paghihirap mula sa simula ng Little Ice Age . Tulad sa ang magpahinga ng Europa, mga salot hit Russia lugar sa isang beses bawat limang o anim na taon 1350-1490. Gayunman, dahil sa ang mas mababang densidad ng populasyon at mas mahusay na pangangalaga sa kalinisan (lakit pagsasanay ng banya , ang basa ng singaw paliguan),<ref name=banya>[http://sauna-banya.ru/ist.html The history of banya and sauna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110427153021/http://sauna-banya.ru/ist.html |date=2011-04-27 }} {{in lang|ru}}</ref> populasyon ng pagkawala na sanhi ng mga salot ay hindi kaya ng malubhang bilang sa Western Europe, at ang mga pre-salot na populasyon ay naabot sa Russia nang maaga bilang 1500.<ref>"''[http://books.google.com/books?id=yw3HmjRvVQMC&pg=PA62 Black Death]''". Joseph Patrick Byrne (2004). p.62. ISBN 0-313-32492-1</ref> Humantong sa pamamagitan ng Prince Dmitri Donskoy ng Moscow at nakatulong sa pamamagitan ng Russian Orthodox Church , ang nagkakaisang hukbo ng mga Ruso mga pamunuan inflicted isang milyahe pagkatalo sa mga Mongol-Tatars sa Labanan sa Kulikovo sa 1380. Moscow unti buyo ang mga nakapaligid na mga pamunuan, kabilang ang mga dating malakas na rivals, tulad ng Tver at Novgorod . Sa ganitong paraan Moscow ang naging pangunahing nangungunang puwersa sa proseso ng Russia's reunification at expansion. Ivan III (ang Great) sa wakas threw off ang mga kontrol ng Ginintuang Horda, pinagtibay sa buong ng Central at Northern Rus 'sa ilalim ng Moscow's kapangyarihan, at ang unang sa kumuha ang pamagat "Grand Duke ng lahat ng mga Russias".<ref>{{cite web|author=May, T.|title=Khanate of the Golden Horde|url=http://www.accd.edu/sac/history/keller/Mongols/states3.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080607055652/http://www.accd.edu/sac/history/keller/Mongols/states3.html|archivedate=2008-06-07|accessdate=27 Disyembre 2007|url-status=dead}}</ref> Matapos ang pagbagsak ng Constantinople sa 1453, Moscow inaangkin sunod sa mga legacy ng Eastern Roman Empire . Ivan III asawa Sophia Palaiologina , ang pamangkin ng huling Byzantine emperador Constantine XI , at ginawa ang Byzantine double-luko agila sa kanyang sarili, at sa huli Russian, amerikana-ng-bisig. === Tsardom ng Rusya === {{main|Tsardom ng Rusya}} [[Talaksan:Ivan the Terrible (cropped).JPG|thumb|upright|left|Si Tsar [[Ivan IV]] ni [[Ilya Repin]]]] Sa pag-unlad ng Ikatlong Roma ideya, ang Grand Duke Ivan IV (ang "Awesome"<ref>Frank D. McConnell. [http://books.google.com/books?id=rqhZAAAAMAAJ&q=%22ivan+the+awesome%22&dq=%22ivan+the+awesome%22&ei=rTBsSMvZLoS8jgGi4ZgU&pgis=1 Storytelling and Mythmaking: Images from Film and Literature.] [[Oxford University Press]], 1979. ISBN 0-19-502572-5; Quote from page 78: "But Ivan IV, Ivan the Terrible, or as the Russian has it, ''Ivan Groznyi'', "Ivan the Magnificent" or "Ivan the Awesome," is precisely a man who has become a legend"</ref> o "mga kilabot") ay opisyal na nakoronahan ang unang Tsar (" Cesar ") ng Russia sa 1547. Ang Tsar promulgated ng isang bagong code ng mga batas ( Sudebnik ng 1550 ), itinatag ang unang Russian pyudal kinatawan katawan ( Zemsky Sobor ) at ipinakilala ang mga lokal na self-management sa kanayunan rehiyon.<ref>{{Cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|pages=562–604|volume=6|isbn=5170021429}}</ref><ref>{{Cite book|author=Skrynnikov, R.|title=Ivan the Terrible|url=https://archive.org/details/ivanterrible0000skry|publisher=Academic Intl Pr|year=1981|page=[https://archive.org/details/ivanterrible0000skry/page/219 219]|isbn=0875690394}}</ref> Sa panahon ng kanyang mahabang maghari, Ivan IV halos lambal ang naka malaking Ruso teritoryo sa pamamagitan ng annexing ang tatlong khanates Tatar (bahagi ng disintegrated Ginintuang Horda): Kazan at Astrakhan kasama ang Volga River, at kapangyarihan ng kan Sibirean sa South Western Siberia. Ganito sa katapusan ng ika-16 siglo Russia ay transformed sa isang multiethnic , multiconfessional at transkontinental estado . Gayunman, ang Tsardom ay weakened sa pamamagitan ng mahaba at hindi matagumpay Livonian War laban sa koalisyon ng Poland, Lithuania, Sweden at para sa access sa Baltic baybayin at dagat kalakalan.<ref>{{Cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|volume=6|pages=751–908|isbn=5170021429}}</ref> Sa parehong oras ang Tatars ng Krimeano kapangyarihan ng kan, ang tanging natitirang mga kahalili sa mga Ginintuang Horda, patuloy na salakayin Southern Russia,<ref>{{PDFlink|[http://www.econ.hit-u.ac.jp/~areastd/mediterranean/mw/pdf/18/10.pdf The Crimean Tatars and their Russian-Captive Slaves]|355&nbsp;[[Kibibyte|KiB]]<!-- application/pdf, 364316 bytes -->}}. Eizo Matsuki, Mediterranean Studies Group at Hitotsubashi University.</ref> at ay kahit able sa burn down Moscow sa 1571.<ref>{{cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|volume=6|pages=751–809|isbn=5170021429}}</ref> [[Talaksan:Minin & Pozharskiy 01.JPG|upright|thumb|Ang [[Monumento para kay Minin at Pozharsky]] sa Moscow]] Ang kamatayan ng Ivan's anak na minarkahan ang katapusan ng sinaunang Rurikid Dinastiyang sa 1598, at sa kumbinasyon sa mga gutom ng 1601-1603<ref>{{Cite book|author=Borisenkov E, Pasetski V.|title=The thousand-year annals of the extreme meteorological phenomena|isbn=5244002120|page=190}}</ref> ang humantong sa civil war, ang mga tuntunin ng pretenders at dayuhang interbensiyon sa panahon ng Time ng problema sa unang bahagi ng 17 na siglo.<ref>{{Cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|volume=7|pages=461–568|isbn=5170021429}}</ref> Polish-Lithuanian Commonwealth abala bahagi ng Russia, kabilang Moscow. Sa 1612 ang mga Poles ay sapilitang sa retiro sa pamamagitan ng mga Ruso pulutong volunteer, na humantong sa pamamagitan ng dalawang pambansang bayani, merchant Kuzma Minin at Prince Dmitry Pozharsky. Ang [[Dinastiyang Romanov]] acceded sa trono sa 1613 sa pamamagitan ng mga desisyon ng Zemsky Sobor , at ang bansa ang nagsimula nito unti-unting paggaling mula sa krisis. Russia patuloy nito sa teritoryo ng paglago sa pamamagitan ng 17 siglo, na kung saan ay ang edad ng Cossacks . Cossacks ay warriors ayusin sa militar ng mga komunidad, magkawangki pirates at pioneers sa New World . Sa 1648, ang mga magbubukid ng Ukraine sumali sa Zaporozhian Cossacks sa paghihimagsik laban sa Poland-Lithuania sa panahon ng pag-aalsa Khmelnytsky , dahil sa mga panlipunan at relihiyon aapi sila ay nagdusa sa ilalim Polish tuntunin. Sa 1654 ang mga Ukranian lider, Bohdan Khmelnytsky , inaalok sa mga lugar Ukraine ilalim ng proteksiyon ng mga Russian Tsar, Aleksey ko . Aleksey's na pagtanggap sa alok na ito na humantong sa isa pang Russo-Polish War (1654–1667) . Panghuli, Ukraine ay nahati sa kahabaan ng ilog Dnieper , Aalis ang mga western bahagi (o right-bangko Ukraine ) sa ilalim ng Polish tuntunin at silangang bahagi ( Kaliwa-bangko Ukraine at Kiev ) sa ilalim ng Russian. Mamaya, sa 1670–1671 ang Don Cossacks humantong sa pamamagitan ng Stenka Razin na sinimulan ng isang malaking pag-aalsa sa rehiyon Volga, ngunit ang Tsar's tropa ay matagumpay manalo sa mga rebelde. Sa silangan, ang mabilis na Russian pagsaliksik at kolonisasyon ng ang malaking mga teritoryo ng Siberya ay humantong sa pamamagitan ng halos lahat Cossacks pangangaso para sa mahalagang mga fur at garing . Russian explorers hunhon silangan lalo na kasama ang mga ruta ng Siberya ilog , at sa pamamagitan ng kalagitnaan ng 17 siglo ay may mga Russian settlements sa Eastern Siberia, sa Chukchi Peninsula , kasama ang Amur River , at sa Pacific baybayin. Sa 1648 ang Kipot ng Bering sa pagitan ng Asya at North America ay lumipas na para sa unang panahon sa pamamagitan ng Fedot Popov at Semyon Dezhnyov . === Imperyal na Rusya === {{main|Imperyong Ruso}} [[Talaksan:Peter der-Grosse 1838.jpg|left|180px|thumb|Si [[Peter the Great|Pedrong Dakila]], ang unang [[Emperador ng Rusya]].]] Sa ilalim ng Tsarinong si Pedrong Dakila, ang bansa ay naging isang imperyo noong 1721 at naging kinikilala bilang isang makapangyarihang puwersa sa mundo. Sa paghahari nioya noong 1682–1725, pinabagsak ni Pedro ang Sweden sa Dakilang Digmaang Hilaga at pinilit ang huli ito na isuko ang West Karelia at Ingria (dalawang rehiyon nawala sa pamamagitan ng Russia sa Panahon ng Mga Gulo),<ref>{{Cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|volume=9, ch.1|url=http://militera.lib.ru/common/solovyev1/09_01.html|isbn=5170021429|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> pati na rin ang Estland at Livland, at pagsiguro ng rutang pandagat ng Imperyong Ruso sa Dagat Baltik.<ref>{{Cite book|author=Solovyov, S.|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|volume=15, ch.1|url=http://militera.lib.ru/common/solovyev1/15_01.html}}</ref> Nagpagawa si Tsarenong Pedro ng bagong kabisera na tinatawag na Saint Petersburg na kinatatayuan ng isang [[portipikasyon|kuta]] ng Sweden, na sa susunod na mga taon ay kilalanin bilang Bintana ng Rusya sa Europa. Ang kanyang mga reporma sa pagpapalago ng Kanluraning Kultura sa Rusya ang nagdala sa kanya upang kilalanin siya ng mga kapwa niyang Ruso na "Ama ng Padkakanluranin" ng Rusya. Sa pamamagitan ng babaeng anak ni Pedro na si Elisabet, na naghari sa imperyo noong 1741–62, nakilahok ang Rusya sa Digmaang Pitong Taon (1756–1763). Habang nagaganap ang tunggalian ng Russia at [[Prusya]] na isanib ang Eastern Prussia sa Imperyong Ruuso at kahit na kinuha nila ang Berlin, namatay ang Tsarinang si Elisabet, at lahat ng mga lugar na nasakop ng Rusya ay bumalik sa kaharian ng Prussia sa pamamagitan ng maka-Prusyang Tsarenong Pedro III ng Rusya. Sa pamamagitan ng Dakilang Tsarenang si Katrina II, na namuno noong 1762–96, lumaki ang Imperyong Ruso hanggang sa mga Polish-Lithuanian Commonwealth at isinanib ang karamihan sa kanyang teritoryo sa Russia sa panahon ng Paghahati ng Poland, nahinto ang paglako ng mga hangganan ng imperyo sa dakong kalunuran sa Gitnang Europa. Sa timog, pagkatapos ng matagumpay ng Digmaang Ruso-Turko laban sa mga kawal ng Imperyong Otoman, pinalaki ni Katrina ang hangganan ng imperyo sa Dagat Itim at nasakop ang kaharian ng mga Krimeano. Bilang resulta ng tagumpay sa ibabaw ng Ottomans, nasakop din ang makabuluhang pananakop ng teritoryo na nadagdag ang Transcaucasia sa imperyo noong unang bahagi ng ika-19 siglo. Patuloy ang pananakop sa ilalim ni Tsarenong Alehandro I (1801–1825); nakuha ang Finland mula sa napahinang kaharian ng Sweden noong 1809 at ng Bessarabia mula sa mga Turkong Otoman noong 1812. Sa panahong ring iyon nasakop ng mag Ruso ang Alaska at itinatag ang mga kutang Ruso sa California, tulad ng Fort Ross. Sa 1803–1806 ang unang ekspedisyon ng imperyo ng mundo ay ginawa, mamaya na sinusundan ng iba pang makabuluhang pagsaliksik ng mga biyaheng pandagat. Noong 1820 nagpadala ang imperyo ng ekspedisyon na nakatuklas sa kontinente ng Antarctica. [[Talaksan:Russian Empire (1867).svg|thumb|250px|Ang [[Imperyong Ruso]] noong 1866 at pati ang mga saklaw ng impluwensiya.]] [[Talaksan:Продаж кріпаків з аукціону.jpg|thumb|230px|Ang kalakalan ng alipin sa mga maharlika sa Rusya]] Sa alyansa sa iba't-ibang European bansa, nakipaglaban ang Imperyong Ruso sa Napoleonikong Pransiya. Dahil mga ambisyon ni Emperador Napoleon ng Pransiya na tahimikin ang Russia at sa pagkaabot ng karurukan ng kapangyarihan ng Emperador noong 1812, nabigo nang abang-aba na ang kasundaluhan ni Napoleon at ang pagtutol sa kumbinasyon sa mga matinding malamig ng Rusong taglamig na humantong sa isang nakapipinsalang pagkatalo ng manlulupig, kung saan higit sa 95% bahagdan ng Grande Armée ay nawala.<ref>{{cite web|title=Ruling the Empire|publisher=Library of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/5.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Sa pamumuno nina Mikhail Kutuzov at Barclay de Tolly, ang hukbong Ruso ang nagpaalis kay Napoleon mula sa bansa at pinalayas sa pamamagitan ng Koalisyong Europa sa digmaan ng Sixth Coalition, sa wakas ng pagpasok ng Paris. Ang mga kasapi ng [[Kongreso ng Viena]], na sinalian nina Tsarenong Alehandro I at Emperador Francisco I ng Austria, ang nagguhit ng bagong mapa ng Europa pagkatapos ng pagkatalo ni Emperador Napoleon sa digmaan. Ang mga opisyal ng Napoleonik Wars nagdala ng mga ideya ng liberalismo bumalik sa Russia sa kanila at tinangka upang paikliin sar's kapangyarihan sa panahon ng abortive Decembrist aalsa ng 1825. Sa katapusan ng mga [[konserbatismo|konserbatibo]] paghahari ni Nicolas ko (1825–1855) isang tugatog panahon ng Russia's kapangyarihan at impluwensiya sa Europa ay ginulo ng pagkatalo sa Krimeano War . Nicholas's kahalili Alexander II (1855–1881) enacted makabuluhang pagbabago sa bansa, kabilang ang palayain reporma ng 1861 ; mga Great pagbabagong spurred [[industriyalisasyon]] at modernized ang Russian hukbo, na kung saan ay matagumpay na liberated Bulgaria mula sa Turko tuntunin sa [[1877–78 Russo-Turkish War]]. Ang huli 19th siglo nakita ang tumaas ng iba't ibang sosyalistang kilusan sa Rusya. Alexander II ay napatay sa 1881 sa pamamagitan ng rebolusyonaryong terorista, at ang paghahari ng kaniyang anak Alexander III (1881–1894) ay mas liberal ngunit mas mapayapa. Ang huling Russian Emperador, Nicholas II (1894–1917), ay hindi nagawang, gayunpaman, upang maiwasan ang mga kaganapan ng mga [[Himagsikang Ruso ng 1905]] , na-trigger ng hindi matagumpay na mga Russo-Japanese War at ang demonstration insidente kilala bilang marugo Linggo . Ang pag-aalsa ay ilagay down, ngunit ang mga pamahalaan ay sapilitang upang payagan pangunahing reporma, kabilang ang pagbibigay ng kalayaan ng pananalita at pagpupulong , ang legalisasyon ng mga partidong pampolitika at ang pagbuo ng isang inihalal na pambatasan katawan, ang Estado Duma ng Russian Empire . Sa 1914 Russia ipinasok World War ko sa tugon sa Austria's deklarasyon ng digmaan sa Russia's ally Serbia , at lumaban sa maramihang mga fronts habang hiwalay sa kanyang Triple pinagkaintindihan alyado. Sa 1916 ang Brusilov Nakakasakit ng Russian Army nilipol ang mga militar ng Austria-Hungary halos ganap. Gayunman, ang mga naka-umiiral na mga pampublikong kawalan ng tiwala ng rehimen ay deepened sa pamamagitan ng pagsikat gastos ng digmaan, ang mataas na casualties , at ng mga alingawngaw ng corruption at pagtataksil. Ang lahat ng ito nabuo ang klima para sa mga [[Himagsikang Ruso ng 1917]], natupad sa dalawang pangunahing mga gawa. Ang isang malupit na patakaran ng [[Rusipikasyon]] ay isinagawa sa loob ng 300 taon laban sa dose-dosenang mga nasakop na tao. === Republika na Rusya === [[File:KéresnkiEnUnDiscursoALosSoldadosDelFrenteMayo1917.png|thumb|250px|Alexander Kerensky - pinuno ng rebolusyon]] [[File:Russian coa 1917.svg|170px|thumb|Eskudo de armas ng Rusya republika (walang imperyal na setro at korona)]] [[File:Anthem of Free Russia Instrumental.ogg|thumb|Ang awit ng libreng Rusya - isang sikat na rebolusyonaryong kanta.]] Ang Pebrero Rebolusyon sapilitang Nicholas II sa magbitiw sa tungkulin; siya at ang kanyang pamilya ay nabilanggo at mamaya naisakatuparan sa panahon ng Digmaang sibil sa Rusya. Ang monarkiya ay pinalitan ng isang nangangalog koalisyon ng mga partidong pampolitika na ipinahayag mismo ang Pansamantalang Pamahalaan . Isang alternatibong sosyalista pagtatatag umiiral sa tabi, ang Petrograd Sobyet , wielding kapangyarihan sa pamamagitan ng demokratikong inihalal na konseho ng manggagawa at magsasaka, na tinatawag na Soviets . Ang mga tuntunin ng mga bagong awtoridad lamang lala ang krisis sa bansa, sa halip ng paglutas ng mga ito. Sa kalaunan, sa [[Himagsikang Oktubre]], sa pangunguna ni Bolshevik lider Vladimir Lenin , ginulo ang Pansamantalang Pamahalaan at nilikha mundo unang mga [[sosyalistang estado]] . === Rusyang Sobyet === {{main|Unyong Sobyet|Kasaysayan ng Unyong Sobyet|Russian SFSR}} [[Talaksan:Kustodiev The Bolshevik.jpg|left|thumb|Ang ''[[Bolshevik]]'' ni [[Boris Kustodiev]], isang representasyong biswal ng [[Himagsikang Ruso (1917)|Himagsikang Ruso]].]] Kasunod ng [[Himagsikang Oktubre]], isang civil war Nasira out sa pagitan ng mga kontra-rebolusyonaryong kilusan White at ang bagong rehimen sa kanyang Red Army . Russia nawala ang kanyang Ukrainian, Polish, Baltic, at Finnish teritoryo sa pamamagitan ng pagpirma sa [[Tratado ng Brest-Litovsk]] na concluded labanan sa [[Central Powers]] sa World War I. Ang magkakatulad kapangyarihan inilunsad ng isang hindi matagumpay militar interbensiyon sa suporta ng mga anti-Komunista ng pwersa, habang ang parehong ang mga Bolsheviks at White kilusan natupad sa mga kampanya ng deportations at executions laban sa bawat isa, ayon sa pagkakabanggit kilala bilang ang Red Terror at White Terror . Sa pagtatapos ng digmaang sibil ang Russian ekonomiya at imprastraktura ay mabigat na nasira. Milyun-milyong naging White émigrés ,<ref>[http://books.google.com/books?id=uUsLAAAAIAAJ&pg=PA3 Transactions of the American Philosophical Society]. James E. Hassell (1991). p.3. ISBN 0-87169-817-X</ref> at ang Povolzhye gutom inaangkin 5 milyong mga biktima.<ref>[http://www.icrc.org/Web/Eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY Famine in Russia: the hidden horrors of 1921] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100719100632/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY |date=2010-07-19 }}, International Committee of the Red Cross</ref> Ang Russian SFSR kasama ang tatlong iba pang mga Sobiyet republics nabuo ang Unyong Sobyet , o USSR, sa 30 Disyembre 1922. Sa labas ng 15 republics ng USSR , ang Russian SFSR ay ang pinakamalaking sa mga tuntunin ng laki, at paggawa ng up ng higit sa kalahati ng kabuuang populasyon USSR, dominado ng unyon para sa kanyang buong 69-taong kasaysayan; ang Unyong Sobyet ay madalas na tinutukoy sa, bagaman hindi tama, tulad ng Russia at ang kanyang mga tao bilang Russians. Sumusunod Lenin kamatayan 's sa 1924, si Joseph Stalin , ang isang inihalal General Secretary ng Partido Komunista , pinamamahalaang upang ilagay ang lahat ng mga grupo ng pagsalungat sa loob ng mga partido at pagsamasamahin marami kapangyarihan sa kanyang mga kamay. Leon Trotsky , ang mga pangunahing tagasulong ng rebolusyon mundo , ay desterado mula sa Unyong Sobyet noong 1929, at Stalin's ideya ng sosyalismo sa isang bansa ay naging ang pangunahing linya. Ang patuloy na panloob na pakikibaka sa mga Bolshevik party culminated sa ang Great purge , ang isang panahon ng repressions mass sa 1937–1938, kung saan daan-daang libo ng mga tao ay naisakatuparan, kabilang ang militar lider nahatulan sa coup d'état plots.<ref>Abbott Gleason (2009). "''[http://books.google.com/books?id=JyN0hlKcfTcC&pg=PA373&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false A Companion to Russian History]''". Wiley-Blackwell. p.373. ISBN 1-4051-3560-3</ref> [[Talaksan:Gulag Location Map.png|thumb|270px|Mapa ng kampong konsentrasyon ng Gulag]] Ang pamahalaan ay inilunsad ng isang binalak ekonomiya , industriyalisasyon sa kanayunan na higit sa lahat ng bansa, at kolektibisasyon ng agrikultura nito. Sa panahon na ito ng mabilis na pangkabuhayan at panlipunan ng milyon-milyong mga pagbabago ng mga tao got sa penal mga kampo ng paggawa ,<ref>Getty, Rittersporn, Zemskov. Victims of the Soviet Penal System in the Pre-War Years: A First Approach on the Basis of Archival Evidence. The American Historical Review, Vol. 98, No. 4 (Oct., 1993).</ref> kasama na ang maraming mga pampolitikang convicts, at milyon-milyon ay deportado at ipinatapon sa remote na lugar ng Unyong Sobyet.<ref>Getty, Rittersporn, Zemskov. Victims of the Soviet Penal System in the Pre-War Years: A First Approach on the Basis of Archival Evidence. The American Historical Review, Vol. 98, No. 4 (Oct., 1993), pp. 1017-1049</ref> Ang palampas kaguluhan ng mga bansa agrikultura, pinagsama sa malupit na mga patakaran ng estado at ng isang kawalan ng ulan, ang humantong sa gutom ng 1932–1933 .<ref>R.W. Davies, S.G. Wheatcroft (2004). ''The Years of Hunger: Soviet Agriculture, 1931–33''. pp. 401</ref> Gayunman, kahit na may isang mabigat na presyo, ang Unyong Sobyet ay transformed mula sa isang agraryo ekonomiya sa isang pangunahing pang-industriya planta ng elektrisidad sa isang maikling span ng panahon. Ang patakaran sa pagpapayapa ng Great Britain at France sa Hitler annexions s 'ng Ruhr , Austria at sa wakas ng Czechoslovakia pinalaki ng kapangyarihan ng Nazi Germany at maglagay ng isang pagbabanta ng digmaan sa Unyong Sobyet. Around sa parehong oras ang Aleman Reich allied na may ang Empire ng Japan , isang karibal ng USSR sa [[Malayong Silangan]] at isang bukas na kaaway sa Sobiyet-Japanese Border Wars sa 1938-39. Sa Agosto 1939, pagkatapos ng isa pang kabiguan ng pagtatangka upang magtatag ng isang kontra-Nasismo alyansa ng Britanya at Pransiya, ang Sobiyet pamahalaan sumang-ayon na tapusin ang [[Kasunduang Molotov-Ribbentrop]] sa Alemanya, pledging non-agresyon sa pagitan ng dalawang bansa at paghahati ng kanilang mga saklaw ng impluwensiya sa Silangang Europa . Habang Hitler conquered Poland, France at iba pang bansa na kumikilos sa iisang harap na sa simula ng World War II , ang USSR ay able sa build up ang kanyang militar at mabawi ang ilan sa mga dating teritoryo ng Russian Empire sa panahon ng Sobiyet paglusob ng Poland at ang Winter War . Sa 22 Hunyo 1941, Nazi Germany ang nakabasag non-agresyon kasunduan at lusubin ang Sobiyet Union sa mga pinakamalaking at pinaka malakas na puwersa sa paglusob ng tao ang kasaysayan,<ref>{{cite web|title=World War II|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=9 Marso 2008|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/648813/World-War-II}}</ref> ang pagbubukas ng pinakamalaking teatro ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig . Bagaman ang Aleman hukbo ay nagkaroon ng mumunti tagumpay sa maagang bahagi, ang kanilang mga mabangis na pagsalakay ay pinatigil sa Labanan sa Moscow . Sa dakong huli sa mga Germans ay dealt pangunahing pagkatalo unang sa Battle ng Stalingrad sa taglamig ng 1942–43,<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/648813/World-War-II|publisher=Encyclopedia Britannica|accessdate=12 Marso 2008|title=The Allies' first decisive successes: Stalingrad and the German retreat, summer 1942–Pebrero 1943}}</ref> at pagkatapos ay sa Battle ng Kursk sa tag-init ng 1943. Isa pang Aleman kabiguan ay ang paglusob ng Leningrad , kung saan ang bayan ay lubos na blockaded sa lupain sa pagitan ng 1941–1944 sa pamamagitan ng Aleman at Finnish pwersa, paghihirap kagutuman at higit sa isang milyong mga pagkamatay, ngunit hindi kailanman isinusuko.<ref>[http://www.cambridge.org/uk/catalogue/catalogue.asp?isbn=0521863260 The Legacy of the Siege of Leningrad, 1941–1995]. Cambridge University Press.</ref> Sa ilalim ng Stalin's administrasyon at ang pamumuno ng tulad commanders bilang Georgy Zhukov at Konstantin Rokossovsky , Sobiyet pwersa kawan sa pamamagitan ng Silangang Europa sa 1944–45 at nakuha Berlin Mayo 1945. Sa Agosto 1945 ang Sobiyet Army ousted Hapon mula sa Tsina's Manchukuo at North Korea , ng kontribusyon sa mga kaalyado pagtatagumpay sa Japan. [[Talaksan:Gagarin in Sweden.jpg|thumb|upright|Unang tao sa kalawaan, si [[Yuri Gagarin]]]] 1941–1945 na panahon ng World War II ay kilala sa Russia bilang ang Great War Makabayan . Sa ganitong tunggalian, na kung saan kasama ang marami sa mga pinaka-nakamamatay na operasyon ng labanan sa tao ng kasaysayan, Sobiyet militar at sibilyan pagkamatay ay 10600000 at 15900000 ayon sa pagkakabanggit,<ref>{{Cite book|author=Erlikman, V.|title=Poteri narodonaseleniia v XX veke : spravochnik|year=2004|id=Note: Estimates for Soviet World War II casualties vary between sources|isbn=5931651071|publisher=Russkai︠a︡ panorama|location=Moskva}}</ref> accounting para sa mga tungkol sa isang third ng lahat ng World War II casualties . Ang Sobiyet ekonomiya at imprastraktura nagdusa napakalaking pagkawasak<ref>{{cite web|title=Reconstruction and Cold War|publisher=Library of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/12.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> ngunit ang Sobiyet Union lumitaw bilang isang kinikilala superpower . Ang Red Army abala Silangang Europa pagkatapos ng digmaan, kabilang ang East Germany . Dependent sosyalista na pamahalaan ay naka-install sa pagkakaisa Eastern estado satellite. Pagiging mundo ikalawang ang nuclear weapons kapangyarihan , ang USSR itinatag ang [[Kasunduan ng Varsovia]] at pumasok sa isang pakikibaka para sa pandaigdigang dominasyon sa Estados Unidos at NATO , na kung saan ay naging kilala bilang ang Cold War . Ang Unyong Sobyet na-export nito Komunista ideolohiya sa bagong nabuo Republika ng Tsina at Hilagang Korea , at mamaya sa Cuba at maraming iba pang mga bansa. Makabuluhang halaga ng mga Sobyet na yaman ay inilalaan sa aid sa iba pang mga sosyalistang estado.<ref>[http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%28DOCID+su0391%29 Foreign trade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170309155830/http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd%2Fcstdy%3A%40field%28DOCID+su0391%29 |date=2017-03-09 }} from ''A Country Study: Soviet Union (Former)''. [[Library of Congress Country Studies]] project.</ref> Pagkatapos Stalin kamatayan 's at sa isang maikling panahon ng kolektibong patakaran, ang isang bagong lider Nikita Khrushchev denunsiyado ang mga uri ng pagsamba ng pagkatao ng Stalin at inilunsad ang mga patakaran ng mga de-Stalinization . Penal ng paggawa na sistema ay nagbago at maraming-marami sa mga bilanggo pinakawalan;<ref>{{Cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,916205-2,00.html|work=TIME|accessdate=1 Agosto 2008|title=Great Escapes from the Gulag|date=5 Hunyo 1978|archive-date=26 Hunyo 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626002132/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,916205-2,00.html|url-status=dead}}</ref> ang pangkalahatang kadalian ng mga patakaran ng mga mapanupil na naging kilala bilang mamaya Khruschev pagkatunaw . Sa parehong panahon, tensions sa Estados Unidos heightened kapag ang dalawang rivals clashed sa paglawak ng US missiles Jupiter sa Turkey at Sobiyet missiles sa Cuba . [[Talaksan:Mir on 12 June 1998edit1.jpg|left|thumb|Ang [[estasyong pangkalawaan]] ng Sobyet at Ruso na [[Mir]]]] Sa 1957 ang Sobiyet Union inilunsad mundo unang mga artipisyal na satellite , Sputnik 1 , ganito ang simula ng Space Age . Russian kosmonawt Yuri Gagarin ang naging unang tao sa orbita ang Earth sakay Vostok 1 pinapatakbo ng tao spacecraft sa 12 Abril 1961 . Mga sumusunod na ang ousting ng Khrushchev, isa pang panahon ng kolektibong tuntunin ensued, hanggang Leonid Brezhnev ay naging mga lider. Kosygin reporma , na naglalayong sa bahagyang desentralisasyon ng Sobiyet ekonomiya at paglilipat ng diin mula sa mabigat na industriya at armas sa liwanag industriya at mga consumer kalakal , ay stifled sa pamamagitan ng ang konserbatibo Komunista pamumuno. Ang panahon ng 1970s at unang bahagi ng 1980s ay naging kilala bilang Brezhnev pagwawalang-kilos . Sa 1979 ang Sobiyet pwersa ipinasok Afghanistan sa kahilingan ng kanyang mga komunista na pamahalaan. Ang pananakop pinatuyo ekonomiyang mga resources at dragged sa pagkamit nang walang makabuluhang pampolitika resulta. Huli ang Sobiyet Army ay nakuha mula sa Afghanistan sa 1989 dahil sa pagsalungat internasyonal, persistent anti-Sobyet gerilya digma (pinahusay na sa pamamagitan ng US), at isang kakulangan ng suporta mula sa Sobiyet mamamayan. Mula 1985 pataas, ang huling Sobiyet lider Mikhail Gorbachev ang nagpasimula ng mga patakaran ng glasnost (pagkabukas ng isip) at perestroika (restructuring) sa isang pagtatangka na gawing makabago ang mga bansa at gumawa ito ng mas demokratiko . Gayunman, ito ang humantong sa tumaas ng malakas na makabayan at separatista kilusan. Bago sa 1991, ang Sobiyet ekonomiya ay ang pangalawang pinakamalaking sa mundo,<ref>{{cite web|url=http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact90/world12.txt|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=9 Marso 2008|title=1990 CIA World Factbook|archive-date=27 Abril 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427053700/http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact90/world12.txt|url-status=dead}}</ref> ngunit sa panahon ng kanyang huling taon na ito ay nagdadalamhati sa pamamagitan ng shortages ng mga bilihin sa mga tindahan ng groseri, malaking budget deficits at paputok paglago sa pera supply humahantong sa pagpintog.<ref>{{cite web|url=http://www.photius.com/countries/russia/economy/russia_economy_unforeseen_results_o~1315.html|title=Russia Unforeseen Results of Reform|publisher=The Library of Congress Country Studies; CIA World Factbook|accessdate=10 Marso 2008}}</ref> Sa Agosto 1991, isang hindi matagumpay na mga militar pagtatagumpay , itinuro laban Gorbachev at naglalayong pagpepreserba ng Unyong Sobyet, sa halip na humantong sa pagbagsak nito at sa katapusan ng sosyalistang tuntunin. Ang USSR ay nahati sa 15 post-Sobiyet estado sa Disyembre 1991. === Pederasyong Rusya === {{main|Kasaysayan ng Rusya pagatapos ng Unyong Sobyet}} Boris Yeltsin ay inihalal ang Presidente ng Russia sa Hunyo 1991, sa unang direktang halalan sa Rusong kasaysayan. Sa panahon at pagkatapos ng Sobyet paghiwalay, wide-ranging reporma kabilang pribatisasyon at merkado at kalakalan liberalisasyon ay pagiging nagtangka,<ref name=OECD/> kasama na ang mga radikal na pagbabago kasama ang mga linya ng " shock therapy "bilang inirerekomenda ng Estados Unidos at Pandaigdigang Pondong Fund .<ref>{{Cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CEED91F39F932A15751C1A965958260|title= U.S. is abandoning 'shock therapy' for the Russians|author=Sciolino, E.|work=The New York Times|accessdate=20 Enero 2008|date=21 Disyembre 1993}}</ref> Lahat ito ay nagdulot ng isang malaking krisis ekonomiya, characterized sa pamamagitan ng 50% tanggihan ng parehong GDP at pang-industriya na output sa pagitan ng 1990-1995.<ref name=OECD/><ref>{{cite web|title=Russia: Economic Conditions in Mid-1996|publisher=Library of Congress|url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%20%28DOCID+ru0119%29}}</ref> Pribatisasyon ang higit sa lahat shifted control ng negosyo mula sa mga ahensiya ng estado sa mga indibidwal na may koneksiyon sa loob sa sistema ng pamahalaan. Marami sa mga bagong mayaman businesspeople kinuha bilyong sa cash at ari-arian sa labas ng bansa sa isang malaking flight capital .<ref>{{cite web|title=Russia: Clawing Its Way Back to Life (int'l edition)|work=BusinessWeek|url=http://www.businessweek.com/1999/99_48/b3657252.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Ang depression ng estado at ekonomiya ang humantong sa pagbagsak ng mga serbisyong panlipunan; ang kapanganakan rate plummeted habang ang kamatayan rate skyrocketed. Milyun-milyong plunged sa kahirapan, mula sa 1.5% na antas ng kahirapan sa huli Sobiyet panahon, sa 39-49% sa pamamagitan ng kalagitnaan ng 1993.<ref name=worldbank>{{Cite book|author=Branko Milanovic|title=Income, Inequality, and Poverty During the Transformation from Planned to Market Economy|publisher=The World Bank|year=1998|pages=186–189}}</ref> Ang 1990s nakita matinding corruption at kawalan ng batas, tumaas ng kriminal gangs at marahas na krimen.<ref>{{Cite journal|author=Jason Bush|title=What's Behind Russia's Crime Wave?|journal=BusinessWeek Journal|date=19 Oktubre 2006|url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/oct2006/gb20061019_110749_page_2.htm}}</ref> Ang 1990s ay plagued sa pamamagitan ng armadong conflicts sa Northern Kukasus , parehong lokal na etniko skirmishes at separatista Islamist insurrections. Dahil ang Chechen separatists ay ipinahayag [[kasarinlan|pagsasarili]] sa maagang 1990s, isang paulit-ulit digmaan gerilya ay lumaban sa pagitan ng mga rebeldeng grupo at ang mga Ruso militar. Terorista na atake laban sa mga sibilyan natupad sa pamamagitan ng separatists, karamihan sa kapansin-pansin ang mga drama prenda Moscow krisis at Beslan paaralan pagkubkob , dulot ng daan-daang mga pagkamatay at hinila sa buong mundo ng pansin. [[Talaksan:Evstafiev-chechnya-palace-gunman.jpg|thumb|240px|Ang lungsod ng Grozny, ang kabisera ng Chechen , ay nawasak ng hukbo ng Rusya, 1995]] Russia kinuha up ang responsibilidad para sa pag-aayos ng panlabas na utang sa USSR, kahit na populasyon nito na binubuo lamang ng kalahati ng populasyon ng USSR sa panahon ng bisa nito.<ref>{{cite web|title=Russia pays off USSR’s entire debt, sets to become crediting country|publisher=Pravda.ru|url=http://english.pravda.ru/russia/economics/22-08-2006/84038-paris-club-0|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Mataas na badyet deficits na sanhi ng 1998 Russian pinansiyal na krisis<ref>{{cite web|url=http://www.iie.com/publications/papers/aslund0108.pdf|title=Russia's Capitalist Revolution|author=Aslund A|accessdate=28 Marso 2008|format=PDF|archive-date=4 Marso 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304030126/http://www.iie.com/publications/papers/aslund0108.pdf|url-status=dead}}</ref> at nagdulot sa karagdagang GDP tanggihan.<ref name=OECD>{{cite web|title=Russian Federation|publisher=Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD)|url=http://www.oecd.org/dataoecd/7/50/2452793.pdf|accessdate=24 Pebrero 2008|format=PDF}}</ref> Sa 31 Disyembre 1999 Pangulong Yeltsin nagbitiw, namimigay ng post sa mga kamakailan takdang Punong Ministro, Vladimir Putin , na pagkatapos ay won ang 2000 presidential election . Putin bigti ang Chechen insurgency , kahit manaka-naka pa rin karahasan ay nangyayari sa buong Northern Kukasus. Mataas na presyo ng langis at sa una mahina pera kasunod ng pagtaas ng domestic, consumption demand at pamumuhunan ay nakatulong sa ekonomiya ang maging para sa siyam na tuwid taon, ang pagpapabuti ng mga pamantayan ng pamumuhay at pagtaas ng Russia's impluwensiya sa entablado mundo. Habang ang maraming mga reporma na ginawa sa panahon ng Putin pagkapangulo ay karaniwang criticized sa pamamagitan ng Western bansa bilang un-demokratiko,<ref>{{cite web|author=Treisman, D|title=Is Russia's Experiment with Democracy Over?|url=http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294|publisher=UCLA International Institute|accessdate=31 Disyembre 2007|archive-date=11 Nobiyembre 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041111074502/http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294|url-status=dead}}</ref> Putin's pamumuno sa pagbabalik ng ayos, katatagan, at progreso ay may won kanya lakit popularity sa Rusya.<ref>{{Cite news|author=Stone, N|title=No wonder they like Putin|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece|work=The Times|location=London|accessdate=31 Disyembre 2007|date=4 Disyembre 2007|archive-date=25 Mayo 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100525073652/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece|url-status=dead}}</ref> On 2 Marso 2008, Dmitry Medvedev ay inihalal Pangulo ng Russia , habang Putin naging Punong Ministro Kasunod ng desisyon ni pangulong Viktor Yanukovych noong 2013 na tanggihan ang pinag-usapang kasunduang asosasyon sa [[Unyong Europeo]] at sa halip ay palakasin ang ugnayan sa Rusya ay naganap ang Euromaidan, isang serye ng pagpoprotesta na dumulot sa pagtatalaga ng bagong pamahalaan sa Himagsikan ng Dignidad. Ginawang oportunidad ng Rusya ang sitwasyon upang sakupin ang Crimea noong Marso 2014 at simulan ang [[digmaan sa Donbas]] sa sumunod na buwan. Noong Abril 12, 2014, pagkatapos tumakas si Yanukovych, naglunsad ang Russia ng opensiba ng militar laban sa silangang Ukraine. Noon ang mga militante na pinamumunuan ng isang opisyal ng Federal Security Service ng Russian Federation, si Igor Girkin, ay sumalakay sa lungsod ng Slavyansk. Noong Abril 13, inilunsad ng Ukraine ang isang ATO (operasyon na anti-terorista) upang pigilan ang pagsalakay ng Russia <ref> [https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref> [https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref> [https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref> [https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>. Hanggang sa 2022, ang Russia, sa pamamagitan ng "Donetsk People's Republic", na ang pinakamataas na pinuno ay ang political strategist mula sa Moscow, Alexander Borodai, ay naglunsad ng isang patagong digmaan laban sa Ukraine, na umabot sa isang ganap na digmaan. [[Talaksan:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|220px|Ang paliparan ng Donetsk ay sinira ng mga hukbong Ruso at pro-Russian noong 2014]] Sa mga sinasakop na teritoryo, sinimulan ng mga Ruso na sirain ang panitikan sa wikang Ukrainiano sa mga paaralan, museo, at aklatan na hindi nakakatugon sa mga pamantayan ng Russia, at lumikha ng isang sistema ng mga kampo ng "pagsala" kung saan ang mga sibilyan ay ikinulong at pinahirapan<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref>. Sa Ukraine, ang Russia ay gumagawa ng mga seryosong krimen sa digmaan, kabilang ang mga lugar na may populasyon, [[Pagkubkob sa Mariupol|pagsira sa buong lungsod tulad ng Mariupol]], at pag-atake sa mga sibilyan para sa pagsuporta sa Ukraine, kabilang ang pagpapahirap sa mga basement ng mga gusali ng tirahan. Ang pinakamalubhang krimen laban sa populasyon ng sibilyan sa Ukraine ay ang Bucha massacre, na ginawa noong Marso 2022. [[Talaksan:Mariupol 20220323 001.jpg|thumb|220px|Isa sa maraming mga apartment building sa Mariupol na winasak ng Rusya, maraming Ukrainians ang sinunog ng buhay sa kanilang mga apartment sa mga airstrike sa gabi.]] Artikulo ng Russian political scientist na si Timofey Sergeytsev "Ano ang dapat gawin ng Russia sa Ukraine?" ({{Lang-ru|Что Россия должна сделать с Украиной ?}}) Tinawag ito ng Amerikanong istoryador na si Timothy Snyder na "ang aklat-aralin sa Russia tungkol sa genocide."<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref> == Pamahalaan at Pulitika == === Pandaigdigang Ugnayan === === Militar === [[Talaksan:Sukhoi T-50 (PAK FA) 52 blue (8730377442).jpg|thumb|226x226px|Sukhoi PAK FA T-50 ng hukbong himpapawid ng Rusya]]Ang Sandatahang Lakas ng Rusya ay nahahati sa Hukbong lupa, Hukbong dagat at Hukbong himpapawid. Mayroon ding tatlong sangay ang sandatahan ng Rusya, ang "Strategic missile troops, Aerospace defence forces at Airborne troops". Noong 2006, ang militar ng Rusya ay mayroong 1.037 milyong tauhan na nasa serbisyo. Ang Rusya ang may pinakamaraming armas nukleyar sa buong mundo at ito ang pangalawang may pinakamalaking plota ng "ballistic missile submarines" at ito lang, maliban sa Estados Unidos, ang may modernong "strategic bomber force", at ang hukbong dagat at himpapawid nito ay isa sa mga pinakamalalaki sa mundo. [[Talaksan:Kuznecov big.jpg|thumb|Aircraft carrier na "Admiral kuznetsov" ng hukbong dagat ng Rusya]] === Pagkakahati === {{Talaan ng mga territoryong pampangasiwaan|Q159}} == Demograpiya == <div style="font-size: 90%"> {| class="wikitable" style="border:1px black; float:left; margin-left:1em;" ! style="background:#F99;" colspan="2"|Ethnic composition (2002)<ref>{{cite web|url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|title=Russian Census of 2002|work=4.1. National composition of population|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-16|archive-date=2011-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719233704/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|url-status=dead}}</ref> |- |[[Ruso]]||79.8% |- |[[Tatars]]||3.8% |- |[[Ukrainians]]||2.0% |- |[[Bashkirs]]||1.2% |- |[[Chuvash people|Chuvash]]||1.1% |- |[[Chechen people|Chechen]]||0.9% |- |[[Armenians]]||0.8% |- |Iba/hindi pangunahin||10.4% |} </div> [[Talaksan:Population of Russia.PNG|thumb|Populasyon (sa milyon) noong 1950–1991 ng [[Russian SFSR]] sa [[USSR]], 1991&nbsp;– 1 Enero 2010 ng Pederasyong Ruso.]] Bumubuo ang mga etnikong Ruso sa 79.8% ng populasyon ng bansa, gayunpaman ang Russian Federation ay tahanan din sa ilang mga pangkat-minorya. Sa kabuuan, 160 iba't ibang mga iba pang mga grupo ng etniko at katutubong mamamayan nakatira sa loob ng kanyang hangganan.<ref name=ethnicgroups>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_02.php Ethnic groups in Russia], 2002 census, Demoscope Weekly. Retrieved 5 Pebrero 2009.</ref> Bagaman Russia's populasyon ay medyo malaki, nito densidad ay mababa dahil sa ang malaking sukat ng bansa. Populasyon ay densest sa European Russia , malapit sa Yural Mountains , at sa timog-kanluran Siberya . 73% ng mga buhay ng populasyon sa urban na lugar habang 27% sa kanayunan na iyan.<ref>{{cite web|title=Resident population|publisher=[[Rosstat]]|url=http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/05-01.htm|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=3 Marso 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303135317/http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/05-01.htm|url-status=dead}}</ref> Ang kabuuang populasyon ay 141,927,297 tao bilang ng 1 Enero 2010. Russian populasyon masakitin sa 148,689,000 sa 1991, lamang bago ang pagkalansag ng Unyong Sobyet . Ito ay nagsimula sa karanasan ng isang sunud tanggihan simula sa kalagitnaan ng 90s-.<ref>{{cite web|url=http://countrystudies.us/russia/29.htm|publisher=Library of Congress|title=Demographics|accessdate=16 Enero 2008}}</ref> Ang tanggihan ay pinabagal sa malapit sa pagwawalang-kilos sa mga nakaraang taon dahil sa nabawasan ang mga rate ng kamatayan , nadagdagan ang mga rate ng kapanganakan at nadagdagan immigration .<ref name=gks/> Sa 2009 Russia naitala taunang populasyon paglago sa unang pagkakataon sa 15 taon, na may kabuuang paglago ng 10,500.<ref name="gks">[http://www.gks.ru/free_doc/2010/demo/dem-sit-09.doc Modern demographics of Russia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217150324/http://www.gks.ru/free_doc/2010/demo/dem-sit-09.doc|date=2010-12-17}} by [[Rosstat]]. Retrieved on 5 Oktubre 2010</ref> 279,906 migranteng dumating sa Russian Federation sa parehong taon, na kung saan 93% dumating mula sa CIS bansa.<ref name=gks/> Ang bilang ng Russian emigrants steadily tinanggihan mula sa 359,000 sa 2000 sa 32,000 sa 2009.<ref name=gks/> Mayroon ding isang tinatayang 10 milyong mga iligal na dayuhan mula sa ex-Sobiyet estado sa Rusya.<ref>{{cite web|title=Russia cracking down on illegal migrants|work=International Herald Tribune|date=15 Enero 2007|url=http://www.iht.com/articles/2007/01/15/news/migrate.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080915210918/http://www.iht.com/articles/2007/01/15/news/migrate.php|archivedate=2008-09-15|access-date=2010-11-02|url-status=live}}</ref> halos 116,000,000 etniko Russians nakatira sa Russia [108] at tungkol sa 20 milyong mga mas mabuhay sa iba pang mga dating republics ng Sobiyet Union, <ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article728982.ece Putin tries to lure millions of Russian expats home] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100525073623/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article728982.ece |date=2010-05-25 }} Times Online. 9 Pebrero 2006.</ref> halos lahat sa Ukraine at Kazakhstan .<ref>[http://books.google.com/books?id=YLeAxHLmgR8C&pg=PA15 Migrant resettlement in the Russian federation: reconstructing 'homes' and 'homelands'] by Moya Flynn (1994). p.15. ISBN 1-84331-117-8</ref> Ang Saligang Batas ng Russian garantiya libre, unibersal na pangkalusugang pag-aalaga para sa lahat ng mga mamamayan.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=Article 41|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Sa pagsasanay, gayunman, ang libreng pangangalaga ng kalusugan ay bahagyang restricted dahil sa propiska rehimen.<ref>{{cite web|title=Russian ombudsman about propiska restrictions in modern Russia|url=http://www.newsru.com/russia/06jun2007/lukin.html|accessdate=23 Hulyo 2008}}</ref> Habang Russia ay may higit pang mga manggagamot, mga ospital, at pangangalaga ng kalusugan manggagawa kaysa sa halos lahat ng anumang iba pang mga bansa sa mundo sa isang per capita na batayan,<ref>{{cite web|title=Healthcare in Russia&nbsp;— Don’t Play Russian Roulette|publisher=justlanded.com|url=http://www.justlanded.com/english/Russia/Articles/Health/Healthcare-in-Russia|accessdate=03 Oktubre 2010|archive-date=29 Abril 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110429023652/http://www.justlanded.com/english/Russia/Articles/Health/Healthcare-in-Russia|url-status=dead}}</ref> dahil sa ang pagbagsak ng Unyong Sobyet ang kalusugan ng mga Russian populasyon ay tinanggihan ang malaki bilang resulta ng panlipunan, ekonomiya, at pamumuhay pagbabago;<ref>{{Cite news|author=Leonard, W R|title=Declining growth status of indigenous Siberian children in post-Soviet Russia|month=April|year=2002|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3659/is_200204/ai_n9037764|accessdate=27 Disyembre 2007|work=Human Biology|archive-date=4 Hunyo 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130604101202/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3659/is_200204/ai_n9037764|url-status=dead}}</ref> ang takbo ay mababaligtad lamang sa mga nagdaang taon, na may average na buhay pag-asa sa pagkakaroon ng nadagdagan 2.4 na taon para sa lalaki at 1.4 na taon para sa mga babae sa pagitan ng 2006-09.<ref name=gks/> Bilang ng 2009, ang average na asa sa buhay sa Russia ay 62.77 mga taon para sa lalaki at 74.67 mga taon para sa mga babae.<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/demo26.xls Russian life expectancy figures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150321150842/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/demo26.xls|date=2015-03-21}} [[Rosstat]]. Retrieved on 21 Agosto 2010</ref> Ang pinakamalaking factor ng kontribusyon sa mga medyo mababa ang lalaki sa buhay asa para sa lalaki ay isang mataas na rate ng dami ng namamatay sa mga nagtatrabaho-edad lalaki mula mahahadlangan nagiging sanhi ng (halimbawa, alak paglalason, paninigarilyo, ang trapiko aksidente, marahas na krimen).<ref name=gks/> Bilang resulta ng mga malalaking pagkakaiba ng kasarian sa buhay at pag-asa dahil sa mga pangmatagalang epekto ng mataas na casualties sa World War II, ang kasarian liblib nananatiling sa araw na ito at may mga 0.859 lalaki sa bawat babae. Russia's kapanganakan-rate ay mas mataas kaysa sa karamihan sa European bansa (12.4 births sa bawat 1000 na mga tao sa 2008<ref name=gks/> kumpara sa mga European average Union ng 9.90 per 1000),<ref>{{cite web|last=The World Factbook|title=Rank Order—Birth rate|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|accessdate=25 Abril 2009|archive-date=10 Marso 2013|archive-url=https://www.webcitation.org/6F0FiNNzQ?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|url-status=dead}}</ref> habang ang kamatayan rate ay malaki mas mataas na (sa 2009, Russia's kamatayan rate ay 14.2 per 1000 mga tao<ref name=gks/> kumpara sa mga EU average ng 10.28 per 1000).<ref>{{cite web|last=The World Factbook|title=Rank Order—Death rate|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2066rank.html|accessdate=25 Abril 2009|archive-date=28 Pebrero 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180228071330/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2066rank.html|url-status=dead}}</ref> Subalit, ang Russian Ministry of Health at Social Affairs hinuhulaan na sa pamamagitan ng 2011 ang kamatayan rate ay katumbas ng kapanganakan rate dahil sa pagtaas sa pagkamayabong at tanggihan sa dami ng namamatay.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080123/97616414.html|title=Russia's birth, mortality rates to equal by 2011–ministry|publisher=RIA Novosti|accessdate=10 Pebrero 2008|archive-date=8 Pebrero 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080208160909/http://en.rian.ru/russia/20080123/97616414.html|url-status=dead}}</ref> Ang pamahalaan ay pagpapatupad ng isang bilang ng mga programa na dinisenyo upang taasan ang kapanganakan rate at makakuha ng mas maraming mga migrante. Buwanang bata support bayad ay lambal, at ng isang isang-beses na pagbabayad ng 250,000 Rubles (sa paligid ng US $ 10,000) ay inaalok sa mga kababaihan na nagkaroon ng isang pangalawang anak mula noong 2007.<ref>{{cite web|title=Country Profile: Russia|publisher=[[Library of Congress]]—Federal Research Division|month=October|year=2006|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Russia.pdf|accessdate=27 Disyembre 2007|format=PDF}}</ref> Sa 2009 Russia nakita ang pinakamataas na rate ng kapanganakan dahil sa ang pagbagsak ng USSR .<ref name=gks/><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ias/ias05.php?tim=0&cou=26&terr=1&ind=26&Submit=OK Russian birth rates 1950-2008] Demoscope Weekly. Retrieved October, 2010.</ref> === Mga pinakamalaking lungsod === {{Mga pinakamalaking lungsod ng Rusya}} === Wika === [[Talaksan:Russian language status and proficiency in the World.svg|250px|thumb|Mga bansa na kung saan ang [[Wikang Ruso]] ay sinasalita.]] Russia's 160 grupo ng etniko magsalita ng ilang 100 mga wika. Ayon sa 2002 census, 142,600,000 tao magsalita Ruso, na sinusundan ng [[Wikang Tartaro|Tartaro]] na may 5,300,000 at [[Wikang Ukranyo|Ukranyo]] na may 1,800,000 mga nagsasalita.<ref>{{cite web|url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|title=Russian Census of 2002|work=4.3. Population by nationalities and knowledge of Russian; 4.4. Spreading of knowledge of languages (except Russian)|publisher=[[Rosstat]]|accessdate=16 Enero 2008|archive-date=19 Hulyo 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719233704/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|url-status=dead}}</ref> Ruso ay ang tanging opisyal ng estado na wika, ngunit ang Saligang Batas ay nagbibigay sa mga indibidwal na republics ang karapatan upang gumawa ng kanilang mga katutubong wika ng mga co-opisyal na susunod sa Ruso.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work= (Article 68, §2)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-04.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Sa kabila ng kanyang malawak na pagpapakalat, ang wikang Ruso ay magkakatulad sa buong Russia. Ruso ay ang pinaka heograpiya kalat na kalat na wika ng Eurasia at ang pinaka-tinatanggap sinalita [[Mga wikang Eslabo|Eslabo wika]].<ref>{{cite web|title=Russian|publisher=University of Toronto|url=http://learn.utoronto.ca/Page625.aspx|accessdate=27 Disyembre 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070106002617/http://learn.utoronto.ca/Page625.aspx|archivedate=2007-01-06|url-status=dead}}</ref> Ito aari sa mga [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeong wika pamilya]] at ito ay isa sa mga buhay na mga miyembro ng Silangang Eslabo wika; ang iba sa pagiging [[Wikang Belarusiano|Belarusiano]] at Ukrainian (at marahil Rusyn). Nakasulat na mga halimbawa ng Old East Eslabo (Old Russian) ay Bakit napunta doon mula sa 10 pataas na siglo.<ref>[http://www.foreigntranslations.com/page-content.cfm/page/russian-language Russian Language History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101029193202/http://foreigntranslations.com/page-content.cfm/page/russian-language |date=2010-10-29 }} foreigntranslations.com</ref> Ang Russian Language Center sabi ng isang kapat ng's pang-agham panitikan sa mundo ay na-publish sa Russian.<ref name=lomonosov>{{cite web|title=Russian language course|publisher=Russian Language Centre, Moscow State University|url=http://www.rlcentre.com/russian-language-course.shtml|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=2016-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160205074901/http://rlcentre.com/russian-language-course.shtml|url-status=dead}}</ref> ay din ito apply bilang isang paraan ng coding at imbakan ng pandaigdig-60-70% kaalaman ng lahat ng impormasyon sa mundo ay na-publish sa Ingles at Russian wika.<ref name=lomonosov/> Russian ay isa sa anim na opisyal na wika ng UN .<ref>{{cite web|last=Poser|first=Bill|url=http://itre.cis.upenn.edu/~myl/languagelog/archives/000854.html|title=The languages of the UN|publisher=Itre.cis.upenn.edu|date=2004-05-05|accessdate=2010-10-29}}</ref> === Relihiyon === Kristiyanismo , Islam , Budhismo at Hudaismo ay Russia's tradisyunal na relihiyon, legal ang isang bahagi ng Russia's "makasaysayang pamana".<ref>{{Cite book|author=Bell, I|title=Eastern Europe, Russia and Central Asia|url=http://books.google.com/?id=EPP3ti4hysUC&pg=PA47|accessdate=27 Disyembre 2007|isbn=9781857431377|year=2002}}</ref> Mga Pagtatantya ng mga mananampalataya malawak magpaiba-iba sa mga pinagkukunan, at ilang mga ulat ilagay ang bilang ng mga di-mananampalataya sa Rusya sa 16-48% ng populasyon.<ref>{{Cite book|author=Zuckerman, P|title=Atheism: Contemporary Rates and Patterns, chapter in The Cambridge Companion to Atheism, ed. by Michael Martin|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=}}</ref> Traced pabalik sa Christianization ng Kievan Rus ' sa 10 siglo, Russian pagsang-ayon sa kaugalian ay ang nangingibabaw na relihiyon sa bansa; humigit kumulang sa 100 milyong mamamayan isaalang-alang ang kanilang sarili Russian Ortodoksia Kristiyano.<ref>{{cite web|url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90196.htm|accessdate=8 Abril 2008|title=Russia}}</ref> 95% ng mga rehistradong parokya Orthodox nabibilang sa Russian Orthodox Church habang mayroong isang bilang ng mas maliit na Orthodox na Simbahan .<ref>{{cite web|title={{in lang|ru}} Сведения о религиозных организациях, зарегистрированных в Российской Федерации По данным Федеральной регистрационной службы|date=Disyembre 2006|url=http://www.religare.ru/article36302.htm|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=25 Marso 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325002546/http://www.religare.ru/article36302.htm|url-status=dead}}</ref> Subalit, ang karamihan ng Orthodox na mananampalataya hindi dumalo sa simbahan sa isang regular na batayan. Mas maliit Christian denominations tulad ng mga Katoliko, Armenian Gregorians , at iba't-ibang mga Protestante na umiiral. Pagtatantya ng bilang ng mga Muslim sa Russia range 7–9 sa 15-20000000.<ref>{{cite web|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=2869|publisher=Interfax|title=20Mln Muslims in Russia and mass conversion of ethnic Russians are myths—expert|accessdate=1 Abril 2008|archive-date=6 Enero 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080106222150/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=2869|url-status=dead}}</ref> Gayundin may mga 3-4000000 Muslim migrante mula sa post-Sobiyet estado .<ref>{{cite web|title=Russia's Islamic rebirth adds tension|work=Financial Times|url=http://www.ft.com/cms/s/0/3f3fba2c-474f-11da-b8e5-00000e2511c8.html|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=21 Nobiyembre 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071121232919/http://www.ft.com/cms/s/0/3f3fba2c-474f-11da-b8e5-00000e2511c8.html|url-status=dead}}</ref> Karamihan sa mga Muslim ang nakatira sa ang Volga-Yural rehiyon , pati na rin sa Kukasus, Moscow, Saint Petersburg at Western Siberia.<ref>{{Cite news|author=Mainville, M|title=Russia has a Muslim dilemma|work=San Francisco Chronicle|date=19 Nobyembre 2006|url=http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2006/11/19/MNGJGMFUVG1.DTL|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=13 Mayo 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513173431/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2006%2F11%2F19%2FMNGJGMFUVG1.DTL|url-status=dead}}</ref> Budhismo ay tradisyonal para sa tatlong rehiyon ng Russian Federation: Buryatia , Tuva , at Kalmykia . Ang ilang mga residente ng Siberya at Far Eastern rehiyon, tulad ng Yakutia at Chukotka , pagsasanay shamanist , panteista , at paganong ritwal, kasama ang mga pangunahing relihiyon. Pagtatalaga sa tungkulin sa relihiyon tumatagal ng lugar lalo na kasama etniko linya. Slavs ay lubha Orthodox Christian, Turko nagsasalita ay nakararami Muslim, at Mongolic bayan ay Buddhists.<ref>{{cite web|title=Russia::Religion|publisher=Encyclopædia Britannica Online|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> === Edukasyon === [[Talaksan:Школа 1118 (Москва).jpg|thumb|Isang paaralan sa Moscow. Ang tore ng [[Moscow State University]] ay makikita sa distansiya.]] Russia ay may isang libreng edukasyon sistema garantisadong sa lahat ng mga mamamayan ng Saligang Batas,<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work= (Article 43 §1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> subalit ang isang entry sa mas mataas na edukasyon ay mataas na competitive.<ref>{{cite web|author=Smolentseva, A|title=Bridging the Gap Between Higher and Secondary Education in Russia|url=http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/News19/text13.html|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=2007-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20071123162906/http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/News19/text13.html|url-status=dead}}</ref> Bilang resulta ng malaki diin sa agham at teknolohiya sa edukasyon, medikal Russian, matematika, agham, Aerospace at pananaliksik ay karaniwang ng isang mataas na order.<ref>{{cite web|publisher=U.S. Department of State|title= Background Note: Russia|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3183.htm|accessdate=2 Enero 2008}}</ref> Since 1990 ang 11-taon ng pagsasanay paaralan ay nagpasimula. Edukasyon sa estado-owned sekundaryong paaralan ay libre; unang tersiyarya (university level) ang edukasyon ay libre sa reserbasyon: isang malaking share ng mga mag-aaral ay nakatala para sa full pay (maraming estado institusyon na nagsimula upang buksan pangkalakalan '' (commercial)'' na mga posisyon sa mga huling taon).<ref>{{cite web|title=Higher Education Institutions|url=http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/08-10.htm|publisher=[[Rosstat]]|accessdate=1 Enero 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080229005920/http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/08-10.htm|archivedate=2008-02-29|url-status=live}}</ref> Sa 2004&nbsp;ng estado sa paggastos para sa edukasyon amounted sa 3.6% ng GDP, o 13% ng pinagtibay na badyet ng estado.<ref>{{cite web|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0015/001547/154743e.pdf|title=Education for All by 2015: will we make it? EFA global monitoring report, 2008|format=PDF|accessdate=27 Abril 2010}}</ref> Ang Gobyerno allocates pondo upang bayaran ang mga bayad sa tuition sa loob ng isang matatag quota o bilang ng mga mag-aaral para sa bawat institusyon ng estado. Sa mga mas mataas na institusyon ng edukasyon, mga mag-aaral ay binabayaran ng isang maliit na sahod at ibinigay na may libreng pabahay.<ref>{{cite web|title=Higher education structure|publisher=State University Higher School of Economics|url=http://www.hse.ru/lingua/en/rus-ed.html|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> == Ekonomiya == {{main|Ekonomiya ng Rusya}} Russia ay may isang merkado ekonomiya na may malaking natural resources, partikular ng langis at natural gas. Ito ay may mga 12th pinakamalaking ekonomiya sa mundo sa pamamagitan ng nominal GDP at ang 7th pinakamalaking sa pamamagitan ng pagbili ng kapangyarihan pagkakapareho (PPP). Dahil ang turn ng ika-21 siglo, ang mas mataas na domestic consumption at mas higit na kapanatagan sa politika ay may bolstered ekonomiyang paglago sa Rusya. Ang bansa natapos 2008 sa kanyang ikasiyam na tuwid na taon ng paglago, averaging 7% taun-taon. Paglago ay lalo na hinimok ng di-traded mga serbisyo at mga kalakal para sa mga domestic market, bilang laban sa langis o mineral bunutan at Exports.<ref name=cia/> Ang average na suweldo sa Rusya ay $ 640 bawat buwan sa unang bahagi ng 2008, up mula sa $ 80 sa 2000.<ref>{{cite web|title=Russians weigh an enigma with Putin’s protégé|publisher=MSNBC|url=http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/|accessdate=9 Mayo 2008}}</ref> Humigit-kumulang 13.7% ng mga Russians nanirahan sa ibaba ang pambansang kahirapan linya sa 2010,<ref>{{cite web|publisher=The Moscow Times|title=Russia Is Getting Wealthier|url=http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/russia-is-getting-wealthier/420731.html|date=2010-10-21}}</ref> makabuluhang down mula sa 40% sa 1998 sa ang pinakamasama ng mga post-Sobiyet pagbagsak.<ref name=worldbank/> Unemployment sa Russia ay sa 6% sa 2007, down mula sa tungkol sa 12.4% sa 1999.<ref>{{cite web|publisher=RIA Novosti|title=Russia's unemployment rate down 10% in 2007&nbsp;– report|url=http://en.rian.ru/russia/20080208/98724898.html|accessdate=9 Mayo 2008|archive-date=26 Hulyo 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130726213945/http://en.rian.ru/russia/20080208/98724898.html|url-status=dead}}</ref> Ang gitnang uri ay lumago mula lamang 8,000,000 katao sa 2,000-55000000 mga tao sa 2006.<ref>{{cite web|title=Russia: How Long Can The Fun Last?|work=BusinessWeek |url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> [[Talaksan:GDP_of_Russia_since_1989.svg|thumb|left|350px|Ang ekonomiya ng Rusya simula ng pagbasa ng Unyong Sobyet]] Langis, natural gas, metal, at kahoy na account para sa higit sa 80% ng Russian Exports sa ibang bansa.<ref name=cia/> Dahil sa 2003, gayunpaman, Exports ng mga likas na yaman na nagsimula decreasing sa pang-ekonomiyang kahalagahan ng mga panloob na merkado pinalakas masyado. Sa kabila ng mas mataas na presyo ng enerhiya, langis at gas lamang ng kontribusyon sa 5.7% ng Russia's GDP at pamahalaan ang hinuhulaan na ito ay drop sa 3.7% sa pamamagitan ng 2011.<ref>{{cite web|title=Russia fixed asset investment to reach $370 bln by 2010–Kudrin|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/business/20070921/80301609.html|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=4 Enero 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080104012742/http://en.rian.ru/business/20070921/80301609.html|url-status=dead}}</ref> Oil export kita pinapayagan Russia upang madagdagan ang kanyang mga banyagang Taglay mula sa $ 12000000000 sa 1999 sa $ 597,300,000,000 sa 1 Agosto 2008, ang ikatlong pinakamalaking dayuhang exchange Taglay sa mundo.<ref>{{cite web|url=http://www.cbr.ru/Eng/statistics/credit_statistics/print.asp?file=inter_res_08_e.htm|title=International Reserves of the Russian Federation in 2008|publisher=The Central Bank of the Russian Federation|accessdate=30 Hulyo 2008}}</ref> Ang macroeconomic patakaran sa ilalim ng Finance Minister Alexei Kudrin ay mabait at tunog, na may labis na kita sa pagiging naka-imbak sa pagpapapanatag Fund ng Russia .<ref name="euromoney">{{cite news|url=http://www.euromoney.com/Article/2683869/Kudrin-and-Fischer-honoured-by-Euromoney-at-IMFWorld.html|title=Kudrin and Fischer honoured by Euromoney and IMF/World Bank meetings in Washington|publisher=Euromoney|access-date=2010-11-04|archive-date=2011-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110428160206/http://www.euromoney.com/Article/2683869/Kudrin-and-Fischer-honoured-by-Euromoney-at-IMFWorld.html|url-status=dead}}</ref> Sa 2006, Russia gantihin karamihan ng kanyang dating napakalaking mga utang,<ref>{{cite web|title=Russia's foreign debt down 31.3% in Q3—finance ministry|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20061031/55272320.html|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=15 Pebrero 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/65T8o7rP6?url=http://en.rian.ru/russia/20061031/55272320.html|url-status=dead}}</ref> Aalis ito sa isa sa mga pinakamababang foreign utang sa gitna ng mga pangunahing ekonomiya .<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html Debt - external] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190317104350/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html|date=2019-03-17}}, [[CIA World Factbook]]. Accessed on 22 Mayo 2010.</ref> Ang pagpapapanatag Fund nakatulong sa Russia upang lumabas mula sa pandaigdigang krisis sa pananalapi sa isang mas mahusay na marami estado kaysa sa maraming mga eksperto ay inaasahan.<ref name="euromoney"/> Ang isang mas simple, mas streamlined buwis code pinagtibay sa 2001 nabawasan ang mga buwis pasan sa mga tao at higit nadagdagan estado ng kita.<ref>{{Cite news|author=Tavernise, S|title=Russia Imposes Flat Tax on Income, and Its Coffers Swell|work=The New York Times|date=23 Marso 2002|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E01E0DC163BF930A15750C0A9649C8B63|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Russia ay may isang patag na buwis sa rate ng 13 bahagdan. Ito ranks ito bilang ang mga bansa sa ikalawang pinaka kaakit-akit na mga personal na buwis sa sistema para sa solong mga manager sa mundo matapos ang United Arab Emirates .<ref>{{cite web|title=Global personal taxation comparison survey–market rankings|publisher=Mercer (consulting firms)|url=http://www.mercer.com.au/pressrelease/details.htm?idContent=1287670|accessdate=27 Disyembre 2007|archive-date=2011-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427032348/http://www.mercer.com.au/pressrelease/details.htm?idContent=1287670|url-status=dead}}</ref> Ayon sa Bloomberg , Russia ay itinuturing din maagang ng karamihan sa iba pang mapagkukunan-mayaman na bansa sa kanyang ekonomiya, may isang mahabang tradisyon ng edukasyon, agham, at industriya.<ref>{{cite web|title=Russia: How Long Can The Fun Last?|work=BusinessWeek |url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461_page_2.htm|accessdate=27 Disyembre 2007}}</ref> Ang bansa ay may mas mataas na edukasyon graduates kaysa sa anumang iba pang mga bansa sa Europa.<ref>{{cite web|title=aneki rankings and records|publisher=UNESCO Institute for Statistics, UniCredit New Europe Research Network|url=http://www.aneki.com/students.html|accessdate=03 Oktubre 2010}}</ref> Ang pagpapaunlad ng ekonomiya ng bansa ay hindi pantay heograpiya sa Moscow rehiyon ng kontribusyon sa isang tunay malaki ibahagi ang's GDP. bansa ng <ref>[http://www.gks.ru/bgd/free/b01_19/IssWWW.exe/Stg/d000/vrp98-07.htm GRP by federal subjects of Russia, 1998-2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170805105125/http://www.gks.ru/bgd/free/b01_19/IssWWW.exe/Stg/d000/vrp98-07.htm |date=2017-08-05 }} {{in lang|ru}}</ref> Isa pang problema ay paggawa ng makabago ng infrastructure , pagtanda at hindi sapat na matapos ang taon ng pagiging pinababayaan sa 1990s; ang pamahalaan ay sinabi $ 1 trilyon ay invested sa pagpapaunlad ng imprastraktura sa pamamagitan ng 2020.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20070920/80058850.html|publisher=RIA Novosti|accessdate=31 Hulyo 2008|title=Russia to invest $1&nbsp;trillion in infrastructure by 2020&nbsp;– ministry|archive-date=28 Abril 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110428135337/http://en.rian.ru/russia/20070920/80058850.html|url-status=dead}}</ref> === Agrikultura === [[Talaksan:Wheat Tomsk.jpg|thumb|Mga trigo sa [[Tomsk Oblast]], Siberia]] Ang sektor ng agrikultura ng Rusya ay nag-aambag ng humigit-kumulang 5% ng kabuuang GDP ng bansa, bagama't ang sektor ay gumagamit ng humigit-kumulang isang-ikawalo ng kabuuang lakas paggawa.<ref name="agriculturebritannica">{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/place/Russia/Economy |title=Russia – Economy |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=1 July 2021}}</ref> Mayroon itong pangatlong pinakamalaking nilinang na lugar sa mundo, sa 1,265,267 kilometro kuwadrado (488,522 sq mi). Gayunpaman, dahil sa kalupitan ng kapaligiran nito, humigit-kumulang 13.1% ng lupain nito ay pang-agrikultura,<ref name="cia"/> at 7.4% lamang ng lupain nito ang maaaring taniman.<ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.ARBL.ZS?locations=RU |title=Arable land (% of land area) – Russian Federation |publisher=[[World Bank]] |access-date=15 June 2021}}</ref> Ang lupang pang-agrikultura ng bansa ay itinuturing na bahagi ng "breadbasket" ng Europa.<ref>{{cite web|url=https://www.wilsoncenter.org/event/system-shock-russias-war-and-global-food-energy-and-mineral-supply-chains|title=System Shock: Russia's War and Global Food, Energy, and Mineral Supply Chains|work=[[Woodrow Wilson International Center for Scholars]]|location=Washington, D.C.|date=13 April 2022|access-date=24 June 2022|quote=Together, Russia and Ukraine—sometimes referred to as the breadbasket of Europe—account for 29% of global wheat exports, 80% of the world’s sunflower oil, and 40% of its barley.}}</ref> Mahigit sa isang-katlo ng lugar na inihasik ay nakatuon sa mga pananim na kumpay, at ang natitirang lupang sakahan ay nakatuon sa mga pang-industriyang pananim, [[gulay]], at [[prutas]].<ref name="agriculturebritannica"/> Ang pangunahing produkto ng pagsasaka ng Russia ay palaging butil, na sumasakop ng higit sa kalahati ng cropland.<ref name="agriculturebritannica"/> Ang Rusya ang pinakamalaking exporter ng trigo sa mundo,<ref>{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-09-22/russia-s-dominance-of-the-wheat-world-keeps-growing |title=Russia's Dominance of the Wheat World Keeps Growing |publisher=[[Bloomberg L.P.]] |first1=Anatoly |last1=Medetsky |first2=Megan |last2=Durisin |date=23 September 2020 |access-date=15 June 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-product/wheat/reporter/rus?redirect=true|title=Wheat in Russia &#124; OEC|website=OEC – The Observatory of Economic Complexity}}</ref> ang pinakamalaking prodyuser ng barley at buckwheat, kabilang sa pinakamalaking eksporter ng [[mais]] at [[mantika]] ng [[sunflower]], at ang nangungunang prodyuser ng [[pataba]].<ref>{{cite web|url=https://www.fao.org/3/cb9236en/cb9236en.pdf|title=The importance of Ukraine and the Russian Federation for global agricultural markets and the risks associated with the current conflict|date=25 March 2022|publisher=[[Food and Agriculture Organization]]|location=[[Rome]]|access-date=8 July 2022}}</ref> Nakikita ng iba't ibang analyst ng pagbagay sa [[pagbabago ng klima]] ang malalaking pagkakataon para sa agrikultura ng Rusya sa natitirang bahagi ng ika-21 siglo habang tumataas ang arability sa [[Siberia]], na hahantong sa parehong panloob at panlabas na paglipat sa rehiyon.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/12/16/magazine/russia-climate-migration-crisis.html |title=How Russia Wins the Climate Crisis |work=[[The New York Times]] |first=Abrahm |last=Lustgarten |date=16 December 2020 |access-date=15 June 2021|url-access=limited|quote=Across Eastern Russia, wild forests, swamps and grasslands are slowly being transformed into orderly grids of soybeans, corn and wheat. It’s a process that is likely to accelerate: Russia hopes to seize on the warming temperatures and longer growing seasons brought by climate change to refashion itself as one of the planet’s largest producers of food}}</ref> Dahil sa malaking baybayin nito sa kahabaan ng tatlong karagatan at labindalawang marginal na dagat, pinapanatili ng Rusya ang ikaanim na pinakamalaking industriya ng [[pangingisda]] sa mundo; pagkuha ng halos 5 milyong tonelada ng isda noong 2018.<ref>{{cite book |url=http://www.fao.org/3/i9540en/i9540en.pdf |title=The State of World Fisheries and Aquaculture |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |date=2018 |access-date=4 February 2021 |location=[[Rome]] |isbn=978-92-5-130562-1}}</ref> Ito ang tahanan ng pinakamagandang [[caviar]] sa mundo, ang [[beluga]]; at gumagawa ng humigit-kumulang isang-katlo ng lahat ng de-latang isda, at ilang isang-kapat ng kabuuang sariwa at frozen na isda sa mundo.<ref name="agriculturebritannica"/> === Enerhiya === Noong 2021, ang Rusya ang ikatlong pinakamalaking prodyuser ng enerhiya sa mundo. Ang mga Rusong kompanya tulad ng Rosneft, Lukoil, Surgutneftegas, Gazprom, at Tatneft ay ang mayorya sa produksyon ng langis na [[krudo]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Russia's Energy Overview 2021 |url=https://www.eia.gov/international/analysis/country/RUS |website=U.S. Energy Information Administration}}</ref> Noong 2022, pagkatapos ng [[Digmaang Ruso-Ukranyo|pagsalakay sa Ukranya]], humarap ang bansa ng ekonomikong mga sanction mula sa Estados Unidos gayundin sa mga bansang kasapi ng [[European Union]], ang pinakamalaking merkado ng mga enerhiyang eksport ng Rusya.<ref name=":0" /> === Agham at Teknolohiya === === Transportasyon === == Kultura == === Tradisyon at Pagluluto === === Arkitektura === === Musika at Sayaw === === Literatura at Pilosopiya === === Pelikula, Animasyon at Medya === === Palaasan === === Pambansang Holiday at Simboliko === === Turismo === == Talababa == {{reflist|3}} == Tingnan din == * [[Mga birong Ruso]] == Mga kawing panlabas == {{Sister project links}} * {{dmoz|Regional/Europe/Russia}} ;Pamalahaan * [http://www.gov.ru/ Opisyal na Portal ng Pamahalaan ng Rusya] {{in lang|ru}} * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html Puno ng estado at Miyembro ng Gabinete] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120926195007/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html |date=2012-09-26 }} * [http://en.rian.ru/ Russian News Agency Ria Novosti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131003023821/http://en.rian.ru/ |date=2013-10-03 }} ;Pangkalahatang Impormasyon * {{CIA World Factbook link|rs|Russia}} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/russia.htm Ang Rusya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081022164202/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/russia.htm |date=2008-10-22 }} sa ''UCB Libraries GovPubs'' ;Iba * [http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html Daan sa Rusya. Isang panimula sa Rusya at sa mga Ruso] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206181434/http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html |date=2015-02-06 }} * [http://rbth.ru/ Russia Beyond the Headlines] International news project about Russia {{Russia topics}} {{Template group |title=[[Talaksan:Gnome-globe.svg|25px]]{{nbsp}}Geographic locale |list = {{Countries of Europe}} {{Countries of Asia}} {{Countries bordering the Baltic Sea}} {{Countries bordering the Black Sea}} {{Countries bordering the Caspian Sea}} }} {{Template group |title=International organisations |list = {{Commonwealth of Independent States (CIS)|state=collapsed}} {{Council of Europe}} {{G8 nations}} {{BRIC}} {{UN Security Council|state=collapsed}} {{APEC}} {{Organization of the Black Sea Economic Cooperation (BSEC)}} {{Shanghai Cooperation Organisation}} {{Eurasian Economic Community (EURASEC)}} {{Slavic-speaking nations}} {{Quartet on the Middle East|state=collapsed}} }} {{Mga Subdibisyon ng Rusya}} [[Kategorya:Rusya| ]] [[Kategorya:Mga bansa sa Asya]] [[Kategorya:Mga bansa sa Europa]] flz9nn28p70mg4okt19yj4hcau15lul Likas na agham 0 4960 2213851 2166105 2026-06-29T01:41:19Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2213851 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit sa tuldik sa unang banggit ng paksa. --> '''Likás na aghám''' o '''aghám pangkalikásan'''<ref>{{cite-UPDF2|agham pangkalikasan, ''natural science''}}</ref> ang isa sa [[Sangay ng agham|tatlong pangunahing sangay]] ng [[agham]] na nakatuon sa mga proseso, pag-unawa, paglalarawan, at prediksiyon base sa [[obserbasyon]] o [[eksperimento]]. Nahahati ito sa dalawang sangay: buhay at pisikal. Kilala rin sa tawag na [[biolohiya]] ang agham pambuhay, samantalang nahahati naman sa apat na sangay ang pisikal na agham: [[pisika]], [[kimika]], [[agham pandaigdig]], at [[astronomiya]]. Nahahati ang mga ito sa samu't saring mga [[larangan]]. Ginagamit ng mga likas na agham ang mga pormal na agham kagaya ng [[matematika]] at [[lohika]] upang maipaliwanag ang mga [[batas ng agham]]. == Kasaysayan == {{main|Kasaysayan ng agham}} Ayon sa ilang mga iskolar, nagmula ang mga likas na agham sa pangangailangan ng mga sinaunang lipunan na maunawaan ang kanilang kinagagalawang lugar. Pinagpasa-pasahan ang kaalaman na nakalap ng bawat henerasyon patungo sa mga kasunod nito, kagaya halimbawa ng kaalaman sa mga ugali ng hayop at medisina.{{sfn|Grant|2007|p=1}} Kalaunan, naging pormalisado ang pag-aaral sa mga ito pagsapit ng {{BKP|3000|link=y}} sa mga sinaunang kultura ng [[Sinaunang Ehipto|Ehipto]] at [[Mesopotamia]], na nagsulat ng mga pinakamatatandang halimbawa ng [[likas na pilosopiya]], ang ninuno ng ngayo'y likas na agham.{{sfn|Grant|2007|p=2}} Bagamat malinaw na may mga interes ang sinaunang kultura sa mga ito, lalo na sa [[astronomiya]], malinaw din na ginawa nila ito sa ngalan ng [[relihiyon]], hindi [[agham]].{{sfn|Grant|2007|pp=2–3}} Samantala, meron ding nabuong mga panimulang agham sa [[sinaunang Tsina]] at [[sinaunang India|India]]. Sa Tsina, mahalagang konsepto ang [[yin at yang|''yin'' at ''yang'']], na nagpapaliwanag sa magkatunggaling likas na puwersa.{{sfn|Magner|2002|pp=3–4}} Samantala, inilalarawan naman sa mga [[Veda]] ang sinaunang konsepto ng [[sansinukob|sanlibutan]] ayon sa mga sinaunang Indiano, gayundin sa ideya ng tatlong ''humor'' na nagdidikta sa estado ng katawan.{{sfn|Magner|2002|p=5}} Sa [[sinaunang Gresya]], ipinaliwanag ng mga [[pilosopong Presokratiko]] ang kalikasan na may halong mahika at mitolohiya tulad ng ibang mga kultura. Naniniwala sila na ang mga sakuna halimbawa ay resulta ng isa o higit pang mga galit na [[diyos]].{{sfn|Grant|2007|p=8}} Gayunpaman, may mga ilang iskolar na sinubukang magbigay ng paliwanag nang walang bahid ng mitolohiya o relihiyon. Halimbawa, ipinaliwanag ni [[Tales|Tales ng Miletus]] ang mga [[lindol]] bilang resulta ng paglutang ng kalupaan sa isang pandaigdigang karagatan.{{sfn|Barr|2006|p=2}} Iminungkahi naman ni [[Leucipo]] ang ideya ng [[atomismo]], na nagsasabing binubuo ang realidad ng mga napakaliit na mga bagay na tinatawag na mga [[atomo]]. Samantala, gumamit naman si [[Pitagoras]] ng matematika upang imungkahi na bilog ang mundo.{{sfn|Barr|2006|p=3}} === Likas na pilosopiya === [[File:Sanzio_01_Plato_Aristotle.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sanzio_01_Plato_Aristotle.jpg|thumb|Sina [[Platon]] (kaliwa) at ang kanyang estudyanteng si [[Aristoteles]] sa [[Paaralan ng Atenas|isang fresco]] ni [[Rafael Sanzio|Raphael]] noong 1509.]] Di tulad ng mga nauna, mas nagpokus ang mga pilosopong tagasunod ni [[Sokrates]] at [[Platon]] sa etika, moralidad, at sining; hindi nila masyadong pinansin ang pisikal na mundo.{{sfn|Grant|2007|pp=21–22}} Gayunpaman, nagbigay ng matinding pokus si [[Aristoteles]] sa pisikal na mundo sa kanyang pilosopiya.{{sfn|Grant|2007|pp=27–28}} Sa ''[[Kasaysayan ng mga Hayop]]'', inilarawan niya ang mga prosesong nagaganap sa mga hayop tulad ng [[bubuyog]].{{sfn|Grant|2007|pp=33–34}} Inimbestigahan niya ang mga [[sisiw]] na nasa itlog pa at nagbasag ng ilang itlog upang mapag-aralan ang mga estado ng pagdebelop nito.{{sfn|Grant|2007|p=34}} Itinuturing na mahalaga ang mga gawang ito ni Aristoteles hanggang sa ika-16 na siglo.{{sfn|Grant|2007|pp=34–35}} Bukod sa biolohiya, nag-akda rin siya sa pisika, kalikasan, at astronomiya.{{sfn|Grant|2007|pp=37–39, 53}} Bagamat sineryosong pag-aralan ni Aristoteles ang likas na pilosopiya kumpara sa mga nauna sa kanya, itinuring niya lamang ito bilang isang teoretikal na agham.{{sfn|Grant|2007|p=52}} Gayunpaman, malaki ang impluwensiya niya sa mga sumunod sa kanya, lalo na sa Imperyong Romano kung saan naging basehan siya ng mga sulatin ng mga Romanong pilosopo tulad ni [[Plinio ang Matanda]], at mga pilosopong ng ika-6 na siglo.{{sfn|Grant|2007|p=95}} Nagpokus din ang mga unang pilosopo ng [[Gitnang Kapanahunan]] sa pag-aaral sa kalikasan, madalas sa konteksto ng [[kosmolohiya]] kung saan pinag-aaralan ang mga posisyon ng mga planeta at bituin sa langit, na pinaniniwalaang nagtataglay ng elementong [[aether]].{{sfn|Grant|2007|p=103}} Samantala, sinimulan ng ilang mga iskolar ang kritikal na pagtingin sa mga turo ni Aristoteles sa pisika, kagaya ni [[John Philoponus]], na nagpanukalang gamitin ang obserbasyon kesa argumentong pasalita sa mga diskurso, gayundin sa [[teorya ng impetus]], na nagpapaliwanag sa [[Mosyon|paggalaw]] ng isang bagay. Ang mga kritisismong ito ang siyang naging basehan ni [[Galileo Galilei]] na nagpasimula sa [[Rebolusyong Makaagham]].<ref>{{cite book |last=Wildberg |first=Christian |url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2016/entries/philoponus/ |title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |date=8 March 2018 |publisher=Stanford University |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |language=en |trans-title=Ang Ensiklopedya ng Stanford sa Pilosopiya |chapter=John Philoponus |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822110331/https://plato.stanford.edu/archives/spr2016/entries/philoponus/ |archive-date=22 August 2019 |url-status=live |via=}}</ref> === Gitnang Kapanahunan === Bagamat nasa Europa, hindi nakarating nang lubos ang mga gawa ni Aristoteles at ng ibang mga pilosopong Griyego sa [[Kanlurang Europa]] hanggang noong ika-12 siglo nang maisalin ito sa [[wikang Latin]].{{sfn|Grant|2007|pp=95, 130}} Naging mahalaga ito sa pagdebelop ng likas na pilosopiya sa kontinente.{{sfn|Grant|2007|p=106}} Lumobo ang populasyon sa mga lungsod sa Europa pagsapit ng naturang siglo, na nagbigay-daan upang maitatag ang mga pinakaunang [[pamantasan]], [[monasteryo]], at pormal na [[paaralan]] sa rehiyon ng ngayo'y [[Pransiya]] at [[Inglatera]].{{sfn|Grant|2007|pp=106–107}} Nabuo sa tulong ng mga ito ang isang anyo ng [[teolohiyang Kristiyano]] na sumusubok sagutin ang mga katanungan sa kalikasan sa pamamagitan ng [[lohika]], bagamat tiningnan rin ito ng ilang kritiko bilang isang [[Erehiya|erehe]].{{sfn|Grant|2007|p=115}} Nagsimulang seryosohin ng mga iskolar ng Kanlurang Europa ang mga gawa ng sinaunang Gresya at ng [[Mundong Islamiko|Mundo ng Islam]] dahil sa mga salin sa mga ito patungo sa wikang Latin, ang wikang ginagamit sa mga diskurso sa mga paaralan.{{sfn|Grant|2007|p=130}} Ito ang mga ginamit na materyales sa pagturo sa mga bagong pamantasan sa [[Unibersidad ng Paris|Paris]] at [[Unibersidad ng Oxford|Oxford]], bagamat tutol rito ang [[Simbahang Katolikong Romano|Simbahang Katolika]]. Naglabas ito ng isang serye ng mga [[Mga Pagkodena ng Ika-13 Siglo|pagkodena noong ika-13 siglo]] na nagbabawal sa pagturo sa mga gawa ni Aristoteles (bukod pa sa iba), sa mga pamantasan sa Europa.{{sfn|Grant|2007|p=143}} Isinalin naman ng Espanyol na pilosopong si [[Dominicus Gundissalinus]] ang gawa ng iskolar mula Persia na si [[al-Farabi]] patungo sa wikang Latin. Dito unang nabanggit ang {{Lang|la|scientia naturalis}} ({{Literal na pagsasalin|likas na agham}}) bilang tumutukoy sa pag-aaral sa mga paggalaw ng kalikasan. Siya rin ang unang Europeo na nagmungkahi na hatiin ang pag-aaral sa mga sangay. Ayon sa kanya, likas na agham ang "agham na kinokonsidera lamang ang mga tunay at gumagalaw", kontra sa [[matematika]] at mga agham na umaasa sa matematika. Tulad ni al-Farabi, hinati niya ang likas na agham sa [[pisika]], [[kosmolohiya]], [[meteorolohiya]], [[mineralohiya]], [[biolohiya]], at [[soolohiya]].{{sfn|Grant|2007|p=155}} Nagdebelop rin ang mga sumunod na iskolar ng sarili nilang klasipikasyon. Halimbawa, inilagay ni [[Robert Kilwardby]] ang medisina sa ilalim ng likas na agham kasama ng [[agrikultura]], [[pangangaso]], at [[teatro]].{{sfn|Grant|2007|pp=156–157}} Ayon naman kay [[Roger Bacon]], likas na agham ang "prinsipyo ng paggalaw at pahinga, tulad ng mga bahagi ng elemento ng [[Klasikong elemento|apoy, himpapawid, lupa, at tubig]], gayundin yung mga di-buhay na mga bagay na kinapapalooban nila."{{sfn|Grant|2007|p=158}} Ayon kay [[Tomas ng Aquino]], pinag-aaralan sa mga likas na agham ang mga "gumagalaw na nilalang" at "mga bagay na dumedepende sa [[materya]] di lamang upang umiral kundi dahil na rin sa kahulugan nito."{{sfn|Grant|2007|pp=159–163}} Nagkakasundo ang mga iskolar sa panahong ito na tungkol sa mga gumagalaw na bagay ang likas na agham, ngunit nagkakatalo sila sa mga sangay nito.{{sfn|Grant|2007|p=234}} Tinitingnan din ang pag-aaral bilang bahagi ng okulto at mahika.{{sfn|Grant|2007|pp=170–178}} Bagamat tutol ang ilang mga Kristiyanong iskolar sa likas na agham dahil sa koneksiyon nito sa mga paganong Griyego, kalaunan ay tiningnan ito ng mga sumunod na henerasyon tulad ni Tomas ng Aquino at [[Albertus Magnus]] ang pag-aaral bilang kagamitan upang maintindihan ang [[Bibliya|Banal na Kasulatan]], bagamat tutol pa rin ang Simbahan sa mga ito hanggang sa ika-13 siglo.{{sfn|Grant|2007|pp=241–243}} === Rebolusyong Makaagham === {{main|Rebolusyong Makaagham}}Pagsapit ng ika-16 at ika-17 siglo, lumayo ang mga likas na agham mula sa likas na pilosopiya ni Aristoteles. Malawakang binago ng pagkaimbento ng [[limbagan]], [[mikroskopyo]], [[teleskopyo]], at ng [[Repormang Protestante|Repormasyon]] ang pagtingin ng mga tao sa agham.{{sfn|Grant|2007|p=274}} Halimbawa, binago ng mga obserbasyon nina [[Tycho Brahe|Tyco Brahe]], [[Nicolaus Copernicus]], at [[Galileo Galilei]] sa pamamagitan ng pagbigay ng mas malinaw na larawan ng [[Sistemang Solar]] at pagpatunay sa [[heliosentrismo]] kontra sa [[heosentrismo]] ni Aristoteles.{{sfn|Grant|2007|p=274–275}} Maraming pilosopo sa panahong ito ang hayagang nagpahayag sa kanilang mga kasulatan na mali si Aristoteles, tulad nina [[Rene Descartes]], [[Thomas Hobbes]], [[John Locke]], at [[Francis Bacon]].{{sfn|Grant|2007|pp=276–277}} Itinuturing bilang isa sa mga pinakamahalagang siyentipiko sa kasaysayan si [[Isaac Newton]].{{sfn|Barr|2006|p=33}} Mula sa mga obserbasyon nina Brahe, Copernicus, [[Johannes Kepler]], inilatag ni Newton ang mga [[Mga batas ng mosyon ni Newton|batas ng paggalaw]] gayundin ang [[Batas ng unibersal na grabitasyon ni Newton|pangkalahatang batas ng grabitasyon]],{{sfn|Barr|2006|pp=33–35}} na kanyang ginamit upang ipaliwanag na ang [[Buwan (astronomiya)|Buwan]] ang dahilan kung bakit nagkakaroon ng mga [[kati]] ({{Lang|en|tide}}).{{sfn|Barr|2006|p=36}} Ginamit nina [[Charles-Augustin de Coulomb]], [[Alessandro Volta]], at [[Michael Faraday]] ang mga batas na ito ni Newton upang ilarawan ang [[elektromagnetismo]].{{sfn|Barr|2006|p=48}} Pinagsama naman ni [[James Clerk Maxwell]] ang mga ito upang mabuo ang [[Mga ekwasyon ni Maxwell|teorya ng elektrodinamika]].{{sfn|Barr|2006|p=48}} Samantala, pinatunayan naman ni [[Antoine Lavoisier]] na mali ang [[teoryang phlogiston]], na nagsasabing naglalabas ang mga bagay na nasusunog ng isang elementong tinatawag na {{Lang|en|phlogiston}} sa ere. Lalo pa itong natuldukan nang madiskubre ni [[Joseph Priestley]] ang [[oksiheno]] noong ika-18 siglo, isang mahalagang sangkap sa pagsasagawa ng [[kombustiyon]].{{sfn|Barr|2006|p=49}} Samantala, sa biolohiya, unang inuri ni [[Carl Linnaeus|Carolus Linnaeus]] ang lahat ng klase ng buhay, na nagpasimula sa larangan ng [[taksonomiya]].{{sfn|Mayr|1982|pp=171–179}} == Sangay == {{see also|Sangay ng agham}}Hinahati ng ilang iskolar ang mga likas na agham sa dalawang pangunahing sangay: buhay at pisikal. [[Biolohiya]] lamang ang sangay sa ilalim ng mga agham pambuhay samantalang [[pisika]], [[kimika]], [[agham pandaigdig]], at [[astronomiya]] ang mga sangay ng pisikal na agham. * [[Pisika]] ang pag-aaral sa [[materya]], mga [[Pangunahing partikulo|partikulo]] nito, at ang mga ugali nito sa [[Espasyo-panahon|espasyo at panahon]], [[enerhiya]], at [[puwersa]]. Isa ito sa mga pangunahing larangan ng agham, at isa rin sa mga pinakamatatanda. * [[Kimika]] ang pag-aaral sa pagbabagong nagaganap sa mga materya, lalo na ang komposisyon nito, reaksyon, ugali, estraktura, at katangian nito. Kabilang sa mga pinag-aaralan sa kimika ang mga [[Sustansiyang kemikal|sustansiya]], [[atomo]], at [[molekulo]]. * [[Astronomiya]] ang pag-aaral sa mga bagay sa [[kalawakan]], kabilang na ang mga [[planeta]], [[bituin]], [[galaksiya]], [[nebula]], at [[itim na butas]]. Sa madaling salita, astronomiya ang pag-aaral sa mga bagay sa labas ng [[atmospera]] ng Daigdig. Kabilang rin sa larangan ang [[kosmolohiya]], ang larangan na nakatuon sa [[Uniberso|sanlibutan]] sa pangkalahatan. * [[Agham pandaigdig]] ang katawagan para sa mga agham na nakatuon sa pag-aaral sa [[Daigdig]] at ang mga nagaganap na penomena at proseso sa loob nito. ** [[Meteorolohiya]] ang pag-aaral sa [[Atmospera|himpapawid]] ng Daigdig at sa [[lagay ng panahon]]. ** [[Oseanograpiya]] ang pag-aaral sa [[Idrospera|katubigan]] ng Daigdig, partikular na ang [[karagatan]], ang heograpiya, pisika, kimika, at biolohiya nito. ** [[Heolohiya]] ang pag-aaral sa [[Heospera|kalupaan]] ng Daigdig, kabilang na ang mga prosesong tulad ng [[paggalaw ng mga kontinente]], mga [[Bato (heolohiya)|bato]] nito, at ang mga [[Siklo ng bato|pagbabago]] sa mga ito sa paglipas ng panahon. * [[Biolohiya]] ang pag-aaral sa lahat ng [[buhay]] sa Daigdig, kabilang na ang mga [[organismo]]. Kasama sa malawak na pag-aaral na ito ang pananaliksik ukol sa [[pinagmulan ng buhay]], [[ebolusyon]], at ang pagkalat nito. Sentro sa pag-aaral ang [[selula]], [[hene]], [[homeostatis]], at ang antas ng organisasyon ng buhay, na saklaw ng [[taksonomiya]]. ** [[Mikrobiolohiya]] ang pag-aaral sa mga [[mikrobyo]], kabilang ang mga [[birus]], [[protista]], [[fungus]], at [[parasito]]. ** [[Botanika]] ang pag-aaral sa mga [[halaman]], kabilang na ang mga prosesong nagaganap sa mga ito tulad halimbawa ng [[potosintesis]]. ** [[Soolohiya]] ang pag-aaral sa mga [[hayop]], kabilang na ang mga prosesong nagaganap sa mga ito. Kalimitang hindi isinasama sa pag-aaral ang mga [[tao]], ngunit hindi sa lahat ng pagkakataon. ** [[Ekolohiya]] ang pag-aaral sa mga nagaganap na interaksyon at proseso sa mga [[ekosistema]], lalo na sa kabuuang [[biospera]] ng Daigdig. == Tingnan din == * [[Agham]] * [[Kasaysayan ng agham]] * [[Likas na pilisopiya]] * [[Agham panlipunan]] * [[Araling panlipunan]] * [[Araling pangkalikasan]] == Sanggunian == {{reflist}} === Bibliograpiya === {{refbegin}} * {{cite book |last=Barr |first=Stephen M. |url=https://archive.org/details/guidetoscience00mann |title=A Students Guide to Natural Science |date=2006 |publisher=[[Intercollegiate Studies Institute]] |isbn=978-1-932236-92-7 |language=en |trans-title=Gabay sa Mag-aaral ukol sa Likas na Agham}} * {{cite book |last=Grant |first=Edward |title=A History of Natural Philosophy: From the Ancient World to the 19th century |url=https://archive.org/details/historyofnatural0000gran |date=2007 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-68957-1 |location=[[Cambridge]], [[Reyno Unido]] |language=en |trans-title=Kasaysayan ng Likas na Pilosopiya: Mula sa Sinaunang Mundo hanggang sa ika-19 na siglo}} * {{cite book |last=Lagemaat |first=Richard van de |url=https://books.google.com/books?id=l_HMz6Ub-rcC&q=hard+science+physics+chemistry&pg=PA283 |title=Theory of Knowledge for the IB Diploma |date=2006 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-54298-2 |location=[[Cambridge]], [[Reyno Unido]] |language=en |trans-title=Teorya ng Kaalaman para sa Diplomang IB |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213102803/https://books.google.com/books?id=l_HMz6Ub-rcC&q=hard+science+physics+chemistry&pg=PA283#v=snippet&q=hard%20science%20physics%20chemistry&f=false |archive-date=2023-12-13 |url-status=live}} * {{cite journal |last=Ledoux |first=Stephen F. |date=2002 |title=Defining Natural Sciences |trans-title=Pagbibigay-kahulugan sa mga Likas na Agham |url=http://behaviorology.org/pdf/DefineNatlSciences.pdf |url-status=dead |journal=Behaviorology Today |language=en |location=[[New York]] |publisher=[[Marcel Dekker, Inc.]] |volume=5 |issue=1 |page=34 |isbn=978-0-8247-0824-5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325192047/http://www.behaviorology.org/pdf/DefineNatlSciences.pdf |archive-date=2012-03-25 |quote= |ref={{sfnRef|Magner|2002}}}} * {{cite book |last=Mayr |first=Ernst |url=https://archive.org/details/growthofbiologic00mayr |title=The Growth of Biological Thought: Diversity, Evolution, and Inheritance |date=1982 |publisher=[[The Belknap Press of Harvard University Press]] |isbn=978-0-674-36445-5 |location=Cambridge, [[Estados Unidos]] |language=en |trans-title=Ang Paglaki ng Kaisipang Biolohikal: Dibersidad, Ebolusyon, at Pagmamana}} * {{cite book |last=Oglivie |first=Brian W. |title=The Science of Describing: Natural History in Renaissance Europe |url=https://archive.org/details/scienceofdescrib0000ogil |date=2008 |publisher=[[University of Chicago Press]] |isbn=978-0-226-62088-6 |location=Chicago |language=en |trans-title=Ang Agham ng Paglalarawan: Likas na Kasaysayan sa Renasimiyento sa Europa}} {{refend}} == Link sa labas == * [https://www.chemie.uni-hamburg.de/index.shtml? Kagawaran ng kimika sa Universität Hamburg ([[Alemanya]])] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150918231016/http://www.chemie.uni-hamburg.de/index.shtml |date=2015-09-18 }} * [http://www.df.uba.ar/academica/informacion-general Kagawaran ng pisika sa Universidad de Buenos Aires ([[Arhentina]])] * [http://biologia.utalca.cl/ Kagawaran ng biyolohiya sa Universidad de Talca ([[Chile]])] * [http://www3.iq.usp.br/ Kagawaran ng kimika sa Universidade de São Paulo ([[Brazil]])] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925015132/http://www2.iq.usp.br/ |date=2015-09-25 }} * [http://www.am.ub.edu/es Kagawaran ng astronomiya sa Universidad de Barcelona ([[Espanya]])] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306042123/http://www.am.ub.edu/es |date=2016-03-06 }} * [http://www.upmc.fr/fr/universite/organisation/composantes/ufr_sciences_de_la_vie.html Kagawaran ng biyolohiya sa Université Pierre et Marie Curie ([[Pransiya]])] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328192035/http://upmc.fr/fr/universite/organisation/composantes/ufr_sciences_de_la_vie.html |date=2014-03-28 }} * [http://www.cam.ac.uk/cambuniv/natscitripos/ Mga Agham Pangkalikasan sa Cambridge University] * [http://hrst.mit.edu/ Ang Kasaysayan ng Kasalukuyang Agham at Teknolohiya] * [http://www.scibooks.org/ Mga Balik-aral na Aklat Tungkol sa Agham Pangkalikasan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031214051100/http://scibooks.org/ |date=14 Disyembre 2003 }} {{Natural sciences-footer}} [[Kategorya:Agham pangkalikasan|*]] [[Kategorya:Kalikasan]] [[Kategorya:Mga sangay ng agham]] gy4nx61kq1aymtit3dbyjz34n2y1laq Allah 0 5138 2213814 2084826 2026-06-28T20:32:43Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2213814 wikitext text/x-wiki [[File:Allah3.svg|thumb|right|Ang salitang 'Allah' sa [[kaligrapiya]]ng Arabe]] Ang '''Allah''' ({{IPAc-en|ˈ|æ|l|ə|,_|ˈ|ɑː|l|ə|,_|ə|ˈ|l|ɑː}};<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/allah "Allah"]. ''Random House Webster's Unabridged Dictionary'' (sa Ingles).</ref><ref>{{cite web|url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/allah|title=Allah|work=Oxford Learner's Dictionaries|language=en}}</ref> {{lang-ar|١ّللَه|translit=Allāh}}, {{IPA-ar|ʔaɫ.ɫaːh|IPA|Ar-allah.ogg}}) ay ang salitang [[wikang Arabe|Arabe]] para sa [[Diyos]] ng relihiyong [[Abraham]]iko. Sa wikang Ingles, pangkalahatang tumutukoy ang salita sa Diyos ng [[Islam]].<ref>{{cite web|url=https://www.pbs.org/empires/islam/faithgod.html |title=God |work=Islam: Empire of Faith |publisher=PBS|accessdate=18 Disyembre 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327034958/http://www.pbs.org/empires/islam/faithgod.html|archivedate=27 Marso 2014|language=en}}</ref><ref>"Islam and Christianity", ''Encyclopedia of Christianity'' (2001): Arabic-speaking Christians and Jews also refer to God as ''Allāh''. (sa Ingles)</ref><ref name="gardet-allah">{{cite encyclopedia | url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/allah-COM_0047| title=Allah | encyclopedia=Encyclopaedia of Islam Online | first=L.|last=Gardet | accessdate=2 May 2007 |editor1-first=P.|editor1-last=Bearman|editor2-first=Th.|editor2-last=Bianquis|editor3-first=C.E.|editor3-last=Bosworth|editor4-first=E.|editor4-last=van Donzel|editor5-first=W.P.|editor5-last=Heinrichs|publisher=Brill Online|language=en}}</ref> Inisip na hinango ang salita sa pamamagitan ng pagpapaikli ng ''al-ilāh'', na nangangahulugang "ang diyos," at sa [[lingguwistika]], may kaugnayan ito sa ''El'' (''[[Elohim]]'') at ''Elah'', ang [[wikang Ebreo|Ebreo]] at Aramaikong mga salita para sa Diyos.<ref> {{cite encyclopedia |url=https://books.google.com/?id=isDgI0-0Ip4C&q=ilah#v=snippet&q=ilah&f=false |author=Zeki Saritoprak|title=Allah|editor=Oliver Leaman|encyclopedia=The Qur'an: An Encyclopedia|publisher=Routledge|year=2006|page=34|isbn=9780415326391|language=en}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|author=Vincent J. Cornell|title=God: God in Islam|editor=Lindsay Jones|encyclopedia=Encyclopedia of Religion|edition=2nd|publisher=MacMillan Reference USA|volume=5|year=2005|page=724|language=en}}</ref> Ginagamit ang salitang ''Allah'' ng mga [[mga Arabe]] na may iba't ibang [[relihiyon]] simula pa noong bago ang panahong Islamiko.<ref name="Robin304">{{cite book|author=Christian Julien Robin|title=Arabia and Ethiopia. In The Oxford Handbook of Late Antiquity|url=https://books.google.com/books?id=GKRybwb17WMC&pg=PA304|year=2012|publisher=OUP USA|pages=304–305|isbn=9780195336931|language=en}}</ref> Mas partikular, ginagammit ito bilang isang katawagan para sa Diyos ng mga [[Muslim]] (parehong Arabe at di-Arabe) at Kristiyanong Arabe.<ref>{{cite dictionary |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/allah |title=Allah |author=Merriam-Webster |dictionary=Merriam-Webster |accessdate=25 Pebrero 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140420121231/http://www.merriam-webster.com/dictionary/allah |archivedate=20 Abril 2014 |language=en}}</ref> Ginagamit ito kadalasan, kahit na hindi ekslusibo, sa ganitong paraan ng mga Bábista, [[Pananampalatayang Bahá'í|Baháʼí]], Mandaean, [[Indonesia|Indonesiyano]] at Kristiayanong taga-[[Malta]], at Hudyong Mizrahi.<ref name="Columbia">Columbia Encyclopedia, ''Allah'' (sa Ingles)</ref><ref name="Britannica"> "Allah." [[Encyclopædia Britannica]]. 2007. Encyclopædia Britannica (sa Ingles)</ref><ref name="EncMMENA">Encyclopedia of the Modern Middle East and North Africa, ''Allah''</ref><ref>Willis Barnstone, Marvin Meyer ''The Gnostic Bible: Revised and Expanded Edition'' Shambhala Publications 2009 {{ISBN|978-0-834-82414-0}} page 531 (sa Ingles)</ref> Nagdulot ang kaparehong paggamit ng mga [[Kristiyano]] at mga [[Sikh]] sa [[Malaysia|Kanlurang Malaysia]] ng kontrebersiyang pampolitika at legal.<ref>[http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=10620032 Sikhs target of 'Allah' attack] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403114253/http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=10620032 |date=2019-04-03 }}, Julia Zappei, 14 Enero 2010, ''The New Zealand Herald''. Hinango noong 15 Enero 2014. (sa Ingles)</ref><ref>[http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=11139915 Malaysia court rules non-Muslims can't use 'Allah'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403114255/http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=11139915 |date=2019-04-03 }}, 14 Oktubre 2013, ''The New Zealand Herald''. Hinango noong 15 Enero 2014. (sa Ingles)</ref><ref>[https://www.reuters.com/article/2014/01/02/us-malaysia-religion-idUSBREA010C120140102 Malaysia's Islamic authorities seize Bibles as Allah row deepens], Niluksi Koswanage, 2 Enero 2014, Reuters. Hinango noong 15 Enero 2014. (sa Ingles) {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140116121501/https://www.reuters.com/article/2014/01/02/us-malaysia-religion-idUSBREA010C120140102 |date=2014-01-16 }}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Diyos]] [[Kategorya:Islam]] 3o1cu1twvs60pjlsgahpzr2watiy800 Sinigang 0 7553 2213794 2213467 2026-06-28T13:43:46Z LknFenix 125962 + Tingnan din 2213794 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Sinigang | image = Sinigang na Baboy DSCF4234.jpg | image_size = 275px | caption = Isang mangkok ng sinigang | alternate_name = | country = [[Pilipinas]] | region = | creator = | course = [[Ulam]] | type = [[Sabaw]] | served = Mainit | main_ingredient = [[Karne]], [[gulay]], [[sampalok]], [[patis]], [[sibuyas]], [[siling mahaba]], [[kamatis]] | variations = Baboy, baka, hipon, isda, manok | similar_dish = [[Pinangat na isda]], [[paksiw]], kansi, kadyos, baboy, kag langka | calories = ~120 | other = }} Ang '''sinigang''' ay isang [[pagluluto|lutuin]] at [[Pagkain|pagkain]]g [[Mga Pilipino|Pilipino]] na kilala para sa maasim at malinamnam na lasa nito. Madalas na nauugnay ito sa [[sampalok]], ngunit maaaring gumamit ng mga ibang maaasim na prutas at dahon, katulad ng [[kamyas]], o [[bayabas]] bilang pampaasim.<ref name="Lacquian">{{cite-Lacquian|Sinigang}}</ref> Isa ito sa mga pinakasikat na ulam sa [[lutuing Pilipino]]. Kadalasang sinasabayan ng kanin ang sabaw. Noong 2021, minarkahan ng [[TasteAtlas]] ang sinigang bilang ang pinakamagandang sabaw na gulay.<ref name="Arnaldo">{{cite news |last1=Arnaldo |first1=Steph |date=Agosto 3, 2021 |title=Taste Atlas rates sinigang the world's 'best vegetable soup' |language=en |trans-title=Sinigang, minarkahan ng Taste Atlas bilang 'pinakamagandang sabaw na gulay' sa buong mundo |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/life-and-style/food-drinks/sinigang-rated-world-best-vegetable-soup-taste-atlas |access-date=Oktubre 30, 2021}}</ref><ref>{{cite news |date=Agosto 3, 2021 |title=The world's best: Sinigang is top-rated vegetable soup on TasteAtlas |language=en |trans-title=Ang pinakamaganda sa mundo: Sinigang, nangungunang sabaw na gulay sa TasteAtlas |work=ABS-CBN News |url=https://news.abs-cbn.com/life/08/03/21/the-worlds-best-sinigang-is-top-rated-vegetable-soup-on-tasteatlas |access-date=Oktubre 30, 2021}}</ref> ==Pinagmulan== Nanggaling ang pangalan nito sa [[Pandiwa|pandiwang]] ''sigang'' sa wikang [[Tagalog language|Tagalog]].<ref>{{cite web |title=sigang |url=https://www.tagalog-dictionary.com/search?word=sigang |access-date=Disyembre 16, 2018 |website=Tagalog-Dictionary.com}}</ref> Habang laganap ito sa buong bansa, inaakala na nagmula ito sa kulturang [[Mga Tagalog|Tagalog]]. Kaya itinuturing na ibang uri ng pagkain ang mga kahawig na sabaw sa [[Visayas]] at [[Mindanao]] (tulad ng ''[[linarang]]''), at nag-iiba rin ang mga ginagamit na sangkap. Karaniwang nilalagyan ang sabaw ng [[patis]] bilang kondimento. ==Mga sangkap== [[File:Fish sinigang.jpg|thumbnail|left|Sinigang na isda]] Sa modernong panahon, madalas na nauugnay ang sinigang sa [[sampalok]], ngunit dati tumukoy ito sa anumang karne o lamang-dagat na niluto sa maasim at asidong sabaw, kahawig ng ngunit naiiba mula sa [[paksiw]] (na gumagamit ng [[Suka (pagkain)|suka]]).<ref name="pamaran">{{cite news |last1=Pamaran |first1=Maan D'Asis |date=Oktubre 12, 2016 |title=The Filipino-Spanish food connection |language=en |trans-title=Ang koneksyon ng pagkaing Pilipino-Kastila |work=Philippine Daily Inquirer |url=https://www.pressreader.com/philippines/philippine-daily-inquirer/20161012/282437053635905 |access-date=Disyembre 16, 2018}}</ref> Sa mga ibang baryasyon nitong ulam, kinukuha ang asim mula sa mga katutubong sangkap. Kabilang sa mga pampaasim na ito ang hilaw na [[mangga]], [[Alibangbang (puno)|alibangbang]], mga sitrus (kabilang ang katutubong [[kalamansi]] at biasong), [[santol]], [[bilimbi]] (kamyas o iba), karmay, binukaw, libas at iba pa.<ref name="souring agent">{{cite web |title=The Souring Agents of Sinigang |trans-title=Mga Pampaasim ng Sinigang |url=http://pinoytrees.blogspot.com/2009/09/souring-agents-of-sinigang.html |access-date=Abril 17, 2019 |website=Our Philippine Trees |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Sinigang na Salmon at Bauhinia Filipino Cuisine |trans-title=Sinigang na Salmon at Lutuing Bauhinia Pilipino |url=https://flavoursofiloilo.blogspot.com/2014/03/sinigang-na-salmon-at-bauhinia-filipino.html |access-date=Abril 17, 2019 |website=Flavours of Iloilo |language=en}}</ref> Ginagamit din ang [[bayabas]] na ipinakilala sa Pilipinas ng mga [[Galeon ng Maynila|galyeon ng Maynila]].<ref name="souring agent"/> Mga komersyal na alternatibo sa mga likas na prutas ang mga pamapalasang pulbos o [[Broth cube|kubo de kaldo]] na batay sa sampalok.<ref>[http://www.filipinofoodrecipes.net/sinigang.htm Sinigang Recipe]</ref><ref>[https://recipenijuan.com/sinigang-baboy-recipe/ Sinigang na Baboy Recipe]</ref> Karaniwang may karne o lamang-dagat (hal. isda, baboy, baka, hipon o manok) ang sinigang na niluto sa [[sampalok]], [[kamatis]], [[bawang]] at [[sibuyas]]. Kabilang sa mga ibang gulay na ginagamit sa paggawa ng sinigang ang [[okra]], [[Gabi (gulay)|gabi]]<ref>{{Cite web|date=January 27, 2013|title=Sinigang na Baboy|url=https://www.kawalingpinoy.com/sinigang-na-baboy/|access-date=August 29, 2021|website=Kawaling Pinoy|language=en-US}}</ref>, [[labanos]], [[kangkong]], [[sitaw]] at [[talong]]. Gusto ng maraming Pilipino na magluto ng sinigang na may [[siling haba]] upang gumanda ang lasa at umanghang nang kaunti. May isa ring baryasyon kung saan idinaragdag ang [[miso]] ng gawang-lokal. == Mga uri ng sinigang == ===Ayon sa pangunahing sangkap=== *Sinigang na [[baboy]] *Sinigang na [[Manok (pagkain)|manok]] *Sinigang na [[hipon]] *Sinigang na [[sugpo]]<ref>{{Cite-RBFC}}</ref> *Sinigang na [[isda]] *Sinigang na [[Baka (pagkain)|baka]] *Sinigang na mga [[gulay]] na may [[alamang]] ===Ayon sa pampaasim na sangkap=== *Sinigang sa [[miso]] *Sinigang sa [[bayabas]] *Sinigang sa [[sampalok]] *Sinigang sa [[santol]] *Sinigang sa [[limon]] *Sinigang sa [[kamias|kamiyas]] *Sinigang sa [[mangga]] ==Mga kahawig na ulam== Kung tutuusin, hindi baryasyon ng sinigang ang sinampalukang manok o sinampalukan, dahil kailangang igisa ang manok sa luya muna sa halip na ilagay ang lahat ng mga sangkap sa kaldero at pakuluin. Naiiba rin ang sinampalukan sa paggamit nito ng ginutay na dahon ng sampalok, at karaniwang sinasahugan ng [[luya]], sibuyas, kamatis, talong at iba pang mga gulay.<ref name="kp">{{cite web |last1=Manalo |first1=Lalaine |title=Sinampalukang Manok |url=https://www.kawalingpinoy.com/sinampalukang-manok/ |access-date=Abril 13, 2019 |website=Kawaling Pinoy}}</ref><ref>{{cite web |title=Sinampalukan Manok (Tamarind'd Chicken) |url=http://80breakfasts.com/sinampalukan-manok-tamarindd-chicken/ |access-date=Abril 13, 2019 |website=80 Breakfasts}}</ref> Kahawig din ng sinigang ang [[pinangat na isda]] mula sa [[Timog Luzon]] at [[linarang]] mula sa [[Cebu]]. Pareho silang gumagamit din ng maasim na prutas ngunit limitado sa lamang-dagat ang mga ito at iba rin ang mga iba pang sahog nila.<ref name="ffr">{{cite web |title=Pinangat na Isda Fish Poached in Kamias and Tomatoes |trans-title=Pinangat na Isda Isdang Sinuam sa Kamyas at Kamatis |url=https://www.filipino-food-recipes.com/pinangat-na-isda.html |access-date=Enero 10, 2019 |website=Filipino-food-recipes.com |language=en |archive-date=Enero 10, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190110234821/https://www.filipino-food-recipes.com/pinangat-na-isda.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last1=Belen |first1=Jun |title=How to Make Fish Pinangat (Fish Soured in Calamansi and Tomatoes) |trans-title=Paano Gumawa ng Isdang Pinangat (Isdang Pinaasim sa Kalamansi at Kamatis) |url=http://blog.junbelen.com/2011/06/15/how-to-make-fish-pinangat-fish-soured-in-calamansi-and-tomatoes/ |access-date=Enero 10, 2019 |website=Junblog |language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Fenix|first1=Michaela|title=Country Cooking: Philippine Regional Cuisines|date=2017|publisher=Anvil Publishing, Incorporated|isbn=9789712730443|url=https://books.google.com/books?id=qI04DwAAQBAJ&q=linarang+bakasi&pg=PT91|lang=en|trans-title=Pagluluto sa Bansa: Mga Pangrehiyong Pagkaing Pilipino}}{{Dead link|date=Septiyembre 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> May mga kahawig na pinaasim na sabaw na baka. Kabilang dito ang [[kansi]] mula sa [[Kanlurang Kabisayaan]] na gumagamit ng baka at [[rimas]] at pinapaasim ng batuan o [[bilimbi]]. Dahil parang kombinasyon ito ng bulalo at sinigang, minsan tinatawag itong ''sinigang na bulalo''.<ref>{{cite web |last1=Reyes |first1=Gladys |title=Ilonggo Food: Bacolod Cansi Recipe |trans-title=Pagkaing Ilonggo: Resipi ng Kansi Bacolod |url=https://www.experiencenegros.com/ilonggo-food-bacolod-cansi-recipe/ |access-date=Oktubre 23, 2019 |website=Experience Negros |language=en |archive-date=Septiyembre 13, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190913104153/http://www.experiencenegros.com/ilonggo-food-bacolod-cansi-recipe/ |url-status=dead }}</ref> Isa pang maasim na sabaw na baka ang sinanglaw mula sa [[Ilocos]] na pinaasim ng bilimbi o sampalok, ngunit nag-iiba sa pagsasahog ng mga mapapait kagaya ng [[ampalaya]] o apdo, gaya ng iba pang lutuing Ilokano.<ref>{{cite web |title=Sinanglaw |url=https://www.angsarap.net/2012/03/06/sinanglaw/ |access-date=Oktubre 17, 2020 |website=Ang Sarap |language=en}}</ref> ==Sa labas ng Pilipinas== ===Malaysia=== [[File:Singgang Daging.jpg|thumbnail|Bakang ''singgang'']] Sa may silangang baybayin ng Tangway ng Malaysia, lalo na sa mga estado ng Kelantan at Terengganu, may ulam na tinatawag na {{Lang|sm|singgang}} na medyo nagkakahawig sa sinigang.<ref>{{cite news |date=Mayo 18, 2016 |title=NCCA's 'Sinigang versus Adobo' poll divides the nation |language=en |work=GMA News Online |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/food/566753/ncca-s-sinigang-versus-adobo-poll-divides-the-nation/story/ |access-date=Enero 15, 2022}}</ref><ref>{{cite news |title='Sinigang' and 'asocena' aren't exclusive to Filipinos|work=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=October 8, 2009|access-date=January 17, 2022|author=Reggie Aspiras|url=https://www.pressreader.com/philippines/philippine-daily-inquirer-1109/20091008/282368330700218}}</ref> Karaniwang sinasangkapan ang {{Lang|sm|singgang}} ng tanglad, galangal, bawang, sili at [[asam gelugur]] bilang pampaasim. Nilalagay rin ang {{Lang|zsm|budu}} o {{Lang|sm|tempoyak}} upang mapalasa pa lalo ang ulam.<ref name="Singgang">{{cite news |title=Khasiat ikan singgang dari sudut saintifik yang sangat wow |language=ms |work=sinarplus+ |url=https://sinarplus.sinarharian.com.my/fyi/khasiat-ikan-singgang-dari-sudut-saintifik-yang-sangat-wow/ |access-date=Enero 15, 2022}}</ref><ref name="Singgang1">{{cite web |title=Singgang Ikan Tongkol Terengganu, Lauk Lejen Kesukaan Ramai |url=https://www.rasa.my/singgang-ikan-tongkol-terengganu-lauk-lejen-kesukaan-ramai/ |access-date=Enero 15, 2022 |work=rasa |language=ms}}</ref> Hindi kagaya ng {{Lang|sm|singgang}} Kelantan, may luyang-dilaw rin sa {{Lang|sm|singgang}} Kelantan.<ref name=Singgang1/> Sa kanlurang baybayin naman ng Tangway ng Malaysia, isa pang ulam na inaakalang katulad ng {{Lang|sm|singgang}} ang tinatawag na {{Lang|sm|pindang}}.<ref name=Singgang/> ==Tingnan din== * [[Kansi]] * [[Tom yam]] * [[Lutuing Pilipino]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Category:Lutuing Pilipino]] [[Category:Pagkain]] 8lqudcsbd4dddfgrp2flqzv3hmfmnml Dolyar ng Estados Unidos 0 8413 2213896 2096458 2026-06-29T09:22:01Z Tabilay 153890 /* */ 2213896 wikitext text/x-wiki [[file:USDnotesNew.png|thumb|Salaping $1, 2, 5, 10, 20, 50, at 100 USD ]] Ang '''dolyar ng Estados Unidos''', o '''dolyar Amerikano''', ay ang opisyal na [[pananalapi]] ng [[Estados Unidos]], na pinatupad ng Batas ng Sinsilyo (Coinage Act) ng 1762. Ito rin ang pananalaping reserba na ginagamit nang malawak sa labas ng Estados Unidos. Sa kasalukuyan, nasa pagpipigil ng sistema ng Pagbabangko ng [[Federal Reserve|Reserbang Pederal]] ang pagpapalabas ng pananalapi. Ang simbolo ng dolyar ('''$''') ang karaniwang simbolo para sa dolyar ng Estados Unidos. '''USD''' ang kodigo sa [[ISO 4217]] para sa Dolyar ng Estados Unidos; tinutukoy din ng [[Pandaigdigang Pondong Pananalapi]] ito bilang '''US$'''. Maraming uri ng salapi ay pinatupad ng [[Kongreso ng Estados Unidos]] paglipas ng mga taon, ang Salaping Reserbang Pederal na isinabatas sa taong 1913. Ang lahat ng mga umiiral na salapi ay pwede pang gamitin,<ref>Reserbang Pederal - https://www.federalreserve.gov/faqs/currency_12768.htm</ref> pero ang mga dati pang papel de bangko ay tinigil ang pagpapagawa sa 1971. Sa resulta na ito, maraming mga pera na umiiral sa merkado ay mga salaping reserbang pederal, denominadong Dolyar Amerikan. == Mga Sanggunian == {{stub|Ekonomiya|Estados Unidos}} [[Kategorya:Dolyar]] [[Kategorya:Mga pananalapi]] [[Kategorya:Pera]] [[Kategorya:Salapi]] 980b4m3ravqzniounrxrdyd9lt38wod Palaro ng Timog Silangang Asya 0 8487 2213787 2193361 2026-06-28T12:00:06Z Jake Mendoza 97820 2213787 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = Palaro ng Timog Silangang Asya | image1 = [[File:SEA Games logo.svg|200px]] | caption1 = | image2 = | caption2 = | bodyclass = hlist nowraplinks | headerstyle = border-top: 1px solid #aaa | header1 = Palaro | data2 = * [[Palaro ng Katangwayang Timog Silangang Asya 1959|1959]] * [[Palaro ng Katangwayang Timog Silangang Asya 1961|1961]] * [[Palaro ng Katangwayang Timog Silangang Asya 1965|1965]] * [[Palaro ng Katangwayang Timog Silangang Asya 1967|1967]] * [[Palaro ng Katangwayang Timog Silangang Asya 1969|1969]] * [[Palaro ng Katangwayang Timog Silangang Asya 1971|1971]] * [[Palaro ng Katangwayang Timog Silangang Asya 19673|1973]] * [[Palaro ng Katangwayang Timog Silangang Asya 1975|1975]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1977|1977]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1979|1979]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1981|1981]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1983|1983]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|1985]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1987|1987]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1989|1989]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1991|1991]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1993|1993]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1995|1995]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1997|1997]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1999|1999]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2001|2001]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2003|2003]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2005|2005]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2007|2007]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2009|2009]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2011|2011]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2013|2013]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2015|2015]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2017|2017]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2019|2019]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|2021]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2023|2023]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|2025]] * ''[[Palaro ng Timog Silangang Asya 2027|2027]]'' * ''[[Palaro ng Timog Silangang Asya 2029|2029]]'' }} {{Infobox sporting event organization | name = Palaro ng Timog Silangang Asya | image = THE SEA GAMES FLAG.jpg | size = 200px | abbreviation = SEA Games | motto = | formation = [[1959 Southeast Asian Peninsular Games|1959 SEAP Games]] sa [[Bangkok]], [[Thailand]] | recurrence = 2 years (Every odd year) | last = | next = [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2027|2027 SEA Games]] sa [[Kuala Lumpur]], [[Sarawak]], [[Penang]] at [[Johor]], [[Malaysia]] | purpose = Multi sport event for nations on the Southeast Asian subcontinent | headquarters = [[Bangkok]], [[Thailand]] | leader_title = President | leader_name = Chaiyapak Siriwat | website = | remarks = }} Ang '''Palaro ng Timog Silangang Asya''' (katawagan sa [[wikang Ingles|Ingles]]: '''Southeast Asian Games''' o '''SEA Games'''), ay isang panyayaring pang-[[palakasan]] na ginaganap bawat dalawang taon na sinasalihan ng kasalukuyang 11 [[talaan ng mga bansa|mga bansa]] mula sa [[Timog Silangang Asya]]. Kinabibilangan ito ng iba't ibang uri ng [[palakasan]]. Ang laro sa ilalim ng regulasyon ng Southeast Asian Games Federation na may superbisyon at ang [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko]] (IOC) at ng [[Konsehong Olimpiko ng Asya]]. == Kasaysayan == Nagsimula ang Southeast Asian Games bilang [[Southeast Asian Peninsular Games]]. Ito ay naisip ni [[Laung Sukhumnaipradit]], ang dating Pangalawang Pangulo ng Komiteng Olimpiko ng Thailand. Nilikha ito upang tumulong sa pagsulong ng kooperasyon, pagkakaunawaan at pakikipag-ugnayan ng mga bansa sa rehiyon ng [[ASEAN]]. Kabilang ang [[Thailand]], Burma ([[Myanmar]] ngayon), [[Malaysia]], [[Laos]], [[Timog Vietnam]] at [[Cambodia]] (ibinalang ang [[Singapore]] sa kalaunan) sa mga naunang kasapi. Nagkasundo ang mga bansang ito, na ganapin ang mga palakasan bawat dalawang taon. Nabuo ang SEAP Games Federation Committee. Naganap ang unang SEAP Games sa [[Bangkok]] mula 12-17&nbsp;ng [[Disyembre]], [[1959]] na binubuo ng higit sa 527 atleta at opisyal na nagmula sa Thailand, Burma, Malaysia, Singapore, Vietnam at Laos at lumahok sa 12 mga palakasan. Kinusindera ng SEAP Federation noong ikawalong SEAP Games noong [[1975]] na ibilang ang [[Indonesia]] at [[Pilipinas]]. Pormal na naisali ang dalawang bansa noong [[1977]], ang kaparehong taon na pinalitan ng SEAP Federation ang pangalan nito ng Pederasyon ng Palaro ng Timog-Silangang Asya (''Southeast Asian Games Federation'' o ''SEAGF''), at nakilala ang mga palaro nito sa kasalukuyan nitong pangalan. Napasama ang [[Brunei]] noong ikasampung SEA Games sa [[Jakarta]], Indonesia, at ang [[Silangang Timor]] sa ika-22 SEA Games sa [[Hanoi]], Vietnam. Ginaganap ang [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2005|ika-23 SEA Games]] sa [[Pilipinas]] na nagsimula noong [[Nobyembre 27]] at natapos noong [[Disyembre 5]], [[2005]]. Ito ang ikatlong pagkakataon na gaganapin sa Pilipinas ang pangyayaring pampalakasan na ito. Ang ika-24 na edisyon ng palaro ay gaganapin sa [[Lungsod ng Nakhon Ratchasima|Nakhon Ratchasima]] sa bansang [[Thailand]].<ref>{{Cite web |url=http://www.koratseagames.com/ |title=Opisyal na website ng 2007 Southeast Asian Games |access-date=2021-10-28 |archive-date=2019-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426162502/http://www.koratseagames.com/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190426162502/http://www.koratseagames.com/ |date=2019-04-26 }}</ref> == Logo == == Participating NOCs == {| class="wikitable" |- bgcolor="#E8E8E8" ! [[National Olympic Committee|NOC Names]] || Formal Names || Debuted || [[International Olympic Committee|IOC]] code || Other codes used |- bgcolor="#FFFFFF" | {{BRU}} || Nation of Brunei, the Abode of Peace || <center>1977</center> || <center>'''BRU'''</center> || BRN ([[International Organization for Standardization|ISO]]) |- bgcolor="#FFFFFF" | {{CAM}} || Kingdom of Cambodia || <center>1961</center> || <center>'''CAM'''</center> || KHM (1972–1976, ISO) |- bgcolor="#FFFFFF" | {{INA}} || Republic of Indonesia || <center>1977</center> || <center>'''INA'''</center> || IHO (1952), IDN ([[FIFA]], ISO) |- bgcolor="#FFFFFF" | {{LAO}} || Lao People's Democratic Republic || <center>1959</center> || <center>'''LAO'''</center> || |- bgcolor="#FFFFFF" | {{MAS}}|| Federation of Malaysia || <center>1959</center> || <center>'''MAS'''</center> || MAL (1952 − 1988), MYS (ISO) |- bgcolor="#FFFFFF" | {{MYA}} || Republic of the Union of Myanmar || <center>1959</center> || <center>'''MYA'''</center> || BIR (1948 – 1988), MMR (ISO) |- bgcolor="#FFFFFF" | {{PHI}} || Republic of the Philippines || <center>1977</center> || <center>'''PHI'''</center> || PHL (ISO) |- bgcolor="#FFFFFF" | {{SGP}} || Republic of Singapore || <center>1959</center> || <center>'''SGP'''</center> || SIN (1959 – 2016) |- bgcolor="#FFFFFF" | {{THA}} || Kingdom of Thailand || <center>1959</center> || <center>'''THA'''</center> || |- bgcolor="#FFFFFF" | {{TLS}} || Democratic Republic of Timor-Leste || <center>2003</center> || <center>'''TLS'''</center> || [[Independent Olympians at the Olympic Games|IOA]] (2000) |- bgcolor="#FFFFFF" | {{VIE}} || Socialist Republic of Vietnam || <center>1959</center> || <center>'''VIE'''</center> || VET (1964), VNM (1968–1976, ISO) |} == Mga bansang host at cities == {{:Talaan ng host na lungsod ng Palaro ng Timog Silangang Asya}} {{List of Southeast Asian Games host nations and cities}} ==Palakasan== {{main|Palakasan ng Palaro ng Timog Silangang Asya}} ==Kritisismo== ==Tignan din== * Events of the OCA (Continental) ** [[Palarong Asyano]] ** [[Palarong Taglamig ng Asya]] ** [[Palarong Kabataan ng Asya]] ** [[Palarong Tabing-dagat ng Asya]] ** [[Palarong Panloob at Sining Pandigma ng Asya]] *Events of the OCA (Regional) **[[Palaro ng Gitnang Asya]] **''[[Palaro ng Silangang Asya]]'' (ngayon [[Palaro ng Kabataan ng Silangang Asya]]) **[[Palaro ng Timog Asya]] **[[Palarong Kanlurang Asya]] * Events of the APC (Continental) ** [[Palarong Para ng Asya]] ** [[Palarong Kabataang Para ng Asya]] * Events of the APC (Regional) ** [[Palarong Para ng ASEAN]] == Kawing panlabas == * [http://www.2005seagames.com.ph/ Ika-23 SEA Games Pilipinas 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060128060716/http://www.2005seagames.com.ph/sponsors.html |date=2006-01-28 }} * [http://www.internationalgames.net/seagames.htm Impormasyon sa Southeast Asian Games] == Mga batayan == {{reflist}} {{SEA Games}} [[Kategorya:Palaro ng Timog Silangang Asya|*]] qqunma8ccsy2vi0mywdrm8sd4p9dvgu Java 0 10886 2213812 2163910 2026-06-28T19:02:19Z Wuju Daisuki 102968 Manual revert 2213812 wikitext text/x-wiki Ang katagang '''Java''' ay maaaring tumukoy sa: Sa '''heograpiya''': * [[Java (pulo)]], Indonesia, ang pinakamataong pulo sa mundo ** [[Wikang Jawa]], isang wika na sinasalita sa pulo ng Java ** [[Kapeng Java]], isang uri ng halamang kape na nagmula sa pulo ng, o salitang balbal para sa kape * [[Bambang ng Java]], isang sonang ''subduction'' na bambang na malapit sa pulo ng Java * [[Java, Georgia]], isang bayan sa Republika ng Georgia * [[Java, New York]], sa Estados Unidos * [[Java, South Dakota]], sa Estados Unidos * [[Java, Virginia]], isang baryo sa [[Pittsylvania County]], Virginia, Estados Unidos Sa '''agham pangkompyuter''': * [[Java (Sun)]], isang teknolohiya na ginawa ng Sun Microsystems para sa ''machine-independent software'', na sinasakop ang: ** [[Java (programming language)]], isang ''object-oriented high-level programming language'' ** [[Java Virtual Machine]], isang ''virtual machine'' na tumatakbo sa ''Java byte code''. Tumutukoy ito bilang bahagi ng Java na tumatakbo sa kompyuter o sa Java run-time environment (JRE) ** [[Java Platform]], ang Java ''virtual machine'' at ang spesipikasyong API *** [[Java Platform, Standard Edition]], para sa ''desktop environment'' *** [[Java Platform, Enterprise Edition]], para sa ''server environment'' *** [[Java Platform, Micro Edition]], para sa ''embedded consumer products'' * [[JavaScript]], isang [[scripting language]] na walang direktong relasyon sa Java programming language. Tingnan rin: [[ECMAScript]]. Maaari ding tumukoy ang '''Java''' sa: * [[Java (banda)]], isang bandang Pranses * [[Java (larong tabla)]], isang larong tabla na nasa pulo ng Java ang tagpuan * [[Java (cachaça)]], isang tatak ng cachaça * [[Java (sayaw)]], isang Parisian [[Bal-musette]] na sayaw * [[Taong Java]], isa sa mga unang natuklasan na ''Homo Erectus'' * [[Java (song)|"Java" (song)]], isang awitin ni [[Allen Toussaint]] * [[HMS Java]], tatlong barko ng ''British Royal Navy'' {{paglilinaw}} qi9f67rlt7uv7h4urplcwws3708zhyx Relly Coloma 0 20551 2213811 2180569 2026-06-28T18:27:07Z John Wilfred S. Tating 115741 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2213811 wikitext text/x-wiki {{cleanup|date=Hulyo 2009}} {{orphan|date=Hulyo 2009}} == Diskograpiya == === Mga album === *''An Evening of Philippine Music'' (1969)<ref name="RellyColomaAEOPMDiscogs">{{cite web|url=https://www.discogs.com/master/2979691-Relly-Coloma-An-Evening-Of-Philippine-Music|title=Relly Coloma – An Evening Of Philippine Music {{!}} Releases|website=Discogs|date=29 Nobyembre 1969|access-date=Oktubre 11, 2025|archive-date=Hunyo 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260605082300/https://www.discogs.com/master/2979691-Relly-Coloma-An-Evening-Of-Philippine-Music|url-status=live}}</ref><ref name="RellyColomaAEOPMeBay">{{Citation |title=An Evening Of Philippine Music LP Album |date=1969-11-29 |url=https://www.ebay.com/itm/Philippines-RELLY-COLOMA-An-Evening-Of-Philippine-Music-OPM-Vinyl-LP-Record/376027804909 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-10-11}}</ref><ref name="RellyColomaAEOPMAppleMusic">{{cite web|url=https://music.apple.com/ph/album/an-evening-of-philippine-music/310372619|title=‎An Evening of Philippine Music - Album by Relly Coloma|website=[[:en:Apple Music|Apple Music]]|publisher=[[Apple Inc.]]|date=1 Enero 1999|access-date=Oktubre 11, 2025|language=en-PH}}</ref><ref name="RellyColomaAEOPMSpotify">{{cite web|url=https://open.spotify.com/album/7b86TAvubglEwrUkxnRGXY|title=An Evening Of Philippine Music - Album by Relly Coloma|website=[[Spotify]]|date=1 Enero 1999|access-date=Oktubre 11, 2025|language=en-PH|archive-date=8 Enero 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250108121920/https://open.spotify.com/album/7b86TAvubglEwrUkxnRGXY|url-status=live}}</ref> *''White Christmas'' (1969) *''Pasko sa Sariling Bayan'' (1969)<ref name="RellyColomaPSSBeBay">{{Citation |title=Pasko Sa Sariling Bayan LP Album |date=1969 |url=https://www.ebay.com/itm/Philippines-RELLY-COLOMA-Pasko-Sa-Sariling-Bayan-OPM-LP-Vinyl-SEALED-Record/205319593736 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-10-11}}</ref><ref name="RellyColomaPSSBAppleMusic">{{cite web|url=https://music.apple.com/ph/album/pasko-sa-sariling-bayan/948036226|title=‎Pasko Sa Sariling Bayan - Album by Relly Coloma|website=[[:en:Apple Music|Apple Music]]|publisher=[[Apple Inc.]]|date=21 Nobyembre 2014|access-date=Oktubre 11, 2025|language=en-PH}}</ref><ref name="RellyColomaPSSBSpotify">{{cite web|url=https://open.spotify.com/album/3gypdjEnPwRFgqib3ajvxz|title=Pasko Sa Sariling Bayan - Album by Relly Coloma|website=[[Spotify]]|date=21 Nobyembre 2014|access-date=Oktubre 11, 2025|language=en-PH|archive-date=Enero 8, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250108171538/https://open.spotify.com/album/3gypdjEnPwRFgqib3ajvxz|url-status=live}}</ref> *''Philippine Music to Remember'' (1969)<ref name="RellyColomaPMTRDiscogs">{{cite web|url=https://www.discogs.com/master/2064982-Relly-Coloma-Philippine-Music-To-Remember|title=Relly Coloma – Philippine Music To Remember {{!}} Releases|website=Discogs|date=1969|access-date=Oktubre 12, 2025}}</ref><ref name="RellyColomaPMTReBay">{{Citation |title=Philippine Music To Remember LP Album |date=1969 |url=https://www.ebay.com/itm/Philippines-Music-to-Remember-RELLY-COLOMA-Organist-OPM-LP-Record/376027809766 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-10-12}}</ref> *''Estrellita'' (1969)<ref name="RellyColomaEstrellita">{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/3740989-Relly-Coloma-Estrellita|title=Relly Coloma – Estrellita – Vinyl (LP, Stereo), [r3740989]|website=Discogs|date=1969|access-date=Oktubre 11, 2025}}</ref> *''Enchanting Philippine Music'' (1969)<ref name="RellyColomaEPMDiscogs">{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/3316742-Relly-Coloma-Enchanting-Philippine-Music|title=Relly Coloma – Enchanting Philippine Music – Vinyl (LP, Album), [r3316742]|website=Discogs|date=1969|access-date=Oktubre 11, 2025}}</ref><ref name="RellyColomaEPMeBay">{{Citation |title=Enchanting Philippine Music LP Album |date=1969 |url=https://www.ebay.com/itm/RELLY-COLOMA-Enchanting-Philippines-Music-OPM-LP-Record/376027806805 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-10-11}}</ref><ref name="RellyColomaEPMAppleMusic">{{cite web|url=https://music.apple.com/ph/album/enchanting-philippine-music/350948976|title=‎Enchanting Philippine Music - Album by Relly Coloma|website=[[:en:Apple Music|Apple Music]]|publisher=[[Apple Inc.]]|date=10 Pebrero 1999|access-date=Oktubre 11, 2025|language=en-PH}}</ref><ref name="RellyColomaEPMSpotify">{{cite web|url=https://open.spotify.com/album/4m441PhC8e2HjoYdOklfLs|title=Enchanting Philippine Music - Album by Relly Coloma|website=[[Spotify]]|date=10 Pebrero 1999|access-date=Oktubre 11, 2025|language=en-PH|archive-date=8 Enero 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250108172840/https://open.spotify.com/album/4m441PhC8e2HjoYdOklfLs|url-status=live}}</ref> *''Fascination'' (1969) *''Maala-ala Mo Kaya'' (1970) *''Planting Rice and Other Philippine Folk Songs'' (1970)<ref name="RellyColomaPRAOPFSDiscogs">{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/11825124-Relly-Coloma-Planting-Rice-And-Other-Philippine-Folk-Songs|title=Relly Coloma – Planting Rice And Other Philippine Folk Songs – Vinyl (LP, Stereo), 1970 [r11825124]|website=Discogs|date=1970|access-date=Oktubre 11, 2025}}</ref><ref name="RellyColomaPRAOPFSeBay">{{Citation |title=Planting Rice And Other Philippine Folk Songs LP Album |date=1970 |url=https://www.ebay.com/itm/RELLY-COLOMA-Planting-Rice-And-Other-Philippine-Folk-Songs-OPM-LP-Vinyl-Record/376027806808 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-10-11}}</ref> *''Bakya Mo Neneng'' (1970)<ref name="RellyColomaBMNDiscogs">{{cite web|url=https://www.discogs.com/master/2180326-Relly-Coloma-Bakya-Mo-Neneng|title=Relly Coloma – Bakya Mo Neneng {{!}} Releases|website=Discogs|date=1970|access-date=Agosto 11, 2025}}</ref><ref name="RellyColomaBMNeBay1">{{Citation |title=Bakya Mo Neneng LP Album |date=1970 |url=https://www.ebay.com/itm/Philippines-RELLY-COLOMA-Bakya-Mo-Neneng-OPM-LP-Vinyl-Record/205319561795 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-08-11}}</ref><ref name="RellyColomaBMNeBay2">{{Citation |title=Bakya Mo Neneng LP Album |date=1970 |url=https://www.ebay.com/itm/Philippines-RELLY-COLOMA-Bakya-Mo-Neneng-JAZZ-POP-OPM-LP-Record/205319554901 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-08-11}}</ref><ref name="RellyColomaBMNAppleMusic">{{cite web|url=https://music.apple.com/ph/album/bakya-mo-neneng/484142741|title=‎Bakya Mo Neneng - Album by Relly Coloma|website=[[:en:Apple Music|Apple Music]]|publisher=[[Apple Inc.]]|date=1 Hulyo 2004|access-date=Agosto 11, 2025|language=en-PH}}</ref><ref name="RellyColomaBMNSpotify">{{cite web|url=https://open.spotify.com/album/6M4hSyXrn2ss7ZdLzWAyYN|title=Bakya Mo Neneng - Album by Relly Coloma|website=[[Spotify]]|date=1 Hulyo 2004|access-date=Agosto 11, 2025|language=en-PH|archive-date=8 Enero 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250108100005/https://open.spotify.com/album/6M4hSyXrn2ss7ZdLzWAyYN|url-status=live}}</ref> *''Cherry Pink and Apple Blossom White'' (1970)<ref name="RellyColomaCPAABWDiscogs">{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/10791635-Relly-Coloma-Cherry-Pink-And-Apple-Blossom-White|title=Relly Coloma – Cherry Pink And Apple Blossom White (1970, Vinyl)|website=Discogs|date=1970|access-date=Agosto 10, 2023|archive-date=Agosto 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230634/https://www.discogs.com/release/10791635-Relly-Coloma-Cherry-Pink-And-Apple-Blossom-White|url-status=live}}</ref><ref name="RellyColomaCPAABWLPeBay">{{Citation |title=Cherry Pink And Apple Blossom White LP Album |date=1970 |url=https://www.ebay.com/itm/Philippines-RELLY-COLOMA-Cherry-Pink-And-Apple-Blossom-White-OPM-LP-Vinyl-Record/376027857307 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-10-12}}</ref><ref name="RellyColomaCPAABWCDeBay">{{Citation |title=Cherry Pink And Apple Blossom White CD Album |date=1990 |url=https://www.ebay.com/itm/Relly-Coloma-Cherry-Pink-and-Apple-Blossom-White-1990-CD/297022797619 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-10-12}}</ref> *''Sapagka't Kami'y Tao Lamang'' (1970)<ref name="RellyColomaSKATLDiscogs">{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/28919224-Relly-Coloma-Sapagkat-Kamiy-Tao-Lamang|title=Relly Coloma – Sapagka't Kami'y Tao Lamang – Vinyl (LP), [r28919224]|website=Discogs|date=1970|access-date=Marso 17, 2025}}</ref><ref name="RellyColomaSKATLeBay">{{Citation |title=Sapagka't Kami'y Tao Lamang LP Album |date=1970 |url=https://www.ebay.com/itm/Philippines-RELLY-COLOMA-Sapagka-t-Kami-y-Tao-Lamang-OPM-LP-Vinyl-Record/205319549217 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-08-11}}</ref><ref name="RellyColomaSKATLAppleMusic">{{cite web|url=https://music.apple.com/ph/album/sapagkat-kamiy-tao-lamang/1047385191|title=Sapagka't Kami'y Tao Lamang - Album by Relly Coloma|website=[[:en:Apple Music|Apple Music]]|publisher=[[Apple Inc.]]|date=25 Setyembre 2015|access-date=Marso 17, 2025|language=en-PH}}</ref><ref name="RellyColomaSKATLSpotify">{{cite web|url=https://open.spotify.com/album/5UjTlYpgHCJhLxWkDyd1Gj|title=Sapagka't Kami'y Tao Lamang - Album by Relly Coloma|website=[[Spotify]]|date=25 Setyembre 2015|access-date=Marso 17, 2025|language=en-PH|archive-date=Enero 8, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250108165319/https://open.spotify.com/album/5UjTlYpgHCJhLxWkDyd1Gj|url-status=live}}</ref> *''Hindi Kita Malimot'' (1970) *''Cha Cha Cha D'Amour'' (1970)<ref name="RellyColomaChaChaChaD'AmourDiscogs">{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/9420882-Relly-Coloma-Cha-Cha-DAmour|title=Relly Coloma – Cha Cha D'Amour – Vinyl (LP), 1970 [r9420882]|website=Discogs|date=1970|access-date=Mayo 23, 2025}}</ref><ref name="RellyColomaChaChaChaD'AmoureBay">{{Citation |title=Cha Cha Cha D'Amour LP Album |date=1970 |url=https://www.ebay.com/itm/Philippines-RELLY-COLOMA-Cha-Cha-Cha-D-Amour-OPM-LP-Vinyl-Record/376027806827 |website=[[eBay]] |language=en-PH |access-date=2025-08-11}}</ref> *''Aling Kutsero'' (1971) *''La, La, La'' (1971) *''Balut'' (1971) *''Tango of Roses'' (1971) *''In Despair'' (1971) == Sangunnian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga musiko mula sa Pilipinas|Coloma, Relly]] {{pilipinas-stub}} {{musika-stub}} b5c58gdgavg7kj1oyza7q5szc4saoj0 Obando 0 22750 2213856 2213394 2026-06-29T04:30:16Z ~2026-37242-70 163467 /* Himno ng Obando */ 2213856 wikitext text/x-wiki {{Other uses|Obando (paglilinaw)}} {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Obando | sealfile = Ph seal bulacan obando.png | caption = Mapa ng [[Bulacan]] na nagpapakita sa lokasyon ng Obando. | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = Ika-apat na Distrito ng Bulacan | barangays = 11 | class = Ika-2 Klase;urbano | mayor = Edwin C. Santos | areakm2 = 15.91 | founded = 14 Mayo 1753 }} Ang '''Obando'''<ref name=Obando/> (<small>pagbigkas:</small> o•bán•do) ay isang ika-2 klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Bulacan]], [[Pilipinas]]. 16 kilometro ang layo nito mula sa [[Maynila]], ang kabisera ng Pilipinas. Napapagitnaan ang Obando ng dalawang lungsod mula sa [[Kalakhang Maynila]]: ang [[Lungsod ng Valenzuela]] sa silangan, [[Navotas]] at [[Lungsod ng Malabon]] sa timog, [[Bulakan, Bulacan|Bulacan]] sa hilaga, at ang mga katubigan ng [[Look ng Maynila]] sa kanluran. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Binuong area == Sa patuloy na paglawak ng Kalakhang Maynila, kabilang na ngayon ang lungsod sa binuong area ng Maynila na umaabot sa San Ildefonso sa pinakahilagang bahagi nito.<ref name=Obando/> ==Demograpiko== {{Populasyon}} Mula noong 2002, may tinatayang [[populasyong]] 58,245 ang Obando, kung saan 49% ang kalalakihan at 51% ang kababaihan. Sa kasalukuyang populasyon, may 14% ang namumuhay sa mga rural na barangay habang ang kabilang ang natitira sa populasyong urbano. Mayroon itong mga 12,349 kabahayan. P9,000.00 ang karaniwang buwanang sahod ng isang kabahayan, bahagyang mas mababa kaysa sa minimum na P9,540.00 para sa isang mag-anak na may 6 na abot-kayang-tiisin o abot-saklaw (''threshold'') na itinakda ng Kagawaran ng Kabutihang Panlipunan at Kaunlaran (''Department of Social Welfare and Development'').<ref name=Obando/> == Mga suliranin == Kabilang sa mga suliran ng bayan ng Obando ang [[dagsaang pagbaha tuwing panahon ng tag-ulan]] at ang [[polusyon ng ilog dahil sa pook tapunan sa Tanza, Navotas.]] Noong 2002, nagpasa ang Sangguniang Bayan ng Obando, Bulacan ng isang kontrobersiyal na resolusyong nagpapahintulot sa mga ''barge'' ng Phileco (''Philippine Ecology Systems Corporation'') na dumaan sa mga kailugan ng Obando upang magtapon ng nilalaman nitong mga basura sa dating-ilog na kontralodong tapunan ng basura ngayon sa Tanza, Navotas, 1 kilometro lamang ang layo mula sa Obando. Maraming mga pagkilos ng masa ng mamamayan ang tumuligsa rito ngunit nabigo ang mga lokal na opisyales para pigilin ang pagtatapon magpahanggang sa ngayon. May mga pag-aaral na nagpapakitang nakapagpapadumi ng ilog ang operasyon ng tapunan at nakapagdulot ng ilang mga karamdaman sa mga naninirahan, karamihan na ang mga may edad, kababaihan at mga kabataan.<ref name=Obando/> == Kabuhayan (Ekonomiya) == * Trabaho sa lungsod - marami sa mga Obandenyo (o ''Obandeño'') ang may mga "puting-kolyar" na trabaho at naghahanapbuhay sa Kalakhang Maynila. Marami sa kanila ang naging matagumpay at may ilang mga malalaking pangalan sa likod ng mga kompanyang kanilang pinagtatrabahuhan. * Trabaho sa pabrika - mayroon ding mga naninirahang naghahanapbuay sa mga pabrika sa Obando at kanugnog-bayan. * [[OFW]] - may mga Obandenyo ring sumubok magtrabaho sa ibang bansa kung saan marami ang nagsipagtagumpay. * [[Pangingisda]], isang dating pangunahing pinagkukunan ng kabuhayan ng mga mamamayan ng Obando, marami pa ring aktibong mga mangingisda. * Ibang pinagkukunan ng kabuhayan ang pagpoproseso ng mga pagkain, pagaalaga ng mga bibe, poltri, baboy at pagpapalaki ng mga maaalagaang mga hayop. * [[Pangangalakal]] - kabilang ang pagtitinda ng mga barbekyu at samalamig, mga teleponong selular, [[tindahang sari-sari]], tiangge, potograpiya, at iba pang mga serbisyo. * [[Pedicab]] o ''[[Trike]]'', isa rin itong pangkaraniwang tanawin sa Obando, Bulacan. Ginagamitan ng lakas ng tao ang isang traysikel na may isa o dalawang upuang pantao para dalhin ang mga pasahero, kabilang ang drayber. Maraming mga Obandenyo ang gumamit ng ganitong sasakyang pampubliko, at mas ibig ng mga sumasakay na mga mamamayan sapagkat mas mura ang pamasahe kapag inihambing sa dyipni o traysikel na may motor. Mas gamitin ito tuwing may pagbaha. * [[Pananahi]] at paggawa ng mga [[alahas]] - tanyag ang mga ito ngunit humina ang negosyo noong 2002. == Heograpiya == [[Talaksan:Sunset in a fish pen in Obando, Bulacan.jpg|thumb|264x264px|Isang palaisdaan sa Obando]] Isa sa mga katangian ng Obando ang pagkakaroon ng mga patag at mabababang mga baybaying sabana o kapatagan. Dating isang estuwaryo (wawa o bunganga ng ilog) ang area ngunit nabuo mula sa gilid o hangganan dahil sa mga buhangin at naging pangkasalukuyang anyong binubuo ng mga distritong pangkalakalan ''(commercial)'', bahaging industriyal na disitrito, pamahayan (residential) at palaisdaan. Sa loob ng munisipalidad, mayroong dalawang kailugan at tatlong maliliit na ilog o ilug-ilugan, ang Ilog ng Meycauayan sa hilaga, ang Ilog ng Pinagkabalian sa timog at ang Ilog Paco, Ilog Hulo at Ilog Pag-asa na tumatagos sa bayan kahanay ng daang panlalawigan.<ref name=Obando/> Mayroon 15.91&nbsp;km² areang lupain ang Obando. Mayroon itong urbanong areang 1.85&nbsp;km² na binubuo ng 2 mga barangay, binubuo ng 14.06&nbsp;km² areang rural ang iba pang 9 na mga barangay, 82.50% ang mga palaisdaan. Pampolitika na nahahati pa sa 11 [[barangay]] (8 urbano, 3 rural) ang Obando. Nakalagak sa kahabaan ng Ilog ng Paliwas ang mga barangay ng Binuangan at Salambao, at maaari lamang marating sa pamamagitan ng pagsakay sa mga bangkang may motor.<ref name=Obando/> Tulad ng ibang mga bayan sa Bulacan, mayroong dalawang natatanging panahon ang Obando: ang tag-init at tag-ulan. Nagaganap ang tag-ulan mula Mayo hanggang Oktubre, habang ang tag-araw naman tuwing Nobyembre hanggang Abril. Tumatanggap ng 80% pagbagsak ng ulan sa taunang pag-ulan tuwing panahon ng tag-ulan ang Obando, dahil sa habagat ng kanluran at mga bagyo.<ref name=Obando/> === Mga Barangay === [[Talaksan:Obando.jpg|thumb|right|Ang [[Simbahan ng Obando]].]] {{pangunahin|Mga Barangay ng Obando, Bulacan}} Ang bayan ng Obando ay nahahati sa 11 mga [[barangay]].<ref name=Obando/> * Binuangan * Catanghalan * Hulo * Lawa * Salambao * Paco * Pag-asa (Pob.) * Paliwas * Panghulo * San Pascual * Tawiran == Kasaysayan == [[Talaksan:Ang Bayan ng Obando NHC marker.jpg|thumb|right|Panandang pangkasaysayan na ginawa ng Pambansang Komisyong Pangkasaysayan noong 1973]] Noong ika-18 daantaon, binubuo lamang ng isang bayan - ang Munisipalidad ng Meycauayan - ang mga munisipalidad na kilala ngayon bilang [[Meycauayan, Bulacan|Meycauayan]], Polo at Obando. Lumikha ang bayan ng Polo at Obando ng isang baryong tinawag na Catangalan. Noong taong 1623, binuo ang munisipalidad ng Polo, na kilala ngayon bilang Lungsod ng Valenzuela, na kinabubukluran ng pangkasalukuyang mga teritoryo ng Bayan ng Obando. Sa pamamagitan ng isang kautusang ipinatupad noong ng Gobernador at Kapitan Heneral ng Kapuluang si Don Francisco de Obando y Solís Márquez ng Obando, nilikha ang bayan at inihiwalay mula sa inang bayan nitong Polo noong 14 Mayo 1753. Dahil sa wala sa panahong pagkamatay ng gobernador sa kamay ng mga [[Britaniko]] noong panahon ng Pitong Taong Digmaan, isinagawa ang paglikha at pagtatatag ng bayan ng alkalde mayor ng lalawigang si Don Francisco Morales y Mozabe, ng Ministrong Panlalawigan, S. Gregorio, Reb. Pr. Alejandro Ferrer, kasama ang maraming mga debotong mga relihiyoso. Si Reb. Fr. Manuel De Olivendia ang ministrong napili para pangasiwaan ang bayan. Noong taong 1907, naging isang nagsasariling bayan ng Bulacan ang Obando. Pagkaraan, dahil sa walang kapagurang pagpupunyagi ng mga opisyal ng munisipyo, muling nilikom ang isang bahagi ng Gasak, [[Navotas]], upang maging bahagi ng Obando. Pinilit nila itong kinuha sapagkat naniniwala ang mga opisyal ng Obando na dating bahagi ng Munisipalidad ang Gasak na inampon lamang ng Navotas sa paglipas ng panahon. Nagtagumpay ang mga opisyal noong 30 Enero 1975 dahil sa Kautusan ng Pangulo Bilang 646 (''Presidential Decree No. 646''). Isang bahagi ng Gasak, Navotas na tinatayang may 1.78 kuwadrado kilometro ang nabalik sa Obando. Karamihan sa mga ito ang mga palaisdaan at mabuhanging baybayin at pinaniniwalaang magsisilbing mainam na panghikayat na pangturismo kapag napaunlad. Sa pamamagitan ng resolusyon ng Konsehong Munisipal ng 1975, naging isang barangay ang area at pinangalanang [[Nuestra Señora de Salambao]] bilang pagbibigay papuri sa isang [[patron ng Obando]].<ref name=Obando/> === Mga alkalde ng Obando, Bulacan === LEONARDO DING VALEDA TAONG KASALUKUYAN [[Edwin C. Santos]] (2013 - 2022)<br /> Orencio E. Gabriel (2007 - 2013)<br /> Zoilito Santiago (2004 - 2007)<br /> Onesimo Joaquin (2001 - 2004)<br /> Conrado Lumabas Jr. (1992 - 2001)<br /> Bienvenido Evangelista (1988 - 1992)<br /> Antonio Joaquin (''OIC'' 1986 - 1988) === Mga bise-alkalde ng Obando, Bulacan === Zoilito A. Santiago (2013 - kasalukuyan)<br /> Danilo R. de Ocampo (2010 - 2013)<br /> Leonardo S. Pantanilla (2007 - 2010)<br /> Jose S.D. Correa (2004 - 2007)<br /> Zoilito A. Santiago (2001 - 2004)<br /> Onesimo Joaquin (1998 - 2001)<br /> Romerico Santos (1995 - 1998)<br /> Gaudioso Espinosa (1992 - 1995)<br /> Romegio Dela Cruz (1988 - 1992) === Mga Makasaysayang Lugar/Pook === Simbahan<br /> San Pascual Baylon Parish<br /> Binuangan United Methodist Church (1905)<br /> Obando Central United Methodist Church (1916)<br /> Nuestra Senora de Salambao === Himno ng Obando === May himno ang Obando, Bulacan, na pinamagatang: ''Obando, Bayang Pinagpala''. Narito ang mga panitik:<ref name=Obando>Obando, Bayang Pinagpala!, Pamahalaang Bayan ng Obando, 2006/2007</ref> ''Dito ako isinilang sa bayang puno ng kasaysayan''<br /> ''Dito ko rin natutunan kulturang minana’t kinagisnan''<br /> ''Yamang dagat may biyayang taglay''<br /> ''Mga patron ang gaming gabay''<br /> ''Taong baya’t pinuno sama-sama sa pagsulong ng aming'' ''Bayang pinagpala, nakamit ang tunay na biyaya''<br /> ''Bayang ipagmamalaki sa puso at diwa.'' ''Saan man ako mapadayo, ipagmamalaking bayan ko’y Obando''<br /> ''Dayuhan ka man sa aking bayan, ituturing kang tunay na kaibigan''<br /> ''Pagtulong sa ‘min ay nakalaan,''<br /> ''Problema mo’y tiyak kang dadamayan''<br /> ''Taong baya’t pinuno sama-sama sa pag-unlad ng aming'' ''Bayang pinagpala, nakamit ang tunay na biyaya''<br /> ''Bayang ipagmamalaki sa puso at diwa.'' ''Bayang pinagpala, nakamit ang tunay na biyaya''<br /> ''Bayang ipagmamalaki sa puso at diwa.'' ==Mga AM Transmiter== *DZMV 1422 AM (Advanced Media Broadcasting System) *[[DZME|ME Radio 1530]] (DZME; Capitol Broadcasting Center at Margo Management and Consultancy Services) == Tingnan din == * [[Simbahan ng Obando]] * [[Sayaw sa Obando]] * [[Colegio de San Pascual Baylon]] * [[Binuangan United Methodist Church]] * [[Obando Central United Methodist Church]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== * [http://www.obando.bulacan.ph/ Obando Bulacan] * [http://obandenyo.com OBANDENYO.COM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100815060517/http://obandenyo.com/ |date=2010-08-15 }} * http://elgu2.ncc.gov.ph/obando/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050225175529/http://elgu2.ncc.gov.ph/obando/ |date=2005-02-25 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Bulacan}} [[Kategorya:Mga bayan ng Bulacan]] [[Kategorya:Obando]] obkufu6hrjcnv7uglgbiwingodqdeqk Janice Hung 0 27986 2213853 2157052 2026-06-29T02:23:05Z ~2026-37422-22 163462 /* Telebisyon */ 2213853 wikitext text/x-wiki {{Notability|Biographies|date=December 2009}} {{Infobox person | name = Janice Hung | image = | image_size = | caption =Wushu Queen | birth_name = Janice Hung<ref group="fn" name="sur"/> | birth_place = [[Philippines]] | occupation = [[Actress]] | yearsactive = 2016-present }} Si '''Janice Hung''' ay isang artista sa Pilipinas. Isa siyang kampeong atleta ng Wu Shu at modelong pang-moda sa [[Pilipinas]]. Nakapag-aral siya sa [[Pamantasan ng Santo Tomas]]. At kilala sya sa ginampanan niya sa [[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]] bilang si Bathalumang Ether. ==Pilmograpiya== ===Telebisyon=== *''[[Ang Probinsyano]] bilang Meilin *''[[The General's Daughter (seryeng pantelebisyon)|The General's Daughter]] -'' bilang Capt. Alexandra "Cuatro" Noblejas *''[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]'' - bilang si Bathalumang Ether *''[[Contessa]]'' - bilang si Mystie *''Sigabo'' ==Mga gantimpala== ====Pambansa==== *Medalyang ginto sa Tai Ji Quan Pambansang Kampeonato sa Wushu (2007) *Medalyang Ginto sa Tai Ji Jian - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2007) *Medalyang ginto para sa Tai Ji Quan - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2006) *Medalyang ginto para sa Tai Ji Jian - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2006) *Medalyang ginto para sa Tai Ji Quan at Tai Ji Jian - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2005) *Medalyang ginto para sa Tai Ji Quan at Tai Ji Jian - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2004) *Medalyang ginto para sa Tai Ji Quan at Tai Ji Jian - Pambansang Kampeonato sa Wushu (2003) *Medalyang ginto para sa Chang Quan, Larong Espada, at Larong Sibat - Pambansang Kampeonato ng Wushu (2002) *Medalyang ginto para sa Chang Quan, Larong Espada, at Larong Sibat - Pambansang Kampeonato ng Wushu (2001) *Medalyang ginto para sa Chang Quan at Larong Espada - Pambansang Kampeonato ng Wushu (2000) *Medalyang ginto para sa Larong Espada - Pambansang Kampeonato ng Wushu (1999) ====Pandaigdigan==== *Medalyang ginto para sa malayang anyo (malayang estilo) ng Tai Ji Quan - ik-1 paanyayang kompetisyon sa Wushu, sa Huangshan, [[Tsina]] (2007) *Medalyang tanso para sa malayang anyo ng pinagsamang kaganapan ng Tai Ji Quan at Tai Ji Jian - ika-24 Palaro ng Timog Silangang Asya (''SEAGAMES''), sa [[Thailand]] (2007) *Ikatlong puwesto para sa malayang anyo sa kaganapang Tai Ji Jian - ika-15 Palaro sa Asya (''Asian Games'', 2006) sa Doha, [[Qatar]] *Ikalimang puwesto sa pangkalahatang malayang anyo sa kaganapang Tai Ji - ika-15 Palaro sa Asya (2006), sa Doha, Qatar *Ikawalong pusweto para sa malayang anyo ng Tai Ji Quan - ika-8 Pandaigdigang Kampeonato ng Wushu, sa Hanoi, [[Vietnam]] *Medalyang pilak para sa malayang anyo ng pinagsamang kaganapang Tai Ji Quan at Tai Ji Jian - ika-23 Palaro ng Timog Silangang Asya (''SEAGAMES''), sa [[Pilipinas]] (2005) <!----Hindi Tagalog---Pakitagalog po ang ambag ninyo----- ==Sariling buhay== In school, she excelled in academics and stood tall in singing, dancing, and acting. She was a cheerleader, a basketball and a volleyball athlete. She excelled in all track and field events, and ten years after graduation, still holds the record for the 400-meter dash Chinese meet competition. Her successes in track and field acquired her full academic scholarship to the University of Santo Tomas. In college, just like in high school, she was everywhere, Trackster for Varsity and a college beauty queen Ms. Economics and Ms. Commerce in 2002. This may seem like a lot of successes for an ordinary girl just coming of age, but for Janice Hung, all this was part time activity. Beyond the close-knit, Chinese community of downtown Manila, Janice was building a reputation as an excellent Wu Shu athlete, a form of martial arts seen in movies like Crouching Tiger Hidden Dragon and Romeo Must Die amongst others. Unknown to her schools, Janice had taken up the practice of Wu Shu from the age of seven and would spend more than thirty hours a week intensely mastering the elegant and powerful techniques of Tai Ji . Like those very rare individuals who succeed in one field and then can take the essential competencies of their talent in that field and apply it to several other fields, Janice Hung also has achieved great excellence in many other fields. She is a successful print model and actress. She has been an endorser for Chevron and has made commercials for Cream Silk Shampoo, McDonalds’ Kung Fu Panda Campaign, and has acted in action-oriented TV series called Rounin and Kung Fu Kids. Currently, her biggest achievement has been the fact that she has been the model and the driving force behind two successful books on Wu Shu, named Tai Ji Quan and Tai Ji Jian. These books are written by her master and coach, Dr. Yu from the Beijing Sports University, and Janice promotes these books with the main objective of bringing the benefits of great discipline and culture derived from ancient Chinese wisdom to and for the average Filipino. Janice also heads her own corporation that helps protect the environment through the process of recycling ferrous and non-ferrous waste. -------------------------> ==Panlabas na kawing== *[http://janicehung.multiply.com Janice Hung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305202954/http://janicehung.multiply.com/ |date=2016-03-05 }} sa Multiply.com ==Talababa== <references group="fn"/> ==Sanggunian== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Hung, Janice}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] {{Pilipinas-artista-stub}} q7jmpityysrhxweodb0xyan8thii05u Vilna 0 31903 2213838 2138214 2026-06-28T21:44:28Z Glennznl 73709 2213838 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement<!--more fields are available for this Infobox--See Template:Infobox Settlement--> | name = Vilnius | settlement_type = [[Kabisera]] | image_skyline = Vilnius Montage (2020).png | image_caption = Clockwise from top right: [[Gediminas' Tower]], [[Šnipiškės|Vilnius business district]], [[Presidential Palace, Vilnius|Presidential Palace]], [[Pilies Street]], [[Gate of Dawn]], [[Vilnius Cathedral|Vilnius Cathedral and its bell tower]] | image_flag = Flag of Vilnius.svg | image_shield = Grand Coat of arms of Vilnius.svg | image_blank_emblem = <!-- City of Vilnius logo.png --> | nickname = Puso ng Litwaniya | motto = ''Unitas, Justitia, Spes''<br />([[Latin]]: Unity, Justice, Hope) | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=325|frame-height=325|zoom=10|frame-lat=54.700|frame-long=25.250|type=shape-inverse|stroke-width=1|stroke-color=#333333|id=Q188061|title=Vilnius}} | map_caption = Interactive map of Vilnius | pushpin_map_caption = Location within Lithuania##Location within the Baltics##Location within Europe | pushpin_map = Lithuania#Baltic states#Europe | pushpin_relief = 1 | coordinates = {{coord|54|41|N|25|17|E|region:LT_type:city(620000)|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Lithuania]] | subdivision_type1 = [[Regions of Lithuania|Ethnographic&nbsp;region]] | subdivision_name1 = | subdivision_type2 = [[Counties of Lithuania|County]] | subdivision_name2 = [[Vilnius County]] | subdivision_type3 = [[Municipalities of Lithuania|Municipality]] | subdivision_name3 = [[Vilnius City Municipality]] | subdivision_type4 = [[Capital city|Capital of]] | subdivision_name4 = [[Lithuania]] | established_title = First mentioned | established_date = 1323 | established_title2 = Granted [[Magdeburg rights|city rights]] | established_date2 = 1387 | parts_type = [[Elderships of Lithuania|Elderships]] | p1 = [[Antakalnis]] | p2 = [[Fabijoniškės]] | p3 = [[Grigiškės]] | p4 = [[Justiniškės]] | p5 = [[Karoliniškės]] | p6 = [[Lazdynai]] | p7 = [[Naujamiestis, Vilnius|Naujamiestis]] | p8 = [[Naujininkai]] | p9 = [[Naujoji Vilnia]] | p10 = [[Paneriai]] | p11 = [[Pašilaičiai]] | p12 = [[Pilaitė]] | p13 = [[Rasos (Vilnius)|Rasos]] | p14 = [[Šeškinė]] | p15 = [[Šnipiškės]] | p16 = [[Verkiai]] | p17 = [[Vilkpėdė]] | p18 = [[Vilnius Old Town|Senamiestis (Old Town)]] | p19 = [[Viršuliškės]] | p20 = [[Žirmūnai]] | p21 = [[Žvėrynas]] | government_type = City council | leader_title = Mayor | leader_name = [[Remigijus Šimašius]] | leader_party = | area_total_km2 = 401 | area_metro_km2 = 9,731 | elevation_m = 112 | population_footnotes = <ref name="pop.lt" /> | population_total = 587,581 | population_rank = ([[List of cities in the European Union by population within city limits|52nd in EU]]) | population_urban = 706,832<ref>http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&lang=en</ref> | population_as_of = 2020 | population_density_km2 = 1392 | population_metro = 820,511<ref>[[Vilnius County]]</ref> | population_density_metro_km2 = 83 | population_demonym = Vilnian | blank_name = [[Gross metropolitan product|GMP]] (nominal)<ref name="stat.gov.lt">{{cite web|url=https://osp.stat.gov.lt/informaciniai-pranesimai?eventId=231671|title=Statistinių rodiklių analizė |publisher=Statistics Lithuania}}</ref> | blank_info = 2019 | blank1_name = &nbsp;– Total | blank1_info = €20.7&nbsp;billion<br/>(${{To USD|20.679|EUR|2019|round=yes}}B) | blank2_name = &nbsp;– Per capita | blank2_info = €25,400<br/>(${{To USD|25400|EUR|2019|round=yes}}) |blank3_name = [[Human Development Index|HDI]] (2018) |blank3_info = 0.907<ref>{{cite web |last1=Sub-national HDI |title=Area Database – Global Data Lab |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |website=hdi.globaldatalab.org |language=en}}</ref> – <span style="color:#090;">very high</span> | timezone = [[Eastern European Time|EET]] | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | postal_code_type = Postal code | postal_code = 01001–14191 | area_code = (+370) 5 | website = {{URL|vilnius.lt}} |footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = [[Vilnius Old Town|Historic Centre of Vilnius]] | designation1_date = 1994 <small>(18th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/541] | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe]] }} }} Ang '''Vilna''' o '''Vilnius''' ({{IPA-lt|ˈvʲɪlʲnʲʊs|-|Lt-Vilnius.oga}}, tingnan din ang [[Vilna#Etimolohiya at ibang mga pangalan|ibang mga pangalan]]) ay ang [[kabisera]] ng [[Lithuania]] at ang pinakamalaking [[lungsod]] nito, na may populasyon na 587,581 noong 2020.<ref name="pop.lt">{{cite web |url=http://www.registrucentras.lt/p/853 |title=Statistinės suvestinės: Gyventojų skaičius pagal savivaldybes 2020 m. sausio 1 d. |language=lt |trans-title=Statistical summaries: number of inhabitants in municipalities as of 1 Enero 2019 |website=Vilnius |publisher=Valstybės įmonė Registrų centras [State Enterprise Center of Registers of Lithuania] |date=1 Enero 2020 |access-date=8 Enero 2020|language=en}}</ref> Tinataya naman ang populasyon ng gumaganang [[urbano]]ng lugar ng Vilna, na sumasakop sa labas ng hangganan ng lungsod, sa 700,275 noong 2018,<ref>[http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&lang=en "Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas". Eurostat]. Hinango noong 16 Hunyo 2019 (sa Ingles).</ref> habang sang-ayon sa panteritoryong pondo sa segurong pangkalusugan ng Vilna, mayroong 729,923 permanenteng naninirahan noong May 2020 sa pinagsamang lungsod ng Vilna at mga munisipalidad ng distrito ng Vilna.<ref>[http://www.vilniaustlk.lt/index.php?id=32 Health Insurance Fund under the Ministry of Health] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201031141053/https://www.vilniaustlk.lt/index.php?id=32 |date=2020-10-31 }} (sa Ingles)</ref> Nasa timog-silangan ng at ikalawang pinakamalaking lungsod sa mga estadong Baltiko ang Vilna. Ito ang luklukan ng pambansang pamahalaan at ng Distritong Munisipalidad ng Vilna. Sang-ayon sa pag-aaral ng GaWC, nauuri ang Vila bilang isang pandaidigang lungsod na Gamma,<ref>{{cite web |title=The World According to GaWC 2020 |url=https://www.lboro.ac.uk/gawc/world2020t.html |website=GaWC - Research Network |publisher=Globalization and World Cities |accessdate=31 Agosto 2020 |language=en |archive-date=24 Agosto 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200824031341/https://www.lboro.ac.uk/gawc/world2020t.html |url-status=dead }}</ref> at nakilala sa [[arkitektura]] nito sa Lumang Bayan, na idineklara na isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] noong 1994.<ref name="archive.org">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/lt |archive-url=https://web.archive.org/web/20180114152537/https://whc.unesco.org/en/statesparties/lt |url-status=live |archive-date=14 Enero 2018 |title=Lithuania |publisher=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref> Bago ang [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], isa ang Vilna sa may pinakamalaking sentrong [[Hudyo]] sa [[Europa]]. Nagdulot ang impluwensiya Hudyo sa pagkakaroon ng palayaw nito na "ang [[Jerusalem]] ng Lithuania". Tinawag ito ni [[Napoleon]] bilang "ang Jerusalem ng Norte"<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2008/jun/20/secondworldwar |archive-url=https://web.archive.org/web/20180114152402/https://www.theguardian.com/commentisfree/2008/jun/20/secondworldwar |url-status=live |archive-date=14 Enero 2018 |author=Jonathan Steele |title=In the Jerusalem of the North, the Jewish story is forgotten |department=Opinion |work=The Guardian |date=19 Hunyo 2008 |access-date=4 Marso 2018|language=en}}</ref> nang dumaan siya noong 1812. Noong 2009, ang Vilna ay naging Kabisera ng Kultura sa Europa, kasama ang Linz, [[Austrya]].<ref>{{cite web |url=https://ec.europa.eu/programmes/creative-europe/sites/creative-europe/files/european-capitals-culture-evaluation-2010_en.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20180114152753/https://ec.europa.eu/programmes/creative-europe/sites/creative-europe/files/european-capitals-culture-evaluation-2010_en.pdf |url-status=live |archive-date=14 Enero 2018 |title=Ex-Post Evaluation of 2009 European Capitals of Culture |publisher=ECOTEC Research and Consulting Ltd|language=en}}</ref> ==Etimolohiya at ibang mga pangalan== Nagmula ang pangalan ng lungsod mula sa Ilog Vilnia, na mula sa [[Wikang Litwano|Litwanong salita]] para sa ''mumunting alon''.<ref>{{cite web |title=Portrait of the Regions of Lithuania – Vilnius city municipality |publisher=Department of Statistics |url=http://regionai.stat.gov.lt/en/vilniaus_apskritis/vilniaus_miesto_savivaldybe.html |accessdate=1 Agosto 2015 |language=en |archive-date=2015-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722022923/http://regionai.stat.gov.lt/en/vilniaus_apskritis/vilniaus_miesto_savivaldybe.html |url-status=dead }}</ref> Nagkaroon ng maraming paghahango ang pagbaybay ng pangalan ng lungsod sa iba't ibang [[wika]] sa kasaysayan: minsan naging karaniwan ang katawagang ''Vilna'' sa [[wikang Ingles|Ingles]]. Kabilang sa kapansin-pansing mga di-Litwanong pangalan ng lungsod ang mga sumusunod: {{lang-pl|Wilno}}, {{lang-be|Вiльня}} (''Vilnya''), {{lang-de|Wilna}}, {{lang-lv|Viļņa}}, {{lang-uk|Вільно}} (''Vilno''), at {{lang-yi|ווילנע}} (''Vilne''). Ang pangalang Ruso noong panahon ng [[Imperyong Ruso]] ay Вильна (''Vilna''),<ref>{{cite journal |last=Лавринец |first=Павел |date=20 October 2004 |script-title=ru:''Русская Вильна'': идея и формула |journal=Балканская Русистика |location=Вильнюс |url=http://www.russian.slavica.org/article780.html#_ftn20 |accessdate=18 Agosto 2009 |language=ru }}{{Dead link|date=Marso 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite book |last1=Васютинский |first1=А.М. |first2=А.К. |last2=Дживелегов |first3=С.П. |last3=Мельгунов |script-title=ru:Французы в России. 1812 г. По воспоминаниям современников-иностранцев. |title=Задруга |location=Москва |year=1912 |volume=1–3 |chapter=Фон Зукков, По дороге в Вильно |chapter-url=http://www.hrono.ru/libris/lib_n/12n429.html |accessdate=18 August 2009 |language=ru}}</ref> bagaman ginagamit na ngayon ang Вильнюс (''Vilnyus''). Ginagamit din ang ''Wilno'', ''Wilna'' at ''Vilna'' sa mga lumang wikang Ingles, [[Wikang Aleman|Aleman]], [[Wikang Pranses|Pranses]] at Italyanong mga paglalathala nang naging isa sa mga kabisera ang lungsod ng [[Komonwelt ng Polako-Litwano]] at naging mahalagang lungsod sa [[Ikalawang Republikang Polako]]. Ginagamit pa rin ang katawagang ''Vilna'' sa [[Wikang Finlandes|Pinlandes]], [[Wikang Portuges|Portuges]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Ebreo|Ebreo]]. Habang ginagamit pa rin ang ''Wilna'' sa Aleman kasama ang ''Vilnius''. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon|state=expanded}} {{Kabiserang Kultural sa Europa}} [[Kategorya:Lithuania]] [[Kategorya:Kabisera sa Europa]] b9frlc9rad240jc3nl9j4dxa6nwvpch Daegu 0 37789 2213857 1284010 2026-06-29T04:35:55Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon 2213857 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Timog Korea]] hog8vlnicni8h88qjpl328bcuzitvq7 Sultan Dumalondong 0 51320 2213854 2171493 2026-06-29T03:06:12Z ~2026-37126-20 163465 Mali ang pangalan ng mayor 2213854 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Sultan Dumalondong | sealfile = | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng [[Lanao del Sur]] na nagpapakita sa lokasyon ng Sultan Dumalondong. | region = Nagsasariling Rehiyon ng Muslim sa Mindanao (ARMM) | province = [[Lanao del Sur]] | districts = Unang Distrito ng Lanao del Sur | mayor = Ben Jamel A. Kurangking | barangays = 7 | class = | areakm2 = | population_as_of = 2000 | population_total = 11105 | coordinates_wikidata = yes }} Ang '''Bayan ng Sultan Dumalondong''' ay isang [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Lanao del Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. ==Mga Barangay== Ang bayan ng Sultan Dumalondong ay nahahati sa 7 na mga [[barangay]]. * Bacayawan * Buta (Sumalindao) * Dinganun Guilopa (Dingunun) * Lumbac * Malalis * Pagalongan * Tagoranao ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Lanao del Sur}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] {{stub}} 4byh88g61ldsxg1onfs07izc1bv3lo7 Alan Turing 0 98740 2213813 2213370 2026-06-28T20:18:54Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2213813 wikitext text/x-wiki {{Infobox Scientist | name = Alan Mathison Turing | image = Turing statue Surrey.jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{Birth date|1912|6|23|df=yes}} | birth_place = [[Maida Vale]], London, England, United Kingdom | death_date = {{Death date and age|1954|6|7|1912|6|23|df=yes}} | death_place = [[Wilmslow]], Cheshire, England, United Kingdom | nationality = British | field = [[Mathematics]], [[Cryptanalysis]], [[Computer science]] | work_institutions = University of Cambridge<br />[[Government Code and Cypher School]]<br />[[National Physical Laboratory, UK|National Physical Laboratory]]<br />[[University of Manchester]] | alma_mater = [[King's College, Cambridge]]<br />[[Princeton University]] | doctoral_advisor = [[Alonzo Church]] | doctoral_students = [[Robin Gandy]] | known_for = [[Halting problem]]<br />[[Turing machine]]<br />[[Cryptanalysis of the Enigma]]<br />[[Automatic Computing Engine]]<br />[[Turing Award]]<br />[[Turing Test]]<br />[[Turing pattern]]s | prizes = [[Officer of the Order of the British Empire]]<br />[[Fellow of the Royal Society]] }} Si '''Alan Mathison Turing''', <small>[[Orden ng Imperyong Britaniko|OBE]]</small>, <small>[[Fellow of the Royal Society|FRS]]</small> ({{pronEng|ˈtjʊ (ə)rɪŋ}}) (23 Hunyo 1912&nbsp;– 7 Hunyo 1954) ay isang [[Gran Britanya|Briton]] na [[matematiko]], [[lohiko]] (o [[lohisyano]]), [[kriptoanalisis|kriptoanalista]] at [[agham pangkompyuter|siyentista ng kompyuter]]. Kanyang naimpluwensiyahan ang pagpapaunlad ng [[agham pangkompyuter]], pagbibigay ng pormalisasyon ng mga konsepto ng "[[algoritmo]]" at "[[komputasyon]]" sa isang [[makinang Turing]], na malaki ang ginampananang papel sa pagkakalikha ng modernong kompyuter. Si Turing ay itinuturing na ama ng ''[[agham pangkompyuter]]'' at ''[[Intelehensiyang artipisyal]]''. Sa panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], si "Turing" ay naglingkod at minsang naging pinuno ng Hut 8 sa ''Government Code and Cypher School'' sa Bletchley Park, isang sentro sa Britanya na responsable sa pagbasag ng mga sekretong kodigo ng mga [[Aleman]] noong panahon ni [[Adolf Hitler]]. Siya ay lumikha ng ilang tekniko sa pagbasag ng mga [[sipero]] ([[algoritmo]] ng [[enkripsiyon]]) ng Alemanya kabilang ang paraan ng elektromekanikal na makinang [[bombe]] na makakahanap ng mga kompigurasyon ng makinang [[Enigma]] (ang makinang ginamit ng pamahalaan at militar ng Alemanya upang ilihim ang mga pinadadalang mensahe ng kanilang mga sundalo). Pagkatapos ng digmaan, siya ay nagtrabaho sa Pambansang Laboratoryong Pisikal (''National Physical Laboratory''), kung saan kanyang nilikha ang isa sa mga unang na disenyo ng ACE, na isang "inilalaang programang pangkompyuter" (''stored program''). Tungo sa huling bahagi ng kanyang buhay, si Turing ay naging interesado sa matematikang biyolohikal. Siya ay sumulat ng isang papel tungkol sa kemikal na batayan ng morpohenesis (''morphogenesis'') at kanyang hinulaan ang isang umiikot na reaksiyong kemikal tulad ng [[reaksiyong Belousov-Zhabotinsky]], na unang napagmasdan at napatunayan noong dekada 1960. Ang [[homoseksuwalidad]] ni Turing ay nagresulta sa isang kriminal na pag-uusig noong 1952, kung saan ang homoseksuwalidad sa mga panahong ito ay itinuturing pang ilegal sa [[Britanya]]. Kanyang tinanggap ang parusang paginom ng mga pambabaeng hormone (estrogen) kapalit ng parusang pagkakabilanggo. Siya ay namatay noong 1954 mula sa pagkalasyon ng [[cyanide]], mga dalawang linggo bago ang kanyang ika-apatnapu't dalawang (42) kaarawan. Natukoy ng isang pagsusuri na ang kamatayan ni Turing ay isang [[pagpapatiwakal]] ngunit ang kanyang ina ay naniniwalang ito'y isang aksidental na kamatayan. Noong 10 Setyembre 2009, pagkatapos ng isang kampanya sa [[internet]], humingi ng patawad ang Punong Ministro ng Britanya na si [[Gordon Brown]] sa ngalan ng pamahalaan ng Britanya sa nangyaring pagtrato kay Turing pagkatapos ng digmaan. == Talambuhay == === Kabataan === [[Talaksan:Turing Plaque.jpg|thumbnail|Isang plakang pag-alala na nagmamarka sa naging tirahan ni Alan Turing sa Wilmslo, Cheshire, Inglatera]] Si Alan Turing ay ipinaglihi sa [[India]]. Ang kanyang amang si Julius Mathison Turing, ay isang miyembro sibil na paglilingkod sa India. Ang kanyang mga magulang na si Julius at Ethel Sara Stoney (1881–1976, na anak na babae ni Edward Waller Stoney, punong inhinyero ng ​​Madras Railways) ay nagnais na palakihin ang kanilang magiging anak na si Alan sa Inglatera, kaya sila bumalik sa Maida Vale, London, kung saan ipinanganak si Alan Turing noong 23 Hunyo 1912. Si Alan ay mayroong kuya na nagngangalang John. Dahil sa ang paglilingkod sibil sa India ng kanyang ama ay aktibo pa rin sa mga panahong ito, ang mga magulang ni Alan ay madalas maglakbay sa pagitan ng Hastings, Inglatera at India, kung saan ang kanilang dalawang anak ay iniwan na manatali sa tahanan ng isang retiradong mag-asawang sundalo. Sa murang edad pa lang ay kinakitaan na si Alan Turing ng mga palatandaan ng pagiging isang [[henyo]] na kanyang ipinamalas sa kanyang pagtanda. Si Turing ay ipinasok ng kanyang mga magulang sa St Michael, isang paaralan sa 20 Charles Road, St. Leonards on Sea, sa edad na anim na. Ang punong guro ay napansin ang katalinuhan ni Turing sa simula pa lamang gayundin ang mga ibang pang mga naging kanyang guro. Noong 1926, sa edad na 14, siya ay nag-aral sa Sherborne School, isang tanyag na independiyenteng paaralan sa isang palengkeng bayan sa Sherborne sa Dorset. Ang kanyang unang pagpasok sa paaral ay naging kasabay ng isang malawakang protesta sa Britanya ngunit dahil siya ay determinado na pumasok sa unang araw, siya'y nagtungo sa paaralan na higit 60 milya ang layo mula sa Southampton gamit ang isang bisekleta at humihinto tuwing gabi sa isang paupahang tuluyan. Ang pagkahilig ni Turing sa matematika at agham ay hindi nagdulot sa kanya ng paggalang mula sa ilang mga guro sa Sherborne, dahil sa ang paaralang ito ay nagbibigay diin sa pagaaral ng mga klasiko. Ang kanyang punong-guro ay sumulat pa sa kanyang mga magulang na nagsasaad na: " ''Umaasa ako na hindi siya mahulog sa pagitan ng dalawang upuan. Kung siya ay mananatili sa isang pampublikong paaralan, siya ay dapat magnais na matuto. Kung siya ay nagnanais lamang na maging spesyalistang siyentipiko, kanya lamang sinasayang ang kanyang panahon sa isang pampublikong paaralan''". Sa kabila nito, si Turing ay patuloy na nagpakita ng kahanga hangang kakayahan sa mga mga paksang kanyang minamahal, ang paglutas ng mga mahirap na problema sa [[calculus]] noong 1927 kahit hindi siya nag-aral ng panimulang calculus. Noong 1928, sa edad na 16, natagpuan ni Turing ang mga isinulat ni Albert Einstein. Hindi niya lamang ito naunawaan, kanya ring nasagot ang pagtatanong ni Einstein sa mga [[batas ni Newton ng mosyon]] sa isang aklat na hindi dito hayagang inihayag. Ang pagsisikap ni Turing sa kanyang pag-aaral ay tumindi dahil sa malapit na pagkakaibigang nabuo sa pagitan niya at ng isa pang mas matandang estudyante na nagngangalang Christoper Morcom. Si Morcom ang unang lalaking minahal ni Turing, ngunit ito ay biglaang namatay mga ilang linggo bago matapos ang kanilang huling semestro sa Sherborne. Si Morcom ay namatay mula sa komplikasyon ng tuberkolosis na nakukuha sa isang baka, na nakuha nito matapos uminom ng isang gatas sa isang may sakit na baka noong ito'y bata pa lamang. Dahil sa pangyayaring ito, ang pananampalatayang panrelihiyon ni Turing ay nawala at siya'y naging isang [[ateista]]. Tinanggap ni Turing na ang lahat ng pangyayari sa mundo, kabilang na ang mga galaw ng utak ng tao, ay may materyal na paliwanag ngunit siya ay naniniwala pa rin sa pag-iral ng espirito ng isang tao pagkatapos mamatay. === Edukasyon sa unibersidad at mga pagsasaliksik ni Turing === [[Talaksan:Alan Turing Memorial Closer.jpg|thumb|right|Estatwang pag-ala ala kay Alan Turing]] Pagkatapos mag-aral sa Sherborne, si Turing ay nag-aral sa King's College sa [[Unibersidad ng Cambridge]]. Siya ay nagaral dito mula sa 1931 hanggang 1934, at nakakapagtapos kung saan kanyang nakamit ang pangunahing mga parangal sa Matematika. Noong 1935, siya ay inihalal na kapanalig (fellow) sa King's College dahil sa naging impluwensiya ng kanyang tesis tungkol sa [[central limit theorem]]. Noong 1928, Ang Alemang matematiko na si [[David Hilbert]] ay tumawag ng pansin sa ''[[Entscheidungsproblem]]'' (problema ng desisyon). Sa mahusay na papel na isinulat ni Turing na "''On Computable Numbers (mga bilang na matutukoy ng isang nagwawakas na algoritmo), with an Application to the Entscheidungsproblem''" (na kanyang isinumite noong 28 Mayo 1936 at itinanghal noong 12 Nobyembre), kanyang binago ang mga resulta na isinulat ng matematikong si [[Kurt Godel]] noong 1931 tungkol sa limitasyon ng pagpapatunay (proof) at komputasyon, kung saan pinalitan ni Turing ang pangkalahatang nakabatay-sa-aritmetikang pormal na lenggwahe ng isang [[makinang Turing]], na mga makinang pormal at simple. Pinatunayan ni Turing na ang makinang Turing ay may kakayahang gumawa ng anumang pagkukuwenta kung ito ay maisasalarawan bilang isang [[algoritmo]]. Kanya ding pinatunayan na walang solusyon sa Entscheidungsproblem sa pamamagitan ng pagpapakita na ang [[paghintong problema]] (halting problem) sa isang makinang Turing ay hindi madedesisyonan o hindi malalaman kung ito ay hihinto. Bagaman ang pagpapatunay ni Turing ay inilimbag pagkatapos ng parehong pagpapatunay na ginawa ng matematikong si [[Alonzo Church]] tungkol sa kanyang [[kalkulong lambda]], walang kaalaman si Turing sa isinulat ni Alonzo Church. Ang paraan ni Turing ng pagpapatunay (proof) ay itinuring na mas magagamit at mas mahusay. Ang ideya ni Turing ng mga pangkalahatang makinang Turing ay kakaiba dahil ang ideya ng mga gayung makina ay may kakayahang gawin ang anumang gawin ng ibang makina, samakatuwid ay may kakayahang magkuwenta ng anumang pwedeng ikwenta. Ang makinang Turing hanggang sa araw na ito ang sentral na paksa sa pag-aaral ng [[teorya ng komputasyon]]. Sa kanyang sariling biograpiya, isinulat ni Turing na siya ay nalungkot sa pagtanggap ng kanyang 1936 na papel dahil dalawang tao lamang ang pumansin - sina Heinrich Scholz at Richard Bevan Braithwaite. Ang papel na ito ay nagpapakilala rin sa ideya ng mga maaaring ipaliwanag na mga numero (definable numbers). Mula Setiyembre 1936 hanggang Hulyo 1938 kanyang ginugol ang kanyang panahon sa ''Institute for Advanced Study sa Princeton'', New Jersey, Estados Unidos at nag-aral sa ilalim ni Alonzo Church. Bilang karagdagan sa kanyang palaging pagsasaliksik matematikal, pinag-aralan din ni Turing ang [[kriptolohiya]] (pag-aaral ng tiyak at matibay na paglilihim ng mga data) at ginawa ang tatlo sa apat na yugto ng elektromekanikal na tagapagpapadami ng bilang [[binaryo]]. Noong Hunyo 1938, kanyang nakamit ang kanyang PhD mula sa Unibersidad ng Princeton sa Estados Unidos. Ang kanyang tesis na ''Systems of Logic Based on Ordinals'' ay nagpapakilala ng konsepto ng lohikang ordinal at ang ideya ng relatibong pagkukwenta, kung saan ang mga makinang Turing ay nagdadagdag ng mga tinatawag na oracle, na lumulutas sa mga problemang hindi malulutas ng isang makinang Turing. Si Turing ay bumalik sa Cambridge, Inglatera at dumalo sa mga pagtuturo ng matematikong si [[Ludwig Wittgenstein]] tungkol sa mga pundasyon ng matematika. Ang dalawang ito ay nagtalo at hindi nagkasundo dahil sa pagtatanggol ni Turing ng [[pormalismo]] samantalang si Wittgenstein ay nangatwiran na ang matematika ay hindi tumutuklas ng mga basehang katotohanan kundi lumilikha lamang nito. Si Turing ay nagsimula ring magtrabaho sa kaunting oras lamang sa ''Government Code and Cypher School'' (GCCS). === Kriptanalisis === [[Talaksan:EnigmaMachineLabeled.jpg|right|thumbnail|Tatlong rotor na makinang Enigma na may plugboard (''Steckerbrett''). Ang enigma ang makinang ginamit ng Alemanya sa ilalim ni Hitler upang ilihim ang mga mensaheng ipinapadala ng mga sundalo nito mula sa mga kaaway na bansa kabilang na ang Britanya at Estados Unidos]] Noong panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]], si Turing ang pangunahing kalahok sa isang sikretong operasyon ng pamahalaang Britanya sa Bletchley Park na naglalayong basagin ang mga [[sipero]] (algoritmo ng [[enkripsiyon]]) ng [[Alemanya]]. Sa pagpapaunlad at mas lalong pagpapabilis ng makinang kriptanalitiko na ginawa nina Marian Rejewski, Jerzy Różycki at Henryk Zygalski ng Cipher Bureau sa Poland, si Turing ay nagdisenyo ng makinang ''[[Turing Bombe]]'' na mas mabilis at mas epektibo sa pagbasag ng parehong makinang ''Enigma'' at ''Lorenz SZ 40/42''. Ang ''Turing Bombe'' ang nagbigay sa Britanya ng mga pangunang babala sa mga plano ni [[Adolf Hitler]] na nagresulta sa pagkatalo ni Hitler sa [[Labanan sa Atlantiko]] at pagikli ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]] ng dalawang taon.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1212910/How-Britain-drove-greatest-genius-Alan-Turing-suicide--just-gay.html How Britain drove its greatest genius Alan Turing to suicide just for being gay], 12 Setyembre 2009, DailyMail</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1165535/The-Wider-View-Nazi-codebreaker-shortened-Second-World-War-years.html The Wider View: Nazi codebreaker which shortened the Second World War by two years], 20 Hunyo 2009, DailyMail</ref> Si Turing ay ginawaran ng Order of the British Empire (OBE) noong 1945 para sa kanyang pagsisilbi sa panahon ng digmaan ngunit ang kanyang mga inambag sa kriptanalisis ay itinagong sekreto ng Britanya hanggang 1970 sa kadahilanang panseguridad nito. == Intelehensiyang artipisyal at pagsubok na Turing (Turing test) == {{main|Intelehensiyang artipisyal}} Mula 1945 hanggang 1947 si Turing ay nanirahan sa ''Church Street, Hampton'' at dito dinesenyo ang ''Automatic Computing Engine'' (ACE) sa ''National Physical Laboratory''. Siya ay nagsumite ng isang papel noong Pebreo 19, 1946 na naglalaman ng kauna unahang detalyadong disenyo ng isang inilalaang-programang kompyuter (stored-program computer). [[Talaksan:Modern-captcha.jpg|thumb|290px|Ang kabaligtaran ng ''Turing Test'' na CAPTCHA ay ginagamit sa [[internet]] upang mapigilan ang isang bot sa pang aabuso sa paggamit ng isang [[server]].]] Noong 1948, si Turing ay iniluklok na Reader (senyor na akademiko) sa kagawarang matematika sa Manchester na ngayon ay bahagi na ng ''University of Manchester''. Noong 1949, siya ay naglingkod bilang kahaliling direktor ng laboratoryo ng pagkukwenta sa University of Manchester at gumawa ng [[software]] para sa kauna unahang inilalaang programang kompyuter na Manchester Mark 1. Sa mga panahon ding ito kanyang ipinagpatuloy ang mga pananaliksik abstrakto. Sa papel na "Computing machinery and intelligence" (Mind, Oktubre 1950), tinalakay ni Turing ang problema ng "[[Intelehensiyang artipisyal]]" at iminungkahi ang isang eksperimento na tinatawag na [[Turing Test]]. Ang [[Pagsubok na Turing]] (''Turing Test'') ang naging batayan sa [[agham pangkompyuter]] upang matukoy kung ang isang makina ay nagpapamalas ng katalinuhan. Ayon sa Pagsubok na Turing, ang isang makina ay maituturing na matalino kung hindi matukoy ng isang taong nagtatanong dito kung ang kanyang tinatanong ay isang makina o isang tao. Sa papel ding ito, iminungkahi ni Turing na imbes gumawa ng mga programang gumagaya sa pag-iisip ng isang matandang tao, mas mabuting gumawa ng mas simpleng makina na gumagaya sa isip ng isang bata at ito'y isailalim sa pagkatuto. Ang kabaligtaran ng "Turing Test" na tinatawag na CAPTCHA ("'''C'''ompletely '''A'''utomated '''P'''ublic '''T'''uring test to tell '''C'''omputers and '''H'''umans '''A'''part") ay karaniwang ginagamit sa [[internet]]. Ang CAPTCHA ay paraan upang matukoy ng isang makina (gaya ng [[server]]) kung ang gumagamit nito ay isang tao o isang kompyuter (bot). Noong 1948, si Turing (sa tulong ang kanyang dating kakilala na si D. G. Champernowne) ay lumikha ng isang [[software]] pang [[chess]] sa isang [[modernong kompyuter]] na hindi pa naiimbento. Si Turing din ang nagimbento ng algoritmong LU decomposition method na ginagamit ngayon sa paglutas ng ''equations matrix''. == Kriminal na paguusig dahil sa kanyang homosekwalidad == Noong Enero 1952, nakilala ni Turing si Arnold Murray sa labas ng sinehan sa Manchester. Pagkatapos ng pananghaliang pakikipagtipanan (''dating''), si Murray ay inimbitahan ni Turing na pumunta sa kanyang bahay na tinanggap naman ni Murray ngunit hindi tinupad. Ang dalawa ay nagkita muli sa Manchester noong sumunod na Lunes at si Murray ay pumayag na samahan si Turing sa kanyang bahay. Pagkatapos ng ilang linggo, si Murray ay muling bumisita sa bahay ni Turing at nananitili ng isang gabi dito. Pagkatapos nito, si Murray ay tumulong sa isang kasabwat sa pagpapasok at pagnanakaw sa bahay ni Turing na nagtulak kay Turing upang iulat ang krimen sa pulisya. Sa imbestigasyon na ginawa ng mga pulis, inamin ni Turing na meron siyang relasyon kay Murray. Sa panahong ito, ang [[homoseksuwalidad]] ay itinuturing pang isang krimen sa Britanya na nagresulta upang si Turing at Murray ay kasuhan ng ''sobrang kahalayan'' sa ilalim ng seksiyong 11&nbsp;ng ''Criminal Law Amendment Act 1885 ng Britanya''. Si Turing ay binigyan ng dalawang opsiyon sa parusang tatanggapin : ang pagkabilanggo o probasyon sa isang kondisyon na siya'y sasailalim sa isang [[pagkakapon]]g kemikal sa pamamagitan ng pag-inom ng estrogen (hormone ng babae) upang mabawasan ang libido. Kanyang tinanggap ang kemikal na pagkakapon. Ang naging kumbiksiyon ni Turing ay nagresulta rin sa pagkaalis ng kanyang ''security clearance'' (karapatang maging bahagi ng sikretong operasyon ng pamalaan) at inalis sa kanyang trabahong kriptanalitiko sa Government Code and Cypher Schools sa Bletchley Park. Ang kanyang pasaporte ng Britanya ay hindi binawi ng pamahalaang Britanya ngunit siya'y hindi pinayagang makapasok sa Estados Unidos. Sa panahong ito, may pagkabahala sa publiko sa ginagawang pagbibitag sa mga homosekswal na [[espiya]] ng mga ahente ng [[Soviet Union]] (dating Russia) dahil sa paglalantad ng dalawang miyembro ng ''Cambridge Five'' na sina Guy Burgess at Donald Maclean. Bagaman si Turing ay hindi inakusahan ng pang eespiya, siya ay pinagbawalan ng pamahalaan ng Britanya na talakayin ang kanyang naging trabahong kriptanaliko sa Bletchely Park. == Kamatayan == Noong 8 Hunyo 1954, si Turing ay natagpuang patay ng kanyang tagalinis ng bahay. Sa [[awtopsiya]]ng ginawa, ang resulta ng kamatayan ay pagkalason sa [[cyanide]]. Natagpuan din ang isang mansanas na kinain ng kalahati sa tabi ng katawan ni Turing na pinaniniwalaang paraan ni Turing upang makain ang cyanide. Ang katawan ni Turing ay sinunog (cremated) sa Woking Crematorium noong 12 Hunyo 1954. Ayon sa ina ni Turing, ang kamatayan nito ay isang aksidental dahil sa hindi maingat nitong pagtatago sa mga laboratoryong kemikal. Iminungkahi ng manunulat na si David Leavitt na maaaring ang pagkain ni Turing ng mansanas na may cyanide ay isang paggaya sa eksena ng pelikulang [[Snow White]] na ipinalabas noong 1937 na isang paboritong kuwento ni Turing. == Paghingi ng tawad ng pamahalaan ng Britanya == Noong Agosto 2009, si John Graham-Cumming ay nagsimula ng petisyon na humihikayat sa Pamahalaan ng Britanya na posityumus (pagkatapos ng kamatayan) na humingi ng tawad sa [[paglilitis]] ni Alan Turing bilang [[homosekswal]]. Ang petisyong ito ay tumanggap ng libo libong mga lagda. Kinilala ng Punong Ministor ng Britanya na si [[Gordon Brown]] ang petisyong ito, at naglabas ng pahayag noong Setyember 10, 2009 na humihingi ng tawad kay Turing at naglalarawan ng pagtrato kay Turing bilang "nakapangingilabot": {{cquote|Ang libo libong tao ay nagsama sama upang humingi ng hustisya para kay Alan Turing at pagkilala sa nakakapangilabot na pagtrato sa kanya. Bagaman si Turing ay pinakitunguhan ng batas nang panahong iyon at hindi na natin maibabalik ang panahon, ang kanyang pagtrato ay siyempre labis na hindi patas at ako ay nagagalak na magkaroon ng pagkakataon na magsabi kung gaano kalalim akong humihingi ng tawad at tayong lahat sa nangyari sa kanya. Kaya sa ngalan ng Pamahalaan ng Britanya, at sa mga nabubuhay ng malaya, salamat sa ginawa ni Alan, ako ay taas noong nagsasabi na: kami'y humihingi ng tawad, ikaw ay karapat dapat ng mas mabuti [pagtrato].}} == Mga Parangal == [[Talaksan:Sackville Park Turing plaque.jpg|thumb|right|Pag ala-alang statwang plaka kay Turing sa Sackville Park, Manchester]] Ang Turing Award na ipinangalan sa "ama ng agham pangkompyuter" na si Alan Turing ang taunang gantimpala na ibinibigay ng Association for Computing Machinery (ACM) sa mga indibidwal sa kanilang kontribusyon sa siyentipikong komunidad pangkompyuter. Ang gantimpalang ito ay itinuturing na pinakamataas na pagkakakilanlan sa [[agham pangkompyuter]] at katumbas ng [[Gantimpalang Nobel]]. Noong 2002, si Turing ay nirangguhan na dalawampu't isa sa ''BBC'' nationwide poll ng [[100 Pinakadakilang mga Briton]].<ref>{{Cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm | title = 100 great British heroes | date = 21 Agosto 2002 |work=BBC News }}</ref> === Mga parangal ng mga unibersidad sa buong mundo === [[Talaksan:Alan Turing Building 1.jpg|thumb|right|Gusaling Alan Turing sa [[University of Manchester]]]] *Ang ''Kwartong Turing'' sa [[University of Edinburgh School of Informatics|University of Edinburgh's School of Informatics]] ay naglalaman ng skultura ng ulo ni Turing na ginawa ni [[Eduardo Paolozzi]], at isang (#42/50) ng kanyang [http://www.synth.co.uk/images/paolozzi2.html Turing prints (2000)]. *Ang [[University of Surrey]] ay may statwa ni Turing sa kanilang pangunahing [[piazza]]. *Ang [[Istanbul Bilgi University]] ay nagsasagawa ng taunang kumperensiya sa [[teoriya ng komputasyon]] na tinatawag na ''Mga Araw na Turing''.<ref name="bilgiuniv">{{cite web | url = http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | title = Turing Days @ İstanbul Bilgi University | accessdate = 29 Oktubre 2011 | archive-date = 2013-08-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130801193650/http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | url-status = dead }}</ref> *Ang [[University of Texas at Austin]] ay may honours na programang ng [[agham pangkompyuter]] na pinangalanang ''Mga skolar ni Turing''.<ref name="texturingschol">{{cite web |url=http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |title=Turing Scholars Program at the University of Texas at Austin |accessdate=16 Agosto 2009 |archive-date=2010-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217072341/http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |url-status=dead }}</ref> *Noong simula nang 1960's, pinangalanan ng [[Stanford University]] ang kaisa-isang kwarto na pinagtuturuan ng gusaling Bulwagang Polya Matematika na ''Alan Turing Auditorium''.<ref name="stanforduniv">{{cite web | url = http://archive.computerhistory.org/resources/text/Knuth_Don_X4100/PDF_index/k-8-pdf/k-8-u2679-Stanford-Comp-Dedication.pdf | title = Polya Hall, Stanford University | accessdate =14 Hunyo 2011 }}</ref> *Isa sa mga ampiteatro ng kagawarang Agham Pangkompyuter ng ([[Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille|LIFL]]<ref name="lifl">{{cite web |url=http://www.lifl.fr/ |title=Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille |accessdate=3 Disyembre 2010 |archive-date=22 Hulyo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722014047/http://www.lifl.fr/ |url-status=dead }}</ref>) sa [[Unibersidad ng Lille]] sa hilagang [[Pransiya]] ay ipinangalan bilang parangal kay Alan Turing. (ang iba pang ampiteatro ay ipinangalan kay [[Kurt Gödel]]). *Ang Kagawaran ng Agham Pangkompyuter ng [[Pontifical Catholic University of Chile]], [[Polytechnic University of Puerto Rico]], [[University of the Andes, Colombia|Los Andes University]] in [[Bogotá]], Colombia, [[King's College, Cambridge]] at [[Bangor University]] sa [[Wales]] ay may mga laboratoryo ng kompyuter na ipinangalan kay Turing. *Ang [[The University of Manchester]], [[The Open University]], [[Oxford Brookes University]] at [[Aarhus University]] (in [[Århus]], Denmark) ay may mga gusaling nakapangalan kay Turing. *Ang ''Alan Turing Road'' sa [[Surrey Research Park]] ay ipinangalan kay Alan Turing. *Ang [[Carnegie Mellon University]] ay may [[granito]]ng bangkuan na matatagpuan sa The Hornbostel Mall na may pangalang "A. M. Turing" na nakaukit sa tuktok, "Read" sa ibaba ng kaliwang hita at "Write" sa ibaba ng kanang hita. *Ang [[EISTI|École Internationale des Sciences du Traitement de l'Information]] ay pinangalanan ang kamakailan lang na nakuhang ikatlong gusaling na "Turing". *Ang [[University of Ghent]] ay mayroong isa sa mga pangunahing kwarto ng kompyuter na ginagamit ng mga matematiko at siyentipiko ng kompyuter na ipinangalan kay Alan Turing. *Ang [[University of Oregon]] ay may iskultura ng ulo ni Turing sa gilid ng gusaling pang agham kompyuter na tinatawag na Deschutes Hall.<ref name="Oregon">{{cite web|url=http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|title=Turing at the University of Oregon|accessdate=1 Nobyembre 2011|archive-date=2012-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114151918/http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|url-status=dead}}</ref> == Sanggunian == {{reflist}} == Mga sanggunian == {{Refbegin|colwidth=30em}} * {{ Cite book | last = Agar | first = Jon | title = The government machine: a revolutionary history of the computer | publisher=MIT Press | year = 2003 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 978-0-262-01202-7 }} * {{ Cite book | last = Alexander | first = C. Hugh O'D. | author-link = Conel Hugh O'Donel Alexander | date = ''circa'' 1945 | title = Cryptographic History of Work on the German Naval Enigma | url = http://www.ellsbury.com/gne/gne-000.htm | publisher=The National Archives, Kew, Reference HW 25/1}} * {{ Cite book | last = Beniger | first = James | title = The control revolution: technological and economic origins of the information society | publisher=Harvard University Press | year = 1986 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-16986-7 }} * {{Cite book | last = Babbage | first = Charles | author-link = Charles Babbage | year = 1864 | publication-date = 2008 | editor-last = Campbell-Kelly | editor-first = Martin | editor-link = Martin Campbell-Kelly | title = Passages from the life of a philosopher | publisher=Rough Draft Printing | isbn = 978-1-60386-092-5 | ref = harv | postscript = <!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}} }} * {{ Cite book | last = Bodanis | first = David | author-link = David Bodanis | title = Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World | year = 2005 |publisher=Three Rivers Press | location = New York | isbn = 0-307-33598-4 | oclc = 61684223 }} * {{Cite book | last = Campbell-Kelly | first = Martin | authorlink = Martin Campbell-Kelly | last2 = Aspray | first2 = William | title = Computer: A History of the Information Machine | publisher=Basic Books | year = 1996 | location = New York | isbn = 0-465-02989-2 }} * {{Cite book | last = Ceruzzi | first = Paul | authorlink = Paul Ceruzzi | title = A History of Modern Computing | url = https://archive.org/details/historyofmodernc00ceru | publisher=MIT Press | year = 1998 | location = Cambridge, Massachusetts, and London | isbn = 0-262-53169-0}} * {{ Cite book | last = Chandler | first = Alfred | authorlink = Alfred Chandler | title = The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business | publisher=Belknap Press | year = 1977 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-94052-0 }} * {{ Cite journal | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: Its Origins and Originators | journal=[[IEEE Annals of the History of Computing]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 38–45 | year = 2004 |doi = 10.1109/MAHC.2004.26 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack (ed.)| title = The Essential Turing | year = 2004 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-825079-7 | oclc = 156728127 224173329 48931664 57434580 57530137 59399569 }} * {{ Cite book | last = Copeland (ed.) | first = B. Jack | title = Alan Turing's Automatic Computing Engine | url = https://archive.org/details/alanturingsautom0000unse_k5v2 | year = 2005 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-856593-3 | oclc = 224640979 56539230 }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack | title = Colossus: The secrets of Bletchley Park's code-breaking computers | url = https://archive.org/details/colossussecretso0000unse | year = 2006 | publisher=Oxford University Press | isbn = 978-0-19-284055-4 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Edwards | first = Paul N | title = The closed world: computers and the politics of discourse in Cold War America | publisher=MIT Press | year = 1996 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-262-55028-8 }} * {{ Cite book | last = Hodges | first = Andrew | authorlink = Hodges, Andrew | year = 1983 | title = Alan Turing: the enigma |location = London | publisher=Burnett Books | isbn = 0-04-510060-8 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Hochhuth | first = Rolf | authorlink = Rolf Hochhuth | title = Alan Turing: en berättelse | publisher=Symposion | year = 1988 | isbn = 978-91-7868-109-9 }} * {{ Cite book | last = Leavitt | first = David | authorlink = David Leavitt | year = 2007 | title = The man who knew too much: Alan Turing and the invention of the computer | publisher=Phoenix | isbn = 978-0-7538-2200-5 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Levin | first = Janna | authorlink = Janna Levin | title = A Madman Dreams Of Turing Machines | publisher=Knopf | year = 2006 | location = New York | isbn = 978-1-4000-3240-2 }} * {{ Cite book | last = Lewin | first = Ronald | authorlink = Ronald Lewin | title = Ultra Goes to War: The Secret Story | edition = Classic Penguin | series = Classic Military History | year = 1978 | publication-date = 2001 | publisher=Hutchinson & Co | location = London, England | isbn = 978-1-56649-231-7 | ref = harv }} * {{Cite book| last = Lubar | first = Steven | year = 1993 | title = Infoculture | location = Boston, Massachusetts and New York | publisher=Houghton Mifflin | isbn = 0-395-57042-5}} * {{ Cite document | last = Mahon | first = A.P. | title = The History of Hut Eight 1939–1945 | publisher=UK National Archives Reference HW 25/2 | year = 1945 | url = http://www.ellsbury.com/hut8/hut8-000.htm | accessdate =10 Disyembre 2009 | ref = harv }} *{{MacTutor Biography|id=Turing|title=Alan Mathison Turing}} *Petzold, Charles (2008). "[[The Annotated Turing]]: A Guided Tour through Alan Turing's Historic Paper on Computability and the Turing Machine". [[Indianapolis]]: Wiley Publishing. ISBN 978-0-470-22905-7 *Smith, Roger (1997). ''Fontana History of the Human Sciences''. London: Fontana. *Weizenbaum, Joseph (1976). ''Computer Power and Human Reason''. London: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-0463-3 * {{Cite book | last = Turing | first = Sara Stoney | title = Alan M Turing | publisher=W Heffer | year = 1959 }} Turing's mother, who survived him by many years, wrote this 157-page biography of her son, glorifying his life. It was published in 1959, and so could not cover his war work. Scarcely 300 copies were sold (Sara Turing to Lyn Newman, 1967, Library of [[St John's College, Cambridge]]). The six-page foreword by [[Lyn Irvine]] includes reminiscences and is more frequently quoted. * {{Cite book | last = Whitemore | first = Hugh | authorlink = Hugh Whitemore | last2 = Hodges | first2 = Andrew | authorlink2 = Andrew Hodges | title = Breaking the code | publisher=S. French | year = 1988 }} This 1986 Hugh Whitemore play tells the story of Turing's life and death. In the original West End and Broadway runs, [[Derek Jacobi]] played Turing and he recreated the role in a 1997 television film based on the play made jointly by the BBC and [[WGBH-TV|WGBH, Boston]]. The play is published by Amber Lane Press, [[Oxford]], ASIN: B000B7TM0Q *Williams, Michael R. (1985) ''A History of Computing Technology'', [[Englewood Cliffs]], [[New Jersey]]: [[Prentice-Hall]], ISBN 0-8186-7739-2 *{{Cite book|last=Yates |first=David M. |title=Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995 |year=1997 |publisher=[[Science Museum, London|London Science Museum]] |location=London |isbn=0-901805-94-7 |oclc=123794619 40624091 }} {{Refend}} == Karagdagang babasahin == *{{MathGenealogy|id=8014}} *{{cite journal|title=The Mind and the Computing Machine: Alan Turing and others|journal=[[The Rutherford Journal]]|url=http://www.rutherfordjournal.org/article010111.html |editor = Jack Copeland|ref=harv}} *{{cite encyclopaedia |last=Hodges |first=Andrew |editor=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |title=Alan Turing |url=http://plato.stanford.edu/entries/turing/ |accessdate=10 Enero 2011 |edition=Winter 2009 |date=27 Agosto 2007 |publisher=[[Stanford University]] |ref=harv}} *{{cite journal|last=Gray|first=Paul|date=29 Marso 1999|title=Computer Scientist: Alan Turing|journal=TIME|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|ref=harv|access-date=24 Septiyembre 2011|archive-date=19 Enero 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|url-status=dead}} * Gleick, James, ''[[The Information: A History, a Theory, a Flood|The Information: A History, A Theory, A Flood]]'', New York: Pantheon, 2011, ISBN 978-0-375-42372-7 * Leavitt, David, ''The Man Who Knew Too Much: Alan Turing and the Invention of the Computer'', W. W. Norton, 2006 == Panlabas na kawing == {{Wikiquote}} {{Commons category|Alan Turing}} *[http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} Alan Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} RKBExplorer *[http://www.turingcentenary.eu/ Alan Turing Year] *[http://cie2012.eu/ CiE 2012: Turing Centenary Conference] *[https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ Visual Turing] *[http://www.wolframalpha.com/examples/TuringMachines.html Turing Machine calculators] at [[Wolfram Alpha]] *[http://www.turing.org.uk/ Alan Turing] site maintained by [[Andrew Hodges]] including a [http://www.turing.org.uk/bio/part1.html short biography] *[http://www.alanturing.net/ AlanTuring.net&nbsp;– Turing Archive for the History of Computing] by [[Jack Copeland]] *[http://www.turingarchive.org/ The Turing Archive]{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – naglalaman ng mga hindi nailambag na dokumento mula sa contains Kings College, Cambridge archive *{{cite journal|last=Jones|first=G. James|date=11 Disyembre 2001|title=Alan Turing&nbsp;– Towards a Digital Mind: Part 1|journal=System Toolbox|publisher=The Binary Freedom Project|url=http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|ref=harv|access-date=2011-09-24|archive-date=2007-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|url-status=dead}} *[http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ Sherborne School Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }}&nbsp;– naglalaman ng mga papel tungkol sa panahon ni Alan Turing sa Sherborne School === Mga papel === *[https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper Ekstensibong talaan ng mga papel ni Turing, mga ulat at pagtuturo at mga isinaling bersiyon] BibNetWiki *{{Turing 1950}} *[http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=116 Oral history interview with Donald W. Davies], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota; inilalarawan ang mga proyeto sa U.K. [[National Physical Laboratory (United Kingdom)|National Physical Laboratory]], mula sa pagdidisenyong ginawa ni Alan Turing noong 1947 sa paggawa ng [[Automatic Computing Engine|ACE computers]] * [http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=81 Oral history interview with Nicholas C. Metropolis], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota. Si Metropolis ang kauna unahang direkto ng [[Los Alamos National Laboratory]]; kabilang sa mga paksa ang relasyong pang akademiko sa pagitan ni Alan Turing at [[John von Neumann]] {{authority control}} {{BD|1912|1954|Turing, Alan}} [[Kategorya:Mga siyentipiko ng kompyuter]] [[Kategorya:Mga matematikong Ingles]] 7rcz7kmf2wyslfzb0x31yet1vp7j8d5 Bruce Davison 0 120536 2213840 1701191 2026-06-28T23:51:23Z Aubreyjanev 159817 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2213840 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=Mayo 2019}} {{BLP unsourced|date=Mayo 2019}} {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Bruce Davison''' ([[Philadelphia]], 28 Hunyo 1946) ay isang kilalang artista sa sining ng Pelikula at Telebisyon. ==Maagang buhay== Davison ay ipinanganak sa Philadelphia, Pennsylvania, ang anak ni Marian E. (née Holmes), isang sekretarya, at Clair W. Davison, isang musikero, architect, at delinyante para sa mga inhinyero ng Army. Ang kanyang mga magulang diborsiyado kapag siya ay tatlong taong gulang. Siya ay inihahain ng kanyang ina, at din na ginugol weekend sa kanyang ama. Nagtapos siya noong 1964 sa Marple Newtown Senior High School, at ipinasok Penn Estado bilang isang sining pangunahing ngunit stumbled sa kumikilos kapag siya ay sinamahan ng isang kaibigan sa isang audition. Siya dinaluhan NYU Graduate arte Program, pagtatapos sa 1969. ==Karera== Davison ginawa ng kanyang Broadway pasinaya sa Tigre sa Gates sa 1968. Lumitaw din siya bilang John Merrick sa Ang Elephant Man at sa Ang Glass kulungan tapat Jessica Tandy. Davison ay isa ng isang apatan ng mga bagong dating na kabilang ang Barbara Hershey, Richard Thomas, at Catherine Burns kapag ginawa niya ang kanyang pelikula pasinaya sa Huling Summer sa 1969. Sa 1970 siya naglaro tapat Kim Darby sa pelikula tungkol sa mapayapang may pasubali ang mag-aaral at ang marahas kinalabasan Ang presa Statement. Dalawang taon mamaya siya portrayed ang pamagat papel sa Willard. Lumitaw din niya sa Ulzana ng isang bigla at hindi inaasahang pagsalakay, Peege, Mame, Ina, Jugs & Bilis, Maikling mata, Ang magturno ng Langit, at Six Degrees ng Paghihiwalay. Sa 1978 siya ay lumitaw bilang Dean Torrence tapat Richard Hatch sa ang made-para-TV biopic Deadman ng Curve (kuwento ng 1960 pop Duo Jan & Dean). Ang parehong taon, siya naglaro ang pamagat papel sa TV Summer pelikula pagbagay Ng Aking German Kawal. Noong 1983, Davison ay pinalayas ni Joseph Papp sa Pampublikong Teatro / New York produksiyon Shakespeare Festival ng King Richard III. Karagdagang Off-Broadway kredito ang Sulat ng Pag-ibig, Ang Cocktail Hour, at Paula Vogel ng Pulitzer Prize-winning na-play Paano ko natutunan Upang Magmaneho. Naglaro din niya ang papel na ginagampanan ng Ruby sa sa 1985 comedy Spies Tulad ng sa Amin paglalagay ng star Dan Aykroyd at pangangaso Chase. Noong 1990 siya portrayed isang gay tao na kasuyo ay namamatay ng AIDS, sa Longtime Kasamang. Papel ang kinita Davison ng nominasyon para sa Academy Award para sa Pinakamahusay na sumusuporta sa Artista. Davison ay nagpunta sa upang lumitaw sa iba pang mga pelikula na pagtugon sa AIDS: noong 1995 Paggalingin, portrayed siya ng manggagamot na hinahangad ng isang bata na may AIDS sa paghahanap ng medikal na tulong. Noong 1996, lumitaw Davison sa film ang Aking Party, na chronicled ang tunay na kaganapan ng isang tao na namamatay may AIDS na nagpasya upang i-hold ang isang paalam na partido para sa pamilya at mga kaibigan bago ang pagkuha ng kanyang sariling buhay. Davison website ay nagpapahayag na siya ay isang tagapagsalita para sa maraming mga AIDS-kaugnay na grupo at isang miyembro ng board ng industriya AIDS organisasyon Hollywood Sinusuportahan. Siya ay pamilyar sa madla ng pelikula para sa puga hurado, Apt mag-aaral, at ang kanyang papel bilang Senator Robert Kelly sa X-Men franchise pelikula. Kahit na ang kanyang katangian ay namatay sa unang film, Davison lumitaw sa X2 bilang isang shapeshifting impostor ng Kelly. Davison din portrayed isang rich pilantropo sa Christmas Angel pelikula. Kasama sa maraming telebisyon Davison ng kredito ang Hunter, Marcus Welby, MD, Pag-ibig, Amerikano Estilo, Ang Waltons, Lou Grant, pagpatay, niya Nagsulat, Pagdidisenyo Women, Seinfeld, Chicago Hope, Batas & Order: Espesyal na biktima Unit, V: Ang Serye, Star paglalakbay: manlalakbay, Star mangibang-bayan: Enterprise, [[Battlestar Galactica]], Lost, CSI: Miami, Ghost tagapagbulong, Castle, Hawaii Five-0, Stephen Hari mini-serye Kingdom Hospital, at isang umuulit na papel sa Practice Ang. Nagkaroon din ng Davison ang umuulit na papel ng pagtatanggol abogado Doug Hellman sa CBS drama Isara sa Home. Noong 2001, Davison nakadirekta sa TV film Off Season, na-star kanyang Lovelife co-star Sherilyn Fenn, Rory Culkin, Hume Cronyn, at Adam Arkin. Noong 2007, Davison bumalik sa malaking screen, naglalaro ng Eric O'Neill ng ama sa paglabag. Din sa taong iyon, Davison ay pinalayas sa papel na ginagampanan ng Charles Graiman, lumikha ng Knight Industriya Three Thousand sa NBC ng paghabagong-buhay ng serye sa telebisyon Knight mangangabayo. Davison din naglaro ang papel na ginagampanan ng Dr. Silberman, saykayatrista na sabay-sabay tormented Sarah Connor, sa ikapitong episode ng Terminator: Ang Sarah Connor Chronicles. Noong Mayo 2010, Davison ay cast sa gumanap ng papel art dealer Wilhelm ng Van Schlagel para sa ilang mga episode sa Pangkalahatang Ospital ng ABC upang simulan ang pagpapahangin sa Hulyo, 2010. Sa 2010 siya star sa TV Titanic II pelikula. Siya ay kasalukuyang pagkuha para sa [[Rob Zombie]] Ang Lords ng Salem itinakda para sa release sa 2012. Bilang karagdagan, siya naglaro Kalihim ng Estado [[William H. Seward]] sa pelikula Saving Lincoln, na dahil para sa release sa pagkahulog ng 2012. {{BD|1946||Davison, Bruce}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Estados Unidos]] mofsanu8zgepul2cqsw3i2wsw72pv8g Semantika 0 124940 2213849 1689791 2026-06-29T01:22:56Z GinawaSaHapon 102500 Nilipat ni GinawaSaHapon ang pahinang [[Palasurian]] sa [[Semantika]] mula sa redirect: Mas ginagamit na salin 1689790 wikitext text/x-wiki Sa payak na kahulugan, ang '''palasurian''',<ref>http://diksiyonaryo.ph/search/palasurian</ref> tinatawag din na '''''semantics''''' (sa Ingles) o '''semantika''', ay ang pag-aaral ng [[kahulugan]]. Sa ganitong pagkakataon, tumutukoy ang salitang ''kahulugan'' sa kaugnayan sa pagitan ng mga ''tagapagpabatid'' o ''tagapagkahulugan'' (mga ''signifier'' sa Ingles) at kung ano ang ibig sabihin ng mga ito. Ang ganyang mga tagapagpabatid ay ang mga [[salita]], [[pananda]], at mga [[simbolo]]. Samakatuwid, ang semantika ay ang pag-aaral hinggil sa kahulugan o ibig sabihin ng salita, kataga, o wika. Ang sementika ay isa sa tatlong bahagi ng may mas malawak na kontekstong semiotiks, ang pangkalahatang teoriya ng wika. Nagbuhat ang s''emantika'' sa [[wikang Griyego]]ng "σημαντικός" - ''semantikos''<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dshmantiko%2Fs σημαντικός], [[Henry George Liddell]], [[Robert Scott (pilolohista)|Robert Scott]], ''[[A Greek-English Lexicon]]'', nasa [[Perseus Digital Library]]</ref>, na may kahulugang "makabuluhan" o "makatuturan", mula sa ''σημαίνω'' (''semaino''), "may ibig sabihin, nagpapahiwatig ng" at ng mula sa ''σῆμα'' (''sema''), "tanda, marka, sagisag, simbolo". == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{usbong|Wika}} [[Kaurian:Wika]] gnl1kxb7n7hp7ajmzwkb578wsyyiny0 Ula Tirso 0 130694 2213858 1928975 2026-06-29T04:44:05Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon 2213858 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Lalawigan ng Oristano]] kl048jjb9kured6evkanhl5y1al5in0 Australian Open 0 174782 2213897 2210984 2026-06-29T09:26:51Z Tabilay 153890 /* */ 2213897 wikitext text/x-wiki {{Infobox GrandSlamTournaments | Name = Australian Open | Logo = Australian Open Logo 2017.svg | Logo size = 250px | Current = 2026 Australian Open|Australian Open 2026 | Bar Color = #F9D251 | City = Melbourne, Victoria | Country = {{AUS}} | Venue = Melbourne Park | Surface = Plexicushion Prestige | Men Draw = 128S / 128Q / 64D (16Q) | Women Draw = 128S / 128Q / 64D (16Q) | Prize Money = A$ 111,500,000 (2026) | Web site = http://www.australianopen.com/ | Notes = }} == Australian Open == Ang '''Australian Open''' ay isa sa apat na Grand Slam na torneo ng [[tenis]]. Nagsimula ito noong 1905 at mula 1972 ay ginaganap sa [[Melbourne]], [[Victoria (Australia)|Victoria]]. Noong 1988, naging hard court event ito at sa kasalukuyan ay idinaraos sa Melbourne Park tuwing huling dalawang linggo ng Enero, kasabay ng Extreme heat policy kapag matindi ang init. Pangunahing ginaganap ang mga laro sa Rod Laver Arena at Hisense Arena, na may bubungang naiuurong laban sa ulan at init. Katulad ng Wimbledon, may laro rin sa looban. Noong 2008, pinalitan ang dating sahig na Rebound Ace ng Plexicushion Prestige, na mas konsistent at mas kaunting init ang pinapanatili. Sina [[Roger Federer]] at [[Serena Williams]] lamang ang nanalo sa parehong sahig. Naging kontrobersyal ang pagpapalit dahil kahawig nito ang DecoTurf ng [[US Open (tennis)|US Open]]. Tulad ng ibang Grand Slam, may kompetisyong panlalake at pambabae sa isahan, dobleng laro, magkahalong dobleng laro, pati na rin junior, wheelchair, ekshibisyon, at legends. Noong Enero 23, 2010, naitala ang pinakamataas na bilang ng dumalo sa isang araw sa Grand Slam na may 77,043 katao, at kabuuang 653,860 sa buong torneo.<ref name="atpworldtour.com">[http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2010/01/4th-Week/Australian-Open-Final-Word-Statistics.aspx "The Final Word: Australian Open 2010."] ''Tennis - ATP World Tour.'' 31 Enero 2010. ATP World Tour. 21 Enero 2012. {{in lang|en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{authority control}} [[Kategorya:Tennis]] p8gjg9eup87ch5odber5jcna2ai0qqb 2213904 2213897 2026-06-29T11:30:06Z Julius Santos III 139725 2213904 wikitext text/x-wiki {{Infobox GrandSlamTournaments | Name = Australian Open | Logo = Australian Open Logo 2017.svg | Logo size = 250px | Current = 2026 Australian Open|Australian Open 2026 | Bar Color = #F9D251 | City = Melbourne, Victoria | Country = {{AUS}} | Venue = Melbourne Park | Surface = Plexicushion Prestige | Men Draw = 128S / 128Q / 64D (16Q) | Women Draw = 128S / 128Q / 64D (16Q) | Prize Money = A$ 111,500,000 (2026) | Web site = http://www.australianopen.com/ | Notes = }} Ang '''Australian Open''' ay isa sa apat na Grand Slam na torneo ng [[tenis]]. Nagsimula ito noong 1905 at mula 1972 ay ginaganap sa [[Melbourne]], [[Victoria (Australia)|Victoria]]. Noong 1988, naging hard court event ito at sa kasalukuyan ay idinaraos sa Melbourne Park tuwing huling dalawang linggo ng Enero, kasabay ng Extreme heat policy kapag matindi ang init. Pangunahing ginaganap ang mga laro sa Rod Laver Arena at Hisense Arena, na may bubungang naiuurong laban sa ulan at init. Katulad ng Wimbledon, may laro rin sa looban. Noong 2008, pinalitan ang dating sahig na Rebound Ace ng Plexicushion Prestige, na mas konsistent at mas kaunting init ang pinapanatili. Sina [[Roger Federer]] at [[Serena Williams]] lamang ang nanalo sa parehong sahig. Naging kontrobersyal ang pagpapalit dahil kahawig nito ang DecoTurf ng [[US Open (tennis)|US Open]]. Tulad ng ibang Grand Slam, may kompetisyong panlalake at pambabae sa isahan, dobleng laro, magkahalong dobleng laro, pati na rin junior, wheelchair, ekshibisyon, at legends. Noong Enero 23, 2010, naitala ang pinakamataas na bilang ng dumalo sa isang araw sa Grand Slam na may 77,043 katao, at kabuuang 653,860 sa buong torneo.<ref name="atpworldtour.com">[http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2010/01/4th-Week/Australian-Open-Final-Word-Statistics.aspx "The Final Word: Australian Open 2010."] ''Tennis - ATP World Tour.'' 31 Enero 2010. ATP World Tour. 21 Enero 2012. {{in lang|en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{authority control}} [[Kategorya:Tennis]] g9h1raroy7zvjceomionjdhadsxruv0 Lalaking Vitruvio 0 206240 2213800 2084877 2026-06-28T14:14:15Z LknFenix 125962 + Infobox 2213800 wikitext text/x-wiki {{Infobox Artwork | image_file = Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg | title = Lalaking Vitruviano | artist = Leonardo da Vinci | year = ''c.'' 1490 | type = Panulat at tinta na mayroong buhos sa ibabaw ng tuldok ng metal na nasa ibabaw ng papel. | dimensions = {{convert|34.4|x|25.5|cm|in|abbr=on}} | italic title = no |other_title_1={{native name|it|L'uomo vitruviano}}|museum=Gallerie dell'Accademia|city=[[Veneto]], Italya}} Ang '''Lalaking Vitruvio''' (Ingles: ''Vitruvian Man''; Espanyol: ''Hombre de Vitruvio''; Italyano: ''Uomo vitruviano'') ay isang larawang iginuhit ni [[Leonardo da Vinci]] noong dekada 1490.<ref>Stemp, Richard. ''The Secret Language of the Renaissance''.</ref> Mayroon itong mga kasamang mga tala hinggil sa mga nagawa ng arkitektong si [[Vitruvius]]. Ang larawang nakaguhit, na ginawa sa pamamagitan ng panulat at tinta sa ibabaw ng papel, ay naglalarawan ng pigura o hugis ng isang lalaki na nasa dalawang magkapatong na mga posisyon na ang mga bisig at mga binti ay magkahiwalay at magkasabay na nakapaloob sa isang bilog at sa isang parisukat. Ang guhit at teksto ay paminsan-minsang tinatawag na '''Kanon ng mga Proporsiyon''' o, sa hindi kadalasan, bilang '''Mga Proporsiyon ng Lalaki'''. Nakaimbak ito sa [[Accademia|Gallerie dell'Accademia]] sa [[Venice]], [[Italya]], at, katulad ng karamihan sa mga akdang nasa papel, ay paminsan-minsan lamang itinatanghal<ref>{{Cite web|url=http://leonardodavinci.stanford.edu/submissions/clabaugh/history/leonardo.html |title=The Vitruvian man |publisher=Leonardodavinci.stanford.edu |date= |accessdate=2010-08-20}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |title=Da Vinci's Code |publisher=Witcombe.sbc.edu |date= |accessdate=2010-08-20 |archive-date=2020-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419164313/http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |url-status=dead }}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{usbong|Sining|Italya}} [[Kategorya:Sining]] 7yoaaccgb8dxsz72c00ryov9h4axxsh 2213801 2213800 2026-06-28T14:16:36Z LknFenix 125962 + Panimula 2213801 wikitext text/x-wiki {{Infobox Artwork | image_file = Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg | title = Lalaking Vitruvio | artist = Leonardo da Vinci | year = ''c.'' 1490 | type = Panulat at tinta na mayroong buhos sa ibabaw ng tuldok ng metal na nasa ibabaw ng papel. | dimensions = {{convert|34.4|x|25.5|cm|in|abbr=on}} | italic title = no |other_title_1={{native name|it|L'uomo vitruviano}}|museum=Gallerie dell'Accademia|city=[[Veneto]], Italya}} Ang '''Lalaking Vitruvio''' (({{langx|en|Virtuvian Man}}, {{langx|it|L'uomo vitruviano}}) ay isang larawang iginuhit ni [[Leonardo da Vinci]] noong dekada 1490.<ref>Stemp, Richard. ''The Secret Language of the Renaissance''.</ref> Mayroon itong mga kasamang mga tala hinggil sa mga nagawa ng arkitektong si [[Vitruvius]]. Ang larawang nakaguhit, na ginawa sa pamamagitan ng panulat at tinta sa ibabaw ng papel, ay naglalarawan ng pigura o hugis ng isang lalaki na nasa dalawang magkapatong na mga posisyon na ang mga bisig at mga binti ay magkahiwalay at magkasabay na nakapaloob sa isang bilog at sa isang parisukat. Ang guhit at teksto ay paminsan-minsang tinatawag na '''Kanon ng mga Proporsiyon''' o, sa hindi kadalasan, bilang '''Mga Proporsiyon ng Lalaki'''. Nakaimbak ito sa [[Accademia|Gallerie dell'Accademia]] sa [[Venice]], [[Italya]], at, katulad ng karamihan sa mga akdang nasa papel, ay paminsan-minsan lamang itinatanghal<ref>{{Cite web|url=http://leonardodavinci.stanford.edu/submissions/clabaugh/history/leonardo.html |title=The Vitruvian man |publisher=Leonardodavinci.stanford.edu |date= |accessdate=2010-08-20}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |title=Da Vinci's Code |publisher=Witcombe.sbc.edu |date= |accessdate=2010-08-20 |archive-date=2020-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419164313/http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |url-status=dead }}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{usbong|Sining|Italya}} [[Kategorya:Sining]] 399qpi9q57i78a4e9c0iub16rmrczrw 2213802 2213801 2026-06-28T14:17:50Z LknFenix 125962 Inayos ang typo 2213802 wikitext text/x-wiki {{Infobox Artwork | image_file = Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg | title = Lalaking Vitruvio | artist = Leonardo da Vinci | year = ''c.'' 1490 | type = Panulat at tinta na mayroong buhos sa ibabaw ng tuldok ng metal na nasa ibabaw ng papel. | dimensions = {{convert|34.4|x|25.5|cm|in|abbr=on}} | italic title = no |other_title_1={{native name|it|L'uomo vitruviano}}|museum=Gallerie dell'Accademia|city=[[Veneto]], Italya}} Ang '''Lalaking Vitruvio''' ({{langx|en|Virtuvian Man}}, {{langx|it|L'uomo vitruviano}}) ay isang larawang iginuhit ni [[Leonardo da Vinci]] noong dekada 1490.<ref>Stemp, Richard. ''The Secret Language of the Renaissance''.</ref> Mayroon itong mga kasamang mga tala hinggil sa mga nagawa ng arkitektong si [[Vitruvius]]. Ang larawang nakaguhit, na ginawa sa pamamagitan ng panulat at tinta sa ibabaw ng papel, ay naglalarawan ng pigura o hugis ng isang lalaki na nasa dalawang magkapatong na mga posisyon na ang mga bisig at mga binti ay magkahiwalay at magkasabay na nakapaloob sa isang bilog at sa isang parisukat. Ang guhit at teksto ay paminsan-minsang tinatawag na '''Kanon ng mga Proporsiyon''' o, sa hindi kadalasan, bilang '''Mga Proporsiyon ng Lalaki'''. Nakaimbak ito sa [[Accademia|Gallerie dell'Accademia]] sa [[Venice]], [[Italya]], at, katulad ng karamihan sa mga akdang nasa papel, ay paminsan-minsan lamang itinatanghal<ref>{{Cite web|url=http://leonardodavinci.stanford.edu/submissions/clabaugh/history/leonardo.html |title=The Vitruvian man |publisher=Leonardodavinci.stanford.edu |date= |accessdate=2010-08-20}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |title=Da Vinci's Code |publisher=Witcombe.sbc.edu |date= |accessdate=2010-08-20 |archive-date=2020-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419164313/http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |url-status=dead }}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{usbong|Sining|Italya}} [[Kategorya:Sining]] 3ks2g739lxehpmn1921f1kp37ohvgsb 2213803 2213802 2026-06-28T14:22:42Z LknFenix 125962 + Panimula 2213803 wikitext text/x-wiki {{Infobox Artwork | image_file = Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg | title = Lalaking Vitruvio | artist = Leonardo da Vinci | year = ''c.'' 1490 | type = Panulat at tinta na mayroong buhos sa ibabaw ng tuldok ng metal na nasa ibabaw ng papel. | dimensions = {{convert|34.4|x|25.5|cm|in|abbr=on}} | italic title = no |other_title_1={{native name|it|L'uomo vitruviano}}|museum=Gallerie dell'Accademia|city=[[Venecia]], Italya}} Ang '''Lalaking Vitruvio''' ({{langx|en|Virtuvian Man}}, {{langx|it|L'uomo vitruviano}}) ay isang larawang iginuhit ng Italyanong alagad ng sining at agham noong [[Renasimyentong Italyano|Renasimyento]] na si [[Leonardo da Vinci]], bandang 1490.<ref>Stemp, Richard. ''The Secret Language of the Renaissance''.</ref> Mayroon itong mga kasamang mga tala hinggil sa mga nagawa ng arkitektong si [[Vitruvius]]. Ang larawang nakaguhit, na ginawa sa pamamagitan ng panulat at tinta sa ibabaw ng papel, ay naglalarawan ng pigura o hugis ng isang lalaki na nasa dalawang magkapatong na mga posisyon na ang mga bisig at mga binti ay magkahiwalay at magkasabay na nakapaloob sa isang bilog at sa isang parisukat. Ang guhit at teksto ay paminsan-minsang tinatawag na '''Kanon ng mga Proporsiyon''' o, sa hindi kadalasan, bilang '''Mga Proporsiyon ng Lalaki'''. Nakaimbak ito sa [[Accademia|Gallerie dell'Accademia]] sa [[Venice]], [[Italya]], at, katulad ng karamihan sa mga akdang nasa papel, ay paminsan-minsan lamang itinatanghal<ref>{{Cite web|url=http://leonardodavinci.stanford.edu/submissions/clabaugh/history/leonardo.html |title=The Vitruvian man |publisher=Leonardodavinci.stanford.edu |date= |accessdate=2010-08-20}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |title=Da Vinci's Code |publisher=Witcombe.sbc.edu |date= |accessdate=2010-08-20 |archive-date=2020-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419164313/http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |url-status=dead }}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{usbong|Sining|Italya}} [[Kategorya:Sining]] l3cy44matr8c2vl0ycgoa9c6e0yphek 2213859 2213803 2026-06-29T04:53:30Z LknFenix 125962 + Panimula 2213859 wikitext text/x-wiki {{Infobox Artwork | image_file = Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg | title = Lalaking Vitruvio | artist = [[Leonardo da Vinci]] | year = ''c.'' 1490 | type = Panulat at tinta na mayroong buhos sa ibabaw ng tuldok ng metal na nasa ibabaw ng papel. | dimensions = {{convert|34.4|x|25.5|cm|in|abbr=on}} | italic title = no |other_title_1={{native name|it|L'uomo vitruviano}}|museum=Gallerie dell'Accademia|city=[[Venecia]], Italya}} Ang '''Lalaking Vitruvio''' ({{langx|en|Virtuvian Man}}, {{langx|it|L'uomo vitruviano}}) ay isang larawang [[Pagguhit|iginuhit]] ng Italyanong alagad ng sining at agham noong [[Renasimyentong Italyano|Renasimyento]] na si [[Leonardo da Vinci]], bandang 1490.<ref>Stemp, Richard. ''The Secret Language of the Renaissance''.</ref> Hango sa mga ideya ng Romanong arkitektong si [[Vitruvio]], inilalarawan nito ang isang hubad na lalaki sa dalawang magkapatong na posisyong nakatayo, na nakapaloob sa isang [[bilog]] at isang [[parisukat]]. Inilarawan ito ng historyador ng sining na si Carmen C. Bambach bilang “karapat-dapat na kabilang sa mga pinakakilalang larawan ng [[Kalinangang Kanluranin|Kanluraning sibilisasyon]] sa lahat ng panahon".{{sfnp|Bambach|2019a|p=224}} Bagama't hindi lamang ito ang guhit na hango sa mga ideya ni Vitruvio, natatanging pinagsasama ng gawa ni Leonardo ang artistikong pananaw at siyentipikong pagsisiyasat, at madalas itong ituring na isang huwarang halimbawa ng Mataas na Renasimyento. Ang guhit at teksto ay paminsan-minsang tinatawag na '''Kanon ng mga Proporsiyon''' o, sa hindi kadalasan, bilang '''Mga Proporsiyon ng Lalaki'''. Nakaimbak ito sa [[Accademia|Gallerie dell'Accademia]] sa [[Venice]], [[Italya]], at, katulad ng karamihan sa mga akdang nasa papel, ay paminsan-minsan lamang itinatanghal<ref>{{Cite web|url=http://leonardodavinci.stanford.edu/submissions/clabaugh/history/leonardo.html |title=The Vitruvian man |publisher=Leonardodavinci.stanford.edu |date= |accessdate=2010-08-20}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |title=Da Vinci's Code |publisher=Witcombe.sbc.edu |date= |accessdate=2010-08-20 |archive-date=2020-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419164313/http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |url-status=dead }}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{usbong|Sining|Italya}} [[Kategorya:Sining]] 74qdas4an17sg99pi87kobq9cfqyfh1 2213860 2213859 2026-06-29T05:03:55Z LknFenix 125962 Pag-aayos sa sanggunian 2213860 wikitext text/x-wiki {{Infobox Artwork | image_file = Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg | title = Lalaking Vitruvio | artist = [[Leonardo da Vinci]] | year = ''c.'' 1490 | type = Panulat at tinta na mayroong buhos sa ibabaw ng tuldok ng metal na nasa ibabaw ng papel. | dimensions = {{convert|34.4|x|25.5|cm|in|abbr=on}} | italic title = no |other_title_1={{native name|it|L'uomo vitruviano}}|museum=Gallerie dell'Accademia|city=[[Venecia]], Italya}} Ang '''Lalaking Vitruvio''' ({{langx|en|Virtuvian Man}}, {{langx|it|L'uomo vitruviano}}) ay isang larawang [[Pagguhit|iginuhit]] ng Italyanong alagad ng sining at agham noong [[Renasimyentong Italyano|Renasimyento]] na si [[Leonardo da Vinci]], bandang 1490.<ref>Stemp, Richard. ''The Secret Language of the Renaissance''.</ref> Hango sa mga ideya ng Romanong arkitektong si [[Vitruvio]], inilalarawan nito ang isang hubad na lalaki sa dalawang magkapatong na posisyong nakatayo, na nakapaloob sa isang [[bilog]] at isang [[parisukat]]. Inilarawan ito ng historyador ng sining na si Carmen C. Bambach bilang “karapat-dapat na kabilang sa mga pinakakilalang larawan ng [[Kalinangang Kanluranin|Kanluraning sibilisasyon]] sa lahat ng panahon".<ref name="Bambach">{{cite book |last=Bambach |first=Carmen C. |author-link=Carmen C. Bambach |year=2019a |title=Leonardo da Vinci Rediscovered |volume=2, The Maturing of a Genius: 1485–1506 |publisher=[[Yale University Press]] |location=New Haven |isbn=978-0-300-19195-0 |language=en|trans-title=Leonardo da Vinci Muling Natuklasan}}</ref>{{Rp|224}} Bagama't hindi lamang ito ang guhit na hango sa mga ideya ni Vitruvio, natatanging pinagsasama ng gawa ni Leonardo ang artistikong pananaw at siyentipikong pagsisiyasat, at madalas itong ituring na isang huwarang halimbawa ng Mataas na Renasimyento. Ang guhit at teksto ay paminsan-minsang tinatawag na '''Kanon ng mga Proporsiyon''' o, sa hindi kadalasan, bilang '''Mga Proporsiyon ng Lalaki'''. Nakaimbak ito sa [[Accademia|Gallerie dell'Accademia]] sa [[Venice]], [[Italya]], at, katulad ng karamihan sa mga akdang nasa papel, ay paminsan-minsan lamang itinatanghal<ref>{{Cite web|url=http://leonardodavinci.stanford.edu/submissions/clabaugh/history/leonardo.html |title=The Vitruvian man |publisher=Leonardodavinci.stanford.edu |date= |accessdate=2010-08-20}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |title=Da Vinci's Code |publisher=Witcombe.sbc.edu |date= |accessdate=2010-08-20 |archive-date=2020-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419164313/http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |url-status=dead }}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{usbong|Sining|Italya}} [[Kategorya:Sining]] 2v7wdyiuzrm0bzr1x20ekqwyu84zpl8 2213861 2213860 2026-06-29T05:42:33Z LknFenix 125962 + Paglalarawan 2213861 wikitext text/x-wiki {{Infobox Artwork | image_file = Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg | title = Lalaking Vitruvio | artist = [[Leonardo da Vinci]] | year = ''c.'' 1490 | type = Panulat at tinta na mayroong buhos sa ibabaw ng tuldok ng metal na nasa ibabaw ng papel. | dimensions = {{convert|34.4|x|25.5|cm|in|abbr=on}} | italic title = no |other_title_1={{native name|it|L'uomo vitruviano}}|museum=Gallerie dell'Accademia|city=[[Venecia]], Italya}} Ang '''Lalaking Vitruvio''' ({{langx|en|Virtuvian Man}}, {{langx|it|L'uomo vitruviano}}) ay isang larawang [[Pagguhit|iginuhit]] ng Italyanong alagad ng sining at agham noong [[Renasimyentong Italyano|Renasimyento]] na si [[Leonardo da Vinci]], bandang 1490.<ref>Stemp, Richard. ''The Secret Language of the Renaissance''.</ref> Hango sa mga ideya ng Romanong arkitektong si [[Vitruvio]], inilalarawan nito ang isang hubad na lalaki sa dalawang magkapatong na posisyong nakatayo, na nakapaloob sa isang [[bilog]] at isang [[parisukat]]. Inilarawan ito ng historyador ng sining na si Carmen C. Bambach bilang “karapat-dapat na kabilang sa mga pinakakilalang larawan ng [[Kalinangang Kanluranin|Kanluraning sibilisasyon]] sa lahat ng panahon".<ref name="Bambach">{{cite book |last=Bambach |first=Carmen C. |author-link=Carmen C. Bambach |year=2019a |title=Leonardo da Vinci Rediscovered |volume=2, The Maturing of a Genius: 1485–1506 |publisher=[[Yale University Press]] |location=New Haven |isbn=978-0-300-19195-0 |language=en|trans-title=Leonardo da Vinci Muling Natuklasan}}</ref>{{Rp|224}} Bagama't hindi lamang ito ang guhit na hango sa mga ideya ni Vitruvio, natatanging pinagsasama ng gawa ni Leonardo ang artistikong pananaw at siyentipikong pagsisiyasat, at madalas itong ituring na isang huwarang halimbawa ng Mataas na Renasimyento. Ang guhit at teksto ay paminsan-minsang tinatawag na '''Kanon ng mga Proporsiyon''' o, sa hindi kadalasan, bilang '''Mga Proporsiyon ng Lalaki'''. Nakaimbak ito sa [[Accademia|Gallerie dell'Accademia]] sa [[Venice]], [[Italya]], at, katulad ng karamihan sa mga akdang nasa papel, ay paminsan-minsan lamang itinatanghal<ref>{{Cite web|url=http://leonardodavinci.stanford.edu/submissions/clabaugh/history/leonardo.html |title=The Vitruvian man |publisher=Leonardodavinci.stanford.edu |date= |accessdate=2010-08-20}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |title=Da Vinci's Code |publisher=Witcombe.sbc.edu |date= |accessdate=2010-08-20 |archive-date=2020-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419164313/http://witcombe.sbc.edu/davincicode/leonardo-vitruvian-man.html |url-status=dead }}</ref> ==Paglalarawan== Ang [[Pagguhit|dibuho]] ay pangunahing isinagawa gamit ang panulat at mapusyaw na kayumangging tinta, at may mga bakas ng kayumangging ''wash'' ([[akwarela]]).<ref name="Bambach" />{{Rp|221}}{{refn|Ang mga mas naunang pag-aaral nina {{harvtxt|Kemp|1981|p=116}} at Arasse {{harvtxt|Arasse|1998|p=105}} ay walang binabanggit na akwarela, bagama't malinaw itong nakasaad sa mga mas bagong pag-aaral nina {{harvtxt|Bambach|2019a|p=221}} at {{harvtxt|Zöllner|2019|p=399}}.|group=n}} Ang papel ay may sukat na {{convert|34.4|x|25.5|cm|in|abbr=on}}, na mas malaki kaysa sa karamihan ng mga ''folio'' na pahina ng manuskrito ni Leonardo.{{refn|Karamihan sa mga "folio" na pahina ng manuskrito ni Leonardo ay may sukat na mula {{convert|29|x|22|cm|in|abbr=on}} hanggang {{convert|31.5|x|22|cm|in|abbr=on}}. Binanggit ni Bambach na marami sa mas maliliit na folio na ito ay malamang na mas malaki noong una, ngunit kalaunan ay pinutulan o pinaliitan upang maibagay sa pagbibigkis.<ref name="Bambach"/>{{Rp|224}} |group=n}} Orihinal ding ginawa ang papel nang bahagyang hindi pantay, gaya ng makikita sa mga di-regular na gilid nito.<ref name="Bambach" />{{Rp|224}} Ipinakikita ng masusing pagsusuri sa dibuho na maingat itong inihanda at walang mga "linyang pahapyaw at hindi pa tiyak".<ref name="Isaacson">{{cite book |last=Isaacson |first=Walter |author-link=Walter Isaacson |year=2017 |title=Leonardo da Vinci |publisher=[[Simon & Schuster]] |location=New York |isbn=978-1-5011-3915-4 |url=https://archive.org/details/leonardodavinci0000isaa |url-access=limited |language=en}}</ref>{{Rp|155}} Gumamit si Leonardo ng ''metalpoint'' kasama ng mga kaliper at kompas upang makalikha ng mga tumpak na linya, at gumamit ng maliliit na marka ng tik para sa mga sukat.<ref name="Bambach" />{{Rp|221}}<ref name="Isaacson"/>{{Rp|155}} Ipinakikita ng mga markang ito ng kompas ang isang panloob na estruktura ng "mga sinusukat na pagitan" na lumilitaw kasabay ng pangkalahatang estrukturang nalilikha ng mga heometrikong hugis.<ref name="Kemp2019"> {{cite book |last=Kemp |first=Martin |author-link=Martin Kemp (art historian) |year=2019 |title=Leonardo da Vinci: The 100 Milestones |publisher=[[Sterling Publishing|Sterling]] |location=New York |isbn=978-1-4549-304-26 |language=en|trans-title=Leonardo da Vinci: Ang 100 Milyahe}}</ref>{{Rp|85}} ==Talababa== {{Reflist|group=n|colwidth=30em}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{usbong|Sining|Italya}} [[Kategorya:Sining]] ruupq7fio1dpxae61wqjr8zn8llzayy Unibersidad ng Vilnius 0 251701 2213820 1796592 2026-06-28T21:26:46Z Glennznl 73709 2213820 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Vilnius_University_Great_Courtyard_2,_Vilnius,_Lithuania_-_Diliff.jpg|right|thumb|Ang Grand Courtyard ng Vilnius University at Simbahan ng St. Johns.]] [[Talaksan:Vilnius_University,_Lithuania,_Sept._2008.jpg|left|thumb|Vilnius University Library Courtyard]] Ang '''Unibersidad ng Vilnius '''({{Lang-lt|Vilniaus universitetas}}; [[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Vilnius University'') ay ang pinakamatandang unibersidad sa mga estadong [[Mga estadong Baltiko|Baltiko]] at isa sa mga pinakamatanda sa Hilagang Europa. Ito ay ang pinakamalaking [[Pamantasan|unibersidad]] sa Lithuania. Ang unibersidad ay itinatag noong 1579 bilang ang Akademyang [[Kapisanan ni Hesus|Heswita]] (Kolehiyo) ng Vilnius ni Grand Duke ng Lithuania at Hari ng Poland, Stephen Báthory. Ito ay ang ikatlong pinakamatandang unibersidad (pagkatapos ng Cracow Academy at ang Albertina, ang Unibersidad ng Königsberg) sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]]. Bilang resulta ng Ikatlong Pagkakabahagi ng Poland (1795) at ang Pag-aalsa ng Nobyembre (1830-1831), ang unibersidad ay sinarado at suspendido ang operasyon nito hanggang 1919. Matapos ang World War I, nabigo ang mga pagtatangkang itayo muli ang pamantasan ng bansang [[Lithuania]] (Disyembre 1918) at mananakop na pwersang [[Unyong Sobyet|Sobiyet]] (Marso 1919). Sa wakas, ito ay naitatag muli bilang Pamantasang Stefan Batory sa Poland (Agosto 1919), isang panahong nasundan ng isa pang pananakop ng pwersang Sobiyet noong 1920, at ng dalawang-taong Republika ng Gitnang Lithuania, na inilahok sa Poland noong 1922. Ang kabuuan ng kampus ng Unibersidad ng Vilnius ay kumakatawan sa lahat ng mga pangunahing estilo ng arkitektura na nanaig sa [[Lithuania|Litwanya]]: Gotika, [[Renasimiyento]], [[Istilong Baroque|Baroque]] at Klasisismo. {{coord|format=dms|display=title}} {{Stub|Edukasyon}} {{authority control}} [[Kategorya:Mga pamantasan]] 4nf8r4i83ww9dskzxbsp34hfyf9k7jt Maharlika Pilipinas Basketball League 0 281792 2213789 2209391 2026-06-28T12:12:52Z Jake Mendoza 97820 /* */ 2213789 wikitext text/x-wiki {{pp-vandalism|small=yes}} {{infobox sports league |title = Maharlika Pilipinas Basketball League (MPBL) |current_season = 2020–21 MPBL Playoffs |logo = |sport = Basketball |founded = {{start date and age|2017|08|29}} |founder = [[Manny Pacquiao]] |inaugural = [[Panahong MPBL 2018–19|2018–19]] |coo = [[Zaldy Realubit]] |commissioner = [[Kenneth Duremdes]] |motto= ''Ang Liga Ng Bawat Pilipino'' <br>({{translation|The League of Every Filipino}}) |teams = [[#Koponan|31]] |country = {{flag|Pilipinas}} |headquarters = [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]] |continent = [[FIBA Asia]] ([[Asia]]) |champion = {{nowrap|[[San Juan Knights]]<br />([[Panahong MPBL 2018–19|2018–19]])}} |most_champs = {{nowrap|[[San Juan Knights|San Juan Knights-Go for Gold]] ('''1''')<br> [[Batangas City Athletics|Batangas City Athletics-Tanduay]] ('''1''')}} |tv = [[Kapamilya Channel]] (Channel 8 & HD Channel 167)<br>[[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]] (Channel 11)<br> |website = {{URL|mpbl.web.geniussports.com}} }} Ang '''Maharlika Pilipinas Basketball League''' o '''MPBL''' ay isang liga ng rehiyong liga ng [[basketbol]] sa Pilipinas. Ito ay nagbukas noong 29 Agosto 2017. ==Kasaysayan== ==Mga Koponan== {|style="margin-left:auto;margin-right:auto" |- |{{location map+|Philippines|width=540|float=center|caption=Locations of MPBL teams (NCR & Cavite are pinned by blue pogs)|places= {{location map~ | Philippines |lat=14.58 |long=121.00 |label=<div style="font-size:80%;"></div>|mark=Blue pog.svg|position=top}} {{location map~ | Philippines |lat=13.75 |long=121.05 |label= <div style="font-size:80%;">[[Tanduay Athletics Batangas|Athletics]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=14.68 |long=120.54 |label=<div style="font-size:80%;">[[Bataan Defenders|Risers]] </div>|position=left}} {{location map~ | Philippines |lat=15.495133 |long=120.973843|label=<div style="font-size:80%;">[[Nueva Ecija MiGuard|MiGuard]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=14.8563 |long=120.8139 |label= <div style="font-size:80%;">[[Bulacan Kuyas|Kuyas]] </div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=14.4297 |long=120.9367|label=<div style="font-size:80%;">[[Cavite]]</div>|mark=Blue pog.svg|position=left}} {{location map~ | Philippines |lat=14.33 |long=121.08|label=<div style="font-size:80%;">[[Laguna Heroes|Heroes]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=15.03 |long=120.68|label=<div style="font-size:80%;">[[Pampanga Lanterns|Long Giant Lanterns]]</div>|position=left}} {{location map~ | Philippines |lat=14.58 |long=121.17|label=<div style="font-size:80%;">[[Rizal Crusaders|Golden Coolers]]</div>|position=right}} {{location map~| Philippines |lat=13.4070 |long=121.1778|label=<div style="font-size:80%;">[[Mindoro Tamaraws|Tamaraws]]</div>|position=right}} {{location map~| Philippines |lat=13.1388|long=123.7343|label=<div style="font-size:80%;">[[Bicol Volcanoes|Volcanoes]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=6.65 |long=122.13|label=<div style="font-size:80%;">[[Basilan Steel|Steel]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=10.30 |long=123.90|label=<div style="font-size:80%;">[[Cebu City Sharks|Sharks]]</div>|position=left}} {{Location map~ | Philippines |lat=10.640739 |long=122.968956|label=<div style="font-size:80%;">[[Bacolod Master Sardines|Master Sardines]]</div>|position=right}} {{Location map~ | Philippines |lat=10.7117|long=122.5625|label=<div style="font-size:80%;">[[Iloilo United Royals|Royals]]</div>|position=left}} {{location map~ | Philippines |lat=6.08|long=125.67|label=<div style="font-size:80%;">[[Davao Occidental Tigers|Tigers]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=6.12|long=125.17|label=<div style="font-size:80%;">[[GenSan Warriors|Warriors]]</div>|position=left}} {{location map~ | Philippines |lat=6.5003 |long=124.8435 |label=<div style="font-size:80%;">[[Soccsksargen KAPA|KAPA]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=6.92|long=122.08|label=<div style="font-size:80%;">[[Zamboanga Family's Brand Sardines|Family's Brand Sardines]]</div>|position=left}} <!--DISPLAY OF METRO MANILA & CAVITE TEAMS IN UPPER LEFT--> {{Location map~ |Luzon |mark=TransparentPlaceholder.png |marksize=1 |lat=18.95 |long=118.7 |label=<div style="font-size:80%;"> '''[[Metro Manila|NCR]]&nbsp;teams'''<br /> [[Muntinlupa Cagers|Cagers]]<br /> [[Quezon City Capitals|Capitals]]<br /> [[Navotas Clutch|Clutch]]<br /> [[Valenzuela Classic|Classic]]<br /> [[San Juan Knights|Knights]]<br /> [[Caloocan Supremos|Supremos]]<br /> [[Parañaque Patriots|Patriots]]<br /> [[Pasig Pirates|Realtors]]<br /> [[Marikina Shoemasters|Shoemasters]]<br /> [[Makati Super Crunch|Super Crunch]]<br /> [[Manila Stars|Stars]]<br /> [[Pasay Voyagers|Voyagers]]<br /> '''[[Cavite]]&nbsp;teams'''<br /> [[Imus Bandera|Bandera]]<br /> [[Bacoor Strikers|Strikers]] </div>|position=right}} }} |{{location map+|Metro Manila|width=300|float=right|caption=Greater Metro Manila (NCR) and Cavite MPBL Teams|places= {{location map~ | Metro Manila | label=[[Quezon City Capitals|Capitals]] | position=top | lat=14.620556 | long=121.053333 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Valenzuela Classic|Classic]] | position=top | lat=14.6994 | long=120.9887 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Navotas Clutch|Clutch]] | position=left | lat=14.6667 | long=120.9417 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Muntinlupa Cagers|Cagers]] | position=right | lat=14.383108 | long=121.049 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Parañaque Patriots|Patriots]] | position= | lat=14.4796 | long=120.9962 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Caloocan Supremos|Supremos]] | position=right |lat=14.7504602 |long=121.0186072 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Makati Super Crunch|Super Crunch]] | position=top | lat=14.55 | long=121.03 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Manila Stars|Stars]] | position=top | lat=14.58 | long=121.0 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Marikina Shoemasters|Shoemasters]] | position=top | lat=14.65 | long=121.1 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Pasay Voyagers|Voyagers]] | position=bottom | lat=14.55 | long=121.0 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Pasig Pirates|Realtors]] | position=bottom | lat=14.57 | long=121.0833 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[San Juan Knights|Knights]] | position= | lat=14.6 | long=121.03 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Bacoor Strikers|Strikers]] | position=bottom | lat=14.431761| long=120.968190 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Imus Bandera|Bandera]] | position=left | lat=14.432617| long=120.947996 | mark=Blue pog.svg}} }} |} {| class="navbox wikitable" style="width:100%; text-align:left" |- ! style="background:white"|Team ! style="background:white"|Locality ! style="background:white"|Main Sponsor ! style="background:white"|Arena ! style="background:white"|Capacity ! style="background:white"|Founded ! style="background:white"|Joined ! style="background:white"|Head coach |- ! style="background:#1D428A;" colspan="9"|<span style="color:#FFFFFF;">Northern Division</span> |- | '''[[Bataan Risers]]''' | [[Balanga, Bataan|Balanga]], [[Bataan]] | | People's Center Capitol | align=center|4,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | [[Jong Uichico]] |- | '''[[Bulacan Kuyas]]''' | [[Malolos]], [[Bulacan]]<br>[[Baliuag]], [[Bulacan]] | [[Mighty Sports]] | Bulacan Capitol Gymnasium<br>Baliwag Star Arena | align=center|5,000<br>5,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2017 | Britt Reroma |- | '''[[Caloocan Supremos]]''' | [[Caloocan]], <br> [[Metro Manila]] | Victory Liner | [[Caloocan Sports Complex]] | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2017 | John Kallos |- | '''[[Makati Super Crunch]]'''<ref name="expansion5">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/839512/makati-makes-mpbl-sweet-16/|title=MPBL reaches Sweet 16 as Makati enters as latest expansion ball club|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 11, 2018|archive-date=Abril 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180411025949/http://www.foxsports.ph/basketball/839512/makati-makes-mpbl-sweet-16/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.foxsports.ph/basketball/mpbl/934588/makati-ditches-skyscrapers-mpbl-moniker-as-team-unveils-super-crunch/|title=Makati ditches Skyscrapers MPBL moniker as team unveils Super Crunch|publisher=[[Fox Sports]]|date=November 5, 2018|accessdate=November 5, 2018}}{{Dead link|date=Pebrero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[Makati]], <br> [[Metro Manila]] <br> [[Pasig]], <br> [[Metro Manila]] | Super Crunch | [[Ynares Sports Arena]] <small>(temporary)</small> | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | [[Cholo Villanueva]] |- | '''[[Manila Stars]]'''<ref name="expansion4">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/cover-story/838373/manila-team-rizal-raise-maharlika-pilipinas-member-teams-15/|title=Manila, Team Rizal raise Maharlika Pilipinas member teams to 15|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 8, 2018|archive-date=Abril 8, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180408073307/http://www.foxsports.ph/cover-story/838373/manila-team-rizal-raise-maharlika-pilipinas-member-teams-15/|url-status=dead}}</ref> | [[Manila]], <br> [[Metro Manila]] | Frontrow International | San Andres Sports Complex | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | [[Philip Cezar]] |- | '''[[Navotas Clutch]]''' | [[Navotas]], <br> [[Metro Manila]] <br> [[Manila]], <br> [[Metro Manila]] | Uni-Pak Sardines | Navotas Sports Complex<br>San Andres Sports Complex <small>(temporary)</small> | align=center|1,000<br>3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Gabby Severino |- | '''[[Nueva Ecija MiGuard]]''' | [[Cabanatuan City]], [[Nueva Ecija]] | MiGuard | Araullo University Gym | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2019 | Eric Gascon |- | '''[[Pampanga Lanterns|Pampanga Long Giant Lanterns]]'''<ref name="expansion6">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/mpbl/846140/anybody-wants-know-pampangas-moniker/|title=MPBL: Anybody wants to know what Pampanga’s moniker is?|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 25, 2018}}{{Dead link|date=Enero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[Angeles City|Angeles]], [[Pampanga]] | ADG Group of Companies | [[Angeles University Foundation|Angeles University Foundation Sports and Cultural Center]] | align=center|2,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Aldrin Morante |- | '''[[Parañaque Patriots]]''' | [[Parañaque]], <br> [[Metro Manila]] | yabo Sports | [[Olivarez College|Olivarez College Coliseum]] | align=center|3,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2017 | Monel Kallos |- | '''[[Pasay Voyagers]]'''<ref name="expansion13">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/855388/unheralded-lastimosa-2-ex-pros-lead-pasays-mpbl-campaign/|title=Unheralded Lastimosa, 2 ex-pros lead Pasay’s MPBL campaign|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=May 13, 2018}}{{Dead link|date=Enero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[Pasay]], <br> [[Metro Manila]] | FamilyMart | [[Cuneta Astrodome]] | align=center|12,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Cholo Martin |- | '''[[Pasig Pirates|Pasig Sta Lucia. Realtors]]'''<ref name="expansion2">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/836727/pasig-pirates-set-sail/|title=Pasig Pirates set to sail again|last=Reyes|first=Jonas Egan|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 6, 2018}}{{Dead link|date=Enero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[Pasig]], <br> [[Metro Manila]] | [[Sta. Lucia Land Inc.]] | [[Pasig Sports Center]] | align=center|2,500 | align=center|1998* | align=center|2018 | Ronjay Enrile |- | '''[[Quezon City Capitals]]''' | [[Quezon City]], <br> [[Metro Manila]] | Black Mamba Energy Drink | [[Blue Eagle Gym]]<br>[[Trinity University of Asia|Henry Noble Gymnasium, Trinity University of Asia]]<br>JCSGO Seed Dome | align=center|7,500 <br> 980 <br> 1,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Vis Valencia |- | '''[[Rizal Crusaders|Rizal Golden Coolers<br> - Xentro Mall]]'''<ref name="expansion4"/><ref>{{cite news|url=http://www.foxsports.ph/basketball/868257/team-rizal-planning-to-change-moniker-for-mpbl-season/|title=Team Rizal planning to change moniker for MPBL season|publisher=Fox Sports Philippines|last=Joble|first=Rey|accessdate=June 11, 2018|archive-date=Hunyo 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142600/http://www.foxsports.ph/basketball/868257/team-rizal-planning-to-change-moniker-for-mpbl-season/|url-status=dead}}</ref> | [[Antipolo]], [[Rizal]] | Golden Coolers Plus 50 <br> Xentro Mall | [[Ynares Center]] | align=center|7,400 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Jayvee Gayoso |- | '''[[San Juan Knights]]'''<ref name="expansion3">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/838339/ex-senator-estrada-excited-see-cardona-led-san-juan-knights-mpbl/|title=Ex-Senator Estrada excited to see Cardona-led San Juan Knights in MPBL|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 8, 2018|archive-date=Abril 8, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180408010243/http://www.foxsports.ph/basketball/838339/ex-senator-estrada-excited-see-cardona-led-san-juan-knights-mpbl/|url-status=dead}}</ref> | [[San Juan, Metro Manila|San Juan]], <br> [[Metro Manila]] | Go For Gold | [[Filoil Flying V Centre]] | align=center|5,500 | align=center|1999* | align=center|2018 | Randy Alcantara |- | '''[[Valenzuela Classic|Valenzuela SPVTOP Marketplace]]''' | [[Valenzuela, Metro Manila|Valenzuela]], <br> [[Metro Manila]] | SPVTOP Marketplace | Valenzuela City Astrodome | align=center|2,158 | colspan="2" style="text-align:center;"|2017 | Gerry Esplana |- ! style="background:#C8102E;" colspan="9"|<span style="color:#FFFFFF;">Southern Division</span> |- | '''[[Bacoor Strikers|Bacoor City Strikers]]'''<ref name="expansion14">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/859223/mpbl-welcomes-bacoor-strikers-26th-squad/|title=MPBL welcomes Bacoor Strikers as 26th squad|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|date=|accessdate=May 23, 2018|archive-date=Mayo 23, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180523173033/http://www.foxsports.ph/basketball/859223/mpbl-welcomes-bacoor-strikers-26th-squad/|url-status=dead}}</ref> | [[Bacoor City]], [[Cavite]] | | Strike Gymnasium | align=center|1,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | [[Leo Isaac]] |- | '''[[Basilan Steel]]''' <ref name="expansion12">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/853797/mpbl-wants-show-good-side-25th-member-squad-basilan/|title=MPBL wants to show good side of 25th member squad Basilan|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|date=|accessdate=May 12, 2018|archive-date=Mayo 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180512112519/http://www.foxsports.ph/basketball/853797/mpbl-wants-show-good-side-25th-member-squad-basilan/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/mpbl/860851/tough-as-steel-basilan-hopes-live-teams-new-moniker/|title=Basilan hopes to live up to team’s new moniker|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|date=|accessdate=May 25, 2018|archive-date=Mayo 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180526041103/http://www.foxsports.ph/basketball/mpbl/860851/tough-as-steel-basilan-hopes-live-teams-new-moniker/|url-status=dead}}</ref> | [[Lamitan]], [[Basilan]] | Jumbo Plastic Linoleum | Lamitan Capitol Gymnasium | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Jerson Cabiltes |- | '''[[Batangas City Athletics|Batangas City Tanduay Athletics]]''' | [[Batangas City]], [[Batangas]] | [[Tanduay]] | Batangas City Sports Center <br> [[Batangas State University|Batangas State University Gymnasium]] | align=center|4,000<br>2,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Mac Tan |- | '''[[Bacolod Master Sardines]]''' | [[Bacolod City]], [[Negros Occidental]] | Master Sardines | [[La Salle Coliseum]] | align=center|8,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2019 | Vic Ycasiano |- | '''[[Bicol Volcanoes]]''' | [[Legazpi City]], [[Albay]] | LCC Mall | Albay Astrodome <br> Ibalong Centrum for Recreation | align=center|5,000<br>8,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2019 | Monel Kallos |- | '''[[Cebu City Sharks]]'''<ref name="expansion11">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/851435/cebu-ninos-return-join-mpbl-fourth-southern-expansion-team/|title=Cebu Niños return, join MPBL as fourth southern expansion team|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|accessdate=May 5, 2018|archive-date=Mayo 6, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180506035032/http://www.foxsports.ph/basketball/851435/cebu-ninos-return-join-mpbl-fourth-southern-expansion-team/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spin.ph/basketball/news/cebu-city-sharks-excited-over-chance-to-play-more-home-games-in-mbpl-debut|title=Cebu City Sharks excited over chance to play more home games in MPBL debut|last=Panerio|first=Jonas|website=Spin.ph|date=May 22, 2018|accessdate=May 25, 2018}}</ref> | [[Cebu City]], [[Cebu]]<br>[[Lapu-Lapu, Philippines|Lapu-Lapu City]], [[Cebu]] | Casino Ethyl Alcohol | USJ-R Basak Coliseum<br>[[Hoops Dome]] | align=center|4,000<br>6,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Titing Manalili |- | '''[[Davao Occidental Tigers]]'''<ref name="expansion9">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/cover-story/849482/davao-occidental-first-mpbl-southern-team-sign-expansion-club/|title=Davao Occidental first MPBL southern team to sign as expansion club|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 30, 2018|archive-date=Mayo 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180501004754/http://www.foxsports.ph/cover-story/849482/davao-occidental-first-mpbl-southern-team-sign-expansion-club/|url-status=dead}}</ref> | [[Davao Occidental]] <br> [[Davao City]], <br> [[Davao del Sur]] | [[United Coconut Planters Bank|Cocolife]] | University of Southeastern Philippines Gymnasium & Cultural Center<br>[[Davao City|Rizal Memorial Colleges Petro Gazz Arena]]<br>[[Davao City Recreation Center]] | align=center|6,000<br>2,000<br>2,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | [[Don Dulay]] |- | '''[[GenSan Warriors]]'''<ref name=GenSanZambo >{{cite news |last=Joble |first=Rey |title=Gen San, Zamboanga join Davao Occi in MPBL’s Vis-Min expansion |url=http://www.foxsports.ph/basketball/850145/gen-san-zamboanga-join-davao-occidental-mpbls-vis-min-expansion/ |publisher=[[Fox Sports Asia]] |date=May 2, 2018 |accessdate=May 2, 2018 }}{{Dead link|date=Enero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[General Santos]], <br> [[South Cotabato]] | Burlington Socks | Lagao Gymnasium | align=center|6,000 | align=center|2006* | align=center|2018 | Jesus Ramon Pido |- | '''[[Iloilo United Royals]]''' | [[Iloilo City]], [[Iloilo]] | | University of San Agustin Gymnasium | align=center|5,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2019 | Eric Gonzales |- | '''[[Imus Bandera]]''' | [[Imus]], [[Cavite]] | GLC Trucks & Equipment<br>Khaleb Shawarma | Imus Sports Complex | align=center|1,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Noynoy Falcasantos |- | '''[[Laguna Heroes|Biñan City Laguna Krah Heroes]]'''<ref name="expansion1">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/837486/laguna-second-expansion-squad-join-mpbl-san-juan-makati-next-line/|title=Laguna 2nd expansion squad to join MPBL; San Juan, Makati next in line|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 6, 2018|archive-date=Abril 6, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180406041208/http://www.foxsports.ph/basketball/837486/laguna-second-expansion-squad-join-mpbl-san-juan-makati-next-line/|url-status=dead}}</ref> | [[Biñan]], [[Laguna (province)|Laguna]] | Krah Pipes | [[Alonte Sports Arena]] | align=center|6,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Nath Gregorio |- | '''[[Marikina Shoemasters]]'''<ref name="expansion7">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/mpbl/846668/ex-navotas-stars-likely-join-old-coach-new-team-marikina/|title=Ex-Navotas stars likely to rejoin old coach in new team in Marikina|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 25, 2018}}{{Dead link|date=Enero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[Marikina]], <br>[[Metro Manila]] | | [[Marist School (Marikina)|Marist School Gym]] | align=center|2,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Elvis Tolentino |- | '''[[Mindoro Tamaraws]]''' | [[Calapan]], [[Occidental Mindoro]] | | TBA | align=center| | colspan="2" style="text-align:center;"|2019 | Justin Tan |- | '''[[Muntinlupa Cagers]]''' | [[Muntinlupa]], <br> [[Metro Manila]] | Angelis Resort | Muntinlupa Sports Center | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Jack Azcueta |- | '''[[SocSarGen Marlins|Soccsksargen Marlins]]''' | [[Soccsksargen]] | Armor On Philippines | South Cotabato Gymnasium and Cultural Center <br> Lagao Gymnasium | align=center|7,500 <br> 6,000 | align=center|1998* | align=center|2019 | Biboy Simon |- | '''[[Zamboanga Family's Brand Sardines]]'''<ref name=GenSanZambo /> | [[Zamboanga City]], <br> [[Zamboanga del Sur]] | Family's Brand Sardines | [[Mayor Vitaliano D. Agan Coliseum]] | align=center|10,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Raymund Valenzona |} ; Notes {{refbegin}} # ''The [[Pasig Pirates]] (as Pasig-Rizal Pirates) and [[San Juan Knights]] were founded during the active years of [[Metropolitan Basketball Association|MBA]]''. # ''The [[General Santos Warriors]] was founded in 2006 as GenSan MP PacMan Warriors and participated in [[Mindanao Visayas Basketball Association|Mindanao Visayas Basketball Association (MVBA)]], [[National Basketball Conference|National Basketball Conference (NBC)]] and [[Liga Pilipinas]] in 2008.'' {{refend}} ==Lugar== {|class=wikitable |- !Team !! Arena !! Image !! Location !! Capacity |- | [[Bataan Risers|1Bataan Risers - Camaya Coast]] | Bataan People's Center | [[File:Balanga,Bataanjf2820 01.JPG|150px|]] | [[Balanga, Bataan|Balanga]], [[Bataan]] | 4,000 |- | [[Imus Bandera|Imus Bandera - Luxxe White]] | Imus Sports Complex <br> AATF Sports Complex | [[File:ImusCavitejf0475 04.JPG|150px]] | [[Imus]], [[Cavite]] | 1,000<br>2,000 |- | [[Muntinlupa Cagers|Muntinlupa Cagers - Angelis Resort]] | Muntinlupa Sports Center | | [[Muntinlupa]], <br> [[Metro Manila]] | 3,000 |- | [[Batangas City Athletics|Batangas City Tanduay Athletics]] | Batangas City Sports Coliseum <br> [[Batangas State University|Batangas State University Gymnasium]] <br> [[De La Salle Lipa|De La Salle Lipa SENTRUM]] | <!-- [[File:Batangas City Coliseum.jpg|150px]] --> | [[Batangas City]], <br> [[Batangas]] <br> [[Lipa, Batangas|Lipa City]], [[Batangas]] | 4,000<br>2,500<br>1,000 |- | [[Bulacan Kuyas]] | Bulacan Capitol Gymnasium<br>Baliwag Star Arena | <!-- [[File:Bulacan Capitol Gymnasium, Malolos Bulacan.jpg|150px]] <br> --> [[File:Landmarks Arena Baliwag, Bulacan.jpg|150px]] | [[Malolos]], [[Bulacan]]<br>[[Baliuag]], [[Bulacan]] | 5,000<br>5,000 |- | [[Caloocan Supremos|Caloocan Supremos - Victory Liner]] | [[Caloocan Sports Complex]] | [[File:9891Caloocan City Bagumbong Deparo Landmarks 42.jpg|150px]] | [[Caloocan]], <br> [[Metro Manila]] | 3,000 |- | [[Parañaque Patriots|Parañaque Patriots - yabo Sports]] | [[Olivarez College|Olivarez College Coliseum]] | | [[Parañaque]], <br> [[Metro Manila]] | 3,500 |- | [[Navotas Uni-Pak Sardines]] | Navotas Sports Complex | [[File:NavotasCityjf0230 37.JPG|150px]] | [[Navotas]], <br> [[Metro Manila]] | 1,000 |- | [[Quezon City Capitals|Quezon City Capitals - WEMSAP]] | [[Blue Eagle Gym]] <br> [[Trinity University of Asia|Henry Noble Gymnasium, Trinity University of Asia]]<br>JCSGO Seed Dome | [[File:Blueeaglegymjf1999 04.JPG|150px]] | [[Quezon City]], <br> [[Metro Manila]] | 7,500<br>980<br>1,000 |- | [[Valenzuela Classic|Val City - Carga Backload Solution]] |Bahayang Pag-asa Sports Complex | | [[Valenzuela, Metro Manila|Valenzuela]], <br> [[Metro Manila]] | 3,000 |- | [[Makati Super Crunch]] | [[Makati Coliseum]] | | [[Makati]], <br> [[Metro Manila]] |12,000 |- | [[Pasay Voyagers]] | [[Cuneta Astrodome]] | [[File:Cuneta Astrodome panorama - PBA - 2016-0417 (26485021665).jpg|150px]] | [[Pasay]], <br> [[Metro Manila]] | 12,000 |- | [[San Juan Knights|San Juan Knights - Go for Gold]] | [[Filoil Flying V Centre]] | [[File:Filoil Flying V Centre - Interior - 2018.jpg|150px]] | [[San Juan, Metro Manila|San Juan]], <br> [[Metro Manila]] | 5,500 |- | [[Pasig Sta. Lucia Realtors]] | [[Pasig Sports Center]] <br> [[Ynares Sports Arena]] | [[File:0592jfPasig City Capitol Commons Sports Arena Ortigas Center Shaw Boulevardfvf 14.jpg|150px]] | [[Pasig]], <br> [[Metro Manila]] | 2,500<br>3,000 |- | [[Marikina Shoemasters]] | [[Marist School (Marikina)|Marist School Gym]] <br> [[Marikina Sports Center]] | | [[Marikina]], <br> [[Metro Manila]] | 2,500<br>7,000 |- | [[Rizal Golden Coolers|Rizal Golden Coolers - Xentro Mall]] | [[Ynares Center]] | [[File:YnaresCenterjf5353 02.JPG|150px]] | [[Antipolo]], [[Rizal]] | 7,400 |- | [[Biñan City Heroes|Biñan City Luxxe White]] | [[Alonte Sports Arena]] <br> [[Santa Rosa Sports Complex]] | [[File:3632Biñan City, Laguna Barangays Landmarks 45.jpg|150px]] <br> [[File:5Santa Rosa Laguna City Proper Landmarks 40.jpg|150px]] | [[Biñan|Biñan City]], [[Laguna (province)|Laguna]] <br> [[Santa Rosa, Laguna|Santa Rosa City, Laguna]] | 6,500 <br> 5,700 |- | [[Bacoor City Strikers]] | Strike Gymnasium | [[File:Inside the City of Bacoor Sports Gymnasium at Bacoor Government Center in Bacoor, Cavite, Philippines.JPG|150px]] | [[Bacoor City]], [[Cavite]] | 1,500 |- | [[Pampanga Giant Lanterns]] | [[Angeles University Foundation|Angeles University Foundation Sports and Cultural Center]] <br> Bren Z. Guiao Sports Complex and Convention Center | [[File:Brenjf.JPG|150px]] | [[Angeles City|Angeles]], [[Pampanga]] <br> [[San Fernando, Pampanga|San Fernando]], [[Pampanga]] | 2,000<br>3,000 |- | [[Zamboanga Family's Brand Sardines]] | [[Mayor Vitaliano D. Agan Coliseum]] | [[File:Mayor Vitaliano D. Agan (Zamboanga City) Coliseum during MPBL game.jpg|150px]] | [[Zamboanga City]], <br> [[Zamboanga del Sur]] | 10,000 |- | [[Basilan Steel|Basilan Steel - Jumbo Plastic]] | Lamitan Capitol Gym | [[File:Lamitan City Capitol Gymnasium.jpg|150px]] | [[Lamitan]], [[Basilan]] | 3,000 |- | [[GenSan Warriors|GenSan Warriors - Burlington]] | Lagao Gymnasium | | [[General Santos]], <br> [[South Cotabato]] | 6,000 |- | [[Davao Occidental Tigers|Davao Occidental Tigers - Cocolife]] | [[University of Southeastern Philippines|University of Southeastern Philippines Gymnasium & Cultural Center]]<br>Rizal Memorial Colleges Petro Gazz Arena<br>[[Davao City Recreation Center]] | | [[Davao Occidental]] <br> [[Davao City]], <br> [[Davao del Sur]] | 6,000<br>2,000<br>2,500 |- | [[Cebu Casino Ethyl Alcohol|Cebu - Casino Ethyl Alcohol]] | [[University of San Jose–Recoletos|USJ-R Basak Coliseum]]<br>[[Hoops Dome]]<br>[[Southwestern University (Philippines)|Aznar Coliseum]] | [[File:Hoops Dome.jpg|150px]] | [[Cebu City]], [[Cebu]]<br>[[Lapu-Lapu, Philippines|Lapu-Lapu City]], [[Cebu]] | 4,000<br>6,500<br>7,000 |- | [[Manila Stars|Manila Stars - Frontrow]] | San Andres Sports Complex <br> [[Ninoy Aquino Stadium]] | [[File:Ninoy Aquino Stadium.jpg|150px]] | [[Malate, Manila|Malate]], <br> [[Manila]], <br> [[Metro Manila]] | 3,000<br>6,000 |- | [[Nueva Ecija ForestLake|Nueva Ecija Rice Vanguards]] | [[Araullo University|Araullo University Gym]] <br> San Leonardo Gymnasium | | [[Cabanatuan City]], <br> [[Nueva Ecija]] <br> [[San Leonardo, Nueva Ecija]] | 3,000 |- | Bicol Volcanoes - LCC Malls | Albay Astrodome <br> Ibalong Centrum for Recreation <br> [[Jesse M. Robredo Coliseum]] | [[File:Jesse M. Robredo Coliseum.jpg|150px]] | [[Bicol Region]] <br> [[Legazpi City]], [[Albay]] <br> [[Naga, Camarines Sur|Naga City]], [[Camarines Sur]] | 5,000<br>8,000<br>~12,000 |- | Mindoro Tamaraws - JAC Liner | [[TBA]] | | [[Calapan|Calapan City]], <br> [[Oriental Mindoro]] | [[N/A]] |- | Iloilo United Royals | [[University of San Agustin|University of San Agustin Gymnasium]] <br> [[Iloilo Sports Complex]] <br> Passi City Arena | | [[Iloilo City]], [[Iloilo]] <br> [[Passi, Iloilo|Passi City, Iloilo]] | 5,000<br>3,000<br>2,000 |- | Bacolod Master Sardines | [[La Salle Coliseum]] <br> [[STI West Negros University|STI West Negros University Gymnasium]] | | [[Bacolod City]], <br> [[Negros Occidental]] | 8,000<br>5,000 |- | [[Soccsksargen Marlins|Sarangani Marlins]] | Sarangani Capitol Gymnasium | | [[Alabel]], <br> [[Sarangani]] | N/A |- | {{N/A|N/A <br> (Opening games)}} | [[Smart Araneta Coliseum]] <br> [[Mall of Asia Arena]] | [[File:Smart Araneta Coliseum - Basketball configuration - wideshot - 2016 (30183917215).jpg|150px]] <br> [[File:Mall_of_Asia_Arena_2019.jpg|150px]] | [[Quezon City|Cubao]], <br> [[Quezon City]], <br> [[Metro Manila]] <br> [[Bay City, Metro Manila|Bay City]], <br> [[Pasay]], <br> [[Metro Manila]] | 25,000<br>15,000 |- | {{N/A|N/A <br> (All-star games)}} | [[Mall of Asia Arena]] | [[File:Mall_of_Asia_Arena_2019.jpg|150px]] | [[Bay City, Metro Manila|Bay City]], <br> [[Pasay]], <br> [[Metro Manila]] | 15,000 |} ==Liga ng Kampeonato== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:95%" !Teams!!width="30"|Win!!width="30"|Loss!!Total!!width="350"|Year(s) won!!width="350"|Year(s) lost |- |style="text-align:left"|[[Batangas City Athletics]]||1||0||1||style="text-align:left"|[[2018 MPBL Anta Rajah Cup Finals|2018 Rajah]]||— |- |style="text-align:left"|[[San Juan Knights]]||1||0||1||style="text-align:left"|[[2019 MPBL Datu Cup Finals|2019 Datu]]||— |- |style="text-align:left"|[[Muntinlupa Cagers]]||0||1||1||style="text-align:center"|—||style="text-align:left"|[[2018 MPBL Anta Rajah Cup Finals|2018 Rajah]] |- |style="text-align:left"|[[Davao Occidental Tigers]]||0||1||1||style="text-align:center"|—||style="text-align:left"|[[2019 MPBL Datu Cup Finals|2019 Datu]] |} ==Opisyal na brodkaster== ==Rules== ===Game regulations=== # FIBA Rules ===Player eligibility/limits=== # At least 3 homegrown talents per team # One Filipino-Foreign Player per team with 6'4" Height limit # 5 ex-professional player per team ==Notable people== ===Tagapagtatag=== *[[Manny Pacquiao]] ===Komisyoner=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:95%" !rowspan=2| No. !! rowspan=2 |Komisyoner !!colspan=2|Tenure |- !{{small|From}} !! {{small|To}} |- |1||{{sortname|Snow|Badua}}|| 29 Agosto 2017 || 22 Nobyembre 2017 |- |2||{{sortname|Kenneth|Duremdes}} || 22 Nobyembre 2017 || ''incumbent'' |} ==Tignan Din== *[[National Basketball League (Pilipinas)]] *[[Chooks-to-Go Pilipinas 3x3]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{MPBL}} {{Manny Pacquiao}} {{Basketbol sa Pilipinas}} [[Kategorya:Maharlika Pilipinas Basketball League]] 790zyz61qa56ly31saakg64l8d8gxvw 2213790 2213789 2026-06-28T12:25:08Z Jake Mendoza 97820 /* Media Coverage */ 2213790 wikitext text/x-wiki {{pp-vandalism|small=yes}} {{infobox sports league |title = Maharlika Pilipinas Basketball League (MPBL) |current_season = 2020–21 MPBL Playoffs |logo = |sport = Basketball |founded = {{start date and age|2017|08|29}} |founder = [[Manny Pacquiao]] |inaugural = [[Panahong MPBL 2018–19|2018–19]] |coo = [[Zaldy Realubit]] |commissioner = [[Kenneth Duremdes]] |motto= ''Ang Liga Ng Bawat Pilipino'' <br>({{translation|The League of Every Filipino}}) |teams = [[#Koponan|31]] |country = {{flag|Pilipinas}} |headquarters = [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]] |continent = [[FIBA Asia]] ([[Asia]]) |champion = {{nowrap|[[San Juan Knights]]<br />([[Panahong MPBL 2018–19|2018–19]])}} |most_champs = {{nowrap|[[San Juan Knights|San Juan Knights-Go for Gold]] ('''1''')<br> [[Batangas City Athletics|Batangas City Athletics-Tanduay]] ('''1''')}} |tv = [[Kapamilya Channel]] (Channel 8 & HD Channel 167)<br>[[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]] (Channel 11)<br> |website = {{URL|mpbl.web.geniussports.com}} }} Ang '''Maharlika Pilipinas Basketball League''' o '''MPBL''' ay isang liga ng rehiyong liga ng [[basketbol]] sa Pilipinas. Ito ay nagbukas noong 29 Agosto 2017. ==Kasaysayan== ==Mga Koponan== {|style="margin-left:auto;margin-right:auto" |- |{{location map+|Philippines|width=540|float=center|caption=Locations of MPBL teams (NCR & Cavite are pinned by blue pogs)|places= {{location map~ | Philippines |lat=14.58 |long=121.00 |label=<div style="font-size:80%;"></div>|mark=Blue pog.svg|position=top}} {{location map~ | Philippines |lat=13.75 |long=121.05 |label= <div style="font-size:80%;">[[Tanduay Athletics Batangas|Athletics]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=14.68 |long=120.54 |label=<div style="font-size:80%;">[[Bataan Defenders|Risers]] </div>|position=left}} {{location map~ | Philippines |lat=15.495133 |long=120.973843|label=<div style="font-size:80%;">[[Nueva Ecija MiGuard|MiGuard]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=14.8563 |long=120.8139 |label= <div style="font-size:80%;">[[Bulacan Kuyas|Kuyas]] </div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=14.4297 |long=120.9367|label=<div style="font-size:80%;">[[Cavite]]</div>|mark=Blue pog.svg|position=left}} {{location map~ | Philippines |lat=14.33 |long=121.08|label=<div style="font-size:80%;">[[Laguna Heroes|Heroes]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=15.03 |long=120.68|label=<div style="font-size:80%;">[[Pampanga Lanterns|Long Giant Lanterns]]</div>|position=left}} {{location map~ | Philippines |lat=14.58 |long=121.17|label=<div style="font-size:80%;">[[Rizal Crusaders|Golden Coolers]]</div>|position=right}} {{location map~| Philippines |lat=13.4070 |long=121.1778|label=<div style="font-size:80%;">[[Mindoro Tamaraws|Tamaraws]]</div>|position=right}} {{location map~| Philippines |lat=13.1388|long=123.7343|label=<div style="font-size:80%;">[[Bicol Volcanoes|Volcanoes]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=6.65 |long=122.13|label=<div style="font-size:80%;">[[Basilan Steel|Steel]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=10.30 |long=123.90|label=<div style="font-size:80%;">[[Cebu City Sharks|Sharks]]</div>|position=left}} {{Location map~ | Philippines |lat=10.640739 |long=122.968956|label=<div style="font-size:80%;">[[Bacolod Master Sardines|Master Sardines]]</div>|position=right}} {{Location map~ | Philippines |lat=10.7117|long=122.5625|label=<div style="font-size:80%;">[[Iloilo United Royals|Royals]]</div>|position=left}} {{location map~ | Philippines |lat=6.08|long=125.67|label=<div style="font-size:80%;">[[Davao Occidental Tigers|Tigers]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=6.12|long=125.17|label=<div style="font-size:80%;">[[GenSan Warriors|Warriors]]</div>|position=left}} {{location map~ | Philippines |lat=6.5003 |long=124.8435 |label=<div style="font-size:80%;">[[Soccsksargen KAPA|KAPA]]</div>|position=right}} {{location map~ | Philippines |lat=6.92|long=122.08|label=<div style="font-size:80%;">[[Zamboanga Family's Brand Sardines|Family's Brand Sardines]]</div>|position=left}} <!--DISPLAY OF METRO MANILA & CAVITE TEAMS IN UPPER LEFT--> {{Location map~ |Luzon |mark=TransparentPlaceholder.png |marksize=1 |lat=18.95 |long=118.7 |label=<div style="font-size:80%;"> '''[[Metro Manila|NCR]]&nbsp;teams'''<br /> [[Muntinlupa Cagers|Cagers]]<br /> [[Quezon City Capitals|Capitals]]<br /> [[Navotas Clutch|Clutch]]<br /> [[Valenzuela Classic|Classic]]<br /> [[San Juan Knights|Knights]]<br /> [[Caloocan Supremos|Supremos]]<br /> [[Parañaque Patriots|Patriots]]<br /> [[Pasig Pirates|Realtors]]<br /> [[Marikina Shoemasters|Shoemasters]]<br /> [[Makati Super Crunch|Super Crunch]]<br /> [[Manila Stars|Stars]]<br /> [[Pasay Voyagers|Voyagers]]<br /> '''[[Cavite]]&nbsp;teams'''<br /> [[Imus Bandera|Bandera]]<br /> [[Bacoor Strikers|Strikers]] </div>|position=right}} }} |{{location map+|Metro Manila|width=300|float=right|caption=Greater Metro Manila (NCR) and Cavite MPBL Teams|places= {{location map~ | Metro Manila | label=[[Quezon City Capitals|Capitals]] | position=top | lat=14.620556 | long=121.053333 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Valenzuela Classic|Classic]] | position=top | lat=14.6994 | long=120.9887 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Navotas Clutch|Clutch]] | position=left | lat=14.6667 | long=120.9417 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Muntinlupa Cagers|Cagers]] | position=right | lat=14.383108 | long=121.049 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Parañaque Patriots|Patriots]] | position= | lat=14.4796 | long=120.9962 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Caloocan Supremos|Supremos]] | position=right |lat=14.7504602 |long=121.0186072 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Makati Super Crunch|Super Crunch]] | position=top | lat=14.55 | long=121.03 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Manila Stars|Stars]] | position=top | lat=14.58 | long=121.0 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Marikina Shoemasters|Shoemasters]] | position=top | lat=14.65 | long=121.1 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Pasay Voyagers|Voyagers]] | position=bottom | lat=14.55 | long=121.0 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Pasig Pirates|Realtors]] | position=bottom | lat=14.57 | long=121.0833 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[San Juan Knights|Knights]] | position= | lat=14.6 | long=121.03 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Bacoor Strikers|Strikers]] | position=bottom | lat=14.431761| long=120.968190 | mark=Blue pog.svg}} {{location map~ | Metro Manila | label=[[Imus Bandera|Bandera]] | position=left | lat=14.432617| long=120.947996 | mark=Blue pog.svg}} }} |} {| class="navbox wikitable" style="width:100%; text-align:left" |- ! style="background:white"|Team ! style="background:white"|Locality ! style="background:white"|Main Sponsor ! style="background:white"|Arena ! style="background:white"|Capacity ! style="background:white"|Founded ! style="background:white"|Joined ! style="background:white"|Head coach |- ! style="background:#1D428A;" colspan="9"|<span style="color:#FFFFFF;">Northern Division</span> |- | '''[[Bataan Risers]]''' | [[Balanga, Bataan|Balanga]], [[Bataan]] | | People's Center Capitol | align=center|4,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | [[Jong Uichico]] |- | '''[[Bulacan Kuyas]]''' | [[Malolos]], [[Bulacan]]<br>[[Baliuag]], [[Bulacan]] | [[Mighty Sports]] | Bulacan Capitol Gymnasium<br>Baliwag Star Arena | align=center|5,000<br>5,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2017 | Britt Reroma |- | '''[[Caloocan Supremos]]''' | [[Caloocan]], <br> [[Metro Manila]] | Victory Liner | [[Caloocan Sports Complex]] | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2017 | John Kallos |- | '''[[Makati Super Crunch]]'''<ref name="expansion5">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/839512/makati-makes-mpbl-sweet-16/|title=MPBL reaches Sweet 16 as Makati enters as latest expansion ball club|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 11, 2018|archive-date=Abril 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180411025949/http://www.foxsports.ph/basketball/839512/makati-makes-mpbl-sweet-16/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.foxsports.ph/basketball/mpbl/934588/makati-ditches-skyscrapers-mpbl-moniker-as-team-unveils-super-crunch/|title=Makati ditches Skyscrapers MPBL moniker as team unveils Super Crunch|publisher=[[Fox Sports]]|date=November 5, 2018|accessdate=November 5, 2018}}{{Dead link|date=Pebrero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[Makati]], <br> [[Metro Manila]] <br> [[Pasig]], <br> [[Metro Manila]] | Super Crunch | [[Ynares Sports Arena]] <small>(temporary)</small> | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | [[Cholo Villanueva]] |- | '''[[Manila Stars]]'''<ref name="expansion4">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/cover-story/838373/manila-team-rizal-raise-maharlika-pilipinas-member-teams-15/|title=Manila, Team Rizal raise Maharlika Pilipinas member teams to 15|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 8, 2018|archive-date=Abril 8, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180408073307/http://www.foxsports.ph/cover-story/838373/manila-team-rizal-raise-maharlika-pilipinas-member-teams-15/|url-status=dead}}</ref> | [[Manila]], <br> [[Metro Manila]] | Frontrow International | San Andres Sports Complex | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | [[Philip Cezar]] |- | '''[[Navotas Clutch]]''' | [[Navotas]], <br> [[Metro Manila]] <br> [[Manila]], <br> [[Metro Manila]] | Uni-Pak Sardines | Navotas Sports Complex<br>San Andres Sports Complex <small>(temporary)</small> | align=center|1,000<br>3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Gabby Severino |- | '''[[Nueva Ecija MiGuard]]''' | [[Cabanatuan City]], [[Nueva Ecija]] | MiGuard | Araullo University Gym | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2019 | Eric Gascon |- | '''[[Pampanga Lanterns|Pampanga Long Giant Lanterns]]'''<ref name="expansion6">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/mpbl/846140/anybody-wants-know-pampangas-moniker/|title=MPBL: Anybody wants to know what Pampanga’s moniker is?|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 25, 2018}}{{Dead link|date=Enero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[Angeles City|Angeles]], [[Pampanga]] | ADG Group of Companies | [[Angeles University Foundation|Angeles University Foundation Sports and Cultural Center]] | align=center|2,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Aldrin Morante |- | '''[[Parañaque Patriots]]''' | [[Parañaque]], <br> [[Metro Manila]] | yabo Sports | [[Olivarez College|Olivarez College Coliseum]] | align=center|3,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2017 | Monel Kallos |- | '''[[Pasay Voyagers]]'''<ref name="expansion13">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/855388/unheralded-lastimosa-2-ex-pros-lead-pasays-mpbl-campaign/|title=Unheralded Lastimosa, 2 ex-pros lead Pasay’s MPBL campaign|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=May 13, 2018}}{{Dead link|date=Enero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[Pasay]], <br> [[Metro Manila]] | FamilyMart | [[Cuneta Astrodome]] | align=center|12,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Cholo Martin |- | '''[[Pasig Pirates|Pasig Sta Lucia. Realtors]]'''<ref name="expansion2">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/836727/pasig-pirates-set-sail/|title=Pasig Pirates set to sail again|last=Reyes|first=Jonas Egan|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 6, 2018}}{{Dead link|date=Enero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[Pasig]], <br> [[Metro Manila]] | [[Sta. Lucia Land Inc.]] | [[Pasig Sports Center]] | align=center|2,500 | align=center|1998* | align=center|2018 | Ronjay Enrile |- | '''[[Quezon City Capitals]]''' | [[Quezon City]], <br> [[Metro Manila]] | Black Mamba Energy Drink | [[Blue Eagle Gym]]<br>[[Trinity University of Asia|Henry Noble Gymnasium, Trinity University of Asia]]<br>JCSGO Seed Dome | align=center|7,500 <br> 980 <br> 1,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Vis Valencia |- | '''[[Rizal Crusaders|Rizal Golden Coolers<br> - Xentro Mall]]'''<ref name="expansion4"/><ref>{{cite news|url=http://www.foxsports.ph/basketball/868257/team-rizal-planning-to-change-moniker-for-mpbl-season/|title=Team Rizal planning to change moniker for MPBL season|publisher=Fox Sports Philippines|last=Joble|first=Rey|accessdate=June 11, 2018|archive-date=Hunyo 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142600/http://www.foxsports.ph/basketball/868257/team-rizal-planning-to-change-moniker-for-mpbl-season/|url-status=dead}}</ref> | [[Antipolo]], [[Rizal]] | Golden Coolers Plus 50 <br> Xentro Mall | [[Ynares Center]] | align=center|7,400 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Jayvee Gayoso |- | '''[[San Juan Knights]]'''<ref name="expansion3">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/838339/ex-senator-estrada-excited-see-cardona-led-san-juan-knights-mpbl/|title=Ex-Senator Estrada excited to see Cardona-led San Juan Knights in MPBL|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 8, 2018|archive-date=Abril 8, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180408010243/http://www.foxsports.ph/basketball/838339/ex-senator-estrada-excited-see-cardona-led-san-juan-knights-mpbl/|url-status=dead}}</ref> | [[San Juan, Metro Manila|San Juan]], <br> [[Metro Manila]] | Go For Gold | [[Filoil Flying V Centre]] | align=center|5,500 | align=center|1999* | align=center|2018 | Randy Alcantara |- | '''[[Valenzuela Classic|Valenzuela SPVTOP Marketplace]]''' | [[Valenzuela, Metro Manila|Valenzuela]], <br> [[Metro Manila]] | SPVTOP Marketplace | Valenzuela City Astrodome | align=center|2,158 | colspan="2" style="text-align:center;"|2017 | Gerry Esplana |- ! style="background:#C8102E;" colspan="9"|<span style="color:#FFFFFF;">Southern Division</span> |- | '''[[Bacoor Strikers|Bacoor City Strikers]]'''<ref name="expansion14">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/859223/mpbl-welcomes-bacoor-strikers-26th-squad/|title=MPBL welcomes Bacoor Strikers as 26th squad|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|date=|accessdate=May 23, 2018|archive-date=Mayo 23, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180523173033/http://www.foxsports.ph/basketball/859223/mpbl-welcomes-bacoor-strikers-26th-squad/|url-status=dead}}</ref> | [[Bacoor City]], [[Cavite]] | | Strike Gymnasium | align=center|1,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | [[Leo Isaac]] |- | '''[[Basilan Steel]]''' <ref name="expansion12">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/853797/mpbl-wants-show-good-side-25th-member-squad-basilan/|title=MPBL wants to show good side of 25th member squad Basilan|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|date=|accessdate=May 12, 2018|archive-date=Mayo 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180512112519/http://www.foxsports.ph/basketball/853797/mpbl-wants-show-good-side-25th-member-squad-basilan/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/mpbl/860851/tough-as-steel-basilan-hopes-live-teams-new-moniker/|title=Basilan hopes to live up to team’s new moniker|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|date=|accessdate=May 25, 2018|archive-date=Mayo 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180526041103/http://www.foxsports.ph/basketball/mpbl/860851/tough-as-steel-basilan-hopes-live-teams-new-moniker/|url-status=dead}}</ref> | [[Lamitan]], [[Basilan]] | Jumbo Plastic Linoleum | Lamitan Capitol Gymnasium | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Jerson Cabiltes |- | '''[[Batangas City Athletics|Batangas City Tanduay Athletics]]''' | [[Batangas City]], [[Batangas]] | [[Tanduay]] | Batangas City Sports Center <br> [[Batangas State University|Batangas State University Gymnasium]] | align=center|4,000<br>2,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Mac Tan |- | '''[[Bacolod Master Sardines]]''' | [[Bacolod City]], [[Negros Occidental]] | Master Sardines | [[La Salle Coliseum]] | align=center|8,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2019 | Vic Ycasiano |- | '''[[Bicol Volcanoes]]''' | [[Legazpi City]], [[Albay]] | LCC Mall | Albay Astrodome <br> Ibalong Centrum for Recreation | align=center|5,000<br>8,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2019 | Monel Kallos |- | '''[[Cebu City Sharks]]'''<ref name="expansion11">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/851435/cebu-ninos-return-join-mpbl-fourth-southern-expansion-team/|title=Cebu Niños return, join MPBL as fourth southern expansion team|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|accessdate=May 5, 2018|archive-date=Mayo 6, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180506035032/http://www.foxsports.ph/basketball/851435/cebu-ninos-return-join-mpbl-fourth-southern-expansion-team/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spin.ph/basketball/news/cebu-city-sharks-excited-over-chance-to-play-more-home-games-in-mbpl-debut|title=Cebu City Sharks excited over chance to play more home games in MPBL debut|last=Panerio|first=Jonas|website=Spin.ph|date=May 22, 2018|accessdate=May 25, 2018}}</ref> | [[Cebu City]], [[Cebu]]<br>[[Lapu-Lapu, Philippines|Lapu-Lapu City]], [[Cebu]] | Casino Ethyl Alcohol | USJ-R Basak Coliseum<br>[[Hoops Dome]] | align=center|4,000<br>6,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Titing Manalili |- | '''[[Davao Occidental Tigers]]'''<ref name="expansion9">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/cover-story/849482/davao-occidental-first-mpbl-southern-team-sign-expansion-club/|title=Davao Occidental first MPBL southern team to sign as expansion club|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 30, 2018|archive-date=Mayo 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180501004754/http://www.foxsports.ph/cover-story/849482/davao-occidental-first-mpbl-southern-team-sign-expansion-club/|url-status=dead}}</ref> | [[Davao Occidental]] <br> [[Davao City]], <br> [[Davao del Sur]] | [[United Coconut Planters Bank|Cocolife]] | University of Southeastern Philippines Gymnasium & Cultural Center<br>[[Davao City|Rizal Memorial Colleges Petro Gazz Arena]]<br>[[Davao City Recreation Center]] | align=center|6,000<br>2,000<br>2,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | [[Don Dulay]] |- | '''[[GenSan Warriors]]'''<ref name=GenSanZambo >{{cite news |last=Joble |first=Rey |title=Gen San, Zamboanga join Davao Occi in MPBL’s Vis-Min expansion |url=http://www.foxsports.ph/basketball/850145/gen-san-zamboanga-join-davao-occidental-mpbls-vis-min-expansion/ |publisher=[[Fox Sports Asia]] |date=May 2, 2018 |accessdate=May 2, 2018 }}{{Dead link|date=Enero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[General Santos]], <br> [[South Cotabato]] | Burlington Socks | Lagao Gymnasium | align=center|6,000 | align=center|2006* | align=center|2018 | Jesus Ramon Pido |- | '''[[Iloilo United Royals]]''' | [[Iloilo City]], [[Iloilo]] | | University of San Agustin Gymnasium | align=center|5,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2019 | Eric Gonzales |- | '''[[Imus Bandera]]''' | [[Imus]], [[Cavite]] | GLC Trucks & Equipment<br>Khaleb Shawarma | Imus Sports Complex | align=center|1,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Noynoy Falcasantos |- | '''[[Laguna Heroes|Biñan City Laguna Krah Heroes]]'''<ref name="expansion1">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/837486/laguna-second-expansion-squad-join-mpbl-san-juan-makati-next-line/|title=Laguna 2nd expansion squad to join MPBL; San Juan, Makati next in line|last=Joble|first=Rey|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 6, 2018|archive-date=Abril 6, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180406041208/http://www.foxsports.ph/basketball/837486/laguna-second-expansion-squad-join-mpbl-san-juan-makati-next-line/|url-status=dead}}</ref> | [[Biñan]], [[Laguna (province)|Laguna]] | Krah Pipes | [[Alonte Sports Arena]] | align=center|6,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Nath Gregorio |- | '''[[Marikina Shoemasters]]'''<ref name="expansion7">{{cite web|url=http://www.foxsports.ph/basketball/mpbl/846668/ex-navotas-stars-likely-join-old-coach-new-team-marikina/|title=Ex-Navotas stars likely to rejoin old coach in new team in Marikina|last=Joble|first=Rey|date=|website=Fox Sports Philippines|accessdate=April 25, 2018}}{{Dead link|date=Enero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | [[Marikina]], <br>[[Metro Manila]] | | [[Marist School (Marikina)|Marist School Gym]] | align=center|2,500 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Elvis Tolentino |- | '''[[Mindoro Tamaraws]]''' | [[Calapan]], [[Occidental Mindoro]] | | TBA | align=center| | colspan="2" style="text-align:center;"|2019 | Justin Tan |- | '''[[Muntinlupa Cagers]]''' | [[Muntinlupa]], <br> [[Metro Manila]] | Angelis Resort | Muntinlupa Sports Center | align=center|3,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Jack Azcueta |- | '''[[SocSarGen Marlins|Soccsksargen Marlins]]''' | [[Soccsksargen]] | Armor On Philippines | South Cotabato Gymnasium and Cultural Center <br> Lagao Gymnasium | align=center|7,500 <br> 6,000 | align=center|1998* | align=center|2019 | Biboy Simon |- | '''[[Zamboanga Family's Brand Sardines]]'''<ref name=GenSanZambo /> | [[Zamboanga City]], <br> [[Zamboanga del Sur]] | Family's Brand Sardines | [[Mayor Vitaliano D. Agan Coliseum]] | align=center|10,000 | colspan="2" style="text-align:center;"|2018 | Raymund Valenzona |} ; Notes {{refbegin}} # ''The [[Pasig Pirates]] (as Pasig-Rizal Pirates) and [[San Juan Knights]] were founded during the active years of [[Metropolitan Basketball Association|MBA]]''. # ''The [[General Santos Warriors]] was founded in 2006 as GenSan MP PacMan Warriors and participated in [[Mindanao Visayas Basketball Association|Mindanao Visayas Basketball Association (MVBA)]], [[National Basketball Conference|National Basketball Conference (NBC)]] and [[Liga Pilipinas]] in 2008.'' {{refend}} ==Lugar== {|class=wikitable |- !Team !! Arena !! Image !! Location !! Capacity |- | [[Bataan Risers|1Bataan Risers - Camaya Coast]] | Bataan People's Center | [[File:Balanga,Bataanjf2820 01.JPG|150px|]] | [[Balanga, Bataan|Balanga]], [[Bataan]] | 4,000 |- | [[Imus Bandera|Imus Bandera - Luxxe White]] | Imus Sports Complex <br> AATF Sports Complex | [[File:ImusCavitejf0475 04.JPG|150px]] | [[Imus]], [[Cavite]] | 1,000<br>2,000 |- | [[Muntinlupa Cagers|Muntinlupa Cagers - Angelis Resort]] | Muntinlupa Sports Center | | [[Muntinlupa]], <br> [[Metro Manila]] | 3,000 |- | [[Batangas City Athletics|Batangas City Tanduay Athletics]] | Batangas City Sports Coliseum <br> [[Batangas State University|Batangas State University Gymnasium]] <br> [[De La Salle Lipa|De La Salle Lipa SENTRUM]] | <!-- [[File:Batangas City Coliseum.jpg|150px]] --> | [[Batangas City]], <br> [[Batangas]] <br> [[Lipa, Batangas|Lipa City]], [[Batangas]] | 4,000<br>2,500<br>1,000 |- | [[Bulacan Kuyas]] | Bulacan Capitol Gymnasium<br>Baliwag Star Arena | <!-- [[File:Bulacan Capitol Gymnasium, Malolos Bulacan.jpg|150px]] <br> --> [[File:Landmarks Arena Baliwag, Bulacan.jpg|150px]] | [[Malolos]], [[Bulacan]]<br>[[Baliuag]], [[Bulacan]] | 5,000<br>5,000 |- | [[Caloocan Supremos|Caloocan Supremos - Victory Liner]] | [[Caloocan Sports Complex]] | [[File:9891Caloocan City Bagumbong Deparo Landmarks 42.jpg|150px]] | [[Caloocan]], <br> [[Metro Manila]] | 3,000 |- | [[Parañaque Patriots|Parañaque Patriots - yabo Sports]] | [[Olivarez College|Olivarez College Coliseum]] | | [[Parañaque]], <br> [[Metro Manila]] | 3,500 |- | [[Navotas Uni-Pak Sardines]] | Navotas Sports Complex | [[File:NavotasCityjf0230 37.JPG|150px]] | [[Navotas]], <br> [[Metro Manila]] | 1,000 |- | [[Quezon City Capitals|Quezon City Capitals - WEMSAP]] | [[Blue Eagle Gym]] <br> [[Trinity University of Asia|Henry Noble Gymnasium, Trinity University of Asia]]<br>JCSGO Seed Dome | [[File:Blueeaglegymjf1999 04.JPG|150px]] | [[Quezon City]], <br> [[Metro Manila]] | 7,500<br>980<br>1,000 |- | [[Valenzuela Classic|Val City - Carga Backload Solution]] |Bahayang Pag-asa Sports Complex | | [[Valenzuela, Metro Manila|Valenzuela]], <br> [[Metro Manila]] | 3,000 |- | [[Makati Super Crunch]] | [[Makati Coliseum]] | | [[Makati]], <br> [[Metro Manila]] |12,000 |- | [[Pasay Voyagers]] | [[Cuneta Astrodome]] | [[File:Cuneta Astrodome panorama - PBA - 2016-0417 (26485021665).jpg|150px]] | [[Pasay]], <br> [[Metro Manila]] | 12,000 |- | [[San Juan Knights|San Juan Knights - Go for Gold]] | [[Filoil Flying V Centre]] | [[File:Filoil Flying V Centre - Interior - 2018.jpg|150px]] | [[San Juan, Metro Manila|San Juan]], <br> [[Metro Manila]] | 5,500 |- | [[Pasig Sta. Lucia Realtors]] | [[Pasig Sports Center]] <br> [[Ynares Sports Arena]] | [[File:0592jfPasig City Capitol Commons Sports Arena Ortigas Center Shaw Boulevardfvf 14.jpg|150px]] | [[Pasig]], <br> [[Metro Manila]] | 2,500<br>3,000 |- | [[Marikina Shoemasters]] | [[Marist School (Marikina)|Marist School Gym]] <br> [[Marikina Sports Center]] | | [[Marikina]], <br> [[Metro Manila]] | 2,500<br>7,000 |- | [[Rizal Golden Coolers|Rizal Golden Coolers - Xentro Mall]] | [[Ynares Center]] | [[File:YnaresCenterjf5353 02.JPG|150px]] | [[Antipolo]], [[Rizal]] | 7,400 |- | [[Biñan City Heroes|Biñan City Luxxe White]] | [[Alonte Sports Arena]] <br> [[Santa Rosa Sports Complex]] | [[File:3632Biñan City, Laguna Barangays Landmarks 45.jpg|150px]] <br> [[File:5Santa Rosa Laguna City Proper Landmarks 40.jpg|150px]] | [[Biñan|Biñan City]], [[Laguna (province)|Laguna]] <br> [[Santa Rosa, Laguna|Santa Rosa City, Laguna]] | 6,500 <br> 5,700 |- | [[Bacoor City Strikers]] | Strike Gymnasium | [[File:Inside the City of Bacoor Sports Gymnasium at Bacoor Government Center in Bacoor, Cavite, Philippines.JPG|150px]] | [[Bacoor City]], [[Cavite]] | 1,500 |- | [[Pampanga Giant Lanterns]] | [[Angeles University Foundation|Angeles University Foundation Sports and Cultural Center]] <br> Bren Z. Guiao Sports Complex and Convention Center | [[File:Brenjf.JPG|150px]] | [[Angeles City|Angeles]], [[Pampanga]] <br> [[San Fernando, Pampanga|San Fernando]], [[Pampanga]] | 2,000<br>3,000 |- | [[Zamboanga Family's Brand Sardines]] | [[Mayor Vitaliano D. Agan Coliseum]] | [[File:Mayor Vitaliano D. Agan (Zamboanga City) Coliseum during MPBL game.jpg|150px]] | [[Zamboanga City]], <br> [[Zamboanga del Sur]] | 10,000 |- | [[Basilan Steel|Basilan Steel - Jumbo Plastic]] | Lamitan Capitol Gym | [[File:Lamitan City Capitol Gymnasium.jpg|150px]] | [[Lamitan]], [[Basilan]] | 3,000 |- | [[GenSan Warriors|GenSan Warriors - Burlington]] | Lagao Gymnasium | | [[General Santos]], <br> [[South Cotabato]] | 6,000 |- | [[Davao Occidental Tigers|Davao Occidental Tigers - Cocolife]] | [[University of Southeastern Philippines|University of Southeastern Philippines Gymnasium & Cultural Center]]<br>Rizal Memorial Colleges Petro Gazz Arena<br>[[Davao City Recreation Center]] | | [[Davao Occidental]] <br> [[Davao City]], <br> [[Davao del Sur]] | 6,000<br>2,000<br>2,500 |- | [[Cebu Casino Ethyl Alcohol|Cebu - Casino Ethyl Alcohol]] | [[University of San Jose–Recoletos|USJ-R Basak Coliseum]]<br>[[Hoops Dome]]<br>[[Southwestern University (Philippines)|Aznar Coliseum]] | [[File:Hoops Dome.jpg|150px]] | [[Cebu City]], [[Cebu]]<br>[[Lapu-Lapu, Philippines|Lapu-Lapu City]], [[Cebu]] | 4,000<br>6,500<br>7,000 |- | [[Manila Stars|Manila Stars - Frontrow]] | San Andres Sports Complex <br> [[Ninoy Aquino Stadium]] | [[File:Ninoy Aquino Stadium.jpg|150px]] | [[Malate, Manila|Malate]], <br> [[Manila]], <br> [[Metro Manila]] | 3,000<br>6,000 |- | [[Nueva Ecija ForestLake|Nueva Ecija Rice Vanguards]] | [[Araullo University|Araullo University Gym]] <br> San Leonardo Gymnasium | | [[Cabanatuan City]], <br> [[Nueva Ecija]] <br> [[San Leonardo, Nueva Ecija]] | 3,000 |- | Bicol Volcanoes - LCC Malls | Albay Astrodome <br> Ibalong Centrum for Recreation <br> [[Jesse M. Robredo Coliseum]] | [[File:Jesse M. Robredo Coliseum.jpg|150px]] | [[Bicol Region]] <br> [[Legazpi City]], [[Albay]] <br> [[Naga, Camarines Sur|Naga City]], [[Camarines Sur]] | 5,000<br>8,000<br>~12,000 |- | Mindoro Tamaraws - JAC Liner | [[TBA]] | | [[Calapan|Calapan City]], <br> [[Oriental Mindoro]] | [[N/A]] |- | Iloilo United Royals | [[University of San Agustin|University of San Agustin Gymnasium]] <br> [[Iloilo Sports Complex]] <br> Passi City Arena | | [[Iloilo City]], [[Iloilo]] <br> [[Passi, Iloilo|Passi City, Iloilo]] | 5,000<br>3,000<br>2,000 |- | Bacolod Master Sardines | [[La Salle Coliseum]] <br> [[STI West Negros University|STI West Negros University Gymnasium]] | | [[Bacolod City]], <br> [[Negros Occidental]] | 8,000<br>5,000 |- | [[Soccsksargen Marlins|Sarangani Marlins]] | Sarangani Capitol Gymnasium | | [[Alabel]], <br> [[Sarangani]] | N/A |- | {{N/A|N/A <br> (Opening games)}} | [[Smart Araneta Coliseum]] <br> [[Mall of Asia Arena]] | [[File:Smart Araneta Coliseum - Basketball configuration - wideshot - 2016 (30183917215).jpg|150px]] <br> [[File:Mall_of_Asia_Arena_2019.jpg|150px]] | [[Quezon City|Cubao]], <br> [[Quezon City]], <br> [[Metro Manila]] <br> [[Bay City, Metro Manila|Bay City]], <br> [[Pasay]], <br> [[Metro Manila]] | 25,000<br>15,000 |- | {{N/A|N/A <br> (All-star games)}} | [[Mall of Asia Arena]] | [[File:Mall_of_Asia_Arena_2019.jpg|150px]] | [[Bay City, Metro Manila|Bay City]], <br> [[Pasay]], <br> [[Metro Manila]] | 15,000 |} ==Liga ng Kampeonato== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:95%" !Teams!!width="30"|Win!!width="30"|Loss!!Total!!width="350"|Year(s) won!!width="350"|Year(s) lost |- |style="text-align:left"|[[Batangas City Athletics]]||1||0||1||style="text-align:left"|[[2018 MPBL Anta Rajah Cup Finals|2018 Rajah]]||— |- |style="text-align:left"|[[San Juan Knights]]||1||0||1||style="text-align:left"|[[2019 MPBL Datu Cup Finals|2019 Datu]]||— |- |style="text-align:left"|[[Muntinlupa Cagers]]||0||1||1||style="text-align:center"|—||style="text-align:left"|[[2018 MPBL Anta Rajah Cup Finals|2018 Rajah]] |- |style="text-align:left"|[[Davao Occidental Tigers]]||0||1||1||style="text-align:center"|—||style="text-align:left"|[[2019 MPBL Datu Cup Finals|2019 Datu]] |} ==Media Coverage== Tulad ng sa wala na ngayong [[Philippine Basketball League]], gumagamit ang MPBL ng sarili nitong broadcast team—mula sa mga announcer hanggang sa mga staff. Ang [[ABS-CBN Sports]] at [[ABS-CBN Regional Network Group]] ang mga opisyal na broadcaster ng liga. Ipinapalabas nito ang mga laro sa pamamagitan ng [[A2Z (channel)|A2Z]]; dati, ipinapalabas nito ang mga laro ng MPBL sa [[ABS-CBN Sports and Action|S+A]] Channel 23 at S+A HD Channel 166, pati na rin sa [[Liga (TV channel)|Liga]] Channel 86 at Liga HD Channel 183. Ang mga piling laro ng national finals ay ipapalabas sa [[ABS-CBN]]. Inanunsyo ang kasunduan sa pag-broadcast noong Enero 11, 2018.<ref>{{cite news|title=ABS-CBN S+A is broadcaster of Pacman's cage league|url=http://thestandard.com.ph/sports/basketball/256163/abs-cbn-s-a-is-broadcaster-of-pacman-s-cage-league.html|access-date=23 January 2018|work=Manila Standard|date=12 January 2018}}</ref> Ang mga laro ay ipinalabas sa buong mundo sa pamamagitan ng [[The Filipino Channel]], pati na rin ang mga laro ay ipinalabas sa [[Fox Sports (kalambatang pantelebisyon sa Timog Silangang Asya)|Fox Sports Asia]] sa mga laro sa Lunes hanggang sa [[2019 MPBL Datu Cup Finals|2018–19 championship]]. Available din ang mga laro sa pamamagitan ng livestreaming sa pamamagitan ng Maharlika Pilipinas Basketball League Facebook page, [[ABS-CBN Sports]] Website at [[iWant TFC]]. ==Rules== ===Game regulations=== # FIBA Rules ===Player eligibility/limits=== # At least 3 homegrown talents per team # One Filipino-Foreign Player per team with 6'4" Height limit # 5 ex-professional player per team ==Notable people== ===Tagapagtatag=== *[[Manny Pacquiao]] ===Komisyoner=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:95%" !rowspan=2| No. !! rowspan=2 |Komisyoner !!colspan=2|Tenure |- !{{small|From}} !! {{small|To}} |- |1||{{sortname|Snow|Badua}}|| 29 Agosto 2017 || 22 Nobyembre 2017 |- |2||{{sortname|Kenneth|Duremdes}} || 22 Nobyembre 2017 || ''incumbent'' |} ==Tignan Din== *[[National Basketball League (Pilipinas)]] *[[Chooks-to-Go Pilipinas 3x3]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{MPBL}} {{Manny Pacquiao}} {{Basketbol sa Pilipinas}} [[Kategorya:Maharlika Pilipinas Basketball League]] hudji17cdljwknfvb6q4czknhpg450a Mga uri ng tinitirhang pook sa Rusya 0 282415 2213872 2087173 2026-06-29T07:12:53Z Glennznl 73709 2213872 wikitext text/x-wiki Ang sistemang pagbubukod ng mga [[Pamayanan|tinitirhang lugar]] o lokalidad sa [[Rusya]], dating [[Unyong Sobyet]], at ilang mga estado ng dating Unyong Sobyet ay may tiyak na mga kakaibang uri kung ihahambing sa mga sistemang pagbubukod sa ibang bansa. ==Makabagong pagbubukod sa Rusya== Noong panahong [[Unyong Sobyet|Sobyet]], bawat isa sa [[mga republika ng Unyong Sobyet]], kasama ang [[Sosyalistang Pederatibong Republikang Sobyet ng Rusya|Rusong SFSR]], ay may sariling dokumentong pambatasan na tumutukoy sa pagbubukod o pag-uuri ng mga tinitirhang pook o lokalidad.<ref>In the Russian SFSR, the issues of the administrative and territorial division, including the system of classification of the inhabited localities, was regulated by the Statute ''On Procedure of Resolving the Issues of the Administrative-Territorial Structure of the RSFSR'', approved by the Decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the RSFSR on August 17, 1982 ({{lang|ru|Положение "О порядке решения вопросос административно-территориального устройства РСФСР", утверждённое Указом Президиума Верховного Совета РСФСР от 17 августа 1982&nbsp;г.}})</ref> Kasunod ng [[Kasaysayan ng Unyong Sobyet (1985-1991)|pagbuwag ng Unyong Sobyet]], ipinagkatiwala ang gawain ng pagpapausbong at pagpapanatili ng gayong pagbubukod sa Rusya sa [[Mga kasakupang pederal ng Rusya|mga kasakupang pederal]].<ref name="Constitution">Articles&nbsp;71 and 72 of the [[Constitution of Russia]] do not name issues of the administrative and territorial structure among the tasks handled on the federal level or jointly with the governments of the federal subjects. As such, all federal subjects pass [[:Category:Subtemplates of Template RussiaAdmMunRef|their own laws]] establishing the system of the administrative-territorial divisions on their territories.</ref> Habang may ilang mga pagkakaiba sa mga pagbubukod na ginagamit ng mga kasakupang pederal, nakabatay pa rin ito sa pangkaramihan sa sistemang ginamit sa RSFSR. Sa lahat ng mga kasakupang pederal, ibinukod ang mga tinitirhang pook o lokalidad sa dalawang pangunahing kaurian: urbano at rural.<ref name="Census">See, for example, the [http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls results of the 2002 population Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025233850/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls |date=2017-10-25 }}</ref> Ang iba pang mga dibisyon ng mga kauriang ito ay bahagyang mag-iba-iba sa bawat kasakupang pederal,<ref name="Constitution" /> ngunit lahat ay sumusunod sa mga karaniwang takbo na inilalarawan sa ibaba. ===Mga lokalidad urbano (''urban localities'')=== *'''Mga [[lungsod]]''' at '''[[bayan]]''' (''cities and towns'', {{lang|ru|город}}, ''gorod''; maramihan {{lang|ru|города}}, ''goroda''). Ibinukod ang mga lungsod at bayan batay sa kanilang antas ng kapangyarihan ([[raion|distrito]]/kasakupang pederal/pederal). Bagama't walang magkabuklod na salita ang [[wikang Ruso]] para sa "''town''" at "''city''" ("{{lang|ru|город}}" ay ginagamit para sa kapuwang "''town''" at "''city''"), sa salin, ang salitang "''city''" ay karaniwang tumutukoy sa mga lokalidad urbano na may populasyong hindi bababa ng 100,000 katao. Subalit walang pagkakaiba sa katayuang ekonomiko ang mga salitang "''town''" at "''city''", at itinuturi ang lahat ng mga ito bilang mga "lungsod" batay sa pandaigdigang pamantayan. *'''Mga [[pamayanang uring-urbano]]''' (''urban-type settlements'', {{lang|ru|посёлок городского типа}}, ''posyolok gorodskogo tipa''; maramihan {{lang|ru|посёлки городского типа}}) ay isang uri ng mas-maliit na lokalidad urbano. Unang ipinakilala ang uring sa Unyong Sobyet noong 1924, kalakip ng mga sumusunod na subkategorya:<ref>{{lang|ru|Постановление ВЦИК и СНК РСФСР от 15 сентября 1924 г. "Общее положение о городских и сельских поселениях и посёлках"}} (Resolution of the All-Union Executive Committee and the Soviet of People's Commissars of September 15, 1924 ''General Statute on Urban and Rural Settlements'')</ref> **Ang mismong pamayanag uri-urbano—karamihang may populasyong urbano na 3,000–12,000 katao. ***Pamayanang paggawa (''work settlement'', {{lang|ru|рабочий посёлок}}, ''rabochy posyolok'')—karaniwang populasyong urbano na tumitira sa industriyal na pagyari o paggawa. ***Pamayanang naik (dacha) (''suburban / dacha settlement'', {{lang|ru|дачный посёлок}}, ''dachny posyolok'')—karaniwang isang pamayanang [[naik]] na may mga pantag-init na [[dacha]]. ***Pamayanang liwaliwan (''resort settlement'', {{lang|ru|курортный посёлок}}, ''kurortny posyolok'')—karamihang populasyong urbano na umookupa sa mga serbisyo o paglilingkod. Noong 1957, pinarepinado ang mga patakaran para sa pag-uuri ng mga pamayanang uring-urbano.<ref>{{lang|ru|Указ Президиума ВС РСФСР от 12 сентября 1957 г. "О порядке отнесения населённых пунктов к категории городов, рабочих и курортных посёлков"}} (Decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the RSFSR of September 12, 1957 ''On Procedures of Categorizing the Inhabited Localities as Cities, Work and Resort Settlements)</ref> ===Mga lokalidad rural (''rural localities'')=== Umiiral ang maraming mga uri ng lokalidad urbano. Ilan sa mga ito ay pangkaraniwan sa buong lupain ng Rusya, habang ang iba ay tiyak sa ilang mga kasakupang pederal. Kabilang sa mga pinakakaraniwang uri ay: *'''Mga [[nayon]]''' (''villages'', {{lang|ru|деревня}}, ''derevnya''; maramihan {{lang|ru|деревни}}, ''derevni'') *'''Mga [[Nayon#Rusya|selo]]''' ({{lang|ru|село}}, ''selo''; maramihan {{lang|ru|сёла}}, ''syola''), na sinalin din bilang "''village''" (nayon). Sa makasaysayang sabi, naiiba ang ''selo'' sa nayon sapagkat mayroon itong isang [[Eastern Orthodox church architecture|simbahang Orthodox]]. *'''Mga pamayanang (uring-rural)''' (''rural-type settlements'', {{lang|ru|посёлок (сельского типа)}}, ''posyolok (selskogo tipa)''; maramihan {{lang|ru|посёлки (сельского типа)}}). Ang "uring-rural" ({{lang|ru|сельского типа}}) na pagtatalaga ay idinagdag sa mga pamayanang may populasyon na karamiha'y nabubuhay sa pagsasaka, habang ang ''posyolok'' ({{lang|ru|посёлок}}) mismo ay nagpapakita ng pinaghalong populasyong nagtatrabaho sa pagsasaka at industriya. *'''Mga [[stanitsa]]''' ({{lang|ru|станица}}, ''stanitsa''; maramihan {{lang|ru|станицы}}, ''stanitsy'')—sa makasaysayang sabi, ang stanitsa ay isang lokalidad rural ng [[Cossack]]. Ginagamit pa rin ang uring ito, kalakip ng payak na kahulugan na "nayon". *'''Mga [[sloboda]]''' ({{lang|ru|слобода}}, ''sloboda''; maramihan {{lang|ru|слободы}}, ''slobody'')—sa makasayaayang sabi, isang pamayanan ang sloboda na pinalaya mula sa mga buwis at pagbubuwis dulot ng ilang kadahilanan. Ginagamit pa rin ang uring ito, kalakip ng payak na kahulugan na "nayon". *'''Mga [[khutor]]''' ({{lang|ru|хутор}}, ''khutor''; maramihan {{lang|ru|хутора}}, ''khutora'')—isinalin bilang "[[maliit na nayon]]" ("''hamlet''"), "[[bahay sa bukid]]" ("''farmstead''"), o "nayon". *'''Mga pochinok''' ({{lang|ru|починок}}, ''pochinok''; maramihan {{lang|ru|починки}}, ''pochinki'')—isang bagong-tatag na lokalidad ng isa o ilang mga pamilya. Itinatag ang mga pochinok bilang mga bagong pamayanan at kadalasa'y lalago sa mas-malaking mga nayon pagusbong ng mga ito. *Sa ilang mga kasakupang pederal, gumagamit ng terminolohiyang etniko sa wikang Ruso. Kabilang sa mga gayong uri ng pook ay {{lang|ru|аул}} (''[[aul]]''), {{lang|ru|аал}} (''aal''), at {{lang|ru|кишлак}} (''[[kishlak]]''). ==Mga pangkasaysayang termino== *'''Krepost''' ({{lang|ru|крепость}}, isang [[kuta]] o [[muog]]), isang nakukutaang pamayanan **Isang [[Kremlin (muog)]] ({{lang|ru|кремль}}, kuta), isang pangunahing ''krepost'' na kadalasang kinabibilangan ang isang kastilyo at pinalilibutan ng isang [[posad]] **Isang '''[[ostrog (fortress)|ostrog]]''', isang mas-sinaunang uri ng ''krepost'' na maaring itayo nang mabilis sa loob ng magagaspang mga pader ng binalatang patulis na kahoy *'''[[Posad]]''' ({{lang|ru|посад}}), isang pamayanang naik noong panahong medyibal (Gitnang Kapanahunan) *'''Mestechko''' ({{lang|ru|местечко}}, mula {{lang-pl|miasteczko}}), isang maliit na bayan sa [[Kanluraning Krai]] na sinanib noong [[Mga paghahati ng Polonya|paghahati ng Polonya]]; ang isang karaniwang mestechko ay may mayoryang [[Hudyo]] *'''[[Pogost]]''' *'''[[Seltso (uri ng lokalidad rural)|Seltso]]''', isang uri ng lokalidad rural sa [[Imperyong Ruso]] at sa [[Komonwelt ng Polonya–Litwaniya]] ==Tingnan din== *[[Lungsod ng halagang kasakupang pederal]] *[[Mga talaan ng mga lokalidad rural sa Rusya]] *[[Mga subdibisyon ng Rusya]] *[[Bayan ng halagang distrito]] ==Mga sanggunian== {{Reflist|30em}} ==Mga kawing panlabas== *Doukhobor Genealogy Website. Jonathan J. Kalmakoff. [http://www.doukhobor.org/Terms-Geographic.html Index of Russian Geographic Terms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009202518/http://www.doukhobor.org/Terms-Geographic.html |date=2018-10-09 }}. [[Kategorya:Mga pamayanan sa Rusya| ]] dg5n6hrudbbugqemqd1ev5olho42z2q Padron:List of Southeast Asian Games host nations and cities 10 283684 2213788 2191642 2026-06-28T12:03:04Z Jake Mendoza 97820 /* */ 2213788 wikitext text/x-wiki <center> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%;" |- !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Laro !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Taon !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Host ng Bansa !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Host ng Lungsod !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Sinimulan ni !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Petsa !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Sports !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Kaganapan !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Bansa !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Mga Kakumpitensya !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Top Bansa !rowspan=1 style="background:#ce2029; color:white;" | Ref |- ! colspan="12" style="text-align:center;"|'''Southeast Asian Peninsular Games''' |- | [[1959 Southeast Asian Peninsular Games|I]] |1959 |align=left| {{flag|Thailand}} |[[Bangkok]] |align=left| [[Bhumibol Adulyadej|King Bhumibol Adulyadej]] |align=center| 12–17 December |12||N/A||6|| 518 |align=left| {{flagIOC2team|THA|1959 Southeast Asian Peninsular Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=1] |- | [[1961 Southeast Asian Peninsular Games|II]] |1961 |align=left| {{flag|Burma|1974}} |[[Yangon]] |align=left| [[Win Maung|President Win Maung]] |align=center| 11–16 December |13||N/A||7|| 623 |align=left| {{flagIOC2team|BIR|1961 Southeast Asian Peninsular Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=2] |- | colspan=2 | [[1963 Southeast Asian Peninsular Games|1963]] | colspan=10 align=center |''Awarded to [[Cambodia]], cancelled due to [[Kingdom_of_Cambodia_(1953–70)#Domestic_developments|domestic political situation]]'' |- | [[1965 Southeast Asian Peninsular Games|III]] |1965 |align=left| {{flag|Malaysia}} |[[Kuala Lumpur]] |align=left| [[Ismail Nasiruddin of Terengganu|King Ismail Nasiruddin]] |align=center| 14–21 December |14||N/A||6|| 963 |align=left| {{flagIOC2team|THA|1965 Southeast Asian Peninsular Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=3] |- | [[1967 Southeast Asian Peninsular Games|IV]] |1967 |align=left| {{flag|Thailand}} |[[Bangkok]] |align=left| [[Bhumibol Adulyadej|King Bhumibol Adulyadej]] |align=center| 9–16 December |16||N/A||6|| 984 |align=left| {{flagIOC2team|THA|1967 Southeast Asian Peninsular Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=4] |- | [[1969 Southeast Asian Peninsular Games|V]] |1969 |align=left| {{flag|Burma|1974}} |[[Yangon]] |align=left| [[Ne Win|President Ne Win]] |align=center| 6–13 December |15||N/A||6|| 920 |align=left| {{flagIOC2team|BIR|1969 Southeast Asian Peninsular Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=5] |- | [[1971 Southeast Asian Peninsular Games|VI]] |1971 |align=left| {{flag|Malaysia}} |[[Kuala Lumpur]] |align=left| [[Abdul Halim of Kedah|King Abdul Halim]] |align=center| 6–13 December |15||N/A||7|| 957 |align=left| {{flagIOC2team|THA|1971 Southeast Asian Peninsular Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=6] |- | [[1973 Southeast Asian Peninsular Games|VII]] |1973 |align=left| {{flag|Singapore}} |[[Singapore]] |align=left| [[Benjamin Sheares|President Benjamin Sheares]] |align=center| 1–8 September |16||N/A||7|| 1632 |align=left| {{flagIOC2team|THA|1973 Southeast Asian Peninsular Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=7] |- | [[1975 Southeast Asian Peninsular Games|VIII]] |1975 |align=left| {{flag|Thailand}} |[[Bangkok]] |align=left| [[Bhumibol Adulyadej|King Bhumibol Adulyadej]] |align=center| 9–16 December |18||N/A||4|| 1142 |align=left| {{flagIOC2team|THA|1975 Southeast Asian Peninsular Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=8] |- ! colspan="12" style="text-align:center;"|'''Southeast Asian Games''' |- | [[1977 Southeast Asian Games|IX]] |1977 |align=left| {{flag|Malaysia}} |[[Kuala Lumpur]] |align=left| [[Yahya Petra of Kelantan|King Yahya Petra]] |align=center| 19–26 November |18||N/A||7|| N/A |align=left| {{flagIOC2team|INA|1977 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=9] |- | [[1979 Southeast Asian Games|X]] |1979 |align=left| {{flag|Indonesia}} |[[Jakarta]] |align=left| [[Suharto|President Suharto]] |align=center| 21–30 September |18||N/A||7|| N/A |align=left| {{flagIOC2team|INA|1979 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=10] |- | [[1981 Southeast Asian Games|XI]] |1981 |align=left| {{flag|Pilipinas|1936}} |[[Manila]] |align=left| [[Ferdinand Marcos|President Ferdinand Marcos]] |align=center| 6–15 December |18||N/A||7|| ≈1800 |align=left| {{flagIOC2team|INA|1981 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=11] |- | [[1983 Southeast Asian Games|XII]] |1983 |align=left| {{flag|Singapore}} |[[Singapore]] |align=left| [[Devan Nair|President Devan Nair]] |align=center| 28 May – 6 June |18||N/A||8|| N/A |align=left| {{flagIOC2team|INA|1983 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=12] |- | [[1985 Southeast Asian Games|XIII]] |1985 |align=left| {{flag|Thailand}} |[[Bangkok]] |align=left| [[Bhumibol Adulyadej|King Bhumibol Adulyadej]] |align=center| 8–17 December |18||N/A||8|| N/A |align=left| {{flagIOC2team|THA|1985 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=13] |- | [[1987 Southeast Asian Games|XIV]] |1987 |align=left| {{flag|Indonesia}} |[[Jakarta]] |align=left| [[Suharto|President Suharto]] |align=center| 9–20 September |26||N/A||8|| N/A |align=left| {{flagIOC2team|INA|1987 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=14] |- | [[1989 Southeast Asian Games|XV]] |1989 |align=left| {{flag|Malaysia}} |[[Kuala Lumpur]] |align=left| [[Sultan Azlan Shah|King Azlan Shah]] |align=center| 20–31 August |24||N/A||9|| ≈2800 |align=left| {{flagIOC2team|INA|1989 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=15] |- | [[1991 Southeast Asian Games|XVI]] |1991 |align=left| {{flag|Pilipinas|1986}} |[[Manila]] |align=left| [[Corazon Aquino|President Corazon Aquino]] |align=center| 24 November – 3 December |28||N/A||9|| N/A |align=left| {{flagIOC2team|INA|1991 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=16] |- | [[1993 Southeast Asian Games|XVII]] |1993 |align=left| {{flag|Singapore}} |[[Singapore]] |align=left| [[Wee Kim Wee|President Wee Kim Wee]] |align=center| 12–20 June |29||N/A||9|| ≈3000 |align=left| {{flagIOC2team|INA|1993 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=17] |- | [[1995 Southeast Asian Games|XVIII]] |1995 |align=left| {{flag|Thailand}} |[[Chiang Mai]] |align=left| [[Vajiralongkorn|Crown Prince Vajiralongkorn]] |align=center| 9–17 December |28||N/A||10|| 3262 |align=left| {{flagIOC2team|THA|1995 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=18] |- | [[1997 Southeast Asian Games|XIX]] |1997 |align=left| {{flag|Indonesia}} |[[Jakarta]] |align=left| [[Suharto|President Suharto]] |align=center| 11–19 October |36||490||10|| 5179 |align=left| {{flagIOC2team|INA|1997 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=19] |- | [[1999 Southeast Asian Games|XX]] |1999 |align=left| {{flag|Brunei Darussalam}} |[[Bandar Seri Begawan]] |align=left| [[Hassanal Bolkiah|Sultan Hassanal Bolkiah]] |align=center| 7–15 August |21||233||10|| 2365 |align=left| {{flagIOC2team|THA|1999 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=20] |- | [[2001 Southeast Asian Games|XXI]] |2001 |align=left| {{flag|Malaysia}} |[[Kuala Lumpur]] |align=left| [[Salahuddin of Selangor|King Salahuddin]] |align=center| 8–17 September |32||391||10|| 4165 |align=left| {{flagIOC2team|MAS|2001 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=21] |- | [[2003 Southeast Asian Games|XXII]] |2003 |align=left| {{flag|Vietnam}} |[[Hanoi]] at [[Ho Chi Minh City]] |align=left| [[Phan Văn Khải|Prime Minister Phan Văn Khải]] |align=center| 5–13 December |32||442||11|| ≈5000 |align=left| {{flagIOC2team|VIE|2003 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=22] |- | [[2005 Southeast Asian Games|XXIII]] |2005 |align=left| {{flag|Pilipinas}} |[[Manila]] |align=left| [[Gloria Macapagal Arroyo|President Gloria Macapagal Arroyo]] |align=center| 27 November – 5 December |40||443||11|| 5336 |align=left| {{flagIOC2team|PHI|2005 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=23] |- | [[2007 Southeast Asian Games|XXIV]] |2007 |align=left| {{flag|Thailand}} |[[Nakhon Ratchasima]] |align=left| [[Crown Prince Vajiralongkorn]] |align=center| 6–15 December |43||475||11|| 5282 |align=left| {{flagIOC2team|THA|2007 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=24] |- | [[2009 Southeast Asian Games|XXV]] |2009 |align=left| {{flag|Laos}} |[[Vientiane]] |align=left| [[Choummaly Sayasone|President Choummaly Sayasone]] |align=center| 9–18 December |29||372||11|| 3100 |align=left| {{flagIOC2team|THA|2009 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=25] |- | [[2011 Southeast Asian Games|XXVI]] |2011 |align=left| {{flag|Indonesia}} |[[Jakarta]] at [[Palembang]] |align=left| [[Susilo Bambang Yudhoyono|President Susilo Bambang Yudhoyono]] |align=center| 11–22 November |44||545||11|| 4965 |align=left| {{flagIOC2team|INA|2011 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=26] |- | [[2013 Southeast Asian Games|XXVII]] |2013 |align=left| {{flag|Myanmar}} |[[Naypyidaw]] |align=left| [[Nyan Tun|Vice President Nyan Tun]] |align=center| 11–22 December |37||460||11|| 4730 |align=left| {{flagIOC2team|THA|2013 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=27] |- | [[2015 Southeast Asian Games|XXVIII]] |2015 |align=left| {{flag|Singapore}} |[[Singapore]] |align=left| [[Tony Tan|President Tony Tan]] |align=center| 5–16 June |36||402||11|| 4370 |align=left| {{flagIOC2team|THA|2015 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=28] |- | [[2017 Southeast Asian Games|XXIX]] |2017 |align=left| {{flag|Malaysia}} |[[Kuala Lumpur]] |align=left| [[Muhammad V of Kelantan|King Muhammad V]] |align=center| 19–30 August |38||404||11|| 4709 |align=left| {{flagIOC2team|MAS|2017 Southeast Asian Games}} |align=center| [http://www.seagfoffice.org/games.php?y=29] |- | ''[[Palaro ng Timog Silangang Asya 2019|XXX]]'' |2019 |align=left| {{flag|Pilipinas}} | Multiple cities |align=left|[[President of the Philippines|President]] [[Rodrigo Duterte]] |30 November–11 December | align="center" |56 | align="center" |530 | align="center" |11 | align="center" |5630 |align=left |{{flagIOC2team|PHI|Southeast Asian Games}} |[http://www.ocasia.org/Game/GHAFDetails?q=NtpwTOliipDwo6ShqBnES6Hu2rKNoep1wiQPWHLIZPpcQURNk2GfMVLfUe2HxIbgBIMTBdo6hoL+jQCwdH6NRA==] |- | ''[[2021 Southeast Asian Games|XXXI]]'' |''2021'' |align=left| {{flag|Vietnam}} | ''[[Hanoi]]'' |align=left|[[Pangulo ng Vietnam|President]] [[Nguyễn Xuân Phúc]] | align="center" |12–23 May 2022 | align="center" |40 | align="center" |523 | align="center" |11 | align="center" |5,467 | rowspan=2 align="left" |{{flagIOC2team|VIE|Southeast Asian Games}} | |- | ''[[2023 Southeast Asian Games|XXXII]]'' |''2023'' |align=left| {{flag|Cambodia}} |''[[Phnom Penh]]'' |align=left|[[Prime Minister of Cambodia|Prime Minister]][[Hun Sen]]{{Efn|name=2023 CambodiaKing|Representing [[Norodom Sihamoni]], [[Monarchy of Cambodia|King of Cambodia]].}} | align="center" |5–17 May | align="center" |37 | align="center" |580 | align="center" |11 | align="center" |6,210 | align="center" | |- | ''[[2025 Southeast Asian Games|XXXIII]]'' |''2025'' |align=left| {{flag|Thailand}} |''[[Bangkok]] and [[Lalawigan ng Chonburi|Chonburi]]'' |align=left|[[Vajiralongkorn|King Vajiralongkorn]] |9–20 December |50 |574 |10<ref>{{cite news |title=Cambodia pulls team out of SEA Games in Thailand over border conflict |url=https://www.reuters.com/sports/cambodia-pulls-team-out-sea-games-thailand-over-border-conflict-2025-12-10/|agency=Reuters |date=10 December 2025 |access-date=10 December 2025}}</ref> |9,199 |align=left| {{flagIOC2team|THA|2015 Southeast Asian Games}} | |- | ''[[2027 Southeast Asian Games|XXXIV]]'' |''2027'' |align=left| {{flag|Malaysia}} |''[[Kuala Lumpur]], [[Penang]] and [[Sarawak]]'' | colspan=8 align=center |''Panghinaharap na kaganapan'' |- | ''[[2029 Southeast Asian Games|XXXV]]'' |''2029'' |align=left|{{flag|Singapore}} |''Singapore'' | colspan=8 align=center |''Panghinaharap na kaganapan'' |- | ''[[2031 Southeast Asian Games|XXXVI]]'' |''2031'' |align=left| {{flag|Laos}} |''TBA'' | colspan=8 align=center |''Panghinaharap na kaganapan'' |- | ''[[2033 Southeast Asian Games|XXXVII]]'' |''2033'' |align=left| {{flag|Philippines}} |''TBA'' | colspan=8 align=center |''Panghinaharap na kaganapan'' |} </center> <noinclude> [[Kategorya:Southeast Asian Games templates]] [[Kategorya:Southeast Asian Games navigational boxes]]</noinclude> cn00fuahi5eu583zmyqtuhnuh4lct7d Usapang tagagamit:Tagasalinero 3 287068 2213847 2212585 2026-06-29T00:44:16Z MediaWiki message delivery 49557 /* Wikipedia translation of the week: 2026-27 */ bagong seksiyon 2213847 wikitext text/x-wiki Mabuhay! '''Mabuhay!''' Magandang araw, Tagasalinero, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo: {|align="right" |{{Pamayanan}} |} *[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]] *[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]] *[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]] *[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]] *[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]] *[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]] *[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]] *[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]] *'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our'' [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]]. Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang <code><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Saklolo|saklolo]]<nowiki>}}</nowiki></code> sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|<br></br><br>{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup gumawa ng isang panagutan] upang: #madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista. #makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda. #mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang. #kilalanin ang mga boto. #maitago ang iyong direksyong IP, at mapanatili ang iyong paglilihim. Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.<br><br><b><font color="#0000FF">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</font></b>}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang: #madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista. #makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda. #mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang. #kilalanin ang mga boto. #maitago ang iyong direksyong IP, at mapanatili ang iyong paglilihim. Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.<br><br><b><font color=#0000FF>Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</font></b>}}}} ---- <center><b><i><small> [[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]] [[Wikipedia:Embahada|Ambasada]] · [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]] · [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]] · [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]] · [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]] · [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]] · [[Wikipedia:Embahada|Embajada]] · [[Wikipedia:Embahada|Embassy]] · [[Wikipedia:Embahada|大使館]] </small></i></b></center> [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 09:29, 25 Abril 2019 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2019-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Kitniyot]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Kitniyot''' (Hebrew: קִטְנִיּוֹת‎, qitniyyot) is a Hebrew word meaning legumes. During the Passover holiday, however, the word kitniyot takes on a broader meaning to include grains and seeds such as rice, corn, sunflower seeds, sesame seeds, soybeans, peas, and lentils, in addition to legumes. According to Orthodox Ashkenazi and some Sephardic customs, Kitniyot may not be eaten during Passover. Although Reform and Conservative Ashkenazi Judaism currently allow for the consumption of Kitniyot during Passover, long-standing tradition in these and other communities is to abstain from their consumption. According to Torat Eretz Yisrael and Minhagei Eretz Yisrael, any Jew worldwide, regardless of origin, and despite the practice of their forefathers, may eat kitniyot on Passover, for it is a practice rejected as an unnecessary precaution by Halachic authorities as early as the time of its emergence. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 15 Abril 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18973993 --> == Hiling ng pagsalin ng mga artikulo == Magandang araw {{ping|Tagasalinero}} ! Kung naaayon sa iyong skedyul, pakihanay ang mga sumusunod na artikulong hiniling ni [[:wikidata:User:A2D2]] sa [[:wikidata:User talk:JWilz12345|aking talkpage]] sa Wikidata: * [[:en:Baku TV Tower]] * [[:en:Telephone numbers in Azerbaijan]] * [[:en:Energy in Azerbaijan]] Paumanhin kung naaabala ko ang iyong isinasaling artikulo, pero dahil ang pokus ko ay sa mga [[Talaan ng mga lungsod sa Demokratikong Republika ng Congo|mga lungsod sa DR Congo]] (at sa susunod, ilan pang mga lungsod sa iba pang mga bansa, dagdag pa ang ginagawa kong pagaambag sa mga "road-related articles" dito. At isa pa, ang pagpalya ng "ContentTranslation" tool sa aking mobile browser, di-ko alam kung dahil sa pagbabawal ng mobile service provider ko o hindi sumusuporta sa mga phone browsers. Hindi naman kailangang imadali ang mga ito, total sinasabi parati ng mga admins na "walang deadline sa pag-eedit sa Wikipedia, sa anumang language versions." Muli, humihiling lang ako na ihanay o isama mo ang mga nasabing enwiki na artikulo sa mga isasalin mo. Gayunpaman, gusto kong gamitin ang oportunidad na bukas ka sa pag-iimprove sa ilang mga inambag kong mga artkulo. Maraming salamat! :-) [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 09:25, 25 Abril 2019 (UTC) :Magandang araw {{ping|JWilz12345}} at maraming salamat sa pagtanggap sa akin! Isasama ko ang mga artikulo sa aking listahan. :-) [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 17:05, 25 Abril 2019 (UTC) ::Magandang araw ulit {{ping|JWilz12345}}! Sa wakas, natapos ko ang tatlong artikulo. :-) Narito ang mga kawing para sa iyong pagsusuri: ::*[[Tore ng Baku TV]] ::*[[Mga numero ng telepono sa Aserbayan]] ::*[[Enerhiya sa Aserbayan]] ::Disclaimer lang: hindi ko nailagay ang infobox sa ikalawang artikulo dahil wala pa ang format sa ating wiki, pero naisama naman ang mga ibang bahagi. [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 07:43, 10 Mayo 2019 (UTC) :::{{ping|Tagasalinero}} Maraming salamat sa iyong tulong! Nawa'y patuloy ang iyong pag-aambag dito sa tlwiki. :-) [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 13:07, 11 Mayo 2019 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2019-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jaflong]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Jaflong Sylhet.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Jaflong''' is a hill station and tourist destination in the Division of Sylhet, Bangladesh. It is located in Gowainghat Upazila of Sylhet District and situated at the border between Bangladesh and the Indian state of Meghalaya, overshadowed by subtropical mountains and rainforests. Jaflong is known for its stone collections and is home of the Khasi tribe </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:15, 29 Abril 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19015333 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Banana flour]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Starr-180106-1562-Prosopis pallida-Waianae Gold kiawe flour for banana muffins-Hawea Pl Olinda-Maui (40290422231).jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Banana flour''' is a powder traditionally made of green bananas. Historically, banana flour has been used in Africa and Jamaica as a cheaper alternative to wheat flour. It is now often used as a gluten-free replacement for wheat flours or as a source of resistant starch, which has been promoted by certain dieting trends such as paleo and primal diets and by some recent nutritional research. Banana flour, due to the use of green bananas, has a very mild banana flavor raw, and when cooked, it has an earthy, nonbanana flavor; it also has a texture reminiscent of lighter wheat flours and requires about 25% less volume, making it a good replacement for white and white whole-wheat flour. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 6 Mayo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19015333 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Old Sugar Mill of Koloa]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Kauai-old-sugar-mill-Koloa-chimney.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Old Sugar Mill of Kōloa''' was part of the first commercially successful sugarcane plantation in Hawaiʻi, which was founded in Kōloa on the island of Kauai in 1835 by Ladd & Company. This was the beginning of what would become Hawaii's largest industry. The building was designated a National Historic Landmark on December 29, 1962. A stone chimney and foundations remain from 1840. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:04, 13 Mayo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19088149 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Helicopter 66]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:SH-3D Sea King of HS-4 recovers Apollo 11 astronaut on 24 July 1969.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Helicopter 66''' is a United States Navy Sikorsky Sea King helicopter used during the late 1960s for the water recovery of astronauts during the Apollo program. It has been called "one of the most famous, or at least most iconic, helicopters in history", was the subject of a 1969 song by Manuela and was made into a die-cast model by Dinky Toys. In addition to its work in support of NASA, Helicopter 66 also transported the Shah of Iran during his 1973 visit to the aircraft carrier USS Kitty Hawk. Helicopter 66 was delivered to the U.S. Navy in 1967 and formed part of the inventory of U.S. Navy Helicopter Anti-Submarine Squadron Four for the duration of its active life. Among its pilots during this period was Donald S. Jones, who would go on to command the United States Third Fleet. Later re-numbered Helicopter 740, the aircraft crashed in the Pacific Ocean in 1975 during a training exercise. At the time of its crash, it had logged more than 3,200 hours of service. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:14, 20 Mayo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19088149 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:O Que É Que A Baiana Tem?]]'''<br /><small>([[:pt:O Que É que a Baiana Tem?]]) </small></span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Carmen Miranda, Banana da Terra 1939.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''O que é que a baiana tem?''''' is a song composed by Dorival Caymmi in 1939 and recorded by Carmen Miranda. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 3 Hunyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19123976 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Expedition to Lapland]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Carolus Linnaeus by Hendrik Hollander 1853.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Expedition to Lapland''', the northernmost region in Sweden, by Carl Linnaeus in 1732 was an important part of his scientific career. Linnaeus departed from Uppsala and travelled clockwise around the coast of the Gulf of Bothnia over the course of six months, making major inland incursions from Umeå, Luleå and Tornio. His observations became the basis of his book Flora Lapponica (1737) in which Linnaeus’ ideas about nomenclature and classification were first used in a practical way.[2] Linnaeus kept a journal of his expedition which was first published posthumously as an English translation called Lachesis Lapponica: A Tour in Lapland (1811). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:53, 10 Hunyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19138058 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Karin Bergöö Larsson]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Karin-Bergoo.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Karin Larsson, née Bergöö''', (3 October 1859 – 18 February 1928) was a Swedish artist and designer who collaborated with her husband, Carl Larsson, as well as being often depicted in his paintings. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:59, 17 Hunyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19152215 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:National Historic Sites of Canada]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''National Historic Sites of Canada''' (French: Lieux historiques nationaux du Canada) are places that have been designated by the federal Minister of the Environment on the advice of the Historic Sites and Monuments Board of Canada (HSMBC), as being of national historic significance </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:06, 24 Hunyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19152215 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Hewing]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Northeim 2005-09-17 Fachwerk-05.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> In woodworking, '''hewing''' is the process of converting a log from its rounded natural form into lumber (timber) with more or less flat surfaces using primarily an axe. It is an ancient method, and before the advent of the industrial-era type of sawmills, it was a standard way of squaring up wooden beams for timber framing. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:44, 1 Hulyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19152215 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Belgian government in exile]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Hubert Pierlot and Robert Sturges.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Belgian government in London''' (French: Gouvernement belge à Londres, Dutch: Belgische regering in Londen), also known as the Pierlot IV Government, was the government in exile of Belgium between October 1940 and September 1944 during World War II. The government was tripartite, involving ministers from the Catholic, Liberal and Labour Parties. After the invasion of Belgium by Nazi Germany in May 1940, the Belgian government, under Prime Minister Hubert Pierlot, fled first to Bordeaux in France and then to London, where it established itself as the only legitimate representation of Belgium to the Allies. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 04:07, 8 Hulyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19187313 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Philippine space program]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:ABS-3 (Agila-2).jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''space program of the Philippines''' is decentralized and is maintained by various agencies of the Department of Science and Technology (DOST). There is no dedicated space agency to oversee the country's space program and is funded through the National SPACE Development Program by the DOST. Early Philippine initiatives in space technology has been led by private firms although in the recent years the government has played a more active role. The Philippines has been involved in space technology since the 1960s, when the government built an Earth satellite receiving station by the administration of then-President Ferdinand Marcos. It was also during the latter part of this period that a Filipino private firm acquired the country's first satellite, Agila-1 which was launched as an Indonesian satellite. In the 1990s, Mabuhay had Agila 2 launched to space from China. In the 2010s, the Philippine government partnered with the Tohoku and Hokkaido Universities of Japan to launch the first satellite designed by Filipinos, Diwata-1. Diwata-1 is a microsatellite. The government was able to develop and send two more small-scale satellites, Diwata-2 and Maya-1. A centralized space agency has been proposed in the legislature to address funding and management issue faced by the country's space program. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]01:50, 15 Hulyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19192603 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Free Solo]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''''Free Solo''''' is a 2018 American documentary film about climbing El Capitan in Yosemite. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]02:19, 22 Hulyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19192603 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sevastopol Naval Base]]'''</span><br /><small>''([[:ru:Севастопольская военно-морская база]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Aleksandrovets&Muromets2005Sevastopol.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Sevastopol Naval Base''' (Russian: Севастопольская военно-морская база; Ukrainian: Севастопольська військово-морська база) is a naval base located in Sevastopol, on disputed Crimean peninsula. It is a base of the Russian Navy and the main base of the Black Sea Fleet. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:05, 29 Hulyo 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19232882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Chugach State Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Parque estatal Chugach, Alaska, Estados Unidos, 2017-08-22, DD 77.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Chugach State Park''' covers 495,204 acres (2,004 square kilometers) immediately east of the Anchorage Bowl in south-central Alaska. Though primarily in the Municipality of Anchorage, a small portion of the park north of the Eklutna Lake area in the vicinity of Pioneer Peak lies within the Matanuska-Susitna Borough. Established by legislation signed into law on August 6, 1970, by Alaska Governor Keith Miller, this state park was created to provide recreational opportunities, protect the scenic value of the Chugach Mountains and other geographic features, and ensure the safety of the water supply for Anchorage. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:20, 5 Agosto 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19232882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Visby City Wall]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Visby ringmur östra delen norrut.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Visby City Wall''' (Swedish: Visby ringmur, sometimes Visby stadsmur) is a medieval defensive wall surrounding the Swedish town of Visby on the island of Gotland. As the strongest, most extensive, and best preserved medieval city wall in Scandinavia, the wall forms an important and integral part of Visby World Heritage Site. Built in two stages during the 13th and 14th century, approximately 3.44 km (2.14 mi) of its original 3.6 km (2.2 mi) still stands. Of the 29 large and 22 smaller towers, 27 large and 9 small remain. A number of houses that predate the wall were incorporated within it during one of the two phases of construction. During the 18th century, fortifications were added to the wall in several places and some of the towers rebuilt to accommodate cannons. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 12 Agosto 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19232882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Duesenberg Model A]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:1923 Duesenberg Model A Rubay Touring p1.JPG|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Duesenberg Model A''' was the first automobile in series production to have hydraulic brakes and the first automobile in series production in the United States with a straight-eight engine. Officially known as the Duesenberg Straight Eight, the Model A was first shown in late 1920 in New York City. Production was delayed by substantial changes to the design of the car, including a change in the engine valvetrain from horizontal overhead valves to an overhead camshaft; also during this time, the company had moved its headquarters and factory from New Jersey to Indiana. The Model A was manufactured in Indianapolis, Indiana, from 1921 to 1925 by the Duesenberg Automobiles and Motors Company and from 1925 to 1926 at the same factory by the restructured Duesenberg Motor Company. The successors to the company began referring to the car as the Model A when the Model J was introduced. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:16, 26 Agosto 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19314058 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Gladys Kalema-Zikusoka]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Gladys Kalema Zikusoka.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Gladys Kalema-Zikusoka''' (born 8 January 1970) is a Ugandan veterinarian and founder of Conservation Through Public Health, an organisation dedicated to the coexistence of endangered mountain gorillas, other wildlife, humans, and livestock in Africa. She was Uganda's first wildlife veterinary officer and was the star of the BBC documentary, Gladys the African Vet. In 2009 she won the Whitley Gold Award for her conservation work. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:16, 2 Setyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19314058 --> == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act3) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 14:22, 6 Setyembre 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act3)&oldid=19352603 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Bat as food]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bats for eating in Laos.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Bats are a food''' source for humans in the Pacific Rim and Asia. Bats are consumed in various amounts in Indonesia, Thailand, Vietnam, Guam, and in other Asian and Pacific Rim countries and cultures. In Guam, Mariana fruit bats (Pteropus mariannus) are considered a delicacy, and a flying fox bat species was made endangered due to being hunted there. In addition to being hunted as a food source for humans, bats are also hunted for their skins. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:11, 9 Setyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19346679 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act3) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 15:06, 20 Setyembre 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act3)&oldid=19395091 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sand-Covered Church]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Nordenskirker_Skagen(26).jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Sand-Covered Church''' (Danish: Den Tilsandede Kirke, also translated as The Buried Church, and also known as Old Skagen Church) is the name given to a late 14th-century church dedicated to Saint Lawrence of Rome. It was a brick church of considerable size, located 2 kilometres (1.2 mi) southwest of the town centre of Skagen, Denmark. During the last half of the 18th century the church was partially buried by sand from nearby dunes; the congregation had to dig out the entrance each time a service was to be held. The struggle to keep the church free of sand lasted until 1795, when it was abandoned </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:23, 23 Setyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19362143 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-40 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Penal system in China]]'''</span> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''penal system in China''' is mostly composed of an administrative detention system and a judicial incarceration system. As of mid 2015, it is reported prisoners held in prisons managed by Ministry of Justice is 1,649,804, result in a population rate of 118 per 100,000. Detainees in Ministry of Public Security facilities is 650,000 as of 2009, which combined would result in a population rate of 164 per 100,000. China also retained the use of death penalty with the approval right reserved to the Supreme People's Court, and have a system of death penalty with reprieve where the sentence is suspended unless the convicted commit another major crime within two years while detained. There are discussion urging increased use of community correction, and debate are ongoing to have Ministry of Justice oversee administrative detainees as well to prevent police from having too much power. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|32px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:01, 30 Setyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19415526 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Christchurch Town Hall]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Christchurch Town Hall of the Performing Arts, New Zealand.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Christchurch Town Hall''', since 2007 formally known as the Christchurch Town Hall of the Performing Arts, opened in 1972, is Christchurch, New Zealand's premier performing arts centre. It is located in the central city on the banks of the Avon River overlooking Victoria Square, opposite the former location of the demolished Christchurch Convention Centre. Due to significant damage sustained during the February 2011 Christchurch earthquake, it was closed until 2019. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:48, 14 Oktubre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19441368 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Garlic production in China]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:2005garlic.PNG|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Garlic production in China''' is significant to the worldwide garlic industry, as China provides 80% of the total world production and is the leading exporter. Following China, other significant garlic producers include India (5% of world production) and Bangladesh (1%). As of 2016, China produced 21 million tonnes annually. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:47, 21 Oktubre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19475547 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:115 Antioch earthquake]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''115 Antioch earthquake''' occurred on 13 December 115 AD. It had an estimated magnitude of 7.5 on the surface wave magnitude scale and an estimated maximum intensity of XI (Extreme) on the Mercalli intensity scale. Antioch and surrounding areas were devastated with a great loss of life and property. It triggered a local tsunami that badly damaged the harbour at Caesarea Maritima. The Roman Emperor Trajan was caught in the earthquake, as was his successor Hadrian. Although the consul Marcus Pedo Vergilianus was killed, they escaped with only slight injuries and later began a program to rebuild the city. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:05, 28 Oktubre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19488868 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jigokudani Monkey Park]]'''</span><br /> <small>''([[:ja:地獄谷野猿公苑]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Jigokudani hotspring in Nagano Japan 001.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Jigokudani Monkey Park''' is located in Yamanouchi, Nagano Prefecture, Japan. It is part of the Joshinetsu Kogen National Park (locally known as Shigakogen), and is located in the valley of the Yokoyu-River, in the northern part of the prefecture. The name Jigokudani, meaning "Hell's Valley", is due to the steam and boiling water that bubbles out of small crevices in the frozen ground, surrounded by steep cliffs and formidably cold and hostile forests. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:16, 4 Nobyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19488868 --> == Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2019 == [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]] Hello Tagasalinero, Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2019''']] na naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Ito ay kasalukuyang nagaganap sa buong buwan ng Nobyembre 2019. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019#Mga patakaran|'''dito'''.]] Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak: {{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2019/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}} Kapag nakatala ka na, {{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2019-tl|class=mw-ui-progressive}} Kung may mga tanong tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]] Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:41, 4 Nobyembre 2019 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2019-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Blautopf]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Blaubeuren Blautopf 20180804 02.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> The '''Blautopf''' (German for Blue pot; "blau" means blue, "Topf" means pot) is a spring that serves as the source of the river Blau in the karst landscape on the Swabian Jura's southern edge, in Southern Germany. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:52, 11 Nobyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19523882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Quonset hut]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Quonset.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> A '''Quonset hut''' is a lightweight prefabricated structure of corrugated galvanized steel having a semicircular cross-section. The design was developed in the United States, based on the Nissen hut introduced by the British during World War I. Hundreds of thousands were produced during World War II. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 18 Nobyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19523882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Electric match]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Exploding E match collage.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> An '''electric match''' is a device that uses an externally applied electric current to ignite a combustible compound. Electric matches can be used in any application where source of heat is needed at a precisely controlled point in time, typically to ignite a propellant or explosive. Examples include airbags, pyrotechnics, and military or commercial explosives. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:47, 25 Nobyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19579995 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Fetoscopy]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Intervention par foetoscopie1.png|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Fetoscopy''' is an endoscopic procedure during pregnancy to allow surgical access to the fetus, the amniotic cavity, the umbilical cord, and the fetal side of the placenta. A small incision is made in the abdomen, and an endoscope is inserted through the abdominal wall and uterus into the amniotic cavity. Fetoscopy allows for medical interventions such as a biopsy (tissue sample) or a laser occlusion of abnormal blood vessels (such as chorioangioma) or the treatment of spina bifid. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:36, 2 Disyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19579995 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:New Brighton Pier]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:New Brighton Pier during the sunset, Christchurch, New Zealand.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> There have been two '''New Brighton Piers''' in New Brighton, New Zealand. The first pier, of wooden construction, opened on 18 January 1894 and was demolished on 12 October 1965. The current concrete pier was opened on 1 November 1997. It is one of the icons of Christchurch. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:57, 9 Disyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19579995 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Topi]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Topi (Damaliscus lunatus jimela) female.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> The '''topi''' (''Damaliscus lunatus jimela'') is a highly social and fast antelope subspecies of the common tsessebe, a species which belongs to the genus Damaliscus. They are found in the savannas, semi-deserts, and floodplains of sub-Saharan Africa. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 05:11, 16 Disyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19639518 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Niassodon]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Niassodon.tif|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''Niassodon''''' is an extinct genus of kingoriid dicynodont therapsid known from the Late Permian of Niassa Province, northern Mozambique. It contains a single species, ''Niassodon mfumukasi''. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 23 Disyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19644490 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:German Central Library for the Blind]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Leipzig Deutsche Zentralbuecherei fuer Blinde.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> The '''German Central Library for the Blind''' (German: Deutsche Zentralbücherei für Blinde), abbreviated DZB, is a public library for the visually impaired located in the city of Leipzig, Saxony, Germany. Its collection of 72,300 titles is amongst the largest in the German speaking countries. The institution consists of a lending library, a publishing house, and a research center for barrier-free communication. It also has production facilities for braille books, audiobooks, and braille music. The DZB publishes about 250 new titles annually. Founded in 1894, the DZB is the oldest library for the blind in Germany. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 30 Disyembre 2019 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19663331 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:ru:Крымский мост (Москва)]]'''</span><br /> <small>''([[:en:Krymsky Bridge]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Moscow 05-2017 img13 Krymsky Bridge.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Krymsky Bridge''' or Crimean Bridge is a steel suspension bridge in Moscow. The bridge spans the Moskva River 1,800 metres south-west from the Kremlin and carries the Garden Ring across the river. The bridge links the Crimean Square to the north with Krymsky Val street to the south. The nearby Moscow Metro stations are Park Kultury and Oktyabrskaya. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:25, 6 Enero 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19681808 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Genovese sauce]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Genovesesauce.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Genovese sauce''' is a rich, onion-based pasta sauce from the region of Campania, Italy. Likely introduced to Naples from the northern Italian city of Genoa during the Renaissance, it has since become famous in Campania and forgotten elsewhere. The sauce is unusual for the long preparation time used to soften and flavor the onions. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:41, 13 Enero 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19681808 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Patanga succincta]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Patanga succincta (40890841064).jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''Patanga succincta''''', the Bombay locust, is a species of locust found in India and southeast Asia. It is usually a solitary insect, and it is only in India that it has exhibited swarming behaviour. The last plague of this locust was in that country between 1901 and 1908 and there have not been any swarms since 1927. It is thought that the behaviour of the insects has altered because of changing practices in agricultural land use. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 20 Enero 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19681808 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:The Flapper]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:The flapper - glass slide - 1920.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''The Flapper''''' is a 1920 American silent comedy film starring Olive Thomas. Directed by Alan Crosland, the film was the first in the United States to portray the "flapper" lifestyle, which would become a cultural craze or fad in the 1920s. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:34, 2 Marso 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19803136 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:The Three Sisters (Alberta)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Three Sisters from Police Creek.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''The Three Sisters''' are a trio of peaks near Canmore, Alberta, Canada. They are known individually as Big Sister, Middle Sister and Little Sister. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:41, 30 Marso 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19883477 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Cloth facemask]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Coronalijer (Rumag) protective mask, Oude Pekela (2020) 01.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> A '''cloth facemask''' is a mask made of common textiles worn over the mouth and nose. Unlike surgical masks and respirators such as N95 masks, they are not subject to regulation, and there is currently little research or guidance on their effectiveness as a protective measure against infectious disease transmission or particulate air pollution. They were routinely used by healthcare workers from the mid 19th century until the mid 20th century. In the 1960s they fell out of use in the developed world in favor of modern surgical masks, but their use has persisted in developing countries. During the 2019–20 coronavirus pandemic, their use in developed countries was revived as a last resort due to shortages of surgical masks and respirators. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:24, 13 Abril 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19974415 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:As-Nas]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:گنجفه.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''As-Nas''' (آس ناس) is a card game or type of playing cards that were used in Persia. The design of the packs is simple, consisting of only five individual card designs, each with a distinctive background colour. As-Nas date back to the 17th century, and at that time a 25-card pack was used, with 5 suits, each suit having one court card and four numeral cards. Cards from the 19th century with the classic As-Nas designs can be found in various museum collections. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:59, 20 Abril 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19978834 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Pour le piano]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Debussy - Sarabande from Pour le piano.ogg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''Pour le piano''''' (For the piano), L. 95, is a suite for solo piano by Claude Debussy. It consists of three individually composed movements, Prélude, Sarabande and Toccata. The suite was completed and published in 1901. It was premiered on 11 January 1902 at the Salle Érard, played by Ricardo Viñes. Maurice Ravel orchestrated the middle movement </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:22, 27 Abril 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19999361 --> == Wikipedia PH Month: A Call for Collaboration == Hi! [[File:WIKIPEDIA PH Month.png|right|250px]] '''[[:meta:Wikipedia Philippine Month|Wikipedia Philippine Month]]''' or simply '''Wikipedia PH Month''' is a monthly online event inspired by [[:meta:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] that aims to promote Philippine content in Philippine Wikipedia editions and beyond. Each participating local community runs a monthly online edit-a-thon, which promotes the creation or improvement of the Wikipedia content about a particular group or [[:en:Ethnic groups in the Philippines|groups of people in the Philippines]] and the region they represent. The participating community is not limited to the Philippines. This activity also aims to encourage collaboration among Filipino contributors within the archipelago and in the diaspora and to create linkages among Filipino and non-Filipino contributors who support the main objective. If you have any thoughts about this project, kindly share it in the talk page. --[[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|makipag-usap]]) 19:43, 27 Abril 2020 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2020-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:F. Percy Smith]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Frank Percy Smith''' (12 January 1880–24 March 1945) was a British naturalist and early nature documentary pioneer working for Charles Urban, where he pioneered the use of time-lapse and microcinematography. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 12:26, 4 Mayo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20029506 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Bernwood Forest]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bernwood Forest - geograph.org.uk - 1730158.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Bernwood Forest''' was one of several forests of the ancient Kingdom of England and was a Royal hunting forest. It is thought to have been set aside as Royal hunting land when the Anglo-Saxon kings had a palace at Brill and church in Oakley, in the 10th century and was a particularly favoured place of Edward the Confessor, who was born in nearby Islip. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:41, 11 Mayo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20029506 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:June Almeida]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''June Dalziel Almeida''' (5 October 1930 – 1 December 2007) was a Scottish virologist, a pioneer in virus imaging, identification and diagnosis. Her skills in electron microscopy earned her an international reputation. (...) She succeeded in identifying viruses that were previously unknown, including—in 1966—a group of viruses that was later named coronavirus. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:06, 18 Mayo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20080268 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Siilinjärvi carbonatite]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Siilinjärvi Särkijärvi pit.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''Siilinjärvi carbonatite''' complex is located in central Finland close to the city of Kuopio. It is named after the nearby village of Siilinjärvi, located approximately 5 km west of the southern extension of the complex. Siilinjärvi is the second largest carbonatite complex in Finland after the Sokli formation, and one of the oldest carbonatites on Earth at 2610±4 Ma. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:37, 25 Mayo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20080268 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Castle of the Pico]]'''</span><br /><small>''([[:it:Castello dei Pico]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Castello Pico, Mirandola.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''Castle of the Pico''' (in Italian Castello dei Pico) is a castle in the city center of Mirandola, in the province of Modena, Italy. Famous in Europe as a legendary impregnable fortress, it belonged to the House of Pico della Mirandola, who ruled over the city for four centuries (1311-1711) and who enriched it in the Renaissance period with important pieces of art. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:36, 1 Hunyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20128608 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Garúa]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Reserva Nacional Lomas de Lachay, Huaral, Lima, Perú 01.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Garúa''' is a Spanish word meaning drizzle or mist. Although used in other contexts in the Spanish-speaking world, garúa most importantly refers to the moist cold fog that blankets the coasts of Peru and northern Chile, especially during the southern hemisphere winter. Garúa is called Camanchaca in Chile. Garúa brings mild temperatures and high humidity to a tropical coastal desert. It also provides moisture from fog and mist to a nearly-rainless region and permits the existence of vegetated fog oases, called lomas. While fog and drizzle are common in many coastal areas around the world, the prevalence and persistence of garúa and its impact on climate and the environment make it unique </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:49, 8 Hunyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20134234 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Te Araroa Trail]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Te_Araroa_logo_sign.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Te Araroa''' (The Long Pathway) is New Zealand's long distance tramping route, stretching circa 3,000 kilometres (1,900 mi) along the length of the country's two main islands from Cape Reinga to Bluff. It is made up of a mixture of older tracks and walkways, new tracks, and link sections alongside roads. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:21, 15 Hunyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20170853 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Vessel (structure)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Hudson Yards Plaza March 2019 18.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Vessel''' (TKA) is a structure and landmark which was built as part of the Hudson Yards Redevelopment Project in Manhattan, New York City, New York. Construction began in April 2017; it opened on March 15, 2019. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:42, 22 Hunyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20199070 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Punt (boat)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Boats on the river Cam.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> A '''punt''' is a flat-bottomed boat with a square-cut bow, designed for use in small rivers or other shallow water. Punting is boating in a punt. The punter generally propels the punt by pushing against the river bed with a pole. A punt should not be confused with a gondola, a shallow draft vessel that is structurally different, and which is propelled by an oar rather than a pole. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:21, 29 Hunyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20201444 --> == WPWP Campaign == Maraming salamat sa paglahok sa WPWP Campaign. Pakatandaan na maaari ring gamitin ang mga larawang mula sa mga lahok sa Wiki Loves Earth, Wiki Loves Monuments at iba pang kahalintulad na mga patimpalak. -[[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|makipag-usap]]) 13:33, 1 Hulyo 2020 (UTC) :Salamat sa paalala. Susubukan kong gumamit ng mga ganoong larawan. [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 22:11, 1 Hulyo 2020 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2020-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:The Cobbler]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Ben Arthur, Arrochar Alps, Scotland 02.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''The Cobbler''' (Scottish Gaelic: Beinn Artair) is a mountain of 884 metres (2,900 ft) height located near the head of Loch Long in Scotland. Although only a Corbett, it is "one of the most impressive summits in the Southern Highlands" </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:06, 6 Hulyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20246150 --> == Pagpapabatid ng salinwika: VisualEditor/Newsletter/2020/July == Kumusta Tagasalinero, Natanggap mo ang pagpapabatid na ito dahil nagpatala ka bilang isang tagapagsalinwika sa Tagalog doon sa Meta. Makukuha ang pahinang [[:metawikipedia:VisualEditor/Newsletter/2020/July|VisualEditor/Newsletter/2020/July]] para sa pagsasalinwika. Maisasalinwika mo ito rito: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-VisualEditor%2FNewsletter%2F2020%2FJuly&language=tl&action=page isalinwika upang maging Tagalog] Ang huling araw para sa pagsasalinwika ng pahinang ito ay the end of this week. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Talagang ikinalulugod ang iyong pagtulong. Ang mga tagapagsalinwikang katulad mo ay nakakatulong sa Meta upang tumakbo bilang isang tunay na pamayanan ng maramihang mga wika. Salamat sa iyo! Mga koordinador sa pagsasalinwika ng Meta&lrm;, 20:26, 6 Hulyo 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Whatamidoing (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators --> == Pagpapabatid ng salinwika: Trust and Safety/Case Review Committee/Charter == Kumusta Tagasalinero, Natanggap mo ang pagpapabatid na ito dahil nagpatala ka bilang isang tagapagsalinwika sa Tagalog doon sa Meta. Makukuha ang pahinang [[:metawikipedia:Trust and Safety/Case Review Committee/Charter|Trust and Safety/Case Review Committee/Charter]] para sa pagsasalinwika. Maisasalinwika mo ito rito: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Trust+and+Safety%2FCase+Review+Committee%2FCharter&language=tl&action=page isalinwika upang maging Tagalog] Ang dapat na unahin sa pahinang ito ay ang gitnang sukat. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Talagang ikinalulugod ang iyong pagtulong. Ang mga tagapagsalinwikang katulad mo ay nakakatulong sa Meta upang tumakbo bilang isang tunay na pamayanan ng maramihang mga wika. Salamat sa iyo! Mga koordinador sa pagsasalinwika ng Meta&lrm;, 08:33, 8 Hulyo 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Samuele2002@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators --> == Wikipedia translation of the week: 2020-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Coraline Ada Ehmke]]'''</span><br /><small>''([[:fr:Coraline Ada Ehmke]]) ([[:nl:Coraline Ada Ehmke]]) ([[:zh:珂若蘭·愛達·安姆琪]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Coraline Ada Ehmke.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Coraline Ada Ehmke''' is a software developer and open source advocate based in Chicago, Illinois. She began her career as a web developer in 1994 and has worked in a variety of industries, including engineering, consulting, education, advertising, healthcare, and software development infrastructure. She is known for her work in Ruby, and in 2016 earned the Ruby Hero award at RailsConf, a conference for Ruby on Rails developers. She is also known for her social justice work and activism, the creation of Contributor Covenant, and promoting the widespread adoption of codes of conduct for open source projects and communities. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:12, 13 Hulyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20259959 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Amabie]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Higo Amabie.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Amabie''' (アマビエ) is a legendary Japanese mermaid or merman with three legs, who allegedly emerges from the sea and prophesies either an abundant harvest or an epidemic. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:12, 20 Hulyo 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20275748 --> == Pagpapabatid ng salinwika: Tech/News/2020/32 == Kumusta Tagasalinero, Natanggap mo ang pagpapabatid na ito dahil nagpatala ka bilang isang tagapagsalinwika sa Tagalog doon sa Meta. Makukuha ang pahinang [[:metawikipedia:Tech/News/2020/32|Tech/News/2020/32]] para sa pagsasalinwika. Maisasalinwika mo ito rito: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FNews%2F2020%2F32&language=tl&action=page isalinwika upang maging Tagalog] <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Talagang ikinalulugod ang iyong pagtulong. Ang mga tagapagsalinwikang katulad mo ay nakakatulong sa Meta upang tumakbo bilang isang tunay na pamayanan ng maramihang mga wika. Salamat sa iyo! Mga koordinador sa pagsasalinwika ng Meta&lrm;, 05:26, 31 Hulyo 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Path slopu@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators --> == rekomendasyon == Hello, kaibigan! Ako po ay baguhan pa lamang sa larangan nag pagsusulat dito. Ano po ba ang mga karampatang rekomendasyon ang iyong maibibigay para maisayos ko pa ang aking mga ambag? Maraming salamat po. — [[Natatangi:Mga ambag/77.96.40.169|77.96.40.169]] 19:36, 1 Agosto 2020 (UTC) :Hi kaibigan {{ping|77.96.40.169}}! Masaya ako na naging interesado ka sa pag-ambag sa Wikipediang Tagalog. Sana'y masiyahan ka rito. Sa tingin ko makatutulong itong mga artikulo: [[Wikipedia:Mga kumbensiyon sa pagsusulat ng mga artikulo]] at [[Wikipedia:Mga gabay sa estilo sa paglalathala]] — pero una sa lahat, 'wag mahiyang [[Wikipedia:Maging mangahas|gumawa ng pagbabago]]. Padayon! [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 21:08, 1 Agosto 2020 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2020-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Child soldiers in the Democratic Republic of the Congo]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:DRC- Child Soldiers.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> During the first and second civil conflicts which took place in the Democratic Republic of the Congo (DRC), all sides involved in the war actively recruited child soldiers, known locally as Kadogos which is a Swahili term meaning "little ones". It has been estimated that the militia led by Thomas Lubanga Dyilo was 30 percent children. In 2011 30,000 children were still operating with armed groups. The United Nations Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo (MONUSCO), released a report in 2013 which stated that between 1 January 2012 and 31 August 2013 up to 1,000 children had been recruited by armed groups, and described the recruitment of child soldiers as "endemic". </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:28, 3 Agosto 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20316345 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Child soldiers in the Democratic Republic of the Congo]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:DRC- Child Soldiers.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> During the first and second civil conflicts which took place in the Democratic Republic of the Congo (DRC), all sides involved in the war actively recruited child soldiers, known locally as Kadogos which is a Swahili term meaning "little ones". It has been estimated that the militia led by Thomas Lubanga Dyilo was 30 percent children. In 2011 30,000 children were still operating with armed groups. The United Nations Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo (MONUSCO), released a report in 2013 which stated that between 1 January 2012 and 31 August 2013 up to 1,000 children had been recruited by armed groups, and described the recruitment of child soldiers as "endemic". </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 05:24, 3 Agosto 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20316345 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:HelloFresh]]'''</span><br /><small>''([[:es:HelloFresh]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''HelloFresh''' SE is an international publicly traded meal-kit company based in Berlin, Germany. It is the largest meal-kit provider in the United States, and also has operations in Canada, Western Europe (including Luxembourg, Germany, Belgium, France, and the Netherlands), New Zealand and Australia. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:08, 10 Agosto 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20351012 --> == Pagpapabatid ng salinwika: Tech/Server switch 2020 == Kumusta Tagasalinero, Natanggap mo ang pagpapabatid na ito dahil nagpatala ka bilang isang tagapagsalinwika sa Tagalog doon sa Meta. Makukuha ang pahinang [[:metawikipedia:Tech/Server switch 2020|Tech/Server switch 2020]] para sa pagsasalinwika. Maisasalinwika mo ito rito: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch+2020&language=tl&action=page isalinwika upang maging Tagalog] Ang dapat na unahin sa pahinang ito ay ang gitnang sukat. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Talagang ikinalulugod ang iyong pagtulong. Ang mga tagapagsalinwikang katulad mo ay nakakatulong sa Meta upang tumakbo bilang isang tunay na pamayanan ng maramihang mga wika. Salamat sa iyo! Mga koordinador sa pagsasalinwika ng Meta&lrm;, 13:02, 15 Agosto 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Path slopu@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators --> == Wikipedia translation of the week: 2020-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:GRS 1915+105]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Merlin-GRS1915.gif|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''GRS 1915+105''' or V1487 Aquilae is an X-ray binary star system which features a regular star and a black hole. It was discovered on August 15, 1992 by the WATCH all-sky monitor aboard Granat. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:13, 17 Agosto 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20354098 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Trick film]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Le Chaudron infernal (1903).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> In the early history of cinema, '''trick films''' were short silent films designed to feature innovative special effects </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:06, 31 Agosto 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20407768 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Margerie Glacier]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Glaciar Margerie, Parque Nacional Bahía del Glaciar, Alaska, Estados Unidos, 2017-08-19, DD 33.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Margerie Glacier''' is a 21 mi (34 km) long tidewater glacier in Glacier Bay, Alaska, United States within the boundaries of Glacier Bay National Park and Preserve. The glacier begins on the southern slopes of Mount Root, elevation 12,860 feet (3,920 m), on the Alaska–Canada border flowing southeast down the valley, then turning to the northeast toward its terminus in Tarr Inlet. Margerie Glacier is one of the most active and frequently-visited glaciers in Glacier Bay, which was declared a National Monument in 1925, a National Park and Preserve in 1980, a UNESCO World Biosphere Reserve in 1986 and a World Heritage Site in 1992. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:06, 7 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20407768 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Tepexpan man]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Tepexpan 1.Homo Sapiens 4,700 Years Old.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Tepexpan Man''' is a Pre-Columbian-era woman skeleton, discovered by archaeologist Helmut de Terra in February 1947, on the shores of the former Lake Texcoco in central Mexico. The skeleton was found near mammoth remains and thought to be at least 10,000 years old. It was fancifully hailed by Time magazine as the oldest Mexican soldier. The skeleton was found lying face down with the arms under the chest and the legs drawn up to the stomach. The body most likely sunk into the mud surrounding it, leaving the shoulder, back, and hips exposed, which might explain why those elements are missing. It is possible that the body was originally deposited in the lake. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 14 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20433998 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Tepexpan man]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Tepexpan 1.Homo Sapiens 4,700 Years Old.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Tepexpan Man''' is a Pre-Columbian-era woman skeleton, discovered by archaeologist Helmut de Terra in February 1947, on the shores of the former Lake Texcoco in central Mexico. The skeleton was found near mammoth remains and thought to be at least 10,000 years old. It was fancifully hailed by Time magazine as the oldest Mexican soldier. The skeleton was found lying face down with the arms under the chest and the legs drawn up to the stomach. The body most likely sunk into the mud surrounding it, leaving the shoulder, back, and hips exposed, which might explain why those elements are missing. It is possible that the body was originally deposited in the lake. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 09:09, 14 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20433998 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Cradleboard]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Cradleboard.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Cradleboards''' (Cheyenne: pâhoešestôtse, Northern Sami: gietkka, Skolt Sami: ǩiõtkâm) are traditional protective baby-carriers used by many indigenous cultures in North America and throughout northern Scandinavia amongst the Sámi. There are a variety of styles of cradleboard, reflecting the diverse artisan practises of indigenous cultures. Some indigenous communities in North America still use cradleboards. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 21 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20459445 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-40 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:White Fawn's Devotion]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:White Fawn's Devotion (1910).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''White Fawn's Devotion: A Play Acted by a Tribe of Red Indians in America''''' is a 1910 American short dramatic silent film. Although a few writers believe the film features Young Deer's wife, Lillian St. Cyr, otherwise known as Princess Red Wing as "White Fawn", the lead woman does not fit St. Cyr's description. The movie was shot in New Jersey at 24fps </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:17, 28 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20478024 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-40 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:White Fawn's Devotion]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:White Fawn's Devotion (1910).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''White Fawn's Devotion: A Play Acted by a Tribe of Red Indians in America''''' is a 1910 American short dramatic silent film. Although a few writers believe the film features Young Deer's wife, Lillian St. Cyr, otherwise known as Princess Red Wing as "White Fawn", the lead woman does not fit St. Cyr's description. The movie was shot in New Jersey at 24fps </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 05:42, 28 Setyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20478024 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Arctic ice pack]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Une partie de l'hémisphère nord de la Terre avec la banquise, nuage, étoile et localisation de la station météo en Alert.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Arctic ice pack''' is the sea ice cover of the Arctic Ocean and its vicinity. The Arctic ice pack undergoes a regular seasonal cycle in which ice melts in spring and summer, reaches a minimum around mid-September, then increases during fall and winter. Summer ice cover in the Arctic is about 50% of winter cover </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:10, 12 Oktubre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20489711 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Layshaft]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Gearbox (Autocar Handbook, 13th ed, 1935).jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> A '''layshaft''' is an intermediate shaft within a gearbox that carries gears, but does not transfer the primary drive of the gearbox either in or out of the gearbox. Layshafts are best known through their use in car gearboxes, where they were a ubiquitous part of the rear-wheel drive layout. With the shift to front-wheel drive, the use of layshafts is now rarer. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 19 Oktubre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20542239 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Daisy (advertisement)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Daisy (1964).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> "'''Daisy'''", sometimes known as "Daisy Girl" or "Peace, Little Girl", was a controversial political advertisement aired on television during the 1964 United States presidential election by incumbent president Lyndon B. Johnson's campaign. Though only officially aired once by the campaign, it is considered to be an important factor in Johnson's landslide victory over Barry Goldwater and an important turning point in political and advertising history. It remains one of the most controversial political advertisements ever made </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:33, 26 Oktubre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20542239 --> == Panitik == I occasionaly encounter "panitik na XYZ". This seems to be a rarely used word that means more like the act of writing, so panitik na Burmes = Burmese writing, correct? Would it be safe to correct all of these instances to sulat? --[[Tagagamit:Glennznl|Glennznl]] ([[Usapang tagagamit:Glennznl|makipag-usap]]) 12:14, 1 Nobyembre 2020 (UTC) :Yes, {{ping|Glennznl}}, it would be safe and preferable. Thank you! [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 18:16, 1 Nobyembre 2020 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2020-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Central and Wan Chai Reclamation]]'''</span><br /> <small>''([[:zh:中環及灣仔填海計劃]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Central and Wan Chai Reclamation aerial view 2018.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Central and Wan Chai Reclamation''' is a project launched by the government of Hong Kong since the 1990s to reclaim land for different purposes. This includes transportation improvements such as the Hong Kong MTR Station, Airport Express Railway & Central-Wanchai Bypass, as well as public recreation space such as the Central Harbourfront Event Space, Tamar Park and the Hong Kong Observation Wheel. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:39, 2 Nobyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20600348 --> == Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020 == [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]] Hello Tagasalinero, Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020''']] na naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Ito ay kasalukuyang nagaganap sa buong buwan ng Nobyembre 2020. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020#Mga patakaran|'''dito'''.]] Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak: {{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2020/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}} Kapag nakatala ka na, {{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2020-tl|class=mw-ui-progressive}} Kung may mga tanong tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]] Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 13:14, 2 Nobyembre 2020 (UTC) ==Mabuhay== Kay Gat [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]], binabati po namin kayo. Wikipidista rin ako mula noong 2007, karamihan ang mga ginagawa ay pagsasalin. - [[Tagagamit:Delfindakila|Delfindakila]] :Magandang gabi {{ping|Delfindakila}} at mabuhay po tayo! [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 14:19, 3 Nobyembre 2020 (UTC) ::Sana magkita-kita tayo. :) - [[Tagagamit:Delfindakila|Delfindakila]] == Wikipedia translation of the week: 2020-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:2001 Kunlun earthquake]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''2001 Kunlun earthquake''' also known as the 2001 Kokoxili earthquake, occurred on 14 November 2001 at 09:26 UTC (17:26 local time), with an epicenter near Kokoxili, close to the border between Qinghai and Xinjiang in a remote mountainous region. With a magnitude of 7.8 Mw it was the most powerful earthquake in China for 5 decades. No casualties were reported, presumably due to the very low population density and the lack of high-rise buildings. This earthquake was associated with the longest surface rupture ever recorded on land, ~450 km </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:06, 9 Nobyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20607800 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:George C. Stoney]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''George Cashel Stoney''' (July 1, 1916 – July 12, 2012) was an American documentary filmmaker, an educator, and the "father of public-access television." Among his films were All My Babies (1953), How the Myth Was Made (1979) and The Uprising of '34 (1995). All My Babies was entered into the National Film Registry in 2002 </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:55, 16 November 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20638437 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Acids in wine]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:HomemadeTartaric.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''acids in wine''' are an important component in both winemaking and the finished product of wine. They are present in both grapes and wine, having direct influences on the color, balance and taste of the wine as well as the growth and vitality of yeast during fermentation and protecting the wine from bacteria. During the course of winemaking and in the finished wines, acetic, butyric, lactic and succinic acids can play significant roles. Most of the acids involved with wine are fixed acids with the notable exception of acetic acid, mostly found in vinegar, which is volatile and can contribute to the wine fault known as volatile acidity. Sometimes, additional acids, such as ascorbic, sorbic and sulfurous acids, are used in winemaking. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 04:03, 23 Nobyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20638437 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ludu Daw Amar]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Ludu Daw Amar portrait.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Ludu Daw Amar''' (also Ludu Daw Ah Mar; Burmese: လူထုဒေါ်အမာ, pronounced [lùdṵ dɔ̀ ʔəmà]; 29 November 1915 – 7 April 2008) was a well known and respected leading dissident writer and journalist in Mandalay, Burma. She was married to fellow writer and journalist Ludu U Hla and was the mother of popular writer Nyi Pu Lay. She is best known for her outspoken anti-government views and radical left wing journalism besides her outstanding work on traditional Burmese arts, theatre, dance and music, and several works of translation from English, both fiction and non-fiction. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:47, 30 Nobyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20716278 --> == Maraming salamat sa paglahok mo sa [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020]] == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Asia medal.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Maraming salamat sa pagsumite ng mga lahok!''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|100px]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ''Congrats'', natanggap ang anim na lahok mo sa patimpalak. Ayon sa patakaran, makakatanggap ka ng postkard na iproproseso ng internasyunal na pangkat ng ''Wikipedia Asian Month''. Gayundin, binabati kita dahil natanggap din ang apat na lahok mo sa subkompetisyon na [[:meta:WikiUral|WikiUral]]. Makakatanggap ka din ng postkard sa subkompetisyon na ito. Antabayan mo lamang ang mga ito. Kapag tila natatagalan ang mga punong tagapag-organisa ng mga patimpalak na ito, ako mismo ang magpa-''follow-up'' sa kanila. Nawa'y naging maganda ang iyong karanasan sa mga patimpalak na ito. Kung may mga katanungan ka, huwag kang mag-atubiling magbigay ng mensahe sa aking [[Usapang tagagamit:Jojit fb|pahina ng usapan]]. Muli, maraming salamat at nawa'y magpatuloy kang mag-ambag ng mataas na kalidad na artikulo dito sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:54, 2 Disyembre 2020 (UTC) |} == Wikipedia translation of the week: 2020-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sistema Ox Bel Ha]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Sistema Ox Bel Ha''' (from Mayan meaning "Three Paths of Water"; short Ox Bel Ha) is a cave system in Quintana Roo, Mexico. It is the longest explored underwater cave in the world and ranks fourth including dry caves. As of May 2017 the surveyed length is 270.2 kilometers (167.9 mi) of underwater passages. There are more than 140 cenotes in the system. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:50, 7 Disyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20716278 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Merlion Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Merlion statue, Merlion Park, Singapore - 20110723.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Merlion Park''' is a Singaporean landmark and a major tourist attraction located in the Downtown Core district of Singapore, near its Central Business District (CBD). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 21 Disyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20843458 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-53 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Azov-Syvash National Nature Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:О. Куюк-Тук - 1.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Azov-Syvash National Nature Park''' is a national park of Ukraine, located on Byriuchyi island in the northwestern Azov Sea. The park was created to protect the unique coastal environment of the northwestern Azov. It is particularly important as a stop on the flyway for migratory birds, with over a million birds visiting each year. It is located in Henichesk Raion of Kherson Oblast in Ukraine. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:55, 28 Disyembre 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20898361 --> == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants, Jury members and Organizers, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2020, the sixth Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2020. Please kindly fill '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform the form]''', let the postcard can send to you asap! * This form will be closed at February 15. * For tracking the progress of postcard delivery, please check '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organizers and jury members|this page]]'''. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2020/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Waimakariri River]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Waimakariri03 gobeirne.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Waimakariri River''' is one of the largest rivers in Canterbury, on the eastern coast of New Zealand's South Island. It flows for 151 kilometres (94 mi) in a generally southeastward direction from the Southern Alps across the Canterbury Plains to the Pacific Ocean. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:56, 4 Enero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20917158 --> == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for Wikipedia Asian Month postcard 15/02/2021 UTC 23:59. If you haven't filled the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform Google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Postcards and Certification|wait for the postcard and tracking emails]]. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01 </div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Simon von Stampfer]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Simon Stampfer Litho.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Simon Ritter von Stampfer''' (26 October 1792 (according to other sources 1790)), in Windisch-Mattrai, Archbishopric of Salzburg today called Matrei in Osttirol, Tyrol – 10 November 1864 in Vienna) was an Austrian mathematician, surveyor and inventor. His most famous invention is that of the stroboscopic disk which has a claim to be the first device to show moving images. Almost simultaneously similar devices were produced independently in Belgium (the phenakistiskop), and Britain (the Dædaleum, years later to appear as the Zoetrope). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:44, 11 Enero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20931094 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sophia Williams-De Bruyn]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Sophia Theresa Williams-de Bruyn''' (born 1938) is a former South African anti-apartheid activist. She was the first recipient of the Women's Award for exceptional national service. She is the last living leader of the Women's March. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:16, 18 Enero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20974651 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Craigieburn Range]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:View from Foggy Peak to Craigieburn Range, New Zealand.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''Craigieburn Range''' forms part of the Southern Alps in New Zealand's South Island. The range is located on the south banks of the Waimakariri River, south of Arthur's Pass and west of State Highway 73. The Craigieburn locality is adjacent to the Craigieburn Forest Park. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:10, 25 Enero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20980516 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Karoly Grosz (illustrator)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Frankenstein (1931) by Karoly Grosz - detail from teaser poster.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Karoly Grosz''' (1896–after 1938) was a Hungarian–American illustrator of Classical Hollywood–era film posters. As art director at Universal Pictures for the bulk of the 1930s, Grosz oversaw the company's advertising campaigns and contributed hundreds of his own illustrations. He is especially recognized for his dramatic, colorful posters for classic horror films. Grosz's best-known posters advertised early Universal Classic Monsters films such as Dracula (1931), Frankenstein (1931), The Mummy (1932), The Invisible Man (1933), and Bride of Frankenstein (1935). Beyond the horror genre, his other notable designs include posters for the epic war film All Quiet on the Western Front (1930) and the screwball comedy My Man Godfrey (1936). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:47, 1 Pebrero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21032280 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Zambezi National Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Victoria Falls 2012 05 24 1629 (7421900826).jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Zambezi National Park''' is a national park located upstream from Victoria Falls on the Zambezi River in Zimbabwe. It was split off from Victoria Falls National Park in 1979 and is 56,000 hectares (140,000 acres) in size. The park is bisected by a road to Kazungula, dividing it into a riverine side and a Chamabonda Vlei side. Most of the park is within the ecoregion of Zambezian and Mopane woodlands, while a small portion in the south is within the Zambezian Baikiaea woodlands. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:48, 8 Pebrero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21054980 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Zambezi National Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Victoria Falls 2012 05 24 1629 (7421900826).jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Zambezi National Park''' is a national park located upstream from Victoria Falls on the Zambezi River in Zimbabwe. It was split off from Victoria Falls National Park in 1979 and is 56,000 hectares (140,000 acres) in size. The park is bisected by a road to Kazungula, dividing it into a riverine side and a Chamabonda Vlei side. Most of the park is within the ecoregion of Zambezian and Mopane woodlands, while a small portion in the south is within the Zambezian Baikiaea woodlands. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 08:58, 8 Pebrero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21054980 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Princes Road Synagogue]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:The Synagogue of the Liverpool Old Hebrew Congregation - geograph.org.uk - 1703408 crop.JPG|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Princes Road Synagogue''', located in Toxteth, Liverpool in England, is the home of the Liverpool Old Hebrew Congregation. It was founded in the late 1860s, designed by William James Audsley and George Ashdown Audsley and consecrated on 2 September 1874. It is widely regarded as the finest example of the Moorish Revival style of synagogue architecture in Great Britain </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 22 Pebrero 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21110460 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jatindra Mohan Sengupta]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bust Of Jatindra Mohan Sengupta in JM Sen hall crop.JPG|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Jatindra Mohan Sengupta''' (1885 – 1933) was an Indian revolutionary against the British rule. He studied law at Downing College, Cambridge, UK. In India, he started a legal practice. He also joined in Indian politics, becoming a member of the Indian National Congress and participating in the Non-Cooperation Movement. Eventually, he gave up his legal practice in favour of his political commitment. He was arrested several times by the British police. In 1933, he died in a prison in Ranchi, India. Because of his popularity and contribution to the Indian freedom movement, Jatindra Mohan Sengupta is affectionately remembered by people of Bengal with the honorific Deshpriya or Deshapriya, meaning "beloved of the country". In many criminal cases he defended the nationalist revolutionaries in the court and saved them from the gallows. In 1985, a postal stamp was issued by the Indian Government in memory of Sengupta and his wife, Nellie. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 1 Marso 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21139410 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Eukaryotic translation]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Eukaryotic Translation Initiation.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Eukaryotic translation''' is the biological process by which messenger RNA is translated into proteins in eukaryotes. It consists of four phases: initiation, elongation, termination, and recycling. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 8 Marso 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21139410 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hotel National, Moscow]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Hotel National Moscow.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Hotel National, Moscow''' (Russian: гости́ница «Националь») is a five-star hotel in Moscow, Russia, opened in 1903. It has 202 bedrooms and 56 suites and is located on Manege Square, directly across from The Kremlin. The hotel is managed by The Luxury Collection, a division of Marriott International. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:51, 15 Marso 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21210312 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kefermarkt altarpiece]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Kefermarkt Kirche Flügelaltar Schrein 01.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kefermarkt altarpiece''' (German: Kefermarkter Flügelaltar) is an altarpiece in Late Gothic style in the parish church in Kefermarkt, Upper Austria. It was commissioned by the knight Christoph von Zellking and is estimated as finished in 1497. The richly decorated wooden altarpiece depicts the saints Peter, Wolfgang and Christopher in its central section. The side panels depict scenes from the life of Mary, and the altarpiece also has an intricate superstructure and two side figures showing saints George and Florian. The identity of its maker is unknown, but at least two skilled sculptors appear to have created the main statuary of the altarpiece. Throughout the centuries, the altarpiece has been altered and lost its original paint and gilding. A major restoration was made in the 19th century under the leadership of writer Adalbert Stifter. The altarpiece has been described as "one of the greatest achievements in late-medieval sculpture in the German-speaking area." <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:40, 22 Marso 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21239074 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jharia coalfield]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Jharia coalfield, Jharkhand.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jharia coalfield''' is the largest coal reserve in India having an estimated reserve of 19.4 billion tonnes of coking coal. The field is located in the east of India in Jharia, Jharkhand. The fields have suffered a coal bed fire since at least 1916, resulting in 37 millions tons of coal consumed by the fire, and significant ground subsidence and water and air pollution in local communities including the city of Jharia. The resulting pollution has led to a government agency designated for moving local populations, however, little progress has been made in the relocation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 29 Marso 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21246220 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mammoth central]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:A Mammoth Hunt.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mammoth central''' is a paleontological site on the grounds of the Santa Lucía Airport in the state of Mexico, Mexico which contains the remains of at least 200 Columbian mammoths as well as 25 camels and five horses. The site is the world's largest concentration of mammoth remains; the previous was the Mammoth Site of Hot Springs in South Dakota with only 61 individuals. Human tools and carved bones have also been discovered at the site, suggesting that humans utilized the site to trap and kill large mammals. More fossils continue to be found at the site. The dig will end in 2022, when the airport's construction is projected to conclude. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 01:45, 12 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21319298 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Palo Alto Baylands Nature Preserve]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Palo Alto Baylands January 2013 002.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''The Palo Alto Baylands Nature Preserve''', known officially as the Baylands Nature Preserve, is the largest tract of undisturbed marshland remaining in the San Francisco Bay. Fifteen miles of multi-use trails provide access to a unique mixture of tidal and fresh water habitats. The preserve encompasses 1,940 acres in both Palo Alto and East Palo Alto, and is owned by the city of Palo Alto, California, United States <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:27, 19 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21356077 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Metropolitan Waterworks Museum]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:High Service Pumping Station, Chestnut Hill, Sudbury Aqueduct.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Waterworks Museum''' is a museum in the Che]stnut Hill Waterworks building, originally a high-service pumping station of the Boston Metropolitan Waterworks <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:45, 26 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21376318 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sarah E. Goode]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Edmonia Lewis.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sarah Elisabeth Goode''' (1850 – April 8, 1905) was an inventor. She was the second known African-American woman to receive the MOST, a United States patent, which she received in 1885. The first known African-American woman to receive a patent was Judy W. Reed on September 23, 1884, but Reed only signed her patent with her mark (an X) and not her signature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:22, 10 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21420930 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zuzu Angel]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zuzu Angel durante o lançamento de sua coleção em Nova York, 1972.tif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zuleika Angel Jones''' (June 5, 1921 – April 14, 1976), better known as Zuzu Angel, was a Brazilian-American fashion designer, who became famous for opposing the Brazilian military dictatorship after the forced disappearance of her son, Stuart. She was also the mother of journalist Hildegard Angel. In 2014, the National Truth Commission created to gather and review information about crimes committed during the years of the CIA and U.S. government-backed Brazilian military dictatorship, a former agent of the military repression named Cláudio Antônio Guerra, confirmed the participation of agents of the security apparatus in the death of Angel. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:10, 17 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21420930 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Blue space]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Downtown Green Bay CityDeck along the Fox River.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Blue space''' in urban planning and design comprises all the areas dominated by surface waterbodies or watercourses. In conjunction with greenspace (parks, gardens, etc. specifically: urban open space), it may help in reducing the risks of heat-related illness from high urban temperatures. Substantial urban waterbodies naturally exist as integral features of the geography of many cities because of their historical geopolitical significance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:31, 24 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21481888 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Breakthrough infection]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''breakthrough infection''' is a case of illness in which a vaccinated individual becomes sick from the same illness that the vaccine is meant to prevent. Simply, they occur when vaccines fail to provide immunity against the pathogen they are designed to target. In April 2021, the CDC reported that in the United States there were 5,814 COVID-19 breakthrough infections, and 74 deaths, among the more than 75 million people fully vaccinated for the COVID-19 virus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:28, 7 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21481888 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tutankhamun's trumpets]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Silver trumpet from Tutankhamun's tomb.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tutankhamun's trumpets''' are a pair of trumpets found in the burial chamber of the Eighteenth Dynasty Pharaoh Tutankhamun. The trumpets, one of sterling silver and one of bronze or copper, are considered to be the oldest operational trumpets in the world, and the only known surviving examples from ancient Egypt. The trumpets were found in 1922 by Howard Carter during the excavation of Tutankhamun's tomb. The bronze trumpet was discovered in the tomb's antechamber in a large chest containing various military objects and walking sticks. The silver trumpet was subsequently found in the burial chamber. Both are finely engraved, with decorative images of the gods Ra-Horakhty, Ptah and Amun. The silver trumpet's bell is engraved with a whorl of sepals and calices representing a lotus flower, and the praenomen and nomen of the king. The bronze trumpet may in fact be made of copper; the metal has not yet been analysed. Similar looking trumpets feature in Egyptian wall-paintings that are usually, though not always, associated with military scenes. Silent for over 3,000 years, the trumpets were sounded before a live audience of an estimated 150 million listeners through an international BBC broadcast aired on 16 April 1939. The trumpets were played by a bandsman, James Tappern of Prince Albert's Own 11th Royal Hussars regiment. The recording was recently featured, and can be heard on the BBC Radio 4 program Ghost Music. Rex Keating, who presented the 1939 broadcast, later claimed that during a rehearsal, the silver trumpet shattered, and Alfred Lucas, a member of Carter's team who had restored the finds, was so distressed he needed to go to hospital. Due to their fragility, it is unlikely the trumpets will be played again in any official musical reconstructions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 21 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21601956 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sumidouro State Park]]'''<br /><small>''([[:pt:Parque Estadual do Sumidouro]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Texturas da Gruta da Lapinha.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sumidouro State Park''' (Portuguese: Parque Estadual do Sumidouro) is a state park in the state of Minas Gerais, Brazil. The remains of the first human inhabitants of Brazil were found in the park area in the early 19th century, along with bones of now-extinct megafauna. The main attraction is the Gruta da Lapinha, a large limestone cave. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:27, 28 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21601956 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Justus Ier]]'''<br /><small>''([[:en:Justus of Jerusalem]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Justus I''' was a 2nd-century Jewish Christian leader, third bishop of Jerusalem, supposedly tied to the family of Jesus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:12, 5 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21653910 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:El Palo Alto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:El-palo-alto-tree-california.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''El Palo Alto''' (Spanish for 'the tall pole' or 'post') is a coastal redwood (Sequoia sempervirens) located in El Palo Alto Park on the banks of San Francisquito Creek in Palo Alto, California, United States. It is famous for its historical significance and as the namesake of the city of Palo Alto. As of July 2016, El Palo Alto is currently 110 feet (33.5 meters) in height, down from 162.2 feet (49.4 meters) in 1814. Its top progressively died from 1865 to 1955 from lowering of the water table so that its roots could no longer reach sustenance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:52, 12 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21702842 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sèvres Egyptian Service]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plate showing statues of Amenhotep III at Luxor, Egypt. Commissioned by Napoleon as a present to Josephine but she rejected it. From France. The Victoria and Albert Museum, London.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sèvres Egyptian Service''' is a name used for two sets of tableware made by the Manufacture nationale de Sèvres during the First French Empire. The first was produced between 1804 and 1806 for Napoleon I and was presented by him to Alexander I of Russia in 1808, as a diplomatic gift following the Treaties of Tilsit. It is now held in the State Museum of Ceramics in Russia. The second set was produced between 1810 and 1812. It was intended as a gift from Napoleon to Empress Joséphine. The service consisted of 72 plates with the wells depicting scenes from Egypt based on sketches made by Vivant Denon. Joséphine refused to accept the service, which she described as "too severe". It was returned to the factory and given as a gift to the Duke of Wellington by Louis XVIII in 1818, following the Bourbon Restoration. The service was purchased by the Victoria and Albert Museum in 1979 and, except for one plate, was loaned to English Heritage to display at Apsley House, London, the former residence of the first duke. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 19 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21719762 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:La plus que lente]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:La Plus Que Lente (edit).ogg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''La plus que lente''''', L. 121 is a waltz for solo piano written by Claude Debussy in 1910, shortly after his publication of the Préludes, Book I <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 26 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21757255 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abstract photography]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Denkmal für die ermordeten Juden Europas .jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Abstract photography''', sometimes called non-objective, experimental or conceptual photography, is a means of depicting a visual image that does not have an immediate association with the object world and that has been created through the use of photographic equipment, processes or materials. An abstract photograph may isolate a fragment of a natural scene in order to remove its inherent context from the viewer, it may be purposely staged to create a seemingly unreal appearance from real objects, or it may involve the use of color, light, shadow, texture, shape and/or form to convey a feeling, sensation or impression. The image may be produced using traditional photographic equipment like a camera, darkroom or computer, or it may be created without using a camera by directly manipulating film, paper or other photographic media, including digital presentations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:28, 2 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21796451 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Michaux-Perreaux steam velocipede]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Michaux-Perreaux steam velocipède.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Michaux-Perreaux steam velocipede''' was a steam powered velocipede made in France sometime from 1867 to 1871, when a small Louis-Guillaume Perreaux commercial steam engine was attached to a Pierre Michaux manufactured iron framed pedal bicycle. It is one of three motorcycles claimed to be the first motorcycle, along with the Roper steam velocipede of 1867 or 1868, and the internal combustion engine Daimler Reitwagen of 1885. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:29, 9 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21796451 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:zh:祝融号火星车]]'''<br /><small>''([[:en:Zhurong (rover)]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Mars Global Remote Sensing Orbiter and Small Rover at IAC Bremen 2018 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zhurong''' (Chinese: 祝融; pinyin: Zhùróng) is China's first Mars rover, which formed part of the Chinese Tianwen 1 mission to Mars. It landed on May 14, 2021, to make China the second country to successfully soft land on Mars and establish communications from the Martian surface, after the United States. Zhurong was successfully deployed on 22 May 2021, 02:40 UTC <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:06, 16 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21857549 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Luna Park (Coney Island, 1903)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Night in Luna Park, Coney Island (1905).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Luna Park''' was an amusement park in Coney Island, Brooklyn, New York City. Luna Park was located on a site bounded by Surf Avenue to the south, West 8th Street to the east, Neptune Avenue to the north, and West 12th Street to the west. Luna Park opened in 1903 and operated until 1944. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:39, 23 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21914746 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Philippines)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PH flags near ccp.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Filipino: Araw ng Kasarinlán; also known as Araw ng Kalayaan, "Day of Freedom") is an annual national holiday in the Philippines observed on June 12, commemorating the declaration of Philippine independence from Spain in 1898. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:08, 30 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21948194 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Flyby (spaceflight)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PIA22316 MarCO InSight.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''flyby''' (/ˈflaɪˌbaɪ/) is a spaceflight operation in which a spacecraft passes in proximity to another body, usually a target of its space exploration mission and/or a source of a gravity assist to impel it towards another target <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:40, 6 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21969329 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Whang Youn Dai Achievement Award]]'''<br /><small>''([[:ko:황연대 성취상]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Whang Youn Dai Achievement Award''' is named after South Korean Dr. Whang Youn Dai, who contracted polio at the age of three. She devoted her life to the development of paralympic sport in Korea and around the world. At the 1988 Paralympic Summer Games in Seoul, Korea, the International Paralympic Committee (IPC) recognized her lifelong contributions to the Paralympic Movement and established the Whang Youn Dai Achievement Award (formerly the Whang Youn Dai Overcome Prize). Since then, this award has been presented at every Paralympic Games to one male and one female athlete who each "best exemplify the spirit of the Games and inspire and excite the world". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:55, 13 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22004646 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Behavior-altering parasite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Succinea mit Leucocholoridium.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Behavior-altering parasites''' are parasites with two or more hosts, capable of causing changes in the behavior of one of their hosts to enhance their transmission, sometimes directly affecting the hosts' decision-making and behavior control mechanisms. They do this by making the intermediate host, where they may reproduce asexually, more likely to be eaten by a predator at a higher trophic level which becomes the definitive host where the parasite reproduces sexually. Examples can be found in bacteria, protozoa, viruses, and animals. Parasites may also alter the host behaviour to increase the protection to the parasites or their offspring. The term bodyguard manipulation is used for such mechanisms. Among the behavioral changes caused by parasites is carelessness, making their hosts easier prey. The protozoan Toxoplasma gondii, for example, infects small rodents and causes them to become careless and may even cause them to become attracted to the smell of feline urine, both of which increase their risk of predation and the parasite's chance of infecting a cat, its definitive host. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:02, 27 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22066226 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Proclamation Day of the Republic of Latvia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:18.novembra svinīgie pasākumi (30966699131).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Proclamation Day of the Republic of Latvia''' is celebrated annually on 18 November. It marks the anniversary of the Proclamation of Independence of Latvia by the People's Council of Latvia in 1918. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:04, 11 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22160753 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Juice jacking]]'''<br /><small>''([[:fr:Juice jacking]]) ([[:de:Juice jacking]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Juice jacking''' is a type of cyber attack involving a charging port that doubles as a data connection, typically over USB. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:16, 18 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22187362 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Kidnappers]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Cape Kidnappers, New Zealand.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Kidnappers''' / Te Kauwae-a-Māui is a headland at the southeastern extremity of Hawke's Bay on the east coast of New Zealand's North Island and sits at the end of an 8 kilometres (5.0 mi) peninsula which protrudes into the Pacific Ocean. It is 20 kilometres (12 mi) south-east of the city of Napier. Access to the Cape by road stops at Clifton, which is the departure point for many tourists. The Cape Kidnappers Golf Course lies between the headland and the nearby coastal community of Te Awanga. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 25 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22229282 --> == Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2021 == [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]] Hello Tagasalinero, Inaanyahan kita muli na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia''']] ngayong 2021 naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Tatakbo ito sa buong buwan ng Nobyembre 2021. Maari kang makatanggap muli ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021#Mga patakaran|'''dito'''.]] Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak: {{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2021/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}} Kapag nakatala ka na at natapos mo na ang lahok mo, {{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2021-tl|class=mw-ui-progressive}} Kung may mga tanong ka tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]] Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:32, 31 Oktubre 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Islamic ornament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Abu 'Inaniya.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Islamic ornament''' is the use of decorative patterns in Islamic art. They can be broadly divided into the arabesque, using curving plant-based elements, geometric patterns with straight lines or regular curves, and calligraphy, consisting of religious texts with stylised appearance, used both decoratively and to convey meaning. All three often involve elaborate interlacing. The three types of ornament are often used together. Islamic decoration has had a significant influence on European decorative artforms, especially as Western arabesque. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 1 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22272778 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Southern Crab Nebula]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Crab of the Southern Sky Hen 2-104.tif|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Southern Crab Nebula''' (or WRAY-16-47 or Hen 2-104) is a nebula in the constellation Centaurus. The nebula is several thousand light years from Earth, and its central star is a symbiotic Mira variable - white dwarf pair. It is named for its resemblance to the Crab Nebula, which is in the northern sky. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:13, 8 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22282200 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Netto Question]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Questão Netto 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Netto Question''' (Portuguese: Questão Netto) was the largest collective action for the liberation of slaves in the Americas. The lawsuit is related to the liberation of 217 slaves in Brazilian lands in the 1870s. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 15 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22333164 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casa Grande del Pueblo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plaza Murillo .jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Casa Grande del Pueblo''' (English: Great House of the People), is the Bolivian presidential residence that replaced the Palacio Quemado in 2018. Inaugurated on 9 August 2018 during the presidency of Evo Morales as the official residence of the President of Bolivia, the interim government of Jeanine Áñez reverted to occupying the Palacio Quemado from 2019 to 2020. Following the inauguration of Luis Arce on 8 November 2020, it has again become the residence of the president. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:34, 22 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22360705 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:William Morrison (chemist)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Arntz and Morrison 1890.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''William Morrison''' (23 August 1855 – 29 August 1927) was a Scottish chemist. His background in chemistry piqued his interest in improving storage batteries. He concentrated on how to produce the most available energy for a unit of weight for efficiency in the working of an individual battery cell. Eventually, he developed storage batteries far more powerful than what had then been available. To demonstrate his batteries, Morrison installed 24 of them on a common horse-drawn carriage and attached an electric motor to the rear axle to be powered by them. Through various innovations, he developed the controls for the power used and the vehicle's steering so that the driver had complete control. Morrison invented the first practical self-powered four-wheeled electric carriage in the United States. His electric vehicle was the first to be driven in Chicago and in his hometown of Des Moines, Iowa. This electric horseless buggy of the late 19th century helped pave the way for the hybrid electric automobile of the 21st century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:54, 29 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22383453 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Madagascar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Maki.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The composition of '''Madagascar's wildlife''' reflects the fact that the island has been isolated for about 88 million years. The prehistoric breakup of the supercontinent Gondwana separated the Madagascar-Antarctica-India landmass from the Africa-South America landmass around 135 million years ago. Madagascar later split from India about 88 million years ago, allowing plants and animals on the island to evolve in relative isolation. As a result of the island's long isolation from neighboring continents, Madagascar is home to an abundance of plants and animals found nowhere else on Earth. Approximately 90 percent of all plant and animal species found in Madagascar are endemic, including the lemurs (a type of strepsirrhine primate), the carnivorous fossa and many birds. This distinctive ecology has led some ecologists to refer to Madagascar as the "eighth continent", and the island has been classified by Conservation International as a biodiversity hotspot. As recent as 2021, the "smallest reptile on earth" was also found in Madagascar, known as the Brookesia nana, or nano-chameleon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:13, 6 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22394149 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Phromnia rosea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flatid leaf bugs and nymphs (Phromnia rosea).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Phromnia rosea''''', the flower-spike bug or the flatid leaf bug, is a species of planthopper in the family Flatidae. It is found in dry, tropical forests in Madagascar, and the adult insects are gregarious, the groups orienting themselves in such a way that they resemble a flower spike <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:44, 13 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22394149 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Great Meadow National Nature Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Velykyi Luh.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Great Meadow National Nature Park''' (Ukrainian: Великий Луг (національний природний парк)) (also, Velykyi Luh) covers historic steppe terrain in southeast Ukraine. It is on the south bank of the Dnieper River's Kakhovka Reservoir, which was created by the Dnieper Hydroelectric Station. The meadows and reed beds on the shore support one of the largest transmigration spots for birds in Eastern Europe <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:15, 20 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22450595 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Luís Gama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Luiz Gama by Raul Pompeia 1882.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Luís Gonzaga Pinto da Gama''' (Salvador, June 21, 1830 – São Paulo, August 24, 1882) was a Brazilian Rábula (self-taught lawyer), abolitionist, orator, journalist and writer, and the Patron of the Abolition of Slavery in Brazil. Born to a free black mother and a white father, he was nevertheless made a slave at the age of 10, and remained illiterate until the age of 17. He judicially won his own freedom and began to work as a lawyer on behalf of the captives, and by the age of 29 he was already an established author and considered "the greatest abolitionist in Brazil". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:41, 27 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22472971 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas tree production]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Christmas tree farm East Lansing MI check for pine shoot beetles.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas tree production''' occurs worldwide on Christmas tree farms, in artificial tree factories and from native strands of pine and fir trees. Christmas trees, pine and fir trees purposely grown for use as a Christmas tree, are grown on plantations in many western nations, including Australia, the United Kingdom and the United States. In Australia, the industry is relatively new, and nations such as the United States, Germany and Canada are among world leaders in annual production. Great Britain consumes about 8 million trees annually, while in the United States between 35 and 40 million trees are sold during the Christmas season. Artificial Christmas trees are mostly produced in the Pearl River delta area of China. Christmas tree prices were described using a Hotelling-Faustmann model in 2001, the study showed that Christmas tree pr <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 11:42, 3 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22519540 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lobster War]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conflit de la langouste entre la France et le Brésil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Brazilian Boeing B-17 flies over the French destroyer Tartu (D636) during the 1963 Lobster War.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''The Lobster War''' (also known as the Lobster Operation; Portuguese: Guerra da Lagosta; French: Conflit de la langouste) was a dispute over spiny lobsters which occurred from 1961 to 1963 between Brazil and France. The Brazilian government refused to allow French fishing vessels to catch spiny lobsters 100 miles (160 km) off the Brazilian northeast coast, arguing that lobsters "crawl along the continental shelf", while the French maintained that "lobsters swim" and that, therefore, they might be caught by any fishing vessel from any country. The dispute was resolved unilaterally by Brazil, which extended its territorial waters to a 200-nautical-mile (370 km; 230 mi) zone, taking in the disputed lobsters' bed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 10 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22519540 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Henry Adams Thompson]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Henry A. Thompson.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Henry Adams Thompson''' (March 23, 1837 – July 8, 1920) was an American prohibitionist and professor who was the vice-presidential nominee of the Prohibition Party in 1880. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:09, 17 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22614498 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koz Castle]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kozkalesi.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koz Castle''' (Turkish: Koz Kalesi), or Kürşat Castle is a castle in the Altınözü district of the Hatay Province of Turkey. It has been involved in the Crusades in the 12th and 13th century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 24 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22621333 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koz Castle]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kozkalesi.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koz Castle''' (Turkish: Koz Kalesi), or Kürşat Castle is a castle in the Altınözü district of the Hatay Province of Turkey. It has been involved in the Crusades in the 12th and 13th century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 10:06, 24 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22621333 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:26, 7 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:11, 7 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bidriware]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bidriware Hookah.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bidriware''' is a metal handicraft from Bidar, India. It was developed in the 14th century C.E. during the rule of the Bahamani Sultans. The term "bidriware" originates from the township of Bidar, which is still the chief centre for the manufacture of the unique metalware. Due to its striking inlay artwork, bidriware is an important export handicraft of India and is prized as a symbol of wealth. The metal used is a blackened alloy of zinc and copper inlaid with thin sheets of pure silver. This native art form has obtained Geographical Indications (GI) registry. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:43, 14 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Loktak Folklore Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯂꯣꯛꯇꯥꯛ ꯈꯨꯟꯅꯨꯡ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:LOKTAK FOLKLORE MUSEUM.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Loktak Folklore Museum''' or the Thanga Folklore Museum is a folk museum in Thanga Island in the Loktak lake of Manipur. It cares for and displays a collection of artistic, cultural and historical artefacts associated with the Loktak lake. The museum preserves the folk customs and beliefs, folk medicines, folk literature associated with the Loktak lake. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 21 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam''' is located 3 kilometers north of Persepolis. It is the most impressive of eight Sasanian rock carvings cut into the cliff beneath the tombs of their Achaemenid predecessors <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:27, 28 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the National Flag (Ukraine)]]'''<br /><small>''([[:uk:День Державного Прапора України]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flag of Ukraine.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> August 23 every year since 2004 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 7 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22918026 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hermila Galindo]]'''<br /><small>''([[:es:Hermila Galindo]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Portrait of Hermila Galindo.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hermila Galindo Acosta''' (also known as Hermila Galindo de Topete) (2 June 1886 – 18 August 1954) was a Mexican feminist and a writer. She was an early supporter of many radical feminist issues, primarily sex education in schools, women's suffrage, and divorce. She was one of the first feminists to state that Catholicism in Mexico was thwarting feminist efforts, and was the first woman to run for elected office in Mexico. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:23, 14 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22964474 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Farn-Sasan]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bronze coin of Farn-Sasan.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Farn-Sasan''' was the last king of the Indo-Parthian Kingdom, ruling the region of Sakastan approximately from 210 to 226. Literary sources makes no mention of him, and he is only known through the coins he issued. He was defeated in 226 by the Sasanian ruler Ardashir I (r. 224–242), which marked the end of Indo-Parthian rule. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:29, 21 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23020670 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Dummy tank]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Inflatable dummy weapons - NARA - 292565.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Dummy tanks''' superficially resemble real tanks and are often deployed as a means of military deception in the absence of real tanks. Early designs included wooden shells and inflatable props that could fool enemy intelligence; they were fragile and only believable from a distance. Modern designs are more advanced and can imitate heat signatures, making them more effective illusions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:51, 28 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23058505 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ankarana Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tsingy Ankarana Madagascar 16-07-2004.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ankarana Special Reserve''' in northern Madagascar was created in 1956. It is a small, partially vegetated plateau composed of 150-million-year-old middle Jurassic limestone <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 11 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23120296 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gwoździec Synagogue]]'''<br /> <small>''([[:pl:Synagoga w Gwoźdźcu]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Warszawa - synagoga z Gwoźdźca 2.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''synagogue''' was erected around 1650 in Gwoździec (Ukrainian: Гвіздець - Hvizdets), then in the Polish–Lithuanian Commonwealth, today in the Kolomyia Raion, Ukraine. The building was seriously damaged in a fire during World War I. It was rebuilt in the interwar period, but destroyed completely by the Germans in 1941 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 18 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23159940 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:School of the Air]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:SchooloftheAir.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''School of the Air''' is a generic term for correspondence schools catering for the primary and early secondary education of children in remote and outback Australia where some or all classes were historically conducted by radio, although this is now replaced by telephone and internet technology. In these areas, the school-age population is too small for a conventional school to be viable. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:37, 25 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23192890 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:K-ration]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:KRation Breakfast.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''K-ration''' was an individual daily combat food ration which was introduced by the United States Army during World War II. It was originally intended as an individually packaged daily ration for issue to airborne troops, tank crews, motorcycle couriers, and other mobile forces for short durations. The K-ration provided three separately boxed meal units: Breakfast, Dinner, and Supper. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 04:04, 2 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cyrus the Great Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:7aban1394.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cyrus the Great Day''' (Persian: روز کوروش بزرگ, romanized: ruz-e kuroš-e bozorg) is an unofficial Iranian holiday that takes place on the seventh day of Aban, the eighth month of the Solar Hijri calendar (October 29th on the Gregorian calendar), to commemorate Cyrus the Great, the founder of the ancient Achaemenid Persian Empire. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:01, 9 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lift Every Voice and Sing]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lift Every Voice and Sing - U.S. Navy Band Southwest, Jacksonville, Fla.opus|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''''Lift Every Voice and Sing'''''" – often referred to as the Black national anthem in the United States – is a hymn with lyrics by James Weldon Johnson (1871–1938) and set to music by his brother, J. Rosamond Johnson (1873–1954), for the anniversary of President Abraham Lincoln's birthday in 1900 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 16 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zangbeto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zangbeto.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zangbeto''' are the traditional voodoo guardians of the night among the Ogu or Egun people of Benin, Togo and Nigeria. A traditional police and security institution, the Zangbeto cult is charged with the maintenance of law and order, and ensures safety and security within Ogu communities <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 30 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23338388 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trabala vishnou]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Trabala vishnou (Walker, 1855) Rose Myrtle Lappet Moth female Lasiocampidae (16076304697).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trabala vishnou''', the rose-myrtle lappet moth, is a moth of the family Lasiocampidae. It is found in south-east Asia, including Pakistan, India, Thailand, Sri Lanka, Myanmar, Java, China, Japan, Taiwan, Hong Kong, Vietnam and Indonesia. Four subspecies are recognized. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 6 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23366994 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tirumala septentrionis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Dark blue tiger (Tirumala septentrionis dravidarum).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tirumala septentrionis''', the dark blue tiger, is a danaid butterfly found in the Indian subcontinent and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 13 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23389957 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Statehood Day (Slovenia)]]'''<br /> <small>''([[:sl:Dan državnosti]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Statehood Day''' (Slovene: Dan državnosti) is a holiday that occurs on every 25 June in Slovenia to commemorate the country's declaration of independence from Yugoslavia in 1991. Although the formal declaration of independence did not come until 26 June 1991, Statehood Day is considered to be 25 June since that was the date on which the initial acts regarding independence were passed and Slovenia became independent <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:32, 20 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23396992 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roll Out Solar Array]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:View of the ISS taken during Crew-2 flyaround (ISS066-E-080651).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Roll Out Solar Array''' (ROSA) and its larger version ISS Roll Out Solar Array (iROSA) are lightweight, flexible power sources designed by NASA to be deployed and used in space. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 27 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23436479 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Road Goes Ever On (song)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Hobbiton, New Zealand.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Road Goes Ever On'''" is a title that encompasses several walking songs that J. R. R. Tolkien wrote for his Middle-earth legendarium. Within the stories, the original song was composed by Bilbo Baggins and recorded in The Hobbit. Different versions of it also appear in The Lord of the Rings, along with some similar walking songs. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:51, 4 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23473250 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Everard Calthrop]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Everard Richard Calthrop''' (3 March 1857 – 30 March 1927) was a British railway engineer and inventor. Calthrop was a notable promoter and builder of narrow-gauge railways, especially of 2 ft 6 in (762 mm) narrow gauge, and was especially prominent in India. His most notable achievement was the Barsi Light Railway, but he is best known in his home country for the Leek and Manifold Valley Light Railway. Calthrop has been described as a "railway genius. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:04, 11 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Church of St. Clare, Horodkivka]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Horodkivka Catholic Church RB.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of St. Clare, Horodkivka''' is a Roman Catholic religious building and an architectural monument of local importance in the village of Horodkivka (alternative spelling Gorodkivka), Andrushivka Raion, Zhytomyr region, Ukraine. Horodkivka was called Khalaimgorodok before 1946 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 18 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sack of Shamakhi]]'''<br /> <small>''([[:fa:تاراج شماخی]]) ''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sack of Shamakhi''' took place on 18 August 1721, when rebellious Sunni Lezgins, within the declining Safavid Empire, attacked the capital of Shirvan province, Shamakhi (in present-day Azerbaijan Republic). The initially successful counter-campaign was abandoned by the central government at a critical moment and with the threat then left unchecked, Shamakhi was taken by 15,000 Lezgin tribesmen, its Shia population massacred, and the city ransacked. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:46, 25 Hulyo 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lau Pa Sat]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Telok Ayer Market Above, June 2015.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lau Pa Sat''', also known as Telok Ayer Market, is a historic building located within the Downtown Core in the Central Area of Singapore. It was first built in 1824 as a fish market on the waterfront serving the people of early colonial Singapore and rebuilt in 1838. It was then relocated and rebuilt at the present location in 1894. It is currently a food court with stalls selling a variety of local cuisine. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:48, 1 Agosto 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23601901 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Raggle Taggle Gypsy]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Raggle Taggle Gypsy'''" (Roud 1, Child 200), is a traditional folk song that originated as a Scottish border ballad, and has been popular throughout Britain, Ireland and North America. It concerns a rich lady who runs off to join the gypsies (or one gypsy). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:51, 8 Agosto 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23635059 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Peroz I Kushanshah]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Extremely rare coin of Peroz I Kushanshah.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Peroz I Kushanshah''' was ruler of the Kushano-Sasanian Kingdom from 245 to 275. He was the successor of Ardashir I Kushanshah. He was an energetic ruler, who minted coins in Balkh, Herat, and Gandhara. Under him, the Kushano-Sasanians further expanded their domains into the west, pushing the weakened Kushan Empire to Mathura in North India. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:47, 15 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23661098 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 11:47, 22 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Imphal Peace Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯏꯝꯐꯥꯜ ꯑꯌꯤꯡ ꯑꯆꯤꯛ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Imphal Peace Museum.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Imphal Peace Museum''' (IPM) (Meitei: Imphal Aying-Achik Pukei Lankei Shanglen, Japanese: インパール平和資料館, romanized: Inpāru heiwa shiryōkan) is a WWII museum at the foothills of the Red Hills (Maibam Lokpa Ching) in Manipur. It is a living memory of the Battle of Imphal and other WWII battles (March-July 1944) fought in Manipur. It is supported by the Nippon Foundation (TNF), a non profit grant making organization, collaborating with the Manipur Tourism Forum and the Government of Manipur. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 29 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23722272 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Saint John Church of Sohrol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Holy SURP Hovhannes Church.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of Saint John''' (Armenian: Սուրբ Յովհաննէս Եկեղեցի) is a 5th or 6th century Armenian Catholic church in Sohrol, Shabestar County, East Azerbaijan Province, Iran. It was rebuilt in 1840 by Samson Makintsev (Sam Khan; member of Bogatyr Battalion) in brick on the older church foundation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:48, 5 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23742791 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2022 Melilla incident]]'''<br /> <small>''([[:ca:Massacre de Melilla]]) ([[:es:Tragedia de la valla de Melilla]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On June 24, 2022, at least 37 migrants were killed at the Melilla border fence during a conflict with Moroccan and Spanish security forces. Conflict broke out as between 500 and 2,000 people gathered in the early hours of the day to cross the border with Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:39, 19 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23818984 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:George W. Johnson (singer)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:George W. Johnson, 1898.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''George Washington Johnson''' (c. October 1846 – January 23, 1914) was an American singer and pioneer sound recording artist. Johnson was the first African American recording star of the phonograph <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:07, 26 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23831378 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Meitei classical language movement]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Meitei language written in Meitei script.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''social movement of Meitei language''' (officially known as "Manipuri language") to achieve the officially recognised status of the "Classical language of India" is advocated by various literary, political, social associations and organisations as well as notable individual personalities of Bangladesh, Myanmar, Northeast India (prominently Assam, Manipur and Tripura). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:55, 10 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Urânia Vanério]]'''<br /> <small>''([[:pt:Urânia Vanério]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Urânia Vanério de Argollo Ferrão''' (Salvador, 14 December 1811 — 3 December 1849) was a Brazilian teacher, writer and translator. In her childhood she witnessed the conflict between Brazilian and Portuguese troops in early 1822, in the context of the Bahia's Independence process, which led her to write the poem "Lamentos de uma Baiana..." ("Laments of a girl from Bahia"). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:32, 17 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pagoda of the Celestial Lady]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:ThienMuPagoda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Pagoda of the Celestial Lady''' (Vietnamese: Chùa Thiên Mụ; also called Linh Mụ Pagoda) is a historic temple in the city of Huế in Vietnam. Its iconic seven-story pagoda is regarded as the unofficial symbol of the city, and the temple has often been the subject of folk rhymes and ca dao about Huế. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:52, 24 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23972116 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women in Qatar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Shaikha Khalaf Al Mohammed, Mehbubeh Akhlaghi, Bahya Al-Hamad 2011 (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Women's rights in Qatar''' are restricted by the country's male guardianship law and influenced by the Wahhabi interpretation of Islam. Both women and men were enfranchised in the country at the same time, in 1999. Labour force participation rates of Qatari women are above the world average and among the highest in the Arab World, which comes mainly as a result of an increasing number of Qatari women who are attaining academic degrees. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:14, 31 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Truck art in South Asia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PK Truck on N-5 near Thatta asv2020-02 img2.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Truck art in South Asia''' is a popular form of regional decoration, with trucks featuring elaborate floral patterns and calligraphy. It is especially common in Pakistan and India. During the War in Afghanistan, Pakistani decorated trucks that ran services between Pakistan and Afghanistan came to be known as jingle trucks by American troops and contractors who were deployed across the latter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:23, 7 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gorgany Nature Reserve]]'''<br /> <small>''([[:uk:Ґорґани (заповідник)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gorgany Syniak.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Gorgany Nature Reserve''' (Ukrainian: Ґорґани заповідник) is a strict nature reserve (a 'zapovidnyk') of Ukraine that covers a part of the Gorgany mountain range of the Outer Eastern Carpatians in southwest Ukraine. The reserve is 46% old-growth forest, one of the last and largest such stands in Europe. The reserve was originally created in 1996 to protect relic stands of Stone pine trees (Pinus cembra). The reserve is administratively in the Nadvirna District of Ivano-Frankivsk Oblast. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:49, 14 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24059284 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pizza quattro formaggi]]'''<br /> <small>''([[:it:Pizza ai quattro formaggi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pizza quattro formaggi at restaurant, Chalk Farm Road, London.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pizza quattro formaggi''' (four cheese pizza) is a variety of pizza in Italian cuisine that is topped with a combination of four kinds of cheese, usually melted together, with (rossa, red) or without (bianca, white) tomato sauce. It is popular worldwide, including in Italy, and is one of the iconic items from pizzerias' menus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:01, 21 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24072249 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Equestrian statue of the Duke of Wellington, Glasgow]]'''<br /> <small>''([[:de:Reiterstatue des Duke of Wellington (Glasgow)]]) ([[:es:Estatua de Wellington]]) ([[:ja:ウェリントン公爵騎馬像 (グラスゴー)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Statue of the Duke of Wellington on his horse Copenhagen unveiled in front of the Royal Exchange, in Royal Exchange Square, Glasgow in 1844.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''equestrian statue of Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington''' located outside the Gallery of Modern Art, Glasgow, Scotland, is one of Glasgow's most iconic landmarks. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 28 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Woman with Child]]'''<br /> <small>''([[:pt:A Mulher Negra]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Eckhout, Albert - Mulher Africana.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Black Woman with Child''' is a circa 1650 full-length portrait painting by Albert Eckhout. It is in the collection of the National Gallery of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 5 Disyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zakia Khudadadi]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zakia Khudadadi''' also spelt as Zakia Khodadadi (Pashto: ذکیه خدادادی; born 29 September 1998) is an Afghan parataekwondo practitioner. She is the first Afghan female taekwondo practitioner. She rose to prominence after winning the African International Parataekwondo Championship in 2016 at the age of 18. She represented Afghanistan at the 2020 Summer Paralympics. She was initially denied the opportunity to compete at her maiden Paralympics due to the Taliban takeover but she was later allowed by the International Paralympic Committee to compete in the event after being safely evacuated from Afghanistan. She was able to compete and became the first Afghan female Paralympic competitor to compete at the Paralympics after 17 years since Mareena Karim's participation at the 2004 Summer Paralympics. She also officially became the first Afghan female sportsperson to participate in an international sporting event after the Taliban takeover. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 9 Enero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24306136 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Léopoldville riots]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Léopoldville riots damage.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Léopoldville riots''' were an outbreak of civil disorder in Léopoldville (modern-day Kinshasa) in the Belgian Congo which took place in January 1959 and which were an important moment for the Congolese independence movement. The rioting occurred when members of the Alliance des Bakongo (ABAKO) political party were not allowed to assemble for a protest and colonial authorities reacted harshly. The exact death toll is not known, but at least 49 people were killed and total casualties may have been as high as 500. Following these riots, a round table conference was organized in Brussels to negotiate the terms of Congo's independence, The Congo received its independence on 30 June 1960, becoming the Republic of the Congo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:38, 16 Enero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24351847 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sweden Finns' Day]] '''<br /> <small>''([[:fi:Ruotsinsuomalaisten päivä]]) ([[:sv:Sverigefinnarnas dag]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sverigefinskaflaggan.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sweden Finns' Day''' (Finnish: Ruotsinsuomalaisten päivä, Swedish: Sverigefinnarnas dag) is an anniversary celebrated in Sweden on 24 February. The anniversary of the calendar was approved by the Swedish Academy in 2010 and was celebrated for the first time in 2011. February 24 was chosen as the birthday of Carl Axel Gottlund, a collector of folk poetry and a defender of the status of the Finnish language. The purpose of the day is to celebrate the Sweden Finns and to recognize their history, language and culture as a prominent part of Sweden's cultural heritage. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 6 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24491747 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Delivery robot]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Woman Takes Groceries from Dax Delivery Robot.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''delivery robot''' is an autonomous robot that provides "last mile" delivery services. An operator may monitor and take control of the robot remotely in certain situations that the robot cannot resolve by itself such as when it is stuck in an obstacle. Delivery robots can be used in different settings such as food delivery, package delivery, hospital delivery, and room service. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 13 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24515453 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Buddha Dhatu Jadi]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Swarno Mandir.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Buddha Dhatu Jadi''' (Bengali: বুদ্ধ ধাতু জাদি; Burmese: ဗုဒ္ဓဓာတုစေတီ also known as the Bandarban Golden Temple) is located close to Balaghata town, in Bandarban City, in Bangladesh. Dhatu are the material remains of a holy person, and in this temple the relics belong to Buddha. It is the largest Theravada Buddhist temple in Bangladesh and has the second-largest Buddha statue in the country. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 20 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24581813 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Alina Scholtz]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alina Scholtz''' (24 September 1908 – 25 February 1996) was a Polish landscape architect, known as one of country's pioneers in developing the field. Throughout her career she worked on various public and private projects for cemeteries, parks and green spaces. Some of her most noted works include the grounds of a villa on Kielecka Street in Warsaw for which she won a Silver Medal at the 1937 World Exhibition in Paris, the memorial cemetery to the victims of the Palmiry massacre, and landscaping projects along the East-West traffic route of Warsaw. In addition to her design work, she served as one of the founding members of the International Federation of Landscape Architects. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:04, 27 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24617511 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mary Nzimiro]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mary Nzimiro''', birthname Mary Nwametu Onumonu, MBE (1898–1993) was a pioneering Nigerian businesswoman, politician and women's activist. In 1948, she was appointed principal representative of the United Africa Company (UAC) for Eastern Nigeria, while maintaining textile and cosmetics retail outlets of her own in Port Harcourt, Aba and Owerri. By the early 1950s, she was among the richest individuals in West Africa, becoming a resident of the exclusive Bernard Carr Street in Port Harcourt. On the political front, she was a member of the influential National Council of Nigeria and the Cameroons, becoming a member of its executive committee in 1957 and vice-president of the NCNC Estern Women's Association in 1962. During the Nigerian Civil War (1967–1970), she organized Igbo women in support of the Biafrans. As a result she lost most of her property in Port Harcourt and returned to her native Oguta where she died in 1993. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:47, 6 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24636259 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elizabeth Langdon Williams]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Elizabeth Langdon Williams.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elizabeth Langdon Williams''' (February 8, 1879 in Putnam, Connecticut – 1981 in Enfield, New Hampshire) was an American human computer and astronomer whose work helped lead to the discovery of Pluto, or Planet X. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:22, 13 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24700408 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:I Didn't Raise My Boy to Be a Soldier]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Peerless Quartet - I Didn't Raise my Boy to be a Soldier.ogg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> an American anti-war song that was influential within the pacifist movement that existed in the United States before it entered World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:31, 20 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24720571 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Diana Aguavil]]'''<br /> <small>''([[:en:Diana Aguavil]]) ([[:pt:Diana Aguavil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Diana Aguavil.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Diana Alexandra Aguavil Calazacón''' (born 7 August 1983) is an Ecuadorian indigenous leader, since 25 August 2018, the first female governor of the Tsáchila nationality after 104 years of male administrations and winning the 2018 Tsáchila election. She was also the second woman to become a candidate. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:40, 27 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24758626 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:06, 17 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 10:06, 17 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ca:María Fernanda Castro Maya]]'''<br /> <small>''([[:pt:María Fernanda Castro Maya]]) ([[:eu:María Fernanda Castro Maya]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''María Fernanda Castro Maya''' is a Mexican self-advocate disability rights activist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:55, 24 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sonia Orbuch]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sonia Shainwald Orbuch''' (born Sarah Shainwald, May 24, 1925 – September 30, 2018) was an American Holocaust educator. During the Second World War she was a Jewish resistance fighter in eastern Poland. Orbuch hid in the forests of Poland with her family during the Second World War. She joined a group of Soviet partisans, being renamed Sonia in case she was captured, and helped fight against the Germans. After the war, she returned home, where she met her future husband. After having a daughter in a refugee camp in Germany, the family eventually emigrated to the United States. She spent the rest of life in public engagement, speaking about her experiences and in 2009, published her autobiography, Here, There Are No Sarahs: A Woman's Courageous Fight Against the Nazis and Her Bittersweet Fulfillment of the American Dream. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:24, 1 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nadia Ghulam]]'''<br /><small>''([[:fr:Nadia Ghulam]]) ([[:es:Nadia Ghulam]]) ([[:ca:Nadia Ghulam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Nadia Ghulam (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Nadia Ghulam Dastgir''' is an Afghan woman who spent ten years posing as her dead brother to evade the Taliban's strictures against women. Her book about her experiences, written with Agnès Rotger and published in 2010, El secret del meu turbant (The Secret of My Turban), won the Prudenci Bertrana Prize for fiction. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:37, 8 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24966177 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Purple Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Epilepsy Warrior Brooch May 2018 Purple Day.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Purple Day''' is a global grassroots event that was formed with the intention to increase worldwide awareness of epilepsy, and to dispel common myths and fears of this neurological disorder. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:17, 15 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25000361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Valencian Art Nouveau]]'''<br /> <small>''([[:es:Modernismo valenciano]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Santuario Novelda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Valencian Art Nouveau''' (Spanish: modernismo valenciano, Valencian: modernisme valencià), is the historiographic denomination given to an art and literature movement associated with the Art Nouveau in the Valencian Community, in Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:46, 29 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25074014 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Alessandra Korap]]'''<br /> <small>''([[:en:Alessandra Korap]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alessandra Korap''' is an indigenous leader and Brazilian environmental activist from the Munduruku ethnic group. Her main work is defending the demarcation of indigenous territory and denouncing the illegal exploitation and activities of the mining and logging industries. Alessandra is internationally recognized for her work. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 5 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cassinga Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cassinga Day''' is a national public holiday in Namibia remembering the Cassinga Massacre. Commemorated annually on 4 May, the date "remembers those (approximately 600) killed in 1978 when the South African Defence Force attacked a SWAPO base at Cassinga in southern Angola". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:07, 12 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rawon]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rawon Setan.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Rawon''' (Javanese: ꦫꦮꦺꦴꦤ꧀) is an Indonesian beef soup. Originating from East Java, rawon utilizes the black keluak nut as the main seasoning, which gives a dark color and nutty flavor to the soup. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 26 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25177056 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hook echo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tornadic classic supercell radar.gif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''hook echo''' is a pendant or hook-shaped weather radar signature as part of some supercell thunderstorms. It is found in the lower portions of a storm as air and precipitation flow into a mesocyclone, resulting in a curved feature of reflectivity. The echo is produced by rain, hail, or even debris being wrapped around the supercell <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 3 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25241057 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Esther Cooper Jackson]]'''<br /> <small>''([[:fr:Esther Cooper Jackson]]) ([[:simple:Esther Cooper Jackson]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Esther Cooper Jackson, 1968, Great Barrington.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Esther Victoria Cooper Jackson''' was an American civil rights activist and social worker. She was one of the founding editors of the magazine Freedomways. She also was an organizational and executive secretary at the Southern Negro Youth Congress. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:14, 17 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25266525 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cut of pork]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:American Pork Cuts.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''cuts of pork''' are the different parts of the pig which are consumed as food by humans. The terminology and extent of each cut varies from country to country. There are between four and six primal cuts, which are the large parts in which the pig is first cut: the shoulder (blade and picnic), loin, belly (spare ribs and side) and leg <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 24 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25318972 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gunhild Cross]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gunhildkorset.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Gunhild Cross''' (Danish: Gunhildkorset), named for its first owner, Gunhild, a daughter of Svend III of Denmark, is a mid-12th-century crucifix carved in walrus tusk and with both Latin and Runic inscriptions. It is now in the collection of the National Museum of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:48, 31 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25380210 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Polyura athamas]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Close wing mud-puddling position of Charaxes bharata (C.& R. Felder,1867) - Indian Nawab.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Polyura athamas''''', the common nawab, is a species of fast-flying canopy butterfly found in tropical Asia. It belongs to the Charaxinae (rajahs and nawabs) in the brush-footed butterfly family (Nymphalidae). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:14, 7 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25410866 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women's page]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:"Doings in Pittsburg Society" The Pittsburg Press February 1, 1920.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''women's page''' (sometimes called home page or women's section) of a newspaper was a section devoted to covering news assumed to be of interest to women. Women's pages started out in the 19th century as society pages and eventually morphed into features sections in the 1970s. Although denigrated during much of that period, they had a significant impact on journalism and in their communities. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:51, 14 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Insect toxin]]'''<br /> <small>''([[:de:Insektengift]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PDB 1lmr EBI.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Insect toxins''' are various protein toxins produced by insect species. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:32, 21 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Manchester Blitz]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Air Raid Damage in Britain- Manchester HU49833.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Manchester Blitz''' (also known as the Christmas Blitz) was the heavy bombing of the city of Manchester and its surrounding areas in North West England during the Second World War by the German Luftwaffe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:16, 28 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ghana Independence Act 1957]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ghana Independence Act 1957''' is an Act of the Parliament of the United Kingdom that granted the Gold Coast fully responsible government within the British Commonwealth of Nations under the name of Ghana <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 4 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Betrayal trauma]]'''<br /> <small>''([[:sv:Svektrauma]]) ([[:ar:صدمة الخيانة]]) ([[:ko:배신 트라우마]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Betrayal trauma''' is defined as a trauma perpetrated by someone with whom the victim is close to and reliant upon for support and survival. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:49, 11 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Genocidio del Putumayo]]'''<br /> <small>''([[:en:Putumayo genocide]]) ([[:ca:Genocidi del Putumayo]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Putumayo - the devil's paradise, travels in the Peruvian Amazon Region and an account of the atrocities committed upon the Indians therein (1913) (14782203995).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Putumayo genocide''' is the term which is used in reference to the enslavement, massacres and ethnocide of the indigenous population of the Amazon at the hands of the Peruvian Amazon Company, specifically in the area between the Putumayo River and the Caquetá River during the Amazon rubber boom period from 1879 to 1912. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:38, 18 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25599361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Athyma nefte]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:VB 019 Color Sergeant UP.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Athyma nefte''''', the colour sergeant, is a species of brush-footed butterfly found in tropical South and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 16 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Typhoon Rusa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rusa 2002-08-27 0350Z.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Typhoon Rusa''' was the most powerful typhoon to strike South Korea in 43 years. It was the 21st JTWC tropical depression, the 15th named storm, and the 10th typhoon of the 2002 Pacific typhoon season. It developed on August 22 from the monsoon trough in the northwestern Pacific Ocean, well to the southeast of Japan. For several days, Rusa moved to the northwest, eventually intensifying into a powerful typhoon. On August 26, the storm moved across the Amami Islands of Japan, where Rusa left 20,000 people without power and caused two fatalities. Across Japan, the typhoon dropped torrential rainfall peaking at 902 mm (35.5 in) in Tokushima Prefecture. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:50, 23 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hein Eersel]]'''<br /> <small>''([[:nl:Hein Eersel]]) ([[:it:Hein Eersel]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:HeinEersel.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christiaan Hendrik "Hein" Eersel''' was a Surinamese linguist and cultural researcher. He served as Minister of Education and Population Development in the cabinet of acting Prime Minister Arthur Johan May. He was also the first chancellor of the University of Suriname. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:09, 30 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Reclaim the Night]]'''<br /> <small>''([[:de:Reclaim the Night]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Reclaim the Night 2014.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Reclaim the Night''' is a movement started in Leeds in 1977 as part of the Women's Liberation Movement. Marches demanding that women be able to move throughout public spaces at night took place across England until the 1990s. Later, the organisation was revived and sponsors annual and national marches against rape and violence against women. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:40, 8 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ishe Komborera Africa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Ishe Komborera Africa.mp3|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''Ishe Komborera Africa'''" (Shona for: God Bless Africa), also called "Ishe Komborera Zimbabwe" (Shona for: God Bless Zimbabwe), was the Zimbabwean national anthem from 1980 to 1994. It was the country's first national anthem after gaining independence in 1980. It is a translation of 19th-century South African schoolteacher Enoch Sontonga's popular African hymn "Nkosi Sikelel' iAfrika" into Zimbabwe's native Shona and Ndebele languages. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, 13 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bhagavata Mela]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bhagavata Mela''' is a classical Indian dance that is performed in Tamil Nadu, particularly the Thanjavur area. It is choreographed as an annual Vaishnavism tradition in Melattur and nearby regions, and celebrated as a dance-drama performance art. The dance art has roots in a historic migration of practitioners of Kuchipudi, another Indian classical dance art, from Andhra Pradesh to the kingdom of Tanjavur. The term Bhagavata, state Brandon and Banham, refers to the Hindu text Bhagavata Purana. Mela is a Sanskrit word that means "gathering, meeting of a group" and connotes a folk festival. The traditional Bhagavata Mela performance acts out the legends of Hinduism, set to the Carnatic style music. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, 04:07, 20 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Zanskari]]'''<br /> <small>''([[:en:Zaniskari]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zaniskari Horse in Ladakh, India.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Zaniskari''' or '''Zanskari''' is a breed of small mountain horse or pony from Ladakh, in northern India. It is named for the Zanskar valley or region in Kargil district. It is similar to the Spiti breed of Himachal Pradesh, but is better adapted to work at high altitude. Like the Spiti, it shows similarities to the Tibetan breeds of neighbouring Tibet. It is of medium size, and is often grey in colour. The breed is considered endangered, as there are only a few hundred alive today, and a conservation programme has been started at Padum, Zanskar, in the Kargil district of Ladakh. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:44, 27 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sheikh Hussein]]'''<br /> <small>''([[:fr:Sheikh Hussein]]) ([[:it:Scec Hussèn]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sheikh Hussein.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sheikh Hussein''' is a town in south-eastern Ethiopia. The site has been recorded in the tentative list for UNESCO World Heritage List since 2011 as a religious, cultural and historical site. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:34, 4 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25921616 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Applaudissements aux fenêtres pendant la pandémie de Covid-19]]'''<br /> <small>''([[:es:Aplauso por los trabajadores de la salud]]) ([[:gl:Aplauso ao persoal sanitario]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Koronabirus konfinamendua Lasarten 2020-03-29.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> During the COVID-19 pandemic, applauding daily at a scheduled hour was a gesture of acclamation, recognition and gratitude towards health professionals in tribute to their work at the time. This habit emerged in January 2020 in Wuhan, where the pandemic originated, and then spread to several cities around the world during the quarantines and sanitary cordons ordered as preventive measures, Italy being the first one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:26, 11 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25925561 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jamaica Bay Wildlife Refuge]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Aerial view of Subway Island, July 2019.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jamaica Bay Wildlife Refuge''' is a wildlife refuge in New York City managed by the National Park Service as part of Gateway National Recreation Area. It is composed of the open water and intertidal salt marshes of Jamaica Bay. It lies entirely within the boundaries of New York City, divided between the boroughs of Brooklyn to the west and Queens to the east. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 18 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25951007 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plant blindness]]'''<br /> <small>''([[:fr:Cécité botanique]]) ([[:de:Pflanzenblindheit]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plant blindness 0323.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Plant blindness''' is an informally-proposed form of cognitive bias, which in its broadest meaning, is a human tendency to ignore plant species. This includes such phenomena as not noticing plants in the surrounding environment, not recognizing the importance of plant life to the whole biosphere and to human affairs, a philosophical view of plants as an inferior form of life to animals and/or the inability to appreciate the unique features or aesthetics of plants. Related terms include plant‐neglect, zoo-centrism, and zoo‐chauvinism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 25 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25971304 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pax airship disaster]]'''<br /> <small>''([[:pt:Catástrofe do dirigível Pax]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sim new-mcclures-magazine 1902-09 19 5 (page 75 crop).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Pax''''' '''airship disaster''' was the explosion of the ''Pax'' airship on May 12, 1902, in Paris, which killed the Brazilian inventor Augusto Severo and the French mechanic Georges Saché. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 12:14, 8 January 2024 (UTC)'' </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26033876 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Conversion to Islam]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conversion à l'islam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sahadah-Topkapi-Palace.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Conversion to Islam''' is accepting Islam as a religion or faith and rejecting any other religion or irreligion. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:11, 15 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kinder der Landstrasse]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kinderdlandstrasse plakat.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kinder der Landstrasse''' (literally: Children of the Country Road) was a project implemented by the Swiss foundation Pro Juventute from 1926 to 1973. The project aimed to assimilate the itinerant Yenish people in Switzerland by forcibly removing their children from their parents and placing them in orphanages or foster homes. Approximately 590 children were affected by this program. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:02, 22 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Qurm Nature Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Al-Qurm Wetlands.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Qurm Nature Reserve''' is a national nature reserve in Muscat Governorate, Oman. Located on the Gulf of Oman coast, the reserve protects a mangrove forest and the surrounding wetland in a small estuary within the urban area of Qurm. Established in 1975, the reserve has been designated as an Important Bird Area since 1994, and as a protected Ramsar site since 2013. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:03, 29 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26149847 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Timurid architecture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gur-e-Amir Mausolueum - Samarkand - Uzbekistan (7488414078).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Timurid architecture''' was an important stage in the architectural history of Iran and Central Asia during the late 14th and 15th centuries. The Timurid Empire (1370–1507), founded by Timur (d. 1405) and conquering most of this region, oversaw a cultural renaissance. In architecture, the Timurid dynasty patronized the construction of palaces, mausoleums, and religious monuments across the region. Their architecture is distinguished by its grand scale, luxurious decoration in tilework, and sophisticated geometric vaulting. This architectural style, along with other aspects of Timurid art, spread across the empire and subsequently influenced the architecture of other empires from the Middle East to the Indian subcontinent. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:23, 5 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26169542 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adoration of the Magi (Fra Angelico and Filippo Lippi)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Fra Angelico, Fra Filippo Lippi, The Adoration of the Magi.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''''Adoration of the Magi''''' is a tondo, or circular painting, of the Adoration of the Magi assumed to be that recorded in 1492 in the Palazzo Medici Riccardi in Florence as by Fra Angelico. It dates from the mid-15th century and is now in the National Gallery of Art in Washington D.C. Most art historians think that Filippo Lippi painted more of the original work, and that it was added to some years after by other artists, as well as including work by assistants in the workshops of both the original masters. It has been known as the Washington Tondo and Cook Tondo after Herbert Cook, and this latter name in particular continues to be used over 50 years after the painting left the Cook collection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 07:01, 12 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26187446 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:nl:Graf met de handjes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Weg langs het kerkhof tegenover 1, Roermond.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The monument '''Van Gorkum-Van Aefferden''', more well known as the "'''grave with the little hands'''" is a monumental Tombstone in the Dutch city of Roermond. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:24, 19 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Doorway effect]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''doorway effect''' is a known psychological event where a person's short-term memory declines when passing through a doorway moving from one location to another when it would not if they had remained in the same place. People experience this effect by forgetting what they were going to do, thinking about, or planning upon entering a different room. This is thought to be due to the change in one's physical environment, which is used to distinguish boundaries between remembered events: memories of events encountered in the present environment are more accessible than those beyond it. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:30, 26 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sissieretta Jones]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:1899 poster of Mme. M. Sissieretta Jones.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Matilda Sissieretta Joyner Jones''' (January 5, 1868, or 1869 – June 24, 1933) was an American soprano. She sometimes was called "The Black Patti" in reference to Italian opera singer Adelina Patti. Jones' repertoire included grand opera, light opera, and popular music <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 4 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26313143 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Preventative Coup of November 11]]'''<br /> <small>''([[:es:Golpe de Estado en Brasil de 1955]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Exército na casa de Café Filho.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Preventative Coup of November 11''' sometimes called the '''1955 Brazilian coup d'état''' or referred to as an "anti-coup" or a "counter-coup" (Portuguese: ''Novembrada, Movimento de 11 de Novembro, Contragolpe, Golpe Preventivo do Marechal Lott'') was a series of military and political events led by Henrique Teixeira Lott that resulted in Nereu Ramos assuming the presidency of Brazil until being peacefully succeeded by Juscelino Kubitschek a few months later. The bloodless coup removed Carlos Luz from the presidency because he was suspected of plotting to prevent Kubitschek from taking office. As a result of the tensions, Brazil had three presidents in the span of a single week. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 11 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hojang Taret]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hojang Taret''' is a classical Meitei language play based on Euripides's ancient Greek tragedy The Phoenician Women. It is directed by Oasis Sougaijam and produced by The Umbilical Theatre in Imphal, Kangleipak. It depicts the moral ambiguities of conflict between brothers resulting to the ruination of the ancient city of Thebes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:53, 18 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Magna Lykseth-Skogman]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Magna Lykseth in Tristan och Isolde at Kungliga Operan 1909 - SMV - GL164.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magna Elvine Lykseth-Skogman''' (6 February 1874 – 13 November 1949), also known as Magna Lykseth-Schjerven, was a Norwegian-born Swedish operatic soprano. After making her début at the Royal Swedish Opera in 1901 as Santuzza in Cavalleria rusticana, she was engaged there until 1918 becoming the company's prima donna. She performed leading roles in a wide range of operas but is remembered in particular for her Wagnerian interpretations, creating Brünnhilde in the Swedish premières of Siegfried and Götterdämmerung, and Isolde in 1909. Considered to be one of the most outstanding Swedish opera singers of her generation, she was awarded the Litteris et Artibus medal in 1907 and became a member of the Royal Swedish Academy of Music in 1912 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:00, 25 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26447450 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lidder Valley]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pahalgam Valley.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Lidder Valley''' or Liddar Valley is a Himalayan sub-valley that forms the southeastern corner of Anantnag district in Indian-administered Kashmir. The Lidder River flows down the valley. The entrance to the valley lies 7 km northeast from Anantnag town and 62 km southeast from Srinagar, the summer capital of Jammu and Kashmir. It is a 40-km-long gorge valley with an average width of 3 km. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:15, 1 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26509189 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Operation Kraai]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Overzicht van het vliegveld te Djokja vanuit de 'Control Tower', Bestanddeelnr 5128.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Operation Kraai''' (Operation Crow) was a Dutch military offensive against the de facto Republic of Indonesia in December 1948 after negotiations failed. With the advantage of surprise the Dutch managed to capture the Indonesian Republic's temporary capital, Yogyakarta, and seized Indonesian leaders such as de facto Republican President Sukarno. This apparent military success was however followed by guerrilla warfare, while the violation of the Renville Agreement ceasefire diplomatically isolated the Dutch, leading to the Dutch–Indonesian Round Table Conference and recognition of the United States of Indonesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:47, 8 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26550154 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Павильон Росси]]'''<br /> <small>''([[:en:Rossi Pavilion]])&#32;([[:fr:Pavillon Rossi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rossi's Pavilion in Mikhailovsky Garden. Saint-Petersburg. 1825..jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rossi Pavilion''' (Russian: Павильон Росси) is a pavilion on the bank of the Moyka River in the Mikhailovsky Garden in Saint Petersburg. It was designed by architect Carlo Rossi in the early 1820s and built in 1825 during his redevelopment of the garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:53, 15 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26565118 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Devorà Ascarelli]]'''<br /> <small>''([[:it:Debora Ascarelli]])&#32;([[:es:Devorà Ascarelli]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Devorà Ascarelli''' was a 16th-century Italian poet living in Rome, Italy. Ascarelli may have been the first Jewish woman to have a book of her own work published. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 22 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1989 Serbian general election]]'''<br /> <small>''([[:sr:Председнички избори у Србији 1989.]])&#32;([[:vi:Tổng tuyển cử Serbia 1989]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Parliament of SR Serbia (1989–1991).svg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''General elections were held in Serbia''', a constituent federal unit of SFR Yugoslavia, on 12 November 1989 to elect the president of the presidency of the Socialist Republic of Serbia and delegates of the Assembly of SR Serbia. Voting for delegates also took place on 10 and 30 November 1989. In addition to the general elections, local elections were held simultaneously. These were the first direct elections conducted after the adoption of the 1974 Yugoslav Constitution and the delegate electoral system, and the last elections conducted under a one-party system. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:32, 29 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heinrich Bünting]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Heinrich Bünting''' (1545 – 1606) was a Protestant pastor and theologian. He is best known for his book of woodcut maps titled Itinerarium Sacrae Scripturae (Travel book through Holy Scripture) first published in 1581. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:27, 6 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:var(--background-color-backdrop-dark, #DDDDDD); border:1px solid #BBBBBB; color:var(--color-inverted, #000000); padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ruyan (district)]]'''<br /> <small>''([[:fa:رویان (طبرستان)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Northern Iran and its surroundings during the Iranian intermezzo.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ruyan''' (Persian: رویان), later known as Rustamdar (رستمدار), was the name of a mountainous district that encompassed the western part of Tabaristan/Mazandaran, a region on the Caspian coast of northern Iran. In Iranian mythology, Ruyan appears as one of the places that the legendary archer Arash shot his arrow from, reaching the edge of Khorasan to mark the border between Iran and Turan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:39, 13 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26755244 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Turlough (lake)]]'''<br /> <small>''([[:de:Turlough]])&#32;([[:no:Turlough]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Carran Turlough.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''turlough''' is a seasonal or periodic water body found mostly in limestone karst areas of Ireland, west of the River Shannon. [...] The water bodies fill and empty with the changes in the level of the water table, usually being very low or empty during summer and autumn and full in the winter. As groundwater levels drop the water drains away underground through cracks in the karstic limestone. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:31, 20 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26789673 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Geiranger Church]]'''<br /> <small>''([[:no:Geiranger kirke]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Iglesia parroquial, Geiranger, Noruega, 2019-09-07, DD 84-97 PAN.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Geiranger Church''' (Norwegian: Geiranger kyrkje) is a parish church of the Church of Norway in Stranda Municipality in Møre og Romsdal county, Norway. It is located in the village of Geiranger, and the end of the famous Geirangerfjorden. It is the church for the Geiranger parish which is part of the Nordre Sunnmøre prosti (deanery) in the Diocese of Møre. The white, wooden church was built in an octagonal design in 1842 using plans drawn up by the architect Hans Klipe. The church seats about 165 people. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:48, 27 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Guillermo Larrazábal]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Guillermo Larrazábal Arzubide''' (10 February 1907 – 1983) was a Spanish stained glass artist who was active in Ecuador. He is considered Ecuador's most important stained glass artist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:14, 3 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:de:Magdalena Zeger]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magdalena Zeger''' ([mak.da.ˈleː.na ˈt͡seː.gɐ], * 1491; † 16. January 1568 in Kolding) was a calendar maker, astronomer and astrologist. Her Hamburg almanacs and forecasts from 1561 and 1563 have been preserved. Zeger's calendars are the first independent publications by a woman in the field of astronomy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:29, 17 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koreans in Micronesia]]'''<br /> <small>''([[:zh:朝鮮裔密克羅尼西亞人]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koreans in Micronesia''' used to form a significant population before World War II, when most of the region was ruled as the South Seas Mandate of the Empire of Japan; for example, they formed 7.3% of the population of Palau in 1943. However, after the area came under the control of the United States as the Trust Territory of the Pacific Islands, most Koreans returned to their homeland. As of 2013, about seven thousand South Korean expatriates & immigrants and Korean Americans reside in the Marianas (Guam and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands), which have remained under U.S. control, while only around two hundred South Korean expatriates reside in the independent countries of Micronesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 04:03, 24 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roller printing on textiles]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Silverstudio.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Roller printing''' on fabrics is a textile printing process patented by Thomas Bell of Scotland in 1783 in an attempt to reduce the cost of the earlier copperplate printing. This method was used in Lancashire fabric mills to produce cotton dress fabrics from the 1790s, most often reproducing small monochrome patterns characterized by striped motifs and tiny dotted patterns called "machine grounds". Improvements in the technology resulted in more elaborate roller prints in bright, rich colours from the 1820s; Turkey red and chrome yellow were particularly popular. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:44, 1 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:India naming dispute]]'''<br /> <small>''([[:ur:انڈیا نام کا تنازعہ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''India naming dispute''' in 1947 refers to the argument over the use of the name India during and after the partition of British Raj, between the countries of Pakistan and the Republic of India. This dispute involved key figures such as Lord Mountbatten, the last Viceroy of British Raj, and Muhammad Ali Jinnah, the leader of the Muslim League and a founder of Pakistan. By 1947, the British Raj was going to be divided into two new nation states – Hindustan and Pakistan. Jinnah was initially convinced that Hindustan would not use the term India, since it lacked indigenous pedigree, etymologically and historically India meant the Indus Valley (modern-Pakistan). He also opposed the use of the name India as it would cause confusion regarding history. The disagreement had significant implications for national identity and international recognition. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 8 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adumu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Maasai 2012 05 31 2782 (7522645058).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Adumu''', is a type of dance that the Maasai people of Kenya and Tanzania practice. Young Maasai warriors generally perform the energetic and acrobatic dance at ceremonial occasions including weddings, religious rites, and other significant cultural events. The Adumu dance is characterized by a sequence of jumps performed by the dancers, who stand in a circle and alternately jump while keeping their bodies as straight and upright as possible. In addition to wearing vividly colored shúkàs (clothes) and beaded jewelry, the dancers are typically clad in traditional Maasai costume. Traditional Maasai songs and chants are also performed during the dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:15, 15 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rathaus-Glockenspiel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:2019-11-16, Glockenspiel, Neues Münchner Rathaus, IMG 7463 edit Christoph Braun.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rathaus-Glockenspiel''' is a large mechanical clock located in Marienplatz Square, in the heart of Munich, Germany. Famous for its life-size characters, the clock twice daily re-enacts scenes from Munich's history. First is the story of the marriage of Duke Wilhelm V to Renata of Lorraine in 1568, followed by the story of the Schäfflerstanz, also known as the coopers' dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 22 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nederlandsche Cocaïnefabriek]]'''<br /> <small>''([[:es:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])&#32;([[:nl:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Nederlandsche Cocainefabriek Schinkelstraat Amsterdam architect HH Baanders 1902.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Nederlandsche Cocaïnefabriek''' (Dutch pronunciation: [ˈneːdərlɑntsə koːkaːˈinəfaːˌbrik]; English: Dutch Cocaine Factory) or NCF was an Amsterdam-based company producing cocaine for medical purposes in the 20th century. It imported its raw materials mainly from the Dutch East Indies and sold its products across Europe, making good profits especially in the early years of World War I. The NCF produced morphine, heroin and ephedrine as well. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 29 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Suffrage drama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pamphlet from NAWSA for women's suffrage plays, page 1.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Suffrage drama''' (also known as suffrage plays or suffrage theatre) is a form of dramatic literature that emerged during the British women's suffrage movement in the early twentieth century. Suffrage performances lasted approximately from 1907-1914. Many suffrage plays called for a predominant or all female cast. Suffrage plays served to reveal issues behind the suffrage movement. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 5 Agosto 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Karatgurk]]'''<br /> <small>''([[:it:Karatgurk]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the Australian Aboriginal mythology of the Aboriginal people of south-eastern Australian state of Victoria, the '''Karatgurk''' were seven sisters who represented the constellation known in western astronomy as the Pleiades. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 12 Agosto 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27264174 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:B1 (classification)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''B1''' is a medical-based Paralympic classification for blind sport. Athletes in this classification are totally or almost totally blind. It is used by a number of blind sports including blind tennis, para-alpine skiing, para-Nordic skiing, blind cricket, blind golf, five-a-side football, goalball and judo. Some other sports, including adaptive rowing, athletics and swimming, have equivalents to this class. The B1 classification was first created by the IBSA in the 1970s, and has largely remained unchanged since despite an effort by the International Paralympic Committee (IPC) to move towards a more functional and evidence-based classification system. Classification is often handled on the international level by the International Blind Sports Federation (IBSA) but it sometimes handled by national sport federations. There are exceptions for sports like athletics and cycling, where classification is handled by their own governing bodies. Equipment utilized by competitors in this class may differ from sport to sport, and may include sighted guides, guide rails, beeping balls and clapsticks. There may be some modifications related to equipment and rules to specifically address needs of competitors in this class to allow them to compete in specific sports. Some sports specifically do not allow a guide, whereas cycling and skiing require one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 19 Agosto 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27278917 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Erzi (village)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Caucasus, Ingushetia, Ингушские боевые и смотровые башни, горы Кавказа.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Erzi''' (Russian: Эрзи; Ingush: Аьрзи, romanized: Ärzi, lit. 'Eagle') is a medieval village (aul) in the Dzheyrakhsky District of Ingushetia. It is part of the rural settlement (administrative center) of Olgeti. The entire territory of the settlement is included in the Dzheyrakh-Assa State Historical-Architectural and Natural Museum-Reserve and is under state protection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:19, 26 Agosto 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27345183 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cappadocian calendar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cappadocian calendar''' was a solar calendar that was derived from the Persian Zoroastrian calendar. It is named after the historic region Cappadocia in present-day Turkey, where it was used. The calendar, which had 12 months of 30 days each and five epagomenal days, originated between 550 and 330 BC, when Cappadocia was part of the Persian Achaemenid Empire. The Cappadocian calendar was identical to the Zoroastrian calendar; this can be seen in its structure, in the Avestan names and in the order of the months. The Cappadocian calendar reflects the Iranian cultural influence in the region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:42, 9 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27357319 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Albania)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Albanian: Dita e Pavarësisë) is a public holiday in Albania observed on 28 November. It commemorates the Albanian Declaration of Independence (from the Ottoman Empire), which was ratified by the All-Albanian Congress on 28 November 1912, establishing the state of Albania. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:29, 23 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Bahrain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Birds in Al-Areen Wildlife Park.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The wildlife of the archipelago of Bahrain, is more varied than might be expected of this small group of islands in the Persian Gulf. Apart from a strip of the north and west of the main island, where crops are grown with irrigation, the land is arid. With a very hot dry summer, a mild winter, and brackish groundwater, the plants need adaptations in order to survive. Nevertheless, 196 species of higher plant have been recorded here, as well as about seventeen species of terrestrial mammals, many birds and reptiles, and many migratory birds visit the islands in autumn and spring. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 30 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Little Danes experiment]]'''<br /> <small>''([[:fa:آزمایش دانمارکی‌های کوچک]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Children play at a Danish Red Cross-run orphanage in Greenland.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''little Danes experiment''' was a 1951 Danish operation where 22 Greenlandic Inuit children were sent to Danish foster families in an attempt to re-educate them as "little Danes". While the children were all supposed to be orphans, most were not. Six children were adopted while in Denmark, and sixteen returned to Greenland, only to be placed in Danish-speaking orphanages and never live with their families again. Half of the children experienced mental health disturbances, and half of them died in young adulthood. The government of Denmark officially apologised in 2020, after several years of demands from Greenlandic officials. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:16, 14 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kharayeb]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Muharram 1Oth-Ashouraa 2007 in Kharayeb - panoramio.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kharayeb''' (Arabic: الخرايب) is a historic town in the Sidon District in the South Governorate, Lebanon. The town is 77 km (48 mi) south of Beirut, and stands at an average altitude of 190 m (620 ft) above sea level. The town boasts a rich historical legacy, with archaeological excavations revealing a complex settlement history spanning from Prehistory to the Ottoman period. Notably, Kharayeb's origins can be traced back to the Persian period (539–330 BC), when it played a pivotal role in the region's agricultural and economic landscape, culminating in the construction of its Phoenician temple around the 6th century BC. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:38, 21 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas horror]]'''<br /> <small>''([[:es:Terror navideño]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Christmascarol1843 -- 169.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas horror''' is a fiction genre and film genre that incorporates horror elements into a seasonal setting. It is popular in multiple countries. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:05, 28 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Placenta cake]]'''<br /> <small>''([[:simple:Placenta cake]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bucharest, Greek pie-maker, 1880.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Placenta cake''' is a dish from ancient Greece and Rome consisting of many dough layers interspersed with a mixture of cheese and honey and flavored with bay leaves, baked and then covered in honey. The dessert is mentioned in classical texts such as the Greek poems of Archestratos and Antiphanes, as well as the De agri cultura of Cato the Elder. It is often seen as the predecessor of baklava and börek. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:17, 4 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trisomy 16]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chromosome 16.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trisomy 16''' is a chromosomal abnormality in which there are 3 copies of chromosome 16 rather than two. It is the most common trisomy leading to miscarriage and the second most common chromosomal cause of it, closely following X-chromosome monosomy. About 6% of miscarriages have trisomy 16. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:09, 11 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27708700 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Boana platanera]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Rana platanera - Boana platanera.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Boana platanera''''', commonly known as the banana tree dwelling frog, is a species of tree frog in the family Hylidae. It is distributed within Venezuela, Colombia, Panama, and Trinidad and Tobago. Boana platanera was described in 2021, and individuals of the species were previously classified as Boana crepitans or Boana xerophylla. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:53, 18 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27735014 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wang Su-bok]]'''<br /> <small>''([[:fa:وانگ سو بوک]])&#32;([[:ko:왕수복]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Wang Su-bok''' was a singer from North Korea, who was the most popular singer in Japanese-occupied Korea in 1935. She was credited as a ground-breaking female artist, whose work led the way for the modern K-pop phenomenon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 25 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Storm Filomena]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Spain’s chilly blanket ESA22415247.jpeg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Storm Filomena''' was an extratropical cyclone in early January 2021 that was most notable for bringing unusually heavy snowfall to parts of Spain, with Madrid recording its heaviest snowfall in over a century, and with Portugal being hit less severely. The eighth named storm of the 2020–21 European windstorm season, Filomena formed over the Atlantic Ocean close to the Canary Islands on 7 January, subsequently taking a slow track north-eastwards towards the Iberian Peninsula and then eastwards across the Mediterranean Sea. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:48, 2 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Syrian literature]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Poem about Baybars page 1 from Hakawati book.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Syrian literature''' is modern fiction written or orally performed in Arabic by writers from Syria since the independence of the Syrian Arab Republic in 1946. It is part of the historically and geographically wider Arabic literature. The modern states of Syria, Lebanon, Jordan, Israel as well as the Palestinian autonomous areas only came into being in the mid-20th century. Therefore, Syrian literature has since been referred to by literary scholarship as the national literature of the Syrian Arab Republic, as well as the works created in Arabic by Syrian writers in the diaspora. This literature has been influenced by the country's political history, the literature of other Arabic-speaking countries and, especially in its early days, by French literature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 9 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mars ocean theory]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:AncientMars.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Mars ocean theory''' states that nearly a third of the surface of Mars was covered by an ocean of liquid water early in the planet's geologic history. This primordial ocean, dubbed Paleo-Ocean or Oceanus Borealis (/oʊˈsiːənəs ˌbɒriˈælɪs/ oh-SEE-ə-nəs BORR-ee-AL-iss), would have filled the basin Vastitas Borealis in the northern hemisphere, a region that lies 4–5 km (2.5–3 miles) below the mean planetary elevation, at a time period of approximately 4.1–3.8 billion years ago. Evidence for this ocean includes geographic features resembling ancient shorelines, and the chemical properties of the Martian soil and atmosphere <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 16 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2023 Slovenia floods]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Sava v Tacnu 4. avgusta ob 16h.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In August 2023, major floods occurred in large part of Slovenia and neighbouring areas of Austria and Croatia due to heavy rain. Amongst others, the level of rivers Sava, Mur and Drava was exceptionally high. Several settlements and transport links in Slovene Littoral, Upper Carniola and Slovenian Carinthia were flooded. Due to the amount of rain, the streams in Idrija, Cerkno and Škofja Loka Hills overflowed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:55, 23 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Uganda Railways Corporation]]'''<br /> <small>''([[:de:Schienenverkehr in Uganda]])&#32;([[:no:Uganda Railways Corporation]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:9620 mit Güterzug.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Uganda Railways Corporation''' (URC) is the parastatal railway of Uganda. It was formed after the breakup of the East African Railways Corporation (EARC) in 1977 when it took over the Ugandan part of the East African railways. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:37, 30 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28019313 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Internment of Japanese Canadians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Japanese road camp.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> From 1942 to 1949, Canada forcibly relocated and incarcerated over 22,000 Japanese Canadians—comprising over 90% of the total Japanese Canadian population—from British Columbia in the name of "national security". The majority were Canadian citizens by birth and were targeted based on their ancestry. This decision followed the events of the Japanese Empire's war in the Pacific against the Western Allies, such as the invasion of Hong Kong, the attack on Pearl Harbor in Hawaii, and the Fall of Singapore which led to the Canadian declaration of war on Japan during World War II. Similar to the actions taken against Japanese Americans in neighbouring United States, this forced relocation subjected many Japanese Canadians to government-enforced curfews and interrogations, job and property losses, and forced repatriation to Japan <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:56, 6 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28070038 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas seals]]'''<br /> <small>''([[:no:Julemerke]])&#32;([[:ru:Рождественская виньетка]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:1915 US Christmas Seal.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas seals''' are adhesive labels that are similar in appearance to postage stamps that are sold then affixed to mail during the Christmas season to raise funds and awareness for charitable programs. Christmas seals have become particularly associated with lung diseases such as tuberculosis, and with child welfare in general. They were first issued in Denmark beginning in 1904, with Sweden and Iceland following with issues that same year. Thereafter the use of Christmas seals proved to be popular and spread quickly around the world, with 130 countries producing their own issues. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 13 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28086717 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Nagorno-Karabakh clashes]]'''<br /> <small>''([[:it:Scontri del Nagorno Karabakh del 2010]])&#32;([[:tr:2010 Dağlık Karabağ çatışmaları]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''2010 Nahorno karabakh war''' were a series of exchanges of gunfire that took place on February 18 on the line of contact dividing Azerbaijani and the Karabakh Armenian military forces. Azerbaijan accused the Armenian forces of firing on the Azerbaijani positions near Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı and Cavahirli villages, as well as in uplands of Agdam Rayon with small arms fire including snipers. As a result, three Azerbaijani soldiers were killed and one wounded. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:20, 20 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28099770 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jinnah's birthday]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Yorkstatue.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jinnah's Birthday''', officially Quaid-e-Azam Day and sometimes known as Quaid Day, is a public holiday in Pakistan observed annually on 25 December to celebrate the birthday of the founder of Pakistan, Muhammad Ali Jinnah, known as Quaid-i-Azam ("Great Leader"). A major holiday, commemorations for Jinnah began during his lifetime in 1942, and have continued ever since. The event is primarily observed by the government and the citizens of the country where the national flag is hoisted at major architectural structures such as private and public buildings, particularly at the top of Quaid-e-Azam House in Karachi. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:30, 27 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28156501 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:French conquest of Corsica]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bataille de Ponte Novu.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''French conquest of Corsica''' was a successful expedition by French forces of the Kingdom of France under Comte de Vaux, against Corsican forces under Pasquale Paoli of the Corsican Republic. The expedition was launched in May 1768, in the aftermath of the Seven Years' War. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:21, 3 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Assassination of Spencer Perceval]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:PercevalShooting.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 11 May 1812, at about 5:15 pm, Spencer Perceval, the prime minister of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, was shot dead in the lobby of the House of Commons by John Bellingham, a Liverpool merchant with a grievance against the government. Bellingham was detained; four days after the murder, he was tried, convicted and sentenced to death. He was hanged at Newgate Prison on 18 May, one week after the assassination and one month before the start of the War of 1812. Perceval remains the sole British prime minister to have been assassinated. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 10 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Malagasy constitutional referendum]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A constitutional referendum was held in Madagascar on 17 November 2010, in which voters approved a proposal for the state's fourth Constitution. The Malagasy people were asked to answer "Yes" or "No" to the proposed new constitution, which was considered to help consolidate Andry Rajoelina's grip on power. At the time of the referendum, Rajoelina headed the governing Highest Transitional Authority (HAT), an interim junta established following the military-backed coup d'état against then President Marc Ravalomanana in March 2009. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:21, 17 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28245290 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cooler Heads Coalition]]'''<br /> <small>''([[:de:Cooler Heads Coalition]])&#32;([[:fr:Cooler Heads Coalition]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cooler Heads Coalition''' is a politically conservative "informal and ad-hoc group" in the United States, financed and operated by the Competitive Enterprise Institute. The group, which rejects the scientific consensus on climate change, made efforts to stop the government from addressing climate change. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:23, 24 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28300238 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Transmissor de Ondas]]'''<br /> <small>''([[:en:Wave Transmitter]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Esq eletr transm ondas color.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Transmissor de Ondas''' é um equipamento precursor do rádio, desenvolvido por Roberto Landell de Moura na década de 1890, capaz de transmitir áudio via ondas eletromagnéticas, com sua primeira demonstração pública documentada tendo ocorrido no dia 16 de julho de 1899. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:50, 3 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Smoky (mascotte olimpica)]]'''<br /> <small>''([[:en:Smoky (Olympic mascot)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Smoky 1932 Olympic Village Mascot.webp|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Smoky''' (Los Angeles, 1931 o 1932 - Los Angeles, aprile 1934), occasionalmente scritto Smokey, è stato un cane che divenne la mascotte del villaggio olimpico estivo del 1932 e, successivamente, dell'evento generale. Pur non essendo oggi riconosciuto dal CIO, è stato, seppur non in modo ufficiale, la prima mascotte olimpica dei Giochi, oltre che a essere attualmente l'unica a essere stata un animale vero. Le successive edizioni non ebbero mascotte, dovendo aspettare i X Giochi olimpici invernali di Grenoble nel 1968 per ritrovarne una ufficialmente riconosciuta, lo sciatore stilizzato Schuss, allora non considerato ufficiale ma successivamente riconosciuto come tale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:51, 10 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Amazonas, o maior rio do mundo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Amazonas, o maior rio do mundo]])&#32;([[:es:Amazonas, o maior rio do mundo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frame A from Amazonas, o maior rio do mundo.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Amazonas, o maior rio do mundo''''' (lit. 'Amazon: The Greatest River in the World') is a 1922 Brazilian silent documentary film produced in 1918 by Silvino Santos. It is a black-and-white film that portrays life in the Amazon rainforest. Completed in 1920, it is considered one of the oldest cinematic records of the Amazon. It was presumed lost in 1931 and only rediscovered in 2023 at the Czech Film Archive. Silvino Santos produced the work over three years using sophisticated cinematic techniques, which led it to be deemed of "immense artistic value" by Le Monde. It has also been described as the "Holy Grail of Brazilian silent cinema" by The Guardian. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 17 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28392163 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ali of the Eretnids]]'''<br /> <small>''([[:tr:Alaaddin Ali Bey]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ala al-Din Ali''' (January 1353 – August 1380) was the third Sultan of the Eretnids ruling from 1366 until his death. He inherited the throne at a very early age and was removed from administrative matters. He was characterized as particularly keen on personal pleasures, which later discredited his authority. During his rule, emirs under the Eretnids enjoyed considerable autonomy, and the state continued to shrink as neighboring powers captured several towns. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 24 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28433698 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chilembwe uprising]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chilembwe supporters being led to be executed (cropped).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Chilembwe uprising''' was a rebellion against British colonial rule in Nyasaland (modern-day Malawi) which took place in January 1915. It was led by John Chilembwe, an American-educated Baptist minister. Based around his church in the village of Mbombwe in the south-east of the colony, the leaders of the revolt were mainly from an emerging black middle class. They were motivated by grievances against the British colonial system, which included forced labour, racial discrimination and new demands imposed on the African population following the outbreak of World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:52, 31 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1930 Bago earthquake]]'''<br /> <small>''([[:my:၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Thiao Mueang Phama (1955, p. 165).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> An earthquake affected Myanmar on 5 May 1930 with a moment magnitude (Mw ) 7.4. The shock occurred 35 km (22 mi) beneath the surface with a maximum Rossi–Forel intensity of IX (Devastating tremor). The earthquake was the result of rupture along a 131 km (81 mi) segment of the Sagaing Fault—a major strike-slip fault that runs through the country. Extensive damage was reported in the southern part of the country, particularly in Bago and Yangon, where buildings collapsed and fires erupted. At least 550, and possibly up to 7,000 people were killed. A moderate tsunami struck the Burmese coast which caused minor damage to ships and a port. It was felt for over 570,000 km2 (220,000 sq mi) and as far as Shan State and Thailand. The mainshock was followed by many aftershocks; several were damaging. The December earthquake was similarly sized which also occurred along the Sagaing Fault. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:54, 7 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Museum of Zoology of the University of São Paulo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Museu de Zoologia da USP 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Museum of Zoology of the University of São Paulo''' (Portuguese: Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo, abbreviated MZUSP) is a public natural history museum located in the historic Ipiranga district of São Paulo, Brazil. The MZUSP is an educational and research institution that is part of the University of São Paulo. The museum began at the end of the 19th century as part of the Museu Paulista; in 1941, it moved into a dedicated building. In 1969 the museum became a part of the University of São Paulo, receiving its current name. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:27, 14 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fear of crime]]'''<br /> <small>''([[:ar:الخوف من الجريمة]])&#32;([[:it:Criminofobia]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fear of crime''' refers to the fear of being a victim of crime, which is not necessarily reflective of the actual probability of being such a victim. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 21 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28559524 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heritage preservation in South Korea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Korean.Dance-03.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The heritage preservation system of South Korea is a multi-level program aiming to preserve and cultivate Korean cultural heritage. The program is administered by the Cultural Heritage Administration (CHA), and the legal framework is provided by the Cultural Heritage Protection Act of 1962, last updated in 2012. The program started in 1962 and has gradually been extended and upgraded since then. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:57, 28 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lhamana]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:We-Wa, a Zuni berdache, weaving - NARA - 523796 (cropped).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lhamana''', in traditional Zuni culture, are biologically male people who take on the social and ceremonial roles usually performed by women in their culture, at least some of the time. They wear a mixture of women's and men's clothing and much of their work is in the areas usually occupied by Zuni women. Some contemporary lhamana participate in the pan-Indian two-spirit community. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 07:29, 5 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Gruppo del Sileno]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Parco3.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sileno ed Egle con Mnasilo e Cromi''', meglio noto come Gruppo del Sileno, è un monumento in marmo di Carrara, realizzato da Jean-Baptiste Boudard nel 1765 per il Giardino Ducale di Parma; sostituito nel 1991 con una copia in polvere di marmo e resina, l'originale si trova provvisoriamente nel chiostro della Fontana del monastero di San Paolo, in attesa della definitiva collocazione prevista all'interno del palazzetto Eucherio Sanvitale nel parco Ducale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:29, 12 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28709947 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lorrin A. Thurston]]'''<br /> <small>''([[:fi:Lorrin Thurston]])&#32;([[:ko:로린 A. 서스턴]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lorrinandrewsthurston1892.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lorrin Andrews Thurston''' (July 31, 1858 – May 11, 1931) was a Hawaiian citizen lawyer, politician, and businessman. Thurston played a prominent role in the revolution that overthrew the Hawaiian Kingdom to replace Queen Liliʻuokalani with the Republic of Hawaii, with discreet US support for which Congress much later apologized. He published the Pacific Commercial Advertiser (a forerunner of the present-day Honolulu Star-Advertiser), and owned other enterprises. From 1906 to 1916, he and his network lobbied with national politicians to create a national park to preserve the Hawaiian volcanoes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 19 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28731710 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lamiera bugnata]]'''<br /> <small>''([[:en:Tread plate]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Diamond Plate.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Una '''lamiera bugnata''' o mandorlata è una lamiera di metallo ottenuta dalla laminazione di una bramma attraverso rulli che, tramite punzonatura o goffratura, imprimono sulla lamina rilievi a forma di rombo o ellisse, detti bugne. Nel caso questi rilievi siano alternati singolarmente nei due assi, si parla di lamiera diamantata, mentre se le forme sono predisposte in maniera parallela per formare piccoli quadranti tra di loro tangenti, questo pattern viene identificato con il nome di mandorlato. We tend to ignore the fact that this type of plate is the only reason we don't slip when we walk on steel and wet or frozen surfaces. The Italian article it's short but quite complete, and has just the right amount of citations, unlike other poor languages' versions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 06:04, 26 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28751788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Angelo azzurro (cocktail)]]'''<br /> <small>''([[:es:Ángel azul (cóctel)]])&#32;([[:fr:Ange bleu (cocktail)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Angelo Azzurro Cocktail.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''angelo azzurro''' è un cocktail alcolico italiano. È considerato uno dei cocktail più popolari in Italia negli anni novanta, insieme al B-52 e all'Invisibile. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 05:39, 2 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fi:Kotiryssä]]'''<br /> <small>''([[:en:Kotiryssä]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''kotiryssä''' (jocular Finnish: one’s home Russky or home Russian) was a Soviet or Russian contact person of a Finnish politician, bureaucrat, businessman or other important person. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 9 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Future self]]'''<br /> <small>''([[:pl:Przyszła jaźń]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the psychology of self, the '''future self''' concerns the processes and consequences associated with thinking about oneself in the future. People think about their future selves similarly to how they think about other people. The extent to which people feel psychologically connected (e.g., similarity, closeness) to their future self influences how well they treat their future self. When people feel connected to their future self, they are more likely to save for retirement, make healthy decisions, and avoid ethical transgressions. Interventions that increase feelings of connectedness with future selves can improve future-oriented decision making across these domains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 16 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pictorial map]]'''<br /> <small>''([[:fa:نقشه تصویری]])&#32;([[:ja:絵地図]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Blake Britain Spearhead of Attack.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pictorial maps''' (also known as illustrated maps, panoramic maps, perspective maps, bird's-eye view maps, and geopictorial maps) depict a given territory with a more artistic rather than technical style. It is a type of map in contrast to road map, atlas, or topographic map. The cartography can be a sophisticated 3-D perspective landscape or a simple map graphic enlivened with illustrations of buildings, people and animals. They can feature all sorts of varied topics like historical events, legendary figures or local agricultural products and cover anything from an entire continent to a college campus. Drawn by specialized artists and illustrators, pictorial maps are a rich, centuries-old tradition and a diverse art form that ranges from cartoon maps on restaurant placemats to treasured art prints in museums. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:18, 23 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Queen Elizabeth University Hospital]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:QEUH.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Queen Elizabeth University Hospital''' (QEUH) is a 1,677-bed acute hospital located in Govan, in the south-west of Glasgow, Scotland. The hospital is built on the site of the former Southern General Hospital and opened at the end of April 2015. The hospital comprises a 1,109-bed adult hospital, a 256-bed children's hospital and two major Emergency Departments; one for adults and one for children. There is also an Immediate Assessment Unit for local GPs and out-of-hours services, to send patients directly, without having to be processed through the Emergency Department. The retained buildings from the former Southern General Hospital include the Maternity Unit, the Institute of Neurological Sciences, the Langlands Unit for medicine of the elderly and the laboratory. The whole facility is operated by NHS Greater Glasgow and Clyde, and is one of the largest acute hospital campuses in Europe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:05, 30 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Non-constituency Member of Parliament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''Non-constituency Member of Parliament''' (NCMP) is a member of an opposition political party in Singapore who, as stipulated in Article 39 of the Constitution and the Parliamentary Elections Act, is declared to have been elected a Member of Parliament (MP) without constituency representation, despite having lost in a general election, by virtue of having been one of the opposition candidates with the highest vote shares among the unelected. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:10, 7 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immunolabeling]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Immunolabeling process image.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Immunolabeling''' is a biochemical process that enables the detection and localization of an antigen to a particular site within a cell, tissue, or organ. Antigens are organic molecules, usually proteins, capable of binding to an antibody. These antigens can be visualized using a combination of antigen-specific antibody as well as a means of detection, called a tag, that is covalently linked to the antibody <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> ---[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:44, 14 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28945528 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Vespa analis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Plumpy hornet on the ground - 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Vespa analis''''', the yellow-vented hornet, is a species of common hornet found in Southeast Asia <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:28, 21 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28984647 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fernando de Noronha Marine National Park]]'''<br /> <small>''([[:pt:Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Baía dos Porcos - Fernando de Noronha (32811749914).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fernando de Noronha Marine National Park''' (Portuguese: Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha) is a national park in the state of Pernambuco, Brazil. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:41, 28 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29047614 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Xie Zhiliu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Xie Zhiliu''' (Chinese: 谢稚柳; 1910–1997) was a leading traditional painter, calligrapher, and art connoisseur of modern China. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:21, 4 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29077280 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lethocerus patruelis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lethocerus patruelis.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lethocerus patruelis''''' is a giant water bug in the family Belostomatidae. It is native to southeastern Europe, through Southwest Asia, to Pakistan, India and Burma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:20, 11 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29085671 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ikiza]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:CIA map of Burundi and surrounding countries during 1972 killings.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ikiza''' (variously translated from Kirundi as the Catastrophe, the Great Calamity, and the Scourge), or the Ubwicanyi (Killings), was a series of mass killings—often characterised as a genocide—which were committed in Burundi in 1972 by the Tutsi-dominated army and government, primarily against educated and elite Hutus who lived in the country. Conservative estimates place the death toll of the event between 100,000 and 150,000 killed, while some estimates of the death toll go as high as 300,000. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:43, 18 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Corallite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Recent azooxanthellate Scleractinia (Cnidaria, Anthozoa) - ZooKeys-227-001-g004.jpeg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''corallite''' is the skeletal cup, formed by an individual stony coral polyp, in which the polyp sits and into which it can retract. The cup is composed of aragonite, a crystalline form of calcium carbonate, and is secreted by the polyp. Corallites vary in size, but in most colonial corals they are less than 3 mm (0.12 in) in diameter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 25 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Diksam Plateau]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Dixam plateau (6407168437).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Diksam Plateau''' or Dixam Plateau (Arabic: دكسم) is a limestone plateau in Socotra, Yemen. The Firmihin forest, located east of the Dirhur canyon within the plateau, has the highest concentration of Dragon's Blood Trees on the entire island. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:40, 1 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Ttongsul]]'''<br /> <small>''([[:ja:トンスル]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Ttongsul (imitation).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''ttongsul''' (똥술), o vino di feci, è una tradizionale preparazione medicinale coreana con gradazione alcolica al 9% a base di feci, solitamente umane e preferibilmente di bambino. Nato probabilmente traendo spunto dalla medicina tradizionale cinese, nelle credenze popolari il vino di feci avrebbe proprietà benefiche per molti tipi di malesseri: sarebbe un rimedio per dolori muscolari, ustioni, infiammazioni, epilessia e fratture ossee. Sebbene alcuni media occidentali abbiano in passato riportato che questa bevanda sia diffusa tra la popolazione coreana, al giorno d'oggi un numero molto limitato di persone ne fa uso, dopo aver subito un declino di popolarità nei secoli scorsi, tanto che la maggioranza dei giovani coreani non ne ha mai sentito parlare. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:28, 8 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pak Kum-chol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pak Kum-chol in 1961 (cropped).jpg|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pak Kum-chol''' was a North Korean politician. Having been a guerrilla during the anti-Japanese struggle, he became a high-ranking politician after the liberation of Korea. Pak aligned himself with his former guerrilla brothers in arms from the Kapsan Operation Committee to form a faction within the ruling Workers' Party of Korea (WPK) called the "Kapsan faction". This faction sought to replace Kim Il Sung with Pak. Kim retaliated by purging the faction in 1967 in what is known as the Kapsan faction incident. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 15 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29249252 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Federation of Central America (1921–1922)]]'''<br /> <small>''([[:es:Federación de Centro América (1921-1922)]])&#32;([[:ar:اتحاد أمريكا الوسطى (1921-1922)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Central America's Northern Triangle (orthographic projection).png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Federation of Central America''' (Spanish: Federación de Centro América)[1] was a short-lived federal republic that existed in Central America between 1921 and 1922. The federation consisted of the Central American nations of El Salvador, Guatemala, and Honduras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:45, 22 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29311347 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Palazzo delle Poste (Latina)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Postelittoria2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Palazzo delle Poste''', fino al 1945 Ricevitoria Postelegrafonica di Littoria, è un edificio postale di Latina, situato in piazzale dei Bonificatori. Costruito nel 1932 in stile razionalista con influenze futuriste, riscontrabili nell'utilizzo di ampie superfici vetrate e di volumi verticali, oltre che per la presenza di l’utilizzo di materiali e scelte di design molto in voga all'epoca come, come i mattoni a vista, il travertino di Tivoli e l'Anticorodal (una lega di alluminio), ospita l'ufficio postale Latina Centro. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:58, 29 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Majed Abu Maraheel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Majed Abu Maraheel''' was a Palestinian long-distance runner, football player, security officer, and athletics coach, who was the first Palestinian to compete at the Olympic Games. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:48, 6 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abortion in Eritrea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In Eritrea, abortion is banned except on the grounds of pregnancy from rape or incest, pregnancy of a minor, or risk to physical or mental health. Legal abortions require medical or judicial approval. Prior to Eritrea's independence, it applied Ethiopia's abortion law of the 1950s, which banned abortion unless life-saving. After independence, the 1991 penal code adapted this law to lift punishments on abortions on the grounds of rape, incest, or risk to life or health, but legal abortions did not exist in effect. The penal codes of 2001 and 2015 required physicians to prove health grounds for abortion. Unsafe abortion is common and contributes to maternal mortality in Eritrea. Post-abortion care is unavailable in some regions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:06, 13 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Liberation of Auschwitz concentration camp]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Auschwitz Liberated January 1945.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 27 January 1945, Auschwitz—a Nazi concentration camp and extermination camp in occupied Poland where more than a million people were murdered as part of the Nazis' "Final Solution" to the Jewish question—was liberated by the Soviet Red Army during the Vistula–Oder Offensive. Although most of the prisoners had been forced onto a death march, about 7,000 had been left behind. The Soviet soldiers attempted to help the survivors and were shocked at the scale of Nazi crimes. The date is recognized as International Holocaust Remembrance Day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 20 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29452019 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Diaries]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Black Diaries''' are diaries purported to have been written by the Irish revolutionary Roger Casement, which contained accounts of homosexual liaisons with young men. They cover the years 1903, 1910 and 1911 (two) and were handed in to Scotland Yard after his capture in April 1916. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:52, 27 Oktubre 2025 (UTC) |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29487357 --> == Kumusta == Magandang araw, Tagasalinero! Kumusta ka na (po)? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 09:43, 31 Oktubre 2025 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2025-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Consolations (Liszt)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Franz Liszt - Consolation No. 3, Lento placido.ogg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Consolations''', S. 171a/172 (German: Tröstungen) are a set of six solo piano works by Franz Liszt. The compositions take the musical style of nocturnes with each having its own distinctive style. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:52, 3 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29558323 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Marine coastal ecosystem]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Vegetation and fauna processes controlling benthic biogeochemical fluxes.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''marine coastal ecosystem''' is a marine ecosystem which occurs where the land meets the ocean. Worldwide there is about 620,000 kilometres (390,000 mi) of coastline. Coastal habitats extend to the margins of the continental shelves, occupying about 7 percent of the ocean surface area. Marine coastal ecosystems include many very different types of marine habitats, each with their own characteristics and species composition. They are characterized by high levels of biodiversity and productivity. For example, estuaries are areas where freshwater rivers meet the saltwater of the ocean, creating an environment that is home to a wide variety of species, including fish, shellfish, and birds. Salt marshes are coastal wetlands which thrive on low-energy shorelines in temperate and high-latitude areas, populated with salt-tolerant plants such as cordgrass and marsh elder that provide important nursery areas for many species of fish and shellfish. Mangrove forests survive in the intertidal zones of tropical or subtropical coasts, populated by salt-tolerant trees that protect habitat for many marine species, including crabs, shrimp, and fish. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:54, 10 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29584005 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elephant communication]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Three elephant's curly kisses.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elephants communicate''' via touching, visual displays, vocalisations, seismic vibrations, and semiochemicals. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 17 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Animal-made art]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Painting Queen 1024x768.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Animal-made art''' consists of works by non-human animals, that have been considered by humans to be artistic, including visual works, music, photography, and videography. Some of these are created naturally by animals, often as courtship displays, while others are created with human involvement. There have been debates about the copyright status of these works, with the United States Copyright Office stating in 2014 that works that lack human authorship cannot have their copyright registered at the US Copyright Office. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 24 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Halachic state]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The term "'''halachic state'''" (Hebrew: מְדִינַת הֲלָכָה‎ Medīnat Hălāḵā) refers to a sovereign state that endorses Judaism in an official capacity and governs by Jewish religious law. It has been a subject of discussion among Orthodox Jews, particularly with regard to modern Israel, which, although a Jewish state, is not classified as a theocracy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 08:01, 1 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Сто лошадей]]'''<br /> <small>''([[:en:One Hundred Horses]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:A_Hundred_Steeds.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''One Hundred Horses''''' (Chinese: 百駿圖) is a Qing dynasty silk and ink painting by Giuseppe Castiglione. It was painted in 1728 for the Yongzheng emperor. The painting depicts a hundred horses in a variety of poses and activities, combining Western realism with traditional Chinese composition and brushwork. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:29, 8 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:First Universal Races Congress]]'''<br /> <small>''([[:fr:Premier Congrès universel des races]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Universal Races Congress seated outside the entrance to the Imperial Institute, London, 1911.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''First Universal Races Congress''' met in 1911 for four days at the University of London as an early effort at anti-racism. Speakers from a number of countries discussed race relations and how to improve them. The congress, with 2,100 attendees, was organised by prominent humanists of that era. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 15 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29779168 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pin Malakul]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pin Malakul, January 1922.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pin Malakul''' (24 October 1903 – 5 October 1995) was a Thai professor, educator and writer. His contributions to education in Thailand include the establishment of various institutions of higher education, the introduction of fixed class schedules, and the implementation of teacher-training programmes. In his career he served as Director-General of the Department of General Education, later becoming Permanent Secretary, and Minister, of Education. He was also a member of the executive board of UNESCO. His writings earned him the title of National Artist in 1987, and the 100th anniversary of his birth was celebrated by the UNESCO in 2003 as recognition of his contribution to the advancement of education in Thailand and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:26, 22 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Morning of the Magicians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Le Matin des magiciens, couverture.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''The Morning of the Magicians: Introduction to Fantastic Realism''''' (French: Le Matin des magiciens: Introduction au réalisme fantastique) is a 1960 book by the journalists Louis Pauwels and Jacques Bergier. It covers topics like cryptohistory, ufology, occultism in Nazism, alchemy, spiritual philosophy. The second half of the book is entirely dedicated to the Nazi-Occult connections; the book is widely credited with the proliferation of numerous myths related to occultism in Nazism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:20, 29 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Somaliland War of Independence]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Somaliland, fighters of the Somali National Movement (SNM), 1980s.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Somaliland War of Independence''' was a rebellion waged by the Somali National Movement (SNM) against the ruling military junta in Somalia led by General Siad Barre lasting from its founding on 6 April 1981 and ended on 18 May 1991 when the SNM declared what was then northern Somalia independent as the Republic of Somaliland. The conflict served as the main theater of the larger Somali Rebellion that started in 1978. The conflict was in response to the harsh policies enacted by the Barre regime against the main clan family in Somaliland, the Isaaq, including a declaration of economic warfare on the clan-family. These harsh policies were put into effect shortly after the conclusion of the disastrous Ogaden War in 1978. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:00, 5 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29871911 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Pietro Lauro]]'''<br /> <small>''([[:en:Pietro Lauro]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Master I.A.V.F., Pietro Lauro, born 1508, Modenese Poet and Scholar (obverse), 1555, NGA 45072.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pietro Lauro''', conosciuto anche come Pietro Lauro Modonese o Pietro Lauro da Modona (Modena o dintorni, 1510 circa – Venezia, 1568 circa) è stato un traduttore, scrittore e divulgatore scientifico italiano. Nonostante non si conosca gran parte della sua biografia, fu uno dei poligrafi italiani più conosciuti del Cinquecento. La sua produzione raccoglie traduzioni dal latino, dal greco e dallo spagnolo e riguardano opere di autori classici, stranieri e protestanti. Lauro si dimostrò abile nel trattare testi con temi molto diversi, come la filosofia, l'architettura, la medicina, il giardinaggio, l'agronomia, le scienze biologiche, la storia, la teologia e l'astronomia. Si cimentò anche nella scrittura di un poema cavalleresco sullo stile di quelli spagnoli, il Polendo, sua magnum opus in questo senso. Aderente alla Riforma protestante, sebbene le sue trasposizioni siano state oggetto di critiche già degli autori a lui contemporanei, che le giudicarono troppo letterali, rozze e imparziali, a Lauro si deve il merito di aver ultimato la traduzione in lingua volgare di numerosi testi sia classici, sia scientifici, sia epistolari. I suoi lavori ebbero una notevole diffusione, non solo tra i letterati veneziani della sua epoca, ma in tutta Italia, tanto che alcune sue traduzioni vengono ancora oggi ristampate in nuove edizioni. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 12 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29894468 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Volto di Palazzo Vecchio]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Piazza della signoria angolo via della ninna, palazzo vecchio, cantonata con testa scolpita 02.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''volto di Palazzo Vecchio''' (conosciuto anche come L'importuno o L'inopportuno) è un incisione su pietraforte attibuita a Michelangelo Buonarroti, scolpita in una delle pietre di Palazzo Vecchio a Firenze. Secondo le varie leggende, il profilo sarebbe stato realizzato come graffito dall'artista toscano, con soggetto un suo importunatore, un debitore, un condannato a morte o se stesso. Nel 2020, gli studiosi hanno ipotizzato possa invece trattarsi di un ritratto di Francesco Granacci, pittore amico di Michelangelo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:14, 19 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Raffaello Kobayashi]]'''<br /> <small>''([[:en:Raffaello Kobayashi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Raffaello Kobayashi''', nato Raffaele Sanzio (Bari, 14 gennaio 1917 – Yokohama, 1 aprile 2011), è stato un militare italiano naturalizzato giapponese. Sommergibilista durante la Seconda guerra mondiale, prestò servizio per tutte e tre le principali Potenze dell'Asse: Regno d'Italia, Germania nazista e Impero giapponese. Alla fine della guerra si nascose in Giappone per evitare di subire l'internamento in un campo di prigionia, divenendo poi cittadino nipponico e cambiando il proprio nome. Prese parte all'affondamento della HMS Calypso nel 1940, primo successo italiano in campo navale nel corso del conflitto mondiale. Con l'abbattimento di un bombardiere statunitense il 22 agosto 1945, otto giorni dopo il discorso di resa del Giappone alle potenze alleate della seconda guerra mondiale, a bordo del Comandante Cappellini, sarebbe stata l'ultima persona in assoluto a mettere fuori combattimento un velivolo degli Alleati nella stessa guerra. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:06, 26 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Censorship in the Czech Republic]]'''<br /> <small>''([[:cs:Cenzura v Česku]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Censorship in the Czech Republic''' had been highly active until 17 November 1989 and the fall of Communism in the former Czechoslovakia. Czech Republic was ranked as the 13th most free country in the World Press Freedom Index in 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:32, 2 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Jacquemart de Hesdin 002.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry''' is an illuminated book of hours commissioned by John, Duke of Berry between 1375 and 1385–90. It is known for its ornate miniature leaves and border decorations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:59, 9 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lysmata grabhami]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lysmata grabhami1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lysmata grabhami''''' is a species of saltwater shrimp in the family Hippolytidae. It was first described by Gordon in 1935. It occurs in the tropical and subtropical Atlantic Ocean and is a cleaner shrimp, operating a cleaning station to which fish come to have parasites removed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:45, 16 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Elefante di Cremona]]'''<br /> <small>''([[:de:Elefant von Cremona]])&#32;([[:eo:Elefanto de Cremona]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Matthew Paris Elephant from Parker MS 16 fol 151v.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''elefante di Cremona''' (Asia, prima del 1228 - Parma, gennaio 1248) fu un esemplare di elefante donato nel 1228 a Federico II di Svevia da parte del sultano ayyubide al-Malik al-Kamil durante gli incontri che porteranno alla Pace di Giaffa. Usato principalmente per le manifestazioni trionfali del sovrano, l'elefante è citato da numerosi cronachisti e testimoni dell'epoca ed è noto per aver trainato il Carroccio dopo la grande vittoria delle armate di Federico II nella battaglia di Cortenuova del 1237. Rimasto a lungo nell'immaginario popolare collettivo, l'animale venne ucciso durante alcuni scontri occorsi nelle settimane immediatamente precedenti alla battaglia di Parma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 11:43, 23 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Treaty of the Danish West Indies]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:The Virgin islands of the United States of America; historical and descriptive, commercial and industrial facts, figures, and resources (1918) (14596880870).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Treaty of the Danish West Indies''' (Danish: Vestindiens traktat), officially the Convention between the United States and Denmark for cession of the Danish West Indies (Danish: Konventionen mellem USA og Danmark), was a 1916 treaty transferring sovereignty of the Danish West Indies from Denmark to the United States in exchange for a sum of US$25,000,000 in gold ($722 million in 2024) and a declaration from the United States that it would "not object to the Danish Government extending their political and economic interests to the whole of Greenland". It is one of the most recent permanent expansions of United States territory. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:43, 2 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Steens Mountain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Steens Mountain near Andrews, Oregon.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Steens Mountain''' is a large fault-block mountain in the northwest United States, located in Harney County, Oregon. Stretching some fifty miles (80 km) north to south, on its east side it rises from the Alvord Desert at an elevation of about 4,200 feet (1,280 m) to 9,738 feet (2,968 m) at the summit. Steens Mountain is not part of a mountain range but is properly a single mountain, the largest of Oregon's fault-block mountains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 07:31, 9 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casque (anatomy)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Great hornbill (Buceros bicornis) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''casque''' is an anatomical feature found in some species of birds, reptiles, and amphibians. In birds, it is an enlargement of the bones of the upper mandible or the skull, either on the front of the face, the top of the head, or both. The casque has been hypothesized to serve as a visual cue to a bird's sex, state of maturity, or social status; as reinforcement to the beak's structure; or as a resonance chamber, enhancing calls. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:44, 16 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Etruscan sculpture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frontone A del grande tempio di luni con concilio degli dei, 175-150 ac. ca. 01.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Etruscan sculpture''' was one of the most important artistic expressions of the Etruscan people, who inhabited the regions of Northern Italy and Central Italy between about the 9th century BC and the 1st century BC. Etruscan art was largely a derivation of Greek art, although developed with many characteristics of its own. Given the almost total lack of Etruscan written documents, a problem compounded by the paucity of information on their language—still largely undeciphered—it is in their art that the keys to the reconstruction of their history are to be found, although Greek and Roman chronicles are also of great help. Like its culture in general, Etruscan sculpture has many obscure aspects for scholars, being the subject of controversy and forcing them to propose their interpretations always tentatively, but the consensus is that it was part of the most important and original legacy of Italian art and even contributed significantly to the initial formation of the artistic traditions of ancient Rome. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:07, 23 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pulse (nightclub)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Orlando FL Pulse Nightclub01.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pulse''' was a gay bar, dance club, and nightclub in Orlando, Florida, founded in 2004 by Barbara Poma and Ron Legler. On June 12, 2016, the club was the scene of the second-deadliest mass shooting by a single gunman in U.S. history, and the second-deadliest terrorist attack on U.S. soil since the September 11 attacks. Forty-nine people were killed and 58 other people were injured. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:38, 30 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:27, 6 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:56, 13 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:34, 20 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Platypus venom]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Platypus spur.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The platypus is one of the few living mammals to produce venom. The venom is made in venom glands that are connected to hollow spurs on their hind legs; it is primarily made during the mating season.[1] While the venom's effects are described as extremely painful, it is not lethal to humans. Many archaic mammal groups possess similar tarsal spurs, so it is thought that, rather than having developed this characteristic uniquely, the platypus simply inherited this characteristic from its ancestors. Rather than being a unique outlier, the platypus is the last demonstration of what was once a common mammalian characteristic, and it can be used as a model for non-therian mammals and their venom delivery and properties. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 27 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30449041 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait. Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:16, 4 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:54, 11 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]])&#32;([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 04:05, 21 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:32, 25 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 1 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:20, 8 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 15 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:52, 22 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div>--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:44, 29 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> fqxt29jcooce7bqgcfi6tm83b2zyi2z Usapang tagagamit:Kurigo 3 307691 2213846 2212586 2026-06-29T00:44:16Z MediaWiki message delivery 49557 /* Wikipedia translation of the week: 2026-27 */ bagong seksiyon 2213846 wikitext text/x-wiki ==Late reply== Walang anoman po.[[Tagagamit:Ivan P. Clarin|Ivan P. Clarin]] ([[Usapang tagagamit:Ivan P. Clarin|makipag-usap]]) 06:18, 15 Enero 2021 (UTC) == Baybayin == Nakita mo ba 'yung komento ko dito [[Wikipedia:Mga nominasyon para sa napiling nilalaman/Baybayin]]. Kung gusto mo maging Napiling Artikulo ang [[Baybayin]], pakisunod na lamang ang aking rekomendasyon. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:54, 25 Enero 2021 (UTC) :Noted ko na po ngunit ineedit ko rin po yung sa Globalisasyon. Hindi ko na po ata magagawa ang rekomendasyon ni GinawaSaHapon at ninyo kasi natambak ako sa pahinang iyon. Kapag summer nalang po baka may time ako. Atsaka po pwedeng magpalagay ng proteksyon sa Globalisasyon? May mga nag-eedit kasi habang naedit ko kaya hindi ko na po matapos-tapos. --[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|makipag-usap]]) 06:57, 25 Enero 2021 (UTC) ::Sige, nakabinbin muna 'yung pagbabago sa Baybayin. Naprotekta ko na 'yung Globalisasyon. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:30, 25 Enero 2021 (UTC) :::Salamat po --[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|makipag-usap]]) 11:39, 25 Enero 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mammoth central]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:A Mammoth Hunt.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mammoth central''' is a paleontological site on the grounds of the Santa Lucía Airport in the state of Mexico, Mexico which contains the remains of at least 200 Columbian mammoths as well as 25 camels and five horses. The site is the world's largest concentration of mammoth remains; the previous was the Mammoth Site of Hot Springs in South Dakota with only 61 individuals. Human tools and carved bones have also been discovered at the site, suggesting that humans utilized the site to trap and kill large mammals. More fossils continue to be found at the site. The dig will end in 2022, when the airport's construction is projected to conclude. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 01:45, 12 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21319298 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Palo Alto Baylands Nature Preserve]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Palo Alto Baylands January 2013 002.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''The Palo Alto Baylands Nature Preserve''', known officially as the Baylands Nature Preserve, is the largest tract of undisturbed marshland remaining in the San Francisco Bay. Fifteen miles of multi-use trails provide access to a unique mixture of tidal and fresh water habitats. The preserve encompasses 1,940 acres in both Palo Alto and East Palo Alto, and is owned by the city of Palo Alto, California, United States <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:27, 19 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21356077 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Metropolitan Waterworks Museum]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:High Service Pumping Station, Chestnut Hill, Sudbury Aqueduct.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Waterworks Museum''' is a museum in the Che]stnut Hill Waterworks building, originally a high-service pumping station of the Boston Metropolitan Waterworks <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:45, 26 Abril 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21376318 --> == UnangPahinaBalita == Kapag maglalagay ka ng balita sa [[Template:UnangPahinaBalita]], pakilagay na rin sa kaugnay na petsa nito ang balitang dinagdag mo. Halimbawa, kung ang balita ay noong Abril 26, 2021, idagdag rin iyan dito: [[Wikipedia:Kasalukuyang pangyayari/2021 Abril 26]]. Tapos, dapat hanggang '''lima''' lamang ang nakapasok sa [[Template:UnangPahinaBalita]]. Kaya, kailangan ibawas ang pinakalumang balita kung nagdagdag ka ng bago. Basahin ang [[Wikipedia:Mga panuntunan sa pagtatala ng bagong balita]] para sa karagdagang patakaran. Pakigawa na lamang ito sa susunod. Sa ngayon, ako na ang mag-aayos. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:23, 3 Mayo 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sarah E. Goode]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Edmonia Lewis.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sarah Elisabeth Goode''' (1850 – April 8, 1905) was an inventor. She was the second known African-American woman to receive the MOST, a United States patent, which she received in 1885. The first known African-American woman to receive a patent was Judy W. Reed on September 23, 1884, but Reed only signed her patent with her mark (an X) and not her signature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:22, 10 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21420930 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zuzu Angel]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zuzu Angel durante o lançamento de sua coleção em Nova York, 1972.tif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zuleika Angel Jones''' (June 5, 1921 – April 14, 1976), better known as Zuzu Angel, was a Brazilian-American fashion designer, who became famous for opposing the Brazilian military dictatorship after the forced disappearance of her son, Stuart. She was also the mother of journalist Hildegard Angel. In 2014, the National Truth Commission created to gather and review information about crimes committed during the years of the CIA and U.S. government-backed Brazilian military dictatorship, a former agent of the military repression named Cláudio Antônio Guerra, confirmed the participation of agents of the security apparatus in the death of Angel. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:10, 17 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21420930 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Blue space]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Downtown Green Bay CityDeck along the Fox River.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Blue space''' in urban planning and design comprises all the areas dominated by surface waterbodies or watercourses. In conjunction with greenspace (parks, gardens, etc. specifically: urban open space), it may help in reducing the risks of heat-related illness from high urban temperatures. Substantial urban waterbodies naturally exist as integral features of the geography of many cities because of their historical geopolitical significance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:31, 24 Mayo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21481888 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Breakthrough infection]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''breakthrough infection''' is a case of illness in which a vaccinated individual becomes sick from the same illness that the vaccine is meant to prevent. Simply, they occur when vaccines fail to provide immunity against the pathogen they are designed to target. In April 2021, the CDC reported that in the United States there were 5,814 COVID-19 breakthrough infections, and 74 deaths, among the more than 75 million people fully vaccinated for the COVID-19 virus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:28, 7 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21481888 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tutankhamun's trumpets]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Silver trumpet from Tutankhamun's tomb.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tutankhamun's trumpets''' are a pair of trumpets found in the burial chamber of the Eighteenth Dynasty Pharaoh Tutankhamun. The trumpets, one of sterling silver and one of bronze or copper, are considered to be the oldest operational trumpets in the world, and the only known surviving examples from ancient Egypt. The trumpets were found in 1922 by Howard Carter during the excavation of Tutankhamun's tomb. The bronze trumpet was discovered in the tomb's antechamber in a large chest containing various military objects and walking sticks. The silver trumpet was subsequently found in the burial chamber. Both are finely engraved, with decorative images of the gods Ra-Horakhty, Ptah and Amun. The silver trumpet's bell is engraved with a whorl of sepals and calices representing a lotus flower, and the praenomen and nomen of the king. The bronze trumpet may in fact be made of copper; the metal has not yet been analysed. Similar looking trumpets feature in Egyptian wall-paintings that are usually, though not always, associated with military scenes. Silent for over 3,000 years, the trumpets were sounded before a live audience of an estimated 150 million listeners through an international BBC broadcast aired on 16 April 1939. The trumpets were played by a bandsman, James Tappern of Prince Albert's Own 11th Royal Hussars regiment. The recording was recently featured, and can be heard on the BBC Radio 4 program Ghost Music. Rex Keating, who presented the 1939 broadcast, later claimed that during a rehearsal, the silver trumpet shattered, and Alfred Lucas, a member of Carter's team who had restored the finds, was so distressed he needed to go to hospital. Due to their fragility, it is unlikely the trumpets will be played again in any official musical reconstructions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 21 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21601956 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sumidouro State Park]]'''<br /><small>''([[:pt:Parque Estadual do Sumidouro]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Texturas da Gruta da Lapinha.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sumidouro State Park''' (Portuguese: Parque Estadual do Sumidouro) is a state park in the state of Minas Gerais, Brazil. The remains of the first human inhabitants of Brazil were found in the park area in the early 19th century, along with bones of now-extinct megafauna. The main attraction is the Gruta da Lapinha, a large limestone cave. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:27, 28 Hunyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21601956 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Justus Ier]]'''<br /><small>''([[:en:Justus of Jerusalem]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Justus I''' was a 2nd-century Jewish Christian leader, third bishop of Jerusalem, supposedly tied to the family of Jesus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:12, 5 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21653910 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:El Palo Alto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:El-palo-alto-tree-california.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''El Palo Alto''' (Spanish for 'the tall pole' or 'post') is a coastal redwood (Sequoia sempervirens) located in El Palo Alto Park on the banks of San Francisquito Creek in Palo Alto, California, United States. It is famous for its historical significance and as the namesake of the city of Palo Alto. As of July 2016, El Palo Alto is currently 110 feet (33.5 meters) in height, down from 162.2 feet (49.4 meters) in 1814. Its top progressively died from 1865 to 1955 from lowering of the water table so that its roots could no longer reach sustenance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:52, 12 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21702842 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sèvres Egyptian Service]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plate showing statues of Amenhotep III at Luxor, Egypt. Commissioned by Napoleon as a present to Josephine but she rejected it. From France. The Victoria and Albert Museum, London.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sèvres Egyptian Service''' is a name used for two sets of tableware made by the Manufacture nationale de Sèvres during the First French Empire. The first was produced between 1804 and 1806 for Napoleon I and was presented by him to Alexander I of Russia in 1808, as a diplomatic gift following the Treaties of Tilsit. It is now held in the State Museum of Ceramics in Russia. The second set was produced between 1810 and 1812. It was intended as a gift from Napoleon to Empress Joséphine. The service consisted of 72 plates with the wells depicting scenes from Egypt based on sketches made by Vivant Denon. Joséphine refused to accept the service, which she described as "too severe". It was returned to the factory and given as a gift to the Duke of Wellington by Louis XVIII in 1818, following the Bourbon Restoration. The service was purchased by the Victoria and Albert Museum in 1979 and, except for one plate, was loaned to English Heritage to display at Apsley House, London, the former residence of the first duke. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 19 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21719762 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:La plus que lente]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:La Plus Que Lente (edit).ogg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''La plus que lente''''', L. 121 is a waltz for solo piano written by Claude Debussy in 1910, shortly after his publication of the Préludes, Book I <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 26 Hulyo 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21757255 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abstract photography]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Denkmal für die ermordeten Juden Europas .jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Abstract photography''', sometimes called non-objective, experimental or conceptual photography, is a means of depicting a visual image that does not have an immediate association with the object world and that has been created through the use of photographic equipment, processes or materials. An abstract photograph may isolate a fragment of a natural scene in order to remove its inherent context from the viewer, it may be purposely staged to create a seemingly unreal appearance from real objects, or it may involve the use of color, light, shadow, texture, shape and/or form to convey a feeling, sensation or impression. The image may be produced using traditional photographic equipment like a camera, darkroom or computer, or it may be created without using a camera by directly manipulating film, paper or other photographic media, including digital presentations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:28, 2 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21796451 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Michaux-Perreaux steam velocipede]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Michaux-Perreaux steam velocipède.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Michaux-Perreaux steam velocipede''' was a steam powered velocipede made in France sometime from 1867 to 1871, when a small Louis-Guillaume Perreaux commercial steam engine was attached to a Pierre Michaux manufactured iron framed pedal bicycle. It is one of three motorcycles claimed to be the first motorcycle, along with the Roper steam velocipede of 1867 or 1868, and the internal combustion engine Daimler Reitwagen of 1885. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:29, 9 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21796451 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:zh:祝融号火星车]]'''<br /><small>''([[:en:Zhurong (rover)]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Mars Global Remote Sensing Orbiter and Small Rover at IAC Bremen 2018 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zhurong''' (Chinese: 祝融; pinyin: Zhùróng) is China's first Mars rover, which formed part of the Chinese Tianwen 1 mission to Mars. It landed on May 14, 2021, to make China the second country to successfully soft land on Mars and establish communications from the Martian surface, after the United States. Zhurong was successfully deployed on 22 May 2021, 02:40 UTC <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:06, 16 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21857549 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Luna Park (Coney Island, 1903)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Night in Luna Park, Coney Island (1905).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Luna Park''' was an amusement park in Coney Island, Brooklyn, New York City. Luna Park was located on a site bounded by Surf Avenue to the south, West 8th Street to the east, Neptune Avenue to the north, and West 12th Street to the west. Luna Park opened in 1903 and operated until 1944. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:39, 23 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21914746 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Philippines)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PH flags near ccp.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Filipino: Araw ng Kasarinlán; also known as Araw ng Kalayaan, "Day of Freedom") is an annual national holiday in the Philippines observed on June 12, commemorating the declaration of Philippine independence from Spain in 1898. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:08, 30 Agosto 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21948194 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Flyby (spaceflight)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PIA22316 MarCO InSight.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''flyby''' (/ˈflaɪˌbaɪ/) is a spaceflight operation in which a spacecraft passes in proximity to another body, usually a target of its space exploration mission and/or a source of a gravity assist to impel it towards another target <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:40, 6 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21969329 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Whang Youn Dai Achievement Award]]'''<br /><small>''([[:ko:황연대 성취상]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Whang Youn Dai Achievement Award''' is named after South Korean Dr. Whang Youn Dai, who contracted polio at the age of three. She devoted her life to the development of paralympic sport in Korea and around the world. At the 1988 Paralympic Summer Games in Seoul, Korea, the International Paralympic Committee (IPC) recognized her lifelong contributions to the Paralympic Movement and established the Whang Youn Dai Achievement Award (formerly the Whang Youn Dai Overcome Prize). Since then, this award has been presented at every Paralympic Games to one male and one female athlete who each "best exemplify the spirit of the Games and inspire and excite the world". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:55, 13 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22004646 --> == UnangPahinaBalita uli == Sinabi ko na dati na dapat '''lima''' lamang ang ''entry'' ng Template:UnangPahinaBalita. Paulit-ulit kang nagbabawas pero di ka naman nagdaragdag. Paki-''review'' uli ng patakaran: [[Wikipedia:Mga panuntunan sa pagtatala ng bagong balita]]. Maganda at nakapag-''edit'' ka ng balita ngunit pakiusap, ayusin mo naman ang pag-''edit''. Ang UnangPahinaBalita ay nababasa ng maraming tao kaya mahalaga na maayos ito. Sana naunawaan mo ang ''concern'' ko. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:04, 26 Setyembre 2021 (UTC) :Hindi siya pang-Wiki. Plus mali-mali pa po yung links. Pakitingnan po kung saan nakaturo ang Datu Piang sa Unang Pahina Balita. Isa pa ang granada na link ay nakaturo sa ibang Granada na hindi nangangahulugang pasabog kaya inayos ko ito noong una mo itong dinagdag (Proof: https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Granada&action=history) . Ang pangyayaring ito ay hindi kilala o tanyag para magawan pa ng pahina. Walang katanyagan ang paksang ito kaya tinanggal ko. Kung malaking bagay ito, dapat magawan ng pahina ngunit mukhang isa lamang ito sa mga maraming pangyayari ng Pilipinas. Sa pangkalahatan, not for wiki. Oo nga po na marami ang makakabasa ngunit kung mali-mali naman ang impormasyon at ang mga links, maaaring magdagdag na lamang ng iba imbis na iyon. Ang tungkol naman sa hidwaan ng Myanmar, mukhang wala pang pahinang nagagawan at maaaring maging problematiko. --[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|kausapin]]) 06:22, 26 Setyembre 2021 (UTC) ::Kung ''links'' pala ang problema, bakit di mo inayos 'yung links? E, ang ginawa mo tinanggal mo 'yung buong ''entry'' tapos hindi ka naman nagbigay ng kapalit para manatiling lima siya. Tungkol naman sa katanyagan, hindi ipinagbabawal sa kasalukuyang patakaran kung tanyag man ito o hindi. Ang kailangan lamang ay mayroon itong sanggunian. Na mayroon naman, tingnan ito: [[Wikipedia:Kasalukuyang pangyayari/2021 Setyembre 18]]. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:46, 27 Setyembre 2021 (UTC) :::Tungkol sa links, hindi ko naman po gamay 'yang lahat. Kung sino po ang nagdagdag, siya po ang nakakaalam kung ano ang nilalaman ng idinaragdag niya. Baka po kasi ang impormasyon na mapapalitan ko ay maiba sa tunay na paksa o kaya ay maging nakakalito. Halimbawa, sa granada na kawing, sigurado ako sa kung ano ang tinutukoy nito na isang pasabog kaya nai-redirect ko ito sa tingin ko ay tama. Ang Datu Piang naman po ay medyo nalito ako kaya hindi ko muna ito ginalaw. Aaminin ko na nilabag ko ang quota na dapat lima ang entries at hindi ko agad napalitan ang tinanggal ko. Ang importante lang po sa akin ay yung impormasyon mismo, at hindi ang bilang o dami ng entries. Ang kalidad ay higit mahalaga kaysa sa kantidad. :::Sa dako naman po ng criteria ng balita, mukhang problematiko ang pagdaragdag ng anumang balita na basta lamang ay may sanggunian. Muli, ito ay ensiklopedya na mayroong antas ng katanyagan at kahalagahan sa maraming tao. Maaari naman pong idagdag ang tungkol sa pagsabog ngunit wala naman po itong kasamang mahalagang pangyayari. Halimbawa, kung ang pagsabog sa Datu Piang ay kabilang sa isang opensibang militar o pandaigdigang digmaan kontra terorismo (''hindi po ako sigurado dito, halimbawa lang po'') , na isang mahalagang pangyayari (AT maaaring gawan ng pahina), totoo nga na sapat itong isama sa Unang Pahina Balita at ang mahalagang pangyayari ay nakasama na rin sa entry. Pero kung titingnan sa balita mismo, walang binanggit na mahalagang pangyayari. Kung titingan pati, ito ay isa lamang katulad sa mga maraming pangyayari sa Mindanao na binabalita kamakailan lang. Ang sa akin po kasi, una kong tinitingnan kung ang balita ay may pahina na sa tl Wiki at saka nilalagay ko ang pangyayari sa Unang Pahina Balita. Halimbawa ang kay Abdelaziz Bouteflika, SpaceX, at ang COVID-19 sa Pilipinas, na pawang mahahalaga at mayroong katanyagan. :::Sa ibang usapin naman po, mukhang hindi ko kayang mag-host sa official translation election ng TL Wiki. Marami kasi po akong ginagawa sa eskuwela kaya sagabal ito sa pagpapa-request ko ng mga mungkahing pagsalin. Kung kaya niyo pong mag-host sir at mag-start sa eleksyon at mungkahi ng mga bagong opisyal na termino, sasali naman po ako sa pagboto kung sakali man na sisimulan niyo sir. Salamat po --[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|kausapin]]) 05:23, 27 Setyembre 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Behavior-altering parasite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Succinea mit Leucocholoridium.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Behavior-altering parasites''' are parasites with two or more hosts, capable of causing changes in the behavior of one of their hosts to enhance their transmission, sometimes directly affecting the hosts' decision-making and behavior control mechanisms. They do this by making the intermediate host, where they may reproduce asexually, more likely to be eaten by a predator at a higher trophic level which becomes the definitive host where the parasite reproduces sexually. Examples can be found in bacteria, protozoa, viruses, and animals. Parasites may also alter the host behaviour to increase the protection to the parasites or their offspring. The term bodyguard manipulation is used for such mechanisms. Among the behavioral changes caused by parasites is carelessness, making their hosts easier prey. The protozoan Toxoplasma gondii, for example, infects small rodents and causes them to become careless and may even cause them to become attracted to the smell of feline urine, both of which increase their risk of predation and the parasite's chance of infecting a cat, its definitive host. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:02, 27 Setyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22066226 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Proclamation Day of the Republic of Latvia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:18.novembra svinīgie pasākumi (30966699131).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Proclamation Day of the Republic of Latvia''' is celebrated annually on 18 November. It marks the anniversary of the Proclamation of Independence of Latvia by the People's Council of Latvia in 1918. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:04, 11 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22160753 --> == ABN == {{AlamBaNinyoUsapan2|Oktubre 5|2021|Tulay ng Laguna Garzón}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:31, 11 Oktubre 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Juice jacking]]'''<br /><small>''([[:fr:Juice jacking]]) ([[:de:Juice jacking]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Juice jacking''' is a type of cyber attack involving a charging port that doubles as a data connection, typically over USB. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:16, 18 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22187362 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Kidnappers]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Cape Kidnappers, New Zealand.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Kidnappers''' / Te Kauwae-a-Māui is a headland at the southeastern extremity of Hawke's Bay on the east coast of New Zealand's North Island and sits at the end of an 8 kilometres (5.0 mi) peninsula which protrudes into the Pacific Ocean. It is 20 kilometres (12 mi) south-east of the city of Napier. Access to the Cape by road stops at Clifton, which is the departure point for many tourists. The Cape Kidnappers Golf Course lies between the headland and the nearby coastal community of Te Awanga. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 25 Oktubre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22229282 --> == Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2021 == [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]] Hello Kurigo, Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia''']] ngayong 2021 naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Tatakbo ito sa buong buwan ng Nobyembre 2021. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021#Mga patakaran|'''dito'''.]] Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak: {{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2021/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}} Kapag nakatala ka na at natapos mo na ang lahok mo, {{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2021-tl|class=mw-ui-progressive}} Kung may mga tanong ka tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]] Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 11:02, 31 Oktubre 2021 (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2021-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Islamic ornament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Abu 'Inaniya.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Islamic ornament''' is the use of decorative patterns in Islamic art. They can be broadly divided into the arabesque, using curving plant-based elements, geometric patterns with straight lines or regular curves, and calligraphy, consisting of religious texts with stylised appearance, used both decoratively and to convey meaning. All three often involve elaborate interlacing. The three types of ornament are often used together. Islamic decoration has had a significant influence on European decorative artforms, especially as Western arabesque. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 1 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22272778 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Southern Crab Nebula]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Crab of the Southern Sky Hen 2-104.tif|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Southern Crab Nebula''' (or WRAY-16-47 or Hen 2-104) is a nebula in the constellation Centaurus. The nebula is several thousand light years from Earth, and its central star is a symbiotic Mira variable - white dwarf pair. It is named for its resemblance to the Crab Nebula, which is in the northern sky. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:13, 8 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22282200 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Netto Question]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Questão Netto 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Netto Question''' (Portuguese: Questão Netto) was the largest collective action for the liberation of slaves in the Americas. The lawsuit is related to the liberation of 217 slaves in Brazilian lands in the 1870s. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:08, 15 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22333164 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casa Grande del Pueblo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plaza Murillo .jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Casa Grande del Pueblo''' (English: Great House of the People), is the Bolivian presidential residence that replaced the Palacio Quemado in 2018. Inaugurated on 9 August 2018 during the presidency of Evo Morales as the official residence of the President of Bolivia, the interim government of Jeanine Áñez reverted to occupying the Palacio Quemado from 2019 to 2020. Following the inauguration of Luis Arce on 8 November 2020, it has again become the residence of the president. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:34, 22 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22360705 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:William Morrison (chemist)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Arntz and Morrison 1890.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''William Morrison''' (23 August 1855 – 29 August 1927) was a Scottish chemist. His background in chemistry piqued his interest in improving storage batteries. He concentrated on how to produce the most available energy for a unit of weight for efficiency in the working of an individual battery cell. Eventually, he developed storage batteries far more powerful than what had then been available. To demonstrate his batteries, Morrison installed 24 of them on a common horse-drawn carriage and attached an electric motor to the rear axle to be powered by them. Through various innovations, he developed the controls for the power used and the vehicle's steering so that the driver had complete control. Morrison invented the first practical self-powered four-wheeled electric carriage in the United States. His electric vehicle was the first to be driven in Chicago and in his hometown of Des Moines, Iowa. This electric horseless buggy of the late 19th century helped pave the way for the hybrid electric automobile of the 21st century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:54, 29 Nobyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22383453 --> == Maraming salamat sa paglahok mo sa [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2021]] == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Asia medal.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Maraming salamat sa pagsumite ng mga lahok!''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|100px]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ''Congrats'', nakaanim kang lahok sa patimpalak na ito. Ayon sa patakaran, makakatanggap ka ng postkard na iproproseso ng internasyunal na pangkat ng ''Wikipedia Asian Month''. Antabayanan mo lamang ito. Kapag tila natatagalan sila, ako mismo ang magpa-''follow-up'' sa kanila. Nawa'y naging maganda ang iyong karanasan sa patimpalak na ito. Kung may mga katanungan ka, huwag kang mag-atubiling magbigay ng mensahe sa aking [[Usapang tagagamit:Jojit fb|pahina ng usapan]]. Muli, maraming salamat at nawa'y magpatuloy kang mag-ambag ng mataas na kalidad na artikulo dito sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 23:11, 1 Disyembre 2021 (UTC) |} == Wikipedia translation of the week: 2021-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Madagascar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Maki.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The composition of '''Madagascar's wildlife''' reflects the fact that the island has been isolated for about 88 million years. The prehistoric breakup of the supercontinent Gondwana separated the Madagascar-Antarctica-India landmass from the Africa-South America landmass around 135 million years ago. Madagascar later split from India about 88 million years ago, allowing plants and animals on the island to evolve in relative isolation. As a result of the island's long isolation from neighboring continents, Madagascar is home to an abundance of plants and animals found nowhere else on Earth. Approximately 90 percent of all plant and animal species found in Madagascar are endemic, including the lemurs (a type of strepsirrhine primate), the carnivorous fossa and many birds. This distinctive ecology has led some ecologists to refer to Madagascar as the "eighth continent", and the island has been classified by Conservation International as a biodiversity hotspot. As recent as 2021, the "smallest reptile on earth" was also found in Madagascar, known as the Brookesia nana, or nano-chameleon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:13, 6 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22394149 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Phromnia rosea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flatid leaf bugs and nymphs (Phromnia rosea).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Phromnia rosea''''', the flower-spike bug or the flatid leaf bug, is a species of planthopper in the family Flatidae. It is found in dry, tropical forests in Madagascar, and the adult insects are gregarious, the groups orienting themselves in such a way that they resemble a flower spike <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:44, 13 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22394149 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Great Meadow National Nature Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Velykyi Luh.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Great Meadow National Nature Park''' (Ukrainian: Великий Луг (національний природний парк)) (also, Velykyi Luh) covers historic steppe terrain in southeast Ukraine. It is on the south bank of the Dnieper River's Kakhovka Reservoir, which was created by the Dnieper Hydroelectric Station. The meadows and reed beds on the shore support one of the largest transmigration spots for birds in Eastern Europe <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:15, 20 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22450595 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Luís Gama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Luiz Gama by Raul Pompeia 1882.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Luís Gonzaga Pinto da Gama''' (Salvador, June 21, 1830 – São Paulo, August 24, 1882) was a Brazilian Rábula (self-taught lawyer), abolitionist, orator, journalist and writer, and the Patron of the Abolition of Slavery in Brazil. Born to a free black mother and a white father, he was nevertheless made a slave at the age of 10, and remained illiterate until the age of 17. He judicially won his own freedom and began to work as a lawyer on behalf of the captives, and by the age of 29 he was already an established author and considered "the greatest abolitionist in Brazil". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:41, 27 Disyembre 2021 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22472971 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas tree production]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Christmas tree farm East Lansing MI check for pine shoot beetles.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas tree production''' occurs worldwide on Christmas tree farms, in artificial tree factories and from native strands of pine and fir trees. Christmas trees, pine and fir trees purposely grown for use as a Christmas tree, are grown on plantations in many western nations, including Australia, the United Kingdom and the United States. In Australia, the industry is relatively new, and nations such as the United States, Germany and Canada are among world leaders in annual production. Great Britain consumes about 8 million trees annually, while in the United States between 35 and 40 million trees are sold during the Christmas season. Artificial Christmas trees are mostly produced in the Pearl River delta area of China. Christmas tree prices were described using a Hotelling-Faustmann model in 2001, the study showed that Christmas tree pr <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 11:42, 3 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22519540 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lobster War]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conflit de la langouste entre la France et le Brésil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Brazilian Boeing B-17 flies over the French destroyer Tartu (D636) during the 1963 Lobster War.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''The Lobster War''' (also known as the Lobster Operation; Portuguese: Guerra da Lagosta; French: Conflit de la langouste) was a dispute over spiny lobsters which occurred from 1961 to 1963 between Brazil and France. The Brazilian government refused to allow French fishing vessels to catch spiny lobsters 100 miles (160 km) off the Brazilian northeast coast, arguing that lobsters "crawl along the continental shelf", while the French maintained that "lobsters swim" and that, therefore, they might be caught by any fishing vessel from any country. The dispute was resolved unilaterally by Brazil, which extended its territorial waters to a 200-nautical-mile (370 km; 230 mi) zone, taking in the disputed lobsters' bed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 10 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22519540 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Henry Adams Thompson]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Henry A. Thompson.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Henry Adams Thompson''' (March 23, 1837 – July 8, 1920) was an American prohibitionist and professor who was the vice-presidential nominee of the Prohibition Party in 1880. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:09, 17 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22614498 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koz Castle]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kozkalesi.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koz Castle''' (Turkish: Koz Kalesi), or Kürşat Castle is a castle in the Altınözü district of the Hatay Province of Turkey. It has been involved in the Crusades in the 12th and 13th century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 24 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22621333 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koz Castle]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kozkalesi.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koz Castle''' (Turkish: Koz Kalesi), or Kürşat Castle is a castle in the Altınözü district of the Hatay Province of Turkey. It has been involved in the Crusades in the 12th and 13th century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 10:06, 24 Enero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22621333 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:26, 7 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:11, 7 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bidriware]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bidriware Hookah.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bidriware''' is a metal handicraft from Bidar, India. It was developed in the 14th century C.E. during the rule of the Bahamani Sultans. The term "bidriware" originates from the township of Bidar, which is still the chief centre for the manufacture of the unique metalware. Due to its striking inlay artwork, bidriware is an important export handicraft of India and is prized as a symbol of wealth. The metal used is a blackened alloy of zinc and copper inlaid with thin sheets of pure silver. This native art form has obtained Geographical Indications (GI) registry. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:43, 14 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Loktak Folklore Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯂꯣꯛꯇꯥꯛ ꯈꯨꯟꯅꯨꯡ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:LOKTAK FOLKLORE MUSEUM.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Loktak Folklore Museum''' or the Thanga Folklore Museum is a folk museum in Thanga Island in the Loktak lake of Manipur. It cares for and displays a collection of artistic, cultural and historical artefacts associated with the Loktak lake. The museum preserves the folk customs and beliefs, folk medicines, folk literature associated with the Loktak lake. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 21 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia Asian Month 2021 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear Participants, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2021, the seventh Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2021. Please kindly fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSck2FFBSatWmQYubvyCSWDEAvYzplfL_ZNDvr8j5hWU2bmNww/viewform the form], let the postcard can send to you asap! :This form will be closed at March 15. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2021/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2022.02 </div> </div> <!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Winners&oldid=22878389 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam''' is located 3 kilometers north of Persepolis. It is the most impressive of eight Sasanian rock carvings cut into the cliff beneath the tombs of their Achaemenid predecessors <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:27, 28 Pebrero 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the National Flag (Ukraine)]]'''<br /><small>''([[:uk:День Державного Прапора України]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flag of Ukraine.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> August 23 every year since 2004 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 7 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22918026 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hermila Galindo]]'''<br /><small>''([[:es:Hermila Galindo]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Portrait of Hermila Galindo.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hermila Galindo Acosta''' (also known as Hermila Galindo de Topete) (2 June 1886 – 18 August 1954) was a Mexican feminist and a writer. She was an early supporter of many radical feminist issues, primarily sex education in schools, women's suffrage, and divorce. She was one of the first feminists to state that Catholicism in Mexico was thwarting feminist efforts, and was the first woman to run for elected office in Mexico. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:23, 14 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22964474 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Farn-Sasan]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bronze coin of Farn-Sasan.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Farn-Sasan''' was the last king of the Indo-Parthian Kingdom, ruling the region of Sakastan approximately from 210 to 226. Literary sources makes no mention of him, and he is only known through the coins he issued. He was defeated in 226 by the Sasanian ruler Ardashir I (r. 224–242), which marked the end of Indo-Parthian rule. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:29, 21 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23020670 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Dummy tank]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Inflatable dummy weapons - NARA - 292565.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Dummy tanks''' superficially resemble real tanks and are often deployed as a means of military deception in the absence of real tanks. Early designs included wooden shells and inflatable props that could fool enemy intelligence; they were fragile and only believable from a distance. Modern designs are more advanced and can imitate heat signatures, making them more effective illusions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:51, 28 Marso 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23058505 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ankarana Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tsingy Ankarana Madagascar 16-07-2004.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ankarana Special Reserve''' in northern Madagascar was created in 1956. It is a small, partially vegetated plateau composed of 150-million-year-old middle Jurassic limestone <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 11 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23120296 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gwoździec Synagogue]]'''<br /> <small>''([[:pl:Synagoga w Gwoźdźcu]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Warszawa - synagoga z Gwoźdźca 2.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''synagogue''' was erected around 1650 in Gwoździec (Ukrainian: Гвіздець - Hvizdets), then in the Polish–Lithuanian Commonwealth, today in the Kolomyia Raion, Ukraine. The building was seriously damaged in a fire during World War I. It was rebuilt in the interwar period, but destroyed completely by the Germans in 1941 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 18 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23159940 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:School of the Air]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:SchooloftheAir.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''School of the Air''' is a generic term for correspondence schools catering for the primary and early secondary education of children in remote and outback Australia where some or all classes were historically conducted by radio, although this is now replaced by telephone and internet technology. In these areas, the school-age population is too small for a conventional school to be viable. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:37, 25 Abril 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23192890 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:K-ration]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:KRation Breakfast.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''K-ration''' was an individual daily combat food ration which was introduced by the United States Army during World War II. It was originally intended as an individually packaged daily ration for issue to airborne troops, tank crews, motorcycle couriers, and other mobile forces for short durations. The K-ration provided three separately boxed meal units: Breakfast, Dinner, and Supper. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 04:04, 2 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cyrus the Great Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:7aban1394.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cyrus the Great Day''' (Persian: روز کوروش بزرگ, romanized: ruz-e kuroš-e bozorg) is an unofficial Iranian holiday that takes place on the seventh day of Aban, the eighth month of the Solar Hijri calendar (October 29th on the Gregorian calendar), to commemorate Cyrus the Great, the founder of the ancient Achaemenid Persian Empire. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:01, 9 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lift Every Voice and Sing]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lift Every Voice and Sing - U.S. Navy Band Southwest, Jacksonville, Fla.opus|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''''Lift Every Voice and Sing'''''" – often referred to as the Black national anthem in the United States – is a hymn with lyrics by James Weldon Johnson (1871–1938) and set to music by his brother, J. Rosamond Johnson (1873–1954), for the anniversary of President Abraham Lincoln's birthday in 1900 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 16 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zangbeto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zangbeto.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zangbeto''' are the traditional voodoo guardians of the night among the Ogu or Egun people of Benin, Togo and Nigeria. A traditional police and security institution, the Zangbeto cult is charged with the maintenance of law and order, and ensures safety and security within Ogu communities <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 30 Mayo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23338388 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trabala vishnou]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Trabala vishnou (Walker, 1855) Rose Myrtle Lappet Moth female Lasiocampidae (16076304697).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trabala vishnou''', the rose-myrtle lappet moth, is a moth of the family Lasiocampidae. It is found in south-east Asia, including Pakistan, India, Thailand, Sri Lanka, Myanmar, Java, China, Japan, Taiwan, Hong Kong, Vietnam and Indonesia. Four subspecies are recognized. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 6 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23366994 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tirumala septentrionis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Dark blue tiger (Tirumala septentrionis dravidarum).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tirumala septentrionis''', the dark blue tiger, is a danaid butterfly found in the Indian subcontinent and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 13 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23389957 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Statehood Day (Slovenia)]]'''<br /> <small>''([[:sl:Dan državnosti]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Statehood Day''' (Slovene: Dan državnosti) is a holiday that occurs on every 25 June in Slovenia to commemorate the country's declaration of independence from Yugoslavia in 1991. Although the formal declaration of independence did not come until 26 June 1991, Statehood Day is considered to be 25 June since that was the date on which the initial acts regarding independence were passed and Slovenia became independent <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:32, 20 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23396992 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roll Out Solar Array]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:View of the ISS taken during Crew-2 flyaround (ISS066-E-080651).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Roll Out Solar Array''' (ROSA) and its larger version ISS Roll Out Solar Array (iROSA) are lightweight, flexible power sources designed by NASA to be deployed and used in space. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, 27 Hunyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23436479 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Road Goes Ever On (song)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Hobbiton, New Zealand.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Road Goes Ever On'''" is a title that encompasses several walking songs that J. R. R. Tolkien wrote for his Middle-earth legendarium. Within the stories, the original song was composed by Bilbo Baggins and recorded in The Hobbit. Different versions of it also appear in The Lord of the Rings, along with some similar walking songs. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:51, 4 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23473250 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Everard Calthrop]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Everard Richard Calthrop''' (3 March 1857 – 30 March 1927) was a British railway engineer and inventor. Calthrop was a notable promoter and builder of narrow-gauge railways, especially of 2 ft 6 in (762 mm) narrow gauge, and was especially prominent in India. His most notable achievement was the Barsi Light Railway, but he is best known in his home country for the Leek and Manifold Valley Light Railway. Calthrop has been described as a "railway genius. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:04, 11 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Church of St. Clare, Horodkivka]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Horodkivka Catholic Church RB.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of St. Clare, Horodkivka''' is a Roman Catholic religious building and an architectural monument of local importance in the village of Horodkivka (alternative spelling Gorodkivka), Andrushivka Raion, Zhytomyr region, Ukraine. Horodkivka was called Khalaimgorodok before 1946 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 18 Hulyo 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sack of Shamakhi]]'''<br /> <small>''([[:fa:تاراج شماخی]]) ''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sack of Shamakhi''' took place on 18 August 1721, when rebellious Sunni Lezgins, within the declining Safavid Empire, attacked the capital of Shirvan province, Shamakhi (in present-day Azerbaijan Republic). The initially successful counter-campaign was abandoned by the central government at a critical moment and with the threat then left unchecked, Shamakhi was taken by 15,000 Lezgin tribesmen, its Shia population massacred, and the city ransacked. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:46, 25 Hulyo 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lau Pa Sat]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Telok Ayer Market Above, June 2015.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lau Pa Sat''', also known as Telok Ayer Market, is a historic building located within the Downtown Core in the Central Area of Singapore. It was first built in 1824 as a fish market on the waterfront serving the people of early colonial Singapore and rebuilt in 1838. It was then relocated and rebuilt at the present location in 1894. It is currently a food court with stalls selling a variety of local cuisine. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:48, 1 Agosto 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23601901 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Raggle Taggle Gypsy]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Raggle Taggle Gypsy'''" (Roud 1, Child 200), is a traditional folk song that originated as a Scottish border ballad, and has been popular throughout Britain, Ireland and North America. It concerns a rich lady who runs off to join the gypsies (or one gypsy). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:51, 8 Agosto 2022 (UTC) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23635059 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Peroz I Kushanshah]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Extremely rare coin of Peroz I Kushanshah.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Peroz I Kushanshah''' was ruler of the Kushano-Sasanian Kingdom from 245 to 275. He was the successor of Ardashir I Kushanshah. He was an energetic ruler, who minted coins in Balkh, Herat, and Gandhara. Under him, the Kushano-Sasanians further expanded their domains into the west, pushing the weakened Kushan Empire to Mathura in North India. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:47, 15 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23661098 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 11:47, 22 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Imphal Peace Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯏꯝꯐꯥꯜ ꯑꯌꯤꯡ ꯑꯆꯤꯛ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Imphal Peace Museum.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Imphal Peace Museum''' (IPM) (Meitei: Imphal Aying-Achik Pukei Lankei Shanglen, Japanese: インパール平和資料館, romanized: Inpāru heiwa shiryōkan) is a WWII museum at the foothills of the Red Hills (Maibam Lokpa Ching) in Manipur. It is a living memory of the Battle of Imphal and other WWII battles (March-July 1944) fought in Manipur. It is supported by the Nippon Foundation (TNF), a non profit grant making organization, collaborating with the Manipur Tourism Forum and the Government of Manipur. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 29 Agosto 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23722272 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Saint John Church of Sohrol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Holy SURP Hovhannes Church.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of Saint John''' (Armenian: Սուրբ Յովհաննէս Եկեղեցի) is a 5th or 6th century Armenian Catholic church in Sohrol, Shabestar County, East Azerbaijan Province, Iran. It was rebuilt in 1840 by Samson Makintsev (Sam Khan; member of Bogatyr Battalion) in brick on the older church foundation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:48, 5 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23742791 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2022 Melilla incident]]'''<br /> <small>''([[:ca:Massacre de Melilla]]) ([[:es:Tragedia de la valla de Melilla]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On June 24, 2022, at least 37 migrants were killed at the Melilla border fence during a conflict with Moroccan and Spanish security forces. Conflict broke out as between 500 and 2,000 people gathered in the early hours of the day to cross the border with Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:39, 19 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23818984 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:George W. Johnson (singer)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:George W. Johnson, 1898.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''George Washington Johnson''' (c. October 1846 – January 23, 1914) was an American singer and pioneer sound recording artist. Johnson was the first African American recording star of the phonograph <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:07, 26 Setyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23831378 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Meitei classical language movement]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Meitei language written in Meitei script.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''social movement of Meitei language''' (officially known as "Manipuri language") to achieve the officially recognised status of the "Classical language of India" is advocated by various literary, political, social associations and organisations as well as notable individual personalities of Bangladesh, Myanmar, Northeast India (prominently Assam, Manipur and Tripura). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:55, 10 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Urânia Vanério]]'''<br /> <small>''([[:pt:Urânia Vanério]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Urânia Vanério de Argollo Ferrão''' (Salvador, 14 December 1811 — 3 December 1849) was a Brazilian teacher, writer and translator. In her childhood she witnessed the conflict between Brazilian and Portuguese troops in early 1822, in the context of the Bahia's Independence process, which led her to write the poem "Lamentos de uma Baiana..." ("Laments of a girl from Bahia"). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:32, 17 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pagoda of the Celestial Lady]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:ThienMuPagoda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Pagoda of the Celestial Lady''' (Vietnamese: Chùa Thiên Mụ; also called Linh Mụ Pagoda) is a historic temple in the city of Huế in Vietnam. Its iconic seven-story pagoda is regarded as the unofficial symbol of the city, and the temple has often been the subject of folk rhymes and ca dao about Huế. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:52, 24 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23972116 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women in Qatar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Shaikha Khalaf Al Mohammed, Mehbubeh Akhlaghi, Bahya Al-Hamad 2011 (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Women's rights in Qatar''' are restricted by the country's male guardianship law and influenced by the Wahhabi interpretation of Islam. Both women and men were enfranchised in the country at the same time, in 1999. Labour force participation rates of Qatari women are above the world average and among the highest in the Arab World, which comes mainly as a result of an increasing number of Qatari women who are attaining academic degrees. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:14, 31 Oktubre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Truck art in South Asia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PK Truck on N-5 near Thatta asv2020-02 img2.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Truck art in South Asia''' is a popular form of regional decoration, with trucks featuring elaborate floral patterns and calligraphy. It is especially common in Pakistan and India. During the War in Afghanistan, Pakistani decorated trucks that ran services between Pakistan and Afghanistan came to be known as jingle trucks by American troops and contractors who were deployed across the latter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:23, 7 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gorgany Nature Reserve]]'''<br /> <small>''([[:uk:Ґорґани (заповідник)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gorgany Syniak.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Gorgany Nature Reserve''' (Ukrainian: Ґорґани заповідник) is a strict nature reserve (a 'zapovidnyk') of Ukraine that covers a part of the Gorgany mountain range of the Outer Eastern Carpatians in southwest Ukraine. The reserve is 46% old-growth forest, one of the last and largest such stands in Europe. The reserve was originally created in 1996 to protect relic stands of Stone pine trees (Pinus cembra). The reserve is administratively in the Nadvirna District of Ivano-Frankivsk Oblast. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:49, 14 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24059284 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pizza quattro formaggi]]'''<br /> <small>''([[:it:Pizza ai quattro formaggi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pizza quattro formaggi at restaurant, Chalk Farm Road, London.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pizza quattro formaggi''' (four cheese pizza) is a variety of pizza in Italian cuisine that is topped with a combination of four kinds of cheese, usually melted together, with (rossa, red) or without (bianca, white) tomato sauce. It is popular worldwide, including in Italy, and is one of the iconic items from pizzerias' menus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:01, 21 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24072249 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Equestrian statue of the Duke of Wellington, Glasgow]]'''<br /> <small>''([[:de:Reiterstatue des Duke of Wellington (Glasgow)]]) ([[:es:Estatua de Wellington]]) ([[:ja:ウェリントン公爵騎馬像 (グラスゴー)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Statue of the Duke of Wellington on his horse Copenhagen unveiled in front of the Royal Exchange, in Royal Exchange Square, Glasgow in 1844.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''equestrian statue of Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington''' located outside the Gallery of Modern Art, Glasgow, Scotland, is one of Glasgow's most iconic landmarks. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 28 Nobyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Woman with Child]]'''<br /> <small>''([[:pt:A Mulher Negra]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Eckhout, Albert - Mulher Africana.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Black Woman with Child''' is a circa 1650 full-length portrait painting by Albert Eckhout. It is in the collection of the National Gallery of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:45, 5 Disyembre 2022 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zakia Khudadadi]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zakia Khudadadi''' also spelt as Zakia Khodadadi (Pashto: ذکیه خدادادی; born 29 September 1998) is an Afghan parataekwondo practitioner. She is the first Afghan female taekwondo practitioner. She rose to prominence after winning the African International Parataekwondo Championship in 2016 at the age of 18. She represented Afghanistan at the 2020 Summer Paralympics. She was initially denied the opportunity to compete at her maiden Paralympics due to the Taliban takeover but she was later allowed by the International Paralympic Committee to compete in the event after being safely evacuated from Afghanistan. She was able to compete and became the first Afghan female Paralympic competitor to compete at the Paralympics after 17 years since Mareena Karim's participation at the 2004 Summer Paralympics. She also officially became the first Afghan female sportsperson to participate in an international sporting event after the Taliban takeover. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:57, 9 Enero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24306136 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Léopoldville riots]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Léopoldville riots damage.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Léopoldville riots''' were an outbreak of civil disorder in Léopoldville (modern-day Kinshasa) in the Belgian Congo which took place in January 1959 and which were an important moment for the Congolese independence movement. The rioting occurred when members of the Alliance des Bakongo (ABAKO) political party were not allowed to assemble for a protest and colonial authorities reacted harshly. The exact death toll is not known, but at least 49 people were killed and total casualties may have been as high as 500. Following these riots, a round table conference was organized in Brussels to negotiate the terms of Congo's independence, The Congo received its independence on 30 June 1960, becoming the Republic of the Congo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:38, 16 Enero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24351847 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sweden Finns' Day]] '''<br /> <small>''([[:fi:Ruotsinsuomalaisten päivä]]) ([[:sv:Sverigefinnarnas dag]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sverigefinskaflaggan.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sweden Finns' Day''' (Finnish: Ruotsinsuomalaisten päivä, Swedish: Sverigefinnarnas dag) is an anniversary celebrated in Sweden on 24 February. The anniversary of the calendar was approved by the Swedish Academy in 2010 and was celebrated for the first time in 2011. February 24 was chosen as the birthday of Carl Axel Gottlund, a collector of folk poetry and a defender of the status of the Finnish language. The purpose of the day is to celebrate the Sweden Finns and to recognize their history, language and culture as a prominent part of Sweden's cultural heritage. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 6 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24491747 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Delivery robot]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Woman Takes Groceries from Dax Delivery Robot.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''delivery robot''' is an autonomous robot that provides "last mile" delivery services. An operator may monitor and take control of the robot remotely in certain situations that the robot cannot resolve by itself such as when it is stuck in an obstacle. Delivery robots can be used in different settings such as food delivery, package delivery, hospital delivery, and room service. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:26, 13 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24515453 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Buddha Dhatu Jadi]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Swarno Mandir.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Buddha Dhatu Jadi''' (Bengali: বুদ্ধ ধাতু জাদি; Burmese: ဗုဒ္ဓဓာတုစေတီ also known as the Bandarban Golden Temple) is located close to Balaghata town, in Bandarban City, in Bangladesh. Dhatu are the material remains of a holy person, and in this temple the relics belong to Buddha. It is the largest Theravada Buddhist temple in Bangladesh and has the second-largest Buddha statue in the country. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 20 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24581813 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Alina Scholtz]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alina Scholtz''' (24 September 1908 – 25 February 1996) was a Polish landscape architect, known as one of country's pioneers in developing the field. Throughout her career she worked on various public and private projects for cemeteries, parks and green spaces. Some of her most noted works include the grounds of a villa on Kielecka Street in Warsaw for which she won a Silver Medal at the 1937 World Exhibition in Paris, the memorial cemetery to the victims of the Palmiry massacre, and landscaping projects along the East-West traffic route of Warsaw. In addition to her design work, she served as one of the founding members of the International Federation of Landscape Architects. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:04, 27 Pebrero 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24617511 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mary Nzimiro]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mary Nzimiro''', birthname Mary Nwametu Onumonu, MBE (1898–1993) was a pioneering Nigerian businesswoman, politician and women's activist. In 1948, she was appointed principal representative of the United Africa Company (UAC) for Eastern Nigeria, while maintaining textile and cosmetics retail outlets of her own in Port Harcourt, Aba and Owerri. By the early 1950s, she was among the richest individuals in West Africa, becoming a resident of the exclusive Bernard Carr Street in Port Harcourt. On the political front, she was a member of the influential National Council of Nigeria and the Cameroons, becoming a member of its executive committee in 1957 and vice-president of the NCNC Estern Women's Association in 1962. During the Nigerian Civil War (1967–1970), she organized Igbo women in support of the Biafrans. As a result she lost most of her property in Port Harcourt and returned to her native Oguta where she died in 1993. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:47, 6 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24636259 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elizabeth Langdon Williams]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Elizabeth Langdon Williams.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elizabeth Langdon Williams''' (February 8, 1879 in Putnam, Connecticut – 1981 in Enfield, New Hampshire) was an American human computer and astronomer whose work helped lead to the discovery of Pluto, or Planet X. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:22, 13 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24700408 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:I Didn't Raise My Boy to Be a Soldier]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Peerless Quartet - I Didn't Raise my Boy to be a Soldier.ogg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> an American anti-war song that was influential within the pacifist movement that existed in the United States before it entered World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:31, 20 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24720571 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Diana Aguavil]]'''<br /> <small>''([[:en:Diana Aguavil]]) ([[:pt:Diana Aguavil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Diana Aguavil.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Diana Alexandra Aguavil Calazacón''' (born 7 August 1983) is an Ecuadorian indigenous leader, since 25 August 2018, the first female governor of the Tsáchila nationality after 104 years of male administrations and winning the 2018 Tsáchila election. She was also the second woman to become a candidate. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:40, 27 Marso 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24758626 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:06, 17 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 10:06, 17 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ca:María Fernanda Castro Maya]]'''<br /> <small>''([[:pt:María Fernanda Castro Maya]]) ([[:eu:María Fernanda Castro Maya]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''María Fernanda Castro Maya''' is a Mexican self-advocate disability rights activist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:55, 24 Abril 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sonia Orbuch]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sonia Shainwald Orbuch''' (born Sarah Shainwald, May 24, 1925 – September 30, 2018) was an American Holocaust educator. During the Second World War she was a Jewish resistance fighter in eastern Poland. Orbuch hid in the forests of Poland with her family during the Second World War. She joined a group of Soviet partisans, being renamed Sonia in case she was captured, and helped fight against the Germans. After the war, she returned home, where she met her future husband. After having a daughter in a refugee camp in Germany, the family eventually emigrated to the United States. She spent the rest of life in public engagement, speaking about her experiences and in 2009, published her autobiography, Here, There Are No Sarahs: A Woman's Courageous Fight Against the Nazis and Her Bittersweet Fulfillment of the American Dream. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 06:24, 1 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nadia Ghulam]]'''<br /><small>''([[:fr:Nadia Ghulam]]) ([[:es:Nadia Ghulam]]) ([[:ca:Nadia Ghulam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Nadia Ghulam (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Nadia Ghulam Dastgir''' is an Afghan woman who spent ten years posing as her dead brother to evade the Taliban's strictures against women. Her book about her experiences, written with Agnès Rotger and published in 2010, El secret del meu turbant (The Secret of My Turban), won the Prudenci Bertrana Prize for fiction. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:37, 8 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24966177 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Purple Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Epilepsy Warrior Brooch May 2018 Purple Day.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Purple Day''' is a global grassroots event that was formed with the intention to increase worldwide awareness of epilepsy, and to dispel common myths and fears of this neurological disorder. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:17, 15 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25000361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Valencian Art Nouveau]]'''<br /> <small>''([[:es:Modernismo valenciano]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Santuario Novelda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Valencian Art Nouveau''' (Spanish: modernismo valenciano, Valencian: modernisme valencià), is the historiographic denomination given to an art and literature movement associated with the Art Nouveau in the Valencian Community, in Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:46, 29 Mayo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25074014 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Alessandra Korap]]'''<br /> <small>''([[:en:Alessandra Korap]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alessandra Korap''' is an indigenous leader and Brazilian environmental activist from the Munduruku ethnic group. Her main work is defending the demarcation of indigenous territory and denouncing the illegal exploitation and activities of the mining and logging industries. Alessandra is internationally recognized for her work. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, 5 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cassinga Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cassinga Day''' is a national public holiday in Namibia remembering the Cassinga Massacre. Commemorated annually on 4 May, the date "remembers those (approximately 600) killed in 1978 when the South African Defence Force attacked a SWAPO base at Cassinga in southern Angola". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:07, 12 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rawon]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rawon Setan.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Rawon''' (Javanese: ꦫꦮꦺꦴꦤ꧀) is an Indonesian beef soup. Originating from East Java, rawon utilizes the black keluak nut as the main seasoning, which gives a dark color and nutty flavor to the soup. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:18, 26 Hunyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25177056 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hook echo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tornadic classic supercell radar.gif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''hook echo''' is a pendant or hook-shaped weather radar signature as part of some supercell thunderstorms. It is found in the lower portions of a storm as air and precipitation flow into a mesocyclone, resulting in a curved feature of reflectivity. The echo is produced by rain, hail, or even debris being wrapped around the supercell <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 3 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25241057 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Esther Cooper Jackson]]'''<br /> <small>''([[:fr:Esther Cooper Jackson]]) ([[:simple:Esther Cooper Jackson]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Esther Cooper Jackson, 1968, Great Barrington.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Esther Victoria Cooper Jackson''' was an American civil rights activist and social worker. She was one of the founding editors of the magazine Freedomways. She also was an organizational and executive secretary at the Southern Negro Youth Congress. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:14, 17 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25266525 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cut of pork]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:American Pork Cuts.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''cuts of pork''' are the different parts of the pig which are consumed as food by humans. The terminology and extent of each cut varies from country to country. There are between four and six primal cuts, which are the large parts in which the pig is first cut: the shoulder (blade and picnic), loin, belly (spare ribs and side) and leg <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:21, 24 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25318972 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gunhild Cross]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gunhildkorset.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Gunhild Cross''' (Danish: Gunhildkorset), named for its first owner, Gunhild, a daughter of Svend III of Denmark, is a mid-12th-century crucifix carved in walrus tusk and with both Latin and Runic inscriptions. It is now in the collection of the National Museum of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:48, 31 Hulyo 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25380210 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Polyura athamas]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Close wing mud-puddling position of Charaxes bharata (C.& R. Felder,1867) - Indian Nawab.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Polyura athamas''''', the common nawab, is a species of fast-flying canopy butterfly found in tropical Asia. It belongs to the Charaxinae (rajahs and nawabs) in the brush-footed butterfly family (Nymphalidae). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:14, 7 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25410866 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women's page]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:"Doings in Pittsburg Society" The Pittsburg Press February 1, 1920.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''women's page''' (sometimes called home page or women's section) of a newspaper was a section devoted to covering news assumed to be of interest to women. Women's pages started out in the 19th century as society pages and eventually morphed into features sections in the 1970s. Although denigrated during much of that period, they had a significant impact on journalism and in their communities. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:51, 14 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Insect toxin]]'''<br /> <small>''([[:de:Insektengift]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PDB 1lmr EBI.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Insect toxins''' are various protein toxins produced by insect species. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:32, 21 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Manchester Blitz]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Air Raid Damage in Britain- Manchester HU49833.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Manchester Blitz''' (also known as the Christmas Blitz) was the heavy bombing of the city of Manchester and its surrounding areas in North West England during the Second World War by the German Luftwaffe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:16, 28 Agosto 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ghana Independence Act 1957]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ghana Independence Act 1957''' is an Act of the Parliament of the United Kingdom that granted the Gold Coast fully responsible government within the British Commonwealth of Nations under the name of Ghana <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:18, 4 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Betrayal trauma]]'''<br /> <small>''([[:sv:Svektrauma]]) ([[:ar:صدمة الخيانة]]) ([[:ko:배신 트라우마]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Betrayal trauma''' is defined as a trauma perpetrated by someone with whom the victim is close to and reliant upon for support and survival. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:49, 11 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Genocidio del Putumayo]]'''<br /> <small>''([[:en:Putumayo genocide]]) ([[:ca:Genocidi del Putumayo]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Putumayo - the devil's paradise, travels in the Peruvian Amazon Region and an account of the atrocities committed upon the Indians therein (1913) (14782203995).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Putumayo genocide''' is the term which is used in reference to the enslavement, massacres and ethnocide of the indigenous population of the Amazon at the hands of the Peruvian Amazon Company, specifically in the area between the Putumayo River and the Caquetá River during the Amazon rubber boom period from 1879 to 1912. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 03:38, 18 Setyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25599361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Athyma nefte]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:VB 019 Color Sergeant UP.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Athyma nefte''''', the colour sergeant, is a species of brush-footed butterfly found in tropical South and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 16 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Typhoon Rusa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rusa 2002-08-27 0350Z.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Typhoon Rusa''' was the most powerful typhoon to strike South Korea in 43 years. It was the 21st JTWC tropical depression, the 15th named storm, and the 10th typhoon of the 2002 Pacific typhoon season. It developed on August 22 from the monsoon trough in the northwestern Pacific Ocean, well to the southeast of Japan. For several days, Rusa moved to the northwest, eventually intensifying into a powerful typhoon. On August 26, the storm moved across the Amami Islands of Japan, where Rusa left 20,000 people without power and caused two fatalities. Across Japan, the typhoon dropped torrential rainfall peaking at 902 mm (35.5 in) in Tokushima Prefecture. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:50, 23 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hein Eersel]]'''<br /> <small>''([[:nl:Hein Eersel]]) ([[:it:Hein Eersel]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:HeinEersel.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christiaan Hendrik "Hein" Eersel''' was a Surinamese linguist and cultural researcher. He served as Minister of Education and Population Development in the cabinet of acting Prime Minister Arthur Johan May. He was also the first chancellor of the University of Suriname. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:09, 30 Oktubre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Reclaim the Night]]'''<br /> <small>''([[:de:Reclaim the Night]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Reclaim the Night 2014.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Reclaim the Night''' is a movement started in Leeds in 1977 as part of the Women's Liberation Movement. Marches demanding that women be able to move throughout public spaces at night took place across England until the 1990s. Later, the organisation was revived and sponsors annual and national marches against rape and violence against women. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:40, 8 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ishe Komborera Africa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Ishe Komborera Africa.mp3|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''Ishe Komborera Africa'''" (Shona for: God Bless Africa), also called "Ishe Komborera Zimbabwe" (Shona for: God Bless Zimbabwe), was the Zimbabwean national anthem from 1980 to 1994. It was the country's first national anthem after gaining independence in 1980. It is a translation of 19th-century South African schoolteacher Enoch Sontonga's popular African hymn "Nkosi Sikelel' iAfrika" into Zimbabwe's native Shona and Ndebele languages. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, 13 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bhagavata Mela]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bhagavata Mela''' is a classical Indian dance that is performed in Tamil Nadu, particularly the Thanjavur area. It is choreographed as an annual Vaishnavism tradition in Melattur and nearby regions, and celebrated as a dance-drama performance art. The dance art has roots in a historic migration of practitioners of Kuchipudi, another Indian classical dance art, from Andhra Pradesh to the kingdom of Tanjavur. The term Bhagavata, state Brandon and Banham, refers to the Hindu text Bhagavata Purana. Mela is a Sanskrit word that means "gathering, meeting of a group" and connotes a folk festival. The traditional Bhagavata Mela performance acts out the legends of Hinduism, set to the Carnatic style music. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, 04:07, 20 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Zanskari]]'''<br /> <small>''([[:en:Zaniskari]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zaniskari Horse in Ladakh, India.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Zaniskari''' or '''Zanskari''' is a breed of small mountain horse or pony from Ladakh, in northern India. It is named for the Zanskar valley or region in Kargil district. It is similar to the Spiti breed of Himachal Pradesh, but is better adapted to work at high altitude. Like the Spiti, it shows similarities to the Tibetan breeds of neighbouring Tibet. It is of medium size, and is often grey in colour. The breed is considered endangered, as there are only a few hundred alive today, and a conservation programme has been started at Padum, Zanskar, in the Kargil district of Ladakh. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:44, 27 Nobyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sheikh Hussein]]'''<br /> <small>''([[:fr:Sheikh Hussein]]) ([[:it:Scec Hussèn]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sheikh Hussein.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sheikh Hussein''' is a town in south-eastern Ethiopia. The site has been recorded in the tentative list for UNESCO World Heritage List since 2011 as a religious, cultural and historical site. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:34, 4 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25921616 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Applaudissements aux fenêtres pendant la pandémie de Covid-19]]'''<br /> <small>''([[:es:Aplauso por los trabajadores de la salud]]) ([[:gl:Aplauso ao persoal sanitario]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Koronabirus konfinamendua Lasarten 2020-03-29.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> During the COVID-19 pandemic, applauding daily at a scheduled hour was a gesture of acclamation, recognition and gratitude towards health professionals in tribute to their work at the time. This habit emerged in January 2020 in Wuhan, where the pandemic originated, and then spread to several cities around the world during the quarantines and sanitary cordons ordered as preventive measures, Italy being the first one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:26, 11 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25925561 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jamaica Bay Wildlife Refuge]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Aerial view of Subway Island, July 2019.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jamaica Bay Wildlife Refuge''' is a wildlife refuge in New York City managed by the National Park Service as part of Gateway National Recreation Area. It is composed of the open water and intertidal salt marshes of Jamaica Bay. It lies entirely within the boundaries of New York City, divided between the boroughs of Brooklyn to the west and Queens to the east. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:05, 18 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25951007 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plant blindness]]'''<br /> <small>''([[:fr:Cécité botanique]]) ([[:de:Pflanzenblindheit]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plant blindness 0323.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Plant blindness''' is an informally-proposed form of cognitive bias, which in its broadest meaning, is a human tendency to ignore plant species. This includes such phenomena as not noticing plants in the surrounding environment, not recognizing the importance of plant life to the whole biosphere and to human affairs, a philosophical view of plants as an inferior form of life to animals and/or the inability to appreciate the unique features or aesthetics of plants. Related terms include plant‐neglect, zoo-centrism, and zoo‐chauvinism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:58, 25 Disyembre 2023 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25971304 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pax airship disaster]]'''<br /> <small>''([[:pt:Catástrofe do dirigível Pax]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sim new-mcclures-magazine 1902-09 19 5 (page 75 crop).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Pax''''' '''airship disaster''' was the explosion of the ''Pax'' airship on May 12, 1902, in Paris, which killed the Brazilian inventor Augusto Severo and the French mechanic Georges Saché. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 12:14, 8 January 2024 (UTC)'' </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26033876 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Conversion to Islam]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conversion à l'islam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sahadah-Topkapi-Palace.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Conversion to Islam''' is accepting Islam as a religion or faith and rejecting any other religion or irreligion. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:11, 15 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kinder der Landstrasse]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kinderdlandstrasse plakat.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kinder der Landstrasse''' (literally: Children of the Country Road) was a project implemented by the Swiss foundation Pro Juventute from 1926 to 1973. The project aimed to assimilate the itinerant Yenish people in Switzerland by forcibly removing their children from their parents and placing them in orphanages or foster homes. Approximately 590 children were affected by this program. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 02:02, 22 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Qurm Nature Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Al-Qurm Wetlands.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Qurm Nature Reserve''' is a national nature reserve in Muscat Governorate, Oman. Located on the Gulf of Oman coast, the reserve protects a mangrove forest and the surrounding wetland in a small estuary within the urban area of Qurm. Established in 1975, the reserve has been designated as an Important Bird Area since 1994, and as a protected Ramsar site since 2013. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:03, 29 Enero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26149847 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Timurid architecture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gur-e-Amir Mausolueum - Samarkand - Uzbekistan (7488414078).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Timurid architecture''' was an important stage in the architectural history of Iran and Central Asia during the late 14th and 15th centuries. The Timurid Empire (1370–1507), founded by Timur (d. 1405) and conquering most of this region, oversaw a cultural renaissance. In architecture, the Timurid dynasty patronized the construction of palaces, mausoleums, and religious monuments across the region. Their architecture is distinguished by its grand scale, luxurious decoration in tilework, and sophisticated geometric vaulting. This architectural style, along with other aspects of Timurid art, spread across the empire and subsequently influenced the architecture of other empires from the Middle East to the Indian subcontinent. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:23, 5 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26169542 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adoration of the Magi (Fra Angelico and Filippo Lippi)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Fra Angelico, Fra Filippo Lippi, The Adoration of the Magi.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''''Adoration of the Magi''''' is a tondo, or circular painting, of the Adoration of the Magi assumed to be that recorded in 1492 in the Palazzo Medici Riccardi in Florence as by Fra Angelico. It dates from the mid-15th century and is now in the National Gallery of Art in Washington D.C. Most art historians think that Filippo Lippi painted more of the original work, and that it was added to some years after by other artists, as well as including work by assistants in the workshops of both the original masters. It has been known as the Washington Tondo and Cook Tondo after Herbert Cook, and this latter name in particular continues to be used over 50 years after the painting left the Cook collection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 07:01, 12 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26187446 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:nl:Graf met de handjes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Weg langs het kerkhof tegenover 1, Roermond.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The monument '''Van Gorkum-Van Aefferden''', more well known as the "'''grave with the little hands'''" is a monumental Tombstone in the Dutch city of Roermond. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:24, 19 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Doorway effect]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''doorway effect''' is a known psychological event where a person's short-term memory declines when passing through a doorway moving from one location to another when it would not if they had remained in the same place. People experience this effect by forgetting what they were going to do, thinking about, or planning upon entering a different room. This is thought to be due to the change in one's physical environment, which is used to distinguish boundaries between remembered events: memories of events encountered in the present environment are more accessible than those beyond it. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:30, 26 Pebrero 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sissieretta Jones]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:1899 poster of Mme. M. Sissieretta Jones.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Matilda Sissieretta Joyner Jones''' (January 5, 1868, or 1869 – June 24, 1933) was an American soprano. She sometimes was called "The Black Patti" in reference to Italian opera singer Adelina Patti. Jones' repertoire included grand opera, light opera, and popular music <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 4 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26313143 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Preventative Coup of November 11]]'''<br /> <small>''([[:es:Golpe de Estado en Brasil de 1955]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Exército na casa de Café Filho.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Preventative Coup of November 11''' sometimes called the '''1955 Brazilian coup d'état''' or referred to as an "anti-coup" or a "counter-coup" (Portuguese: ''Novembrada, Movimento de 11 de Novembro, Contragolpe, Golpe Preventivo do Marechal Lott'') was a series of military and political events led by Henrique Teixeira Lott that resulted in Nereu Ramos assuming the presidency of Brazil until being peacefully succeeded by Juscelino Kubitschek a few months later. The bloodless coup removed Carlos Luz from the presidency because he was suspected of plotting to prevent Kubitschek from taking office. As a result of the tensions, Brazil had three presidents in the span of a single week. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 11 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hojang Taret]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hojang Taret''' is a classical Meitei language play based on Euripides's ancient Greek tragedy The Phoenician Women. It is directed by Oasis Sougaijam and produced by The Umbilical Theatre in Imphal, Kangleipak. It depicts the moral ambiguities of conflict between brothers resulting to the ruination of the ancient city of Thebes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:53, 18 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Magna Lykseth-Skogman]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Magna Lykseth in Tristan och Isolde at Kungliga Operan 1909 - SMV - GL164.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magna Elvine Lykseth-Skogman''' (6 February 1874 – 13 November 1949), also known as Magna Lykseth-Schjerven, was a Norwegian-born Swedish operatic soprano. After making her début at the Royal Swedish Opera in 1901 as Santuzza in Cavalleria rusticana, she was engaged there until 1918 becoming the company's prima donna. She performed leading roles in a wide range of operas but is remembered in particular for her Wagnerian interpretations, creating Brünnhilde in the Swedish premières of Siegfried and Götterdämmerung, and Isolde in 1909. Considered to be one of the most outstanding Swedish opera singers of her generation, she was awarded the Litteris et Artibus medal in 1907 and became a member of the Royal Swedish Academy of Music in 1912 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:00, 25 Marso 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26447450 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lidder Valley]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pahalgam Valley.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Lidder Valley''' or Liddar Valley is a Himalayan sub-valley that forms the southeastern corner of Anantnag district in Indian-administered Kashmir. The Lidder River flows down the valley. The entrance to the valley lies 7 km northeast from Anantnag town and 62 km southeast from Srinagar, the summer capital of Jammu and Kashmir. It is a 40-km-long gorge valley with an average width of 3 km. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:15, 1 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26509189 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Operation Kraai]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Overzicht van het vliegveld te Djokja vanuit de 'Control Tower', Bestanddeelnr 5128.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Operation Kraai''' (Operation Crow) was a Dutch military offensive against the de facto Republic of Indonesia in December 1948 after negotiations failed. With the advantage of surprise the Dutch managed to capture the Indonesian Republic's temporary capital, Yogyakarta, and seized Indonesian leaders such as de facto Republican President Sukarno. This apparent military success was however followed by guerrilla warfare, while the violation of the Renville Agreement ceasefire diplomatically isolated the Dutch, leading to the Dutch–Indonesian Round Table Conference and recognition of the United States of Indonesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:47, 8 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26550154 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Павильон Росси]]'''<br /> <small>''([[:en:Rossi Pavilion]])&#32;([[:fr:Pavillon Rossi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rossi's Pavilion in Mikhailovsky Garden. Saint-Petersburg. 1825..jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rossi Pavilion''' (Russian: Павильон Росси) is a pavilion on the bank of the Moyka River in the Mikhailovsky Garden in Saint Petersburg. It was designed by architect Carlo Rossi in the early 1820s and built in 1825 during his redevelopment of the garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:53, 15 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26565118 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Devorà Ascarelli]]'''<br /> <small>''([[:it:Debora Ascarelli]])&#32;([[:es:Devorà Ascarelli]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Devorà Ascarelli''' was a 16th-century Italian poet living in Rome, Italy. Ascarelli may have been the first Jewish woman to have a book of her own work published. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:35, 22 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1989 Serbian general election]]'''<br /> <small>''([[:sr:Председнички избори у Србији 1989.]])&#32;([[:vi:Tổng tuyển cử Serbia 1989]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Parliament of SR Serbia (1989–1991).svg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''General elections were held in Serbia''', a constituent federal unit of SFR Yugoslavia, on 12 November 1989 to elect the president of the presidency of the Socialist Republic of Serbia and delegates of the Assembly of SR Serbia. Voting for delegates also took place on 10 and 30 November 1989. In addition to the general elections, local elections were held simultaneously. These were the first direct elections conducted after the adoption of the 1974 Yugoslav Constitution and the delegate electoral system, and the last elections conducted under a one-party system. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:32, 29 Abril 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heinrich Bünting]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Heinrich Bünting''' (1545 – 1606) was a Protestant pastor and theologian. He is best known for his book of woodcut maps titled Itinerarium Sacrae Scripturae (Travel book through Holy Scripture) first published in 1581. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:27, 6 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:var(--background-color-backdrop-dark, #DDDDDD); border:1px solid #BBBBBB; color:var(--color-inverted, #000000); padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ruyan (district)]]'''<br /> <small>''([[:fa:رویان (طبرستان)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Northern Iran and its surroundings during the Iranian intermezzo.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ruyan''' (Persian: رویان), later known as Rustamdar (رستمدار), was the name of a mountainous district that encompassed the western part of Tabaristan/Mazandaran, a region on the Caspian coast of northern Iran. In Iranian mythology, Ruyan appears as one of the places that the legendary archer Arash shot his arrow from, reaching the edge of Khorasan to mark the border between Iran and Turan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:39, 13 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26755244 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Turlough (lake)]]'''<br /> <small>''([[:de:Turlough]])&#32;([[:no:Turlough]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Carran Turlough.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''turlough''' is a seasonal or periodic water body found mostly in limestone karst areas of Ireland, west of the River Shannon. [...] The water bodies fill and empty with the changes in the level of the water table, usually being very low or empty during summer and autumn and full in the winter. As groundwater levels drop the water drains away underground through cracks in the karstic limestone. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:31, 20 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26789673 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Geiranger Church]]'''<br /> <small>''([[:no:Geiranger kirke]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Iglesia parroquial, Geiranger, Noruega, 2019-09-07, DD 84-97 PAN.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Geiranger Church''' (Norwegian: Geiranger kyrkje) is a parish church of the Church of Norway in Stranda Municipality in Møre og Romsdal county, Norway. It is located in the village of Geiranger, and the end of the famous Geirangerfjorden. It is the church for the Geiranger parish which is part of the Nordre Sunnmøre prosti (deanery) in the Diocese of Møre. The white, wooden church was built in an octagonal design in 1842 using plans drawn up by the architect Hans Klipe. The church seats about 165 people. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:48, 27 Mayo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Guillermo Larrazábal]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Guillermo Larrazábal Arzubide''' (10 February 1907 – 1983) was a Spanish stained glass artist who was active in Ecuador. He is considered Ecuador's most important stained glass artist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:14, 3 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:de:Magdalena Zeger]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magdalena Zeger''' ([mak.da.ˈleː.na ˈt͡seː.gɐ], * 1491; † 16. January 1568 in Kolding) was a calendar maker, astronomer and astrologist. Her Hamburg almanacs and forecasts from 1561 and 1563 have been preserved. Zeger's calendars are the first independent publications by a woman in the field of astronomy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:29, 17 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koreans in Micronesia]]'''<br /> <small>''([[:zh:朝鮮裔密克羅尼西亞人]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koreans in Micronesia''' used to form a significant population before World War II, when most of the region was ruled as the South Seas Mandate of the Empire of Japan; for example, they formed 7.3% of the population of Palau in 1943. However, after the area came under the control of the United States as the Trust Territory of the Pacific Islands, most Koreans returned to their homeland. As of 2013, about seven thousand South Korean expatriates & immigrants and Korean Americans reside in the Marianas (Guam and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands), which have remained under U.S. control, while only around two hundred South Korean expatriates reside in the independent countries of Micronesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 04:03, 24 Hunyo 2024 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roller printing on textiles]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Silverstudio.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Roller printing''' on fabrics is a textile printing process patented by Thomas Bell of Scotland in 1783 in an attempt to reduce the cost of the earlier copperplate printing. This method was used in Lancashire fabric mills to produce cotton dress fabrics from the 1790s, most often reproducing small monochrome patterns characterized by striped motifs and tiny dotted patterns called "machine grounds". Improvements in the technology resulted in more elaborate roller prints in bright, rich colours from the 1820s; Turkey red and chrome yellow were particularly popular. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:44, 1 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:India naming dispute]]'''<br /> <small>''([[:ur:انڈیا نام کا تنازعہ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''India naming dispute''' in 1947 refers to the argument over the use of the name India during and after the partition of British Raj, between the countries of Pakistan and the Republic of India. This dispute involved key figures such as Lord Mountbatten, the last Viceroy of British Raj, and Muhammad Ali Jinnah, the leader of the Muslim League and a founder of Pakistan. By 1947, the British Raj was going to be divided into two new nation states – Hindustan and Pakistan. Jinnah was initially convinced that Hindustan would not use the term India, since it lacked indigenous pedigree, etymologically and historically India meant the Indus Valley (modern-Pakistan). He also opposed the use of the name India as it would cause confusion regarding history. The disagreement had significant implications for national identity and international recognition. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 8 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adumu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Maasai 2012 05 31 2782 (7522645058).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Adumu''', is a type of dance that the Maasai people of Kenya and Tanzania practice. Young Maasai warriors generally perform the energetic and acrobatic dance at ceremonial occasions including weddings, religious rites, and other significant cultural events. The Adumu dance is characterized by a sequence of jumps performed by the dancers, who stand in a circle and alternately jump while keeping their bodies as straight and upright as possible. In addition to wearing vividly colored shúkàs (clothes) and beaded jewelry, the dancers are typically clad in traditional Maasai costume. Traditional Maasai songs and chants are also performed during the dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:15, 15 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rathaus-Glockenspiel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:2019-11-16, Glockenspiel, Neues Münchner Rathaus, IMG 7463 edit Christoph Braun.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rathaus-Glockenspiel''' is a large mechanical clock located in Marienplatz Square, in the heart of Munich, Germany. Famous for its life-size characters, the clock twice daily re-enacts scenes from Munich's history. First is the story of the marriage of Duke Wilhelm V to Renata of Lorraine in 1568, followed by the story of the Schäfflerstanz, also known as the coopers' dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 22 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nederlandsche Cocaïnefabriek]]'''<br /> <small>''([[:es:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])&#32;([[:nl:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Nederlandsche Cocainefabriek Schinkelstraat Amsterdam architect HH Baanders 1902.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Nederlandsche Cocaïnefabriek''' (Dutch pronunciation: [ˈneːdərlɑntsə koːkaːˈinəfaːˌbrik]; English: Dutch Cocaine Factory) or NCF was an Amsterdam-based company producing cocaine for medical purposes in the 20th century. It imported its raw materials mainly from the Dutch East Indies and sold its products across Europe, making good profits especially in the early years of World War I. The NCF produced morphine, heroin and ephedrine as well. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 29 Hulyo 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Suffrage drama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pamphlet from NAWSA for women's suffrage plays, page 1.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Suffrage drama''' (also known as suffrage plays or suffrage theatre) is a form of dramatic literature that emerged during the British women's suffrage movement in the early twentieth century. Suffrage performances lasted approximately from 1907-1914. Many suffrage plays called for a predominant or all female cast. Suffrage plays served to reveal issues behind the suffrage movement. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 5 Agosto 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Karatgurk]]'''<br /> <small>''([[:it:Karatgurk]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the Australian Aboriginal mythology of the Aboriginal people of south-eastern Australian state of Victoria, the '''Karatgurk''' were seven sisters who represented the constellation known in western astronomy as the Pleiades. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 12 Agosto 2024 (UTC)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27264174 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:B1 (classification)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''B1''' is a medical-based Paralympic classification for blind sport. Athletes in this classification are totally or almost totally blind. It is used by a number of blind sports including blind tennis, para-alpine skiing, para-Nordic skiing, blind cricket, blind golf, five-a-side football, goalball and judo. Some other sports, including adaptive rowing, athletics and swimming, have equivalents to this class. The B1 classification was first created by the IBSA in the 1970s, and has largely remained unchanged since despite an effort by the International Paralympic Committee (IPC) to move towards a more functional and evidence-based classification system. Classification is often handled on the international level by the International Blind Sports Federation (IBSA) but it sometimes handled by national sport federations. There are exceptions for sports like athletics and cycling, where classification is handled by their own governing bodies. Equipment utilized by competitors in this class may differ from sport to sport, and may include sighted guides, guide rails, beeping balls and clapsticks. There may be some modifications related to equipment and rules to specifically address needs of competitors in this class to allow them to compete in specific sports. Some sports specifically do not allow a guide, whereas cycling and skiing require one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 19 Agosto 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27278917 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Erzi (village)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Caucasus, Ingushetia, Ингушские боевые и смотровые башни, горы Кавказа.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Erzi''' (Russian: Эрзи; Ingush: Аьрзи, romanized: Ärzi, lit. 'Eagle') is a medieval village (aul) in the Dzheyrakhsky District of Ingushetia. It is part of the rural settlement (administrative center) of Olgeti. The entire territory of the settlement is included in the Dzheyrakh-Assa State Historical-Architectural and Natural Museum-Reserve and is under state protection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:19, 26 Agosto 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27345183 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cappadocian calendar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cappadocian calendar''' was a solar calendar that was derived from the Persian Zoroastrian calendar. It is named after the historic region Cappadocia in present-day Turkey, where it was used. The calendar, which had 12 months of 30 days each and five epagomenal days, originated between 550 and 330 BC, when Cappadocia was part of the Persian Achaemenid Empire. The Cappadocian calendar was identical to the Zoroastrian calendar; this can be seen in its structure, in the Avestan names and in the order of the months. The Cappadocian calendar reflects the Iranian cultural influence in the region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:42, 9 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27357319 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Albania)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Albanian: Dita e Pavarësisë) is a public holiday in Albania observed on 28 November. It commemorates the Albanian Declaration of Independence (from the Ottoman Empire), which was ratified by the All-Albanian Congress on 28 November 1912, establishing the state of Albania. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:29, 23 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Bahrain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Birds in Al-Areen Wildlife Park.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The wildlife of the archipelago of Bahrain, is more varied than might be expected of this small group of islands in the Persian Gulf. Apart from a strip of the north and west of the main island, where crops are grown with irrigation, the land is arid. With a very hot dry summer, a mild winter, and brackish groundwater, the plants need adaptations in order to survive. Nevertheless, 196 species of higher plant have been recorded here, as well as about seventeen species of terrestrial mammals, many birds and reptiles, and many migratory birds visit the islands in autumn and spring. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 30 Setyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Little Danes experiment]]'''<br /> <small>''([[:fa:آزمایش دانمارکی‌های کوچک]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Children play at a Danish Red Cross-run orphanage in Greenland.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''little Danes experiment''' was a 1951 Danish operation where 22 Greenlandic Inuit children were sent to Danish foster families in an attempt to re-educate them as "little Danes". While the children were all supposed to be orphans, most were not. Six children were adopted while in Denmark, and sixteen returned to Greenland, only to be placed in Danish-speaking orphanages and never live with their families again. Half of the children experienced mental health disturbances, and half of them died in young adulthood. The government of Denmark officially apologised in 2020, after several years of demands from Greenlandic officials. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:16, 14 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kharayeb]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Muharram 1Oth-Ashouraa 2007 in Kharayeb - panoramio.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kharayeb''' (Arabic: الخرايب) is a historic town in the Sidon District in the South Governorate, Lebanon. The town is 77 km (48 mi) south of Beirut, and stands at an average altitude of 190 m (620 ft) above sea level. The town boasts a rich historical legacy, with archaeological excavations revealing a complex settlement history spanning from Prehistory to the Ottoman period. Notably, Kharayeb's origins can be traced back to the Persian period (539–330 BC), when it played a pivotal role in the region's agricultural and economic landscape, culminating in the construction of its Phoenician temple around the 6th century BC. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:38, 21 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas horror]]'''<br /> <small>''([[:es:Terror navideño]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Christmascarol1843 -- 169.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas horror''' is a fiction genre and film genre that incorporates horror elements into a seasonal setting. It is popular in multiple countries. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:05, 28 Oktubre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Placenta cake]]'''<br /> <small>''([[:simple:Placenta cake]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bucharest, Greek pie-maker, 1880.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Placenta cake''' is a dish from ancient Greece and Rome consisting of many dough layers interspersed with a mixture of cheese and honey and flavored with bay leaves, baked and then covered in honey. The dessert is mentioned in classical texts such as the Greek poems of Archestratos and Antiphanes, as well as the De agri cultura of Cato the Elder. It is often seen as the predecessor of baklava and börek. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:17, 4 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trisomy 16]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chromosome 16.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trisomy 16''' is a chromosomal abnormality in which there are 3 copies of chromosome 16 rather than two. It is the most common trisomy leading to miscarriage and the second most common chromosomal cause of it, closely following X-chromosome monosomy. About 6% of miscarriages have trisomy 16. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:09, 11 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27708700 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Boana platanera]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Rana platanera - Boana platanera.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Boana platanera''''', commonly known as the banana tree dwelling frog, is a species of tree frog in the family Hylidae. It is distributed within Venezuela, Colombia, Panama, and Trinidad and Tobago. Boana platanera was described in 2021, and individuals of the species were previously classified as Boana crepitans or Boana xerophylla. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:53, 18 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27735014 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wang Su-bok]]'''<br /> <small>''([[:fa:وانگ سو بوک]])&#32;([[:ko:왕수복]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Wang Su-bok''' was a singer from North Korea, who was the most popular singer in Japanese-occupied Korea in 1935. She was credited as a ground-breaking female artist, whose work led the way for the modern K-pop phenomenon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 25 Nobyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Storm Filomena]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Spain’s chilly blanket ESA22415247.jpeg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Storm Filomena''' was an extratropical cyclone in early January 2021 that was most notable for bringing unusually heavy snowfall to parts of Spain, with Madrid recording its heaviest snowfall in over a century, and with Portugal being hit less severely. The eighth named storm of the 2020–21 European windstorm season, Filomena formed over the Atlantic Ocean close to the Canary Islands on 7 January, subsequently taking a slow track north-eastwards towards the Iberian Peninsula and then eastwards across the Mediterranean Sea. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:48, 2 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Syrian literature]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Poem about Baybars page 1 from Hakawati book.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Syrian literature''' is modern fiction written or orally performed in Arabic by writers from Syria since the independence of the Syrian Arab Republic in 1946. It is part of the historically and geographically wider Arabic literature. The modern states of Syria, Lebanon, Jordan, Israel as well as the Palestinian autonomous areas only came into being in the mid-20th century. Therefore, Syrian literature has since been referred to by literary scholarship as the national literature of the Syrian Arab Republic, as well as the works created in Arabic by Syrian writers in the diaspora. This literature has been influenced by the country's political history, the literature of other Arabic-speaking countries and, especially in its early days, by French literature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 9 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mars ocean theory]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:AncientMars.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Mars ocean theory''' states that nearly a third of the surface of Mars was covered by an ocean of liquid water early in the planet's geologic history. This primordial ocean, dubbed Paleo-Ocean or Oceanus Borealis (/oʊˈsiːənəs ˌbɒriˈælɪs/ oh-SEE-ə-nəs BORR-ee-AL-iss), would have filled the basin Vastitas Borealis in the northern hemisphere, a region that lies 4–5 km (2.5–3 miles) below the mean planetary elevation, at a time period of approximately 4.1–3.8 billion years ago. Evidence for this ocean includes geographic features resembling ancient shorelines, and the chemical properties of the Martian soil and atmosphere <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 16 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2023 Slovenia floods]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Sava v Tacnu 4. avgusta ob 16h.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In August 2023, major floods occurred in large part of Slovenia and neighbouring areas of Austria and Croatia due to heavy rain. Amongst others, the level of rivers Sava, Mur and Drava was exceptionally high. Several settlements and transport links in Slovene Littoral, Upper Carniola and Slovenian Carinthia were flooded. Due to the amount of rain, the streams in Idrija, Cerkno and Škofja Loka Hills overflowed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:55, 23 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Uganda Railways Corporation]]'''<br /> <small>''([[:de:Schienenverkehr in Uganda]])&#32;([[:no:Uganda Railways Corporation]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:9620 mit Güterzug.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Uganda Railways Corporation''' (URC) is the parastatal railway of Uganda. It was formed after the breakup of the East African Railways Corporation (EARC) in 1977 when it took over the Ugandan part of the East African railways. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:37, 30 Disyembre 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28019313 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Internment of Japanese Canadians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Japanese road camp.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> From 1942 to 1949, Canada forcibly relocated and incarcerated over 22,000 Japanese Canadians—comprising over 90% of the total Japanese Canadian population—from British Columbia in the name of "national security". The majority were Canadian citizens by birth and were targeted based on their ancestry. This decision followed the events of the Japanese Empire's war in the Pacific against the Western Allies, such as the invasion of Hong Kong, the attack on Pearl Harbor in Hawaii, and the Fall of Singapore which led to the Canadian declaration of war on Japan during World War II. Similar to the actions taken against Japanese Americans in neighbouring United States, this forced relocation subjected many Japanese Canadians to government-enforced curfews and interrogations, job and property losses, and forced repatriation to Japan <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:56, 6 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28070038 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas seals]]'''<br /> <small>''([[:no:Julemerke]])&#32;([[:ru:Рождественская виньетка]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:1915 US Christmas Seal.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas seals''' are adhesive labels that are similar in appearance to postage stamps that are sold then affixed to mail during the Christmas season to raise funds and awareness for charitable programs. Christmas seals have become particularly associated with lung diseases such as tuberculosis, and with child welfare in general. They were first issued in Denmark beginning in 1904, with Sweden and Iceland following with issues that same year. Thereafter the use of Christmas seals proved to be popular and spread quickly around the world, with 130 countries producing their own issues. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 13 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28086717 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Nagorno-Karabakh clashes]]'''<br /> <small>''([[:it:Scontri del Nagorno Karabakh del 2010]])&#32;([[:tr:2010 Dağlık Karabağ çatışmaları]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''2010 Nahorno karabakh war''' were a series of exchanges of gunfire that took place on February 18 on the line of contact dividing Azerbaijani and the Karabakh Armenian military forces. Azerbaijan accused the Armenian forces of firing on the Azerbaijani positions near Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı and Cavahirli villages, as well as in uplands of Agdam Rayon with small arms fire including snipers. As a result, three Azerbaijani soldiers were killed and one wounded. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:20, 20 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28099770 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jinnah's birthday]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Yorkstatue.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jinnah's Birthday''', officially Quaid-e-Azam Day and sometimes known as Quaid Day, is a public holiday in Pakistan observed annually on 25 December to celebrate the birthday of the founder of Pakistan, Muhammad Ali Jinnah, known as Quaid-i-Azam ("Great Leader"). A major holiday, commemorations for Jinnah began during his lifetime in 1942, and have continued ever since. The event is primarily observed by the government and the citizens of the country where the national flag is hoisted at major architectural structures such as private and public buildings, particularly at the top of Quaid-e-Azam House in Karachi. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:30, 27 Enero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28156501 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:French conquest of Corsica]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bataille de Ponte Novu.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''French conquest of Corsica''' was a successful expedition by French forces of the Kingdom of France under Comte de Vaux, against Corsican forces under Pasquale Paoli of the Corsican Republic. The expedition was launched in May 1768, in the aftermath of the Seven Years' War. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:21, 3 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Assassination of Spencer Perceval]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:PercevalShooting.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 11 May 1812, at about 5:15 pm, Spencer Perceval, the prime minister of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, was shot dead in the lobby of the House of Commons by John Bellingham, a Liverpool merchant with a grievance against the government. Bellingham was detained; four days after the murder, he was tried, convicted and sentenced to death. He was hanged at Newgate Prison on 18 May, one week after the assassination and one month before the start of the War of 1812. Perceval remains the sole British prime minister to have been assassinated. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 10 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Malagasy constitutional referendum]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A constitutional referendum was held in Madagascar on 17 November 2010, in which voters approved a proposal for the state's fourth Constitution. The Malagasy people were asked to answer "Yes" or "No" to the proposed new constitution, which was considered to help consolidate Andry Rajoelina's grip on power. At the time of the referendum, Rajoelina headed the governing Highest Transitional Authority (HAT), an interim junta established following the military-backed coup d'état against then President Marc Ravalomanana in March 2009. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:21, 17 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28245290 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cooler Heads Coalition]]'''<br /> <small>''([[:de:Cooler Heads Coalition]])&#32;([[:fr:Cooler Heads Coalition]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cooler Heads Coalition''' is a politically conservative "informal and ad-hoc group" in the United States, financed and operated by the Competitive Enterprise Institute. The group, which rejects the scientific consensus on climate change, made efforts to stop the government from addressing climate change. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:23, 24 Pebrero 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28300238 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Transmissor de Ondas]]'''<br /> <small>''([[:en:Wave Transmitter]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Esq eletr transm ondas color.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Transmissor de Ondas''' é um equipamento precursor do rádio, desenvolvido por Roberto Landell de Moura na década de 1890, capaz de transmitir áudio via ondas eletromagnéticas, com sua primeira demonstração pública documentada tendo ocorrido no dia 16 de julho de 1899. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:50, 3 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Smoky (mascotte olimpica)]]'''<br /> <small>''([[:en:Smoky (Olympic mascot)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Smoky 1932 Olympic Village Mascot.webp|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Smoky''' (Los Angeles, 1931 o 1932 - Los Angeles, aprile 1934), occasionalmente scritto Smokey, è stato un cane che divenne la mascotte del villaggio olimpico estivo del 1932 e, successivamente, dell'evento generale. Pur non essendo oggi riconosciuto dal CIO, è stato, seppur non in modo ufficiale, la prima mascotte olimpica dei Giochi, oltre che a essere attualmente l'unica a essere stata un animale vero. Le successive edizioni non ebbero mascotte, dovendo aspettare i X Giochi olimpici invernali di Grenoble nel 1968 per ritrovarne una ufficialmente riconosciuta, lo sciatore stilizzato Schuss, allora non considerato ufficiale ma successivamente riconosciuto come tale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:51, 10 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Amazonas, o maior rio do mundo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Amazonas, o maior rio do mundo]])&#32;([[:es:Amazonas, o maior rio do mundo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frame A from Amazonas, o maior rio do mundo.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Amazonas, o maior rio do mundo''''' (lit. 'Amazon: The Greatest River in the World') is a 1922 Brazilian silent documentary film produced in 1918 by Silvino Santos. It is a black-and-white film that portrays life in the Amazon rainforest. Completed in 1920, it is considered one of the oldest cinematic records of the Amazon. It was presumed lost in 1931 and only rediscovered in 2023 at the Czech Film Archive. Silvino Santos produced the work over three years using sophisticated cinematic techniques, which led it to be deemed of "immense artistic value" by Le Monde. It has also been described as the "Holy Grail of Brazilian silent cinema" by The Guardian. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:57, 17 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28392163 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ali of the Eretnids]]'''<br /> <small>''([[:tr:Alaaddin Ali Bey]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ala al-Din Ali''' (January 1353 – August 1380) was the third Sultan of the Eretnids ruling from 1366 until his death. He inherited the throne at a very early age and was removed from administrative matters. He was characterized as particularly keen on personal pleasures, which later discredited his authority. During his rule, emirs under the Eretnids enjoyed considerable autonomy, and the state continued to shrink as neighboring powers captured several towns. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:59, 24 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28433698 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chilembwe uprising]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chilembwe supporters being led to be executed (cropped).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Chilembwe uprising''' was a rebellion against British colonial rule in Nyasaland (modern-day Malawi) which took place in January 1915. It was led by John Chilembwe, an American-educated Baptist minister. Based around his church in the village of Mbombwe in the south-east of the colony, the leaders of the revolt were mainly from an emerging black middle class. They were motivated by grievances against the British colonial system, which included forced labour, racial discrimination and new demands imposed on the African population following the outbreak of World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:52, 31 Marso 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1930 Bago earthquake]]'''<br /> <small>''([[:my:၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Thiao Mueang Phama (1955, p. 165).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> An earthquake affected Myanmar on 5 May 1930 with a moment magnitude (Mw ) 7.4. The shock occurred 35 km (22 mi) beneath the surface with a maximum Rossi–Forel intensity of IX (Devastating tremor). The earthquake was the result of rupture along a 131 km (81 mi) segment of the Sagaing Fault—a major strike-slip fault that runs through the country. Extensive damage was reported in the southern part of the country, particularly in Bago and Yangon, where buildings collapsed and fires erupted. At least 550, and possibly up to 7,000 people were killed. A moderate tsunami struck the Burmese coast which caused minor damage to ships and a port. It was felt for over 570,000 km2 (220,000 sq mi) and as far as Shan State and Thailand. The mainshock was followed by many aftershocks; several were damaging. The December earthquake was similarly sized which also occurred along the Sagaing Fault. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:54, 7 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Museum of Zoology of the University of São Paulo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Museu de Zoologia da USP 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Museum of Zoology of the University of São Paulo''' (Portuguese: Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo, abbreviated MZUSP) is a public natural history museum located in the historic Ipiranga district of São Paulo, Brazil. The MZUSP is an educational and research institution that is part of the University of São Paulo. The museum began at the end of the 19th century as part of the Museu Paulista; in 1941, it moved into a dedicated building. In 1969 the museum became a part of the University of São Paulo, receiving its current name. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:27, 14 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fear of crime]]'''<br /> <small>''([[:ar:الخوف من الجريمة]])&#32;([[:it:Criminofobia]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fear of crime''' refers to the fear of being a victim of crime, which is not necessarily reflective of the actual probability of being such a victim. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 21 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28559524 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heritage preservation in South Korea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Korean.Dance-03.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The heritage preservation system of South Korea is a multi-level program aiming to preserve and cultivate Korean cultural heritage. The program is administered by the Cultural Heritage Administration (CHA), and the legal framework is provided by the Cultural Heritage Protection Act of 1962, last updated in 2012. The program started in 1962 and has gradually been extended and upgraded since then. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:57, 28 Abril 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lhamana]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:We-Wa, a Zuni berdache, weaving - NARA - 523796 (cropped).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lhamana''', in traditional Zuni culture, are biologically male people who take on the social and ceremonial roles usually performed by women in their culture, at least some of the time. They wear a mixture of women's and men's clothing and much of their work is in the areas usually occupied by Zuni women. Some contemporary lhamana participate in the pan-Indian two-spirit community. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 07:29, 5 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Gruppo del Sileno]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Parco3.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sileno ed Egle con Mnasilo e Cromi''', meglio noto come Gruppo del Sileno, è un monumento in marmo di Carrara, realizzato da Jean-Baptiste Boudard nel 1765 per il Giardino Ducale di Parma; sostituito nel 1991 con una copia in polvere di marmo e resina, l'originale si trova provvisoriamente nel chiostro della Fontana del monastero di San Paolo, in attesa della definitiva collocazione prevista all'interno del palazzetto Eucherio Sanvitale nel parco Ducale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:29, 12 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28709947 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lorrin A. Thurston]]'''<br /> <small>''([[:fi:Lorrin Thurston]])&#32;([[:ko:로린 A. 서스턴]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lorrinandrewsthurston1892.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lorrin Andrews Thurston''' (July 31, 1858 – May 11, 1931) was a Hawaiian citizen lawyer, politician, and businessman. Thurston played a prominent role in the revolution that overthrew the Hawaiian Kingdom to replace Queen Liliʻuokalani with the Republic of Hawaii, with discreet US support for which Congress much later apologized. He published the Pacific Commercial Advertiser (a forerunner of the present-day Honolulu Star-Advertiser), and owned other enterprises. From 1906 to 1916, he and his network lobbied with national politicians to create a national park to preserve the Hawaiian volcanoes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 19 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28731710 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lamiera bugnata]]'''<br /> <small>''([[:en:Tread plate]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Diamond Plate.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Una '''lamiera bugnata''' o mandorlata è una lamiera di metallo ottenuta dalla laminazione di una bramma attraverso rulli che, tramite punzonatura o goffratura, imprimono sulla lamina rilievi a forma di rombo o ellisse, detti bugne. Nel caso questi rilievi siano alternati singolarmente nei due assi, si parla di lamiera diamantata, mentre se le forme sono predisposte in maniera parallela per formare piccoli quadranti tra di loro tangenti, questo pattern viene identificato con il nome di mandorlato. We tend to ignore the fact that this type of plate is the only reason we don't slip when we walk on steel and wet or frozen surfaces. The Italian article it's short but quite complete, and has just the right amount of citations, unlike other poor languages' versions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 06:04, 26 Mayo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28751788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Angelo azzurro (cocktail)]]'''<br /> <small>''([[:es:Ángel azul (cóctel)]])&#32;([[:fr:Ange bleu (cocktail)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Angelo Azzurro Cocktail.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''angelo azzurro''' è un cocktail alcolico italiano. È considerato uno dei cocktail più popolari in Italia negli anni novanta, insieme al B-52 e all'Invisibile. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 05:39, 2 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fi:Kotiryssä]]'''<br /> <small>''([[:en:Kotiryssä]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''kotiryssä''' (jocular Finnish: one’s home Russky or home Russian) was a Soviet or Russian contact person of a Finnish politician, bureaucrat, businessman or other important person. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:33, 9 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Future self]]'''<br /> <small>''([[:pl:Przyszła jaźń]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the psychology of self, the '''future self''' concerns the processes and consequences associated with thinking about oneself in the future. People think about their future selves similarly to how they think about other people. The extent to which people feel psychologically connected (e.g., similarity, closeness) to their future self influences how well they treat their future self. When people feel connected to their future self, they are more likely to save for retirement, make healthy decisions, and avoid ethical transgressions. Interventions that increase feelings of connectedness with future selves can improve future-oriented decision making across these domains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 16 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pictorial map]]'''<br /> <small>''([[:fa:نقشه تصویری]])&#32;([[:ja:絵地図]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Blake Britain Spearhead of Attack.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pictorial maps''' (also known as illustrated maps, panoramic maps, perspective maps, bird's-eye view maps, and geopictorial maps) depict a given territory with a more artistic rather than technical style. It is a type of map in contrast to road map, atlas, or topographic map. The cartography can be a sophisticated 3-D perspective landscape or a simple map graphic enlivened with illustrations of buildings, people and animals. They can feature all sorts of varied topics like historical events, legendary figures or local agricultural products and cover anything from an entire continent to a college campus. Drawn by specialized artists and illustrators, pictorial maps are a rich, centuries-old tradition and a diverse art form that ranges from cartoon maps on restaurant placemats to treasured art prints in museums. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:18, 23 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Queen Elizabeth University Hospital]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:QEUH.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Queen Elizabeth University Hospital''' (QEUH) is a 1,677-bed acute hospital located in Govan, in the south-west of Glasgow, Scotland. The hospital is built on the site of the former Southern General Hospital and opened at the end of April 2015. The hospital comprises a 1,109-bed adult hospital, a 256-bed children's hospital and two major Emergency Departments; one for adults and one for children. There is also an Immediate Assessment Unit for local GPs and out-of-hours services, to send patients directly, without having to be processed through the Emergency Department. The retained buildings from the former Southern General Hospital include the Maternity Unit, the Institute of Neurological Sciences, the Langlands Unit for medicine of the elderly and the laboratory. The whole facility is operated by NHS Greater Glasgow and Clyde, and is one of the largest acute hospital campuses in Europe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:05, 30 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Non-constituency Member of Parliament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''Non-constituency Member of Parliament''' (NCMP) is a member of an opposition political party in Singapore who, as stipulated in Article 39 of the Constitution and the Parliamentary Elections Act, is declared to have been elected a Member of Parliament (MP) without constituency representation, despite having lost in a general election, by virtue of having been one of the opposition candidates with the highest vote shares among the unelected. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:10, 7 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immunolabeling]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Immunolabeling process image.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Immunolabeling''' is a biochemical process that enables the detection and localization of an antigen to a particular site within a cell, tissue, or organ. Antigens are organic molecules, usually proteins, capable of binding to an antibody. These antigens can be visualized using a combination of antigen-specific antibody as well as a means of detection, called a tag, that is covalently linked to the antibody <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> ---[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:44, 14 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28945528 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Vespa analis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Plumpy hornet on the ground - 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Vespa analis''''', the yellow-vented hornet, is a species of common hornet found in Southeast Asia <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:28, 21 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28984647 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fernando de Noronha Marine National Park]]'''<br /> <small>''([[:pt:Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Baía dos Porcos - Fernando de Noronha (32811749914).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fernando de Noronha Marine National Park''' (Portuguese: Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha) is a national park in the state of Pernambuco, Brazil. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:41, 28 Hulyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29047614 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Xie Zhiliu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Xie Zhiliu''' (Chinese: 谢稚柳; 1910–1997) was a leading traditional painter, calligrapher, and art connoisseur of modern China. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:21, 4 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29077280 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lethocerus patruelis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lethocerus patruelis.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lethocerus patruelis''''' is a giant water bug in the family Belostomatidae. It is native to southeastern Europe, through Southwest Asia, to Pakistan, India and Burma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:20, 11 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29085671 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ikiza]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:CIA map of Burundi and surrounding countries during 1972 killings.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ikiza''' (variously translated from Kirundi as the Catastrophe, the Great Calamity, and the Scourge), or the Ubwicanyi (Killings), was a series of mass killings—often characterised as a genocide—which were committed in Burundi in 1972 by the Tutsi-dominated army and government, primarily against educated and elite Hutus who lived in the country. Conservative estimates place the death toll of the event between 100,000 and 150,000 killed, while some estimates of the death toll go as high as 300,000. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:43, 18 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Corallite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Recent azooxanthellate Scleractinia (Cnidaria, Anthozoa) - ZooKeys-227-001-g004.jpeg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''corallite''' is the skeletal cup, formed by an individual stony coral polyp, in which the polyp sits and into which it can retract. The cup is composed of aragonite, a crystalline form of calcium carbonate, and is secreted by the polyp. Corallites vary in size, but in most colonial corals they are less than 3 mm (0.12 in) in diameter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 25 Agosto 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Diksam Plateau]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Dixam plateau (6407168437).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Diksam Plateau''' or Dixam Plateau (Arabic: دكسم) is a limestone plateau in Socotra, Yemen. The Firmihin forest, located east of the Dirhur canyon within the plateau, has the highest concentration of Dragon's Blood Trees on the entire island. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:40, 1 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Ttongsul]]'''<br /> <small>''([[:ja:トンスル]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Ttongsul (imitation).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''ttongsul''' (똥술), o vino di feci, è una tradizionale preparazione medicinale coreana con gradazione alcolica al 9% a base di feci, solitamente umane e preferibilmente di bambino. Nato probabilmente traendo spunto dalla medicina tradizionale cinese, nelle credenze popolari il vino di feci avrebbe proprietà benefiche per molti tipi di malesseri: sarebbe un rimedio per dolori muscolari, ustioni, infiammazioni, epilessia e fratture ossee. Sebbene alcuni media occidentali abbiano in passato riportato che questa bevanda sia diffusa tra la popolazione coreana, al giorno d'oggi un numero molto limitato di persone ne fa uso, dopo aver subito un declino di popolarità nei secoli scorsi, tanto che la maggioranza dei giovani coreani non ne ha mai sentito parlare. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:28, 8 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pak Kum-chol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pak Kum-chol in 1961 (cropped).jpg|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pak Kum-chol''' was a North Korean politician. Having been a guerrilla during the anti-Japanese struggle, he became a high-ranking politician after the liberation of Korea. Pak aligned himself with his former guerrilla brothers in arms from the Kapsan Operation Committee to form a faction within the ruling Workers' Party of Korea (WPK) called the "Kapsan faction". This faction sought to replace Kim Il Sung with Pak. Kim retaliated by purging the faction in 1967 in what is known as the Kapsan faction incident. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:18, 15 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29249252 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Federation of Central America (1921–1922)]]'''<br /> <small>''([[:es:Federación de Centro América (1921-1922)]])&#32;([[:ar:اتحاد أمريكا الوسطى (1921-1922)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Central America's Northern Triangle (orthographic projection).png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Federation of Central America''' (Spanish: Federación de Centro América)[1] was a short-lived federal republic that existed in Central America between 1921 and 1922. The federation consisted of the Central American nations of El Salvador, Guatemala, and Honduras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:45, 22 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29311347 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Palazzo delle Poste (Latina)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Postelittoria2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Palazzo delle Poste''', fino al 1945 Ricevitoria Postelegrafonica di Littoria, è un edificio postale di Latina, situato in piazzale dei Bonificatori. Costruito nel 1932 in stile razionalista con influenze futuriste, riscontrabili nell'utilizzo di ampie superfici vetrate e di volumi verticali, oltre che per la presenza di l’utilizzo di materiali e scelte di design molto in voga all'epoca come, come i mattoni a vista, il travertino di Tivoli e l'Anticorodal (una lega di alluminio), ospita l'ufficio postale Latina Centro. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:58, 29 Setyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Majed Abu Maraheel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Majed Abu Maraheel''' was a Palestinian long-distance runner, football player, security officer, and athletics coach, who was the first Palestinian to compete at the Olympic Games. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:48, 6 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abortion in Eritrea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In Eritrea, abortion is banned except on the grounds of pregnancy from rape or incest, pregnancy of a minor, or risk to physical or mental health. Legal abortions require medical or judicial approval. Prior to Eritrea's independence, it applied Ethiopia's abortion law of the 1950s, which banned abortion unless life-saving. After independence, the 1991 penal code adapted this law to lift punishments on abortions on the grounds of rape, incest, or risk to life or health, but legal abortions did not exist in effect. The penal codes of 2001 and 2015 required physicians to prove health grounds for abortion. Unsafe abortion is common and contributes to maternal mortality in Eritrea. Post-abortion care is unavailable in some regions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:06, 13 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Liberation of Auschwitz concentration camp]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Auschwitz Liberated January 1945.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 27 January 1945, Auschwitz—a Nazi concentration camp and extermination camp in occupied Poland where more than a million people were murdered as part of the Nazis' "Final Solution" to the Jewish question—was liberated by the Soviet Red Army during the Vistula–Oder Offensive. Although most of the prisoners had been forced onto a death march, about 7,000 had been left behind. The Soviet soldiers attempted to help the survivors and were shocked at the scale of Nazi crimes. The date is recognized as International Holocaust Remembrance Day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 20 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29452019 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Diaries]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Black Diaries''' are diaries purported to have been written by the Irish revolutionary Roger Casement, which contained accounts of homosexual liaisons with young men. They cover the years 1903, 1910 and 1911 (two) and were handed in to Scotland Yard after his capture in April 1916. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:52, 27 Oktubre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29487357 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Consolations (Liszt)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Franz Liszt - Consolation No. 3, Lento placido.ogg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Consolations''', S. 171a/172 (German: Tröstungen) are a set of six solo piano works by Franz Liszt. The compositions take the musical style of nocturnes with each having its own distinctive style. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:52, 3 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29558323 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Marine coastal ecosystem]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Vegetation and fauna processes controlling benthic biogeochemical fluxes.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''marine coastal ecosystem''' is a marine ecosystem which occurs where the land meets the ocean. Worldwide there is about 620,000 kilometres (390,000 mi) of coastline. Coastal habitats extend to the margins of the continental shelves, occupying about 7 percent of the ocean surface area. Marine coastal ecosystems include many very different types of marine habitats, each with their own characteristics and species composition. They are characterized by high levels of biodiversity and productivity. For example, estuaries are areas where freshwater rivers meet the saltwater of the ocean, creating an environment that is home to a wide variety of species, including fish, shellfish, and birds. Salt marshes are coastal wetlands which thrive on low-energy shorelines in temperate and high-latitude areas, populated with salt-tolerant plants such as cordgrass and marsh elder that provide important nursery areas for many species of fish and shellfish. Mangrove forests survive in the intertidal zones of tropical or subtropical coasts, populated by salt-tolerant trees that protect habitat for many marine species, including crabs, shrimp, and fish. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:54, 10 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29584005 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elephant communication]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Three elephant's curly kisses.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elephants communicate''' via touching, visual displays, vocalisations, seismic vibrations, and semiochemicals. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 17 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Animal-made art]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Painting Queen 1024x768.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Animal-made art''' consists of works by non-human animals, that have been considered by humans to be artistic, including visual works, music, photography, and videography. Some of these are created naturally by animals, often as courtship displays, while others are created with human involvement. There have been debates about the copyright status of these works, with the United States Copyright Office stating in 2014 that works that lack human authorship cannot have their copyright registered at the US Copyright Office. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:13, 24 Nobyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Halachic state]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The term "'''halachic state'''" (Hebrew: מְדִינַת הֲלָכָה‎ Medīnat Hălāḵā) refers to a sovereign state that endorses Judaism in an official capacity and governs by Jewish religious law. It has been a subject of discussion among Orthodox Jews, particularly with regard to modern Israel, which, although a Jewish state, is not classified as a theocracy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 08:01, 1 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Сто лошадей]]'''<br /> <small>''([[:en:One Hundred Horses]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:A_Hundred_Steeds.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''One Hundred Horses''''' (Chinese: 百駿圖) is a Qing dynasty silk and ink painting by Giuseppe Castiglione. It was painted in 1728 for the Yongzheng emperor. The painting depicts a hundred horses in a variety of poses and activities, combining Western realism with traditional Chinese composition and brushwork. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:29, 8 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:First Universal Races Congress]]'''<br /> <small>''([[:fr:Premier Congrès universel des races]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Universal Races Congress seated outside the entrance to the Imperial Institute, London, 1911.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''First Universal Races Congress''' met in 1911 for four days at the University of London as an early effort at anti-racism. Speakers from a number of countries discussed race relations and how to improve them. The congress, with 2,100 attendees, was organised by prominent humanists of that era. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 15 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29779168 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pin Malakul]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pin Malakul, January 1922.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pin Malakul''' (24 October 1903 – 5 October 1995) was a Thai professor, educator and writer. His contributions to education in Thailand include the establishment of various institutions of higher education, the introduction of fixed class schedules, and the implementation of teacher-training programmes. In his career he served as Director-General of the Department of General Education, later becoming Permanent Secretary, and Minister, of Education. He was also a member of the executive board of UNESCO. His writings earned him the title of National Artist in 1987, and the 100th anniversary of his birth was celebrated by the UNESCO in 2003 as recognition of his contribution to the advancement of education in Thailand and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:26, 22 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Morning of the Magicians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Le Matin des magiciens, couverture.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''The Morning of the Magicians: Introduction to Fantastic Realism''''' (French: Le Matin des magiciens: Introduction au réalisme fantastique) is a 1960 book by the journalists Louis Pauwels and Jacques Bergier. It covers topics like cryptohistory, ufology, occultism in Nazism, alchemy, spiritual philosophy. The second half of the book is entirely dedicated to the Nazi-Occult connections; the book is widely credited with the proliferation of numerous myths related to occultism in Nazism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:20, 29 Disyembre 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Somaliland War of Independence]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Somaliland, fighters of the Somali National Movement (SNM), 1980s.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Somaliland War of Independence''' was a rebellion waged by the Somali National Movement (SNM) against the ruling military junta in Somalia led by General Siad Barre lasting from its founding on 6 April 1981 and ended on 18 May 1991 when the SNM declared what was then northern Somalia independent as the Republic of Somaliland. The conflict served as the main theater of the larger Somali Rebellion that started in 1978. The conflict was in response to the harsh policies enacted by the Barre regime against the main clan family in Somaliland, the Isaaq, including a declaration of economic warfare on the clan-family. These harsh policies were put into effect shortly after the conclusion of the disastrous Ogaden War in 1978. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:00, 5 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29871911 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Pietro Lauro]]'''<br /> <small>''([[:en:Pietro Lauro]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Master I.A.V.F., Pietro Lauro, born 1508, Modenese Poet and Scholar (obverse), 1555, NGA 45072.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pietro Lauro''', conosciuto anche come Pietro Lauro Modonese o Pietro Lauro da Modona (Modena o dintorni, 1510 circa – Venezia, 1568 circa) è stato un traduttore, scrittore e divulgatore scientifico italiano. Nonostante non si conosca gran parte della sua biografia, fu uno dei poligrafi italiani più conosciuti del Cinquecento. La sua produzione raccoglie traduzioni dal latino, dal greco e dallo spagnolo e riguardano opere di autori classici, stranieri e protestanti. Lauro si dimostrò abile nel trattare testi con temi molto diversi, come la filosofia, l'architettura, la medicina, il giardinaggio, l'agronomia, le scienze biologiche, la storia, la teologia e l'astronomia. Si cimentò anche nella scrittura di un poema cavalleresco sullo stile di quelli spagnoli, il Polendo, sua magnum opus in questo senso. Aderente alla Riforma protestante, sebbene le sue trasposizioni siano state oggetto di critiche già degli autori a lui contemporanei, che le giudicarono troppo letterali, rozze e imparziali, a Lauro si deve il merito di aver ultimato la traduzione in lingua volgare di numerosi testi sia classici, sia scientifici, sia epistolari. I suoi lavori ebbero una notevole diffusione, non solo tra i letterati veneziani della sua epoca, ma in tutta Italia, tanto che alcune sue traduzioni vengono ancora oggi ristampate in nuove edizioni. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:45, 12 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29894468 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Volto di Palazzo Vecchio]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Piazza della signoria angolo via della ninna, palazzo vecchio, cantonata con testa scolpita 02.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''volto di Palazzo Vecchio''' (conosciuto anche come L'importuno o L'inopportuno) è un incisione su pietraforte attibuita a Michelangelo Buonarroti, scolpita in una delle pietre di Palazzo Vecchio a Firenze. Secondo le varie leggende, il profilo sarebbe stato realizzato come graffito dall'artista toscano, con soggetto un suo importunatore, un debitore, un condannato a morte o se stesso. Nel 2020, gli studiosi hanno ipotizzato possa invece trattarsi di un ritratto di Francesco Granacci, pittore amico di Michelangelo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:14, 19 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Raffaello Kobayashi]]'''<br /> <small>''([[:en:Raffaello Kobayashi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Raffaello Kobayashi''', nato Raffaele Sanzio (Bari, 14 gennaio 1917 – Yokohama, 1 aprile 2011), è stato un militare italiano naturalizzato giapponese. Sommergibilista durante la Seconda guerra mondiale, prestò servizio per tutte e tre le principali Potenze dell'Asse: Regno d'Italia, Germania nazista e Impero giapponese. Alla fine della guerra si nascose in Giappone per evitare di subire l'internamento in un campo di prigionia, divenendo poi cittadino nipponico e cambiando il proprio nome. Prese parte all'affondamento della HMS Calypso nel 1940, primo successo italiano in campo navale nel corso del conflitto mondiale. Con l'abbattimento di un bombardiere statunitense il 22 agosto 1945, otto giorni dopo il discorso di resa del Giappone alle potenze alleate della seconda guerra mondiale, a bordo del Comandante Cappellini, sarebbe stata l'ultima persona in assoluto a mettere fuori combattimento un velivolo degli Alleati nella stessa guerra. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:06, 26 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Censorship in the Czech Republic]]'''<br /> <small>''([[:cs:Cenzura v Česku]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Censorship in the Czech Republic''' had been highly active until 17 November 1989 and the fall of Communism in the former Czechoslovakia. Czech Republic was ranked as the 13th most free country in the World Press Freedom Index in 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:32, 2 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Jacquemart de Hesdin 002.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry''' is an illuminated book of hours commissioned by John, Duke of Berry between 1375 and 1385–90. It is known for its ornate miniature leaves and border decorations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 03:59, 9 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lysmata grabhami]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lysmata grabhami1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lysmata grabhami''''' is a species of saltwater shrimp in the family Hippolytidae. It was first described by Gordon in 1935. It occurs in the tropical and subtropical Atlantic Ocean and is a cleaner shrimp, operating a cleaning station to which fish come to have parasites removed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:45, 16 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Elefante di Cremona]]'''<br /> <small>''([[:de:Elefant von Cremona]])&#32;([[:eo:Elefanto de Cremona]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Matthew Paris Elephant from Parker MS 16 fol 151v.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''elefante di Cremona''' (Asia, prima del 1228 - Parma, gennaio 1248) fu un esemplare di elefante donato nel 1228 a Federico II di Svevia da parte del sultano ayyubide al-Malik al-Kamil durante gli incontri che porteranno alla Pace di Giaffa. Usato principalmente per le manifestazioni trionfali del sovrano, l'elefante è citato da numerosi cronachisti e testimoni dell'epoca ed è noto per aver trainato il Carroccio dopo la grande vittoria delle armate di Federico II nella battaglia di Cortenuova del 1237. Rimasto a lungo nell'immaginario popolare collettivo, l'animale venne ucciso durante alcuni scontri occorsi nelle settimane immediatamente precedenti alla battaglia di Parma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 11:43, 23 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Treaty of the Danish West Indies]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:The Virgin islands of the United States of America; historical and descriptive, commercial and industrial facts, figures, and resources (1918) (14596880870).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Treaty of the Danish West Indies''' (Danish: Vestindiens traktat), officially the Convention between the United States and Denmark for cession of the Danish West Indies (Danish: Konventionen mellem USA og Danmark), was a 1916 treaty transferring sovereignty of the Danish West Indies from Denmark to the United States in exchange for a sum of US$25,000,000 in gold ($722 million in 2024) and a declaration from the United States that it would "not object to the Danish Government extending their political and economic interests to the whole of Greenland". It is one of the most recent permanent expansions of United States territory. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:43, 2 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Steens Mountain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Steens Mountain near Andrews, Oregon.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Steens Mountain''' is a large fault-block mountain in the northwest United States, located in Harney County, Oregon. Stretching some fifty miles (80 km) north to south, on its east side it rises from the Alvord Desert at an elevation of about 4,200 feet (1,280 m) to 9,738 feet (2,968 m) at the summit. Steens Mountain is not part of a mountain range but is properly a single mountain, the largest of Oregon's fault-block mountains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 07:31, 9 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casque (anatomy)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Great hornbill (Buceros bicornis) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''casque''' is an anatomical feature found in some species of birds, reptiles, and amphibians. In birds, it is an enlargement of the bones of the upper mandible or the skull, either on the front of the face, the top of the head, or both. The casque has been hypothesized to serve as a visual cue to a bird's sex, state of maturity, or social status; as reinforcement to the beak's structure; or as a resonance chamber, enhancing calls. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:44, 16 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Etruscan sculpture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frontone A del grande tempio di luni con concilio degli dei, 175-150 ac. ca. 01.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Etruscan sculpture''' was one of the most important artistic expressions of the Etruscan people, who inhabited the regions of Northern Italy and Central Italy between about the 9th century BC and the 1st century BC. Etruscan art was largely a derivation of Greek art, although developed with many characteristics of its own. Given the almost total lack of Etruscan written documents, a problem compounded by the paucity of information on their language—still largely undeciphered—it is in their art that the keys to the reconstruction of their history are to be found, although Greek and Roman chronicles are also of great help. Like its culture in general, Etruscan sculpture has many obscure aspects for scholars, being the subject of controversy and forcing them to propose their interpretations always tentatively, but the consensus is that it was part of the most important and original legacy of Italian art and even contributed significantly to the initial formation of the artistic traditions of ancient Rome. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:07, 23 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pulse (nightclub)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Orlando FL Pulse Nightclub01.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pulse''' was a gay bar, dance club, and nightclub in Orlando, Florida, founded in 2004 by Barbara Poma and Ron Legler. On June 12, 2016, the club was the scene of the second-deadliest mass shooting by a single gunman in U.S. history, and the second-deadliest terrorist attack on U.S. soil since the September 11 attacks. Forty-nine people were killed and 58 other people were injured. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:38, 30 Marso 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:27, 6 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:56, 13 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:34, 20 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Platypus venom]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Platypus spur.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The platypus is one of the few living mammals to produce venom. The venom is made in venom glands that are connected to hollow spurs on their hind legs; it is primarily made during the mating season.[1] While the venom's effects are described as extremely painful, it is not lethal to humans. Many archaic mammal groups possess similar tarsal spurs, so it is thought that, rather than having developed this characteristic uniquely, the platypus simply inherited this characteristic from its ancestors. Rather than being a unique outlier, the platypus is the last demonstration of what was once a common mammalian characteristic, and it can be used as a model for non-therian mammals and their venom delivery and properties. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:04, 27 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30449041 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait. Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:16, 4 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:54, 11 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]])&#32;([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 04:05, 21 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:32, 25 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:56, 1 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:20, 8 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:24, 15 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 01:52, 22 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div>--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:44, 29 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> j3oeu2vt9x0wytrfbyowaf35izjvzi8 Katedral ng Santa Sofia, Kyiv 0 308653 2213833 2165298 2026-06-28T21:32:12Z Glennznl 73709 2213833 wikitext text/x-wiki {{Infobox church|name=Saint Sophia Cathedral, Kyiv|native_name=Собор святої Софії/Софійський собор|image=80-391-0151 Kyiv St.Sophia's Cathedral RB 18 2 (cropped).jpg|caption=Saint Sophia Cathedral|mapframe=yes|mapframe-caption=Interactive fullscreen map|mapframe-zoom=13|mapframe-wikidata=yes|coordinates={{WikidataCoord|display=it}}|location=National Sanctuary "Sophia of Kyiv"<br />Holy Sophia Cathedral Complex<br />[[Shevchenkivskyi District, Kyiv|Shevchenkivskyi District]], [[Kyiv]]|country=[[Ukraine]]|length={{convert|41.7|m|abbr=on}}|width={{convert|54.6|m|abbr=on}}|dome height inner={{convert|28.6 |m|abbr=on}}|dedication=[[Hagia Sophia]]|heritage designation=[[Seven Wonders of Ukraine]]<ref>{{cite web|url=http://7chudes.in.ua/info/20.htm|title=7 чудес України - Новини|access-date=10 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070818074340/http://7chudes.in.ua/info/20.htm|archive-date=18 August 2007}}</ref>|years built=11th century|style=[[Byzantine architecture]],<br /> [[Ukrainian Baroque]]|website={{Official website|https://st-sophia.org.ua/}}|embedded={{Infobox UNESCO World Heritage Site | Official_name = Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, [[Kyiv Pechersk Lavra|Kyiv-Pechersk Lavra]] | Location = [[Lists of World Heritage sites in Europe|Europe]] | Criteria = i, ii, iii, iv | ID = 527 | Year = 1990 | child = yes }}}}Ang '''Katedral ng Santa Sofia sa Kyiv''', [[Ukraine]], ay isang architectural monument ng [[Kievan Rus']]. Ang dating katedral ay isa sa mga pinakakilalang landmark ng lungsod at ang unang [[heritage site]] sa Ukraine na nakalagay sa [[World Heritage List]] kasama ang [[Kyiv Cave Monastery complex]]. Bukod sa pangunahing gusali nito, ang katedral ay may kasamang grupo ng mga sumusuportang istruktura tulad ng bell tower at House of Metropolitan. Noong 2011, ang makasaysayang lugar ay inilipat mula sa hurisdiksyon ng Ministry of Regional Development ng Ukraine patungo sa Ministry of Culture ng Ukraine. Isa sa mga dahilan ng paglipat ay ang parehong Saint Sophia Cathedral at [[Kyiv Pechersk Lavra]] ay kinikilala ng [[UNESCO World Heritage Program]] bilang isang complex, habang sa Ukraine ang dalawa ay pinamamahalaan ng iba't ibang entity ng gobyerno. Ito ay kasalukuyang museo. Sa Ukrainian ang katedral ay kilala bilang Sobor Sviatoii Sofii (Собор Святої Софії) o Sofiiskyi sobor (Софійський собор). Ang complex ng katedral ay ang pangunahing bahagi at museo ng National Sanctuary "Sophia of Kyiv" na siyang institusyon ng estado na responsable para sa pangangalaga ng cathedral complex pati na rin ang apat na iba pang makasaysayang landmark sa buong bansa. == Kasaysayan == [[Talaksan:Interior_of_Saint_Sophia_Cathedral_in_Kyiv_Ukraine_in_August_2019.jpg|right|406x406px]] Ang katedral ay pinangalanan pagkatapos ng ika-6 na siglo na Hagia Sophia (Holy Wisdom) na katedral sa Constantinople (kasalukuyang Istanbul), na nakatuon sa Banal na Karunungan sa halip na sa isang partikular na santo na pinangalanang Sophia. Ang mga unang pundasyon ay inilatag noong 1037 o 1011, ngunit ang katedral ay tumagal ng dalawang dekada upang makumpleto. Ayon sa isang teorya, si Yaroslav the Wise ay nag-sponsor ng pagtatayo ng Saint Sophia Cathedral noong 1037 upang ipagdiwang ang kanyang mapagpasyang tagumpay laban sa mga nomadic na Pechenegs noong 1036 (na pagkatapos noon ay hindi naging banta sa Kyiv). Ayon kay Dr. Nadia Nikitenko, isang mananalaysay na nag-aral ng katedral sa loob ng 30 taon, ang katedral ay itinatag noong 1011, sa ilalim ng paghahari ng ama ni Yaroslav, Grand Prince ng Kievan Rus, [[Vladimir ang Dakila]]. Ito ay tinanggap ng parehong UNESCO at Ukraine, na opisyal na nagdiwang ng ika-1000 anibersaryo ng katedral noong 2011. Ang istraktura ay may 5 naves, 5 apses, at (medyo nakakagulat para sa Byzantine architecture) 13 cupola. Napapaligiran ito ng mga two-tier gallery mula sa tatlong panig. May sukat na 37 hanggang 55 m (121 hanggang 180 ft), ang panlabas ay dating nahaharap sa mga plinth. Sa loob, pinapanatili nito ang mga mosaic at fresco mula sa ika-11 siglo, kabilang ang isang sira-sirang representasyon ng pamilya ni Yaroslav, at ng mga Oran. Ang orihinal na katedral ay isang libingan ng mga pinuno ng Kievan kasama sina Vladimir Monomakh, Vsevolod Yaroslavich at ang tagapagtatag ng katedral na si Yaroslav I the Wise, bagaman ang libingan lamang ng huli ang nakaligtas hanggang sa araw na ito (tingnan ang larawan). [[Talaksan:Saint_Sofia,_Kyiv.jpg|left|thumb| Saint Sophia Cathedral, noong 1889, [https://www.nga.gov/research/library/imagecollections/features/watsons_russia.html Department of Image Collections], National Gallery of Art Library, Washington, DC]] Matapos ang pandarambong sa Kyiv ni Andrei Bogolyubsky ng Vladimir-Suzdal noong 1169, na sinundan ng pagsalakay ng Mongol sa Rus' noong 1240, ang katedral ay nahulog sa pagkasira. Ito ay lubos na itinayong muli sa modernong karilagan nito noong ika-16 na siglo, nang ang [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] ay nagsisikap na pagsamahin ang mga simbahang Katoliko at Ortodokso. Kasunod ng 1595-96 Union of Brest, ang Cathedral of Holy Sophia ay kabilang sa Ukrainian Greek Catholic Church na nag-atas sa pagkukumpuni at ang itaas na bahagi ng gusali ay lubusang itinayong muli, na ginawang modelo ng Italian architect na si Octaviano Mancini sa natatanging Ukrainian Baroque style. , habang pinapanatili ang interior ng Byzantine, pinananatiling buo ang ningning nito. Nagpatuloy ang gawain sa ilalim ng Cossack Hetman Ivan Mazepa hanggang 1767. Sa panahong ito sa paligid ng Holy Sophia Cathedral isang bell tower, isang monasteryo canteen, isang panaderya, isang "House of Metropolitan", ang western gates (Zborovski gates), isang Monastic Inn, isang Ang kampus ng kapatiran at isang bursa (seminary) ay itinayo lahat. Ang lahat ng mga gusaling ito, pati na rin ang katedral pagkatapos ng muling pagtatayo, ay may mga natatanging katangian ng Ukrainian Baroque. [[Talaksan:RR3012-0003R USSR-1988-5rubles-CuNi-Monuments SaintSophiaCathedral-b.jpg|thumb|160x160px| Ang museo ay inilalarawan sa isang 1988 5 ruble na Sobyet na barya na may inskripsiyong Ruso]] Pagkatapos ng [[Rebolusyong Oktubre]] ng 1917 sa Russia at sa panahon ng kampanyang anti-relihiyoso ng Sobyet noong 1920s, nanawagan ang plano ng gobyerno para sa pagkawasak at pagbabagong-anyo ng katedral sa mga bakuran sa isang parke na "Mga Bayani ng Perekop" (pagkatapos ng tagumpay ng Red Army sa Russian. Digmaang Sibil sa Crimea). Ang katedral ay nailigtas mula sa demolisyon (ang kabaligtaran ng St. Michael's Golden-Domed Monastery ay pinasabog noong 1935) lalo na sa pagsisikap ng maraming mga siyentipiko at istoryador. Gayunpaman, noong 1934, kinumpiska ng mga awtoridad ng Sobyet ang istraktura mula sa simbahan, kabilang ang nakapalibot na 17th–18th-century architectural complex at itinalaga ito bilang isang architectural at historical museum. Mula noong huling bahagi ng dekada 1980, Sobyet, at nang maglaon ay Ukrainian, nangako ang mga pulitiko na ibabalik ang gusali sa Simbahang Ortodokso. Dahil sa iba't ibang schisms at factions sa loob ng Simbahan ang pagbabalik ay ipinagpaliban bilang lahat ng Orthodox at ang Greek-Catholic Churches ay umaangkin dito. Bagama't ang lahat ng mga simbahang Ortodokso ay pinahintulutan na magsagawa ng mga serbisyo sa iba't ibang petsa, sa iba pang mga pagkakataon ay hindi sila nakapasok. Isang matinding insidente ang libing kay Patriarch Volodymyr ng Ukrainian Orthodox Church - Kyiv Patriarchate noong 1995 nang mapilitan ang riot police na pigilan ang paglilibing sa lugar ng museo at isang madugong sagupaan ang naganap. Pagkatapos ng mga kaganapan tulad ng wala pang relihiyosong katawan ang nabigyan ng mga karapatan para sa mga regular na serbisyo. Ang complex ay nananatiling isang sekular na museo ng Kristiyanismo ng Ukraine, na karamihan sa mga bisita nito ay mga turista. Noong 21 Agosto 2007, ang Holy Sophia Cathedral ay pinangalanang isa sa Seven Wonders of Ukraine, batay sa mga boto ng mga eksperto at ng internet community. Noong Setyembre 2023, nakalista ang Kyiv bilang isang World Heritage "nasa panganib" dahil sa digmaan ng Russia sa Ukraine. Ang hakbang na ito ng United Nations ay isang pagsisikap na makagawa ng tulong at proteksyon para sa site. == Galeriya == {{Gallery|File:Oranta-Kyiv.jpg|The Virgin [[Orans]], c. 1000|file: Church Fathers Order (left part) - Google Art Project.jpg|Church Fathers Order, c. 1000|file: The Deesis - Google Art Project.jpg|The Deesis, 1000|file: Princely group portrait. South wall of the nave. - Google Art Project.jpg|Princely group portrait. South wall of the nave, c. 1000.|file:Саркофаг Ярослава Мудрого.jpg|Sarcophagus of Yaroslav the Wise|file:The Annunciation. The Archangel Gabriel - Google Art Project.jpg|The Annunciation. The Archangel Gabriel, 1000.|file: Saint Sophia The Wisdom of God - Google Art Project.jpg|Saint Sophia The Wisdom of God, 1700|height=160|mode=packed}} == Cathedral complex == [[Talaksan:ChristmasTree2016.jpg|thumb| Mga pagdiriwang ng Pasko sa harap ng St. Sophia Cathedral bell tower]] [[Talaksan:2_hryvnia_2005_back.jpg|thumb| Modelo ng orihinal na Holy Sophia Cathedral sa ₴2 note]] * Sophia Cathedral * Bell tower * Bahay ng Metropolitan * Refectory Church * Pagbuo ng kapatiran * Bursa (mataas na paaralan) * Consistory * Southern entrance tower * Gate ng Zaborovski * Mga cell * Monastic Inn * Memorial Stela ng Yaroslav's library == Tingnan din == {{Portada|Ukraine|Christianity}} * Arkitektura ng Kyivan Rus * Listahan ng UNESCO World Heritage Sites sa Ukraine * Holy Sophia Cathedral sa Novgorod * Saint Sophia Cathedral sa Polotsk == Mga Tala == Noong huling bahagi ng 2010 isang UNESCO monitoring mission ang bumisita sa Kyiv Pechersk Lavra upang suriin ang sitwasyon ng site. Noong panahong sinabi ng Ministro ng Kultura na si Mykhailo Kulynyak na ang makasaysayang lugar kasama ang Holy Sophia Cathedral ay hindi pinagbantaan ng "itim na listahan" ng organisasyon. Ang World Heritage Committee ng UNESCO ay nagpasya noong Hunyo 2013 na ang Kyiv Pechersk Lavra, at St Sophia Cathedral kasama ang mga kaugnay nitong monasteryo na gusali ay mananatili sa World Heritage List. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://my.matterport.com/show/?m=XxDnKGZfXJG 3D na modelo ng Sophia Cathedral (3.2 Mb)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804184139/https://my.matterport.com/show/?m=XxDnKGZfXJG |date=2024-08-04 }} * {{In lang|uk}} [https://st-sophia.org.ua/ Opisyal na Website ng museo]{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20071109144802/http://oldkyiv.org.ua/data/sophia.php?lang=ua Holy Sophia Cathedral - Kyiv History Site] * {{In lang|ru}} [https://web.archive.org/web/20090425162243/http://sobory.ru/article/index.html?object=01028 Sobory.ru] - impormasyon tungkol sa katedral * [http://travel.kyiv.org/old/churches/uach2_e.htm Travel.kyiv.org] - impormasyon para sa mga turista * [http://www.icon-art.info/location.php?lng=en&loc_id=148 Mga mosaic at fresco ng St. Sophia Cathedral] * {{In lang|uk}} [http://wek.kiev.ua/wiki/index.php/%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%96%D0%B9%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80 Софійський собор] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071112081317/http://wek.kiev.ua/wiki/index.php/%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%96%D0%B9%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80 |date=2007-11-12 }} sa [http://wek.kiev.ua/ ''Wiki-Encyclopedia Kyiv''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071107095536/http://wek.kiev.ua/ |date=2007-11-07 }} * {{In lang|en}} ''[http://kiev-assist.com/saint-sophia-cathedral Dapat makita ang mga lugar sa Kiev - Holy Sophia Cathedral]'' {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191023135022/http://kiev-assist.com/saint-sophia-cathedral |date=2019-10-23 }} * [http://en.uartlib.org/books/mosaics-and-frescoes-of-st-sophias-cathedral-of-kyiv/ Mga Mosaic at Fresco ng Saint Sophia Cathedral ng Kyiv.] [http://en.uartlib.org/books/mosaics-and-frescoes-of-st-sophias-cathedral-of-kyiv/ Photoalbum.] [http://en.uartlib.org/books/mosaics-and-frescoes-of-st-sophias-cathedral-of-kyiv/ Kyiv, Mistecvo, 1975.] * [https://artsandculture.google.com/partner/st-sophia-of-kyiv?hl=en Saint Sophia Cathedral] sa loob ng Google Arts &amp;amp; Culture * {{Commonscatinline}}</img> {{Cathedrals of Ukraine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata]] sikpioizgm7i0yw614mc0e6lfi1v8a6 Super Mario Bros. 0 309569 2213841 2145547 2026-06-28T23:51:37Z Aubreyjanev 159817 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2213841 wikitext text/x-wiki {{Infobox video game|image=Super Mario Bros. Logo.svg|publisher=[[Nintendo]]|director=Shigeru Miyamoto|designer=Shigeru Miyamoto|producer=Shigeru Miyamoto|artist=Shigeru Miyamoto<br>Takashi Tezuka|programmer=Toshihiko Nakago<br>Kazuaki Morita|composer=Koji Kondo|series=''[[Mario (prangkisa)|Super Mario]]''|platforms=Nintendo Entertainment System, arcade|genre=Platform|release=September 13, 1985|modes=Isang manlalaro, dalawang manlalaro}} Ang '''Super Mario Bros'''.<ref>Japanese: スーパーマリオブラザーズ, Hepburn: Sūpā Mario Burazāzu</ref> ay isang [[larong bidyo]] na binuo at inilathala ng [[Nintendo]]. Ang kahalili sa 1983 arcade game na [[Mario Bros.]], at ang una sa serye ng Super Mario, ito ay inilabas para sa [[Family Computer]] sa [[Hapon]] noong 1985, at para sa [[Nintendo Entertainment System]] (NES) sa [[Hilagang Amerika]] noong 1985 at sa [[Europa]] noong 1987. Kinokontrol ng mga manlalaro si Mario, o ang kanyang kapatid na si [[Luigi]] kapag dalawang manlalaro, habang naglalakbay sila sa Mushroom Kingdom upang iligtas si Princess Toadstool mula kay Bowser (King Koopa). Dapat silang dumaan sa mga yugto pa pamamagitan ng pag-scroll sa gilid habang iniiwasan ang mga panganib tulad ng mga kaaway at hukay sa tulong ng mga power-up katulad ng Super Mushroom, Fire Flower, at Starman. Ang laro ay idinisenyo nina [[Shigeru Miyamoto]] at [[Takashi Tezuka]] bilang "isang grand culmination" ng tatlong taon ng Famicom. Ang disenyo ng unang antas, ang World 1-1, ay nagsisilbing isang tutoryal para sa mga unang manlalaro sa pangunahing mekanika. Ang Super Mario Bros. ay madalas na binabanggit bilang isa sa pinakadakilang mga video game sa lahat ng oras, na may papuri sa mga tumpak na kontrol nito. Ito ay isa sa mga pinakamabentang laro sa lahat, na may higit sa 50 milyong kopya na naibenta sa buong mundo. Ito ay kredito sa tabi ng Famicom bilang isa sa mga pangunahing kadahilanan sa muling pagbuhay ng industriya ng video game pagkatapos ng pag-crash nang industriya nito noong 1983, at nakatulong na ipasikat ang genre ng laro ng platform ng pag-scroll sa gilid. Ang soundtrack ni Koji Kondo ay isa sa pinakauna at pinakapopular sa mga video game, na ginagawang pangunahing bahagi ng disenyo ng laro. Ang laro ay nagsimula ng isang ''multimedia franchise'' kabilang ang isang pang-matagalang serye ng laro, isang seryeng animasyon sa telebisyon, at isang tampok na pelikula. Muling ipinalabas ito sa karamihan ng mga system ng Nintendo. ==Paglalaro== Ang mga manlalaro ay gumaganap bilang si Mario, isang lalaking may bigote na nakasuot ng pulang pantalon at sumbrero at kayumangging damit. Kung may dalawang manlalaro, ang laro ay nilalaro nang halili sa pangalawang kontrol bilang si Luigi, ang nakababatang kapatid ni Mario. Halos kamukha ni Luigi ang kapatid niya, pero puti naman ang kanyang pantalon at sumbrero at berde ang kanyang damit. Ang layunin ng laro ay tuklasin ang Mushroom Kingdom, sirain at labanan ang mga mandirigma ni Bowser, at iligtas si Princess Toadstool sa huling level. Ang laro ay binubuo ng 8 mundo na may 4 na level bawat isa (1-1 hanggang 8-4). Ang mga kalaban sa larong ito ay maaaring patayin sa pamamagitan ng pagtapak habang tumatalon. Sa laro, nakakakuha si Mario ng mga barya at iba pang mga power-up sa pamamagitan ng pagsuntok ng mga bloke na may mga tandang pananong. Upang lumaki at lumakas si Mario, ang mga manlalaro ay dapat makakuha ng dilaw at pulang kabute. Maaari ding lumakas si Mario at maaari siyang maghagis ng mga bolang apoy kapag nakakuha siya ng isang bulaklak. Kung matamaan si Mario sa mode na ito, sa halip na mamatay ay babalik siya sa regular na Mario.<ref>https://www.nintendo.co.jp/clv/manuals/en/pdf/CLV-P-NAAAE.pdf</ref> Sa una ang mga manlalaro ay binibigyan lamang ng 3 buhay. Ang isang hindi gaanong karaniwang item ay ang Starman, na madalas na lumalabas kapag natamaan ni Mario ang mga tago o hindi nakikitang mga bloke. Ginagawa nitong pansamantalang hindi magagapi si Mario sa karamihan ng mga panganib at may kakayahang talunin ang mga kaaway kapag dumikit siya sa kanila.<ref>https://www.nintendo.co.jp/clv/manuals/en/pdf/CLV-P-NAAAE.pdf</ref> Gayunpaman, ang magkakaroon ng dagdag na buhay kung ang manlalaro ay makakakuha ng berdeng kabute (1UP) na karaniwang nakatago sa isang lugar o nangongolekta ng 100 barya. Kung nabigo ang manlalaro, magkakaroon ng "Game Over" at kailangang ulitin ng manlalaro ang laro. ==References== <references/> [[Kategorya:Larong bidyo noong 1985]] [[Kategorya:Nintendo]] [[Kategorya:Mga laro ng Nintendo Entertainment System]] [[Kategorya:Super Mario]] pi62dpswmr5trwvcs75t0worar36plc Moonton 0 311885 2213855 2209014 2026-06-29T03:21:18Z ZetaMekb 162218 2213855 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Moonton | image = | type = [[Pribado]] | industry = [[Video game industry|Video games]] | founded = 2015 | founders = Justin Yuan | hq_location_city = [[Minhang District]], [[Shanghai]] | hq_location_country = [[Tsina]] | num_locations = | num_locations_year = | key_people = Yunfan Zhang (CEO) | products = ''[[Mobile Legends: Bang Bang]]''<br>''Mobile Legends Adventure''<br>''Sweet Crossing: Snake.io'' | num_employees = 2000 | num_employees_year = 2025 | website = http://www.moonton.com/ |owner=[[ByteDance]]<ref name=reuters_bytedance>{{cite news|date=2021-03-22|title=ByteDance acquires gaming studio Moonton at around $4 billion valuation: sources|url=https://www.reuters.com/article/us-bytedance-videogames-mooton-idUSKBN2BE0ES|access-date=2022-11-19|work=[[Reuters]]}}</ref><ref name=mgh_bytedance>{{cite web|date=2021-03-22|title=TikTok's parent company ByteDance acquired Mobile Legends developer Moonton|url=https://mobilegaminghub.com/tiktoks-parent-company-bytedance-acquired-mobile-legends-developer-moonton/|access-date=2022-11-19|website=Mobile Gaming Hub}}</ref>}} Itinatag noong 2014, ang '''MOONTON Games''' ay isang pandaigdigang kumpanya ng video game na nakatuon sa paggawa, paglalathala, at esports ng mga laro. Sa mahigit 2000 empleyado sa buong mundo, ang kumpanya ay nag-ooperate ng mga tanggapan sa Indonesia, Malaysia, Singapore, Philippines, Latin America, [[Hong Kong]], at mainland China, bukod pa sa iba pang lokasyon.<ref>{{Cite web |last=Indonesia |first=FMPedia |title=FMPedia #1 Distributor Pulsa, TopUp Game Murah H2H Indonesia |url=https://fmpedia.id/ |access-date=2026-01-09 |website=FMPedia |language=id}}</ref> Noong Oktubre 2021, binili ng ByteDance ang MOONTON Games at ito ay nananatiling independyenteng nag-ooperate.<ref>{{Cite web |last=Daniels |first=Tom |date=2021-03-22 |title=ByteDance acquires Mobile Legends publisher Moonton at a reported $4bn valuation |url=https://esportsinsider.com/2021/03/bytedance-acquires-mobile-legends-publisher-moonton-at-a-reported-4bn-valuation |access-date=2026-01-09 |website=Esports Insider |language=en-GB}}</ref> Noong 2024, si Yunfan Zhang ang naging CEO ng MOONTON Games.<ref>{{Cite web |date=2024-05-16 |title=ByteDance appoints new CEO for Moonton as it consolidates video gaming business |url=https://www.scmp.com/tech/big-tech/article/3262813/bytedance-appoints-new-ceo-moonton-studio-it-consolidates-video-gaming-business |access-date=2026-01-09 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> Ang [[Mobile Legends: Bang Bang]] (MLBB) ay ang kasalukuyang star game nito at ang nangungunang mobile [[multiplayer online battle arena]] (MOBA) game sa buong mundo na nagdadala ng mga komunidad sa pamamagitan ng teamwork at estratehiya. Sa mahigit 1.5 bilyong installation at 110 milyong aktibong buwanang user, ang award-winning na laro ay kabilang sa top 10 na pinaka-nilalaro sa mahigit 80 bansa. Sa malawak na abot sa buong rehiyon ng Asia Pacific, ang multiplayer na ito ay available sa 220 bansa at rehiyon na may malawak na pandaigdigang presensya sa esports.<ref>{{Cite web |title=Mobile Legends revenue worldwide 2025 |url=https://www.statista.com/statistics/1089412/mobile-legends-player-spending/?srsltid=AfmBOoottQLRXJAF06iWncUY-EzL_8Hl8J_AAqiENvVDmTH_xhOXCSRt |access-date=2026-01-09 |website=Statista |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-11-03 |title=From gaming to a global festival: Why Mobile Legends: Bang Bang is the next big thing for brands |url=https://www.marketing-interactive.com/from-gaming-to-global-festival-why-mobile-legends-bang-bang-is-the-next-biggest-thing-for-brands |access-date=2026-01-09 |website=Marketing-Interactive |language=en}}</ref> Sa kasalukuyan, ang MOONTON Games ay nakapagpatayo na ng mga partnership sa mahigit 200 international team sa buong mundo sa pamamagitan ng MLBB Esports project, na sumanay ng mahigit 500 professional esports athlete hanggang ngayon. Sa pag-host ng mahigit 600 kompetisyon sa 55 bansa at rehiyon bawat taon,<ref>{{Cite web |title=Snapdragon Pro Series partners with Moonton Games for Global Mobile Legends: Bang Bang Esports Tournaments |url=https://www.eslfaceitgroup.com/press/snapdragon-pro-series-partners-with-moonton-games-for-global-mobile-legends-bang-bang-esports-tournaments/ |access-date=2026-01-09 |website=Snapdragon Pro Series partners with Moonton Games for Global Mobile Legends: Bang Bang Esports Tournaments |language=en}}</ref> ang MOONTON Games ay lumikha ng professional, international, at diverse esports ecosystem.<ref>{{Cite web |last=Lombardo |first=Francesco "Deugemo" |date=2025-11-28 |title=Mlbb verso la vendita al Savvy Games Group saudita |url=https://esportsinsider.com/it/2025/11/mlbb-verso-la-vendita-al-savvy-games-group-saudita |access-date=2026-01-09 |website=Esports Insider Italia |language=it-IT}}</ref> Mula 2021 hanggang 2025 nang magkakasunod, ang mga MLBB tournament ay patuloy na humahawak ng nangungunang puwesto sa mga pandaigdigang mobile esports ranking. Ang M7 World Championship, na ginanap noong Enero 3-25, 2026 sa Jakarta, Indonesia, ay naging pinakanood na mobile esports tournament sa kasaysayan. Ayon sa Esports Charts, ang Grand Finals ay umabot ng mahigit 5.68 milyong peak concurrent viewers—isang bagong rekord para sa mobile esports.<ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=MLBB redraws global eSports map as brands follow expanding audience |url=https://production.marketing-interactive.com/mobile-legends-bang-bang-redraws-global-esports-map-as-brands-follow-expanding-audience |access-date=2026-02-06 |website=Marketing-Interactive |language=en}}</ref> Ang MLBB Asian Games Qualifiers ang naging pinakamaraming napanood na esports tournament sa kasaysayan ng Asian Games sa pamamagitan ng pagkakamit ng 9.1 milyong oras ng panonood [https://escharts.com/tournaments/mobile-legends/2026-asian-games-esports-events-mobile-legends-bang-bang-qualifiers]. ==Kasaysayan== === Pagtatag at Maagang Pag-unlad (2014–2016) === Inilunsad ang MOONTON Games sa Shanghai, China noong Hulyo 2014.<ref>{{Cite web |title=Moonton -Develop games and fun for players all over the world |url=https://en.moonton.com/ |access-date=2026-01-09 |website=en.moonton.com}}</ref> Ang unang komersyal na inilabas ng kumpanya ay dumating noong Abril 2015 kasama ang Magic Rush: Heroes, isang role-playing game na inilunsad sa buong mundo maliban sa domestic Chinese market.<ref>{{Cite web |title=沐瞳科技创始人袁菁解读《无尽对决》：从一天推广费亏30万美金到成为印尼国民手游 |url=https://mjzj.com/article/40697 |access-date=2026-01-09 |website=mjzj.com}}</ref> Batay sa tagumpay na ito, inilunsad ng MOONTON Games ang Mobile Legends: Bang Bang (MLBB) noong Nobyembre 2016, na inilabas sa buong mundo maliban sa mainland China.<ref>{{Cite web |last=Editor-in-chief |first=James Batchelor |date=2017-07-12 |title=Riot Games suing Chinese developer behind League of Legends clone |url=https://www.gamesindustry.biz/riot-games-suing-chinese-developer-behind-league-of-legends-clone |access-date=2026-01-09 |website=GamesIndustry.biz |language=en}}</ref> === Pagpapalawak sa Timog-Silangang Asya at Pag-unlad ng Esports (2017–2020) === Noong 2017, nagsimulang bumuo ang MOONTON Games ng esports ecosystem nito sa pamamagitan ng unang MLBB offline esports tournament sa Indonesia noong Mayo, na sinundan ng unang MSC (MLBB Southeast Asia Cup) noong Setyembre. Noong Nobyembre 2017, inilunsad ng kumpanya ang Mobile Legends Professional League (MPL) sa Indonesia, Malaysia, at Singapore, na lumawak sa Pilipinas noong Marso 2018 at Myanmar noong Pebrero 2019. Nagtayo ang kumpanya ng mga regional office upang suportahan ang lumalaking presensya nito, na binuksan ang Singapore branch nito noong Mayo 2018 at Indonesian branch noong Oktubre 2018. Noong Abril 2018, lumampas na ang MLBB sa 200 milyon kabuuang nakarehistrong account, na lumaki sa higit 1 bilyon cumulative downloads noong Oktubre 2020 na may peak monthly active users na lumampas sa 100 milyon.<ref>{{Cite web |date=2018-04-09 |title=MET Announces Mobile Legends Professional League Philippines |url=http://mpl.mobilelegends.com/2018/ph/news/met-announces-mobile-legends-professional-league-philippines/ |access-date=2026-01-09 |website=MPL |language=en-US}}</ref> Noong Agosto 2019, inilunsad ng MOONTON Games ang Mobile Legends: Adventure sa buong mundo, maliban sa Japan, Korea, at mainland China. Noong Nobyembre 2019 nagmarka ang isang napakalaking milestone sa unang MLBB Global Championship (M1) na ginanap sa Kuala Lumpur, Malaysia, na nagtatampok ng 16 na naglalabang team mula sa 14 na bansa.<ref>{{Cite web |date=2019-05-29 |title=Mobile Legends: Adventure - Quick look at soft-launch version of new idle RPG |url=https://mmoculture.com/2019/05/mobile-legends-adventure-quick-look-at-soft-launch-version-of-new-idle-rpg/ |access-date=2026-01-09 |website=MMO Culture |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tan |first=Amanda "Tania Mae" |date=2020-11-03 |title=Mobile Legends surpasses 1 billion downloads {{!}} ONE Esports |url=https://www.oneesports.gg/mobile-legends/mobile-legends-surpasses-1-billion-downloads/ |access-date=2026-01-09 |website=www.oneesports.gg |language=en-US}}</ref> Noong Disyembre 2019, ang MLBB ay opisyal nang naging medal sport sa 30th Southeast Asian Games,<ref>{{Cite web |last=CEDTyClea |date=2019-08-19 |title=Mobile Legends: Adventure steadily gaining following |url=https://www.bworldonline.com/editors-picks/2019/08/19/248844/mobile-legends-adventure-steadily-gaining-following/ |access-date=2026-01-09 |website=BusinessWorld Online |language=en-US}}</ref> na minarkahan ang pagkilala rito bilang isang lehitimong competitive sport sa rehiyon.<ref>{{Cite web |date=2019-12-08 |title=Sibol wins first ever SEA Games esports gold medal |url=https://www.espn.com/story/_/id/28250225/sibol-wins-first-ever-sea-games-esports-gold-medal |access-date=2026-01-09 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> === Pagkuha ng ByteDance at pandaigdigang pagpapalawak (2021–2023) === Noong Marso 2021, nakamit ng MOONTON Games at ByteDance ang strategic acquisition agreement, na natapos noong Oktubre 2021. Itinayo ng kumpanya ang Philippines branch nito noong Oktubre 2021 at noong Setyembre 2021 ay lumaki na sa mahigit 1,000 empleyado, kung saan halos 100 ay overseas staff.<ref>{{Cite web |last=Hyrliková |first=Henrieta |date=2021-07-29 |title=Mobile Legends: Bang Bang expands MPL to Cambodia |url=https://esportsinsider.com/2021/07/mobile-legends-bang-bang-expands-mpl-to-cambodia |access-date=2026-01-09 |website=Esports Insider |language=en-GB}}</ref> Pandaigdigang lumawak ang MPL sa Brazil at Cambodia noong Hulyo 2021.<ref>{{Cite web |last=Daniels |first=Tom |date=2021-03-22 |title=ByteDance acquires Mobile Legends publisher Moonton at a reported $4bn valuation |url=https://esportsinsider.com/2021/03/bytedance-acquires-mobile-legends-publisher-moonton-at-a-reported-4bn-valuation |access-date=2026-01-09 |website=Esports Insider |language=en-GB}}</ref> Noong Agosto 2021, lumampas na ang kabuuang nakarehistrong account ng MLBB sa 1 bilyon. Pinalawak ng kumpanya ang mga content offering nito, na naglunsad ng "Legends of Dawn - The Sacred Stone," ang unang MLBB animation series noong Agosto 2021, na nakaipon ng 360 milyong views sa unang run nito sa maraming platform sa buong mundo.<ref>{{cite web |title=ContentAsia eNewsletter 18–24 October 2021 |url=https://www.contentasia.tv/eNewsletter/2021/ContentAsia_eNewsletter_18-24_Oct_2021.pdf |access-date=9 January 2026 |publisher=ContentAsia / Pencil Media Pte Ltd |language=en |format=PDF}}</ref> Ang Mobile Legends: Adventure ay pumasok sa mga Japanese at South Korean market noong 2021, na nanguna sa parehong Apple at Google free game charts sa dalawang bansa. Para sa buong taon ng 2021, ang MLBB ay nanguna sa global mobile esports viewing time chart na may 386 milyong viewing hours.<ref>{{Cite web |date=2022-08-19 |title=When AFK meets JRPG: Mobile Legends Adventure is celebrating its 3rd anniversary with special rewards |url=https://www.mynewsdesk.com/uk/bastion-uk/pressreleases/when-afk-meets-jrpg-mobile-legends-adventure-is-celebrating-its-3rd-anniversary-with-special-rewards-3198459 |access-date=2026-01-09 |website=Mynewsdesk |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mobile Legends: Adventure {{!}} Japanese - Games |url=https://m-apps.qoo-app.com/en-US/app/17602?locale=en-US |access-date=2026-01-09 |website=QooApp |language=en}}</ref> Sa buong 2022 at 2023, patuloy na pinalawak ng MOONTON Games ang presensya ng esports nito sa buong mundo habang pinapanatili ang dominasyon sa mga Southeast Asian market. Ang mga esports event ng kumpanya ay patuloy na sumisira ng mga viewership record, kung saan ang mga MLBB tournament ay nakakuha ng maraming spot sa mga global esports ranking.<ref>{{Cite web |title=Summon Heroes in New Next-Gen Fantasy RPG for Mobile &amp; PC |url=https://www.gamespress.com/Summon-Heroes-in-New-Next-Gen-Fantasy-RPG-for-Mobile-PC-Best-of-Bold |access-date=2026-01-09 |website=Games Press |language=en-GB}}</ref> === Kamakailang Pag-unlad (2023–kasalukuyan) === Noong Abril 2023, sinimulan ng MOONTON Games ang pre-registration para sa Watcher of Realms, isang next-generation fantasy RPG game, na may public beta na inilunsad noong Hulyo 2023 at paglunsad ng buong platform noong Oktubre 2024.<ref>{{Cite web |title=MOBILE LEGENDS: BANG BANG |url=https://esportsworldcup.com/en/news/mobile-legends-bang-bang |access-date=2026-01-09 |website=esportsworldcup.com}}</ref> Noong Agosto 2023, inilaan ng MOONTON Games ang bago nitong headquarters building sa Shanghai.<ref>{{Cite web |title=Watcher of Realms - Data Overview {{!}} AppMagic |url=https://appmagic.rocks/iphone/watcher-of-realms/6484164228/?hl=en |access-date=2026-01-09 |website=AppMagic.rocks |language=en}}</ref> Noong Enero 2024, pumirma ang MOONTON Games at Esports World Cup Foundation ng multi-year collaboration agreement, kung saan ang MLBB ay napili bilang inaugural game para sa Esports World Cup.<ref>{{Cite web |title=Watcher of Realms - Data Overview {{!}} AppMagic |url=https://appmagic.rocks/iphone/watcher-of-realms/6484164228/?hl=en |access-date=2026-01-09 |website=AppMagic.rocks |language=en}}</ref> Ang MLBB ay opisyal na inilunsad sa mainland China noong Enero 2025, na minarkahan ang pagpasok ng laro sa isa sa pinakamalaking gaming markets sa mundo.<ref>{{Cite web |last=Feed |first=TechNode |date=2025-01-10 |title=Moonton to launch Mobile Legends: Bang Bang in China on January 23 · TechNode |url=https://technode.com/2025/01/10/moonton-to-launch-mobile-legends-bang-bang-in-china-on-january-23/ |access-date=2026-01-09 |website=TechNode |language=en-US}}</ref> Ipinagpatuloy ng kumpanya ang product diversification nito noong 2025 kasama ang Magic Chess: Go Go (Pebrero), Silver and Blood (Hunyo), at Acecraft (Agosto).<ref>{{Cite web |title=Legends mobili: Bang Bang Transitions USA di diritti editoriali su Skystone Games |url=https://www.topuplive.com/it/news/mlbb-transitions-us-publishing-right.html |access-date=2026-01-09 |website=TOPUPLIVE |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |last=Xu |first=Davide |date=2025-03-26 |title=Mobile Legends: Bang Bang moves US publishing operations |url=https://esportsinsider.com/2025/03/mobile-legends-bang-bang-us-publisher-skystone |access-date=2026-01-09 |website=Esports Insider |language=en-GB}}</ref> Noong 2026, ang ''Mobile Legends: Bang Bang'' (MLBB), na binuo ng MOONTON Games, ay tumanggap ng dalawang Grand Winner award sa NYX Game Awards sa mga kategoryang Mobile Game – Best Music at Mobile Game – Best Audio Design <ref>{{Cite web |last=xxxxx |title=RonNotTheDJBlog: Moonton Games Wins at 2026 NYX Awards |url=http://www.ronnotthedj.com/2026/05/moonton-games-wins-at-2026-nyx-awards.html |access-date=2026-05-25 |website=RonNotTheDJBlog}}</ref>. == Mga Kaugnay na Produkto == === Mga Video Game === {| class="wikitable sortable" !Taon !Pamagat !Genre !Petsa ng Paglabas !Availability !Platform |- |2015 |''Magic Rush: Heroes'' |[[Role-playing game|Jeu de rôle]] (RPG) |Abril 2015 |Buong mundo (maliban sa China) | rowspan="7" |[[Android (operating system)|Android]], [[iOS]] |- |2016 |''[[Mobile Legends: Bang Bang]]'' |[[Multiplayer online battle arena|MOBA]] |Nobyembre 2016 |Higit sa 220 bansa at rehiyon |- |2019 |''Mobile Legends: Adventure'' |[[Role-playing game|RPG]] |Agosto 2019 |Buong mundo |- |2023 |''Watcher of Realms'' |[[Role-playing game|RPG]] |Hulyo 2023 |Pandaigdigan |- |2025 |''[[Magic Chess: Go Go]]'' |Multiplayer [[auto battler]] |Pebrero 2025 |Rehiyon ng Asya-Pasipiko |- |2025 |''Silver and Blood'' |[[Role-playing game|RPG]] |Hunyo 2025 |Pandaigdigan |- | rowspan="2" |2025 |''[[ACECRAFT|Acecraft]]'' |Co-op vertical [[shoot 'em up]]<ref>{{Cite web |last=Ralph |last2=https://www.facebook.com/gamerbraves |date=2025-08-28 |title=Acecraft Launches Globally with Retro Co-Op Shooting, Motorcycle Prizes, and Gift Card Giveaways - GamerBraves |url=https://www.gamerbraves.com/acecraft-launches-globally-with-retro-co-op-shooting-motorcycle-prizes-and-gift-card-giveaways/,%20https://www.gamerbraves.com/acecraft-launches-globally-with-retro-co-op-shooting-motorcycle-prizes-and-gift-card-giveaways/ |access-date=2025-12-11 |language=en-US }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Acecraft takes flight worldwide: MOONTON Games launches the highly-anticipated retro hand-drawn co-op shooter with generous giveaways!-Develop games and fun for players all over the world |url=https://en.moonton.com/news/235.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251111172709/https://en.moonton.com/news/235.html |archive-date=2025-11-11 |access-date=2026-02-05 |website=en.moonton.com |url-status=live }}</ref> |Agosto 2025 |Pandaigdigan |} === Mga Serye sa Telebisyon === {| class="wikitable sortable" !Pamagat !Mga Taon !Channel / Network |- |''[[Legends of Dawn: The Sacred Stone]]'' |2021 |[[Tencent Video|WeTV]] at [[Iflix]] (International) [[TV9 (Malaysia)|TV9]] (Malaysia) [[NET.]] (Indonesia) [[Kapamilya Channel]] at [[A2Z (channel sa telebisyon)|A2Z]] (Pilipinas) |} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga kompanyang panteknolohiya]] [[Kategorya:Mga kompanya sa Tsina]] {{usbong|Tsina}} {{authority control}} s41ibo636ockh2ori353uw4f2pgr3mx Taras Shevchenko 0 315657 2213837 2189630 2026-06-28T21:33:58Z Glennznl 73709 2213837 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Marso 2024}} {{cleanup|date=Marso 2024|reason=Kailangang ayusin ang balarila at pagkakasulat. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita.}} }} {{Infobox Writer|name=Taras Shevchenko<br/>{{nobold|Тарас Шевченко}}|image=Taras Shevchenko - portrait by Ivan Kramskoi.jpg|caption=Larawan ni Taras Shevchenko, ipininta ni [[Ivan Kramskoi]] noong 1871|birth_date=9 March 1814|death_date=10 March 1861 (aged 47)|birth_place=[[Moryntsi]], [[Kiev Governorate]], [[Russian Empire]]|death_place=[[Saint Petersburg]], [[Russian Empire]]}} Si '''Taras Hryhorovych Shevchenko''' {{Efn|At the time of birth of Taras Shevchenko, the [[parish register]] of the village of Moryntsi was in [[Russian language|Russian]] (the official language of the [[Russian Empire]]), and he was recorded as Taras ("{{tooltip|To the resident of the village of Morintsy Grigori Shevchenko and his wife Katherine was born a son, Taras|У жителя села Моринец Григория Шевченка и жены его Екатерины родился сын Тарас}}"<ref name="nm">{{Cite web|url=http://izbornyk.org.ua/shevchenko/docum02.htm|title=Документи 1–101. Тарас Шевченко: Документи та матеріали до біографії. 1814–1861.|website=izbornyk.org.ua|access-date=2014-02-14|archive-date=2013-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017125323/http://izbornyk.org.ua/shevchenko/docum02.htm|url-status=live}} </ref>). At that time serfs' patronymic names were not identified in documents (for example, see the text of a "free-to-go"{{clarify|date=December 2022}} document from 22 April 1838: "{{tooltip|eternally let go my serf person Taras Grigoriev, the son of Shevchenko, whom I inherited after my past parent real privy councilor Vasiliy Vasilievich Engelgardt|отпустил вечно на волю крепостного моего человека Тараса Григорьева сына Шевченка, доставшегося мне по наследству после покойного родителя моего действительного тайного советника Василия Васильевича Энгельгардта}}"). During Shevchenko's lifetime in Ukrainian texts two variants were used: "{{tooltip|Taras Grigorievich|Тарас Григорьевич}}" (see the letter of [[Hryhory Kvitka-Osnovyanenko]] from [http://izbornyk.org.ua/shevchenko/lystydo01.htm 23 October 1840]: "{{tooltip|my lovely lord, Taras Grigorievich|мій коханий пане, Тарас Григорьевич}}")<ref name="nm1">''[http://izbornyk.org.ua/shevchenko/lystydo.htm Letters to Taras Shevchenko] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131017180539/http://izbornyk.org.ua/shevchenko/lystydo.htm |date=2013-10-17 }}''. Kyiv: [[Naukova dumka]], 1993.</ref> and "{{tooltip|Taras Hryhorovych|Тарас Григорович}}" (the letter of same author from [http://izbornyk.org.ua/shevchenko/lystydo01.htm#r1842 29 April 1842]: "{{tooltip|My dear and noble master Taras Hryhorovych|Милий і добрий мій паночку Тарас Григорович}}").<ref name="nm1"/> In Russian it is accepted to write «Тарас Григорьевич Шевченко»,<ref name="GSE3">{{GSEn|123520|Шевченко Тарас Григорьевич}}</ref> in Ukrainian—«Тарас Григорович Шевченко»,<ref>{{Cite web|url=http://www.nbuv.gov.ua/books/18/stg-bio.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130121190708/http://nbuv.gov.ua/books/18/stg-bio.html|url-status=dead|title=Vernadsky National Library of Ukraine, Kyiv|archivedate=21 January 2013}}</ref> in other languages—transliterating from the Ukrainian name, for example "''Taras Hryhorovich Shevchenko''{{-"}}.}} ( {{Lang-uk|Тарас Григорович Шевченко}} </link> ; Marso 9, 1814 - Marso 10, 1861) ay isang Ukrainian na makata, manunulat, artista, pampubliko at pampulitika na pigura, [[Kuwentong-bayan|folklorist]] at [[Etnograpiya|etnograpo]] . Siya ay isang fellow ng Imperial Academy of Arts at isang miyembro ng Brotherhood of Saints Cyril at Methodius . Sumulat siya ng tula sa [[Wikang Ukranyo|Ukrainian]] at prosa (siyam na nobela, isang talaarawan, at ang kanyang sariling talambuhay) sa [[Wikang Ruso|Russian]] . Ang kanyang pamanang pampanitikan, lalo na ang koleksyon ng tula na Kobzar, ay itinuturing na pundasyon ng modernong panitikang Ukrainiano at sa ilang antas, ang modernong [[Wikang Ukranyo|wikang Ukrainian]] . == Buhay == === Pagkabata at kabataan === [[Talaksan:Шевченко_Т._Г._Хата_батьків_у_Кирилівці_(1843).jpg|thumb| Ang lapis na sketch ni Taras Shevchenko ng bahay ng kanyang mga magulang sa Kyrylivka, iginuhit noong 1843]] Si Taras Shevchenko ay ipinanganak noong {{OldStyleDate|9 March|1814|25 February}} {{Efn|Note #10 in the parish register of Moryntsi for 1814 (preserved in the Shevchenko National Museum in Kyiv): "{{tooltip|In the year one thousand eight hundred fourteen, on the twenty fifth of February, a son, Taras, was born to the resident of the village Morinets Grigori Shevchenko and his wife Catherine...|Тысяча восемьсот четырнадцатого года февраля двадцать пятого числа у жителя села Моринец Григория Шевченко и его жены Екатерины родился сын Тарас…}}"{{sfn|Shevchenko|1982|loc=volume 3}}}} sa nayon ng Moryntsi, Kiev Governorate, [[Imperyong Ruso|Russian Empire]], <ref name="Ant">{{Cite web |last=Antokhii |first=Myroslav |last2=Darewych |first2=Daria |last3=Stech |first3=Marko Robert |last4=Struk |first4=Danylo Husar |title=Shevchenko, Taras |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CS%5CH%5CShevchenkoTaras.htm |access-date=13 September 2023 |website=Internet Encyclopaedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies}}</ref> mga 20 taon pagkatapos ng ikatlong tinatawag na partition ng Poland kung saan ang teritoryo ng Ukraine kung saan ipinanganak si Shevchenko ay sinanib ng [[Imperyong Ruso|Imperial Russia]] . Siya ang ikatlong anak pagkatapos ng kanyang kapatid na si Kateryna at kapatid na si Mykyta; ang kanyang mga nakababatang kapatid ay isang kapatid na lalaki, si Yosyp, at isang kapatid na babae, si Maria, na ipinanganak na bulag. {{Sfn|Zaĭt︠s︡ev|1988}} Ang kanyang mga magulang ay sina Kateryna Shevchenko (née Boiko) {{Sfn|Zaĭt︠s︡ev|1988}} at Hryhoriy Ivanovych Shevchenko, dating sakop ng [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] na naging serf peasants, nagtatrabaho sa lupang pag-aari ni {{Interlanguage link|Vasily Engelhardt (senator)|uk|Енгельгардт Василь Васильович}}, isang pamangkin ng Russian statesman na si Grigory Potemkin . {{Sfn|Buraček|1939}} Noong 1816, lumipat ang pamilya sa Kyrylivka (modernong {{Interlanguage link|Shevchenkove (Zvenigorod district)|uk|Шевченкове (Звенигородський район)}} ), isa pang nayon na pag-aari ni Engelhardt, kung saan ipinanganak ang ama at lolo ni Taras. Ang batang lalaki ay lumaki sa nayon. {{Sfn|Zaĭt︠s︡ev|1988}} Minsan, hinanap niya ang "mga haliging umaangat sa langit" at nawala. Ang mga Chumak (naglalakbay na mangangalakal) na nakilala ang bata ay dinala siya pabalik sa nayon. {{Sfn|Zaĭt︠s︡ev|1988}} Mula 1822, ipinadala si Shevchenko sa isang paaralan, kung saan tinuruan siyang bumasa at sumulat. Ang kanyang guro ay ang precentor ng simbahan ng nayon, na ang palayaw ay "Sovhyr". Siya ay isang malupit na disciplinarian, na may tradisyon ng birching ang mga bata sa kanyang klase tuwing Sabado. {{Sfn|Zaĭt︠s︡ev|1988}} Noong {{OldStyleDate|1 September|1823|20 August}} Namatay si Kateryna Shevchenko. {{Sfn|Zaĭt︠s︡ev|1988}} Ang balo na si Hryhoriy, na iniwan upang alagaan ang anim na anak na may edad mula labintatlo hanggang apat, ay walang ibang pagpipilian kundi ang mag-asawang muli. Siya ay ikinasal kay Oksana Tereshchenko, isang balo mula sa Moryntsi, na may sariling tatlong anak. {{Sfn|Zaĭt︠s︡ev|1988}} Noong Pebrero 1827, ang 13-taong-gulang na si Shevchenko ay tumakas mula sa nayon at nagtrabaho ng ilang araw para sa isang [[Diyakono|deacon]] sa Lysianka, bago lumipat sa Tarasivka. Nabigo sa kanyang mga pagtatangka na maging isang artista, bumalik siya sa kanyang sariling nayon. {{Sfn|Buraček|1939}} Sa mga oras na ito, naranasan ni Shevchenko ang kanyang unang pag-ibig, {{Interlanguage link|Oksana Kovalenko|uk|Коваленко Оксана Степанівна}}, bilang kinumpirma ng isang dedikasyon na kalaunan ay isinulat niya sa tulang ''{{Interlanguage link|Mariana, the nun|uk|Мар'яна-черниця}}'' : {{Sfn|Buraček|1939}}   Ito ay totoo, Oksana, dayuhan at itim na kilay, Na hindi mo maaalala ang ulila Sino, sa isang kulay-abo na jacket, ay napakasaya Upang makakita ng kababalaghan - ang iyong kagandahan, Na iyong tinuruan, nang walang salita o salita, Paano magsalita gamit ang mga mata, kaluluwa at puso, Kung kanino ka ngumiti, umiyak, at nag-aalala, Kung kanino mo gustong kumanta ng isang kanta tungkol kay Petrus. Maaalala mo... Oksana, Oksana! Ngunit umiiyak pa rin ako ngayon at nag-aalala pa rin, Ibinuhos ko ang aking mga luha para sa munting Mariana Habang ako ay nakatingin sa iyo at nagdarasal para sa iyo. Tandaan, Oksana, dayuhan at itim na kilay, At deck si ate Mariana ng mga bulaklak. Minsan ay masayang ngumiti kay Petrus At, kahit pabiro, alalahanin ang nangyari. — Taras Shevchenko, Mariana, ang madre, Povne I May katibayan na sa panahong ito ng kanyang buhay, si Shevchenko ay sinanay ng kanyang nakatatandang kapatid na si Mykola upang maging isang wheelwright, at na siya rin ay nanirahan at nagtrabaho para sa pamilya ni Hryhoriy Koshytsia, ang Kyrylivka priest, na gumamot kay Taras. Kasama sa kanyang mga tungkulin ang paghatid sa anak ng pari sa paaralan, at pagdadala ng prutas sa mga pamilihan sa Burty at Shpola . {{Sfn|Buraček|1939}} === Buhay bilang taga silbi ni Pavlo Engelhardt === [[Talaksan:1833_-_Taras_Shevchenko_-_Pavlo_Engelgardt_-_portrait_-.jpg|right|thumb| Taras Shevchenko. ''Larawan ni Pavlo Engelgardt'' (1833), National Museum Taras Shevchenko]] Noong 1828, namatay si Engelhardt, at isa sa kanyang mga anak, {{Interlanguage link|Pavlo Engelhardt|uk|Енгельгардт Павло Васильович}}, naging bagong may-ari ng pamilyang Shevchenko. Si Taras Shevchenko, noon ay may edad na 14, ay sinanay upang maging isang kitchen servant at ang {{Lang|ru|kozachok}}</link> (court servant) ng kanyang bagong amo sa Vilshana estates. {{Sfn|Buraček|1939}} Doon niya nakita sa unang pagkakataon ang mga karangyaan ng maharlikang Ruso . {{Sfn|Buraček|1939}} Noong 1829, si Shevchenko ay bahagi ng retinue ni Engelhardt na naglakbay sa [[Varsovia|Warsaw]], kung saan nakabatay ang kanyang rehimyento. {{Sfn|Buraček|1939}} Sa pagtatapos ng 1829 narating nila ang Vilno (modernong [[Vilna|Vilnius]] ). Noong {{OldStyleDate|18 December|1829|6 December}} , nahuli ni Engelhardt si Shevchenko sa gabi na nagpinta ng larawan ng heneral ng Cossack na si Matvei Platov . Idinikit niya ang mga tenga ng bata at inutusan siyang latigo. {{Sfn|Buraček|1939}} Nang ang partido ay nakarating sa Warsaw, inayos ni Engelhardt na ang kanyang lingkod ay mag-aprentis sa isang pintor-dekorador, na, sa pagkilala sa mga talento ng bata, ay nagrekomenda na tumanggap siya ng mga aralin mula sa isang propesyonal na pintor, si Franciszek Ksawery Lampi . {{Sfn|Buraček|1939}} Nang sumiklab ang Pag-aalsa ng Nobyembre noong 1830, napilitang umalis si Engelhardt at ang kanyang rehimyento sa Warsaw. Ang kaniyang mga lingkod, kabilang si Shevchenko, ay pinaalis sa lunsod, at pinilit na umalis sa teritoryo ng Poland sa ilalim ng armadong bantay, at pagkatapos ay nagtungo sa [[San Petersburgo|St. Petersburg]] . Pagdating doon, bumalik si Shevchenko sa buhay bilang isang page-boy. Ang kanyang artistikong pagsasanay ay naantala ng isang taon, {{Sfn|Buraček|1939}} pagkatapos nito ay pinahintulutan siyang mag-aral ng apat na taon kasama ang pintor na si {{Interlanguage link|Vasiliy Shiriayev|uk|Ширяєв Василь Григорович}}, isang lalaking napatunayang mas malupit at makontrol kaysa sa kanyang panginoon sa Warsaw. {{Sfn|Buraček|1939}} Ang mga gabi ng tag-araw ay sapat na magaan para mabisita ni Shevchenko ang Summer Garden ng lungsod, kung saan iginuhit niya ang mga estatwa. {{Sfn|Buraček|1939}} Sa kanyang nobelang ''Artist'', inilarawan ni Shevchenko na sa panahon ng pre-academical na panahon ay ipininta niya ang mga gawang gaya ng ''Apollo Belvedere'', ''Fraklete'', ''Heraclitus'', ''Architectural barelief'', at ''Mask of Fortune.'' Lumahok siya sa pagpipinta ng Bolshoi Theater bilang isang baguhan. {{Sfn|Buraček|1939}} Ang komposisyon ''na si Alexander ng Macedon ay nagpapakita ng pagtitiwala sa kanyang doktor na si Philip'' ay nilikha para sa isang paligsahan ng Imperial Academy of Arts noong 1830. {{Sfn|Petrov|1865}} === Paglaya mula sa pagkaalipin === [[Talaksan:Bryullov_portrait_of_Zhukovsky.jpg|thumb| Karl Briullov, ''Larawan ng makata na si VA Zhukovsky'' (1837/8), National Museum Taras Shevchenko]] Sa isa sa kanyang mga sesyon ng pagkopya sa Summer Gardens ng lungsod, nakilala ni Shevchenko ang isang batang Ukrainian artist, si Ivan Soshenko, isang pintor at isang estudyante ng Imperial Academy of Arts, na nagmula sa Bohuslav, malapit sa home village ni Shevchenko. Si Soshenko ay nagpakita ng interes sa mga guhit ni Shevchenko, at kinilala ang talento ng binata. <ref name="Ukr2">{{Cite web |title=Soshenko, Ivan |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=/pages/s/o/soshenkoivan.htm |access-date=15 September 2023 |website=Internet Encyclopaedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies}}</ref> {{Sfn|Manning|1960}} {{Sfn|Buraček|1939}} Pinahintulutan siyang tumanggap ng mga aralin sa pagguhit at [[Akwarela|pagpipinta ng watercolor]] mula kay Soshenko sa katapusan ng linggo, at kapag mayroon siyang bakanteng oras sa linggo. Si Shevchenko ay gumawa ng gayong pag-unlad bilang isang portraitist na siya ay hiniling ni Engelhardt na ilarawan ang isang bilang ng kanyang mga mistresses. {{Sfn|Buraček|1939}} Dinala ni Soshenko si Shevchenko sa mga gallery ng sining ng Saint Petersburg, kabilang ang Hermitage . {{Sfn|Buraček|1939}} Ipinakilala niya siya sa iba pang mga kababayan, tulad ng manunulat at makata na si Yevhen Hrebinka, ang art historian na si {{Interlanguage link|Vasyl Hryhorovych|uk|Григорович Василь Іванович}}, at ang pintor na Ruso na si Alexey Venetsianov . <ref name="Ant">{{Cite web |last=Antokhii |first=Myroslav |last2=Darewych |first2=Daria |last3=Stech |first3=Marko Robert |last4=Struk |first4=Danylo Husar |title=Shevchenko, Taras |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CS%5CH%5CShevchenkoTaras.htm |access-date=13 September 2023 |website=Internet Encyclopaedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies}}</ref> Sa pamamagitan ng mga lalaking ito, noong bandang Hunyo 1832, ipinakilala si Shevchenko sa pinaka-sunod sa moda na pintor noong araw, ang pintor na si Karl Briullov . {{Sfn|Manning|1960}} {{Sfn|Buraček|1939}} Si Briullov ay nagkaroon ng interes kay Shevchenko, pinupuri ang kanyang trabaho at nagpapahiwatig ng pagpayag na kunin siya bilang isang mag-aaral. Gayunpaman, bilang isang serf, si Shevchenko ay hindi karapat-dapat na mag-aral sa ilalim ng Briullov sa Academy, na humiling ng kanyang kalayaan mula kay Engelhardt. Ang kahilingan ay natugunan ng isang pagtanggi, na ikinagalit ni Briullov. {{Sfn|Buraček|1939}} Si Engelhardt ay nahikayat na palayain ang kanyang lingkod sa kondisyon na ang bayad na 2500 [[Rublo|rubles]] ay binayaran. Upang itaas ang halagang ito, ipininta ni Briullov ang isang larawan ng makatang Ruso na si Vasily Zhukovsky bilang isang premyo sa loterya para sa imperyal na pamilya; ang nanalong tiket sa lottery ay iginuhit ng tsarina . {{Sfn|Buraček|1939}} {{Efn|The letters by Zhukovsky asking for payment were illustrated by his own drawings, with captions: This is Mr Shevchenko. He is talking to himself: 'I would like to paint a picture, but my master has ordered me to sweep the floor.' / He is holding his paintbrush in one hand and a broom in the other. He is very upset. / Here Briullov is painting Zhukovsky's portrait. In the distance Shevchenko is sweeping the floor. For the last time. / These are Shevchenko and Zhukovsky. Both are turning somersaults out of joy.'{{sfn|Buraček|1939|p=37}}}} Nilagdaan ni Engelhardt ang papeles na nagpalaya kay Shevchenko mula sa pagkaalipin noong {{OldStyleDate|5 May|1838|22 April}} . {{Sfn|Manning|1960}} === Unang tagumpay (1838{{Spaced en dash}}1846) === ==== Mga kuwadro na gawa at guhit ====  ''{{Ill|Cossack Banquet|uk|Козацький бенкет (Шевченко)}}'' (pencil on paper, 1838), [[National Museum Taras Shevchenko]] Pagkatapos niyang maging isang mag-aaral ng Imperial Academy of Arts, kasama si Briullov bilang kanyang tagapagturo, ginugol ni Shevchenko ang halos lahat ng kanyang oras sa akademya at sa studio ni Briullov. {{Sfn|Kirilyuk|Shablyuvs'ky|Shubravs'ky|1984}} {{Sfn|Zhulynskyi|2015}} Magkasama silang dumalo sa mga gabing pampanitikan at musikal, at binisita ang mga manunulat at artista. Ang buhay panlipunan ni Shevchenko ay nagpayaman at nagpalawak ng kanyang mga abot-tanaw at pinasigla ang kanyang pagkamalikhain. {{Sfn|Kirilyuk|Shablyuvs'ky|Shubravs'ky|1984}} Kasama sa kanyang mga kaibigan sa panahong ito {{Interlanguage link|Yakov Kuharenko|uk|Кухаренко Яків Герасимович}}, isang manunulat at opisyal ng Black Sea Cossack Host na magiging kaibigan niya habang buhay, <ref name="Int3">{{Cite web |title=Kukharenko, Yakiv |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CU%5CKukharenkoYakiv.htm |access-date=17 September 2023 |website=Internet Encyclopaedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies}}</ref> at ang artist na si {{Interlanguage link|Karl Joachim|ru|Иохим, Карл Иванович}}, {{Sfn|Kirilyuk|Shablyuvs'ky|Shubravs'ky|1984}} Mula Hunyo hanggang Nobyembre 1838, ang mga marka ng pagsusulit ni Shevchenko ay napabuti nang sapat upang payagan siyang sumali sa isang klase ng compositional drawings. Isang maagang pagguhit mula sa klase na ito, ''{{Interlanguage link|Cossack Banquet|uk|Козацький бенкет (Шевченко)}}'', ay natapos noong Disyembre ng taong iyon. Nang sumunod na buwan ang kanyang trabaho ay kinilala ng Imperial Society for the Encouragement of the Arts, na pumayag na bayaran siya ng buwanang maintenance fee na 30 rubles bawat buwan. <ref name="Bnf1">{{Cite web |title=Taras Grigorovič Ševčenko (1814-1861) |url=https://data.bnf.fr/en/12194329/taras_grigorovic_sevcenko/ |access-date=17 September 2023 |website=BnF Data |publisher=[[Bibliothèque nationale de France]]}}</ref> {{Sfn|Zhur|2003}} Noong Abril 1839, si Shevchenko ay iginawad ng isang pilak na medalya ng Konseho ng Academy. Sinimulan niyang dalubhasa ang pamamaraan ng pagpipinta ng langis, kasama ang The Model in the Pose of St. Sebastian [uk] sa kanyang mga pinakaunang pagtatangka. Mula Nobyembre, siya ay nagkasakit nang malubha ng tipus. Sa taong iyon, nakatanggap siya ng isa pang silver medal, sa pagkakataong ito para sa kanyang oil painting na The Beggar Boy Giving Bread to a Dog. Noong Setyembre 1841, ginawaran ng Academy of Arts si Shevchenko ng kanyang ikatlong pilak na medalya, para sa pagpipinta The Gypsy Fortune Teller [uk]. Nang sumunod na Mayo, ang patuloy na pagliban sa mga klase ay nagpilit sa Society for the Encouragement of Artists na ibukod siya mula sa mga libreng boarder nito. Upang kumita ay gumawa siya ng mga ilustrasyon ng libro, gaya ng para sa kuwento ni Nikolai Nadezhdin na The Power of Will, publication ni Oleksandr Bashutskyi [uk] na Ours, na isinulat mula sa kalikasan ng mga Ruso, isang edisyon ng Galvanography ni Wolfgang Franz von Kobell (1843), at isang libro ni Nikolai Polevoy, Russian Generals (1845). ==== Mga tula ==== [[Talaksan:1840_-_Kobzar_-_page_3_-_page_1_(Title)_-.jpg|thumb|Ang unang paglalarawan at ang pahina ng pamagat mula sa ''Kobzar'' (1840)]] Sa pagtatapos ng 1839, nakilala ni Shevchenko ang [[Panlililok|iskultor]] at guro ng sining na si Ivan Martos, na nagpakita ng malaking interes sa kanyang mga tula. Inalok niya na i-publish ang mga ito, ngunit hindi agad pumayag si Shevchenko. Kinuha ni Hrebinka ang isang aktibo at direktang bahagi sa publikasyon ng ''Kobzar'' (1840); siya ang nagsumite ng manuskrito sa {{Interlanguage link|St. Petersburg censorship committee|ru|Петербургский цензурный комитет}} . {{Sfn|Zhur|2003}} Naubos na si ''Kobzar'' . Hindi ito hayagang nanawagan ng mga rebolusyonaryong aksyon, ngunit nagpahayag ito ng protesta laban sa kawalang-katarungang panlipunan at pagnanais ng malayang buhay. {{Sfn|Kirilyuk|Shablyuvs'ky|Shubravs'ky|1984}} Noong Marso 1840, isinumite ni Hrebinka ang manuskrito ng almanac ''na Lastivka'' sa mga censor, na kasama rin ang "Prychynna" ni Shevchenko at ang mga tula na " {{Interlanguage link|The wind is raging, the wind is raging!|uk|Вітре буйний, вітре буйний!}} " at " {{Interlanguage link|Water flows into the blue sea|uk|Тече вода в синє море}} ". {{Sfn|Kirilyuk|1974}} Noong 1841, binayaran ni Shevchenko ang kanyang [[Panulaang epiko|epikong tula]] ''na Haidamaky'' . {{Sfn|Kirilyuk|Shablyuvs'ky|Shubravs'ky|1984}} {{Sfn|Kirilyuk|1974}} Ang tula ay sinalubong ng matalas na kritisismo ng kritikong pampanitikan na si Vissarion Belinsky ; sa magasing ''Otechestvennye Zapiski'' ay pinuna niya ang "hilig sa romantikong bonggang talino" ni Shevchenko. {{Sfn|Kirilyuk|Shablyuvs'ky|Shubravs'ky|1984}} Ang iba pang mga tula na ginawa ni Shevchenko sa panahong ito ay kinabibilangan ng " {{Interlanguage link|Maryana the Nun|uk|Мар'яна-черниця}} "," {{Interlanguage link|Drowned (ballad)|uk|Утоплена (балада)}} ", at " {{Interlanguage link|Blind Man (poem)|uk|Сліпа (поема Шевченка)}} ". {{Sfn|Kirilyuk|Shablyuvs'ky|Shubravs'ky|1984}} ==Mga pananda== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Namatay noong 1861]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1814]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Ukranyo]] 0639rb9i563v1lvko015hgsfro9h87i Ustym Karmaliuk 0 315672 2213874 1976342 2026-06-29T07:14:36Z Glennznl 73709 2213874 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Karmelyuk.JPG|right|thumb|Ustym Karmaliuk ni [[Vasily Tropinin]]]] Si '''Ustym Yakymovych Karmaliuk''' (binabaybay rin bilang Karmelyuk, {{Lang-uk|Устим Якимович Кармалюк (Кармелюк)}}) (Marso 10, 1787 – Oktubre 22, 1835) ay isang Ukranyanong tulisang lumaban sa administrasyong Ruso at naging [[Bayaning-pambayan|bayani]] ng mga karaniwang mamamayan ng Ukranya. Siya ay madalas na tinutukoy bilang "Ukranyanong [[Robin Hood]]" at "ang huling [[haydamak]]". == Maagang buhay == Kasunod ng [[Ikalawang Pagkakahati ng Polonya]] noong 1792, isang malawak na teritoryo ng [[Komonwelt ng Polako-Litwano]] ang ibinigay sa [[Imperyong Ruso]] kasama ang silangang [[Podolia|Podillia]]. Si Karmaliuk ay ipinanganak na isang serf sa pamayanan ng [[Holochyntsi|Holovchyntsi]] sa Kondado ng [[Letychiv]] (powiat latyczówski)<ref name="eohou">Volodymyr Liubchenko. ''[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Karmalyuk Karmaliuk Ustym Yakymovych (КАРМАЛЮК УСТИМ ЯКИМОВИЧ)]''. Encyclopedia of History of Ukraine. 2007</ref> (sa ilang sanggunian, sa Kondado ng Lityn County<ref>[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CA%5CKarmaliukUstym.htm Karmaliuk, Ustym]. [[Encyclopedia of Ukraine]]. 1988</ref><ref>[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CP%5CO%5CPodiliavoivodeship.htm Podilia voivodeship]. [[Encyclopedia of Ukraine]]. 1993</ref>) ng [[Voivoidato ng Podolia]]<ref name="eohou" /> noong 1787. Walang gaanong nalalaman tungkol sa kaniyang maagang buhay maliban sa pagkakaroon niya ng kaunting literasidad at matatas sa [[Wikang Ruso|Ruso]], [[Wikang Polako|Polako]], at [[Wikang Yidis|Yidis]], bukod pa sa kaniyang katutubong wikang Ukranyano, gaya ng pinatutunayan ng mga dokumento ng pulisya noong panahong iyon. Siya ay kinuha ng kaniyang may-ari sa edad na 17 upang magtrabaho bilang isang utusan sa manor, ngunit kilalang-kilalang walang pakundangan. Bilang resulta, nagpasya ang kaniyang may-ari na puwersahang ipadala siya sa serbisyo militar sa Rusya, upang alisin siya sa iba na kaniyang inuudyukan na magrebelde. == Sa sining at panitikan == Si Karmalyuk ay isang paksa ng maraming pambayang-sining at pambayang-awitin. Siya ay minsan tinutukoy bilang "ang [[Houdini]] ng [[Podilia]]", dahil walang kulungan ang nakahawak sa kaniya nang napakatagal. Magiliw siyang kinikilala bilang ang huling [[Haidamak]] ng [[Ukraine|Ukranya]]. Ang Karmalyuk ay naging paksa ng tatlong larawan ng pintor na Ruso na si [[Vasily Tropinin]]. Mayroong ilang iba't ibang mga bersiyon ng pagkakakilala ni Karmalyuk sa artista. Ayon sa isang bersiyon, ipinakilala si Tropinin kay Karmaliuk ng kaniyang kaibigang manggagamot na si Prokopy Danylevsky, na nagbigay ng tulong medikal sa mga tauhan ni Karmalyuk. Ayon sa isa pang bersiyon, si Tropinin ay nagpinta ng Karmaliuk sa loob ng bilangguan. Tatlong larawan ni Karmalyuk ni Tropinin ang nakaligtas. Ang isa ay itinago sa museong pansining sa [[Nizhny Tagil]], isa pa sa [[Galeriya ng Tretyakov]] at ang pangatlo ay nasa [[Museo ng Russia|Museong Rusyo]].[http://nearyou.ru/tropinin/20karm.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204115309/http://nearyou.ru/tropinin/20karm.html |date=2009-02-04 }} Ang Karmalyuk ay naging paksa ng maraming tula ng manunulat ng kanta na si [[Tomasz Padura]], na ang ilan ay naging mga katutubong awit. Itinuro ni Faust Lopatinsky ang tahimik na pelikulang "Karmalyuk" noong 1931. == Mga sanggunian == 8re52hh89n2xg4ej1t9mdggi4fdd7o5 Kaharian ng Prusya 0 318692 2213832 2161504 2026-06-28T21:31:56Z Glennznl 73709 2213832 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Kaharian ng Prusya | native_name = {{native name|de|Königreich Preußen|paren=omit}} | common_name = Prusya | image_flag = Flag of Prussia (1892-1918).svg | flag_type_article = Flag of Prussia | flag_type = Flag<br>(1892–1918) | image_coat = File:Coat of Arms of the Kingdom of Prussia 1873-1918.svg | symbol_type_article = Coat of arms of Prussia | symbol_type = Coat of arms<br>(1873–1918)| | status = Vassal | empire = Holy Roman Empire | status_text = {{plainlist| *[[States of the German Confederation|State]] of the [[German Confederation]]<br>{{small|(partly, 1815–1866)}} *[[States of the North German Confederation|State]] of the [[North German Confederation]]<br>{{small|(1867–1871)}} *[[List of states of the German Empire|Federal State]] of the [[German Empire]]<br>{{small|(1871–1918)}}}} | year_start = 1701 | year_end = 1918 | national_motto = | national_anthem = ''{{lang|de|[[Preußenlied]]}}''<br>{{small|"''Song of Prussia''"}}<hr/>'''Royal anthem:'''<br>"{{lang|de|[[Heil dir im Siegerkranz]]}}"<br />{{small|"''Hail to thee in the Victor's Crown''"}}{{parabr}}{{center|[[File:Heil Dir Im Siegerkranz (old recording).ogg]]}}{{parabr}} | image_map = Prussia in the German Reich (1871).svg | image_map_caption = The Kingdom of Prussia within the [[German Empire]] between 1871 and 1918 | capital = {{plainlist| *[[Berlin]] *[[Königsberg]] {{small|(In 1806)}}}} <!--|latd=52 |latm=31 |latNS=N |longd=13 |longm=24 |longEW=E-->| common_languages = '''Official:'''<br>German {{hidden |style=font-size:100%;padding:0.25em 0 0; |headerstyle=text-align:left;font-weight:normal; |header = '''Minorities:''' |content = {{unbulleted list|[[Low German language|Low German]] |[[Polish language|Polish]] |[[Danish language|Danish]]|[[Frisian languages|Frisian]] |[[Lithuanian language|Lithuanian]] |[[Lower Sorbian language|Lower Sorbian]] |[[Kashubian language|Kashubian]] | [[Polabian language|Polabian]]}} }} | religion = '''Majority:'''<br>[[Protestantism]] -Official-<ref>{{cite book|title=Religion and the Rise of Nationalism: A Profile of an East-Central European City|url=https://archive.org/details/religionriseofna0000alvi|first=Robert |last=E. Alvis|year=2005| isbn=9780815630814| page =[https://archive.org/details/religionriseofna0000alvi/page/133 133]|publisher=Syracuse University Press|quote=}}</ref> ([[Lutheran]] and [[Calvinist]]; since 1817 [[Prussian Union of churches|Prussian United]])<br>{{hidden|'''Minorities:'''|[[Catholicism]], [[Judaism]]|style=font-size:100%;padding:0.25em 0 0; |headerstyle=text-align:left;font-weight:normal;}} | government_type = {{plainlist| *[[Absolute monarchy]] (until 1848) *[[Constitutional monarchy]] (from 1848)}} | title_leader = [[List of monarchs of Prussia|King]] | leader1 = [[Frederick I of Prussia|Frederick I]] {{small|(first)}} | year_leader1 = 1701–1713 | leader2 = [[Wilhelm II of Prussia|Wilhelm II]] {{small|(last)}} | year_leader2 = 1888–1918 | title_deputy = {{nowrap|[[Minister-President of Prussia|Minister-President]]{{ref|a|a}}}} | deputy1 = [[Adolf Heinrich von Arnim-Boitzenburg|Adolf Heinrich]] {{small|(first)}} | year_deputy1 = 1848 | deputy2 = [[Prince Maximilian of Baden|Max von Baden]] {{small|(last)}} | year_deputy2 = 1918 | legislature = ''{{lang|de|[[Landtag of Prussia|Landtag]]}}'' | house1 = ''{{lang|de|[[Prussian House of Lords|Herrenhaus]]}}'' | house2 = ''{{lang|de|[[Prussian House of Representatives|Abgeordnetenhaus]]}}'' | era = {{unbulleted list |[[New Imperialism]] |[[World War I]]}} | event_start = {{nowrap|[[Coronations in Europe#Prussia|Coronation]] of [[Frederick I of Prussia|Frederick I]]}} | date_start = 18 January | event1 = {{nowrap|[[Battle of Jena–Auerstedt]]}} | date_event1 = 14 October 1806 | event2 = [[Congress of Vienna]] | date_event2 = 9 June 1815 | event3 = {{nowrap|[[Constitution of Prussia (1848)|Constitution adopted]]}} | date_event3 = 5 December 1848 | event4 = [[Unification of Germany|Germany unified]] | date_event4 = 18 January 1871 | event_end = {{nowrap|[[William II, German Emperor|Wilhelm II]] [[abdication|abdicated]]{{ref|b|b}}}} | date_end = 28 November | event_post = [[Treaty of Versailles]] | date_post = 28 June 1919 | stat_year1 = 1756<ref>Ernest John Knapton. "Revolutionary and Imperial France, 1750-1815." Scribner: 1971. Page 12.</ref> | stat_pop1 = 4,500,000 | stat_year2 = 1816<ref name="schutz">{{cite web |title=Königreich Preußen (1701–1918) |url=http://www.deutsche-schutzgebiete.de/koenigreich_preussen.htm |language=de |access-date=2007-05-02 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502213014/https://www.deutsche-schutzgebiete.de/koenigreich_preussen.htm |url-status=dead }}</ref> | stat_pop2 = 10,349,031 | stat_year3 = 1871<ref name="schutz"/> | stat_pop3 = 24,689,000 | stat_year4 = 1910<ref>{{cite web |title=German Empire: administrative subdivision and municipalities, 1900 to 1910 |url=http://www.gemeindeverzeichnis.de/gem1900/gem1900.htm?gem1900_2.htm |language=de |access-date=2007-05-02 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226072855/http://www.gemeindeverzeichnis.de/gem1900/gem1900.htm?gem1900_2.htm%20 |url-status=dead }}</ref> | stat_pop4 = 40,169,219 | stat_area3 = 348779 | currency = {{unbulleted list|style=white-space:nowrap; |{{small|1701–1750}} {{lang|de|[[Reichsthaler]]}} |{{small|1750–1857}} {{lang|de|[[Prussian thaler|Thaler]]}} |{{small|1857–1873}} {{lang|de|[[Prussian vereinsthaler|Vereinsthaler]]}} |{{small|1873–1914}} {{lang|de|[[German gold mark|Goldmark]]}} |{{small|1914–1918}} {{lang|de|[[German Papiermark|Papiermark]]}} }} | p1 = Holy Roman Empire | flag_p1 = Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1400-1806).svg | p2 = Sampamahalaang Polako-Litwano | flag_p2 = Royal Banner of Stanisław II of Poland.svg | border_p2 = no | p3 = Dukado ng Prusya | flag_p3 = Flag of Ducal Prussia.svg | p4 = Brandenburg-Prussia | image_p4 = [[File:Brandenburg-Prussia.svg|30px|link=Brandenburg-Prussia]] | p5 = Royal Prussia | flag_p5 = Flag of Prussia (1466-1772) Lob.svg | p6 = Free City of Danzig (Napoleonic){{!}}{{nowrap|Free City of Danzig}} | flag_p6 = POL Gdańsk flag.svg | p7 = Swedish Pomerania | flag_p7 = Naval Ensign of Sweden.svg | border_p7 = no | p8 = Electorate of Hesse | flag_p8 = Flag of Hesse.svg | p9 = Free City of Frankfurt | flag_p9 = Flag of the Free City of Frankfurt.svg | p10 = Duchy of Nassau | flag_p10 = Flagge Herzogtum Nassau (1806-1866).svg | p11 = Kingdom of Hanover | flag_p11 = Flag of Hanover 1837-1866.svg | p12 = Duchy of Holstein | flag_p12 = Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg | border_p12 = no | p13 = Duchy of Schleswig | flag_p13 = Flag of Schleswig.svg | p14 = Saxe-Lauenburg | flag_p14 = Flag of Lauenburg.svg | p15 = Duchies of Silesia | flag_p15 = Banner of the Duchy of Silesia.svg | s1 = Free State of Prussia | flag_s1 = Flag of Prussia (1918–1933).svg | s2 = Free City of Danzig | flag_s2 = Flag of the Free City of Danzig.svg | s3 = Second Polish Republic | s4 = Weimar Republic | s5 = First Czechoslovak Republic | flag_s3 = Flag of Poland (1928–1980).svg | flag_s4 = Flag of Germany.svg | flag_s5 = Flag of Czech Republic.svg | s6 = Belgium | flag_s6 = Flag of Belgium.svg | s7 = Denmark | flag_s7 = Flag of Denmark.svg | s8 = Lithuania | flag_s8 = Flag of Lithuania.svg | footnotes = {{unbulleted list|{{longitem|{{note|a|a}} During the [[North German Confederation]] and [[German Empire]] (1867–1918), the Minister-President of Prussia was also the [[Chancellor of Germany]].}} |{{note|b|b}} [[s:Statement of Abdication|Statement of Abdication of William II]]}} | demonym = | area_km2 = | area_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | HDI = | HDI_year = }} Ang '''Kaharian ng Prusya''' ({{Lang-de|Königreich Preußen}}, {{IPA-de|ˌkøːnɪkʁaɪ̯ç ˈpʁɔɪ̯sn̩|pron|De-Königreich Preußen.ogg}}) ay isang [[Monarkiya|kahariang]] [[Länder ng Alemanya|Aleman]] na bumubuo sa estado ng [[Prusya]] sa pagitan ng 1701 at 1918.<ref name="Marriott">[[Marriott, J. A. R.]], and Charles Grant Robertson. </ref> Ito ang nagtutulak na puwersa sa likod ng [[pag-iisa ng Alemanya]] noong 1871 at ang nangungunang estado ng [[Imperyong Aleman]] hanggang sa [[Kudeta sa Prusya noong 1932|pagbuwag nito noong 1918]].<ref name="Marriott" /> Bagaman kinuha ang pangalan nito mula sa [[Prusya (rehiyon)|rehiyong tinatawag na Prussia]], ito ay nakabase sa [[Margrabyato ng Brandeburgo]]. Ang kabesera nito ay [[Berlin]].<ref>{{Cite web |title=Prussia {{!}} History, Maps, & Definition |url=https://www.britannica.com/place/Prussia |access-date=2020-11-02 |website=Encyclopedia Britannica |language=en}}</ref> Ang [[Talaan ng mga monarko ng Prusya|mga hari ng Prusya]] ay mula sa [[Pamilya Hohenzollern]]. Ang [[Brandeburgo-Prusya]], hinalinhan ng kaharian, ay naging kapangyarihang militar sa ilalim ni [[Federico Guillermo, Elektor ng Brandeburgo]], na kilala bilang "Ang Dakilang Elektor".<ref>Fueter, Eduard (1922). </ref><ref>Danilovic, Vesna. </ref><ref>[http://gh.oxfordjournals.org/content/12/3/286.full.pdf]{{Dead link|date=May 2021}} Aping the Great Powers: Frederick the Great and the Defence of Prussia's International Position 1763–86, Pp. 286–307.</ref><ref>[http://history.wisc.edu/mosse/george_mosse/summaries/history119_lecture19.htm] The Rise of Prussia {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610094351/http://history.wisc.edu/mosse/george_mosse/summaries/history119_lecture19.htm|date=June 10, 2010}}</ref> Bilang isang kaharian, ipinagpatuloy ng Prusya ang pag-angat nito sa kapangyarihan, lalo na sa panahon ng paghahari ni [[Federico II ng Prusya|Federico II]], na mas kilala bilang Federico ang Dakila, na siyang ikatlong anak ni [[Federico Guillermo I ng Prusya|Federico Guillermo I]].<ref name="Horn">Horn, D. B. "The Youth of Frederick the Great 1712–30." </ref> Si Federico ang Dakila ay naging instrumento sa pagsisimula ng [[Pitong Taong Digmaan]] (1756–63), na humawak ng kaniyang sarili laban sa [[Monarkiya ng Habsburgo|Austria]], [[Imperyong Ruso|Rusya]], [[Kaharian ng Pransiya|Pransiya]], at [[Suwesya]] at itinatag ang papel ng Prusya sa mga estadong Aleman, pati na rin ang pagtatatag ng bansa bilang isang Europeong [[Bansang makapangyarihan|dakilang kapangyarihan]].<ref>Horn, D. B. "The Seven Years' War." </ref> Matapos maihayag ang kapangyarihan ng Prusya, ito ay itinuturing na isang pangunahing kapangyarihan sa mga estadong Aleman. Sa buong sumunod na daang taon, nagpatuloy ang Prusya upang manalo ng maraming laban at maraming digmaan.<ref>Atkinson, C. T. ''A History of Germany, 1715–1815''. </ref> Dahil sa kapangyarihan nito, patuloy na sinubukan ng Prusya na pag-isahin ang lahat ng mga estadong Aleman (hindi kasama ang mga kantong Aleman sa [[Suwisa]]) sa ilalim ng pamamahala nito, at kung ang Austria ay isasama sa naturang pinag-isang domain ng Aleman ay isang patuloy na usapin. == Mga sanggunian == '''Mga Tala'''{{Reflist}} [[Kategorya:Mga dating bansa]] [[Kategorya:Dating kaharian sa Europa]] [[Kategorya:Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters]] 645v2if9d91qysklo8xalxockxr3frl Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo 10 320856 2213842 2209427 2026-06-29T00:08:03Z Jojit fb 38 3 only 2213842 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Villa Hadriana (Villa Adriana Tivoli) 1000 03.jpg|right|100px]] *...na sa '''[[negosasyong pangkapayapaan ng Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas–Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas|negosasyong pangkapayapaan]]''' sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas]] at [[Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas]], ang unang nakalataga sa talaan ng mga kasunduan ay ang paggalang sa '''[[pandaigdigang makataong batas]]''' ng dalawang panig na [[nagdirigmaan]]? *...na ang mga [[Romanong villa|villa]] gaya ng kanila [[Emperador ng Roma|emperador]] '''[[Villa ni Adriano|Adriano]]''' (''nakalarawan'') at '''[[Villa ni Trajano|Trajano]]''' ay bukod sa pampahingahan, ay marahil nagsilbi ring paminsang tanggapan? *...na ang '''[[mga Kipot ng Turkiya]]''', na kinabibilangan ng mga anyong-tubig ng '''[[Dardanelos]]''' at '''[[Bosforo]]''', pati ang '''[[Dagat ng Marmara]]''', ay bumubuo ng isang '''[[Mga hangganan sa pagitan ng mga lupalop|hangganang lupalop]]''' ng [[Asya]] at [[Europa]]? fma9kemowdv2xrr3pb3kcd5flwq83xw 2213843 2213842 2026-06-29T00:08:16Z Jojit fb 38 2213843 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Villa Hadriana (Villa Adriana Tivoli) 1000 03.jpg|right|100px]] *...na sa '''[[negosasyong pangkapayapaan ng Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas–Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas|negosasyong pangkapayapaan]]''' sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas]] at [[Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas]], ang unang nakalataga sa talaan ng mga kasunduan ay ang paggalang sa '''[[pandaigdigang makataong batas]]''' ng dalawang panig na [[nagdirigmaan]]? *...na ang mga [[Romanong villa|villa]] gaya ng kanila [[Emperador ng Roma|emperador]] '''[[Villa ni Adriano|Adriano]]''' (''nakalarawan'') at '''[[Villa ni Trajano|Trajano]]''' ay bukod sa pampahingahan, ay marahil nagsilbi ring paminsang tanggapan? *...na ang '''[[mga Kipot ng Turkiya]]''', na kinabibilangan ng mga anyong-tubig ng '''[[Dardanelos]]''' at '''[[Bosforo]]''', pati ang '''[[Dagat ng Marmara]]''', ay bumubuo ng isang '''[[Mga hangganan sa pagitan ng mga lupalop|hangganang lupalop]]''' ng [[Asya]] at [[Europa]]? auk11nhcqf0lzwpesxard6gxva0dzfr Miss Universe 1978 0 321586 2213891 2204228 2026-06-29T09:10:13Z Allyriana000 119761 2213891 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | image= Margaret Gardiner, Miss Universe 1978, TV Magazine.jpg | caption= Margaret Gardiner | winner= '''Margaret Gardiner''' <br /> '''{{flagicon|South Africa|1928}} [[Timog Aprika]]''' | date= 24 Hulyo 1978 | presenters= {{Hlist|Bob Barker|Helen O'Connell}} | venue= Convenciones de Acapulco, [[Acapulco]], [[Mehiko]] | broadcaster= <small>'''Internasyonal''':</small><br>{{Hlist|[[CBS]]}}<small>'''Opisyal''':</small><br>{{Hlist|[[Televisa]]}} | congeniality= Sophia Titus <br /> {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[Trinidad at Tobago]] | best national costume= Alamjeet Kaur Chauhan <br /> {{flagicon|India}} [[Indiya]] | photogenic= Maribel Fernández <br /> {{flagicon|Costa Rica}} [[Kosta Rika]] | entrants= 75 | placements= 12 | debuts= {{Hlist|[[Vanuatu|Bagong Hebrides]]|[[Lesoto]]}} | withdraws= {{Hlist||[[Antigua at Barbuda|Antigua]]|[[French Guiana]]|[[Kapuluang Birheng Britaniko]]|[[Guadeloupe|Guadalupe]]|[[Hayti]]|[[Indonesya]]|[[Liberya]]|[[Mawrisyo]]|[[Saint Kitts and Nevis|San Cristobal]]|[[St. Lucia|Santa Lucia]]|[[Sint Maarten]]|[[Yugoslavia]]}} | returns= {{Hlist|[[Bonaire]]|[[Guwatemala]]|[[Maruekos]]|[[Saint Vincent and the Grenadines|San Vicente]]|[[Turkiya]]}} | before= [[Miss Universe 1977|1977]] | next= [[Miss Universe 1979|1979]] | entertainment= {{Hlist|Robert Goulet|Violines Mágicos de Villafontana}} }} Ang '''Miss Universe 1978''' ay ang ika-27 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Centro de Convenciones de Acapulco, [[Acapulco]], [[Mehiko]] noong Hulyo 24, 1978. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Janelle Commissiong]] ng Trinidad at Tobago si [[Margaret Gardiner]] ng Timog Aprika bilang Miss Universe 1978.<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1978 |title=South African model wins crown |language=en |pages=15 |work=Vidette-Messenger of Porter County |url=https://www.newspapers.com/clip/116493408/vidette-messenger-of-porter-county/ |access-date=15 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1978 |title=Miss Universe 1978 |language=en |pages=1 |work=Toledo Blade |url=https://news.google.com/newspapers?id=qhFPAAAAIBAJ&sjid=fQIEAAAAIBAJ&pg=1400%2C6123482 |access-date=31 Enero 2023}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Timog Aprika sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1978 |title=Miss S. Africa is crowned Miss Universe |language=en |pages=5 |work=The Greenville News |url=https://www.newspapers.com/clip/116626401/the-greenville-news/ |access-date=17 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Judi Andersen ng Estados Unidos, habang nagtapos bilang second runner-up si Guillermina Ruiz ng Espanya.<ref>{{Cite news |last=Green |first=Charles |date=25 Hulyo 1978 |title=Hawaii woman 2nd in Miss Universe pageant |language=en |pages=25 |work=Honolulu Star-Bulletin |url=https://www.newspapers.com/clip/116493460/honolulu-star-bulletin/ |access-date=15 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1978 |title=The crowning moment |language=en |pages=5 |work=The Sydney Morning Herald |url=https://news.google.com/newspapers?id=3wtkAAAAIBAJ&sjid=gOYDAAAAIBAJ&pg=3487%2C7910546 |access-date=31 Enero 2023}}</ref> Mga kandidata mula sa pitumpu't-limang bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon sa ikalabindalawang pagkakataon, samantalang si Helen O'Connell ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=28 Hunyo 1978 |title='Price is Right' host, genuine beauty expert |language=en |pages=20 |work=The Daily Chronicle |url=https://www.newspapers.com/clip/118189810/the-daily-chronicle/ |access-date=8 Pebrero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:S5001846.JPG|thumb|Centro de Convenciones de Acapulco, ang lokasyon ng Miss Universe 1978|250x250px]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Sa isang pahayag ni Griff O'Neill ng Miss Universe Inc. noong Oktubre 1976, sinabi nito na isa ang bansang Singapura sa mga lokasyong isinaalang-alang para sa Miss Universe pageant sa taong 1978. Ayon sa Singapore Tourist Promotion Board, bagama't sila ay interesadong idaos ang Miss Universe o Miss World para sa publisidad ng Singapura, isinasaalang-alang din nila kung ang paggastos dito ay kasukat sa epektong promosyonal na kanilang makukuha, at ang importansya nito.<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1976 |title=STPB WILL HOST CONTEST IF PRICE IS RIGHT |language=en |pages=17 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19760723-1.2.104 |access-date=7 Abril 2024 |via=National Library Board}}</ref> Dalawang buwan matapos ianunsyo na gaganapin sa Republikang Dominikano ang Miss Universe 1977, inanunsyo ng ''Minister of Tourism'' ng Mehiko na si Guillermo Rosell de La Lama noong Marso 11, 1977 na ang Miss Universe 1978 pageant ay gaganapin sa [[Acapulco]], [[Mehiko]] sa Hulyo 24, 1978 matapos tanggapin ng Miss Universe ang imbitasyon ng Mehiko.<ref>{{Cite news |date=11 Marso 1977 |title=Miss Universe keuze in Mexico |language=nl |trans-title=Miss Universe choice in Mexico |pages=6 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639112:mpeg21:p006 |access-date=31 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> Ito ang ikaapat na beses na ginanap ang Miss Universe sa [[Amerikang Latino]].<ref>{{Cite news |date=11 Marso 1977 |title=Universe |language=en |pages=3 |work=Berita Harian |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/beritaharian19770311-1.1.3 |access-date=30 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa pitumpu't-limang bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Dalawang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang bansa/teritoryo matapos ang pag-urong ng orihinal na kalahok. ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang runner-up ng Miss Canada 1977 na si Andrea Eng upang kumatawan sa bansang [[Canada|Kanada]] matapos na bumitiw sa puwesto bilang Miss Canada 1977 si Catherine Swing upang ikasal.<ref>{{Cite news |date=8 Nobyembre 1977 |title=Perennial problem |language=en |pages=2 |work=The Windsor Star |url=https://www.newspapers.com/clip/107429960/the-windsor-star/ |access-date=31 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref><ref name=":1" /> Iniluklok ang first runner-up ng Miss France 1978 na si Brigitte Konjovic bilang kandidata ng [[Pransiya]] matapos na piliin ni Miss France 1978 Pascale Taurua na bumalik sa kaniyang bayan ng [[New Caledonia|Bagong Caledonia]] imbis na manirahan sa Pransiya.<ref>{{Cite web |last=Mitote |first=Pascal |date=8 Marso 2015 |title=Pascale Taurua, Miss France 1978 |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/polynesie/tahiti/pascale-taurua-miss-france-1978-236573.html |access-date=30 Enero 2023 |website=Polynésie la 1ère |language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gnipate |first=Steeven |date=5 Marso 2015 |title=Que devient la Calédonienne Pascale Taurua, Miss France 1978? |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/2015/03/05/que-devient-pascal-taurua-la-caledonienne-miss-france-1978-235719.html |access-date=31 Enero 2023 |website=Outre-mer la 1ère |language=fr-FR}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang mga bansang Bagong Hebrides at Lesoto, at bumalik ang mga bansang Bonaire, Guwatemala, Maruekos, San Vicente, at Turkiya. Huling sumali noong [[Miss Universe 1964|1964]] ang San Vicente, noong [[Miss Universe 1969|1969]] ang Bonaire, noong [[Miss Universe 1975|1975]] ang Maruekos, at noong [[Miss Universe 1976|1976]] ang Guwatemala at Turkiya. Hindi sumali ang mga bansang Antigua, French Guiana, Guadalupe, Hayti, Indonesya, Kapuluang Birheng Britaniko, Liberya, Mawrisyo, San Cristobal, Santa Lucia, Sint Maarten, at [[Yugoslavia]] sa edisyong ito. Hindi sumali sina Nadine Defraites ng Antigua, Mlue Debor ng Guadalupe, at Ingrid Desmarais ng Mawrisyo dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=11 Hunyo 2004 |title=Maria Allard, Miss Mauritius d?un décevant concours |url=https://lexpress.mu/article/maria-allard-miss-mauritius-dun-d%C3%A9cevant-concours |access-date=1 Pebrero 2023 |website=L'Express |language=fr}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang French Guiana, Hayti, Indonesya, Kapuluang Birheng Britaniko, Liberya, San Cristobal, Santa Lucia, Sint Maarten, at Yugoslavia matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok. == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1978''' | * '''{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]]''' – '''[[Margaret Gardiner]]<ref name=":4">{{Cite news |date=25 Hulyo 1978 |title=Sudafricana electa Miss Universo |language=es |pages=1, 4A |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=2cA0AAAAIBAJ&sjid=_tAEAAAAIBAJ&pg=1240%2C7333672 |access-date=31 Enero 2023}}</ref>''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Judi Andersen<ref name=":4" /> |- |2nd runner-up | * {{Flagicon image|Flag of Spain (1977–1981).svg}} [[Espanya]] – Guillermina Ruiz<ref name=":4" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Shirley Saenz<ref name=":4" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Cécilia Rodhe<ref name=":4" /> |- |Top 12 | * {{flagicon|BEL}} [[Belhika]] – Françoise Moens<ref name=":5">{{Cite news |date=26 Hulyo 1978 |title=Miss S. Africa named Miss Universe |language=en |pages=4 |work=16 Abril 2023 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110899267?browse=ndp%3Abrowse%2Ftitle%2FC%2Ftitle%2F11%2F1978%2F07%2F26%2Fpage%2F12381164%2Farticle%2F110899267 |access-date=16 Abril 2023}}</ref> * {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] – Lorraine Enriquez<ref name=":5" /> * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Dorit Jellinek<ref name=":5" /> * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Alba Cervera<ref name=":5" /> * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Karin Gustafsson<ref name=":5" /> * {{PER}} – Olga Zumaran<ref name=":5" /> * {{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] – Marianne Müller<ref name=":5" /> |} {| class="toccolours" style="float:right" | style="background-color:#FADADD;width:25px;" | |Nagwagi |- | style="background-color:#eadafd;" | |1st runner-up |- | style="background-color:#ccff99;" | |2nd runner-up |- | style="background-color:#ffff99;" | |3rd runner-up |- | style="background-color:#d9eefb;" | |4th runner-up |- | style="background-color:#white;" | |Top 12 |} ==== Mga iskor sa kompetisyon ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Interbyu !Swimsuit !Evening Gown !Katampatan |- style="background-color:#FADADD;" |'''{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]]''' |'''6.791 (3)''' |'''6.590 (4)''' |'''6.373 (5)''' |'''6.584 (4)''' |- style="background-color:#eadafd;" |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |8.155 (1) |7.855 (1) |7.482 (2) |7.830 (1) |- style="background-color:#ccff99;" |{{Flagicon image|Flag of Spain (1977–1981).svg}} [[Espanya]] |6.500 (5) |6.870 (3) |7.545 (1) |6.971 (3) |- style="background-color:#d9eefb;" |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |6.645 (4) |6.282 (6) |6.545 (4) |6.490 (5) |- style="background-color:#ffff99;" |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |7.518 (2) |7.300 (2) |7.355 (3) |7.391 (2) |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |6.230 (6) |6.364 (5) |5.709 (6) |6.101 (6) |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |5.073 (9) |5.064 (7) |4.536 (9) |4.891 (7) |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |5.260 (8) |4.280 (8) |4.945 (7) |4.828 (8) |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |5.320 (7) |3.260 (11) |4.145 (10) |4.241 (9) |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |3.889 (12) |3.800 (9) |4.756 (8) |4.148 (10) |- |{{PER}} |4.422 (10) |3.718 (10) |3.573 (11) |3.904 (11) |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |3.911 (11) |2.890 (12) |3.573 (11) |3.458 (12) |} === '''Mga espesyal na parangal''' === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Nagwagi |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] – Maribel Fernández<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1978 |title=31 Enero 2023 |language=es |pages=1A, 2B |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=Nh8iAAAAIBAJ&sjid=630EAAAAIBAJ&pg=3829%2C2658666 |access-date=31 Enero 2023}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] – Sophia Titus |- |Miss Press | * {{flagicon|ABW}} [[Aruba]] – Margarita Tromp<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1978 |title=Zuidafrikaanse Miss Universe |language=nl |trans-title=South African Miss Universe |pages=1 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639355:mpeg21:p001 |access-date=31 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |} ==== Best National Costume ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |Nagwagi | * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Alamjeet Kaur Chauhan<ref>{{Cite web |date=14 Mayo 2021 |title=Which Country Has Won the Most National Costume Titles at Miss Universe? |url=https://www.esquiremag.ph/culture/lifestyle/miss-universe-country-most-national-costume-titles-a00203-20210514 |access-date=14 Enero 2023 |website=Esquire |language=en}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Jung-eun Shon |- |2nd runner-up | * {{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] – Yasmin Yusoff |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1971|1971]], labindalawang ''semi-finalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang labindalawang ''semi-finalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na lumahok sa ''final interview.'' Sa edisyon ring ito unang ipinapalabas ang mga iskor na binibigay ng mga hurado sa telebisyon. === Komite sa pagpili === * Ursula Andress – Suwisang aktres''<ref name=":2" />'' * Roberto Cavalli – Taga-disenyong Italyano<ref name=":3">{{Cite news |date=24 Hulyo 1978 |title=77 candidatas a Miss Universo |language=es |pages=2A |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=NR8iAAAAIBAJ&sjid=630EAAAAIBAJ&pg=2809%2C2290682 |access-date=31 Enero 2023}}</ref> * Wilhelmina Cooper – Modelong Olandes at tagapagtatag ng Wilhelmina Models<ref name=":2" /> * Miloš Forman – Direktor mula sa [[Czechoslovakia]]<ref name=":3" /> * [[Christiane Martel]] – [[Miss Universe 1953]] mula sa [[Pransiya]]<ref name=":2">{{Cite news |last=Laurent |first=Lawrence |date=24 Hulyo 1978 |title=A glimpse behind the scenes at Miss Universe pageant |language=en |pages=8D |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=oJ5hAAAAIBAJ&sjid=a1oDAAAAIBAJ&pg=6671%2C276650 |access-date=31 Enero 2023}}</ref> * Line Renaud – Mangaawit at aktres na Pranses<ref name=":2" /> * David Merrick – Amerikanong ''theatrical producer<ref name=":3" />'' * Anna Moffo – Amerikanang ''opera singer<ref name=":3" />'' * Melba Moore – Amerikanang mangaawit<ref name=":3" /> * Mario Moreno "Cantinflas" – Komedyanteng Mehikano<ref name=":2" /> * Dewi Sukarno – Sosyalidad na Hapones at dating Unang Ginang ng Indonesya<ref name=":2" /> == Mga kandidata == Pitumpu't-limang kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |Delia Muñoz |17 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{flagicon|ABW}} [[Aruba]] |Margarita Tromp<ref>{{Cite news |date=27 Hunyo 1978 |title=Miss Aruba naar Mexico |language=nl |trans-title=Miss Aruba to Mexico |pages=5 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639331:mpeg21:p005 |access-date=31 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |26 |Oranjestad |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |Beverly Pinder<ref>{{Cite news |date=3 Nobyembre 1978 |title=Choice of the week |language=en |pages=3 |work=Royal Australian Navy News |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/267444569?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=29 Enero 2023}}</ref> |23 |[[Melbourne]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |Doris Anwander<ref>{{Cite web |last= |date=5 Pebrero 2009 |title=Kniggetrainerin: Job mit Takt |url=https://www.vol.at/kniggetrainerin-job-mit-takt/2194012 |access-date=30 Enero 2023 |website=Vorarlberg Online |language=de}}</ref> |18 |Bregenz |- |{{flagicon|Bahamas}} [[Bahamas]] |Dulcie Millings<ref>{{Cite web |last=Whachell |first=Robbin |date=25 Nobyembre 2011 |title=Pageantry in The Bahamas: Does The Bahamas have too many pageants? |url=http://www.thebahamasweekly.com/publish/robbins-nest/Pageantry_in_The_Bahamas_Does_The_Bahamas_have_too_many_pageants17811.shtml |access-date=31 Enero 2023 |website=The Bahamas Weekly |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127080826/http://www.thebahamasweekly.com/publish/robbins-nest/Pageantry_in_The_Bahamas_Does_The_Bahamas_have_too_many_pageants17811.shtml|archive-date=27 Nobyembre 2024}}</ref> |18 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BAR}} [[Barbados]] |Judy Miller<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1978 |title=West Indian trio |language=en |pages=10 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=82xOAAAAIBAJ&sjid=L0cDAAAAIBAJ&pg=3093%2C1745760 |access-date=1 Pebrero 2023}}</ref> |20 |Saint Michael |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Françoise Moens<ref>{{Cite news |date=8 Setyembre 1978 |title=Choice of the week |language=en |pages=3 |work=Royal Australian Navy News |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/267443612?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=29 Enero 2023 |via=Trove}}</ref> |18 |[[Bruselas]] |- |{{Flagicon image|Flag of British Honduras (1919–1981).svg}} [[Belize|Belis]] |Christina Ysaguirre<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1978 |title=Beauties on the ruins... |language=en |pages=2 |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=iZJNAAAAIBAJ&sjid=3foDAAAAIBAJ&pg=4381%2C4541044 |access-date=3 Pebrero 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |[[Belmopan]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1954}} [[Venezuela|Beneswela]] |Marisol Alfonzo<ref>{{Cite web |last=Garcés |first=Ever |date=16 Nobyembre 2022 |title=Miss Venezuela: Ni tan niñas, ni tan venezolanas… |url=https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Diario de Los Andes |language=es}}</ref> |21 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |Madeline Joell |19 |Smith's Parish |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Bonaire]] |Corinne Hernandez<ref>{{Cite news |date=12 Abril 1978 |title=Bij verkiezing Miss Bonaire Programma uitgelopen |language=nl |trans-title=Election Miss Bonaire Program ended |pages=2 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639269:mpeg21:p002 |access-date=31 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |19 |Kralendijk |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |Suzana Araújo<ref>{{Cite web |last= |date=29 Setyembre 2022 |title=Conheça a história do Miss Brasil |url=https://www.terra.com.br/diversao/tv/miss-brasil/conheca-a-historia-do-miss-brasil,ae08a161bab6d310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html |access-date=8 Disyembre 2022 |website=Terra |language=pt-BR}}</ref> |20 |Dionísio |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |Raquel Roca<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=23 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead }}</ref> |18 |Guayaramerín |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |Solange de Castro<ref>{{Cite news |date=20 Oktubre 1978 |title=Choice of the week |language=en |pages=2 |work=Royal Australian Navy News |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/267444431?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=29 Enero 2023 |via=Trove}}</ref> |20 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |Anita Heske<ref>{{Cite web |last=Flyvbjerg |first=Kim |date=14 Disyembre 2014 |title=Han har skabt sin formue på at feste |url=https://www.bt.dk/content/item/711821 |access-date=31 Enero 2023 |website=B.T. |language=da}}</ref> |20 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |Mabel Ceballos<ref>{{Cite web |date=16 Nobyembre 2002 |title=Nueva reunión de ex misses Ecuador |url=https://www.eluniverso.com/2002/11/16/0001/18/384EAD2C10E34A8CA705C517F1BF9D32.html |access-date=31 Enero 2023 |website=El Universo |language=es}}</ref> |18 |Guayaquil |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |Iris Mazorra<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1978 |title=Tiempo para cantar |language=es |pages=18A |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=18A0AAAAIBAJ&sjid=_tAEAAAAIBAJ&pg=6824%2C1424628 |access-date=31 Enero 2023}}</ref> |18 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |Angela McLeod<ref>{{Cite news |date=14 Hunyo 1978 |title=Miss Scotland is big loser |language=en |pages=3 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=8PBAAAAAIBAJ&sjid=fKcMAAAAIBAJ&pg=3567%2C2531064 |access-date=3 Pebrero 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |Fife |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1977–1981).svg}} [[Espanya]] |Guillermina Ruiz<ref>{{Cite news |date=8 Hulyo 1978 |title=Guillermina Ruiz Domenech |language=es |work=El País |url=https://elpais.com/diario/1978/07/09/sociedad/268783204_850215.html |access-date=31 Enero 2023 |issn=1134-6582}}</ref> |21 |[[Lungsod ng Barcelona|Barcelona]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |Judi Andersen<ref>{{Cite news |date=30 Abril 1978 |title=Judi Lois Andersen, Miss Hawaii, takes Miss USA title in Charleston |language=en |pages=1 |work=The Honolulu Advertiser |url=https://www.newspapers.com/clip/103918081/hawaii-won-miss-usa-1978/ |access-date=17 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |[[Honolulu]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |Elizabeth Ann Jones |20 |Welshpool |- |{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] |Marieta Kountouraki |21 |[[Tesalonica]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |Mary Lois Sampson<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1978 |title=Good form |language=en |pages=10 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=8GxOAAAAIBAJ&sjid=L0cDAAAAIBAJ&pg=6348%2C1337798 |access-date=1 Pebrero 2023}}</ref> |22 |Mangilao |- |{{flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] |Claudia María Iriarte<ref>{{Cite web |date=28 Enero 2017 |title=Recuerdos y anécdotas de Miss Guatemala |url=https://www.prensalibre.com/hemeroteca/recuerdos-y-anecdotas-de-miss-guatemala/ |access-date=29 Enero 2023 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Guatemala]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Hisako Manda<ref name=":0">{{Cite news |date=11 Hulyo 1978 |title=Watching body language |language=en |pages=3 |work=The Indianapolis News |url=https://www.newspapers.com/clip/30826352/the-indianapolis-news/ |access-date=3 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |[[Prepektura ng Osaka|Osaka]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Northern Mariana Islands (1976–1989).svg}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |Julias Concepción<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1978 |title=A beautiful bunch |language=en |pages=13 |work=The News-Dispatch |url=https://books.google.com.ph/books?id=i0xVAAAAIBAJ&pg=PA7&dq=%22Miss+Samoa%22&article_id=1475,1208202&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjyr_TDs6f_AhWZZt4KHaUPAYA4ChDoAXoECAUQAg#v=onepage&q=%22Miss%20Samoa%22&f=false |access-date=3 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref> |17 |Saipan |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |Olimpia Velásquez<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref> |20 |[[Tegucigalpa]] |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |Winnie Chan<ref>{{Cite news |date=13 Hunyo 1978 |title=Winnie is Miss HK |language=en |pages=3 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19780613-1.1.3 |access-date=29 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |22 |Kowloon |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Alamjeet Kaur Chauhan<ref>{{Cite web |date=25 Marso 2013 |title=50 years of Miss India: Winners through the years |url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms |access-date=16 Disyembre 2022 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |23 |[[New Delhi]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |Beverly Isherwood |19 |Bolton |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Lorraine Enriquez |19 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |Dorit Jellinek<ref>{{Cite news |date=15 Hunyo 1978 |title=Beauty queens all |language=en |pages=1 |work=The Australian Jewish Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/263309329?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=29 Enero 2023 |via=Trove}}</ref> |19 |[[Haifa]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Andreina Mazzotti<ref>{{Cite news |date=1 Hulyo 1978 |title=Rappresenta l'Italia |language=it |pages=19 |work=Stampa Sera |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,19/articleid,1469_02_1978_0150_0019_20653741/ |access-date=1 Pebrero 2023 |via=La Stampa}}</ref> |21 |[[Brescia]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |Andrea Eng<ref name=":1">{{Cite news |date=10 Mayo 1978 |title=World Chance |language=en |pages=25 |work=Times Colonist |url=https://www.newspapers.com/clip/107430190/world-chance/ |access-date=17 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |22 |[[Vancouver]] |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |Eva-Marie Gottschalk<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1978 |title=Natural beauty |language=en |pages=2 |work=The News-Dispatch |url=https://news.google.com/newspapers?id=gUxVAAAAIBAJ&sjid=cT4NAAAAIBAJ&pg=3359%2C310915 |access-date=3 Pebrero 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |26 |[[Berlin]] |- |{{flagicon|VIR}} [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]] |Barbara Henderson<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1978 |title=Barbara Henderson |language=en |pages=10 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=-mxOAAAAIBAJ&sjid=L0cDAAAAIBAJ&pg=6355%2C2820674 |access-date=1 Pebrero 2023}}</ref> |23 |Christiansted |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Shirley Sáenz<ref>{{Cite news |last=Rey |first=Gloria Elena |date=13 Nobyembre 1977 |title=Elegida Sta. Colombia |language=es |pages=1, 16A |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=TTwgAAAAIBAJ&sjid=M2YEAAAAIBAJ&pg=1432%2C2872616 |access-date=1 Pebrero 2023}}</ref> |18 |[[Bogotá]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Maribel Fernández<ref>{{Cite news |date=25 Agosto 1978 |title=Choice of the week |language=en |pages=3 |work=Royal Australian Navy News |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/267443796?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=29 Enero 2023 |via=Trove}}</ref> |19 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{Flagicon image|Flag of Lesotho (1966–1987).svg}} [[Lesotho|Lesoto]] |Joan Libuseng Khoali<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1978 |title=South African Miss Universe |language=en |pages=3 |work=Argus-Leader |url=https://www.newspapers.com/clip/10863906/argus-leader/ |access-date=17 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |[[Maseru]] |- |{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] |Reine Semaan |17 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |Anna Björk Edwards<ref>{{Cite news |date=24 Mayo 1977 |title=Sú fegursta á landinu reykvísk |language=is |pages=17 |work=Tíminn |url=https://timarit.is/page/3885245?iabr=on |access-date=31 Enero 2023 |via=Tímarit.is}}</ref> |19 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Yasmin Yusoff<ref>{{Cite news |date=22 Mayo 1978 |title=Yasmin beats them all |language=en |pages=21 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19780522-1.2.83.1 |access-date=29 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |22 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |Pauline Farrugia |22 |Żebbuġ |- |{{flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |Majida Tazi<ref>{{Cite web |last= |date=28 Oktubre 1961 |title=Le Maroc sera représenté au concours Miss Univers prévu en Israël |url=https://article19.ma/accueil/archives/147163 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Article19 |language=fr-FR}}</ref> |18 |[[Rabat]] |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Alba Cervera<ref>{{Cite web |last=Castillo |first=Arantxa |date=26 Enero 2015 |title=México luce su belleza |url=https://archivo.eluniversal.com.mx/espectaculos/2015/impreso/mexico-luce-su-belleza-136043.html |access-date=30 Enero 2023 |website=El Universal |language=es |archive-date=30 Enero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130135624/https://archivo.eluniversal.com.mx/espectaculos/2015/impreso/mexico-luce-su-belleza-136043.html |url-status=dead }}</ref> |19 |[[Yucatan]] |- |{{Flagicon image|Flag of New Hebrides.svg}} [[Vanuatu|New Hebrides]] |Christine Spooner |18 |Luganville |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |Claudia Herrera |19 |Masaya |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Jeanette Aarum |19 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Jane Simmonds<ref>{{Cite web |date=13 Hunyo 2021 |title=Jane Simmonds: The model who caused a sensation with you |url=https://www.you.co.uk/jane-simmonds-the-model-who-caused-a-sensation-with-you/ |access-date=31 Enero 2023 |website=YOU Magazine |language=en-US}}</ref> |21 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |Karin Gustafsson |21 |[[Rotterdam]] |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |Diana Conte<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2015 |title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo |url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Telemetro |language=es-PA}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon2|Papua New Guinea}} [[Papua New Guinea|Papuwa Bagong Guniya]] |Angelyn Muta Tukana<ref>{{Cite news |last=Gavera |first=Mea |date=30 Hunyo 1978 |title=She'll dazzle the world |language=en |pages=37 |work=Papua New Guinea Post-Courier |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/250164538?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=29 Enero 2023 |via=Trove}}</ref> |21 |Bougainville |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] |Rosa María Duarte<ref>{{Cite web |last=Coronel |first=Raul |date=15 Oktubre 2021 |title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe |url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Epa! |language=es |archive-date=3 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |url-status=dead }}</ref> |26 |[[Asuncion]] |- |{{PER}} |Olga Zumarán<ref>{{Cite web |date=21 Disyembre 2021 |title=Olga Zumarán, la reina que se convirtió en actriz |url=https://peru21.pe/espectaculos/olga-zumaran-la-reina-que-se-convirtio-en-actriz-nnsp-concurso-de-belleza-miss-peru-al-fondo-hay-sitio-mil-oficios-asi-es-la-vida-noticia/ |access-date=29 Enero 2023 |website=Peru21 |language=es}}</ref> |19 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |Jennifer Cortes<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=16 Marso 2016 |title=Whatever happened to Jennifer Cortes? |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/03/16/1563640/whatever-happened-jennifer-cortes |access-date=3 Enero 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |17 |[[Maynila]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Seija Paakkola<ref>{{Cite web |last=Lindfors |first=Jukka |date=28 Oktubre 2009 |title=Seija Paakkola, Miss Suomi 1978 |url=http://yle.fi/aihe/artikkeli/2009/10/28/seija-paakkola-miss-suomi-1978 |access-date=25 Disyembre 2022 |website=Yle |language=fi-FI}}</ref> |19 |Oulu |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |Ada Perkins<ref>{{Cite web |last=Arraras |first=Maria Celeste |date=13 Mayo 2009 |title=‘Make Your Life Prime Time,’ TV host advises |url=https://www.today.com/popculture/make-your-life-prime-time-tv-host-advises-wbna30706581 |access-date=12 Pebrero 2023 |website=Today |language=en}}</ref> |18 |San Juan |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |Brigitte Konjovic<ref>{{Cite web |last=Lazaar |first=Liane |date=11 Disyembre 2021 |title=Miss France : Une reine de beauté est la mère d'un comédien de Scènes de ménages ! |url=https://www.purepeople.com/article/miss-france-une-reine-de-beaute-est-la-mere-d-un-comedien-de-scenes-de-menages_a467338/1 |access-date=9 Enero 2023 |website=Purepeople |language=fr}}</ref> |18 |[[Paris]] |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Raquel Jacobo |17 |San Cristóbal |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Réunion]] |Evelyn Pongérard<ref>{{Cite web |date=21 Agosto 2019 |title=Vos 10 Miss Réunion préférées de tous les temps |url=https://www.linfo.re/la-reunion/societe/miss-reunion-histoire |access-date=27 Enero 2023 |website=Linfo.re |language=fr}}</ref> |19 |La Possession |- |{{flagicon|ASM}} [[Samoang Amerikano]] |Palepa Sio Tauliili<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1978 |title=Beauties all set for big contest |language=en |pages=13 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19780724-1.1.13 |access-date=29 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |21 |[[Pago Pago]] |- |{{Flagicon image|Flag of Saint Vincent and the Grenadines (1907-1979).svg}} [[San Vicente at ang Granadinas|San Vicente]] |Gailene Collin<ref>{{Cite web |date=1 Oktubre 2014 |title=Former Miss SVG now manager of Buccament Bay Resort |url=https://www.iwnsvg.com/2014/10/01/former-miss-svg-now-manager-of-buccament-bay-resort/ |access-date=30 Enero 2023 |website=iWitness News |language=en-GB}}</ref> |22 |[[Kingstown]] |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |Annie Lee Mei Ling<ref>{{Cite news |date=7 Mayo 1978 |title=It's Annie's happy day |language=en |pages=1 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19780507-1.1.1 |access-date=29 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |20 |Singapura |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |Dlirukshi Wimalasooriya |27 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SUR}} [[Suriname]] |Garrance Rustwijk<ref>{{Cite news |date=2 Mayo 1978 |title=Garance Rustwijk Miss Sur. |language=nl |pages=1 |work=Vrije Stem |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011187647:mpeg21:p001 |access-date=31 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |18 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |Cécilia Rodhe<ref>{{Cite news |date=3 Oktubre 1987 |title=Noah, wife to seperate, agree to seek divorce |language=en |pages=3 |work=The Kansas City Times |url=https://www.newspapers.com/clip/72905584/noah-wife-to-seperate-agree-to-seek/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |17 |Gothenburg |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |Sylvia von Arx<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1978 |title=Beauties in Acapulco |language=en |pages=3 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19780717-1.1.3 |access-date=29 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |20 |Appenzell Innerrhoden |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[French Polynesia|Tahiti]] |Pascaline Teriireoo |19 |Papeete |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Pornpit Sakornvijit<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 1978 |title=In true Thai style... |language=en |pages=7 |work=New Nation |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/newnation19780704-1.1.7 |access-date=29 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |23 |[[Bangkok]] |- |'''{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]]''' |'''[[Margaret Gardiner]]'''<ref>{{Cite web |last=Morkel |first=Graye |date=15 Abril 2020 |title=Margaret Gardiner shares photos from her 1978 Miss Universe reign 42 years ago |url=https://www.news24.com/channel/the-juice/news/pageant/margaret-gardiner-shares-photos-from-her-1978-miss-universe-reign-42-years-ago-20200415 |access-date=31 Enero 2023 |website=News 24 |language=en-US}}</ref> |18 |[[Cape Town]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |Son Jung-eun<ref name=":0" /> |23 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |Sophia Titus<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1978 |title=West Indian beauty |language=en |pages=1 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=7mxOAAAAIBAJ&sjid=L0cDAAAAIBAJ&pg=5414%2C1006592 |access-date=1 Pebrero 2023}}</ref> |18 |[[Port of Spain]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |Marianne Müller<ref>{{Cite web |date=22 Setyembre 2014 |title=La propuesta educativa de Mary Anne Müller |url=https://www.latercera.com/paula/la-propuesta-educativa-de-mary-anne-muller/ |access-date=29 Enero 2023 |website=La Tercera |language=es}}</ref> |18 |[[Santiago, Tsile|Santiago]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |Billur Lutfiye Bingol<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1978 |title=Favorita |language=es |pages=6B |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=Mx8iAAAAIBAJ&sjid=630EAAAAIBAJ&pg=1809%2C1163006 |access-date=31 Enero 2023}}</ref> |19 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] |María del Carmen da Rosa<ref>{{Cite web |last= |date=28 Mayo 2017 |title=La belleza salteña coronada a nivel nacional e internacional |url=https://diarioelpueblo.com.uy/la-belleza-saltena-coronada-a-nivel-nacional-e-internacional/ |access-date=23 Enero 2023 |website=Diario El Pueblo |language=es |archive-date=22 Enero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230122230204/https://diarioelpueblo.com.uy/la-belleza-saltena-coronada-a-nivel-nacional-e-internacional/ |url-status=dead }}</ref> |21 |Salto |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == <references responsive="1"></references> == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1978]] tsr2fo9a0t9f197j72q3eal2lrn5b3x Karahanan ng Cebu 0 324943 2213848 2142997 2026-06-29T00:52:59Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2213848 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = ᜋᜇ᜔ᜌ᜵ᜀᜐ᜔<br/>Karahanan ng Cebu<br/>Cebu |common_name = Cebu<br/>Cebuano |s1 = Bireynato ng Bagong Espanya |flag_s1 = Flag of New Spain.svg |s2 = Silangang Indiyas ng Espanya |flag_s2 = Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg |event_start = Itinatag ni Rajamuda Sri Lumay |year_start = {{circa}}1400 |event_end = Pagsakop ng Espanya at nakasama sa [[Imperyong Kastila]] |year_end = 1565 |common_languages = [[Mga wikang Bisaya]] at [[Wikang Sebwano|Sebwano]] |religion = [[Animismo]] na may halong [[Budismo]] at [[Hinduismo]] |government_type = [[Kaharian]] (Indianong Mandala) |today = {{flag|Pilipinas}} |image_map=File:sugbumap.png|map_caption=Mapa ng Karahanan ng Cebu noong 1521, kung saan ang Sugbu sa ilalim ni Rajah Humabon ay may kulay na madilim na asul, at ang mga nasasakupan nitong barangay ay mas mapusyaw na asul. Ang Mactan sa ilalim ng Datu Lapulapu ay may kulay na dilaw na berde.|capital=Singhapala</br>[[Lungsod ng Cebu|Cebu]]</br>}} Ang Karahanan ng Cebu o Cebu na tinatawagan din na Sugbo ay isang Indianizadong kaharian na pinamumunuan ng mga raja sa isla ng Cebu<ref name="Santarita" /> bago pa dumating sa Pilipinas ang mga Espanyol na mananakop. Makita ito sa mga talaan ng mga Chino bilang ang bayan ng Sokbu (束務)<ref>[https://www.pacs.ph/wp-content/uploads/2015/10/03-Carmelea-final.pdf SONG, MING, AND OTHER CHINESE SOURCES ON PHILIPPINES-CHINA RELATIONS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230308195840/https://www.pacs.ph/wp-content/uploads/2015/10/03-Carmelea-final.pdf |date=2023-03-08 }} By Carmelea Ang See. Page 74.</ref> Ayon sa alamat ng mga Bisaya, ang kaharian ay itinatag ni Sri Lumay<ref name="Santarita">Santarita, J. B. (2018). Panyupayana: The Emergence of Hindu Polities in the Pre-Islamic Philippines. Cultural and Civilisational Links Between India and Southeast Asia, 93–105.</ref> o Rajamuda Lumaya, isang kalahating-Tamil at kalahating-Malay galing Sumatra.<ref name="Santarita" /> Ang kabisera ng bayan at ang Singhapala (சிங்கப்பூர்)<ref name="Astrid" /> na sa linguaheng Tamil-Sankrito<ref>[https://mothership.sg/2016/12/5-other-places-in-asia-which-are-also-called-singapura/ 5 other places in Asia which are also called Singapura By Joshua Lee]</ref> ay ibig sabahing "Leon na Ciudad", na parehong mga salitang-ugat sa modernong lungsod-estado ng Singapore. ===Pundasyon ng Karahanan=== [[File:Shiva_Bronze_Image_Mactan.png|thumb|left|Isang larawan ng Tansong Imahe ng Hindu God [[Shiva]] (nawala noong World War 2), na natagpuan sa Mactan-Cebu. Ipinapakita nito kung paano Hindu ang kultura ng lugar at [[Greater India|Indianized]].]]Ayon sa alamat ng mg Bisaya, Sina [[Sri]] Lumay ay kalahating-[[Tamil people|Tamil]] at kalahating-Malay<ref name="bulwagan">{{Cite web |last=Quirino |first=Karl |date=2010-09-01 |title=The Rajahnate of Cebu |url=https://thebulwaganfoundation.wordpress.com/2010/09/01/the-rajahnate-of-cebu/ |website=The Bulwagan Foundation Trust |language=en}}</ref><ref name="Santarita " /><ref>{{Citation|last=Marr|first=J.|title=Chola|date=2003|url=http://dx.doi.org/10.1093/gao/9781884446054.article.t017371|work=Oxford Art Online|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/gao/9781884446054.article.t017371|access-date=2021-09-12}}</ref>{{failed verification|date=December 2021}} na galing sa isla ng [[Sumatra]], na nagsimulang manirahan sa [[Visayas]], at nagkaroon ng ilang anak. Ang isa sa kanyang mga anak ay si Sri Alho, na namuno sa isang lupain na kilala bilang ''Sialo'' na kinabibilangan ng mga kasalukuyang bayan ng [[Carcar]] at [[Santander, Cebu|Santander]] sa katimugang rehiyon ng Cebu. Pinamunuan ni Sri Ukob ang isang politi na kilala bilang ''Nahalin'' sa hilaga, na kinabibilangan ng mga kasalukuyang bayan ng [[Consolacion]], [[Liloan, Cebu|Liloan]], [[Compostela, Cebu|Compostela]], [[Danao, Cebu|Danao]], [[Carmen, Cebu|Carmen]] at [[Bantayan, Cebu|Bantayan]]. Namatay siya sa labanan, nakipaglaban sa Muslim [[mga pirata ng Moro]] na kilala bilang ''magalos'' (literal na "tagasira ng kapayapaan") mula sa [[Mindanao]].<ref>{{Cite book |last=Montebon |first =Marivir R. |title=Retracing Our Roots: A Journey into Cebu's Precolonial and Colonial Past |date=2000 |publisher=ES Villaver Pub. |isbn=971-92309-0-8 |location=Minglanilla, Cebu |page=15 |language=fil}}</ref> Ang mga isla na kanilang kinaroroonan ay pinagsama-samang kilala bilang ''Pulua Kang Dayang'' o ''Kangdaya '' (literal na "[pook] na pagmamay-ari ni Daya").<ref name="Macachor 2011" /> Nakilala si Sri Lumay sa kanyang mahigpit na mga patakaran sa pagtatanggol laban sa mga Moro Muslim na raiders at slavers mula sa Mindanao. Ang paggamit niya ng [[pinaso na lupa]] na mga taktika para itaboy ang mga mananakop ay nagbunga ng pangalang ''Kang Sri Lumayng Sugbu'' (literal na "ang malaking apoy ni Sri Lumay") sa bayan, na kalaunan ay pinaikli sa Sugbu ("pinaso lupa").<ref name="Macachor 2011">{{Cite journal |last=Macachor |first=Celestino C. |date=2011 |title=Searching for Kali in the Indigenous Chronicles of Jovito Abellana |url=http://cebueskrima.s5.com/custom3.html |url-status=dead |journal=Rapid Journal |language=en |volume=10 |issue=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120703210211/http://cebueskrima.s5.com/custom3.html |archive-date=2012-07-03}}</ref> ===Paghahari ni Sri Bantug === Si Sri Lumay ay hinalinhan ng bunso sa kanyang mga anak, si Sri Bantug, na namuno mula sa isang rehiyon na kilala bilang ''[[Singhapala]]'', na ngayon ay [[Mabolo]] ng Cebu City. Namatay siya sa sakit. Si Sri Bantug ay may kapatid na tinatawag na Sri Parang na orihinal na nakatakdang humalili kay Sri Bantug. Ngunit siya ay isang baldado at hindi kayang pamahalaan ang kanyang pulitika dahil sa kanyang kahinaan. Ibinigay ni Parang ang kanyang trono sa anak ni Sri Bantug at sa kanyang pamangkin na si Sri Humabon (na binabaybay din na Sri Hamabar), na naging rajah ng Cebu bilang kahalili niya. ===Paghahari ni Rajah Humabon === Sa panahon ng paghahari ni [[Rajah Humabon]], naging mahalagang sentro ng kalakalan ang rehiyon kung saan ipinagpalit ang mga produktong agrikultural. Mula sa Japan, ang mga kagamitang [[pabango]] at [[salamin]] ay karaniwang ipinagbibili para sa mga katutubong kalakal. [[Ivory]] mga produkto, katad, mamahaling at semi-mahalagang mga bato at ''śarkarā'' ([[asukal]]) karamihan ay nagmula sa [[Indian people|India]] at [[Burmese people|Burma]] na mga mangangalakal. <ref name=bulwagan /> Ang mga daungan ng Sugbu (ang modernong-panahong [[Parián]] na distrito ng Cebu) ay naging colloquially bilang ''sinibuayang perpekto'' ("ang lugar para sa kalakalan"), pinaikli sa ''sibu' ' o ''sibo'' ("magkalakal"), kung saan nagmula ang modernong [[Castilian na wika sa Pilipinas|Castilian]] na pangalang "Cebú". Sa panahon din ng paghahari ni Humabon dumating si [[Lapulapu]] mula sa [[Borneo]], at ipinagkaloob ni Humabon ang rehiyon ng Mandawili (ngayon [[Mandaue]]), kasama ang isla na kilala bilang Opong o Opon (na kalaunan ay kilala bilang [[Mactan]]). Ang unang pakikipag-ugnayan sa mga Espanyol ay naganap din noong panahon ng paghahari ni Humabon, na nagresulta sa pagkamatay ni [[Ferdinand Magellan]].<ref name="Macachor 2011" /> Ang pariralang ''Kota Raya Kita''<ref>Tinatayang ''Cata Raya Chita'' gamit ang ortograpiyang Italyano.</ref> ay naidokumento ng mananalaysay na si Antonio Pigafetta, upang maging isang babala sa [[Old Malay]] na wika, mula sa isang mangangalakal hanggang sa rajah at binanggit na ang ibig sabihin ay: <blockquote>"Mag-ingat ka, O hari, kung ano ang iyong gagawin, sapagkat ang mga taong ito ay yaong mga sumakop sa Calicut, Malacca, at sa buong India na Dakila. Kung bibigyan mo sila mabuting pagtanggap at pakikitungo sa kanila ng mabuti, ito ay mabuti para sa iyo, ngunit kung tratuhin mo sila ng masama, mas masahol pa ito para sa iyo, tulad ng ginawa nila sa Calicut at sa Malacca."<ref>Pigafetta, A., Nancy-Libri-Phillipps-Beinecke-Yale codex, Skelton, R.A. English translation. pg. 71</ref></blockquote> In reality, this phrase is that of ''Kota Raya kita'', an indigenous [[Malay language|Malay]] phrase of merchants under the authority of Rajah Humabon, with a meaning in English of: "our capital city": ''[[fortress|Kota]] (fortress)'', ''Raya'' (great, hence Kotaraya (capital city)), ''kita (we)''. ====Diplomasya sa iba pang Kaharian sa Timog Silangang Asya==== Ang Rajahnate ng Cebu ay may diplomatikong pagkilala sa iba pang mga kaharian ng Timog Silangang Asya. Nang dumaong ang ekspedisyon ni Ferdinand Magellan sa daungan-kaharian ng Cebu; binanggit ng eskriba ng ekspedisyon na hindi nagtagal, isang embahada na dala ng isang barko mula sa Siam ([[Thailand]]) ang dumating sa Rajahnate ng Cebu at nagbigay pugay kay Rajah Humabon.<ref>[https://magellanproject.org/author/jim/ Notes from Mactan By Jim Foster]</ref><ref>[https://www.gutenberg.org/files/42884/42884-h/42884-h.htm#pb138 "PRIMO VIAGGIO INTORNO AL MONDO"] By Antonio Pigafetta. MS. composed ca. 1525, of events of 1519–1522 (Page 138)</ref> ====Mga sakup ng Cebu==== Si Antonio Pigafetta, ang escriba ng expidasyon, ay nag-enumerate ng mga bayan at sakup na mayroon ang Kaharanan ng Cebu.<ref>The First Voyage Round the World by Antonio Pigafetta, translated by Lord Stanley of Alderley (Page 105)</ref> {{Blockquote |text="Sa isla ng Zubu na ito ay may mga aso at pusa, at iba pang mga hayop, na ang laman ay kinakain; mayroon ding palay, dawa, panicum, at mais; mayroon ding mga igos, dalandan, limon, tubo, cocos, lung, luya, pulot, at iba pang mga bagay; gumagawa din sila ng palm-wine ng maraming katangian. Sagana ang ginto. Malaki ang isla, at may magandang daungan na may dalawang pasukan: isa sa kanluran, at isa sa silangan-hilagang-silangan. Ito ay nasa sampung digri hilagang latitud at 154 silangang longitude mula sa linya ng demarcation.” “Sa islang ito ay may ilang mga bayan, na ang bawat isa ay may mga punong lalaki o pinuno. Narito ang mga pangalan ng mga bayan at kanilang mga pinuno:— '''Cingapola:''' ang mga pinuno nito ay Cilaton, Ciguibucan, Cimaninga, Cimaticat, Cicanbul. '''Mandani:''' ang pinuno nito ay si Aponoaan. '''Lalan:''' ang pinuno nito ay si Teten. '''Lalutan:''' ang pinuno nito ay si Japau. '''Lubucin:''' ang pinuno nito ay si Cilumai. |author=Antonio Pigafetta }} Kapansin-pansin kung paano mali ang pagbigkas ng mga Espanyol sa Tamil na "[[Singhapala]]" (சிங்கப்பூர்) bilang "Cingapola". ====Labanan ng Mactan==== Ang [[Labanan ng Mactan]] ay nakipaglaban noong 27 Abril 1521 sa pagitan ng mga puwersa ni Rajah Humabon na kinabibilangan ng Portuges na manggagalugad [[Ferdinand Magellan]] na inupahan ng imperyong Espanyol at [[Lapulapu]], nagtapos ito sa pagkamatay ni Ferdinand Magellan. ===Paghahari ni Rajah Tupas at ang pagpapasakop ng mga Espanyol=== Si Sri Parang, ang pilay, ay nagkaroon din ng isang batang anak, si Sri Tupas, na kilala rin bilang [[Rajah Tupas]] na humalili kay Rajah Humabon bilang hari ng Cebu.<ref name="Abellana 1952">{{Cite book |last=Abellana |first=Jovito |title=Aginid, Bayok sa Atong Tawarik |date=1952}}</ref> Mayroong linguistic na ebidensya na sinubukan ng Cebu na panatilihin ang mga ugat nito na Indian-Malay habang lumilipas ang panahon mula nang inilarawan ni Antonio Pigafetta ang eskriba ni Magellan ang ama ni Rajah Tupas, ang kapatid ni Rajah Humabon bilang isang "Bendara" na nangangahulugang "Teasurer" o "Vizier" sa Sanskritized Malay<ref name= "Astrid">[https://www.jstor.org/stable/29792596?read-now=1&refreqid=excelsior%3Ae66b04574962dd2277c44e2367352434&seq=28#page_scan_tab_contents THE GENEALOGY OF HARI' TUPAS: AN ETHNOHISTORY OF CHIEFLY POWER AND HIERARCHY IN SUGBU AS A PROTOSTATE Astrid Sala-Boza] Page 280.</ref> at ito ay isang pagpapaikli ng salitang "Bendahara" (भाण्डार) na ang ibig sabihin ay "bahay imbakan" sa Sanskrito.<ref name="Becoming Indian p.125">Becoming Indian: The Unfinished Revolution of Culture and Identity by Pavan K. Varma p.125</ref> Ang pamahalaang Hindu ay natunaw noong panahon ng paghahari ni [[Rajah Tupas]] ng mga puwersa ng conquistador [[Miguel López de Legazpi]] sa labanan sa Cebu noong 1565.<ref name="Scott 1992">{{Cite book |last=Scott |first=William Henry |url=https://books.google.com/books?id=Z6ZwAAAAMAAJ |title=Looking for the Prehispanic Filipino and Other Essays in Philippine History |date=1992 |publisher=New Day Publishers |isbn=978-971-10-0524-5 |location=Quezon City |language=en}}</ref> === Pakikipag-ugnayan sa ibang mga kaharian === Ang mga rajah ng Cebu ay kamag-anak ng mga rajah ng Butuan.{{refn|Isinasalaysay ng aklat na Aginid ang simula ng Cebu na itinatag nina Bataugong at Balintawak, na inaakalang mga lolo't lola ni Humabon. Isinalaysay pa ng aklat kung paanong ang mga inapo ng mag-asawang ito ay nagtatag ng kanilang sariling mga pinuno at ang salaysay ay nagpapakita na ang mga pinuno ng Butuan, halimbawa, ay mga kamag-anak ni Humabon.<ref>{{Cite journal |last=Sala-Boza |first=Astrid |date=2006 |title=The Genealogy of Hari' Tupas: An Ethnohistory of Chiefly Power and Hierarchy in Sugbu as a Protostate |journal=Philippine Quarterly of Culture and Society |language=en |volume=34 |issue=3 |pages=253–311 |jstor=29792596}}</ref>}} Kaya ang mga Karahanan ng Cebu at [[Karahanan ng Butuan|Butuan]] ay nagkaroon ng ugnayan sa isa't isa, na pinatunayan ng katotohanan na si Rajah Colambu ng Butuan ay nagbigay ng patnubay sa ekspedisyon ni Magellan upang makarating sa [[Cebu]].<ref>{{Cite conference |last=Jackson |first=Emma |date=2020 |title=Ferdinand Magellan's Voyage and its Legacy in the Philippines |url=http://libjournals.unca.edu/ncur/wp-content/uploads/2021/01/3330-Jackson-Emma-FINAL.pdf |conference=Proceedings of The National Conference On Undergraduate Research (NCUR) 2020 Montana State University, Bozeman MT March 26–28, 2020 |language=en}}</ref> Ang mga rajah ng Butuan ay mga inapo ni Rajah Kiling, na ayon sa mananaliksik na si Eric Casino, ay hindi Bisaya ang pinanggalingan kundi, Indiyano, dahil ang Kiling ay tumutukoy sa mga tao ng India.<ref>{{Cite journal |last=Casino |first=Eric |date=2014 |title=The Barangays of Butuan: Lumad Mindanaoans in China and the Sulu Zone |journal=Asia Mindanaw: Dialogue of Peace and Development |pages=2}}</ref> Ang [[Sejarah Melayu]] (Malay Annals) ng kalapit na bansa ng Malaysia, ay tumutukoy sa katulad na salita na [[Keling]] bilang ang mga imigrante mula sa India hanggang Timog-silangang Asya.<ref name="Sabrizain">{{Cite web |title=A Historical Perspective on the Word 'Keling' |url=http://www.sabrizain.org/malaya/keling.htm |access-date=24 April 2017 |website=Sejarah Melayu |language=en}}</ref> Gayunpaman, hindi naging mapayapa ang Cebu sa lahat ng Karahanan. Ang [[Kaharian ng Maynila]], na isang kolonya ng Sultanato ng Brunei<ref name="GuerreroNakpil2003">{{Cite web |last=Nakpil |first=Carmen Guerrero |date=October 29, 2003 |title=Carmen Nakpil: Manila Under the Muslims |url=http://www.newsflash.org/2003/05/ht/ht003845.htm |access-date=5 December 2008 |publisher=Malaya |language=en |via=www.newsflash.org |archive-date=4 Marso 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090304015113/http://www.newsflash.org/2003/05/ht/ht003845.htm |url-status=dead }}</ref> at kalaunan ay magiging lungsod ng [[Maynila]]<ref name="GuerreroNakpil2003" /> nagkaroon ng mapagmataas na saloobin laban sa mga Cebuano at Bisaya bilang rajah ng Maynila na may pangalang Islamiko, [[Rajah Sulayman]], ay kinutya ang mga Bisaya na dumating at tumulong sa ekspedisyon ni Miguel de Legaspi (Na kinabibilangan din ng mga Cebuano) bilang isang taong madaling masakop..<ref name="Scott 1994">{{Cite book |last=Scott |first=William Henry |title=Barangay: Sixteenth Century Philippine Culture and Society |url=https://archive.org/details/barangaysixteent0000scot |publisher=Ateneo de Manila University Press |year=1994 |isbn=978-971-550-135-4 |location=Quezon City |language=en |author-link=William Henry Scott (historian)}}</ref> Itinuro ni ernao Mendes Pinto, kabilang sa mga naunang kolonistang Portuges sa Timog Silangang Asya, na mayroong mga Muslim at hindi Muslim sa mga naninirahan sa Pilipinas na nag-away.<ref name="Pinto">{{Cite book |last=Pinto |first=Fernão Mendes |url=https://archive.org/details/travelsofmendesp0000pint |title=The Travels of Mendes Pinto |publisher=The University of Chicago Press |year=1989 |location=Chicago |isbn=9780226669519 |language=en |translator-last=Catz |translator-first=Rebecca D. |author-link=Fernão Mendes Pinto |orig-year=1578 |url-access=registration}}</ref> === Pamana === Ang Indianization, bagama't pinalitan ito ng Hispanisasyon, ay nag-iwan ng mga marka sa wika at kulturang Cebuano, tulad ng mga gawaing pangrelihiyon at karaniwang mga salita sa bokabularyo na ang pinagmulan ay mula sa [[Sanskrit]].<ref>{{cite thesis |last=Kuizon |first=Jose G. |year=1962 |title=The Sanskrit loan-words in Cebuano-Bisayan language and the Indian elements to Cebuano-Bisayan culture |publisher=University of San Carlos, Cebu |oclc=3061923}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist|1}} h51tj8dhudq3o95v0xa7eg074ftgt17 Shche ne vmerla Ukrainy i slava, i volia 0 325670 2213836 2107850 2026-06-28T21:33:36Z Glennznl 73709 2213836 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Marso 2024}} {{cleanup|date=Marso 2024|reason=Kailangang ayusin ang balarila at pagkakasulat. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita.}} }} [[Talaksan:Anthem_Ukraine_1863.jpg|thumb| Muling i-print ang edisyon ng Lviv journal na "Meta" ng 1863, ang unang publikasyon ng tula (Old Ukrainian orthography)]] Ang pambansang at estado himno ng Ukraine (Ukrainian: Держaвний Гимн України), na kilala sa pamamagitan ng unang linya ng opisyal na edisyon nito "Shche ne vmerla Ukraine i slava, i volia"; ang orihinal na pangalawang pangalan ng mga ito "Shce ne vmarla Ukraine"; at ang opsiyal na kahulugan ng Estado himno of Ukraine, ay isa sa mga simbolo ng estado ng bansa. Ang mga lyrics ay isang maliit na modified bersyon ng unang talata at koro ng patriotic song "Shche ne vmerla Ukraina", na nakasulat sa 1862 sa pamamagitan ng Pavlo Chubynskyi, isang nangungunang etnographer mula sa Kiev. Sa 1863, Mykhailo Verbytskyi, isang Ukrainian composer at Griyego Katoliko saserdote, composed musika upang sumusunod Chubynskyi lyrics. Ang unang koral pampublikong pagsusumikap ng piraso ay noong 1864 sa Ruska Besida Theatre sa Lviv. Sa unang kalahati ng ika-20 siglo, sa panahon ng hindi nangyari pagsisikap upang makakuha ng independensya at lumikha ng isang estado mula sa mga teritoryo ng Russian Empire, Poland, at Austro-Hungary, ang song ay ang pambansang himno ng Ukrainian People's Republic, ang West Ukrainian Popular Republic, at Carpatho-Ukraine. Ang isang competition ay gaganapin para sa isang pambansang himno matapos ang Ukraine's secession mula sa Soviet Union, na may isa sa mga songs ay "Za Ukrainu" (lit. 'Para sa Ukraine') ng Ukrainian manunulat at aktor Mykola Voronyi. "Shche ne vmerla Ukraine" ay opisyal na tinanggap ng Verkhovna Rada ng Ukraine (parlamente) sa 15 Enero 1992. Ang opisyal na lyrics ay tinatanggap noong Marso 6, 2003 sa pamamagitan ng batas sa himno ng estado ng Ukraine (Ukrainian: Zakon «Pro Державний гімн України»). == Kasaysayan == === Background === [[Talaksan:Pavlo_Chubynskyi.jpg|thumb| Pavlo Chubynskyi]] [[Talaksan:Mykhaylo_Verbytsky.jpg|thumb| Mykhailo Verbytskyi]] Ang Ukrainian national anthem ay matatagpuan sa isa sa mga partido ng Ukrainian ethnographer Pavlo Chubynskyi na nangyari sa panahon ng taglagas ng 1862. Scholars naniniwala na ang Polish national song "Jeszcze Polska nie zginęła" (lit. 'Poland ay hindi pa nawala'), na nagmula sa 1797 at mamaya ay naging ang pambansang himno ng Poland at ang mga Polish Legions, din naiimpluwensyahan Chubynskyi lyrics. "Jeszcze Polska nie zginęła" ay popular sa mga bansa ng dating [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] na kung saan ay sa oras na iyon sa pakikibaka para sa kanilang independensya; ang Enero Uprising nagsimula ng ilang buwan matapos Chubynskyi wrote ang kanyang lyrics. Ayon sa isang memoirist na nakatayo, isinulat ni Chubynskyi ang lyrics spontaneously pagkatapos ng pakinggan ng mga Serbian na mag-aaral na nagsigawa ng "Srpska pesma" ni Svetozar Miletić (literal na "Serbian song") sa panahon ng pagtitipon ng mga estudyante ng Serbian at Ukrainian sa isang apartment sa Kiev. Chubynskyi ng mga salita ay mabilis na kinuha sa pamamagitan ng unang Ukrainophiles. Sa 1862, ang pangulong gendarme, Prince Vasily Dolgorukov, exiled Chubynskyi sa Arkhangelsk Governorate para sa "mahalagang impluwensiya sa mga isip ng mga karaniwang tao". Ang poem ay unang opisyal na nai-publish sa 1863 kapag ito ay lumitaw sa ikaapat na numero ng Lviv journal Meta; ang journal maling itinuturo ang poem sa Taras Shevchenko. Ito ay naging popular sa mga teritoryo na ngayon ay bahagi ng Western Ukraine at dumating sa pansin ng isang miyembro ng Ukrainian clergy, Mykhailo Verbytskyi ng Greek Catholic Church. Inspired sa Chubynskyi ng lyrics, Verbytskyi, pagkatapos ay isang nangungunang composer sa Ukraine, nagpasya na i-set ito sa musika. Ang lyrics ay unang nai-publish sa Verbytskyi's sheet music sa 1865. Ang unang koral pampublikong pagsusumikap ng piraso ay noong 1864 sa Ruska Besida Theatre sa Lviv. Isa sa mga unang pagsusulat ng himno na ito (sa oras na iyon spelled "Szcze ne wmerła Ukrajiny ni sława, ni wola") sa Ukrainian ay nai-release sa isang gramophone record sa pamamagitan ng Columbia Phonograph Company sa panahon ng World War I sa 1916. Bilang isang folk song, ito ay inilagay sa pamamagitan ng isang Ukrainian emigrant mula sa Lviv at New York resident Mykhailo Zazuliak sa 1915. === Maagang paggamit === "Shche ne vmerla Ukraine" ay hindi ginagamit bilang isang himno ng estado hanggang 1917 kapag ito ay tinatanggap sa pamamagitan ng Ukrainian People's Republic. Gayunman, kahit sa pagitan ng 1917 sa 1921, ang song ay hindi legislatively tinanggap bilang isang eksklusibong himno ng estado bilang iba pang mga himno ay ginagamit din sa oras. === Sa panahon ng Sobyet === Sa 1922, ang Ukrainian SSR signed ang Kasunduan sa Paglikha ng USSR sa Russian SFSR, Transcaucasian SFSRS, at Belarus SSR, na lumikha ng Soviet Union. Pagkatapos ng pagsulat ng kasunduan, "Shche ne vmerla Ukraine" ay ban sa pamamagitan ng rehimeng Soviet.[paghahatid na kinakailangan] Ang mga awtoridad mamaya nagpasya na ang bawat indibidwal na Republic Soviet ay maaaring magkaroon ng kanyang himno, ngunit "Shche ne vmerla Ukraina" ay tinanggihan sa isang pagsisikap na makatulong sa suppress ang mga separatism sentimi na tinahak ng Ukrainian Nationalists. Sa 1939, "Shche ne vmerla Ukraine" ay tinanggap bilang opisyal na himno ng estado ng Carpatho-Ukraine. Pagkatapos Joseph Stalin iniutos The Internationale na palitan ng isang bagong Soviet himno sa 1944, ang iba pang mga republisya ng union ay inaasahan na bumuo ng kanilang sariling pati na rin. Ang Ukrainian pamahalaan itinatag ng isang komisyon sa himno sa 23 Pebrero 1944. Soviet awtoridad, pagkatapos ng isang panahon ng pakikipaglaban, matagumpay na hinihikayat pampublikong mga intelektwal na lumikha ng isang himno na may mga lyrics na angkop sa kanilang mga pulitikal na interes at musika sterile ng anumang Ukrainian mga nasudang elemento. Noong Pebrero 23, ang Ukrainian chairman Mykhailo Hrechukha nagsimula ng isang pulong sa pamamagitan ng pagbabasa ng isang sinopsis ng himno-to-be sa harap ng mga musicians at literators: ang ukrainian bansa ng union sa Soviets ay inaasahan para sa unang stanza; ang mga Ukrainian mamamayan, ang kanilang mga pakikibaka, at "liberasyon" sa ilalim ng Lenin at Stalin ay inasaasahin para sa ikalawang stanza, ang ekonomiya at pampulitikang "pagpaparito" ng Ukraine sa union ay na-asaas sa ikatlong stanza. Ang refrain ay inisip na gamitin pagkatapos ng bawat stanza, na kung saan ay itinuturing bilang isang paean sa union ng mga bayan ng Soviet at ang reunited Ukraine matapos ang Soviet annexation ng Eastern Galicia at Volhynia. Composers nagtrabaho sa score bago ang desisyon sa lyrics; sa Pebrero 1945, 11 composers ay pinili bilang finalists. Anton Lebedynets' score nagtagumpay sa isang malakas na karamihan ng mga boto, at ang score ay tinanggap bilang ang musika ng bagong Soviet himno sa Nobyembre 1949. Mas maaga sa Enero 1948, ang mga lyrics ng Pavlo Tychyna at co-author Mykola Bazhan nanalo; dahil sa plagiarism ng kanyang mga teksto, Oleksa Novytskyi hinihingi upang i-list bilang isang co-autors, ngunit sa walang kapaki-pakinabang. Sa 21 Nobyembre 1949, ang bagong himno ng Ukrainian Soviet Socialist Republic ay tinatanggap. Borys Yarovynskyi edited at reorchestrated ang himno sa 1979. === Pagkatapos ng kalayaan === Noong Enero 15, 1992, ang "Shche ne vmerla Ukraine" ay tinanggap ng parlamento ng Ukraine, ang Verkhovna Rada, bilang himno ng estado at mamaya ay itinatag sa konstitusyon ng Ukraine. Gayunpaman, ang mga lyrics para sa himno ay hindi opisyal na tinanggap hanggang 6 Marso 2003, kapag ang Verkhovna Rada inilunsad ng isang batas sa mga himno ng estado ng Ukraine (Ukrainian: Zakon «Pro Державний гімн України»), na iminungkahing sa panahong presidente Leonid Kuchma. Ang batas iminungkahi Mykhailo Verbytskyi ng musika at Pavlo Chubynskyi ang unang stanza at refrain ng kanyang poem "Shche ne vmerla Ukraina". Gayunman, ang unang linya ng mga lyrics ay upang baguhin mula sa "Shche ne vmerla Ukraina, i slava, i volia" sa "Sche ne Vmerla Ukraine i Slava, I volia". Ang batas ay ipinasok sa isang karamihan ng 334 votes sa 450, na may 46 MP lamang laban. Ang mga miyembro lamang ng Partido Socialista ng Ukraine at Komunistang Partido ng Ukraine ay tumanggi sa pagboto. Ang pambansang himno na hanggang sa oras na iyon ay lamang opisyal na binubuo ng musika ng Mykhailo Verbytskyi, ay mula sa huli ay kasama din ang mga modified lyrics ng Pavlo Chubynskyi. Ang popularidad ng Ukrainian himno ay naging partikular na mataas sa likod ng mga protesto Orange Revolution ng 2004 at Euromaidan ng 2013. Ukrainian composer Valentyn Sylvestrov, na kasangkot sa Ukrainian protesto sa Kiev, characterized ang Ukrainian himno tulad ng:   === Mula noong Euromaidan === [[Talaksan:ЄвроМайдан_-_Euromaydan_-_Гімн_України._Новий_Рік_2014.webm|thumb| 2013/2014 pagdiriwang ng Bagong Taon sa Maidan Nezalezhnosti, [[Kyiv]] . Ang mga nagprotesta ay umaawit ng pambansang awit]] Sa panahon ng Euromaidan protesta ng 2013, ang himno ay naging isang rebolusyonaryong song para sa mga protesters. Sa unang linggo ng mga protesta, sinimulan nila ang himno ng bansa isang beses sa isang oras, pinuno ng singer na si Ruslana. Sa World Affairs, natutunan ni Nadia Diuk na ang pambansang himno ay ginagamit bilang "ang clarion call ng'rebolusyon' sa panahon ng Euromaidan, na nagdagdag ng timbang sa mga protesta na ang mga nakaraang mga, tulad ng Orange Revolution, walang. Sa isang 2014 survey, pagkatapos ng tinanong "Paano ang iyong attitude sa mga sumusunod ay nagbabago para sa Nakaraang taon?", ang Kyiv International Institute of Sociology natagpuan na ang attitude laban sa Ukrainian pambansang himno ay "nagbabago ng maraming" sa 25.3% ng mga Ukrainians. Matapos ang Russian invasion ng Ukraine, ang ilang orchestras sa Europa at North America ay nagtatanghal ng Ukrainian national anthem upang ipakita ang kanilang solidaridad sa Ukraine. == Lyrics == Ang "Shche ne vmerla Ukraine" ay nagpapahiwatig sa mga Ukrainian tungkol sa kanilang pakikibaka para sa pambansang identidad at independensya. Ito ay sinimulan bilang de facto pambansang himno sa pagpapatuloy ng unang Presidente Leonid Kravchuk sa 5 Disyembre 1991, ngunit ito ay hindi hanggang 6 Marso 2003 na Chubynskyi ng lyrics na opisyal na naging isang bahagi ng Ukrainian bansa himno. Ang konstitusyon ng Ukraine itinalaga Verbytskyi ng musika para sa pambansang himno sa 28 Hunyo 1996:   Noong Marso 6, 2003, ang Verkhovna Rada opisyal na tinanggap ang mga lyrics ng himno, pagpili upang gamitin lamang ang unang stanza at abstain mula sa orihinal na poem Chubynskyi, habang kaunti pagbabago ang una stanza. Sa halip na sinasabi "Ukraine ay hindi pa namatay, pati na rin ay hindi namatay ang kanyang kaluwalhatian at kanyang kalayaan / kalooban", ang simula na linya ngayon ay nagsasabi "Ukraine's kaluwali at kalayaan/loob ay hindi na namatay" === Opisyal na lyrics === {| class="wikitable" ![[Wikang Ukranyo|Ukrainian]] original<ref name="Ver">{{Cite web |title=On the National Anthem of Ukraine |url=http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/602-15 |access-date=3 March 2022 |website=Legislation of Ukraine |publisher=[[Verkhovna Rada|The Verkhovna Rada of Ukraine]] |language=uk, en, ru}}</ref> !Romanization{{Efn|"Scientific" transliteration.|name=transl}} ![[Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto|IPA]] transcription{{Efn|See [[Help:IPA/Ukrainian]] and [[Ukrainian phonology]].|name=IPA}} !English translation |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" |<poem>{{lang|uk|Ще не вмерла України і слава, і воля, Ще нам, браття молодії, усміхнеться доля. Згинуть наші воріженьки, як роса на сонці. Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці. 𝄆 Душу й тіло ми положим за нашу свободу, І покажем, що ми, браття, козацького роду. 𝄇}}</poem> |<poem>{{transliteration|uk|italic=no|Šče ne vmerla Ukrajiny i slava, i voľa. Šče nam, bratťa molodiji, usmichneťśia doľa. Zhynuť naši vorižeńky, jak rosa na sonci, Zapanuěm i my, bratťa, u svojij storonci. 𝄆 Dušu j tilo my položym za našu svobodu, I pokažem, ščo my, bratťa, kozaćkoho rodu. 𝄇}}</poem> |<poem>{{IPA|[ʃt͡ʃɛ nɛ ˈu̯mɛr.ɫɐ ʊ.krɐ.ˈji.nɪ {{!}} i ˈsɫɑ.wɐ {{!}} i ˈwɔ.lʲɐ ‖] [ʃt͡ʃɛ nɑm {{!}} ˈbrɑtʲːɐ mo.ɫo.ˈd⁽ʲ⁾i.ji {{!}} ʊs.m⁽ʲ⁾ix.ˈnɛt.tsʲɐ ˈdɔ.lʲɐ ‖] [ˈzɦɪ.nʊtʲ ˈnɑ.ʃi wo.r⁽ʲ⁾i.ˈʒɛnʲ.kɪ {{!}} jɑk ro.ˈsɑ nɑ ˈsɔn⁽ʲ⁾.t͡s⁽ʲ⁾i {{!}}] [zɐ.pɐ.ˈnu.jem i mɪ {{!}} ˈbrɑtʲːɐ {{!}} u swo.ˈjij sto.ˈrɔn⁽ʲ⁾.t͡s⁽ʲ⁾i ‖] 𝄆 [ˈdu.ʃʊ‿j ˈt⁽ʲ⁾i.ɫo mɪ po.ˈɫɔ.ʒɪm zɑ ˈnɑ.ʃʊ swo.ˈbɔ.dʊ {{!}}] [i po.ˈkɑ.ʒem {{!}} ʃt͡ʃɔ mɪ {{!}} ˈbrɑt.tʲɐ {{!}} ko.ˈzɑt͡sʲ.ko.ɦo ˈrɔ.dʊ ‖] 𝄇}}</poem> |<poem>The glory of [[Ukraine]] has not yet perished, nor the will. Still upon us, young [[Ukrainians|brothers]], fate shall smile. Our enemies shall vanish, like dew in the sun. We too shall rule, [[Ukrainians|brothers]], our [[Ukraine|country]]. 𝄆 Soul and body shall we lay down for our freedom, And we will show, [[Ukrainians|brothers]], that we are of the [[Cossack Hetmanate|Cossack nation]]! 𝄇</poem> |} === Buong modernong lyrics === Ang unang taludtod at koro ng mga sumusunod na liriko ay bumubuo ng mas sikat (karaniwang ginagawa) na bersyon ng awit. Ang mga pagkakaiba sa opisyal na liriko ay naka-italicize. {| class="wikitable" ![[Wikang Ukranyo|Ukrainian]] original<ref>{{Cite web |title=Ще не вмерла Україна — Павло Чубинський, повний текст твору |url=https://www.ukrlib.com.ua/books/printit.php?tid=13792 |access-date=2022-05-01 |website=UkrLib}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ще не вмерла Україна |url=https://nashe.com.ua/song/15310 |access-date=2022-05-01 |website=НАШЕ (тексти пісень)}}</ref> !Romanization{{Efn|name=transl}} ![[Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto|IPA]] transcription{{Efn|name=IPA}} !English translation |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" |<poem>{{lang|uk|'''I''' Ще не вмерла України {{yesitalic|ні}} слава, {{yesitalic|ні}} воля. Ще нам, браття-{{yesitalic|українці}}, усміхнеться доля. Згинуть наші {{yesitalic|вороженьки}}, як роса на сонці, Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці. {{small|'''Приспів:'''}} Душу й тіло ми положим за нашу свободу, І покажем, що ми, браття, козацького роду! '''II''' Станем браття, в бій кривавий, від Сяну до Дону В ріднім краю панувати не дамо нікому. Чорне море ще всміхнеться, дід Дніпро зрадіє, Ще на нашій Україні доленька наспіє. {{yesitalic|{{small|'''Приспів'''}}}} '''III''' А завзяття, праця щира{{efn|Also written {{lang|uk|щира праця}}.}} свого ще докаже, Ще ся волі в Україні піснь гучна розляже. За Карпати відіб’ється, згомонить степами, України слава стане поміж народами. 𝄆 {{yesitalic|{{small|'''Приспів'''}}}} 𝄇}}</poem> |<poem>{{transliteration|uk|italic=no|'''I''' Šče ne vmerla Ukrajiny slava, voľa, Šče nam, bratťa usmichneťśia doľa. Zhynuť naši vorožeńky, jak rosa na sonci, Zapanuěm i my, bratťa, u svojij storonci. {{small|'''Pryspiv:'''}} Dušu j tilo my položym za našu svobodu, I pokažem, ščo my, bratťa, kozaćkoho rodu! '''II''' Stanem bratťa, v bij kryvavyj, vid Śanu do Donu V ridnim kraju panuvaty ne damo nikomu. Čorne more šče vsmichneťśa, did Dnipro zradiě, Šče na našij Ukrajini doleńka naspiě. {{yesitalic|{{small|'''Pryspiv'''}}}} '''III''' A zavźaťťa praća ščyra svoho šče dokaže, Šče śa voli v Ukrajini pisń hučna rozľaže. Za Karpaty vidib’ěťśa zhomonyť stepamy, Ukrajiny slava stane pomiž narodamy. 𝄆 {{yesitalic|{{small|'''Pryspiv'''}}}} 𝄇}}</poem> |<poem>{{IPA|'''1''' [ʃt͡ʃɛ nɛ ˈu̯mɛr.ɫɐ ʊ.krɐ.ˈji.nɪ {{!}} n⁽ʲ⁾i ˈsɫɑ.wɐ {{!}} n⁽ʲ⁾i ˈwɔ.lʲɐ ‖] [ʃt͡ʃɛ nɑm {{!}} ˈbrɑt.tʲɐ ʊ.krɐ.ˈjin⁽ʲ⁾.t͡s⁽ʲ⁾i {{!}} ʊs.m⁽ʲ⁾ix.ˈnɛt.tsʲɐ ˈdɔ.lʲɐ ‖] [ˈzɦɪ.nʊtʲ ˈnɑ.ʃi wo.ro.ˈʒɛnʲ.kɪ {{!}} jɑk ro.ˈsɑ nɑ ˈsɔn⁽ʲ⁾.t͡s⁽ʲ⁾i {{!}}] [zɐ.pɐ.ˈnu.jem i mɪ {{!}} ˈbrɑt.tʲɐ {{!}} u swo.ˈjij sto.ˈrɔn⁽ʲ⁾.t͡s⁽ʲ⁾i ‖] {{small|'''[ˈprɪs⁽ʲ⁾.p⁽ʲ⁾iu̯]'''}} [ˈdu.ʃʊ‿j ˈt⁽ʲ⁾i.ɫo mɪ po.ˈɫɔ.ʒɪm zɑ ˈnɑ.ʃʊ swo.ˈbɔ.dʊ {{!}}] [i po.ˈkɑ.ʒem {{!}} ʃt͡ʃɔ mɪ {{!}} ˈbrɑt.tʲɐ {{!}} ko.ˈzɑt͡sʲ.ko.ɦo ˈrɔ.dʊ ‖] '''2''' [ˈstɑ.nem ˈbrɑt.tʲɐ {{!}} u̯‿b⁽ʲ⁾ij krɪ.ˈʋɑ.ʋɪj {{!}} ʋ⁽ʲ⁾id ˈsʲɑ.nʊ dɔ ˈdɔ.nʊ] [ˈu̯‿r⁽ʲ⁾id⁽ʲ⁾.n⁽ʲ⁾im ˈkrɑ.jʊ pɐ.nʊ.ˈʋɑ.tɪ nɛ dɐ.ˈmɔ n⁽ʲ⁾i.ˈkɔ.mʊ ‖] [ˈt͡ʃɔr.ne ˈmɔ.re ʃt͡ʃɛ u̯s⁽ʲ⁾m⁽ʲ⁾ix.ˈnɛt.t͡sʲɐ {{!}} d⁽ʲ⁾id d⁽ʲ⁾n⁽ʲ⁾i.ˈprɔ zrɐ.ˈd⁽ʲ⁾i.je {{!}}] [ʃt͡ʃɛ nɑ ˈnɑ.ʃ⁽ʲ⁾ij ʊ.krɐ.ˈji.n⁽ʲ⁾i ˈdɔ.ɫenʲ.kɐ nɐs⁽ʲ⁾.ˈp⁽ʲ⁾i.je ‖] {{small|'''[ˈprɪs⁽ʲ⁾.p⁽ʲ⁾iu̯]'''}} '''3''' [ɑ zɐu̯.ˈzʲɑt.tʲɐ {{!}} ˈprɑ.t͡sʲɐ ˈʃt͡ʃɪ.rɐ swo.ˈɦɔ ʃt͡ʃɛ do.ˈkɑ.ʒe {{!}}] [ʃt͡ʃɛ sʲɑ ˈwɔ.l⁽ʲ⁾i w‿ʊ.krɐ.ˈji.n⁽ʲ⁾i p⁽ʲ⁾isʲnʲ ɦʊt͡ʃ.ˈnɑ rozʲ.ˈlʲɑ.ʒe ‖] [zɑ kɐr.ˈpɑ.tɪ ʋ⁽ʲ⁾i.d⁽ʲ⁾i.ˈbjɛt.t͡sʲɐ {{!}} zɦo.mo.ˈnɪtʲ ste.ˈpɑ.mɪ {{!}}] [ʊ.krɐ.ˈji.nɪ ˈsɫɑ.ʋɐ ˈstɑ.ne ˈpɔ.m⁽ʲ⁾iʒ ˈnɑ.ro.dɐ.mɪ ‖] 𝄆 {{small|'''[ˈprɪs⁽ʲ⁾.p⁽ʲ⁾iu̯]'''}} 𝄇}}</poem> |<poem>'''I''' [[Ukraine]]'s freedom has not yet perished, nor has her glory, Upon us, fellow Ukrainians, fate shall smile once more. [[List of wars involving Ukraine|Our enemies will vanish]] like dew in the sun, And we too shall rule, brothers, in a free land of our own. {{small|'''Chorus:'''}} We'll lay down our souls and bodies to attain our freedom, And we'll show that we, brothers, are of the [[Cossack Hetmanate|Cossack nation]]! '''II''' Brethren, stand together in a bloody fight, from the [[San (river)|Sian]] to the [[Don (river)|Don]] We will not allow others to rule in our native land. The [[Black Sea]] will smile and grandfather [[Dnipro]] will rejoice, For in our own Ukraine fortune shall flourish again. {{yesitalic|{{small|'''Chorus'''}}}} '''III''' Our persistence and our sincere toils will be rewarded, And freedom's song will resound throughout all of Ukraine. Echoing off the [[Carpathian Mountains|Carpathians]], and rumbling across the steppes, Ukraine's fame and glory will be known among all nations. 𝄆 {{yesitalic|{{small|'''Chorus'''}}}} 𝄇</poem> |} === Ang orihinal na liriko ni Chubynskyi (1862) === {| class="wikitable" ![[Wikang Ukranyo|Ukrainian]] original<ref>{{Cite web |title=Текст офіційного Державного Гімну України |trans-title=Text of the official National Anthem of Ukraine |url=http://nbuviap.gov.ua/asambleya/gimn%20ukrainy_1863_2012.php |access-date=2022-05-01 |website=[[Constitutional Assembly of Ukraine]] |language=uk |archive-date=2022-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220418214656/http://nbuviap.gov.ua/asambleya/gimn%20ukrainy_1863_2012.php |url-status=dead }}</ref> !Romanization ![[Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto|IPA]] transcription{{Efn|See [[Help:IPA/Ukrainian]] and [[Ukrainian phonology]].|name=IPA}} !English translation |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" |<poem>{{lang|uk|'''I''' Ще не вмерла Україна, і слава, і воля! Ще нам, браття молодії, усміхнеться доля! Згинуть наші воріженьки, як роса на сонці; Запануєм і ми, браття у своїй сторонці. {{small|'''Приспів:'''}} Душу й тіло ми положим за нашу свободу І покажем, що ми браття козацького роду. Гей-гей, браття миле, нумо братися за діло! Гей-гей пора встати, пора волю добувати! '''II''' Наливайко, Залізнякъ и Тарасъ Трясило Кличуть насъ изъ-за могилъ на святеє діло. Изгадаймо славну смерть лицарства-козацтва, Щобъ не втратить марне намъ своєго юнацтва. {{yesitalic|{{small|'''Приспів'''}}}} '''III''' Ой Богдане, Богдане славний нашъ гетьмане! На-що віддавъ Украіну москалямъ поганимъ?! Щобъ вернути іі честь, ляжемъ головами, Назовемся Украіни вірними синами! {{yesitalic|{{small|'''Приспів'''}}}} '''IV''' Наші браття Славяне вже за зброю взялись; Не діжде ніхто, щобъ ми по-заду зістались. Поєднаймось разомъ всі, братчики-Славяне: Нехай гинуть вороги, най воля настане! {{yesitalic|{{small|'''Приспів'''}}}}}}</poem> |<poem>{{transliteration|uk|italic=no|'''I''' Šče ne vmerla Ukrajina, i slava, i voľa! Šče nam, bratťa molodiji, usmichneťśa doľa! Zhynuť naši vorižeńky, jak rosa na sonci; Zapanuěm i my, bratťa u svojij storonci. {{small|'''Pryspiv:'''}} Dušu j tilo my položym za našu svobodu I pokažem, ščo my bratťa kozaćkoho rodu. Hej-hej, bratťa myle, numo bratyśa za dilo! Hej-hej, pora vstaty, pora voľu dobuvaty! '''II''' Nalyvajko, Zalizńak y Taras Triasylo Klyčuť nas yz-za mohyl na svjateě dilo. Yzhadajmo slavnu smerť lycarstva-kozactva, Ščob ne vtratyť marne nam svoěho junactva. {{yesitalic|{{small|'''Pryspiv'''}}}} '''III''' Oj Bohdane, Bohdane slavnyj naš heťmane! Na-ščo viddav Ukrajinu moskaľam pohanym?! Ščob vernuty ii česť, ľažem holovamy, Nazovemśa Ukrajiny virnymy synamy! {{yesitalic|{{small|'''Pryspiv'''}}}} '''IV''' Naši bratťa Slavjane vže za zbroju vzialyś; Ne dižde nichto, ščob my po-zadu zistalyś. Poědnajmoś razom vsi, bratčyky-Slavjane: Nechaj hynuť vorohy, naj voľa nastane! {{yesitalic|{{small|'''Pryspiv'''}}}}}}</poem> |<poem>{{IPA|'''1''' [ʃt͡ʃɛ nɛ ˈu̯mɛr.ɫɐ ʊ.krɐ.ˈji.nɐ {{!}} i ˈsɫɑ.wɐ {{!}} i ˈwɔ.lʲɐ ‖] [ʃt͡ʃɛ nɑm {{!}} ˈbrɑt.tʲɐ mo.ɫo.ˈd⁽ʲ⁾i.ji {{!}} ʊs.m⁽ʲ⁾ix.ˈnɛt.tsʲɐ ˈdɔ.lʲɐ ‖] [ˈzɦɪ.nʊtʲ ˈnɑ.ʃi wo.r⁽ʲ⁾i.ˈʒɛnʲ.kɪ {{!}} jɑk ro.ˈsɑ nɑ ˈsɔn⁽ʲ⁾.t͡s⁽ʲ⁾i {{!}}] [zɐ.pɐ.ˈnu.jem i mɪ {{!}} ˈbrɑt.tʲɐ {{!}} u swo.ˈjij sto.ˈrɔn⁽ʲ⁾.t͡s⁽ʲ⁾i ‖] {{small|'''[ˈprɪs⁽ʲ⁾.p⁽ʲ⁾iu̯]'''}} [ˈdu.ʃʊ‿j ˈt⁽ʲ⁾i.ɫo mɪ po.ˈɫɔ.ʒɪm zɑ ˈnɑ.ʃʊ swo.ˈbɔ.dʊ {{!}}] [i po.ˈkɑ.ʒem {{!}} ʃt͡ʃɔ mɪ {{!}} ˈbrɑt.tʲɐ {{!}} ko.ˈzɑt͡sʲ.ko.ɦo ˈrɔ.dʊ ‖] [ɦɛj.ˈɦɛj {{!}} ˈbrɑt.tʲɐ ˈmɪ.ɫe {{!}} ˈnu.mo ˈbrɑ.tɪ.sʲɐ zɑ ˈd⁽ʲ⁾i.ɫo ‖] [ɦɛj.ˈɦɛj po.ˈrɑ ˈu̯stɑ.tɪ {{!}} po.ˈrɑ ˈwɔ.lʲʊ do.bʊ.ˈʋɑ.tɪ ‖] '''2''' [nɐ.ɫɪ.ˈʋɑj.ko {{!}} zɐ.l⁽ʲ⁾izʲ.ˈnʲɑk ɪ tɐ.ˈrɑs tʲrʲɐ.ˈsɪ.ɫo] [ˈkɫɪ.t͡ʃʊtʲ nɑs ˈɪz.zɑ mo.ˈɦɪɫ nɑ sʲʋʲɐ.ˈtɛ.je ˈd⁽ʲ⁾i.ɫo ‖] [ɪz.ɦɐ.ˈdɑj.mo ˈsɫɑu̯.nʊ smɛrtʲ ɫɪ.ˌt͡sɑr.stʋɐ.ko.ˈzɑt͡s.tʋɐ {{!}}] [ʃt͡ʃɔb nɛ ˈu̯trɑ.tɪtʲ ˈmɑr.ne nɑm swo.je.ˈɦɔ jʊ.ˈnɑt͡s.tʋɐ ‖] {{small|'''[ˈprɪs⁽ʲ⁾.p⁽ʲ⁾iu̯]'''}} '''3''' [ɔj boɦ.ˈdɑ.ne {{!}} boɦ.ˈdɑ.ne ˈsɫɑu̯.nɪj nɑʃ ˈɦɛtʲ.mɐ.ne ‖] [nɑ ʃt͡ʃɔ ʋ⁽ʲ⁾id.ˈdɑʋ ʊ.krɐ.ˈi.nʊ mos.kɐ.ˈlʲɑm po.ˈɦɑ.nɪm ‖] [ʃt͡ʃɔb ʋer.ˈnu.tɪ i.ˈi t͡ʃɛsʲtʲ {{!}} ˈlʲɑ.ʒem ˈɦɔ.ɫo.ʋɐ.mɪ {{!}}] [nɐ.zo.ˈʋɛm.sʲɐ ʊ.krɐ.ˈi.nɪ ˈʋ⁽ʲ⁾ir.nɪ.mɪ sɪ.ˈnɑ.mɪ ‖] {{small|'''[ˈprɪs⁽ʲ⁾.p⁽ʲ⁾iu̯]'''}} '''4''' [ˈnɑ.ʃ⁽ʲ⁾i ˈbrɑt.tʲɐ sɫɐ.ˈʋʲɑ.ne u̯ʒɛ zɑ ˈzbrɔ.jʊ ˈu̯zʲɑ.ɫɪsʲ ‖] [nɛ d⁽ʲ⁾iʒ.ˈdɛ n⁽ʲ⁾ix.ˈtɔ {{!}} ʃt͡ʃɔb mɪ pɔ zɐ.ˈdu z⁽ʲ⁾i.ˈstɑ.ɫɪsʲ ‖] [po.jed.ˈnɑj.mosʲ ˈrɑ.zom u̯s⁽ʲ⁾i {{!}} ˈbrɑt.t͡ʃɪ.kɪ sɫɐ.ˈʋʲɑ.ne ‖] [ne.ˈxɑj ˈɦɪ.nʊtʲ wo.ro.ˈɦɪ {{!}} nɑj ˈwɔ.lʲɐ nɐ.ˈstɑ.ne ‖] {{small|'''[ˈprɪs⁽ʲ⁾.p⁽ʲ⁾iu̯]'''}}}}</poem> |<poem>'''I''' Ukraine has not yet died, neither her glory, nor her freedom. Still upon us, young brethren, fate shall smile! Our enemies shall vanish like dew in the sun; We too shall rule in our beloved country. {{small|'''Chorus:'''}} Soul and body we'll lay down for our freedom, And show that we are brethren of the Cossack nation, Hey, hey [[Ukrainians|dearest brothers]], onward, take to battle Hey, hey, time to rise, time to gain freedom! '''II''' [[Severyn Nalyvaiko|Nalyvaiko]], [[Maksym Zalizniak|Zalizniak]] and [[Taras Fedorovych|Taras Triasylo]] Call us from the grave beyond to the battle holy. Recall the famous death of the Chivalrous [[Cossacks]] Not to lose vainly our youth. {{yesitalic|{{small|'''Chorus'''}}}} '''III''' Oh [[Bohdan Khmelnytsky|Bohdan]], Bohdan, our great [[hetman]] What for did you [[Treaty of Pereyaslav|give Ukraine]] to wretched [[Moskal]]s?! To return her honor, we lay our heads We shall call ourselves Ukraine's faithful sons! {{yesitalic|{{small|'''Chorus'''}}}} '''IV''' Our [[Slavs|Slavic brothers]] already took up arms No one shall see that we should stay behind. Unite together all, brothers Slavs: So that enemies perish, and freedom arriveth! {{yesitalic|{{small|'''Chorus'''}}}}</poem> |} == Mga adaptasyon == == Mga variant ng pag-aayos at pagganap == * "Ang Ukraine ay hindi napahamak!". Mykhailo Zazulyak. Columbia Studio, USA, 1915; <ref>{{Citation |title=Перший в історії запис "Ще не вмерла Україна!" |url=https://www.youtube.com/watch?v=VrLbW7J0BGI |language=en |access-date=2023-11-17}}</ref> * "Ukraine ay bumangon na!" (Вже воскресла Україна!) (1926 taon) ni Mykhailo Zazulyak; <ref>{{Cite web |date=2015-04-18 |title=Михайло Зазуляк – Вже воскресла Україна / Марселєза {{!}} Українська музика та звукозапис |url=http://www.ukrmusic.org/plativky-78-ob-hv/viktor/myhajlo-zazulyak-vzhe-voskresla-ukrajina-marseleza.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418183352/http://www.ukrmusic.org/plativky-78-ob-hv/viktor/myhajlo-zazulyak-vzhe-voskresla-ukrajina-marseleza.html |archive-date=2015-04-18 |access-date=2023-11-17}}</ref> * Pambansang awit ng Ukraine (Bersyon ng Bato) ni Nicky Rubchenko; <ref>{{Citation |title=Nicky Rubchenko/ Микита Рубченко - Державний Гімн України/ National Anthem of Ukraine (Rock Version) |url=https://www.youtube.com/watch?v=b0chk_aX5VI |language=en |access-date=2023-11-17}}</ref> * Anthem ng Ukraine na ginawa ng 14 na nasyonalidad ng Ukraine; <ref>{{Citation |title=Гимн Украины в исполнении 14 национальностей, проживающих на территории Украины |url=https://www.youtube.com/watch?v=XZCNhJuJUY8 |language=en |access-date=2023-11-17}}</ref> * Anthem ng Ukraine sa orchestral at instrumental arrangement ni Anatoly Avdievskyi ; <ref>{{Citation |title=Flag raising ceremony at the Ukrainian Independence Day parade |url=https://www.youtube.com/watch?v=diZe7m4EIY4 |language=en |access-date=2023-11-17}}</ref> * Pambansang awit ng Ukraine na ginanap ng Apocalyptica ; <ref>{{Citation |title=Flag raising ceremony at the Ukrainian Independence Day parade |url=https://www.youtube.com/watch?v=diZe7m4EIY4 |language=en |access-date=2023-11-17}}</ref> * Pambansang awit ng Ukraine na ginawa ni Dzidzio ; <ref>{{Citation |title=DZIDZIO - Гімн України (Official Audio) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ouXXAE73ASY |language=en |access-date=2023-11-17}}</ref> * Pambansang awit ng Ukraine na ginanap ni Tina Karol ; <ref>{{Citation |title=National Anthem of Ukraine {{!}} Гімн України |url=https://www.youtube.com/watch?v=ddBXNX59y2w |language=en |access-date=2023-11-17}}</ref> <ref>{{Citation |title=ТІНА КАРОЛЬ / TINA KAROL - ГІМН УКРАЇНИ |url=https://www.youtube.com/watch?v=Jkrp1TNlvUs |language=en |access-date=2023-11-17}}</ref> * Pambansang awit ng Ukraine na ginanap ni Jamala <ref>{{Citation |title=Jamala – Гімн України {{!}} Благодійний матч #Game4Ukraine |url=https://www.youtube.com/watch?v=qW9mik1dNtE |language=en |access-date=2023-11-17}}</ref> * [[:uk:Ще не вмерла Україна|Shche ne vmerla Ukraina]] * Awit ng Ukrainian Soviet Socialist Republic * Panalangin para sa Ukraine * Marso ng Zaporizhian * Oi u luzi chervona kalyna * [[Martsa ng mga Ukranyanong Nasyonalista|Marso ng Ukrainian Nationalists]] * Za Ukrainu == Mga Tala == {{Notelist}}{{Reflist}} {{refbegin}} * {{cite book|last=Bristow|first=Michael Jamieson|title=National Anthems of the World|url=https://archive.org/details/nationalanthemso0000unse_k7j2|date=2006|publisher=Weidenfeld & Nicolson|location=London|edition=11th|isbn=978-0-304-36826-6}} * {{cite journal |last=Diuk |first=Nadia |date=2014 |title=EUROMAIDAN: Ukraine's Self-Organizing Revolution |url=https://www.jstor.org/stable/43555086 |journal=World Affairs |volume=176 |issue=6 |pages=9–16 |jstor=43555086}} * {{cite encyclopedia |title=Encyclopedia of National Anthems |publisher=Scarecrow Press |location=Lanham |last=Hang |first=Xing |date=2003 |isbn=978-0-8108-4847-4}} * {{cite book|last1=Hrytsak|first1=Yaroslav|author1-link=Yaroslav Hrytsak|editor1-last=Matsuzato|editor1-first=Kimitaka|title=Emerging Meso-areas in the Former Socialist Countries: histories revised or improvised?|url=https://archive.org/details/emergingmesoarea0000unse|chapter=On Sails and Gales, and Ships Driving in Various Directions: Post-Soviet Ukraine as a Test Case for the Meso-Area Concept|date=2005|publisher=Hokkaido University|isbn=978-4-938637-35-4}} * {{cite journal |last=Khrebtan-Hörhager |first=Julia |date=2016-07-03 |title=Collages of Memory: Remembering the Second World War Differently as the Epistemology of Crafting Cultural Conflicts between Russia and Ukraine |journal=Journal of Intercultural Communication Research |volume=45 |issue=4 |pages=282–303 |doi=10.1080/17475759.2016.1184705 |s2cid=147896427}} * {{cite journal |last=Klid |first=Bohdan |date=2008 |title=Songwriting and Singing: Ukrainian Revolutionary and Not So Revolutionary Activities in the 1860s |journal=Journal of Ukrainian Studies |pages=264–277}} * {{cite book|last=Kubijovyč|first=Volodymyr|author-link=Volodymyr Kubijovyč|title=Ukraine: a concise encyclopedia|date=1963|publisher=University of Toronto Press|volume=1|isbn=978-0-8020-3261-4}} * {{cite journal |last=Kulyk |first=Volodymyr |date=2016-04-20 |title=National Identity in Ukraine: Impact of Euromaidan and the War |journal=Europe-Asia Studies |volume=68 |issue=4 |pages=588–608 |doi=10.1080/09668136.2016.1174980 |s2cid=147826053}} * {{cite book|last1=Magocsi|first1=Paul Robert|author1-link=Paul Robert Magocsi|title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples|date=2010|publisher=University of Toronto Press|location=Toronto|edition=2nd|isbn=978-1-4426-4085-6}} * {{cite encyclopedia |title=Verbytskyi, Mykhailo |encyclopedia=[[Encyclopedia of Ukraine]] |publisher=University of Toronto Press |location=Toronto |date=1993 |editor-last=Struk |editor-first=Danylo Husar |volume=5 |isbn=978-0-8020-3010-8 |via=Internet Archive}} * {{cite journal |last=Yekelchyk |first=Serhy |date=2003 |title=When Stalin's Nations Sang: Writing the Soviet Ukrainian Anthem (1944–1949) |url=https://archive.org/details/sim_nationalities-papers_2003-09_31_3/page/309 |journal=Nationalities Papers |volume=31 |issue=3 |pages=309–326 |doi=10.1080/0090599032000115510 |s2cid=162023479}} {{refend}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Shche ne vmerla Ukraina}} * National anthem of Ukraine: Scores at the International Music Score Library Project [[Kategorya:Pambansang awit]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Ukranyo]] [[Kategorya:Mga artikulong may hAudio microformats]] nxecn3i02e7mmwq8srgg0hz4oihn4em Seimas 0 326931 2213816 2164783 2026-06-28T21:24:43Z Glennznl 73709 2213816 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{more citations needed|date=Enero 2024}} {{MOS|date=Enero 2024}} {{cleanup|date=Enero 2024|reason=Kailangan ayusin ang balarila at pagkakasulat. Kailangan isalin din ang mga banyagang salita.}} }}{{Infobox Parliament | name = Seimas | legislature = [[Thirteenth Seimas of Lithuania|13th Seimas]] | coa_pic = Seimas logo.svg | session_room = LR_Seimas_by_Augustas_Didzgalvis.jpg | house_type = [[Unicameral]] | leader1_type = Speaker | foundation = {{start date and age|df=y|1922|8|22}} | disbanded = [[Occupation of the Baltic states|1940–1991]] | leader1 = [[Viktorija Čmilytė-Nielsen]] | party1 = [[Liberal Movement (Lithuania)|LRLS]] | election1 = 13 November 2020 | leader2_type = First Deputy Speaker | leader2 = [[Jurgis Razma]] | party2 = [[Homeland Union|TS-LKD]] | election2 = 13 November 2020 | leader3_type = Deputy Speakers | leader3 = [[Andrius Mazuronis]] | party3 = [[Labour Party (Lithuania)|DP]] | election3 = 13 November 2020 | leader4_type = &ensp; | leader4 = [[Vytautas Mitalas]] | party4 = [[Freedom Party (Lithuania)|LP]] | election4 = 17 November 2020 | leader5_type = &ensp; | leader5 = [[Radvilė Morkūnaitė-Mikulėnienė]] | party5 = [[Homeland Union|TS-LKD]] | election5 = 17 November 2020 | leader6_type = &ensp; | leader6 = [[Julius Sabatauskas]] | party6 = [[Social Democratic Party of Lithuania|LSDP]] | election6 = 17 November 2020 | leader7_type = &ensp; | leader7 = [[Paulius Saudargas]] | party7 = [[Homeland Union|TS-LKD]] | election7 = 17 November 2020 | leader8_type = &ensp; | leader8 = [[Jonas Jarutis]] | election8 = 3 December 2020 | party8 = [[Lithuanian Farmers and Greens Union|LVŽS]] | leader9_type = Leader of the Opposition | leader9 = ''Vacant'' | election9 = | party9 = | members = 141 | political_groups1 = '''[[Šimonytė Cabinet|Government]] (73)''' * {{Color box|{{party color|Homeland Union}}|border=silver}} [[Homeland Union]] (50) * {{Color box|{{party color|Liberal Movement (Lithuania)}}|border=silver}} [[Liberal Movement (Lithuania)|Liberal Movement]] (13) * {{Color box|#E3006B|border=silver}} [[Freedom Party (Lithuania)|Freedom Party]] (10) '''[[Opposition (parliamentary)|Opposition]] (67)''' * {{nowrap|{{Color box|{{party color|Lithuanian Farmers and Greens Union}}|border=silver}} [[Lithuanian Farmers and Greens Union|Farmers and Greens Union]] (19)}} * {{Color box|#0A1172|border=silver}} [[Democrats Union "For Lithuania"|Democrats "For Lithuania"]] (17) * {{Color box|{{party color|Social Democratic Party of Lithuania}}|border=silver}} [[Social Democratic Party of Lithuania|Social Democrats]] (13) * {{Color box|{{party color|Labour Party (Lithuania)}}|border=silver}} [[Darbo Partija|Labour Party]] (8) *{{Color box|{{party color|Independent}}|border=silver}} Non-attached Members (11) ** {{Color box|{{party color|Independent}}|border=silver}} [[Independent politician|Independent]] (6) ** {{Color box|{{party color| Electoral Action of Poles in Lithuania – Christian Families Alliance}}|border=silver}} [[Electoral Action of Poles in Lithuania – Christian Families Alliance]] (2) ** {{nowrap|{{Color box|{{party color|Lithuanian Regions Party}}|border=silver}} [[Lithuanian Regions Party]] (2)}} *{{Color box|#FFFFFF|border=silver}} Vacant (1) | structure1 = 13th Seimas.svg | structure1_res = 250 px | voting_system1 = [[Parallel voting]]; 70 [[Party-list proportional representation|party-list]] seats with a 5% threshold (7% for alliances) and 71 [[Two-round system|runoff]] seats | last_election1 = [[2020 Lithuanian parliamentary election|11 and 25 October 2020]] | next_election1 = [[Next Lithuanian parliamentary election|2024]] | meeting_place = [[Seimas Palace]], [[Vilnius]] | website = {{URL|http://www.lrs.lt}} }} Ang '''Seimas''' ay ang [[unicameralism|unicameral]] parlyamento ng [[Lithuania]]. Ang Seimas ay bumubuo ng lehislatibong sangay ng pamahalaan sa Lithuania, na nagpapatupad ng mga batas at susog sa [[Konstitusyon ng Lithuania|Konstitusyon]], na nagpapasa sa badyet, nagkukumpirma sa Punong Ministro at ng [[Pamahalaan ng Lithuania|Gobyerno]] at kinokontrol ang kanilang mga aktibidad . Ang 141 miyembro nito ay inihalal para sa apat na taong termino, kung saan 71 ang inihalal sa mga indibidwal na nasasakupan, at 70 ang inihalal sa buong bansang boto batay sa [[open list]] [[proportional representation]].<ref>{{Cite web|url =https://www.e-tar.lt/portal/lt/legalAct/TAR.06267D86738E/XjCcpwebaU|title = I-2721 Lietuvos Respublikos Seimo rinkimų įstatymas}}</ref> Dapat makatanggap ang isang partido ng hindi bababa sa 5%, at isang multi-party na unyon ng hindi bababa sa 7%, ng pambansang boto upang maging kuwalipikado para sa mga puwestong proporsyonal na representasyon. Kasunod ng [[2020 Lithuanian parliamentary election|election sa 2020]], ang [[Homeland Union – Lithuanian Christian Democrats]] ay ang pinakamalaking partido sa Seimas, na bumubuo ng isang naghaharing koalisyon kasama ang [[Liberal Movement (Lithuania)|Liberal Movement ]] at ang [[Freedom Party (Lithuania)|Freedom Party]]. Ang Seimas ay nagmula sa [[Seimas ng Grand Duchy of Lithuania]] at ang [[General Sejm|Sejm ng Sampamahalaang Polako-Litwano]], gayundin ang Seimas ng inter-war Lithuania. Ang unang Seimas pagkatapos ng pagpapanumbalik ng kalayaan ng Lithuania ay nagpulong noong 1992. ==Kasaysayan== ===Mga Pinagmulan=== {{pangunahing|Seimas ng Grand Duchy ng Lithuania}} Ang mga unang bakas ng malalaking pulong ng maharlika ay makikita sa mga negosasyon para sa [[Treaty of Salynas]] noong 1398. Gayunpaman, itinuturing na ang unang Seimas ay nagkita sa [[Hrodna]] noong 1445 sa panahon ng mga pag-uusap sa pagitan ni [[Casimir IV Jagiellon] ]] at ang Konseho ng mga Panginoon.<ref name="seimas">{{cite web| url=http://www3.lrs.lt/home/w5_viewer/statiniai/seimu_istorija/w5_show-p_r=1003&p_k=1.html |title=Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės parlamentas (XV-XVIIIa.) | publisher=Seimas of the Republic of Lithuania |access-date=November 25, 2015 |language=lt |trans-title=The parliament of the Grand Duchy of Lithuania (XV-XVIII century)}}</ref> Bilang ang [[ Ang mga Digmaang Muscovite–Lithuanian]] ay nagngangalit, ang Grand Duke ay nangangailangan ng mas maraming kita sa buwis upang tustusan ang hukbo at kinailangan na tawagan ang mga Seimas nang mas madalas.<ref name="seimas"/> Bilang kapalit ng pagtaas ng pagbubuwis, ang mga maharlika ay humingi ng iba't ibang mga pribilehiyo, kabilang ang pagpapalakas ng Seimas. Noong una ay walang kapangyarihang pambatas ang mga Seimas. Magdedebate ito tungkol sa mga dayuhan at lokal na gawain, buwis, digmaan at kabang-yaman. Sa oras na ito, walang mga panuntunan na kumokontrol kung gaano kadalas magtitipon ang Seimas, sino ang maaaring lumahok, kung paano dapat maganap ang mga sesyon o kung anong mga tungkulin ang mayroon ang Seimas. Sa simula ng ika-16 na siglo, nakakuha ang Seimas ng ilang kapangyarihang pambatas at maaaring magpetisyon sa Grand Duke na magpasa ng ilang batas, na karaniwang ibinibigay ng Duke bilang kapalit ng suporta at pakikipagtulungan ng maharlika sa mga usapin sa pagbubuwis at digmaan.<ref name="seimas" /> Ang mga pangunahing reporma ay isinagawa sa pagitan ng 1564 at 1566, bago ang Union of Lublin. Sa Ikalawang [[Statute of Lithuania]], nakuha ng Seimas ang ganap na kapangyarihang pambatas, na kumikilos bilang mababang kapulungan ng parlamento, kasama ang [[Lithuanian Council of Lords]] bilang mataas na kapulungan. Sa puntong ito ay ipinakilala ang mga halalan sa Seimas (ang mga lokal na maharlika ay maghahalal ng kanilang mga delegado) - sinumang maharlika ay maaaring lumahok sa Seimas dati. Ang Seimas ng Grand Dutchy ay inalis noong 1569, kasama ang [[Union of Lublin]]. Ang Unyon ay lumikha ng isang bagong estado, ang [[Sampamahalaang Polako-Litwano]], at sumali sa Seimas ng Lithuania kasama ang [[Sejm]] ng Poland sa isang solong [[General Sejm|Sejm ng Sampamahalaang Polako-Litwano]]. Sa oras na ito, 40 Seimas ng Lithuania ang naganap.<ref name="seimas"/> Ang mga maharlika ng Lithuania ay nagpatuloy sa pagpupulong hanggang sa [[mga partisyon ng Sampamahalaang Polako-Litwano]] sa ilalim ng pangalan ng Lithuanian Convocations. Pinagtatalunan nila ang mga bagay tungkol sa Grand Duchy ng Lithuania o sinubukan nilang magtatag ng isang karaniwang posisyon sa mga delegado ng Lithuanian bago umalis patungo sa Sejm ng Commonwealth.<ref name="seimas"/> {{pangunahing|General Sejm}} Ang Sejm ng Commonwealth, General Sejm, ay ang parlyamento ng Sampamahalaang Polako-Litwano mula sa Union of Lublin hanggang sa huling bahagi ng ika-18 siglo. Ang sejm ay isang makapangyarihang institusyong pampulitika, at mula sa unang bahagi ng ika-16 na siglo, ang hari ng Poland (na siyang Grand Duke ng Lithuania) ay hindi maaaring magpasa ng mga batas nang walang pag-apruba ng katawan na iyon. [[File:Polish Sejm under the reign of Sigismund III Vasa (5793484).jpg|thumb|left|250px|Sejm session sa [[Royal Castle, Warsaw]], 1622]] Ang tagal at dalas ng mga sejm ay nagbago sa paglipas ng panahon, kung saan ang anim na linggong session ng sejm na ginaganap tuwing dalawang taon ay pinakakaraniwan. Ang mga lokasyon ng Sejm ay nagbago sa buong kasaysayan, sa kalaunan ay ang Commonwealth capital ng Warsaw na umuusbong bilang pangunahing lokasyon. Ang bilang ng mga sejm deputies at senador ay lumago sa paglipas ng panahon, mula sa humigit-kumulang 70 senador at 50 deputies noong ika-15 siglo hanggang sa humigit-kumulang 150 senador at 200 deputies noong ika-18 siglo. Ang mga maagang sejm ay nakakita ng karamihan sa pagboto ng karamihan, ngunit simula noong ika-17 siglo, ang nagkakaisang pagboto ay naging mas karaniwan, at 32 na sejm ang na-veto gamit ang kasumpa-sumpa [[liberum veto]], partikular sa unang kalahati ng ika-18 siglo. Ang pamamaraan ng pag-veto na ito ay kinikilala na may makabuluhang pagpaparalisa sa pamamahala ng Commonwealth. Bilang karagdagan, simula noong 1573, tatlong espesyal na uri ng sejm ang humawak sa proseso ng halalan ng hari sa interregnum period. {{pangunahing|Mahusay na Seimas ng Vilnius}} [[File:Stamps of Lithuania, 2005-31.jpg|right|thumb|200px|Postage stamp na nagpapagunita sa Great Seimas of Vilnius]]Ang Great Seimas of Vilnius ay isang pangunahing pagpupulong na ginanap noong Disyembre 4 at 5, 1905 sa Vilnius, Ang Lithuania, noon ay bahagi ng Imperyo ng Russia, na higit sa lahat ay inspirasyon ng [[Himagsikang Ruso ng 1905]]. Ito ang unang modernong pambansang kongreso sa Lithuania, na may mahigit 2,000 kalahok. Ang kapulungan ay gumawa ng desisyon na humiling ng malawak na awtonomiya sa politika sa loob ng Imperyo ng Russia at makamit ito sa mapayapang paraan. Ito ay itinuturing na isang mahalagang hakbang patungo sa Batas ng Kalayaan ng Lithuania, na pinagtibay noong Pebrero 16, 1918 ng Konseho ng Lithuania, habang inilatag ng Seimas ang batayan para sa pagtatatag ng isang malayang estado ng Lithuania. === Panahon ng interwar === [[File:The Constituent Assembly Palace (Kaunas).jpg|right|thumb|250px|Ang lokasyon ng [[Constituent Assembly of Lithuania]] sa [[Kaunas]] ([[interwar period]])]] Ang unang malawak na nahalal na katawan sa Lithuania pagkatapos ng deklarasyon ng kalayaan noong Pebrero 16, 1918, ay ang [[Constituent Assembly of Lithuania]]. Ang halalan ay ginanap noong Abril 14–15, 1920. Umabot ng humigit-kumulang 90%. Ang pangunahing tungkulin ng Constituent Assembly ay ang magpatibay ng [[Konstitusyon ng Lithuania]], na naisakatuparan noong Agosto 1, 1922. Ang bagong konstitusyon ay nagbigay ng malawak na kapangyarihan sa parlyamento, ang Seimas, na inihalal sa tatlong taong termino. Pipiliin ni Seimas ang Gabinete ng mga Ministro at ihahalal ang Pangulo. Bilang karagdagan, ang Constituent Assembly ay nagpatibay ng maraming batas, kabilang ang isang malawak na reporma sa lupa at ipinakilala ang [[Litas]] bilang pambansang pera. Ang [[Unang Seimas ng Lithuania]] ay ang unang parlyamento ng Lithuania na inihalal alinsunod sa konstitusyon ng 1922. Ang [[1922 Lithuanian parliamentary election|election]] ay naganap noong Oktubre 10–11, 1922. Gayunpaman, walang partido ang nakapagbuo ng isang napapanatiling koalisyon at ang Seimas ay nabuwag noong Marso 12, 1923. [[1923 Lithuanian parliamentary election|Bagong halalan]] ay ginanap noong Mayo 12 at Mayo 13. Ang [[Ikalawang Seimas ng Lithuania]] ay ang tanging regular na interwar na Seimas na nagkumpleto ng buong tatlong taong termino nito. Ang [[Lithuanian Christian Democratic Party|Christian Democrats]] ay nakakuha ng dalawang karagdagang puwesto na sapat upang bigyan sila ng maliit na mayorya. Ipinagpatuloy ng Seimas ang reporma sa lupa, pinalawak ang network ng mga elementarya at sekondaryang paaralan at nagpasimula ng isang sistema ng suportang panlipunan. Gayunpaman, hindi ito nagdulot ng katatagan sa pulitika, dahil nakita nito ang ilang panandaliang pamahalaan. l4bo3hvo1ify7cenat5uh4kg9es75bc Saeima 0 326943 2213823 2210217 2026-06-28T21:28:18Z Glennznl 73709 2213823 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Enero 2024}} {{cleanup|date=Enero 2024|reason=Kailangan ayusin ang balarila at pagkakasulat. Kailangan isalin din ang mga banyagang salita.}} }}{{Infobox Parliament | name = Saeima | coa_pic = File:Saeima logo.svg | session_room = File:Saeimas sēžu zāle.jpg | house_type = [[Unicameral]] | legislature = [[Fourteenth Saeima of Latvia|14th Saeima]] | foundation = {{start date and age|df=y|1922|11|7}} | disbanded = {{ubl|[[1934 Latvian coup d'état|1934–1940]]|[[Occupation of the Baltic states|1940–1991]]}} |preceded_by=[[Constitutional Assembly of Latvia]]| leader1_type = [[Speaker of the Saeima|Speaker]] | leader1 = [[Daiga Mieriņa]] | party1 = [[Union of Greens and Farmers]] | election1 = 20 September 2023 | members = 100 | term_length = 4 years | political_groups1 = '''[[Siliņa cabinet|Government]] (51)''' * {{Color box|{{party color|New Unity}}|border=silver}} [[New Unity|JV]] (25){{efn| *{{Color box|{{party color|Unity (Latvia)}}|border=silver}} [[Unity (Latvia)|V]] (22) *{{Color box|{{party color|Latgale Party}}|border=silver}} [[Latgale Party|LP]] (1) *{{Color box|#273556|border=silver}} [[For Valmiera and Vidzeme|VuV]] (1) *{{Color box|{{party color|Independent}}|border=silver}} [[Independent politician|Ind.]] (1)}} * {{Color box|{{party color|Union of Greens and Farmers}}|border=silver}} [[Union of Greens and Farmers|ZZS]] (16){{efn| *{{Color box|{{party color|Latvian Farmers' Union}}|border=silver}} [[Latvian Farmers' Union|LZS]] (11) *{{Color box|{{party color|For Latvia and Ventspils}}|border=silver}} [[For Latvia and Ventspils|LuV]] (3) *{{Color box|{{party color|Latvian Social Democratic Workers' Party}}|border=silver}} [[Latvian Social Democratic Workers' Party|LSDSP]] (2)}} * {{Color box|{{party color|The Progressives (Latvia)}}|border=silver}} [[The Progressives (Latvia)|P]] (10){{efn| *{{Color box|{{party color|The Progressives (Latvia)}}|border=silver}} [[The Progressives (Latvia)|P]] (9) *{{Color box|#FBD707|border=silver}} [[We - For Talsi and Municipality|MTuN]] (1)}} '''Confidence and supply (3)''' * {{Color box|{{party color|Independent}}|border=silver}} [[Independent politician|Ind.]] (3){{efn| *{{Color box|{{party color|Unity (Latvia)}}|border=silver}} [[Unity (Latvia)|V]] (1) *{{Color box|{{party color|Honor to serve Riga}}|border=silver}} [[Honor to serve Riga|GKR]] (1) *{{Color box|{{party color|Independent}}|border=silver}} [[Independent politician|Ind.]](1)}} '''[[Opposition (parliamentary)|Opposition]] (46)''' * {{Color box|{{party color|United List (Latvia)}}|border=silver}} [[United List (Latvia)|AS]] (14){{efn| *{{Color box|{{party color|Latvian Association of Regions}}|border=silver}} [[Latvian Association of Regions|LRA]] (7) *{{Color box|{{party color|Latvian Green Party}}|border=silver}} [[Latvian Green Party|LZP]] (4) *{{Color box|{{party color|Liepāja Party}}|border=silver}} [[Liepāja Party|LP]] (1) *{{Color box|{{party color|Independent}}|border=silver}} [[Independent politician|Ind.]] (2)}} * {{Color box|{{party color|National Alliance (Latvia)}}|border=silver}} [[National Alliance (Latvia)|NA]] (13) * {{Color box|{{party color|For Stability!}}|border=silver}} [[For Stability!|S!]] (10) * {{Color box|{{party color|Latvia First}}|border=silver}} [[Latvia First|LPV]] (8) * {{Color box|{{party color|Independent}}|border=silver}} [[Independent politician|Ind.]] (1){{efn| *{{Color box|#C71414|border=silver}} [[Alliance of Young Latvians|AJ]] (1)}} | committees1 = {{Collapsible list|title = 16 | framestyle = background: transparent; border: 0; padding: 0; font-weight: normal; | titlestyle = background: transparent; border: 0; padding: 0; text-align: left; font-weight: normal; white-space: nowrap; | bullets = true | Foreign Affairs | Budget and Finance (Taxation) | Legal Affairs | Human Rights and Public Affairs | Education, Culture and Science | Defence, Internal Affairs and Corruption Prevention | Public Administration and Local Government | Economic, Agricultural, Environmental and Regional Policy | Social and Employment Matters | Mandate, Ethics and Submissions | Parliamentary Inquiry | Public Expenditure and Audit | National Security | Citizenship, Migration and Social Cohesion | European Affairs | Sustainable Development }} | structure1 = File:14th_Saeima_seating_chart.svg | structure1_res = 300px | voting_system1 = [[Open list]] [[proportional representation]] with a 5% [[electoral threshold]] | last_election1 = [[2022 Latvian parliamentary election|1 October 2022]] | next_election1 = [[Next Latvian parliamentary election|By 3 October 2026]] | meeting_place = [[House of the Livonian Noble Corporation]], [[Riga]]<!-- as established by constitution --> | website = {{URL|http://www.saeima.lv}} |first_election2=[[1922 Latvian parliamentary election|7 and 8 October 1922]]}} Ang '''Saeima''' ({{IPA-lv|ˈsai.ma}}) ay ang [[parlamento]] ng [[Latvia|Republika ng Latvia]]. Ito ay isang [[unicameral]] parliament na binubuo ng 100 miyembro na inihalal ng [[proporsyonal na representasyon]], na may mga puwestong inilaan sa [[mga partidong pampulitika]] na nakakuha ng hindi bababa sa 5% ng popular na boto. Ang mga halalan ay nakatakdang isagawa isang beses bawat apat na taon, karaniwan sa unang Sabado ng Oktubre. Ang pinakahuling halalan ay ginanap noong [[2022 Latvian parliamentary election|Oktubre 2022]]. Maaaring tanggalin ng [[Pangulo ng Latvia]] ang Saeima at humiling ng maagang halalan. Ang [[Parliamentary dissolution power of Latvian President|procedure for dismissing it]] ay nagsasangkot ng malaking pampulitikang panganib sa pangulo, kabilang ang panganib ng pagkawala ng katungkulan. Noong 28 Mayo 2011 nagpasya ang pangulo [[Valdis Zatlers]] na simulan ang pagbuwag ng Saeima, na naaprubahan sa isang [[2011 Latvian parliamentary dissolution referendum|referendum]], at ang Saeima ay natunaw noong 23 Hulyo 2011.<ref>{{Cite news |url=http://www.delfi.lv/news/national/politics/zatlers-nolemj-atlaist-saeimu.d?id=38755691 |title=Zatlers nolemj rosināt Saeimas atlaišanu |trans-title=Zatlers nagpasya na simulan ang pagbuwag ng Saeima |language=lv |date=28 May 2011 |access-date=28 May 2011 |work=Delfi}}</ref> Ang kasalukuyang [[Speaker of the Saeima]] ay [[Daiga Mieriņa]] ng [[Union of Greens and Farmers]] party. ==Kasaysayan at etimolohiya== Ang Saeima ay nagmula sa [[Sejm of the Kingdom of Poland]], na humantong sa paglikha ng [[Seimas of the Grand Duchy of Lithuania|Sejm (Seimas) of the Grand Duchy of Lithuania]] at kalaunan ay ang paglikha ng [[Sejm ng Sampamahalaang Polako-Litwano]]. [[Inflanty Voivodeship|Polish Livonia]], isang bahagi ng [[Sampamahalaang Polako-Litwano]], ay nalantad sa Polish na paraan ng pangangasiwa at ipinakilala sa Sejm-system. Inayos ng Warsaw Sejm ng 1677 ang kaso ng natitirang bahagi ng Polish Livonia o [[Latgale]] ({{lang-pl|Inflanty}}), na pinangalanan itong isang voivodeship at isang duchy, na may karapatang pangalanan ang tatlong senador: ang Obispo , ang Voivode at ang Castellan of Inflanty (...) Ang mga lokal na sejmik ay naganap sa [[Daugavpils]], habang ang mga starostas ay naninirahan sa Daugavpils, [[Ludza]], [[Rēzekne]] at [[Viļaka]]. Ang voivodeship ay may anim na kinatawan sa Sejm, ngunit dalawa lamang sa kanila ang nagmula sa Inflanty, ang iba pang apat ay simbolikong pinangalanan ng hari, upang alalahanin ang nawalang bahagi ng Livonia<ref>{{Cite web |url=http://literat.ug.edu.pl/ |title=/glogre/0055.htm Inflanty Voivodeship, paglalarawan ni Zygmunt Gloger |access-date=2024-01-15 |archive-date=2020-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200601002226/https://literat.ug.edu.pl/ |url-status=dead }}</ref> ([[Swedish Livonia]]). Gayunpaman, ang natitirang bahagi ng Latvia ay kabilang sa [[Duchy of Courland at Semigallia]], na pinamamahalaan ng mga Duke at ng [[Landtag]] ng Courland. Ang salitang ''sejm'' ay nagmula sa pandiwang "sjąć się" na nangangahulugang "magsama-sama", na may katulad na mga salita sa ilang iba pang mga Slavic na wika,<ref>[[Aleksander Brückner]], [[s:pl:Strona:PL Aleksander Brückner-Słownik etymologiczny języka polskiego 502.jpeg|Słownik etymologiczny języka polskiego, 2005 Krakowska spółka wydawnicza, s. 502]]</ref> ng [[proto-Slavic]] pinanggalingan *sъjęti < *sъjemti<ref>https://shansky.lexicography.online/%D1%81/%D1%81%D0%B5%D0%{{Dead link|date=Enero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} B9%D0%BC {{Bare URL inline|date=September 2022}}</ref> Sejm, kung gayon, bilang isang pangngalan ay nangangahulugang "isang pagtitipon, isang pulong, isang konseho." [[File:Ang unang sesyon ng 1st Saeima ng Republika ng Latvia noong 7 Nobyembre 1922.jpg|thumb|left|Ang unang sesyon ng 1st Saeima ng Republika ng Latvia noong 1922]] Noong ika-19 na siglo, nang magsimulang lumitaw ang konsepto ng mga bansa, [[Juris Alunāns]], isang miyembro ng isang nasyonalistang grupo ng Latvian na tinatawag na [[Mga Young Latvians]], ay nag-claim ng pagmamay-ari ng salitang "saeims". Sa kabila ng katulad na tunog, katulad na semantiko na istraktura at malinaw na makasaysayang konotasyon, inaangkin niya na ito ay isang purong Latvian na salita na kanyang naimbento. Gaya ng nabanggit kanina, ang salita ay may katulad na kahulugan: "isang pagtitipon, isang pulong, isang konseho". {{Kailangan ang pagsipi|petsa=Marso 2023}} Inangkin niya na ang salitang ginawa niya ay nagmula sa sinaunang [[Latvian language|Latvian]] na salitang ''eima'' sa halip, ibig sabihin ay "pumunta" (nagmula sa [[Proto-Indo-European language|PIE]] '' *ei'' "to go" at kaugnay din ng [[Ancient Greek]] ''eimi'', [[Gaulish language|Gaulish]] ''{{lang|xtg|eimu}}'', bukod sa iba pa ).<ref>{{cite journal |journal= LU Raksti |year=2008 |volume=731 |pages=75 |title= Jura Alunāna devums latviešu leksikogrāfijā |author1=Zuicena, Ieva |author2=Migla, Ilga |issn=1407 -2157 |language=lv |url=http://www.lu.lv/materiali/apgads/raksti/731.pdf#page=75 |format=PDF |access-date=27 Mayo 2010}}</ref> Hindi niya maipaliwanag, gayunpaman, kung paano naidagdag ang s- prefix sa salita, at kung ano ang kahulugan ng karagdagan na ito ay ginawa sa loob ng mga limitasyon ng wikang Latvian. Gayunpaman, ayon kay Alunāns, ang salita ay purong Latvian at ganap na independiyente sa nabanggit na kontekstong pangkasaysayan. Gayunpaman, ang prefix na sa- sa isang pandiwa sa modernong wikang Latvian ay karaniwang kumakatawan sa isang kumpletong aksyon at ang salitang "Saeima" ay maaaring tumayo para sa isang kahulugan na "magtipon tayo nang lubusan". Sa Latvia bago ang digmaan, ang Saeima ay nahalal para sa tatlong taong termino. Ang [[1st Saeima]] ay nagkita mula 7 Nobyembre 1922 hanggang 2 Nobyembre 1925, ang [[2nd Saeima|2nd]] mula 3 Nobyembre 1925 hanggang 5 Nobyembre 1928, ang [[3rd Saeima|3rd]] mula 6 Nobyembre 1928 hanggang 2 Nobyembre 1931, at ang [[4th Saeima|4th]] mula 3 Nobyembre 1931 hanggang 15 Mayo 1934 (petsa ng [[1934 Latvian coup d'état|Latvian coup d'état]]).{{Politics of Latvia}} ==Eleksiyon== Ang Saeima ay isang ganap na inihalal na katawan. Lahat ng mga mamamayan ng Latvian (kabilang ang mga naturalisadong mamamayan) na higit sa edad na 18 ay karapat-dapat na bumoto. Ang mga kandidato ay dapat na kwalipikadong bumoto, ngunit dapat ay higit sa 21 taong gulang, hindi dapat dating empleyado ng [[Soviet Union|USSR]], [[Latvian Soviet Socialist Republic|Latvian SSR]], o mga kaakibat na organisasyon, ay hindi dapat naging hinatulan ng isang kriminal na pagkakasala o itinuring na nababawasan ang kapasidad ng pag-iisip.<ref>{{Cite web|title=Law on the Election of the Saeima|url=https://likumi.lv/ta/en/en/id/ 35261}}</ref> Ang termino ng Saeima ay apat na taon. Ang isang halalan ay maaaring tawagin nang maaga, ngunit ang paggawa nito ay mas kumplikado kaysa sa ibang mga parliamentaryong demokrasya. Kung ang [[Pangulo ng Latvia|Pangulo]] ay nagmumungkahi na ang Saeima ay buwagin, ang isang pambansang reperendum ay dapat isagawa upang kumpirmahin ang pagkalusaw. Kung hindi naaprubahan ang paglusaw, ang Pangulo ay tinanggal sa puwesto. Kung ang isang-sampung bahagi ng mga botante ay pumirma sa isang petisyon na humihiling ng pagbuwag, ang isang reperendum ay maaaring isagawa nang walang paglahok ng Pangulo. Mayroong limang mga nasasakupan, [[Courland (Saeima constituency)|Kurzeme]] (12 deputies), [[Latgallia (Saeima constituency)|Latgale]] (14), [[Riga (Saeima constituency)|Riga]] (35) , [[Livonia (Saeima constituency)|Vidzeme]] (25), at [[Semigallia (Saeima constituency)|Zemgale]] (14). Ang mga boto sa ibang bansa ay binibilang para sa nasasakupan ng Riga. Ang mga puwesto ay ibinahagi sa bawat nasasakupan sa pamamagitan ng [[bukas na listahan]] [[proporsyonal na representasyon]] sa mga partidong nakalampas sa 5% pambansang [[limitasyon ng halalan]] gamit ang hindi binagong bersyon ng [[Webster/Sainte-Laguë na pamamaraan]] . Ang mga botante ay bumoto para sa isang party list, na binubuo ng mga kandidato na isinumite ng partido sa nasasakupan na iyon. Bagama't nakalista ang isang partikular na pag-order para sa bawat kandidato, na tinutukoy ng partido, wala itong epekto sa aktwal na pagkakataon ng bawat kandidato. Sa halip, ang mga botante ay nagsumite ng "mga tukoy na boto" para sa mga kandidato. Ang mga boto na ito ay maaaring maging positibo o negatibong boto. Ang bilang ng mga boto para sa bawat kandidato ay tinutukoy sa pamamagitan ng pagkuha ng bilang ng mga boto para sa kaukulang listahan, at pagdaragdag nito sa mga positibong boto ng kandidato, bago ibawas ang bilang ng mga negatibong boto para sa kandidatong iyon. Ang mga kandidatong may pinakamataas na bilang ng mga boto ay pumupuno sa mga puwesto ng partido. Ang positibong boto ay ipinahihiwatig sa pamamagitan ng pagguhit ng plus sign (+) sa tabi ng pangalan ng kandidato sa balota. Ang negatibong boto ay ipinahihiwatig sa pamamagitan ng pagtawid sa pangalan ng kandidato. Ang mga botante ay maaari lamang bumoto ng mga partikular na boto para sa mga kandidato sa listahan na kanilang binoto. Ito ay bihira para sa anumang partido na makamit ang higit sa 30% ng boto sa isang halalan. Ang record ay 32.4% para sa [[Latvian Way]] party sa [[1993 Latvian parliamentary election|1993 election]]. Nangangahulugan ito na ang isang koalisyon ay palaging kinakailangan.{{citation needed|date=November 2022}} Kung mabakante ang isang upuan sa panahon ng Saeima, pupunan ito ng susunod na kandidato sa naaangkop na listahan. Ang [[Communist Party of Latvia]] ay ang tanging partidong pampulitika na ipinagbabawal. == Talababa == <references group="lower-alpha"/> == Sanggunian == {{reflist}} {{Uncategorized|date=Pebrero 2025}} 8wqjbudhfemyhzv197i59vj6ur6qhzd Eskudo ng Costa Rica 0 327219 2213839 2213463 2026-06-28T23:00:34Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2213839 wikitext text/x-wiki {{Infobox coat of arms |name = Coat of arms of Costa Rica |image = Coat of arms of Costa Rica.svg |image_width = 250 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[Costa Rica|Republic of Costa Rica]] |year_adopted = 1848 <br> (5 May 1998 alteration added smoke to volcanoes<ref>[http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp National Symbols, Instituto Costarricense de Turismo] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717215236/http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp |date=2011-07-17 }} Accessed 2011-07-19</ref>) |crest = An ribbon azure bearing the legend "[[Central America|AMÉRICA CENTRAL]]". |torse = |shield = |supporters = |compartment = |motto = [[Costa Rica|REPÚBLICA DE COSTA RICA]] |orders = |other_elements = A [[Console (heraldry)|console]] or. |earlier_versions = |use = }} Ang '''eskudo ng Costa Rica''' {{lang-es|escudo de Costa Rica}} ay idinisenyo noong 1848, na may mga pagbabago noong 1906, 1964, at 1998. Ang pinakahuling pagbabago ay ang pagdaragdag ng usok upang makilala ang tatlong bulkan.<ref name= "1998ExecDecree">[http://196.40.56.12/scij/scripts/TextoCompleto.dll?Texto&nNorma=43741&nVersion=46098&nTamanoLetra=10&strWebNormativa=http://www.pODgSCj/NSCJ. =sa;PWD=scij;DATABASE=SCIJ_NRM;&strServidor=\\pgr04&strUnidad=D:&strJavaScript=NO Ang 1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1 -07-19 {{in lang|es}}</ref> == Pre-1821 colony of Spanish Empire == Bago ang 1821, [[Costa Rica]] ay bahagi ng [[Imperyong Espanyol]] at walang lokal na eskudo. Ang mga braso ng naghaharing monarko ang ginamit sa halip. Ang tanging lungsod na nagkaroon ng lokal na eskudo ay ang lungsod ng [[Cartago, Costa Rica|Cartago]], na iginawad ni Haring [[Philip II ng Espanya|Phillip II]] noong 1565. Pagkatapos ng kalayaan nito mula sa [[Spain] ] noong 1821, ang [[Costa Rica]] ay nagtatag ng iba't ibang lupon ng pamahalaan na nagsisikap na magpasya sa hinaharap nito, na nagdedebate sa pagitan ng pagiging malaya (republikano) o sumali sa [[Mexican Empire]] (imperyalista). Ang kawalan ng desisyon ay humantong sa [[Labanan ng Ochomogo]] noong 5 Abril 1823, na may desisyon na manatiling independyente at ilipat ang kabiserang lungsod mula Cartago patungong San José. Dahil sa malalayong distansya at mahirap na komunikasyon noong panahong iyon, napagtanto ng mga imperyalista na ang [[Mexican Empire]] ay hindi na umiiral mula noong Marso 1823. == Sandata ng pederal at estado == Noong Marso 1824, nang sumali ang Costa Rica sa [[Federal Republic of Central America|United Provinces of Central America]] na mga armas na ipinahayag ng konstitusyon ng bagong republika ay naging mga sandata ng Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay binubuo ng isang tatsulok, kung saan limang bulkan ang tumaas mula sa dagat na sumisimbolo sa limang miyembrong estado ng United Provinces; sa itaas ng mga bulkan ay may nagniningning na pulang [[Phrygian cap]] at isang [[bahaghari]]. Ang coat of arm na ito na may maliliit na pagbabago ay ginagamit pa rin ng pambansang coat of arms ng [[El Salvador]] at [[Nicaragua]]. Noong 2 Nobyembre 1824, pinagtibay ng Costa Rica ang unang eskudo nito bilang isang estado sa loob ng pederasyon na nagpapakita ng kanang bahagi ng dibdib ng isang hubad na lalaki at nakataas na braso na napapalibutan ng bilog ng berdeng mga bundok at ang malayang estado ng Costa Rica.<ref name="historia">[http://www.historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm History of the Coat of Arms of Costa Rica] {{webarchive|url= https://web.archive.org/web/20090120045345/http://historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm |date=2009-01-20 }} Na-access 2008-02-01 {{in lang|es}}</ref> == Mga armas ng isang malayang estado == Noong 1840, pagkatapos ng pag-alis ng Costa Rica mula sa federation, isang bagong coat of arms ang pinagtibay, ang una para sa Costa Rica bilang isang soberanya at independiyenteng estado. Binubuo ito ng isang walong-tulis na nagniningning na bituin sa isang asul na patlang na napapalibutan ng dilaw na bilog na may alamat na Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay pinigilan noong 1842 ni [[Francisco Morazán]] sa panahon ng kanyang bigong bid na muling pagsamahin ang [[Federal Republic of Central America]]. Ang 1824 na armas ay ginamit sa panahong ito.<ref name="historia" /> ==Makasaysayang eskudo ng republika== [[File:Unang postal stamp CR 4 Reales 1863.jpg|thumb|150px|Ang disenyo ng 1848 coat of arms ay itinampok sa unang Costa Rican [[postal stamp]], na inilabas noong 1863.]] Ang batayan ng kasalukuyang pambansang coat of arms ng Costa Rica ay pinagtibay noong Setyembre 29, 1848, sa panahon ng pagkapangulo ni Dr [[Jose Maria Castro Madriz]] kasama ang bagong watawat. Ang parehong mga disenyo ay iniuugnay kay Pacifica Fernandez, asawa ni Mr Castro Madriz. Ang mga sandata na ito ay makabuluhang binago ng batas bilang 18 ng 27 Nobyembre 1906, na nag-alis ng mga simbolo ng militar, pambansang watawat at sungay ng kasaganaan na nakapaloob sa disenyo noong 1848.<ref name="historia" /> kseoqwwngmvjdf23s7clrm29qru4zqk Tsarato ng Rusya 0 327531 2213822 2175932 2026-06-28T21:27:23Z Glennznl 73709 2213822 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | native_name = {{lang|ru|Русское царство}}<br />''{{lang|ru-Latn|Russkoye tsarstvo}}'' | conventional_long_name = Tsardom of Russia | status = | government_type = [[Absolute monarchy]] | year_start = 1547 | year_end = 1721 | event_start = [[Coronation of the Russian monarch|Coronation]] of [[Ivan the Terrible|Ivan IV]] | date_start = 16 January | event1 = [[Livonian War]] | date_event1 = 1558–1583 | event2 = [[Time of Troubles]] | date_event2 = 1598–1613 | event3 = [[Russo-Polish War (1654–1667)|Russo-Polish War]] | date_event3 = 1654–1667 | event4 = [[Great Northern War]] | date_event4 = 1700–1721 | event5 = [[Treaty of Nystad]] | date_event5 = 10 September 1721 | event_end = [[Russian Empire|Empire proclaimed]] | date_end = 2 November | p1 = Grand Duchy of Moscow | p2 = Khanate of Kazan | p3 = Astrakhan Khanate | p4 = Khanate of Sibir | p5 = Qasim Khanate | p6 = Nogai Horde | s1 = Russian Empire | flag_s1 = Flag of Russia.svg | flag_caption = [[Flag of Russia|Flag]]<br />(1693–1721) | image_flag = Flag of Oryol ship (variant).svg | image_coat = Royal Coat of arms of Russia (17th century).svg | symbol_type = [[Coat of arms of Russia|Coat of arms]]<br/>(1667–1721) | other_symbol = <div style="padding:0.3em;">[[File:Seal of Ivan 4 1539 a.svg|90px]]</div> | other_symbol_type = [[Ivan IV|Seal of Tsar Ivan IV ({{circa}} 1539)]]: | image_map = Russian Tsardom 1500 to 1700.png | image_map_caption = Territory of Russia in<br />{{legend0|darkgreen}}1500 {{legend0|#22b14c}}1600 and {{legend0|#68ca84}}1700 | capital = [[Moscow]]<br />(1547–1712)<br />[[Saint Petersburg]]<br />(1712–1721) | common_languages = [[Russian language|Russian]] (official) | religion = [[Russian Orthodox Church|Russian Orthodox]] ([[state religion|official]])<ref>{{cite book|title=The Tsar's Foreign Faiths: Toleration and the Fate of Religious Freedom in Imperial Russia|first=Paul|last= W. Werth|year=2014| isbn= 978-0199591770|page =147| publisher=Oxford University Press|quote=}}</ref> | currency = [[Russian ruble]] | leader1 = [[Ivan IV of Russia|Ivan IV]] (first) | leader2 = [[Pedro ang Dakila ng Rusya|Pedro I]] (last) | year_leader1 = 1547–1584 | year_leader2 = 1682–1721 | title_leader = [[List of Russian monarchs#Tsars of Russia, 1547–1721|Tsar]] | legislature = [[Duma#Boyar duma|Boyar Duma]]<br />(1547–1549; 1684–1711)<br />[[Zemsky Sobor]]<br />(1549–1684)<br />[[Governing Senate]]<br />(1711–1721) | stat_year1 = 1500<ref name="tacicus">[http://www.tacitus.nu/historical-atlas/population/russia.htm Population of Russia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180108232321/http://www.tacitus.nu/historical-atlas/population/russia.htm |date=8 January 2018 }}. Tacitus.nu (30 August 2008). Retrieved on 20 August 2013.</ref> | stat_pop1 = 6 million | stat_year2 = 1600<ref name="tacicus" /> | stat_pop2 = 12 million | stat_year3 = 1646<ref name="Nefedov">[https://www.academia.edu/10859342/%D0%9D%D0%B5%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2_%D0%A1_%D0%90_%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8_%D0%A4%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7_%D0%A2_II_%D0%9E%D1%82_%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%87%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%A1%D0%BC%D1%83%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%BE_%D0%A4%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9C_2011_History_of_Russia_Factor_analysis_Vol_II History of Russia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425191346/https://www.academia.edu/10859342/%D0%9D%D0%B5%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2_%D0%A1_%D0%90_%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8_%D0%A4%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7_%D0%A2_II_%D0%9E%D1%82_%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%87%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%A1%D0%BC%D1%83%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%BE_%D0%A4%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9C_2011_History_of_Russia_Factor_analysis_Vol_II |date=25 April 2021 }}. [Vol. 2, p. 10] Academia.edu (28 December 2010). Retrieved 24 April 2021.</ref> | stat_pop3 = 14 million | stat_year4 = 1719<ref name="Warconflict">[http://www.warconflict.ru/rus/statistika/?action=shwprd&id=1469 Population and Territory of Russia 1646–1917] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210424200637/http://www.warconflict.ru/rus/statistika/?action=shwprd&id=1469 |date=24 April 2021 }}. Warconflict.ru (2014). Retrieved 24 April 2021.</ref> | stat_pop4 = 15.7 million | today = [[Belarus]]<br/>[[Finland]]<br/>[[Russia]]<br/>[[Ukraine]] | demonym = [[Russians|Russian]] | area_km2 = | area_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | HDI = | HDI_year = }} Ang '''Tsarato ng Rusya''' ({{lang-ru|Русское царство|translit=Russkoye tsarstvo}}),<ref>Хорошкевич, А. Л. Символы русской государственности. -M. :Изд-во МГУ,1993. -96 с. :ил., фот. {{ISBN|5-211-02521-0}}</ref><ref>Костомаров Н. И. Русская история в жизнеописаниях ее главнейших деятелей. Olma Media Group, 2004 [https://books.google.com/books?id=sWjzlWgadB0C&pg=PA340]</ref><ref>sa kalaunan ay binago sa: {{Lang-ru|Российское царство|links=no|translit= Rossiyskoye tsarstvo|label=none}}), Зимин А. А., Хорошкевич А. Л. Россия времени Ивана Грозного. Москва, Наука, 1982</ref><ref>Перевезенцев, С. В. Смысл русской истории, Вече, 2004</ref> kilala rin bilang '''Tsaratong Moscovita''' ({{Lang-ru|Московское царство|translit=Moskovskoye tsarstvo}}),<ref name="Moskovskaya"> {{cite book|last1=Monahan|first1=Erika|title=The Encyclopedia of Empire|year=2016|pages=1–6|doi=10.1002/9781118455074.wbeoe425|chapter=Russia: 3. Tsardom of Muscovy (1547– 1721)|isbn=978-1118455074}}</ref><ref name="Magocsi2010">{{cite book|last=Magocsi|first=Paul R.|url=https://books.google.com/books ?id=TA1zVKTTsXUC&pg=PA223|title=Isang Kasaysayan ng Ukraine: The Land and Its People|publisher=University of Toronto Press|year=2010|isbn=978-1-4426-1021-7|page=223|link ng may-akda =Paul Robert Magocsi|access-date=19 Agosto 2016}}</ref> ay ang sentralisadong estado ng Russia mula sa pagpapalagay ng titulong [[tsar]] ni [[Ivan the Terrible|Ivan IV]] noong 1547 hanggang sa pundasyon ng [[Imperyong Ruso]] ni [[Pedro ang Dakila ng Rusya|Pedro ang Dakila]] noong 1721. Mula 1550 hanggang 1700, ang Russia ay lumago ng average na {{convert|35,000|km2}} bawat taon.<ref>{{Cite book|last=Pipes|first=Richard|title=Russia sa ilalim ng lumang rehimen|page=83 }}</ref> Kasama sa panahon ang [[Time of Troubles|mga kaguluhan]] ng paglipat mula sa [[Dinastiyang Rurik|Rurik]] patungo sa mga [[dinastiyang Romanov]], mga digmaan kasama ang [[Sampamahalaang Polako-Litwano]], [[Swedish Empire|Sweden]], at ang [[Imperyong Otomano]], at ang [[pagsakop ng Russia sa Siberia]], hanggang sa paghahari ni Pedro ang Dakila, na kumuha ng kapangyarihan noong 1689 at binago ang tsardom sa isang imperyo. Sa panahon ng [[Great Northern War]], ipinatupad niya ang [[reporma ng gobyerno ni Peter I|malaking reporma]] at ipinahayag ang Imperyo ng Russia pagkatapos ng [[Treaty of Nystad|tagumpay laban sa Sweden]] noong 1721. ==Pangalan == Habang ang pinakamatandang [[Endonym at exonym|endonyms]] ng [[Grand Duchy of Moscow]] na ginamit sa mga dokumento nito ay ang "Rus'" ({{lang|ru|Русь}}) at ang "Lupang Ruso" ({{Lang-ru|Русская земля|translit=Russkaya zemlya|label=none}}),<ref>Б. М. Клосс. О происхождении названия "Россия". М.: Рукописные памятники Древней Руси, 2012. С. 3</ref> ang isang bagong anyo ng pangalan nito sa Russian ay naging karaniwan noong ika-15 siglo.<ref>Б. М. Клосс. О происхождении названия "Россия". М.: Рукописные памятники Древней Руси, 2012. С. 13</ref><ref>E. Hellberg-Hirn. Lupa at Kaluluwa: Ang Simbolikong Mundo ng pagiging Ruso. Ashgate, 1998. p. 54</ref><ref>Lawrence N. Langer. Makasaysayang Diksyunaryo ng Medieval Russia. Scarecrow Press, 2001. p. 186</ref> Ang katutubong "Rus{{'}}'' ay ginawang ''Rus(s)iya'' o ''Ros(s)iya'' (batay sa Griyegong pangalan para sa Rus'). <ref>{{cite book |last1=Obolensky |first1=Dimitri |title=Byzantium and the Slavs |url=https://archive.org/details/byzantiumslavs0000obol |date=1994 |publisher=St. Vladimir's Seminary Press |location=Crestwood, NY |isbn=9780881410082 |pages=[https://archive.org/details/byzantiumslavs0000obol/page/17 17]}}</ref> Noong 1480s, binanggit ng mga eskriba ng estado ng Russia na sina Ivan Cherny at Mikhail Medovartsev ang Russia sa ilalim ng pangalang {{Lang-ru|"Росиа"| label=none}} (''Rosia''), at binanggit din ni Medovartsev ang scepter "of Russian lordship" ({{Lang-ru|Росийскаго господства|translit=Rosiyskago gospodstva|label=none}}).<ref>Б . М. Клосс. О происхождении названия "Россия". М.: Рукописные памятники Древней Руси, 2012. С. 30–38</ref> Sa sumunod na siglo, ang mga bagong anyo ay kasama ng ''Rus''' at lumitaw sa isang inskripsiyon sa kanlurang [[Portal (architecture)|portal]] ng Transfiguration Cathedral ng Spaso-Preobrazhensky Monastery sa [[Yaroslavl]] (1515), sa [[icon case]] ng [[Theotokos of Vladimir]] (1514), sa akda ni [[Maximus the Greek]],<ref>Б. М. Клосс. О происхождении названия "Россия". М.: Рукописные памятники Древней Руси, 2012. С. 55–56</ref> ang ''Russian Chronograph'' na isinulat ni Dosifei Toporkov (namatay noong 1543 o 1544)<ref>Б. М. Клосс. О происхождении названия "Россия". М.: Рукописные памятники Древней Руси, 2012. С. 61</ref> noong 1516–1522, at sa iba pang mga mapagkukunan.<ref>Б. М. Клосс. О происхождении названия "Россия". М.: Рукописные памятники Древней Руси, 2012. С. 57</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{Russia topics}} [[Kategorya:Kasaysayan ng Rusya]] lqkmj3tj93l38v2nk71pim5067qjl2b Kuta ng Khotyn 0 327950 2213824 2151979 2026-06-28T21:28:55Z Glennznl 73709 2213824 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{unreferenced|date=Marso 2024}} {{MOS|date=Marso 2024}} {{cleanup|date=Marso 2024|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at balarila. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita.}} }}{{Infobox military installation|name=Khotyn Fortress|type=Fort <!-- images -->|image=73-250-0001 Khotyn Fortress RB 18.jpg|caption=Entrance view of the Khotyn Fortress <!-- maps and coordinates -->|country=[[Ukraine]] <!-- stats -->}} Ang '''Kuta ng Khotyn''' (Ukrainian: Хотинська фортеця, Polish: twierdza w Chocimiu, Turkish: Hotin Kalesi, Romanian: Cetatea Hotinului) ay isang fortification complex na matatagpuan sa kanang pampang ng [[Ilog Dniester]] sa [[Khotyn]], [[Chernivtsi Oblast]] (probinsya) ng timog-[[Ukraine]]. Ito ay matatagpuan sa isang teritoryo ng makasaysayang hilagang [[Bukovina]], isang rehiyon ng [[Romania]] na inookupahan noong 1940 ng [[Unyong Sobyet]] kasunod ng [[Kasunduang Molotov-Ribbentrop]]. Matatagpuan din ang kuta sa malapit sa isa pang sikat na istrukturang nagtatanggol, ang Old Kamianets Castle ng [[Kamianets-Podilskyi]]. Ang pagtatayo sa kasalukuyang batong Kuta ng Khotyn ay sinimulan noong 1375, habang ang mga malalaking pagpapabuti ay ginawa noong 1380s at noong 1460s, sa ilalim ng mga prinsipe ng Moldavian, [[Alejandro ang Mabuti]], at [[Esteban ang Dakila]]. == Kasaysayan == === Bilang kuta ng isang Rus === Ang simula ng Khotyn Fortress ay bumalik sa Khotyn Fort, na itinayo noong ika-10 siglo ni Prinsipe [[Volodymyr Sviatoslavovych]] bilang isa sa mga kuta sa hangganan ng timog-kanlurang [[Kievan Rus']], pagkatapos niyang idagdag ang lupain ng kasalukuyang Bukovina sa kanyang kontrol. Ang kuta, na kalaunan ay itinayong muli ng isang kuta, ay matatagpuan sa mahahalagang ruta ng komersiyo, na nag-uugnay sa [[Scandinavia]] at [[Kyiv]] sa [[Ponyzia]] (mababang lupain), [[Podillia]], [[Genoese]] at mga kolonya ng Griyego sa [[Dagat Itim]], sa pamamagitan ng [[Moldavia]] at [[Wallachia]], sa sikat na ruta ng kalakalan mula sa mga Varangian hanggang sa mga Griyego". Ang kuta ay matatagpuan sa isang mabatong teritoryo, na nilikha ng mataas na kanang baybayin ng Dniester at ng lambak. Noong una ay isa lamang itong malaking bunton ng dumi na may mga dingding na gawa sa kahoy at mga kagamitang proteksiyon. Ito ay dinisenyo upang protektahan ang pamayanan ng Khotyn sa kabila ng ilog. Ang unang pagtatayo ng bato ay medyo maliit. Ito ay eksaktong matatagpuan kung saan matatagpuan ang hilagang tore ngayon. Sa buong mga siglo, ang kuta na ito ay sumailalim sa maraming muling pagtatayo at pagpapalawak, at nasira ng mga bagong mananakop, na sa kalaunan ay muling itatayo ito. Sa pagtatapos ng ika-11 siglo, ang kuta ng Khotyn ay kabilang sa punong-guro ng Terebovlia. Noong 1140s ang kuta ay naging bahagi ng [[Prinsipado ng Galisya]], at noong 1199 ay bahagi ng Halych-Volhynian Kingdom. === Muling pagtatayo at pagpapatibay === [[Talaksan:Chocim_stronghold.jpg|left|thumb|250x250px| Panoramic view ng mga pader ng fortress]] Noong 1250–64, muling itinayo ni Prinsipe Danylo ng Halych at ng kanyang anak na si Lev, ang kuta. Nagdagdag sila ng kalahating metro (20 in) na pader na bato at 6 na metro (20 ft) na lapad na moat sa paligid ng kuta. Sa hilagang bahagi ng kuta, idinagdag din ang mga bagong gusali ng militar. Sa ikalawang kalahati ng ika-13 siglo, ito ay itinayong muli ng mga Genoese. Noong 1340s ang Fortress ay kinuha ni Moldavian prince Dragos, isang basalyo ng Kaharian ng Hungary. Pagkatapos ng 1375 ito ay bahagi ng Principality ng Moldavia. Sa ilalim ng pamumuno ni Alexander the Good, at pagkatapos ay Stephen the Great ng Moldavia ang lumang kuta ay itinayong muli mula sa bato at lubos na pinalawak, sa aktwal na anyo nito. Sa ilalim ng kanyang pamumuno, itinayo ang mga bagong 5–6 na metro (16–20 ft) ang lapad at 40 metro (130 ft) na mataas na pader. Nagdagdag din siya ng tatlong tore at itinaas ang courtyard nang 10 metro (33 ft). Ang patyo ay nahahati sa kalahati ng mga prinsipe at mga sundalo. Naghukay din siya ng malalalim na silong na nagsisilbing kuwartel ng mga sundalo. Ang muling pagtatayo na ito ay nagdala ng kuta sa istraktura na mayroon ito ngayon. Sa panahon ng ika-14-16 na siglo ang Fortress ay nagsilbing tirahan ng mga Prinsipe ng Moldavian. Noong 1476, matagumpay na nahawakan ng garison ang Fortress laban sa hukbo ng Turko ni Sultan Mehmed II. Sa pagtatapos ng ika-16 na siglo ang Moldavia ay naging isang tributary principality ng Ottoman Empire. Pagkatapos noon, isang yunit ng janissary ang nakalagay sa loob ng kuta, kasama ng mga tropang Moldavia. Sa panahong ito pinalawak at pinatibay ng mga Turko ang Fortress. Ang Fortress ay nakuha ng [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] forces sa ilalim ng pamumuno ng Great Crown Hetman Jan Tarnowski noong 1538. Ang mga pwersa ng Commonwealth ay nagpasira sa mga pader ng Fortress, sinira ang tatlong tore at bahagi ng western wall. Matapos itong makuha, ang Khotyn Citadel ay inayos sa pagitan ng 1540 at 1544. Noong 1563 si Dmytro Vyshnevetsky kasama ang limang daang Zaporozhian Cossacks ay nakuha ang Fortress at hinawakan ito sa loob ng ilang panahon. === Ika-17 hanggang ika-19 na siglo === [[Talaksan:Flag_of_Khotyn.png|thumb|200x200px| Ang Khotyn Fortress ay kinakatawan sa bandila ng lungsod ng Khotyn .]] Noong 1600 ama ni Petru Movilă, si Simion, ang dating pinuno ng parehong Moldavia at Wallachia, at ang kanyang kapatid na Prinsipe ng Moldavia na si Ieremia Movilă, na may suporta sa Poland, ay sumilong sa Fortress. Nakipaglaban sila sa isang dynastic na labanan laban sa mga puwersa ng Moldavia at Wallachia na pinamumunuan ni Michael the Brave, na sinusubukang makuha ito, pagkatapos ay sumilong sa Poland. Noong 1611 ang Voivode Stefan Tomsa II ay namuno sa Moldova sa suporta ng Ottoman Empire at hinawakan ang Khoytn Fortress hanggang sa siya ay mapatalsik noong 1615. Noong 1615, muling nabihag ng hukbong Poland si Khotyn, ngunit ibinalik ito sa mga Turko noong 1617. Noong 1620 ang lungsod ay muling nabihag ng hukbong Poland. Noong Setyembre–Oktubre 1621, matagumpay na napigilan ng hukbong Komonwelt sa ilalim ng pamumuno ni hetman Jan Karol Chodkiewicz at Petro Sahaidachny, Yatsko Borodavka (mga 50,000 tropa) ang hukbo ng Turkish sultan, Osman II (tinatayang nasa 100,000), sa Labanan ng Khotyn . Noong Oktubre 8, 1621, nilagdaan ang Khotyn Peace Treaty, na huminto sa pagsulong ng Ottoman sa Commonwealth at kinumpirma ang hangganan ng Commonwealth-Ottoman sa ilog Dniester (ang hangganan ng Principality of Moldavia), kaya ibinalik si Khotyn sa Moldavia bilang vassal. ng imperyong Ottoman. Si Bohdan Khmelnytsky, ay unang dumating bilang isang kaalyado ng Principalities ng Moldavia at Wallachia, pagkatapos ay sinakop ang Khotyn Fortress sa loob ng isang yugto ng panahon noong tagsibol ng 1650. Noong 1653, sa Zhvanets Battle sa kaliwang bangko ng Dniester, isang garison ng Turks mula sa Si Khotyn ay nakipaglaban sa labanan kasama ang mga pwersa ng Principality of Moldavia. Noong Nobyembre 1673, ang Khotyn Fortress ay nawala ng mga Turko at si Jan Sobieski ay nagsimulang sakupin si Khotyn kasama ang isang Polish-Cossack na hukbo. Kilala si Jan Sobieski na inilarawan ang labanan bilang "Higit sa 60 baril ang walang tigil na dumadagundong, ang langit ay nagniningas at nababalot ng usok, ang lupa ay nanginginig, ang mga pader ay umuungol, ang mga bato ay nahati-hati. ang aking mga mata na nakunan sa buong araw ay hindi maipaliwanag. Imposibleng ihatid ang pagpupursige at katapangan, o sa halip ay kawalan ng pag-asa, kung saan ang magkabilang panig ay nakikipaglaban". Noong unang bahagi ng Agosto 1674 ang kuta ay nakuha pabalik ng mga pwersang Turko; Si Jan Sobieski, ang haring Polako noon, ay nakuhang muli noong 1684. Sa pamamagitan ng 1699 Karlowitz Peace Treaty, ang kuta ay inilipat mula sa Polish-Lithuanian Commonwealth patungo sa Moldavia. Noong 1711, muling kinuha si Khotyn ng mga Turko. Pagkatapos ay pinatibay ng mga Turko ang Khotyn kasunod ng anim na taon (1712–18) na muling pagtatayo at ito ang naging pangunahing muog ng pagtatanggol ng Ottoman sa Silangang Europa. Noong 1739, matapos talunin ng mga Ruso ang mga Turko sa Labanan ng Stavuchany (sa ngayon ay Stavceane) kung saan lumaban ang mga Ukrainians, Russian, Georgian, at Moldavians, kinubkob nila ang kuta ng Khotyn. Ang kumander ng mga pwersang Turko, si Iliaş Colceag ay isinuko ang kuta sa kumander ng Russia na si Burkhard Christoph von Münnich. Noong 1769 at 1788, muling matagumpay na nilusob ng mga Ruso ang kuta, ngunit sa tuwing ibinabalik ito ayon sa mga kasunduan sa kapayapaan. Pagkatapos lamang ng Russo-Turkish War (1806-1812) naging permanenteng bahagi ng Russia at sentro ng distrito sa Bessarabia ang Khotyn. Gayunpaman, nang umatras ang mga Turko, halos ganap nilang nawasak ang kuta. Noong 1826, binigyan ng coat of arm ang lungsod ng Khotyn. Noong 1832, ang bagong simbahan ng Oleksandr Nevskiy ay itinayo sa teritoryo sa loob ng kuta. Noong 1856, tinapos ng gobyerno ang katayuan ng Khotyn Fortress bilang isang entidad ng militar. === ika-20 at ika-21 siglo === [[Talaksan:Хотинська_фортеця_в_місячну_ніч.jpg|thumb| Ang kuta na nakikita mula sa hilaga]] Ang Unang Digmaang Pandaigdig at ang Digmaang Sibil ng Russia ay nagdulot ng matinding pinsala sa mga tao ng Hotin. Noong Enero 1918, ang Moldovan Democratic Republic ay nagpahayag ng kalayaan nito at noong Marso, nakipag-isa sa Romania. Noong Enero 1919, naganap ang isang pag-aalsang anti-Romanian na isinaayos ng mga bolshevik mula sa Russia. Ang Direktoryo ng Hotin ay nakakuha ng awtoridad sa higit sa isang daang nayon sa lugar at Y. I. Voloshenko-Mardaryev (Й. І. Волошенко-Мардар'єв) ang namamahala. Ang pag-aalsa ay tumagal lamang ng sampung araw at noong Pebrero 1, nakapasok ang mga Romaniano sa Hotin. Ang Hotin ay kinilala sa buong mundo bilang bahagi ng Romania pagkatapos ng Paris Peace Conference, na nananatiling bahagi ng Romania sa loob ng 22 taon, bilang sentro ng administratibo ng Hotin County. Noong 28 ng Hunyo 1940, sinakop ng [[Unyong Sobyet]] ang Bessarabia at Northern Bukovina at sa utos ng Moscow, ang hilagang bahagi ng Bessarabia, kasama ang bayan ng Hotin ay isinama sa [[Ukrainian Soviet Socialist Republic]]. Noong Hulyo 6, 1941, si Hotin ay muling nasakop ng mga hukbong Nazi German-Romanian, at bumalik sa Romania bilang bahagi ng Bukovina Governorate. Noong tag-araw ng 1944, muling sinakop ng [[Pulang Hukbo]] ang rehiyon. Noong Setyembre 1991, sa panahon ng pagdiriwang ng 370 taon mula noong Labanan ng Khotyn ng 1621, isang monumento na ginawa bilang parangal sa Ukrainian Hetman, [[Petro Sahaidachnyi]] ni sculptor I. Hamal' (І. Гамаль). Ngayon, ang Khotyn ay isa sa mga pinakamalaking lungsod at isang mahalagang sentro ng industriya, turista, at kultura ng [[oblast ng Chernivtsi]]. Isinasaalang-alang ang mayamang makasaysayang tradisyon ng lungsod, ang Khotyn fortress architectural preserve ay nilikha ng Gabinete ng mga Ministro ng Ukraine noong 2000. Noong Setyembre 2002, ipinagdiwang ng sinaunang lungsod ang ika-1000 taong anibersaryo nito.{{Panorama|image=WLM - 2020 - Хотинська фортеця - 01.jpg|height=300|width=300|alt=|caption=Panorama of the fortress in evening light, July 2016|dir=|align=}}{{Wide image|Fortress of Chocim (Khotyn).jpg|773px|Khotyn fortress screened from a drone|}} == Khotyn Fortress sa mga pelikula == [[Talaksan:Khotyn_fortress_5.jpg|thumb| Close up view ng madilim na lugar]] Maraming makasaysayang adventure movie ang kinunan sa Khotyn fortress: The Viper (1965), Zakhar Berkut (1971), The Arrows of Robin Hood (1975), Old Fortress (1976), d'Artagnan and Three Musketeers (1978), The Ballad ng Valiant Knight Ivanhoe (1983), The Black Arrow (1985) at Taras Bulba (2009). Sa mga pelikulang ito, karaniwang kinakatawan ng kuta ang iba't ibang mga kastilyong Pranses at Ingles, kabilang ang La Rochelle. == Mga alamat == Mayroon ding maraming mga alamat tungkol sa kuta, na nilikha sa daan-daang taon ng pagkakaroon nito. Ang ilang mga tanyag na alamat ay nagsasangkot ng mga pinagmulan ng malaking madilim na lugar sa gilid ng dingding ng kuta. Sinasabi ng isang alamat na ang lugar ay nilikha ng mga luha ng mga rebeldeng Khotyn laban sa mga Ottoman Turks na pinatay sa loob ng kuta. Sinasabi ng isa pang alamat na ang lugar ay nilikha mula sa mga luha ng isang batang babae na nagngangalang Oksana, na inilibing ng mga Turko ng buhay sa mga dingding ng kuta. == Khotyn sa sining == <gallery> Talaksan:Battle_of_Khotyn_1673.PNG|alt=Battle of Khotyn, 1673|Labanan sa Khotyn, 1673 Talaksan:Józef_Brandt,_Bitwa_pod_Chocimiem.jpg|alt=Battle of Khotyn, 1673|Labanan sa Khotyn, 1673 Talaksan:John_III_Sobieski_in_battle_of_Khotyn_1673.PNG|alt=John III Sobieski in battle of Khotyn, 1673|John III Sobieski sa labanan ng Khotyn, 1673 Talaksan:Battle_of_Chocim_1621.PNG|alt=Battle of Chocim, 1621. Joseph Brandt.|Labanan sa Chocim, 1621. Joseph Brandt. Talaksan:Rokowania pod Chocimiem (438047) (cropped).jpg|Chocim treaty, 1621. Franciszek Smuglewicz, 1785. Talaksan:Chodkiewicz_wife2.JPG|alt=Farewell before the Khotyn battle, 1621|Paalam bago ang labanan sa Khotyn, 1621 Talaksan:Chodkiewicz_death.JPG|alt=Chodkiewicz death|kamatayan ni Chodkiewicz Talaksan:Rubens_Prince_Władysław_Vasa.jpg|alt=Prince Władysław Vasa (1624)|Prinsipe Władysław Vasa (1624) Talaksan:Anonymous_Stanisław_Lubomirski_in_the_camp.jpg|alt=Stanisław Lubomirski in the camp (1647)|Stanisław Lubomirski sa kampo (1647) Talaksan:Apoteoza Zygmunta III Wazy (65208861).jpg|alt=Apoteoza Zygmunta III after the Khotyn battle|Apoteoza Zygmunta III pagkatapos ng labanan sa Khotyn </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist|33em}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20070928005127/http://www.molddata.md/Cultura/cetat/cthotin.html Cetatea Hotin] — Moldata.com {{In lang|ro}} * [https://web.archive.org/web/20110812061037/http://batioha.livejournal.com/38538.html Mga larawan ng Khotyn Fortress sa LiveJournal] {{In lang|ru}} * [https://www.youtube.com/watch?v=mm-nUNTmGWQ Video na "Khotyn Fortress, aerial survey (4k Ultra HD)"] * [https://www.youtube.com/watch?v=hXJPVDhc7zs Ang Khotyn Fortress ay na-screen mula sa isang drone] . {{Seven Wonders of Ukraine}}{{National symbols of Ukraine}}{{Castles in Ukraine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] 4xjrmjc7pwqtwplrm4xtf79jdl9m8fl Mykhailo Hrushevsky 0 327968 2213834 2129971 2026-06-28T21:32:33Z Glennznl 73709 2213834 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{more citations needed|date=Marso 2024}} {{MOS|date=Marso 2024}} {{cleanup|date=Marso 2024|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at balarila. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita.}} }} {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Mykhailo Serhiiovych Hrushevsky''' ({{lang-uk|Михайло Сергійович Грушевський|translit=Mykhailo Serhiiovych Hrushevskyi}}; {{OldStyleDate|29 Setyembre|1866|17 Setyembre}} – 24 Nobyembre 1934) ay isang Ukranyong akademiko, pulitiko, mananalaysay at estadista na naging isa sa mga pinakamahalagang tao ng pambansang renasimiyento ng [[Ukranya]] noong simula ng ika-20 siglo. Madalas itinuturing si Hrushevsky bilang ang pinakamalaking modernong mananalaysay ng bansa, ang nangungunang tagapagtatag ng iskolarsip, ang lider ng pre-rebolusyonaryong pambansang kilusan ng Ukranya, ang pinuno ng Rada Sentral (rebolusyunaryong parlamento ng Ukranya noong 1917-1918), at isang pangunahing katauhang kultural sa [[Ukranyong SSR]] noong d. 1920. == Maagang buhay == [[Talaksan:Kryvorivnya_Grushevskyy_muzey.jpg|right|thumb|265x265px| Museo ng Hrushevskyi sa Kryvorivnia .]] Hrushevsky ay ipinanganak sa 29 Setyembre 1866 sa isang Ukrainian pamilya sa [[Kholm]] (Chełm), sa Kongreso Poland, isang autonomous polit sa [[Imperyong Ruso]]. Hrushevsky lumago sa Tiflis, kung saan siya pumasok sa isang lokal na paaralan. Ang kanyang espirituwal na bahay lupa ay naging Podole, sa lugar ng bayan ng Sestrynivka, Podillia Governorate. Doon, ang kanyang ina, Glafira Zakharivna Okopova, ay ipinanganak sa isang pamilya ng mga Ortodoksong saserdote. Glafira may-asawa Serhii Fedorovych Hrushevsky, na dumating sa Kholm upang magturo ng [[wikang Ruso]] sa isang Greco-Catholic gymnasium sa 1865. Serhii Fedorovych's ama, Fedir Hrushevsky ay isang mataas-decorated opisyal (his awards included the two Orders of Saint Anna and the Bronze Cross, and a title of nobility). Sa pag-aaral sa Saint Volodymyr University, sa Kiev, Mykhailo ay natanggap ng mga biyaya mula sa kanyang mga magulang na nag-aral sa Department ng Kasaysayan ng unibersidad na ito. Mykhailo nagsalita ng mainit na tungkol sa kanyang mga magulang at inilarawan sa kanila bilang tunay na mga patriote ng Ukraine, [dubious] na pinamamahalaang magbubuhos ng isang pakiramdam ng pambansang pagmamahal sa kanilang mga anak. [[Talaksan:1060_Köstlergasse_10_-_Mychajlo_Hruschewskyj-Gedenktafel_IMG_8710.jpg|thumb| Plaque sa Vienna na nagmamarka sa tahanan kung saan siya nakatira sa panahon ng kanyang pagkatapon.]] == Mananalaysay == Taong 2021, isang Ukrainian nationalist organization na nakabase sa Canada, Grand Prix for Excellence in Translation, ay nagsabi na: Driven sa pamamagitan ng isang romantikong kapaligiran ng mga panahon, ang kanyang fictional account ng kasaysayan ay isa sa mga huling bunga ng Anti-Normanist debate. Hrushevsky wrote kanyang unang academic libro, Bar Starostvo: Historical Notes: XV-XVIII, sa kasaysayan ng Polish lungsod Bar, kasalukuyang Bar, Ukraine. Bilang isang kasaysayan, siya may-akda ang unang detalyadong pang-agham synthesis ng Ukrainian history, ang kanyang sampung volume ng Kasaysayan ng Ukraine-Rus, na nai-publish sa Ukrainian wika at tinalakay ang panahon mula sa prehistory hanggang sa 1660s. Sa trabaho, siya balanced ang isang pananagutan sa mga karaniwang Ukrainian mga tao sa isang paggalang para sa pantas, mga native Ukrainian pampulitikang entity, autonomous politics, na patuloy na lumago sa huling volume ng kanyang master trabaho. Sa pangkalahatan, ang kanyang diskarte ay pinagsama-sama ng rasionalistang mga prinsipyo ng pag-iilaw sa isang romantikong pananampalataya sa sakuna ng bansa at positivistang pamamaraan upang makabuo ng isang mataas na-autoritative [dubious][dubiyoso] kasaysayan ng kanyang native lupain at mga tao. Hrushevsky din wrote isang multi-volume sa Kasaysayan ng Ukrainian literatura, isang Outline History ng mga Ukrainian bayan at Illustrated History ng Ukraine, na lumitaw sa parehong Ukrainian at Russian editions. Bilang karagdagan, siya wrote maraming mga espesyalista na pag-aaral sa kung saan siya ay nagpakita ng isang napaka-akut kritikal acumen. Kanyang personal na bibliography ay may higit sa 2000 natatanging mga titulo.[mga kababalaghan] Sa Hrushevsky's historical fiction pagsulat, ang ilang mga pangunahing ideya dumating sa unahan. Una, nakita niya ang pagkakasunod-sunod sa Ukrainian kasaysayan mula sa mga lumang panahon sa kanyang sariling. Samakatuwid, siya claimed ang mga lumang Ukrainian steppe kultura mula sa Scythia sa Kiev Rus sa Cossacks bilang bahagi ng Ukrainian legacy. Bilang bahagi ng kanyang romantikong paniniwala, nakita niya ang Principality of Galicia-Volhynia bilang ang tanging karapat-dapat na manunulat ng [[Kievan Rus]], na oposed ang opisyal na plano ng Russian kasaysayan, na claimed Kiev Rus para sa Vladimir-Suzdal Principality at Imperial Russia. Ikalawa, sumusunod sa mga fashionable ideya ng panahon, Hrushevsky emphasized ang papel ng mga karaniwang tao, ang "popular na masa" bilang siya tinatawag sa kanila, sa buong panahon. Samakatuwid, popular rebellion laban sa iba't ibang mga bansa na naghahari sa Ukraine ay isang malaking tema din. Ikatlong, Khrushevsky palaging nag-aalok sa mga indibidwal na ukrainian na mga kadahilanan sa halip na internasyonal na mga bilang ang mga sanhi ng iba't-ibang mga phenomena. Samakatuwid, siya ay isang anti-Normanist, na hinihikayat ang Slavic pinagmulan ng Rus, panloob na pagkakaiba bilang ang pangunahing dahilan para sa pagkabihag ng Kievan Rus. Sa isang self-contradicting paraan siya itinuturing Ukrainian Cossacks na ang mga native na pinagmulan pati na rin ay binubuo ng mga natitirang mga alipin. Gayundin, siya emphasized ang pambansang aspeto sa Ukrainian Renaissance ng ika-16 at ika-17 siglo [dubious] at itinuturing na ang dakilang pagkabihag ng Bohdan Khmelnytsky at ang mga Cossacks laban sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] upang maging sa karamihan ng isang pang-nasyonal at panlipunan phenomenon, sa halip na isang simpleng relihiyon phenomena. Samakatuwid, continuity nativism, at populism characterized ang kanyang pangkalahatang kasaysayan. Tungkol sa papel ng estado sa historikal na fiksiyon ni Hrushevsky, ang mga kontemporaryong iskolars pa rin ay hindi sumasang-ayon. Ang ilan ay naniniwala na Hrushevsky nagtataglay ng isang populistang pag-iisip sa estado sa buong kanyang karera at na ito ay ipinapakita sa kanyang malalim na demokratikong paniniwala, ngunit ang iba ay sumampalataya na hrushevski ay palaging naging higit pa at mas para sa Ukrainian estado sa kanyang iba't-ibang mga writings at na kung saan ay ipinahayag sa kanyang pampulitikang trabaho sa pagbuo ng isang Ukrainian pambansang estado, sa panahon ng rebolusyon sa 1917 at 1918. == Iskolar == Bilang isang tagapagtatag ng scholarship, Hrushevsky supervised ang pagbabago ng Shevchenko Literary Society, batay sa lalawigan ng Halychyna (Galicia), Austria-Hungary, sa isang bagong Shevhenko Scientific Society, na nai-publish ng daan-daang volume ng scholarly literatura bago ang unang World War at mabilis na lumago upang magsilbi bilang isang hindi opisyal na akademya ng agham para sa Ukrainian sa parehong gilid ng hangganan sa Russia. Pagkatapos ng [[Himagsikang Ruso ng 1905]], Hrushevsky-organized ang Ukrainian Scientific Society sa Kiev sa 1907 na nagsilbi bilang isang prototype sa hinaharap na Academy of Sciences. Pagkatapos ng 1917-1921 rebolusyon, siya ay itinatag ang Ukrainian Sociological Institute sa exile sa Vienna. Pagkatapos ng kanyang pagbabalik sa Ukraine sa 1920s, siya ay naging isang malaking numero ng bagong All-Ukrainian Academy of Sciences sa Kiev sa 1923. == Pulitiko == === Bago mag 1917 === Bilang isang pampulitika lider, Hrushevsky unang naging aktibong sa Austrian Halychyna, kung saan siya spoke out laban sa Polish pampulitikang pagmamay-ari at Ruthenian particularism at sumusuporta sa isang pambansang Ukrainian identity na magkasama ang parehong silanganan at kalunuran bahagi ng bansa. Sa 1899, siya ay isang tagapagtatag ng Galician-based National Democratic Party, na naghihintay sa eventual na Ukrainian independensya. Pagkatapos ng 1905, Hrushevsky advised ang Ukrainian Club sa Russian State Duma, o Parliament. === Ukrainian Revolution === [[Talaksan:Grushevskiy_parad.jpg|thumb| Ang pinuno ng Ukrainian Central Rada, Myhailo Grushevskiy, sa isang parada ng militar sa Kyiv noong 1917]] Sa 1917, Hrushevsky ay elected pangulo ng rebolusyonaryong parlamento, ang Ukrainian Central Rada, sa Kiev at palagi-palagi na itinuro ito mula sa Ukrainian pambansang autonomya sa loob ng isang demokratikong Russia sa pamamagitan ng kumpletong independensya. Siya ang pinuno ng Kongreso ng mga bayan ng Russia. Khrushevsky ay pagkatapos ay malinaw na natuklasan na isang radikal na demokratikong at isang socialist. Noong Pebrero 17, 1918, ang New York Times nai-publish ng isang artikulo ni Hrushevsky na naglalarawan sa Ukraine's pakikibaka para sa self-government. Matapos ang German-backed puwersa ng General Pavlo Skoropadskyi, siya ay pumunta sa hide. Hrushevsky natagpuan na Skoropadsky had perverted ang sakuna ng Ukrainian estado sa pamamagitan ng pagkasama ito sa panlipunan conservationism. Hrushevsky bumalik sa pampublikong pulitika matapos ang paglabas ng Skoropadsky sa pamamagitan ng Directory. Siya, gayunpaman, ay hindi sumasang-ayon ng Directory at sa lalong madaling panahon natagpuan ang kanyang sarili sa conflict sa mga ito. Sa 1919, siya emigrated sa Vienna, Austria, sa pagkakaroon ng isang mandato mula sa Ukrainian Partido ng Socialist Revolucionaries sa coordinate ang mga gawain ng mga representante nito sa ibang bansa. === Emigration at bumalik sa Ukraine === Habang isang emigrado, Hrushevsky ay nagsimulang maging pro-Bolshevik. Kasama sa iba pang mga miyembro ng Ukrainian Party of Socialist Revolutionaries, siya na binuo ng Foreign Delegation ng Partido ng mga Ukrainian Socialist Revolusyonaryong, na advocated reconciliation sa Bolshevik gubyernong. Kahit na ang grupo ay kritikal sa mga Bolshevik, lalo na dahil sa kanilang centralismo at repressive aktibidad sa Ukraine, itinuturing na ang mga kritika ay dapat ilagay sa isang gilid dahil ang bolshevik ay ang mga lider ng pandaigdigang rebolusyon. Khrushevsky at ang kanyang grupo petisyon sa Ukrainian SSR pamahalaan na legalize ang Ukrainian Partido ng mga Socialist Revolucionaries at pinahihintulutan ang mga miyembro ng Foreign Delegation bumalik. Ang Ukrainian SSR pamahalaan ay hindi nagnanais na gawin ito. Sa pamamagitan ng 1921, ang Foreign Delegation ng Ukrainian Party of Socialist Revolutionaries ay natapos ang kanyang gawain, ngunit ang lahat ng mga miyembro nito bumalik sa Ukraine, kabilang ang Hrushevsky, na ginawa ito sa 1924. == Mamaya buhay at kamatayan == Bumalik sa Ukraine, Hrushevsky concentrated sa academic trabaho. Higit sa lahat, siya ang patuloy na magsulat ng kanyang mga monumental na Kasaysayan ng Ukraine-Rusʹ. Kahit na ang pampulitikang mga kondisyon na iniligtas sa kanyang pagbabalik sa pampublikong pulitika, siya ay natagpuan sa Stalinist purge ng Russian intelligentsia. Sa 1931, pagkatapos ng isang mahabang kampanya laban sa Hrushevsky sa Soviet press, siya ay exiled sa Moscow, kung saan ang kanyang kalusugan deteriorated dahil sa mahirap na kondisyon at pagdaka. Sa 1934, habang vacationing sa Academy of Sciences resort sa Kislovodsk sa Caucasus, siya namatay sa lalong madaling panahon pagkatapos ng isang routine maliit na operasyon sa edad na 68. Siya ay inilibing sa Baikove Cemetery sa Kiev. Sa oras ng kanyang kamatayan, siya ay shadowed sa pamamagitan ng Soviet GPU sekreto pulis pagkatapos ng mga ulat (malamang fabricated ng GPU sa Ukraine) ay ipinadala sa Moscow na siya ay nag-iisip ng paglipat sa West, at pagkatapos ng gobyerno na resolusyon at pagtanggap ng kanyang opisyal na obituary ay nai-publish na kapuna-puna sa madaling panahon, bilang kung na-handa: ang suspicious circumstances na epektibo na ginawa sa kanya ng isang martir para sa Ukrainian cause. == Pamana == [[Talaksan:50-uah-2019-1.png|right|thumb|265x265px| Hrushevskyi portrait sa ₴ 50 bill, 2019 <ref>{{Cite web |date=Mar 2017 |title=National bank of Ukraine. Banknotes. 50 UAH. Portrait details. |url=http://www.bank.gov.ua/control/en/}}</ref>]] Hrushevsky ay kasalukuyang itinuturing na ang Ukrainian pinakamalaking iskolar ng ika-20 siglo at isa sa mga pinaka-mahalaga Ukrainian estadoman sa kasaysayan ng Ukraine, at siya ay pa rin ay kilala sa Ukraine. Hrushevsky ay mas lionized kaysa sa Volodymyr Vynnychenko at Symon Petliura ay, sa kabila ng parehong maglaro ng mas mahalagang mga papel sa panahon ng Ukrainian People's Republic, ngunit Vynnichenko ay masyadong kaliwa wing at Petlura masyadong kasangkot sa karahasan upang gumawa ng isang magandang symbolic figure. [[Talaksan:HrushevskyMonument.jpg|thumb|265x265px| Mykhailo Hrushevsky monumento sa Kyiv]] Ang portrait ng Hrushevsky ay lumitaw sa 50 hryvnia bill. Ang isang museo sa [[Kyiv]] at isa sa [[Lviv]] ay nakatuon sa kanyang memorya, at monumento sa kanya ay itinatayo sa parehong mga lungsod. Ang isang kalye sa Kiev ay nagdala ng kanyang pangalan at tahanan ang Verkhovna Rada (parliament) at maraming mga opisyal ng pamahalaan. Ang Ukrainian Academy of Sciences kamakailan-lamang nagpasimula sa pag-paglathala ng kanyang Koleksyon na gawas, sa 50 volume. == Pamilya == Si Mykhailo Hrushevsky merong dalawang kapatid: isang kapatid na lalaki, si Oleksandr, at isang kapatid na babae, si Hanna. * Si Oleksandr Hrushevsky (1877–1943) ay ikinasal kay Olha Hrushevska (Parfenenko) (1876–1961). * Si Hanna Shamraieva ay nagkaroon ng dalawang anak sina Serhii at Olha. Ang kanyang asawa, si Maria-Ivanna Hrushevska (Nobyembre 8, 1868 - Setyembre 19, 1948),mula 1917 ay isang miyembro ng Central Rada at isang ingat-yaman para sa Ukrainian National Theatre. == Bibliograpiya == * Hrushevsky, M., Bar Starostvo: Mga Tala sa Kasaysayan: XV-XVIII, St. Volodymyr University Publishing House, Velyka-Vasyl'kivska, Building no. 29-31, Kyiv, Ukraine, 1894; Lviv, Ukraine,{{ISBN|978-5-12-004335-9}}, pp.&nbsp;1 – 623, 1996. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Karagdagang pagbabasa ==   == Mga panlabas na link == {{Portada|Biography|Ukraine}} [[Kategorya:Namatay noong 1934]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1866]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Ukranyo ng CS1 (uk)]] 9pmymqhbj3hs2ewmqsh82tnhrcicnf4 Kastilyong Kamianets-Podilskyi 0 327971 2213830 2172250 2026-06-28T21:31:11Z Glennznl 73709 2213830 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Marso 2024}} {{cleanup|date=Marso 2024|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at balarila. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita.}} }} {{Infobox military installation |name=Kastilyong Kamianets-Podilskyi |type=Castle <!-- images --> |image=Зимова фортеця.jpg |caption=Seven of the castle's original [[Kamianets-Podilskyi Castle#The twelve towers|twelve towers]] dominate over the surrounding [[Smotrych River]] canyon landscape. <!-- maps and coordinates --> |country=<!-- stats --> }} Ang '''Kastilyong Kamianets-Podilskyi''' ([[Wikang Ukranyo|Ukrainian]]: Кам'янeць-Подильська фортеця; [[Wikang Polako|Polish]]: twierdza w Kamieńcu Podolskim; [[Wikang Litwano|Lithuanian]]: Podolės Kameneco tvirtovė) ay isang dating Ruthenian-Lithuanian castle at isang mamaya tatlong bahagi Polish fortress na matatagpuan sa kasaysayan na lungsod ng Kamienets-Podilskye, Ukraine, sa historical rehiyon ng Podolia sa western bahagi ng bansa. Ang pangalan nito ay ipinapahayag sa root na salita 'kamin', mula sa Slavic salita para sa' bato. Históriko account dating Kamianets-Podilskyi Castle sa simula ng ika-14 siglo, bagaman kamakailan-lamang archaeological katibayan ay patunayan ang mga tao pagkakaroon sa lugar hanggang sa ika-12 o ika-13 siglo. Iniisip na binuo upang protektahan ang silid na nakikipag-ugnayan sa lungsod sa mainland, ang kastilyo ay matatagpuan sa tuktok ng isang peninsula na pinutol sa pamamagitan ng lumang Smotrych River, na gumagawa ng isang natural na defence system para sa Kamianets-Podilskyi's kasaysayan Old Town neighborhood. Ang kanyang lokasyon sa isang strategic transportasyon crossroads sa Podolia ginawa ang castle ng isang pangunahing target para sa mga dayuhang invaders, na rebuilt ang kastilyo upang matugunan ang kanilang sariling mga pangangailangan, pagdaragdag sa kanyang multicultural arsitektural pagkakaiba-iba. Sa mga partikular na, ang mga kumplikado ay binubuo ng lumang lungsod na pinatibay ng hari Casimir IV, ang lumang castle na muling binuo ng mga hari Sigismund I at Stephen Báthory, at ang Bagong Castle na itinatag ng mga Hari Sigismundo III at Władysław IV. Gayunman, sa kabila ng maraming architectural at engineering mga pagbabago sa orihinal na istraktura, ang castle pa rin ay nagmumula ng isang coherent arkitektural disenyo, na isa sa mga kaunti medieval konstruksiyon sa modernong araw Ukraine na kung saan ay relatibong mabuti preserved.. <ref>{{Cite web |title=The fortress in Kamenets |url=http://www.library.vn.ua/podolia/eng/Z_Kamemec.htm |access-date=19 June 2011 |website=Vinnytsia Oblast Universal Academic Library |language=uk}}</ref> Kasama sa Old Town neighborhood, ang castle ay nakalista bilang bahagi ng National Historical-Architectural Reserve "Kamianets" at ang National Environmental Park "Podilski Tovtry". Ang kompleks ay isang kandidato UNESCO World Heritage Site, hinirang sa 1989 sa pamamagitan ng mga representante ng Ukraine, at isa din sa Seven Wonders ng Ukraine. Ngayon, Kamianets-Podilskyi Castle ay ang pinaka-kilala landmark ng lungsod, nagsilbi bilang isang mahalagang regional at pambansang atraksyon ng turista. == Kasaysayan == === Foundation at maagang kasaysayan === [[Talaksan:Kamianets-Podilskyi_map_1691.jpg|thumb|275x275px| Isang 1691 French-language na mapa na naglalarawan sa Kamianets Old Town neighborhood at kastilyo]] Tradisyonal, Kamianets-Podilskyi Castle ay inaasahan na ay itinatag sa panahon ng ikalawang kalahati ng ika-14 siglo, bilang ang unang tumpak na kasaysayan account ng castle dating sa gitna ng ika-14, kapag karamihan ng mga teritoryo ng western Rus' ay sa ilalim ng kontrol ng Grand Duchy ng Lithuania. Isang nakasulat na dokumento ng Prince Yuriy Koriatovych sa 1374, halimbawa, na ang Magdeburg karapatan ay ibinigay sa Kamianets sa loob ng castle. Archaeological excavations sa panahon ng 1960s, gayunpaman, ibinigay contrasting katibayan na nagpapahiwatig na ang castle ay maaaring tumagal pa rin mas maaga sa katapusan ng 12th o simula ng 13th siglo. Ito ay malinaw din mula sa kasaysayan at arkeological katibayan na ang isang lupa fort existed sa lugar sa panahon ng panahon ng East Slavic estado ng [[Kievan Rus']], ngunit hindi sa parehong site na ang kasalukuyang castle. Ang kastilyo ay outdated ngunit nanatili mahalaga para sa pagpapahayag ng Kamianets at malapit na mga ruta ng kalakalan; bilang isang resulta, ang voivodes ng Kraków, Spytek ng Melsztyn, nagsimula sa modernisasyon ng mga kumplikado sa turn ng ika-15 siglo. Sa panahon ng reconstruction, ang lumang torre ay renovated at sampung bagong towers ay idinagdag. Isang siglo at kalahati mamaya, ang castle ay updated muli, oras na ito sa pamamagitan ng militar engineer at architect Hiob Bretfus, na binuo ang Bagong Western at Eastern Towers, ang kastilyo ng silanganan ng kuta at isang underground gallery, pati na rin ang Full Gates at tahanan para sa lungsod ng starosta komunidad. === Patuloy na pag-atake ng mga mananakop === [[Talaksan:Kamianets-Podilskyi_Castle_old.jpg|thumb|275x275px| Isang lumang [[Litograpiya|lithograph]] na naglalarawan sa mga dingding ng kastilyo na may pamayanan sa ilalim, na umiiral pa rin hanggang ngayon]] Sa gitna ng ika-14 hanggang ika-15 siglo, Kamianets-Podilskyi Castle ay matatagpuan sa isa sa mga pangunahing hangganan ng [[Sampamahalaang Polako-Litwano]]. Mula 1434 hanggang ang kanyang pag-annexation sa pamamagitan ng Russian Empire sa 1793, ang kastilyo ay nilalaro ng isang malaking papel sa defense laban sa mga sumusunod na Cossack, Ottoman, at Tatar invasions; mula sa ika-15 hanggang ika-17 siglo, ang castle ay attacked ng mga Tatar hordes sa kabuuan ng 51 beses. Ang mga Tatar invasion ng 1448, 1451, 1509, at 1528, pati na rin ang Ottoman siege ng 1533, sanhi ng mga damdamin sa parehong castle at ang lungsod ngunit ang lahat ng mga invasion ay matagumpay repelled. Kamianets-Podilskyi Castle nilalaro ng isang mahalagang papel sa panahon ng Khmelnytsky Uprising sa pagitan ng 1648 at 1654, kapag ang Zaporozhian Cossacks na humantong sa pamamagitan ng Hetman Bohdan Khmelnytsky, alyado ang kanilang sarili sa Crimean Tatars at ang mga lokal na Ukrainian magsasaka laban sa Sampamahalaang Polako-Litwano hukbo at milisya. Sa panahon ng pag-aalsa, ang kastilyo ay walang tagumpay na sinakop ng mga lokal na Cossacks at insurgents na pinuno ng Commander Maksym Kryvonis. Sa 1651, ang castle ay pagkatapos ay subjected sa isa pang Cossack siege na pinuno ng Hetman Ivan Bohun, bago ang isang hindi inaasahang counterattack ng Polish insurgents sa ilalim ng mga commander Aleksandrenka at Chuika re-established Polish presence sa lugar at relieved ang siege. Isang 60,000 hukbo sa hukbo na pinuno ng Khmelnytsky kanyang sarili reasserted Cossack kontrol sa castle sa 1652. Sa loob ng isang taon lamang, ang castle ay napatay muli, sa oras na ito sa pamamagitan ng 40,000 malakas Crimean Tatar horde. [[Talaksan:Karmelyuk.JPG|left|thumb|214x214px| ''[[Ustym Karmaliuk]]'' . Vasily Tropinin, c. 1820s na langis sa canvas. State Tretyakov Gallery, Moscow.]] Sa simula ng Agosto 1672, isang 300,000 Ottoman hukbo na pinuno ng Sultan Mehmed IV at isang 40,000 pinagsamang hukbo ng mga Tatars at Cossacks pinuno sa pamamagitan ng Hetman Petro Doroshenko ilagay sa castle. Pagkatapos ng mga negosasyon sa kanilang mga tagapagtaguyod, ang mga lider ng lungsod ibinigay ang kontrol ng fort sa Ottomans sa Agosto 18. Bilang isang tanda ng protesta, ang Fort Commander Michał Wołodyjowski at Major Ketling nag-exploded ang natitirang pulbos sa castle, namatay ang kanilang sarili pati na rin ang 800 defenders. Para sa 27 taon matapos ang pag-atake, ang fort ay nagsilbi bilang base ng Ottoman paghahari sa Podolia. Ang 1699 Karlov Peace Treaty nakita ang pagbabalik ng Polish kontrol sa lugar matapos ang Ottoman Empire ibinigay ang kontrol nito sa lugar. === Mula sa isang kastilyo hanggang sa isang bilangguan === Mula sa simula ng ika-18 siglo, Kamianets-Podilskyi Castle nawala ang kanyang defensive papel, at ito ay ginagamit na higit pa bilang isang militar bilangguan kaysa sa isang militar fortification. Maraming mga tao ay pinatay o gaganapin sa bilangguan, kabilang ang Cossack starshynas (officer), haidamakas, at kahit ang tatlong taong gulang pretender sa Polish throne, Stanisław August Poniatowski. Kahit na ito ay nawala ang kanyang defensive papel, ito ay isa sa mga pinakadakilang fortresses sa Korona ng Kaharian ng Poland hanggang sa ikalawang paghahati sa Poland ng 21 Abril 1793. kapag parehong Kamianets-Podilskyi Castle at ang lungsod ay ibinigay sa soberanya ng Russian Empire. Sa parehong araw, ang kapitan ng castle ibinigay ang susi sa castle at sumumpa ng pananampalataya sa imperyo sa katedral ng lungsod. Isang daang at isang artilerya cannons mamaya saluted ang desisyon ng kapitan sa loob ng castle. Sa panahon ng French invasion ng Russia sa 1812, ang Russian Imperial Army ay naka-post sa castle. Sa 1815, Konstantin Batyushkov, na mamaya ay naging isang kilala na poeta at manunulat, ay naka-post bilang isang opisyal sa castle. Sa 1846, poet Vladimir Raevsky ay na-post sa castle, sa panahon na kung saan siya itinatag ng isang pro-Decembrist organisasyon ng progressively-minded army officers. Mula 1816 hanggang 1914, ang fort ay na-convert mula sa isang militar bilangguan sa isang bilangguan para sa mga debtor, kriminal at pulitikal na bilanggo. Sa 1831, Russian lexicologist Vladimir Dal nagtrabaho sa castle, sa oras na nagsusulat ng isang dictionary ng Russian wika. Ang castle ay ang sentro ng anti-feudalism kilusan sa Podolia sa panahon ng ika-19 siglo na humantong sa Patriotic War ng 1812 kabataan veterano Ustym Karmaliuk (1787–1835), na ngayon ay itinuturing ng mga Ukrainians bilang isang pambansang folk hero. === Museo at konserbasyon === [[Talaksan:Kamjanec_Podilskij,_hrad,_nádvoří_02.jpg|thumb|275x275px| Panloob na patyo at tanawin ng museo ng kastilyo]] Pagkatapos ng isang serye ng pampulitikang pagbabago matapos ang 1905 rebolusyon, pampulitika partido at organisasyon ay pinahihintulutan sa pamamagitan ng batas sa buong Russian Empire. Sa 1906, ang isang kabuuan ng 67 pampulitikang organisasyon ay itinatag sa castle. Kabilang sa mga ito ay Russian Social Democratic Labour Party ng newspaper "Iskra" (Spark). Ang isang dekreto na inilathala sa pamamagitan ng Sovnarkom ng Ukrainian Soviet Socialist Republic sa 1928 itinalaga Kamianets-Podilskyi Castle kumplikado ng isang kasaysayan-kultural reserve. Sa huli 1930s, plano ay ginawa upang i-convert ang castle sa isang museo, at reconstruction trabaho sa mga gusali ay nagsimula sa 1937. Kabilang sa mga museum attractions idinagdag ay isang scene na naglalarawan ng Karmaliuk sa castle ng bilangguan cell sa Pope's Tower, kung saan siya ay gaganapin sa panahon ng kanyang bilangguan sa kastilyo. Ang bilang ng mga bisita para sa castle sa panahon ng 1930s lumapit sa 300,000 bawat taon. sa 1947, Kamianets-Podilskyi Castle ay inilagay sa lahat ng Union listahan ng mga kasaysayan preserves. Ang isang memorial na plaque at isang bas-relief na kumikilos sa Karmaliuk ay itinatag malapit sa eksibisyon ng Karmeliuk sa Abril 18, 1958. Restorasyon at archaeological trabaho ay ginanap sa castle mula 1962 sa ilalim ng pangangasiwa ng architects Y. Plamenytska at A. Tyupych. Noong Mayo 18, 1977, ang National Historic-Architectural Reserve "Kamianets" ay itinatag. Noong Setyembre 13, 1989, ang gubyernong SSR ng Ukraine ay inilagay Kamianets-Podilskyi Castle at Old Town sa pansamantalang listahan ng UNESCO World Heritage Sites. Noong 2004, ang "Kamianets" reserve ay upgraded sa na ng isang pambansang preservation distrito. Noong Agosto 21, 2007, ang kompleks ay ipinahayag ng isa sa Seven Wonders ng Ukraine kapag ito ay dumating sa ikatlong lugar sa isang pambansang competition. Ang isang malubhang bagyo sa Agosto 1, 2011, bahagyang nilipol ang New Western Tower; ang may-akda ng lungsod office ay hindi sumangguni na ang mga istraktura ng integridad ng tower ay weakened sa panahon ng kanyang huling reconstruction sa 2007, paving ang paraan para sa kanyang pag-aalis lamang apat na taon mamaya. == Arkitektura ==   Kamianets-Podilskyi Castle ay nakatayo sa isang kalasag na formasyon sa sinasakop ng Smotrych ilog canyon. Samakatuwid, ang mga pundasyon ng mga ito ay binuo gamit ang limestone, pati na rin ang mga lokal sa imported brick at bato. Sa katunayan, ang pangalan ng castle ay ipinapahayag sa root kamin', mula sa Slavic salita para sa bato. Ang dalawang pangunahing bahagi ng castle, ang Lumang Castle (Ukrainian: Старий замoк) sa ang Bagong Castle (ukrainian: Нoвий замок), ay binuo sa iba't ibang panahon. Ang lumang castle defended ang diskarte mula sa Kamianets-Podilskyi Old Town, sa ito ay binuo upang protektahan laban sa direktang pag-atake mula sa mga kaaway soldier. Ang Bagong Castle ay nabuo sa panahon ng maraming mga mamaya modernisasyon ng castle; ang layunin nito ay upang magbigay ng proteksyon mula sa kaaway field armies at ay dinisenyo upang suportahan ang mas bagong militar inventions tulad ng mahabang hangganan artillery cannons.. <ref name="snap">{{Cite web |title=Kamianets-Podilskyi castle |url=http://snap.com.ua/uk/travel/kamyanets-podilskiy-zamok |access-date=20 June 2011 |website=Snap.com.ua |language=uk}}</ref> === Ang labindalawang tore === Ang Kamianets-Podilskyi Castle ay isang mahalagang at malalaking kumplikadong katibayan na may hanggang 12 towers, ang ilan sa mga ito ay idinagdag sa panahon ng mamaya modernisasyon sa castle. Ang ilan sa mga tower ay matatagpuan sa peninsula na kung saan ang pangunahing castle sitahan; ang ilan sa iba pang mga towers ay naka-sitahan sa malakas na slopes sa tapat ng Smotrych ilog. Mayroong din ang iba pang mga tower tulad ng ang Petty Southern Tower, isang Dacia-Roman Tower, habang ang isa pang Dacia - Roman Tower ay tumayo lamang sa labas ng silanganan at isang kalahati ng tower ay matatagpuan sa western dulo ng Castle Bridge. Sa mga tower na ito, gayunpaman, lamang ang ilang nananatiling hindi nasira sa araw na ito. Sa partikular, ang 12 towers ay ang: * Pope's Tower (na kilala rin bilang Karmeliuk's Torre, Julian Tower) ay binuo sa ilang panahon sa 15th at 16th siglo; isang arsenal ng artilerya, powder warehouse, treasury, at isang mill ay naka-host sa loob ng tower, interconnected sa malawak na timog bastion; Kovpak Tower (na tinatawag din ang Szlachta Tower) isang mas maagang tower na nagmula sa pagitan ng ika-14 at ika-16 siglo, kung saan ang szlachta karangalan ng lungsod ay quartered; Tenchynska Tower, mula sa ika-14 hanggang ika-16 siglo, inanyayahan sa Tęczyński pamilya; White Tower (na kilala rin bilang Laska Tower), binuo sa ika-15 siglo, na kung saan nakaupo ng isang karagdagang arsenal ng artilerya; Daily Tower (na tinatawag din ang Dzienna Tower), isang malaking tower na may isang pangalawang patong artilerya intersection upang ilipat ng mga pistol sa pag-atubiling posisyon pati na rin sa New Western Tower. Ito rin ang tahanan ng isang maliit na Lutheran chapel at isang mas maliit na "orlyk" (eaglet), o obserbasyon tower, sa itaas; New Western Tower (o ang Great Tower), na binuo sa 1544 at na nagsilbi bilang isang bastion. Ang tower na naglalaman ng isa sa mga printing presses ng castle, at din na ibinigay ng isang artilerya platform upang sumasaklaw ang malawak na mga patlang sa palibot nito. Ito ay nasira sa isang malubhang bagyo sa 2011. Różanka Tower (na kilala rin bilang Burgrabska o Kreslavska Tower), na binuo sa pagitan ng ika-14 at ika-16 siglo, nakaupo ng isang bilangguan sa basement ng tower. Ito ay isa sa tatlong towers (Tenchynska at Lanckorońska) na natapos na may mga espesyal na dinisenyo conical hangganan upang ihiwalay ang mga gas mula sa gun powder na naka-imbak doon; Water Tower (na kilala rin bilang Smotrytska Tower), isa sa mga mamaya na konstruksyon ng castle dating sa ika-15 hanggang ika-18 siglo ay ginagamit upang maging konektado sa castle sa pamamagitan ng Field Gate, na matatagpuan ng ilang distansya mula sa pangunahing compound sa hilagaan bahagi. Ito ay naglalaman ng isang bukal na inilabas ng tubig mula sa adjacent Smotrych ilog, at isang secret na tunnel, ang pagkakaroon ng kung saan ay kilala lamang sa mga lokal na starosta at scribes; Commandant's Tower, binuo sa ika-15 siglo; Lanckorońska Tower (o ang pangalawang Laska Tower), na binuo sa pagitan ng ika-14 at ika-16 siglo, na inanyayahan sa pamilya ng lanckoroński; Black Tower. Mayroon lamang ang mga nalabi ng tower na ito, na nagmula sa ika-15 at ika-16 siglo. Ito nagsilbi bilang isang magazine at ay bumaba up sa isang protesta (tingnan ang mas maaga na bahagi ng kasaysayan); Bagong Eastern Tower, binuo sa 1544. === Mga pader ng kuta === Ang mga kuta ng Kamianets-Podilskyi Castle ay nahahati sa tatlong seksyon o terraces; ang hilagaan, timog, at silanganan. Ang mga kuta ng hilagaan terrace (sa paligid ng 336 metro o 1,102 foot sa haba) protektahan ang buong loobang looban. Ang northwestern na kuta ng looban ng loob ng Old Castle, na nagtatapos sa pagitan ng Day at Rozhanka Towers. Ang mga ito ay binubuo ng dalawang parallel na kuta, na kabilang ang Petty Western Tower, ang mga natitirang bahagi ng Black Tower, at isang dalawang antas na casemate, o pinakatibay na pistol na lokasyon. Ang mas matanda sa dalawang kuta ay nagmula sa simula ng ika-12 siglo at ito ay binuo na may crenelations. Ang isa pang casemate ay matatagpuan sa silanganan walls. Ang isang entrance sa castle sa silanganan ng mga kuta ay kilala bilang ang Bagong Castle Gate, at mayroong dalawang pang mga pintuang-bayan, ang isa, sa hilagaan ng kuta, na tinatawag na ang Lumang Castle Gate at ang iba pang, ang Field Gate, na nakikipag-ugnayan ang Water Tower sa natitirang bahagi ng castle. Ang hilagang kuta ay reinforced sa pamamagitan ng Northern Bastion sa gitna ng kanilang buong haba. Ang bastion ay binuo sa 1790, lamang bago ang ikalawang bahagi ng Poland. Mayroong din ang Bagong Castle na na dinisenyo bilang isang hornwork at matatagpuan sa kalunuran ng mga pangunahing castle kumplikado. [[Talaksan:Kamianets-Podilskyi_Castle_walls2.JPG|left|thumb|275x275px| Ang mga siglo ng pagdaragdag sa mga pader ng fortification ay nagdaragdag sa pagkakaiba-iba ng arkitektura ng kastilyo]] Sa silanganan bahagi ng castle ng looban ay ang mga natitirang bahagi ng St. Stanislaus Church, malapit sa kung saan ay matatagpuan ang isang libingan ng M. Potocki. Sa tabi ng Kovpak Tower ay tumayo ng isang Eastern Ortodox iglesya kung saan Prince Koriatovych ay inilibing. Sa loob ng looban sa gitna ng timog na kuta sa pagitan ng Kovpak at Tenchynska Tower ay isang granary at cart shed. Sa tapat ng mga ito, malapit sa hilagang kuta at Lanckorońska Tower, ay ang tahanan ng starosta. Sa tabi ng Tenchynska Tower tumayo ang "Rurmush" na nagsilbi bilang isang tubig storage tank para sa castle. Sa timog na kuta malapit sa White Tower (sa pagitan ng Tenchynska at White Towers) ay isang kusina at isang bakery. Adjacent sa White Tower sa timog na kuta sa pagitan ng White at Day Towers tumayo ang starosta's headquarters. Matatagpuan laban sa western walls ay ang chelyadna, o serfs' quarters, na nakaupo sa hanggang sa 70 serfs na nagsilbi sa castle. Matatagpuan sa labas ng hilagang kuta ay ang castle stables, na kung saan ay maaaring maglagay ng hanggang sa 30 kabayo. Sa ika-16 siglo ang castle ay nagkaroon ng isang garrison ng tungkol sa 300 mga sundalo, na nanirahan sa bayan. [[Talaksan:Kamianets-Podilskyi-2.jpg|thumb|298x298px| Closeup ng isa sa 12 tower]] Ang Kamianets-Podilskyi Industrial Vocational School ay tinuruan ang mga kuta ng castle. Sila ay natuklasan ng isang lugar ng mabilis na buhangin sa gilid ng kalsada malapit sa "Podzamche", o sub-castle, na kalapit ng lungsod, na sa nakaraang taon ay bahagyang undermined ang castle ng mga kuta ng suporta. Ang mga epekto ng mabilis na asno ay natuklasan ang fort ng pundasyon ng mga kuta, kaunti higit sa 5 m (16 ft) malalim. Ang pag-aalala ng mga kuta ay binuo sa limestone na lumikha ng isang canyon sa gitna ng libis ng ilog. Ang karagdagang trabaho sa paglabag ay nagpakita na ang mga kuta na lumalabas sa kalunuran, pati na rin mula sa Lumang Castle sa bastions ng bagong isa. Ang mga support footings para sa lumang castle bridge ay natagpuan din sa bangkay. Mula sa timog sa kuta ay may isang 2.5 m (8.2 ft) malawak sa 5 m (16 ft) mataas na buksan, sa pamamagitan ng kung saan ang Vocational School inaasahang tubig lumiliko.<ref name="tepletskyi">{{Cite web |last=Tepletskyi |first=A. |title=Underground constructions of the fortress |url=http://www.tovtry.km.ua/ru/ist_arh/m140.html |access-date=2008-03-26 |website=[[National Environmental Park "Podilski Tovtry"]] |language=ru |archive-date=2021-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129091731/http://www.tovtry.km.ua/ru/ist_arh/m140.html |url-status=dead }}</ref> Ang preserved northwestern walls ay ngayon 13.7 m (45 ft) mataas na inilagay mula sa labas ng castle at 5.7 m (19 ft) matataas mula sa loob ng looban. Bilang isang resulta ng maraming mga reconstructions, ang gilid ng mga kuta ay nagbabago sa pamamagitan ng mga siglo, na 1.45 m (4.8 ft) malalim sa Medieval panahon, 2.2 m (7.2 ft) sa panahon ng ika-14 at ika-15 siglo, at isang average ng 4 m (13 ft) pagkatapos ng reconstruction ng ika-16 at ika-17 siglo. Conservation trabaho ay kamakailan-lamang na ginanap sa mga kuta upang panatilihin ang lumang Rus' fragments. === tulay ng kastilyo === Dahil sa natatanging lokasyon ng castle sa isang peninsula, ang castle bridge (Ukrainian: Замковий міцт) ay nagsilbi bilang ang tanging transportasyon link sa lungsod's Old Town na lugar. Ito ay itinuturing na kumakatawan sa isang makabuluhang tagumpay ng medieval engineering. Ang pultahan ay may isang haba ng 88 m (289 ft). Sa entrance sa Bridge, ang kanyang luwang ay tungkol sa 8.5 m (28 ft), habang sa dulo, ito naririnig sa 6.5 m (21 ft). Ang taas ng pultahan ay 27 m (89 ft) sa pagpasok, bumaba sa 17 m (56 foot) sa malayo na bahagi. Sa simula ng ika-15 siglo, isang malaking round gate tower ay binuo sa castle dulo ng Bridge; ang taas ng puwang, kabilang ang tower, ay katumbas ng na ng walong modernong stories. Sa panahon ng hindi matagumpay na Polish siege ng lungsod sa 1687, ang castle bridge ay muling binuo at fortified sa pamamagitan ng mga Turks, pagkuha ng pangalan "Turkish bridge" (Ukrainian: Turetsky mikt), na kung saan maraming mga lokal na tinatawag pa rin ito sa araw na ito. Ang bato façade ng pultahan ay sa mabigat na pag-aayos mula sa 1841 hanggang sa katapusan ng ika-19 siglo. Ang mga sumusunod na kakulangan ng preservation trabaho, kasama ang tsunami damdamin sa 1986, kontribusyon sa kanyang masamang kalagayan. Sa 2000, ang World Monuments Fund isinumite Kamianets-Podilskyi Castle Bridge sa 2000 World monuments Watch. == Pamana == [[Talaksan:Стара_фортеця.jpg|thumb|275x275px| Night view ng Kamianets-Podilskyi Castle.]] Kamianets-Podilskyi Castle ay ang pinaka-kilala attraction sa lungsod sa 2005. Ang kastilyo ay nakikita din ng isang malaking bilang ng mga turista mula sa buong Ukraine at sa ibang bansa, attracting libu-libong mga turista bawat taon. Ang kanyang legacy ay nag-iwan sa likod ng ilang mga lokal na mga legends. Ayon sa isang legenda, kapag ang Ottoman Sultan Osman II ay dumating sa Kamianets sa 1621 upang tanggapin ang lungsod, siya ay inaangkin sa pamamagitan ng kanyang kalakasan at fortifications at nagtanong "Sino binuo ito dakilang lungsod?". Isang tao pagkatapos ay sumagot sa kanya, "Ang Diyos mismo." Kapag Osman ay hindi makakakuha ng castle, siya pagkatapos ay tumugon, "Nang magkagayo'y ang Diyos mismo kumuha ng lungsod." Ang isa pang lokal na legenda ay ang Turkish ginto ay inilibing sa Smotrych ilog at na isang 20 km (12 mi) tunnel na humantong sa Khotyn Fort mula sa Kamianets-Podilskyi Castle. Ang mga kaganapan ng 1672 Ottoman siege ay inilarawan sa 1888 kasaysayan novel Fire in the Steppe, na nakasulat sa pamamagitan ng Polish Nobel Prize winner Henryk Sienkiewicz. Ang kastilyo ay lumitaw sa isang commemorative coin ng serye ng "Ancient fortresses sa ilog Dniester" na inilathala ng Transnistrian Republican Bank of Transnistria, isang natitirang, internasyonal na hindi kinikilala Republika sa loob ng Moldova. Gayundin, ang National Bank ng Ukraine ay inilabas 5 at 10 hryvnia memorial coins ng lumang castle sa 2017. == Tingnan din == * Listahan ng mga kastilyo sa Ukraine * Listahan ng mga makasaysayang reserba sa Ukraine * [[:uk:Національний історико-архітектурний заповідник «Кам'янець»|National Historical-Arkitektural Reserve "Kamianets"]] sa [[Wikipediang Ukranyo|Ukrainian Wikipedia]] == Mga sanggunian == ===Mga tala=== <references group="pananda"/> ===Mga talababa=== {{Reflist|2}} ===Bibliograpiya=== *Bochenek, Ryszard Henryk (1980), 1000 słów o inżynierii i fortyfikacjach (sa Polish), Warsaw: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, ISBN 83-11-06370-2 *Budzey, Oleh (2005), Sa pamamagitan ng mga kalye ng Kamianets-Podilskyi (sa Ukrainian), Lviv: Svit, ISBN 966-603-274-0 *Chrzanowski, Tadeusz (1993), Sztuka w Polsce Piastów i Jagiellonów : zarys dziejów (sa Polish), Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN, ISBN 83-01-11171-2 *Evans, Andrew (2010), Ukraine, Bradt Travel Guides, ISBN 978-1-84162-311-5 *Holovko, Hryhoryi (1973), Arkitektura ng Soviet Ukraine (sa Russian), Stroyizdat *Humeniuk, S.; Meschyny, A. (1968), Khmelnytska oblast (sa Ukrainian), Lviv: Kameniar *Ivchenko, A.S.; Parkhomenko, O.A. (2010), Ukrayina. Fortetsi, zamky, palacio (sa Ukrainian), Kyiv: Kartohrafiya, ISBN 978-966-475-375-0 *Orłowicz, Mieczysław (1919), Ilustrowany przewodnik po Galicji, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim (sa Polish), Lwów: Książnica Polska *Rudnev, V. (1895), "Kamenets-Podolsk (history)", Brockhaus at Efron Encyclopedic Dictionary, vol.V. 27, Saint Petersburg, natagpuan 2008-06-08{{{citation}}: CS1 maint: lokasyon missing publisher (link) *Zharikov, N. L. (1983–1986), "Old castle, 11th-18th centuries", Monuments ng urban development at arkitektura sa Ukrainian SSR (sa Russian), vol.1–4, Kiev: Budivel'nyk, LCCN 84179019 == Mga panlabas na link == * {{Cite web |title=Official website |url=http://niazkamenec.org.ua/ |access-date=2012-02-24 |website=National Historical-Architectural Complex "Kam'ianets" |language=uk}} * {{Cite web |title=Podilski Tovtry NNP |url=http://www.tovtry.km.ua/en/index.html |access-date=2008-12-30 |publisher=[[National Environmental Park "Podilski Tovtry"]] |language=uk |archive-date=2009-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090129054517/http://tovtry.km.ua/en/index.html |url-status=dead }} * {{Cite encyclopedia |title=Old castle, Kam'yanets-Podilskyi : fortifications |encyclopedia=Encyclopedia of Sights |url=http://encyclosights.com/object_details.php?ln=1&id=2987 |access-date=2011-06-19 |archive-date=2019-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190318034716/http://encyclosights.com/object_details.php?ln=1&id=2987 |url-status=dead }} * {{Cite web |title=Old castle: historical monument or a theatrical prop? |url=http://info.kp.km.ua/content/view/1532/95/lang,uk/ |access-date=2011-06-19 |website=Kamianets-Podilskyi Online |language=uk |archive-date=2020-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204235115/http://info.kp.km.ua/content/view/1532/95/lang,uk/ |url-status=dead }} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Ruso ng CS1 (ru)]] [[Kategorya:CS1: long volume value]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Polako ng CS1 (pl)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Ukranyo ng CS1 (uk)]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] nddpke1klpfz69e86mo25r2ktscx3aj Ivan Mazepa 0 327975 2213831 2201458 2026-06-28T21:31:34Z Glennznl 73709 2213831 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{no footnotes|date=Marso 2024}} {{MOS|date=Marso 2024}} {{cleanup|date=Marso 2024|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at balarila. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita.}} }} {{Infobox officeholder||name=Ivan Mazepa|native_name_lang=uk|native_name={{nobold|{{lang|uk|Іван Мазепа|italic=no}}}}|honorific_suffix=[[Hetman of the Zaporizhian Host]]|image=Ivan Mazepa.jpg|order=[[Hetman of the Zaporizhian Host]]|term_start=25 July 1687|term_end=11 November 1708|predecessor=[[Ivan Samoylovych]]|successor={{ubl | [[Ivan Skoropadsky]] | [[Pylyp Orlyk]] ''(hetman [[Government-in-exile|in exile]])''}}|birth_date=30 March 1639 (NS)|birth_place=[[Bila Tserkva]], [[Kiev Voivodeship]], [[Crown of the Kingdom of Poland]], [[Polish–Lithuanian Commonwealth]]|death_date={{Death date and age|df=yes|1709|10|2|1639|3|30}} (NS)|death_place=[[Bender, Moldova|Bender]] (Tighina), [[Moldavia|Principality of Moldavia]]|spouse=Hanna Polovets (1642–1704)|nationality=[[Poland|Polish]] <!-- |religion = [[Eastern Orthodox]] -->|signature=Ivan Mazepa Signature.svg}} '''Ivan Stepanovych Mazepa''' {{Efn|also spelled '''Mazeppa'''<ref>{{cite encyclopedia |title=Ivan Mazepa |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |date=4 September 2018 |url=https://www.britannica.com/biography/Ivan-Mazepa |access-date=5 January 2018 }}</ref>}} ( {{Lang-uk|Іван Степанович Мазепа}} </link> ; {{Lang-pl|Iwan Mazepa Kołodyński}} </link> ; {{OldStyleDate|30 March|1639|20 March}} {{Spaced en dash}}{{OldStyleDate|2 October|1709|21 September}} ) ay isang Ukrainian na pinuno ng militar, pulitika, at sibiko na nagsilbi bilang Hetman ng Zaporizhian Host at ang Left-bank Ukraine noong 1687–1708. Ang mga makasaysayang pangyayari sa buhay ni Mazepa ay nagbigay inspirasyon sa maraming akdang pampanitikan, masining at musikal . Siya ay sikat bilang patron ng sining . Mazepa ay gumanap ng isang mahalagang papel sa Labanan ng Poltava (1709), kung saan matapos malaman na Tsar [[Pedro ang Dakila ng Rusya|Peter I]] nilayon na palayain siya bilang kumikilos na Hetman (lider ng militar) ng Zaporozhian Host (isang estado ng Cossack) at palitan siya ni Alexander Menshikov, siya ay tumalikod. mula sa kanyang hukbo at pumanig kay Haring Charles XII ng Sweden . Ang mga pampulitikang kahihinatnan at interpretasyon ng pagtalikod na ito ay umalingawngaw sa mga pambansang kasaysayan kapwa ng Russia at ng Ukraine. Ang Russian Orthodox Church ay naglagay ng anathema (excommunication) sa pangalan ni Mazepa noong 1708 at tumanggi pa rin itong bawiin. Ang anathema ay hindi kinilala ng Ecumenical Patriarchate of Constantinople, na itinuturing itong [[Batas Kanoniko|hindi kanonikal]] at ipinataw na may mga motibong pampulitika bilang isang paraan ng pampulitikang at ideolohikal na panunupil, na walang mga dahilan sa relihiyon, teolohiko o kanonikal. <ref>{{Cite web |date=20 September 2018 |title="Ukraine has always been the canonical territory of the Ecumenical Patriarchate" |url=https://www.ecupatria.org/2018/09/20/ukraine-has-always-been-the-canonical-territory-of-the-ecumenical-patriarchate/ |access-date=2 May 2022 |website=ECUMENICAL PATRIARCHATE PERMANENT DELEGATION TO THE WORLD COUNCIL OF CHURCHES |language=en}}</ref> Ang mga pro-independence at anti-Russian na elemento sa Ukraine mula ika-18 siglo pataas ay mapanlait na tinutukoy bilang ''Mazepintsy'' ( {{Lang-ru|Мазепинцы|lit=Mazepists}} </link> ). <ref>Compare: {{Cite news |last=Lew |first=Khristina |date=28 January 1996 |title=Ukraine's Navy, despite difficulties, forges ahead with media center |volume=64 |page=2 |work=The Ukrainian Weekly |publisher=Ukrainian National Association Inc. |location=Jersey City, New Jersey |url=http://ukrweekly.com/archive/pdf3/1996/The_Ukrainian_Weekly_1996-04.pdf |access-date=21 March 2017 |issn=0273-9348 |quote='[...] Sevastopil TV and Radio are fond of running interviews with BSF seamen calling Ukrainian Navy personnel "nationalists, Banderites and Mazepivtsi."' |archive-date=29 Disyembre 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229010937/http://ukrweekly.com/archive/pdf3/1996/The_Ukrainian_Weekly_1996-04.pdf |url-status=dead }}</ref> Ang paghihiwalay ng Mazepa mula sa Ukrainian historiography ay nagpatuloy sa [[Sobyetikong Sosyalistang Republika ng Ukranya|panahon ng Sobyet]], ngunit pagkatapos ng 1991 sa independiyenteng Ukraine, ang imahe ni Mazepa ay unti-unting na-rehabilitate. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Ang Ukrainian corvette na si Hetman Ivan Mazepa ng Ukrainian Navy ay ipinangalan sa kanya. <ref name="namedMazepa5862022">{{Cite web |last=Zelenskyi |first=Volodymyr |date=2022-08-18 |title=Про присвоєння імені гетьмана Івана Мазепи корвету класу "Ada" Військово-Морських Сил Збройних Сил України |url=https://www.president.gov.ua/documents/5862022-43657 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818104237/https://www.president.gov.ua/documents/5862022-43657 |archive-date=2022-08-18 |access-date=2022-08-18 |website=[[Office of the President of Ukraine]] |language=uk}}</ref> == Maagang buhay == [[Talaksan:Mazepa-chernihiv-2004-08-14.jpg|thumb| Isang plato na nagpapakita ng coat of arms ni Mazepa, na minsang inilagay sa kolehiyo ng Chernihiv .]] Si Mazepa ay malamang na ipinanganak noong 30 Marso 1639, sa Mazepyntsi, malapit sa Bila Tserkva, noon ay bahagi ng Kiev Voivodeship sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] (ngayon – Drozdy rural council, Bila Tserkva Raion ), sa isang marangal na Ruthenian -Lithuanian na pamilya . Ang kanyang ina ay si Maryna Mokievska (1624–1707) (kilala mula 1674 hanggang 1675 sa kanyang monastikong pangalan na Maria Magdalena), <ref>[http://www.istpravda.com.ua/short/2012/11/21/100727/ На Печерську знайдено могилу матері Мазепи (At Pechersk is found a burial of Mazepa's mother)]. </ref> at ang kanyang ama ay si Stefan Adam Mazepa (?-1666). Si Maryna Mokievska ay nagmula sa pamilya ng isang opisyal ng Cossack na lumaban kasama si Bohdan Khmelnytsky . Nagsilang siya ng dalawang anak - sina Ivan at Oleksandra. Si Stefan Mazepa ay nagsilbi bilang isang Otaman ng Bila Tserkva (1654), isang kinatawan ng Cossack ng Hari ng Polish–Lithuanian [[Rzeczpospolita|na si Rzeczpospolita]], at isang Czernihów podczaszy (Tagapagdala ng Cup ng Chernihiv, 1662). </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Si Ivan Mazepa ay unang nag-aral sa Kiev-Mohyla Academy, pagkatapos ay sa isang Jesuit na kolehiyo sa [[Varsovia|Warsaw]] . </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">banggit kailangan</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Bilang karagdagan sa [[Wikang Ukranyo|wikang Ukrainian]], [[Wikang Ruso|Ruso]] at [[Wikang Polako|Polako]], siya ay matatas sa [[Wikang Latin|Latin]] (ayon sa mga alaala ng Pranses na diplomat na si Jean Baluze, "na may mahusay na kaalaman sa wikang ito ay maaari siyang makipagkumpitensya sa ating pinakamahusay na mga amang Jesuit") at nagsasalita [[Wikang Italyano|ng Italyano]] at [[Wikang Aleman|Aleman]] . Nagpatotoo si Pylyp Orlyk na alam na alam ni Mazepa ang wikang Tatar, gaya ng alam ng maraming kapatas ng Cossack noong panahong iyon. <ref>Таирова-Яковлева Т. </ref> Bilang isang pahina, ipinadala si Mazepa upang mag-aral ng "gunnery" sa Deventer ( Dutch Republic ) noong 1656–1659, kung saan naglakbay siya sa Kanlurang Europa. <ref name="encyclopedia">{{Cite web |title=Encyclopedia of Ukraine |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\M\A\MazepaIvan.htm |access-date=8 May 2013 |publisher=Encyclopediaofukraine.com}}</ref> Mula 1659 ay naglingkod siya sa korte ng hari ng Poland, si John II Casimir Vasa (naghari noong 1648–1668) sa maraming mga misyon na diplomatiko sa Ukraine. <ref name="encyclopedia" /> Ang kanyang paglilingkod sa Polish royal court ay nakakuha sa kanya ng isang reputasyon bilang isang diumano'y catholicized "Lyakh" <ref>[[Mykhailo Hrushevsky|Hrushevsky, M.]], page 382.</ref> – kalaunan ay epektibong gagamitin ng Russian Imperial government ang slur na ito para siraan si Mazepa. Sa panahong ito, lumitaw ang alamat ng kanyang pakikipagrelasyon kay Madam Falbowska na nagbigay inspirasyon sa ilang European Romantics, tulad ni [[Franz Liszt]], [[Victor Hugo]], at marami pang iba. <ref name="encyclopedia" /> Noong 1663 umuwi si Mazepa nang magkasakit ang kanyang ama. Pagkatapos ng kamatayan ng kanyang ama (ca. 1665), minana niya ang titulo ng Chernihiv cupbearer . <ref name="encyclopedia"/> Mula 1669 hanggang 1673 si Mazepa ay nagsilbi sa ilalim ng Petro Doroshenko ( Hetman ng Right-Bank Ukraine mula 1665 hanggang 1672) bilang isang squadron commander sa Hetman Guard, lalo na noong kampanya ni Doroshenko noong 1672 sa Halychyna, at bilang isang chancellor sa mga diplomatikong misyon, sa Poland at ang Ottoman Empire. <ref name="encyclopedia" /> Mula 1674 hanggang 1681 si Mazepa ay nagsilbi bilang isang "courtier" ng karibal ni Doroshenko na si Hetman Ivan Samoylovych matapos mahuli si Mazepa habang papunta sa Crimea ng Kosh Otaman na si Ivan Sirko noong 1674. <ref name="encyclopedia" /> Mula 1677 hanggang 1678 lumahok si Mazepa sa mga kampanyang Chyhyryn kung saan sinubukan ni Yuri Khmelnytsky, na may suporta mula sa [[Imperyong Otomano|Ottoman Empire]], na mabawi ang kapangyarihan sa Ukraine. <ref name="encyclopedia" /> Ang batang, edukadong Mazepa ay mabilis na umangat sa mga ranggo ng Cossack, at mula 1682 hanggang 1686 ay nagsilbi siya bilang Aide-de-Camp General (Heneralny Osaul ). </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Hetman == [[Talaksan:Iohannes_Mazeppa.jpg|thumb| "Ivan Mazepa, Supreme War Prince ng Zaporizhian Cossacks"]] Noong 1687 inakusahan ni Ivan Mazepa si Samoylovych ng pagsasabwatan upang humiwalay sa Russia, sinigurado ang kanyang pagpapatalsik, at nahalal na Hetman ng Kaliwang bangko ng Ukraine sa Kolomak, <ref name="dicoukrIM">Katchanovski, et al., p. 362</ref> sa suporta ni Vasily Galitzine . Kasabay nito, pinirmahan ni Ivan Mazepa ang [[Kolomak Articles|Mga Artikulo ng Kolomak]], na batay sa [[Hlukhiv Articles|Mga Artikulo ng Hlukhiv]] ng Demian Mnohohrishny . </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Unti-unti, nakaipon si Mazepa ng malaking kayamanan, na naging isa sa pinakamalaking may-ari ng lupain sa Europa. Maraming simbahan ang itinayo sa buong Ukraine noong panahon ng kanyang paghahari sa istilong Ukrainian Baroque . Nagtatag siya ng mga paaralan at mga bahay-imprenta, at pinalawak ang Kiev-Mohyla Academy, ang pangunahing institusyong pang-edukasyon ng Ukraine noong panahong iyon, upang tumanggap ng 2,000 estudyante. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Noong 1702, ang Cossacks ng Right-bank Ukraine, sa ilalim ng pamumuno ni hetman Semen Paliy, ay nagsimula ng isang pag-aalsa laban sa Poland, na pagkatapos ng mga unang tagumpay ay natalo. Nakumbinsi ni Mazepa ang Russian Tsar [[Pedro ang Dakila ng Rusya|Peter I]] na payagan siyang mamagitan, na matagumpay niyang ginawa, na kinuha ang malalaking bahagi ng Right-bank Ukraine, habang ang Poland ay humina sa pamamagitan ng pagsalakay ng hari ng Suweko na si Charles XII . </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> === Ang Great Northern War === Sa simula ng ika-18 siglo, habang nawalan ng makabuluhang teritoryo ang [[Imperyong Ruso|Imperyo ng Russia]] sa Great Northern War, nagpasya si Peter I na repormahin ang hukbo ng Russia at isentro ang kontrol sa kanyang kaharian. Sa opinyon ni Mazepa, ang pagpapalakas ng sentral na kapangyarihan ng Russia ay maaaring ilagay sa panganib ang malawak na awtonomiya na ipinagkaloob sa Cossack Hetmanate sa ilalim ng Treaty of Pereyaslav noong 1654. Ang mga pagtatangka na igiit ang kontrol sa Zaporozhian Cossacks ay kasama ang mga kahilingan na palaban sila sa alinman sa mga digmaan ng tsar, sa halip na ipagtanggol lamang ang kanilang sariling lupain laban sa mga kaaway sa rehiyon gaya ng napagkasunduan sa mga nakaraang kasunduan. Ngayon ang mga pwersa ng Cossack ay ginawang lumaban sa malalayong digmaan sa Livonia at [[Litwanya|Lithuania]], na iniwan ang kanilang sariling mga tahanan na hindi protektado mula sa mga Tatar at Poles . Walang kagamitan at hindi wastong sinanay upang lumaban kaayon ng mga taktika ng mga modernong hukbong Europeo, ang Cossacks ay dumanas ng matinding pagkalugi at mababang moral. Ang Hetman mismo ay nagsimulang madama ang kanyang post na nanganganib sa harap ng dumaraming mga tawag na palitan siya ng isa sa masaganang heneral ng hukbong Ruso. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> === Pagbabago ng panig === Ang huling dayami sa lumalalang relasyon kay Tsar Peter ay ang kanyang pagtanggi na gumawa ng anumang makabuluhang puwersa upang ipagtanggol ang Ukraine laban sa Polish na si Haring Stanisław Leszczyński, isang kaalyado ni Charles XII ng Sweden, na nagbanta na aatakehin ang Cossack Hetmanate noong 1708. Inaasahan ni Peter na si haring Charles ng Sweden ay sasalakay at naisip na wala siyang matitirang puwersa. Sa opinyon ni Mazepa, tahasang nilabag nito ang Treaty of Pereyaslav, dahil tumanggi ang Russia na protektahan ang teritoryo ng Ukraine at hinayaan itong mag-isa. Habang sumusulong ang mga hukbong Swedish at Polish patungo sa Ukraine, nakipag-alyansa sa kanila si Mazepa noong 28 Oktubre 1708. Gayunpaman, 3,000 Cossacks lamang ang sumunod sa kanilang Hetman, at ang iba ay nananatiling tapat sa Tsar. Ang tawag sa armas ni Mazepa ay lalong humina dahil sa katapatan ng Orthodox Clergy sa Tsar. Nang malaman ang pagtataksil ni Mazepa, sinira at winasak ng hukbong Ruso ang kabisera ng Cossack Hetmanate ng Baturyn, na ikinamatay ng karamihan sa nagtatanggol na garison at maraming karaniwang tao. Ang hukbo ng Russia ay inutusan na itali ang mga patay na Cossacks upang tumawid at palutangin ang mga ito sa Dnieper River hanggang sa [[Dagat Itim|Black Sea]] . </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Ang mga Cossack na hindi pumanig kay Mazepa ay naghalal ng bagong hetman, si Ivan Skoropadsky, noong 11 Nobyembre 1708. Ang takot sa higit pang paghihiganti at paghihinala ng bagong natuklasang Swedish na kaalyado ni Mazepa ay pumigil sa karamihan ng populasyon ng Ukraine na pumanig sa kanya. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">,</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> tanging makabuluhang suporta na kanyang natipon ay nagmula sa Zaporozhian Sich, na, kahit na salungat sa Hetman noong nakaraan, ay itinuturing siya at ang maharlika na kinakatawan niya ng isang mas mababang kasamaan kumpara sa Tsar. Ang Sich Cossacks ay nagbayad ng mahal para sa kanilang suporta sa Mazepa, dahil iniutos ni Peter The Great na sirain ang Sich noong 1709 at isang utos ang inilabas upang isakatuparan ang anumang aktibong Zaporizhian Cossack. </link> === mapagpasyang labanan === [[Talaksan:Karl_XII_and_Ivan_Mazepa_after_The_Poltava_Battle_by_Gustaf_Cederström.jpg|thumb| Charles XII at Mazepa sa Dnieper pagkatapos ng Labanan ng Poltava]] Ginugol ng mga hukbong Suweko at Ruso ang unang kalahati ng 1709 sa pagmamaniobra para sa kalamangan sa inaasahang mahusay na labanan, at sinusubukang makuha ang suporta ng lokal na populasyon. Sa wakas noong Hunyo naganap ang Labanan ng Poltava . Ito ay napanalunan ng Russia at Peter the Great, na nagtapos sa pag-asa ni Mazepa na ilipat ang Ukraine sa kontrol ng Sweden, na sa isang kasunduan ay nangako ng kalayaan sa Ukraine. Tumakas si Mazepa kasama si Charles XII patungo sa kuta ng Bender (Tighina), sa basalyong Moldavia ng [[Imperyong Otomano|Ottoman Empire]], kung saan namatay si Mazepa. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Si Mazepa ay inilibing sa Galați (ngayon ay Romania), ngunit ang kanyang libingan ay ilang beses na nabalisa at kalaunan ay nawala bilang resulta ng demolisyon ng Simbahan ng Sfântul Gheorghe (St. George) noong 1962. <ref name=":0">{{Cite web |last=Crangan |first=Costel |date=28 August 2015 |title=Cine a fost cazacul Mazepa, războinicul care tulbură Europa chiar şi după 300 de ani de la moarte. Răpus pe pământ românesc, a fost îngropat de şase ori |url=https://adevarul.ro/locale/galati/cine-fost-cazacul-mazepa-razboinicul-tulbura-europa-300-ani-moarte-rapus-pamant-romanesc-fost-ingropat-sase-ori-1_55df2afef5eaafab2cf9d431/index.html |access-date=27 October 2018}}</ref> == Pamagat at istilo == Bilang Hetman ng Zaporozhian Host, ang istilo ni Mazepa ay ang mga sumusunod:<blockquote>Hetman Ivan Mazepa ng Tsar's Illustrious Highness's Zaporozhian Host, Knight of the Glorious Order of the Holy Apostle Andrew ( {{Lang-uk|Гетьман Іван Мазепа Війська Його Царської Пресвітлої Величності Запорізького, Славного Чину Святого Апостола Андрія Кавалер}} </link> ). <ref>Ihor Ostash. </ref></blockquote> == Makasaysayang pamana == {{Authority control}}Ang desisyon ni Mazepa na talikuran ang kanyang katapatan sa Imperyo ng Russia ay itinuturing na pagtataksil ng Tsar ng Russia at isang paglabag sa Treaty of Pereyaslav. Gayunpaman, pinagtatalunan ng iba na ang Imperial Russia ang lumabag sa kasunduan sa pamamagitan ng hindi man lang sinubukang protektahan ang tinubuang-bayan ng Cossack sa panahon ng abalang pakikipaglaban sa ibang bansa habang ang mga magsasaka ng Ukrainiano ay nagrereklamo tungkol sa pagsasagawa ng mga lokal na hukbo ng Muscovite. Maraming Cossack ang namatay habang itinatayo ang Saint Petersburg, at binalak ng Tsar na magtalaga ng mga tropang Cossack na malayo sa kanilang tinubuang-bayan.. Ang imahe ng isang kahiya-hiyang taksil ay nanatili sa buong kasaysayan ng Russia at Sobyet. Ang Russian Orthodox Church ay pinanunumpa at [[Eksomunyon|itiniwalag]] siya para sa mga kadahilanang pampulitika. Hanggang 1869, ang kanyang pangalan ay idinagdag pa sa listahan ng mga taksil na isinumpa ng publiko sa mga simbahan ng Russia sa panahon ng Feast of Orthodoxy service, kasama sina Pugachev, Razin at False Dmitry I . Nang maglaon, ang isang positibong pananaw sa Mazepa ay bawal sa [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at itinuturing na isang tanda ng "Ukrainian burges na nasyonalismo ". Sa mga taon ng [[Perestroika]], gayunpaman, maraming makasaysayang gawa ang nakakita ng liwanag na naiiba ang pagtingin sa Mazepa. Pagkatapos ng kalayaan ng [[Ukranya|Ukraine]] noong 1991, iprinoklama si Mazepa bilang pambansang bayani sa opisyal na historiography at mainstream media ng Ukraine, </link> dahil siya ang unang post- Pereyaslav Treaty hetman na tumayo laban sa Tsar, na nabigong sumunod sa Treaty. Gayunpaman, ang pananaw na ito ay pinagtatalunan ng mga paksyon na maka-Russian. <ref name="unian">[http://photo.unian.net/eng/themes/11991 Events by themes: The mass meeting as token of objecting against celebration in Ukraine of 370th anniversary from the day of birth of Ivan Mazepa], [[UNIAN]]-photo service (20 March 2009)</ref> <ref name="interfax">[http://www.interfax.com.ua/eng/main/10367/ Opponents to marking 370th birthday of Mazepa rally in Simferopol], [[Interfax]]-Ukraine (20 March 2009)</ref> <ref name="local">[http://www.thelocal.se/20302/20090626/ Swedish king feted in Ukraine 300 years after landmark battle], [[The Local]] (26 June 2009)</ref> Ang Russia ay paulit-ulit na kinondena ang Ukraine para sa pagpaparangal sa pigura ni Ivan Mazepa. Ayon sa isang survey noong Abril 2009 ng Research &amp;amp; Branding Group, 30 porsiyento ng populasyon ng Ukraine ang tumitingin kay Mazepa bilang "isang taong nakipaglaban para sa kalayaan ng Ukraine", habang 28 porsiyento ang tumitingin sa kanya "bilang isang turncoat na sumali sa hanay ng kaaway" . <ref name="local" /> Sa isang kaganapan sa [[Mazepyntsi]] upang markahan ang ika-370 na kaarawan (20 Marso 2009) ni Hetman Mazepa, nanawagan si Pangulong Viktor Yushchenko na pawiin ang mito tungkol sa diumano'y pagtataksil ni Mazepa. Ayon kay Yushchenko, nais ng hetman na lumikha ng isang independiyenteng Ukraine, at ang arkitektura ay umunlad sa Ukraine sa mga taon ng pamumuno ni Mazepa: "Ang Ukraine ay muling nabubuhay bilang bansa ng [[Kultura ng Europa|mga tradisyon sa kultura ng Europa]] ". <ref>[http://www.interfax.com.ua/eng/main/10291/ Yuschenko calls for myth of Hetman Mazepa's treason to be dispelled], [[Interfax]]-Ukraine (20 March 2009)</ref> Sa parehong araw, humigit-kumulang 100 katao ang nagsagawa ng protesta sa Simferopol laban sa pagmamarka ng ika-370 kaarawan ni Mazepa. <ref name="unian"/> <ref name="interfax"/> Noong Mayo 2009, sinabi ng Russian foreign ministry sa isang sagot sa paghahanda ng Ukraine para markahan ang ika-300 anibersaryo ng labanan ng Poltava at planong magtayo ng monumento sa Mazepa na ang mga iyon ay mga pagtatangka sa isang "artipisyal, malayong paghaharap sa Russia". <ref name="local"/> [[Talaksan:10-Hryvnia-2005-front.jpg|thumb| ₴10 banknote na naglalarawan kay Ivan Mazepa]] [[Talaksan:10_hryvnia_coin_of_Ukraine,_2018_(reverse).jpg|thumb| ₴10 na barya na naglalarawan kay Ivan Mazepa]] Noong Agosto 2009, isang monumento sa hetman, ang gawa ng iskultor na si Giennadij Jerszow, ay inihayag sa Dytynets Park sa Chernihiv . <ref>{{Cite web |title=Cultural Life/from 'Web site about Ukraine' |url=http://orpheusandlyra.tripod.com/id6.html |access-date=8 May 2013 |publisher=Orpheusandlyra.tripod.com |archive-date=2 Enero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140102223750/http://orpheusandlyra.tripod.com/id6.html |url-status=dead }}</ref> Ang pagbubukas ay sinamahan ng sagupaan sa pagitan ng mga pulis at mga kalaban ng Mazepa. Matapos magsaliksik sa kanyang talaangkanan noong 2009, hindi ibinukod [[Pangulo ng Ukranya|ni Ukrainian President]] Viktor Yushchenko na ang kanyang pamilya ay konektado sa pamilya ni Mazepa. <ref>{{Cite news |date=7 December 2009 |title=Yushchenko researches his genealogy and connects it with family of Ivan Mazepa |work=[[UNIAN]] |url=http://www.unian.net/eng/news/news-350793.html}}</ref> Noong Agosto 2009, ipinag-utos ni Yushchenko ang pagpapatuloy ng isang natigil na pagtatayo ng isang monumento ni Ivan Mazepa sa Poltava. Isang monumento sa Mazepa ang itatayo sa [[Slava Square]] sa [[Kyiv|Kiev]] noong 2010 upang matupad ang isang utos ni Yushchenko. <ref>[http://www.interfax.com.ua/eng/main/25489/ Monument to Ivan Mazepa to be erected on Slava Square in Kiev], [[Interfax-Ukraine]] (19 November 2009)</ref> Noong Mayo 2010, sinabi ng mga lingkod-bayan ng lungsod ng Kiev na handa na ang lungsod na magtatag ng monumento sa sandaling pondohan ng Gabinete ng Ukraine ang proyektong ito. <ref name="MIM">{{In lang|uk}} [http://tsn.ua/ukrayina/v-kiyevi-ne-bude-statuyi-mazepi.html В Києві не буде пам’ятника Мазепі ''The city government is ready to establish a monument, but for this there is neither funding nor of the order of the government''] {{Webarchive}}, [[TSN.ua]] (11 May 2010)</ref> Ayon sa kanila ang sitwasyon ay katulad ng iba pang mga hindi pa natutupad na monumento tulad ng "Unification Monument" at isang monumento kay Pylyp Orlyk na noong 2010 ay ipinaglihi noong 2002 at 2003 ngunit hindi pa rin naitayo noong 2010. [28] Ang Konseho ng Lungsod ng Poltava noong 25 Pebrero 2016 ay bumoto pabor sa monumento. Noong 6 Mayo 2016, inilabas ni Pangulong [[Petro Poroshenko]] ang monumento ng Mazepa sa Poltava. Ang Ivan Mazepa Street sa [[Kyiv|Kiev]], na dumadaan sa Pechersk Lavra, ay bahagyang binago sa Lavrska Street noong Hulyo 2010. Ang hakbang ay sinalubong ng mga protesta. <ref>{{Cite web |title=Kievers oppose Ivan Mazepa Street's renaming |url=http://photo.ukrinform.ua/eng/current/photo.php?id=337126 |access-date=8 May 2013 |publisher=Photo.ukrinform.ua }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sa Galați (Romania), ang Mazepa ay naaalala sa pangalan ng dalawang gitnang kapitbahayan (Mazepa I at II) at may isang estatwa sa isang parke sa Basarabiei street. <ref name=":0"/> == Pamana ng kultura == {{Notelist}} [[Talaksan:Jean_Louis_Théodore_Géricault_005.jpg|thumb| "Mazeppa" ni Théodore Géricault, batay sa isang episode sa tula ni Byron nang ang batang Mazeppa ay pinarusahan sa pamamagitan ng pagkakatali sa isang ligaw na kabayo.]] Ang mga makasaysayang kaganapan sa buhay ni Mazepa ay nagbigay inspirasyon sa maraming mga akdang pampanitikan at musikal: * [[George Byron, Ika-6 na Barong Byron|Lord Byron]] – ''Mazeppa'', tula (1818) * Alexander Pushkin - ''Poltava'', tula (1828–1829) * [[Victor Hugo]] – ''Mazeppa'', tula (1829) * Juliusz Słowacki – ''Mazeppa'', drama (1840) * [[Franz Liszt]] – ''Mazeppa'', symphonic poem (1851); Transcendental Étude No. 4 . * Marie Grandval – ''[[scores:Mazeppa (Grandval, Clémence de)|Mazeppa]] ,'' opera (1892) * [[Peter Ilyich Tchaikovsky|Pyotr Ilyich Tchaikovsky]] – ''Mazeppa'', opera (1881–1883) * Michael William Balfe – ''The Page'', cantata (1861) * [[Taras Shevchenko]] * Kondraty Ryleyev * Isang Ukrainian-language na pelikula ni Yuri Ilyenko, maluwag na batay sa makasaysayang mga katotohanan at tinatawag na ''[[A Prayer for Hetman Mazepa (film)|Молитва за гетьмана Мазепу]]'' (Molytva za hetmana Mazepu), ay inilabas noong 2002. <ref>{{Cite web |date=15 February 2002 |title=Molitva za getmana Mazepu |url=https://www.imdb.com/title/tt0323279/ |access-date=10 May 2022 |via=IMDb}}</ref> * Ang Italyano na kompositor na si Carlo Pedrotti ay nagsulat ng isang trahedya na opera na pinamagatang Mazeppa noong 1861, na may libretto ni Achille de Lauzieres. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Noong 2009, itinatag ng [[Pangulo ng Ukranya|Pangulo ng Ukraine]], Viktor Yushchenko, ang Krus ni Ivan Mazepa bilang isang parangal para sa tagumpay at serbisyo sa kultura. <ref>{{Cite news |last=Кралюк |first=Петро |date=23 October 2022 |title=Isn't it time to establish state wartime awards in Ukraine? |language=Ukrainian |work=Радіо Свобода |publisher=[[Radio Free Europe]] |url=https://www.radiosvoboda.org/a/derzhavni-nahorody-viyna/32096752.html |access-date=4 October 2023}}</ref> Noong 2020, binigyan ni Pangulong [[Volodymyr Zelenskyy]] ang 54th Mechanized Brigade ng Ukrainian Army ng titulong honorary na "Ivan Mazepa". <ref name="Mazepa54th1682020">{{Cite web |title=Указ Президента України № 168/2020 |url=https://www.president.gov.ua/documents/1682020-33569 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303112544/https://www.president.gov.ua/documents/1682020-33569 |archive-date=3 March 2021 |access-date=6 May 2020}}</ref> Noong 2022 pinangalanan ni Zelenskyy ang isang Ukrainian Navy Ada-class corvette pagkatapos ng Mazepa . <ref name="namedMazepa5862022"/> == Tingnan din == * Hetman's Banner ni Ivan Mazepa * Listahan ng mga pinuno ng Ukrainian * Pamilya Mazepa == Mga Tala == {{Reflist|30em}} == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Bibliograpiya == *   * [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\M\A\MazepaIvan.htm Mazepa] at the Encyclopedia of Ukraine by Oleksander Ohloblyn * [https://web.archive.org/web/20110812185026/http://bokov.net.ua/index.php?pages=1&act=3&id=12748 Ivan Mazepa] * [http://www.mazepa.name/ The Name of Ivan Mazepa] (in Ukrainian) * [http://www.mazepa.name/biograph/mazepa14.html List of churches and monasteries in building of which invested Ivan Mazepa] * Orest Subtelny,"Mazepa, Peter I and the Question of Treason," {[https://www.jstor.org/stable/pdfplus/41035779.pdf?acceptTC=true}] * [http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1424&fuseaction=topics.publications&doc_id=566919&group_id=7718 Re-Fighting the Northern War: The Celebration of the Battle of Poltava in Russia. Tatiana Tairova-Yakovleva, Professor, Department of History, St. Petersburg State University. Author: Joseph Dresen (Kennan Institute)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620182244/http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1424&fuseaction=topics.publications&doc_id=566919&group_id=7718 |date=2010-06-20 }} Archived 20 June 2010 at the Wayback Machine * Velychenko, S. ''[http://historians.in.ua/index.php/doslidzhennya/326-stephen-velychenko-the-battle-of-poltava-and-the-decline-of-cossack-ukraine-in-light-of-russian-and-english-methods-of-rule-in-their-borderlands-1707-1914 The Battle of Poltava and the Decline of Cossack-Ukraine in light of Russian and English methods of rule in their Borderlands (1707–1914)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311025204/http://historians.in.ua/index.php/doslidzhennya/326-stephen-velychenko-the-battle-of-poltava-and-the-decline-of-cossack-ukraine-in-light-of-russian-and-english-methods-of-rule-in-their-borderlands-1707-1914 |date=2016-03-11 }}''. historians.in.ua. 5 July 2012. == Mga panlabas na link == * Tatiana Tairova-Yakovleva. Ivan Mazepa at ang Imperyo ng Russia. McGill-Queens University Press. 2020. ISBN 978-0-2280-0174-4 * Hrushevsky, M. ''Isinalarawan ang kasaysayan ng Ukraine.'' "BAO". Donetsk, 2003.{{ISBN|966-548-571-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/966-548-571-7|966-548-571-7]] * Orest Subtelny, ''The Mazepists: Ukrainian Separatism in the Early Eightenth Century'' (1981). * Thomas M. Prymak, "Voltaire on Mazepa at Early Eighteenth Century Ukraine," ''Canadian Journal of History'', XLVII, 2 (2012), 259–83. * Thomas M. Prymak, "The Cossack Hetman: Ivan Mazepa in History and Legend from Peter to Pushkin," ''The Historian'', LXXVI, 2 (2014), 237–77. * Thomas M. Prymak, “Sino ang Nagkanulo Kanino? O, Sino ang nanatiling Tapat sa Ano? Tsar Peter vs. Hetman Mazepa, " ''Pag-aaral ng Ikalabing-walong Siglo'', LV, 3 (2022), 359-76. {| cellpadding="4" style="clear:both; background-color: white; border-style: solid; border-color:blue; border-width:2px; vertical-align:top; text-align:center; border-collapse: collapse; width:100%; margin-top:3px" | width="25%" |nauna<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Ivan Samoylovych | width="10%" |[[Talaksan:Herb_Viyska_Zaporozkogo_(Alex_K).svg|62x62px]]</img> | width="20%" | '''Hetman ng Zaporizhian Host'''<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> 1687–1709 | width="10%" |[[Talaksan:Herb_Viyska_Zaporozkogo_(Alex_K).svg|62x62px]]</img> | width="25%" | Kapalit<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Ivan Skoropadsky <small>''(sa Hetmanate)''</small><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Pylyp Orlyk <small>''(naka-exile)''</small> |} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Ukranyo]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] hn7txykptds9bq6i4uy3f5inflvq3o6 Bini (grupo) 0 329053 2213845 2206343 2026-06-29T00:43:32Z HannaHanni 151687 2213845 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Bini | image = Bini at Ibalong Festival September 2025.jpg | genre = {{hlist|[[Pinoy pop|P-pop]]|[[:en:Bubblegum music|Bubblegum Pop]]|[[:en:Teen Pop|Teen Pop]]|[[:en:Electronic Dance music|EDM]]}} | landscape = yes | caption = Bini sa 2025 (kaliwa hanggang kanan): Stacey, Aiah, Mikha, Maloi, Gwen, Jhoanna, Sheena and Colet | origin = [[Metro Manila|Manila]], [[Pilipinas]] | years_active = {{start date|2020}}–kasalukuyan | label = {{Flatlist| *[[Star Music]] *[[Star Magic]]}} | current_members = *[[Aiah]] *[[Colet (mang-aawit)|Colet]] *[[Maloi (mang-aawit)|Maloi]] *[[Gwen (mang-aawit)|Gwen]] *[[Stacey (mang-aawit)|Stacey]] *[[Mikha]] *[[Sheena (mang-aawit)|Sheena]] *[[Jhoanna]] }} Ang '''Bini''' (naka-istilo na ''all-caps''; dating '''Star Hunt Academy Girls''' o '''SHA Girls''') ay isang Filipino ''girl group'' na nabuo noong 2019 sa ilalim ng ''Star Hunt Academy'' ng [[ABS-CBN]]. Ang grupo ay binubuo ng walong miyembro: Aiah, Colet, Maloi, Gwen, Stacey, Mikha, Jhoanna, at Sheena. Ang Bini ay opisyal na nag-debut noong Hunyo 11, 2021 sa pamamagitan ng kanilang single na "''Born to Win''", pagkatapos ng dalawang taon na pagsasanay sa ilalim ng Star Hunt Academy.<ref>{{Cite web |date=March 22, 2022 |title=BINI - StarMagic |url=https://www.starmagicph.com/bini/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528155245/https://www.starmagicph.com/bini/ |archive-date=May 28, 2023 |access-date=May 18, 2024 |website=[[Star Magic]]}}</ref> Bago ang kanilang ''debut'', naglabas sila ng ''pre-debut single'' na "''Da Coconut Nut''" noong Nobyembre 2020. Mula noon, nakakuha ng malawakang pagkilala ang grupo at tinawag na "Nation's Girl Group" dahil sa kanilang makabuluhang epekto sa publiko at [[Pinoy pop]]. Sila ang naging unang ''Filipino pop group'' na may pinakamaraming buwanang tagapakinig sa [[Spotify]], at ang unang nanguna sa Billboard's Philippine Songs chart. Noong 2025, nakaipon sila ng isang bilyong ''all-time stream'' sa Spotify. Noong Hunyo 9, 2024, nakapasok ang Bini sa ''Top Artist Global Chart'' sa ''Spotify'' sa ika-193 na puwesto, kung saan sila ang unang Pilipinong grupo na nakamit ang rekord. Ang grupo din ang naging unang Pilipinong grupo na nanguna sa Spotify Philippines' Daily Top Artists chart noong Hunyo 14, kung saan nalagpasan nila si [[Taylor Swift]]. == Pangalan at mga miyembro == [[File:BINI logo.svg|kanan|120px|thumb|Opsiyal logo ng Bini]] Ang pangalan ng grupo ay kinuha mula sa salitang Tagalog na ''binibini'', na nangangahulugang "batang babae", hango sa pananaw ng grupo na "ilangkap ang ideya ng isang modernong Filipina - mabait, mabangis, malaya, at may kaalaman".<ref name=":0">{{Cite web |last=Krishnan |first=Ganiel |date=24 Nobyembre 2020 |title=Kilalanin: P-pop girl group na BINI |trans-title=Get to Know: BINI P-pop girl group |url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/11/24/20/kilalanin-p-pop-girl-group-na-bini |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125010420/https://news.abs-cbn.com/entertainment/11/24/20/kilalanin-p-pop-girl-group-na-bini |archive-date=25 Nobyembre 2020 |access-date=22 Marso 2025 |work=[[ABS-CBN News]] |language=tl}}</ref><ref name="Requintina 2020">{{Cite web |last=Requintina |first=Robert |date=18 Nobyembre 2020 |title=Star Hunt Academy's new rookie girl group 'BINI' takes on the P-Pop scene |url=https://mb.com.ph/2020/11/18/star-hunt-academys-new-rookie-girl-group-bini-takes-on-the-p-pop-scene/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130011827/https://mb.com.ph/2020/11/18/star-hunt-academys-new-rookie-girl-group-bini-takes-on-the-p-pop-scene/ |archive-date=30 Nobyembre 2020 |access-date=22 Marso 2025 |work=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> Ang mga tagahanga ng Bini ay kilala bilang "Bloom(s)", kadalasang inilarawan sa pangkinaugalian bilang BL∞M(S), na may infinity na simbolo na pinalitan ang dalawang O. Ang istilong ito ay hango sa parola ng grupo na "Walo hanggang dulo".<ref>{{cite web |last1=Anoc |first1=Aimee |last2=Cruz |first2=Hazel Jane |date=17 Abril 2024 |title=Get to know the Nation's Girl Group BINI |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/news/20181/get-to-know-the-nations-girl-group-bini/photo/273183/fandom |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806105944/https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/news/20181/get-to-know-the-nations-girl-group-bini/photo |archive-date=6 Agosto 2024 |access-date=23 Marso 2025 |website=[[GMA Entertainment]] |language=en}}</ref> === Mga miyembro === {| class="wikitable sortable" !Pangalan !Posisyon |- |[[Aiah]]<ref name=":1">{{Cite web |title=EXCLUSIVE: Meet The Members Of BINI, As The P-Pop Girl Group Officially Makes Its Debut (Part 1) |url=https://metro.style/people/celebrities/p-pop-bini-part-1-aiah-colet-maloi-gwen/30332 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604225915/https://metro.style/people/celebrities/p-pop-bini-part-1-aiah-colet-maloi-gwen/30332 |archive-date=June 4, 2021 |access-date=June 4, 2021 |website=Metro Style}}</ref> |visual, main rapper, sub vocalist |- |[[Colet (mang-aawit)|Colet]]<ref name=":1" /> |main vocalist, lead rapper, lead dancer |- |Maloi<ref name=":1" /> |main vocalist |- |Gwen<ref name=":1" /> |lead vocalist, lead rapper |- |Stacey<ref name=":1" /> |main rapper, lead dancer, sub vocalist |- |Mikha<ref name=":1" /> |main rapper, lead dancer, visual |- |Jhoanna<ref name=":1" /> |leader, lead vocalist, lead rapper |- |Sheena<ref name=":1" /> |main dancer, sub vocalist, bunso (youngest) |} == Kasaysayan == === 2018–2020: pagbuo, mga ''pre-debut'' ''activity'' === Bilang bahagi ng kanyang paniniwala na "may lugar ang talento ng mga Pilipino sa pandaigdigang entablado", nagkaroon ng ideya si Laurenti Dyogi, Pinuno ng Entertainment Production ng ABS-CBN, na bumuo ng isang ''training camp'' kung saan ang mga kabataang nagnanais na maging mga ''superstar'' ay "maaaring bumuo o higit pang mahasa ang kanilang mga talento."<ref name="SHA12">{{Cite web |last=Bardinas |first=Mary Ann |date=9 Agosto 2020 |title=Star Hunt Academy set to make more P-pop idols shine worldwide |url=https://ent.abs-cbn.com/articles-news/star-hunt-academy-set-to-make-more-p-pop-idols-shine-worldwide-12780 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101060453/https://ent.abs-cbn.com/articles-news/star-hunt-academy-set-to-make-more-p-pop-idols-shine-worldwide-12780 |archive-date=1 Nobyembre 2020 |access-date=22 Marso 2025 |work=ABS-CBN Entertainment |language=en}}</ref> Noong 2018, inilunsad ng ABS-CBN ang ''Star Hunt Academy'' (SHA), na mayroong 250 na nag-audition sa pagitan ng edad na 16 at 19 na taong gulang mula sa buong Pilipinas. Mula sa grupong ito ng mga nag-audition, na may mga rekomendasyon mula sa mga ''talent scout'', napili ang unang hanay ng 12 babae bilang mga SHA trainee. Bagama't sa una ay binalak ni Dyogi na mag-debut ng isang siyam na miyembrong ''idol girl group'', sa kalaunan ay nabawasan ito sa walong babae: [[Aiah|Aiah Arceta]], [[Colet (mang-aawit)|Colet Vergara]], [[Maloi Ricalde]], [[Gwen Apuli]], [[Stacey Sevilleja]], Mikha Lim, [[Jhoanna|Jhoanna Robles]], at [[Sheena Catacutan]].<ref>{{Cite web |date=8 Nobyembre 2020 |title=Make way for BINI — the rookie girl group you should listen to right now |url=https://www.abs-cbn.com/2020/11/8/fresh-scoops/make-way-for-bini-the-rookie-girl-group-you-shou-189582 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322154702/https://www.abs-cbn.com/2020/11/8/fresh-scoops/make-way-for-bini-the-rookie-girl-group-you-shou-189582 |archive-date=22 Marso 2025 |access-date=22 Marso 2025 |website=ABS-CBN Entertainment |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tonelada |first=Rachelle |date=3 Hulyo 2024 |title=Here's A Timeline Of How BINI Paved Their Way To Stardom |url=https://id.summitmedia.com.ph?d=https%3A%2F%2Fwww.cosmo.ph%2Fentertainment%2Ftimeline-of-bini-rise-to-stardom-a6906-20240703-lfrm |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705104307/https://www.cosmo.ph/entertainment/timeline-of-bini-rise-to-stardom-a6906-20240703-lfrm |archive-date=5 Hulyo 2024 |access-date=22 Marso 2025 |website=Cosmopolitan Philippines |language=en-ph}}</ref> Sa walong miyembro, dalawa sa kanila—sina Sheena at Gwen—ay orihinal na ''housemate'' mula sa [[Pinoy Big Brother: Otso]].<ref>{{Cite web |date=4 Enero 2021 |title=BINI, dumaan sa matinding training |trans-title=BINI underwent intensive training |url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/01/04/21/bini-dumaan-sa-matinding-training |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210104070949/https://news.abs-cbn.com/entertainment/01/04/21/bini-dumaan-sa-matinding-training |archive-date=4 Enero 2021 |access-date=22 Marso 2025 |work=[[ABS-CBN News]] |language=tl}}</ref> Nagsanay ang grupo mula 2019 hanggang 2020 sa ilalim ng mga lokal na tagasanay, na kinabibilangan ni Kitchy Molina, ang propesyonal na ''vocal coach'' at dating tagapangulo ng Department of Voice, Music Theater, at Dance sa [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|University of the Philippines College of Music]];<ref>{{Cite web |title=Prof. Katherine Frances Molina |url=https://music.upd.edu.ph/kitchy_molina.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191205075349/https://music.upd.edu.ph/kitchy_molina.html |archive-date=5 Disyembre 2019 |access-date=22 Marso 2025 |website=[[University of the Philippines Diliman|University of the Philippines College of Music]] |language=en}}</ref> ''dance coach'' na si Mickey Perz; at mga tagasanay na Timog Koreano mula sa MU Doctor Academy.<ref name="SHA12" /> Noong Agosto 3, 2019, nag-debut ang grupo bilang mga nagsasanay sa SHA sa ''online pre-show'' ng Pinoy Big Brother: Otso ''Celebr8'' ''at the Big Night''. Nagtanghal sila sa kanilang unang ''mall show'' sa Taguig noong Agosto 15, 2019.<ref>{{Cite web |last=Ricarte |first=Katrina |date=14 Nobyembre 2024 |title=BINI Through the Years: Career Milestones and Highlights |url=https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/bini-career-milestones |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117123541/https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/bini-career-milestones |archive-date=17 Enero 2025 |access-date=22 Marso 2025 |website=The Beat Manila |language=en}}</ref> Kalaunan noong 2019, humarap sila sa isang kaganapan sa [[Pambansang Komisyon sa Kabataan (Pilipinas)|Pambansang Komisyon sa Kabataan]] kung saan sila ay pinangalanang mga ambassador ng kabataan. Lumahok din sila sa pagdiriwang ng pasasalamat ng [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2019]].<ref name="SHA12" /> Noong Mayo 2020, inilabas ni Dyogi sa Twitter ang isang ''performance practice video'' ng grupong kumakanta at sumasayaw sa kantang "Ngiti" nina Young JV at [[Gary Valenciano]] upang ipakita ang kanilang progreso sa pagsasanay. Noong Agosto 2020, lumahok ang grupo sa ikaapat na araw ng Happy Hallyu Day ng Philippine K-pop Convention, at nagtanghal ng mga K-pop ''dance cover'' kabilang ang "In & Out" ng [[Red Velvet]], "How You Like That" ng [[Blackpink]] at "More & More" ng [[Twice]].<ref>{{Cite web |last=Bacani |first=Hannah Angelique |title=Look: New P-pop girl group Bini wows with pre-debut performance |url=https://www.sagisag.com/article/3099/entertainment/look:-new-p-pop-girl-group-bini-wows-with-pre-debut-performance |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124134018/https://www.sagisag.com/article/3099/entertainment/look:-new-p-pop-girl-group-bini-wows-with-pre-debut-performance |archive-date=24 Nobyembre 2020 |access-date=23 Marso 2025 |work=Sagisag |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Seth |first=Rosen |date=16 Setyembre 2020 |title='Happy Hallyu Day 4' Ends The Event With A Massive Korean Culture Showcase |url=https://www.kpopreporter.com/articles/1789/20200916/happy-hallyu-day-4-ends-event-massive-korean-culture-showcase.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009152616/https://www.kpopreporter.com/articles/1789/20200916/happy-hallyu-day-4-ends-event-massive-korean-culture-showcase.htm |archive-date=9 Oktubre 2024 |access-date=22 Marso 2025 |website=Kpop Reporter |language=en-us}}</ref> Para sa ''pre-debut single'' ng Bini, nagtulungan ang MU Doctor Academy at ang Timog Koreanong ''music production group'' na Vo3e para gawan ng ''electropop remake'' ang kanta ng pambansang alagad ng sining na si [[Ryan Cayabyab]] na "Da Coconut Nut." Bilang karagdagan, nakipagtulungan ang MU Doctor Academy sa mga koreograpo na sina Moon Yeon-joo at Kwak Seong-chan, na dating nagtrabaho sa mga ''K-pop group'', upang lumikha ng koreograpia.<ref>{{Cite web |date=8 Nobyembre 2020 |title=Star Hunt Academy launches all-girl Pinoy Pop group Bini |url=https://tribune.net.ph/index.php/2020/11/09/star-hunt-academy-launches-all-girl-pinoy-pop-group-bini/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109034445/https://tribune.net.ph/index.php/2020/11/09/star-hunt-academy-launches-all-girl-pinoy-pop-group-bini/ |archive-date=9 Nobyembre 2020 |access-date=23 Marso 2025 |work=Daily Tribune |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 Abril 2024 |title=BINI looks back on roots with 'Da Coconut Nut' performance |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/2024/4/21/bini-looks-back-on-roots-with-da-coconut-nut-performance-1508 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322162310/https://www.abs-cbn.com/entertainment/2024/4/21/bini-looks-back-on-roots-with-da-coconut-nut-performance-1508 |archive-date=22 Marso 2025 |access-date=23 Marso 2025 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> Noong Nobyembre 6, 2020, pinalabas ang opisyal na ''lyric video'' para sa kanilang remake ng "Da Coconut Nut" sa opisyal na ''YouTube channel'' ng grupo, na sinundan ng opisyal na ''music video'' noong Nobyembre 20.<ref>{{Cite web |date=20 Nobyembre 2020 |title=WATCH: BINI's "Da Coconut Nut" Official Music Video |url=https://ent.abs-cbn.com/videos/watch-binis-da-coconut-official-music-video-bini-tv-294761 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618130618/https://ent.abs-cbn.com/videos/watch-binis-da-coconut-official-music-video-bini-tv-294761 |archive-date=18 Hunyo 2024 |access-date=23 Marso 2025 |work=[[ABS-CBN Entertainment]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 Nobyembre 2020 |title=Da Coconut Nut (Official Lyric Video) |url=https://www.youtube.com/watch?v=k1-xBUX60fs&feature=youtu.be |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201106134852/https://www.youtube.com/watch?v=k1-xBUX60fs&feature=youtu.be |archive-date=6 Nobyembre 2020 |access-date=23 Marso 2025 |website=[[YouTube]] |language=en}}</ref> Noong Nobyembre 21, tinanghal ng Bini ang "Da Coconut Nut" nang live sa unang pagkakataon sa ''noontime variety show'' na [[It's Showtime]], kung saan ito ay tinanggap ng mga manonood.<ref name=":2">{{Cite web |last=Dumaual |first=Miguel |date=24 Nobyembre 2020 |title='Polish and potential': P-pop group Bini wows with 1st live performance, goes viral |url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/11/24/20/polish-and-potential-p-pop-group-bini-wows-with-1st-live-performance-goes-viral |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125001758/https://news.abs-cbn.com/entertainment/11/24/20/polish-and-potential-p-pop-group-bini-wows-with-1st-live-performance-goes-viral |archive-date=25 Nobyembre 2020 |access-date=23 Marso 2025 |work=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> Noong Disyembre 4, 2020, pumirma ng kontrata ang Bini sa [[Star Magic]] at [[Star Music]].<ref name=":12">{{Cite web |last=Dumaual |first=Miguel |date=4 Disyembre 2020 |title=Meet the new faces of Star Magic — and P-pop |url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/12/04/20/meet-the-new-faces-of-star-magic-and-p-pop |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610063844/https://news.abs-cbn.com/entertainment/12/04/20/meet-the-new-faces-of-star-magic-and-p-pop |archive-date=10 Hunyo 2023 |access-date=23 Marso 2025 |work=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> === 2021–2022: Debut; ''Born to Win'' === Naglabas ang Bini ng maraming mga ''teaser'' na humahantong sa kanilang ''debut'', kasama ang kanilang unang opisyal na ''debut teaser'' na inilabas noong Mayo 4, 2021, sa pamamagitan ng isang ''QR code'' na humantong sa isang larawang may nakasulat na "''Are you ready for the Biniverse''?" (Handa ka na ba para sa Biniverse?)<ref name=":7">{{cite web |last=Bodegon |first=Kara |date=4 Mayo 2021 |title=BINI tease official debut:"Are you ready for the BINIverse?" |url=https://www.bandwagon.asia/articles/bini-tease-official-debut-da-coconut-nut-bloom-2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609033903/https://www.bandwagon.asia/articles/bini-tease-official-debut-da-coconut-nut-bloom-2021 |archive-date=9 Hunyo 2021 |access-date=24 Marso 2025 |website=Bandwagon Asia |language=en}}</ref> Sa parehong buwan, inanunsyo ng kanilang ''music label'' na Star Music, ang opisyal na ''debut'' ng grupo sa isang ''single'' na pinamagatang "Born to Win",<ref name=":7" /><ref name="BINIBTW2">{{Cite web |date=4 Mayo 2021 |title=BINI claim their place in P-pop with debut single, 'Born to Win' |url=https://www.bandwagon.asia/articles/bini-release-debut-single-born-to-win-star-music-p-pop-philippines-june-2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806041526/https://www.bandwagon.asia/articles/bini-release-debut-single-born-to-win-star-music-p-pop-philippines-june-2021 |archive-date=6 Agosto 2024 |access-date=24 Marso 2025 |website=Bandwagon Asia |language=en}}</ref> na inilabas noong Hunyo 4.<ref name="runway2">{{Cite web |date=20 Mayo 2021 |title=BINI makes official debut in two-part event on KTX.PH |url=https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/5/20/bini-launch-ktx?lang=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006131824/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/5/20/bini-launch-ktx?lang=en |archive-date=6 Oktubre 2021 |access-date=24 Marso 2025 |work=ABS-CBN Newsroom |language=en}}</ref> Sa parehong araw ng pagpapalabas ng "Born to Win", pinangunahan ng grupo ang unang parte ng kanilang ''debut launch'' na ''Bini: The Runway'', na isinahimpapawid sa pamamagitan ng KTX. Ang kaganapan ay may konseptong pinagsama ang moda at musika, na nagpapakita ng unang opisyal na pampublikong hitsura ng grupo, na may pasadyang mga likha ng Pilipinong taga-disenyo na si Francis Libiran.<ref name="runway2" /> Noong araw ding iyon, isang eksklusibo ang ipinakita ng Pilipinong magasin na Metro sa ''debut'' ni Bini, gayundin ang ''photoshoot'' ng grupong nakasuot ng mga dami na ginawa ni Libiran.<ref name="exclusivepart12">{{Cite web |author1=Renee Nuevo |author2=Sara de los Reyes |date=June 4, 2021 |title=EXCLUSIVE: Meet The Members of BINI, as the P-pop Girl Group Officially Makes Its Debut (Part 1) |url=https://metro.style/people/celebrities/p-pop-bini-part-1-aiah-colet-maloi-gwen/30332 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604225915/https://metro.style/people/celebrities/p-pop-bini-part-1-aiah-colet-maloi-gwen/30332 |archive-date=June 4, 2021 |access-date=October 6, 2021 |work=Metro Style |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author1=Renee Nuevo |author2=Sara de los Reyes |date=June 4, 2021 |title=EXCLUSIVE: Meet The Members of BINI, as the P-pop Girl Group Officially Makes Its Debut (Part 2) |url=https://metro.style/people/celebrities/p-pop-bini-part-2-stacey-mikha-jhoanna-sheena/30333 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006131816/https://metro.style/people/celebrities/p-pop-bini-part-2-stacey-mikha-jhoanna-sheena/30333 |archive-date=October 6, 2021 |access-date=October 6, 2021 |work=Metro Style |language=en}}</ref> Ang ikalawang bahagi ng paglulunsad ng Bini, ''The Showcase'', ay ginanap noong Hunyo 11, 2021 bilang opisyal nilang debut. Nakipag-ugnayan sila sa mga tagahanga at nagtanghal ng isang maliit na concert kung saan inawit nila ang "Da Coconut Nut" at "Born to Win". Nagpakita rin ang grupo ng tatlong pagtatanghal sina Gwen at Sheena ng "Tagu-Taguan" ni KZ Tandingan, sina Colwt, Jhoanna, at Maloi ng "Biyaya" ni Janine Berdin, at sina Aiah, Stacey, at Mikha ng "World War C", isang orihinal na rap na tumatalakay sa pagkakaroon ng lakas sa gitna ng pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas|COVID-19]]. Ipinakita rin sa kaganapan ang mga karanasan ng bawat miyembro at mga kuha mula sa kanilang masisinang pagsasanay sa ''Star Hunt Academy''.<ref>{{Cite web |date=June 15, 2021 |title=Bini 'Born to Win' music video reaches over 400k views on YouTube |url=https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/6/15/binis-born-to-win-music-video-reaches-over-400k?lang=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608192921/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2021/6/15/binis-born-to-win-music-video-reaches-over-400k?lang=en |archive-date=June 8, 2023 |access-date=October 6, 2021 |website=ABS-CBN Newsroom |language=en}}</ref> == Diskograpiya == {{Pangunahin|Diskograpiya ng Bini}} * [[Born to Win (album)|Born to Win]] (2021) * Feel Good (2022) * Flames (2025) == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga banda mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bini (grupo)]] 7vvy2slouedvosyopyldv6upxzregw8 DXWO 0 332431 2213883 2168085 2026-06-29T08:12:07Z Sedustinlizardo10112000 161895 Ayusin 2213883 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Radyo Sincero Pagadian | callsign = DXWO | logo = | city = [[Pagadian]] | area = [[Zamboanga del Sur]] at mga karatig na lugar | branding = 99.9 Radyo Sincero | airdate = 1992 | frequency = 99.9 MHz | format = [[:en:Contemporary MOR|Contemporary MOR]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = | former_names = Power 99 (1992-2016)<br>Radyo BisDak (2016-2026) | network = | owner = [[Times Broadcasting Network Corporation]] | operator = ABJ Broadcasting Services | website = }} Ang '''DXWO''' (99.9 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''99.9 Radyo Sincero''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Times Broadcasting Network Corporation]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa Ariosa Bldg., Jamisola St., [[Pagadian]]. Pinamamahalaan ng ABJ Broadcasting Services<ref>{{cite news |last=Cadion |first=Jong |date=17 February 2016 |title=Broadcast journalist killed in Zamboanga del Sur |work=[[CNN Philippines]] |url=http://nine.cnnphilippines.com/regional/2016/02/17/Broadcast-journalist-Elvis-Ordaniza-killed.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715034402/http://nine.cnnphilippines.com/regional/2016/02/17/Broadcast-journalist-Elvis-Ordaniza-killed.html |archive-date=15 July 2019}}</ref><ref>{{cite news |date=February 18, 2016 |title=Pagadian journalist shot dead |work=[[Manila Standard]] |url=http://manilastandard.net/mobile/article/199605}}</ref><ref>[http://www.radiojinglespro.com/2016/10/04/ex-times-broadcasting-stations-switch-to-music-news-hybrid-format/ Ex Times Broadcasting Stations Switch to Music-News Hybrid Format]</ref> == Mga pangyayari == Noong Setyembre 13, 2000, bandang alas-7:00 ng gabi, may naganap na pagsabog, na tila sanhi ng isang bomba, malapit sa pintuan ng himpilan, na noon ay nasa ikaapat na palapag ng Aderico Optical Building.<ref>{{Cite news |last=[[Pacific Media Watch]] – Pasifik Nius |date=September 20, 2000 |title=Philippines Radio Station Bombed |work=[[Scoop (website)|Scoop]] |location= |url=https://m.scoop.co.nz/stories/WO0009/S00191/philippines-radio-station-bombed.htm |access-date=May 4, 2024}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Pagadian Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Zamboanga del Sur]] 8wypr5bargckup8jhqusicpyx5n9fip 2213884 2213883 2026-06-29T08:27:04Z Sedustinlizardo10112000 161895 /* Mga pangyayari */ Fixed 2213884 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Radyo Sincero Pagadian | callsign = DXWO | logo = | city = [[Pagadian]] | area = [[Zamboanga del Sur]] at mga karatig na lugar | branding = 99.9 Radyo Sincero | airdate = 1992 | frequency = 99.9 MHz | format = [[:en:Contemporary MOR|Contemporary MOR]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = | former_names = Power 99 (1992-2016)<br>Radyo BisDak (2016-2026) | network = | owner = [[Times Broadcasting Network Corporation]] | operator = ABJ Broadcasting Services | website = }} Ang '''DXWO''' (99.9 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''99.9 Radyo Sincero''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Times Broadcasting Network Corporation]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa Ariosa Bldg., Jamisola St., [[Pagadian]]. Pinamamahalaan ng ABJ Broadcasting Services<ref>{{cite news |last=Cadion |first=Jong |date=17 February 2016 |title=Broadcast journalist killed in Zamboanga del Sur |work=[[CNN Philippines]] |url=http://nine.cnnphilippines.com/regional/2016/02/17/Broadcast-journalist-Elvis-Ordaniza-killed.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715034402/http://nine.cnnphilippines.com/regional/2016/02/17/Broadcast-journalist-Elvis-Ordaniza-killed.html |archive-date=15 July 2019}}</ref><ref>{{cite news |date=February 18, 2016 |title=Pagadian journalist shot dead |work=[[Manila Standard]] |url=http://manilastandard.net/mobile/article/199605}}</ref><ref>[http://www.radiojinglespro.com/2016/10/04/ex-times-broadcasting-stations-switch-to-music-news-hybrid-format/ Ex Times Broadcasting Stations Switch to Music-News Hybrid Format]</ref> == Mga pangyayari == Noong Setyembre 13, 2000, bandang alas-7:00 ng gabi, may naganap na pagsabog, na tila sanhi ng isang bomba, malapit sa pintuan ng himpilan, na noon ay nasa ikaapat na palapag ng Aderico Optical Building.<ref>{{Cite news |last=[[Pacific Media Watch]] – Pasifik Nius |date=September 20, 2000 |title=Philippines Radio Station Bombed |work=[[Scoop (website)|Scoop]] |location= |url=https://m.scoop.co.nz/stories/WO0009/S00191/philippines-radio-station-bombed.htm |access-date=May 4, 2024}}</ref>Noong Mayo 10, 2026, paalam sa Radyo BisDak Pagadian nakalipas 10 na taon. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Pagadian Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Zamboanga del Sur]] j1rui236o7cjtdlahnzx863kc0ylr90 Matataas na uri 0 332865 2213826 2150819 2026-06-28T21:29:39Z Glennznl 73709 2213826 wikitext text/x-wiki Sa mga modernong lipunan, ang '''matataas na uri''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''upper class'') ay binubuo ng mga taong may pinakamataas na katayuang panlipunan, kadalasan ay ang pinakamayayamang miyembro ng [[uring panlipunan]], at may pinakamatinding kapangyarihang pampulitika. <ref>{{Cite news |last=Bartels |first=Larry |date=8 April 2014 |title=Rich people rule! |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2014/04/08/rich-people-rule/ |url-status=live |access-date=17 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417061617/https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2014/04/08/rich-people-rule/ |archive-date=17 April 2016}}</ref> Ang matataas na uri ay kilala dahil sa kanilang napakalaking yaman na ipinapasa mula sa isang henerasyon patungo sa susunod. Sila ay nagtataglay ng malaking yaman at kapangyarihan na patuloy na nananatili sa kanilang pamilya sa loob ng mahabang panahon.<ref>{{Cite book |last=Akhbar-Williams |first=Tahira |author-link=Tahira Akhbar-Williams |title=Encyclopedia of African American Popular Culture, Volume 1 |publisher=ABC-CLIO |year=2010 |isbn=978-0-313-35796-1 |editor-last=Smith, Jessie C. |page=322 |chapter=Class Structure |access-date=29 October 2015 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=10rEGSIItjgC&pg=PA322 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121144331/https://books.google.com/books?id=10rEGSIItjgC&pg=PA322 |archive-date=21 November 2015 |url-status=live}}</ref> Bago ang ika-20 siglo, ang diin ay nasa [[Aristokrasya|''aristokrasya'']], na binibigyang-diin ang mga henerasyon ng minanang marangal na katayuan, hindi lamang kamakailang kayamanan. <ref>{{Cite book |last=Gregory Mantsios |author-link=Gregory Mantsios |title=Race, class, and gender in the United States: an integrated study |url=https://archive.org/details/raceclassgenderi0000unse_8th |date=2010 |publisher=Worth Publishers |isbn=978-1-4292-1788-0 |editor-last=Rothenberg |editor-first=Paula S. |edition=8th |location=New York |page=[https://archive.org/details/raceclassgenderi0000unse_8th/page/n202 179] |chapter=Class in America – 2009}}</ref> Dahil ang mga nakatataas na uri ng isang lipunan ay maaaring hindi na mamuno sa lipunang kanilang ginagalawan, sila ay madalas na tinutukoy bilang ang mga [[lumang yaman]] na uri. Ang mga ito ay kadalasang may ibang kultura kumpara sa mga [[bagong yaman]] na gitnang uri, na kadalasan ay nangingibabaw sa pampublikong buhay sa mga modernong demokrasya. Ayon sa tradisyunal na pananaw ng mga nakatataas na uri, kahit gaano pa kayaman o kasikat ang isang tao mula sa pangkaraniwang pamilya, hindi siya magiging bahagi ng mataas na uri. Kailangang ipanganak siya sa isang pamilya na kabilang sa mataas na uri at lumaki sa isang paraan na naiintindihan at isinasabuhay ang mga halaga, tradisyon, at pamantayang pangkultura ng mataas na uri. Ang salitang "mataas na uri" ay madalas na ginagamit kasama ng mga terminong "upper-middle class" ([[nakakaangat na gitnang uri]]), "middle class" ([[gitnang uri]]), at "working class" ([[Manggagawang uri|uring manggagawa]]) bilang bahagi ng isang sistema ng paghahati-hati ng lipunan batay sa katayuang panlipunan. == Makasaysayang kahulugan == [[File:Retrato_de_familia_Fagoaga_Arozqueta_-_Anónimo_ca.1730.jpg|thumb|344x344px|Ang larawan ng pamilyang Fagoaga Arozqueta na kabilang sa mataas na uri ng lipunan sa Mexico City noong panahon ng New Spain (bagong Espanya), na kilala ngayon bilang Mexico, noong bandang 1730. Ang pintor na gumawa ng kanilang larawan ay hindi kilala. ]] Sa kasaysayan sa ilang kultura, ang mga miyembro ng mataas na uri ay hindi kailangan magtrabaho dahil sila ay sinusuportahan ng kanilang mga pamumuhunan o minanang yaman, tulad ng mga ari-arian. Gayunpaman, maaaring mas kaunti ang kanilang aktwal na pera kumpara sa mga mangangalakal. <ref>{{Cite news |year=2011 |title=How should we define working class, middle class and upper class? |work=[[The Guardian]] |publisher=[[Guardian News and Media Limited]] |url=https://www.theguardian.com/notesandqueries/query/0,5753,-1257,00.html |url-status=live |access-date=15 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915121855/https://www.theguardian.com/notesandqueries/query/0,5753,-1257,00.html |archive-date=15 September 2018}}</ref> Ang mataas na uri ay karaniwang nakabatay sa posisyon ng pamilya sa lipunan, hindi sa sariling mga nagawa o kayamanan. Karamihan sa mga miyembro ng mataas na uri ay aristokrata, naghaharing pamilya, may titulo o ranggo, at mga pinuno ng relihiyon. Ang kanilang katayuan ay namamana at sa kasaysayan, hindi madalas nagbabago ang kanilang posisyon sa lipunan. [[File:Baile_del_Santiago_antiguo.jpg|thumb|Ang Bola sa kolonyal na Chile ni Pedro Subercaseaux. Sa mga [[Imperyong Kastila|kolonyang Amerikano ng Espanya]], ang mga nakatataas na uri ay binubuo ng mga Europeo at mga Espanyol na ipinanganak sa Amerika at sila ay labis na naapektuhan ng mga uso sa Europa ]] Sa maraming bansa, ang terminong 'mataas na uri' ay malapit na nauugnay sa minanang pagmamay-ari ng lupa. Sa maraming lipunan bago ang industriyalisasyon, ang kapangyarihang pampulitika ay kadalasang nasa kamay ng mga may-ari ng lupa, kahit na walang legal na hadlang para sa ibang mga uri ng tao na magmay-ari ng lupa. Ang mga may-ari ng lupa sa mataas na uri sa Europa ay kadalasan ding mga may titulo na maharlika, bagama't hindi laging ganoon sa lahat ng bansa. Ang pagkakaroon ng mga titulo ng maharlika ay nagkakaiba-iba depende sa bansa. May ilang mataas na uri na walang titulo, katulad ng [[Szlachta]] sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]]. <ref>{{Cite journal |last=Skwarczyński |first=Paweł |date=June 1956 |title=The Problem of Feudalism in Poland up to the Beginning of the 16th Century |journal=[[The Slavonic and East European Review]] |location=Salisbury House, Station Road, [[Cambridge]], [[Cambridgeshire|Cambridgeshire county]], [[England|ENGLAND]] |publisher=[[Modern Humanities Research Association]] |volume=34 |issue=83 |page=302 |jstor=4204744 |quote=In 1459 [[Ostroróg family|Ostroróg]] submitted a memorandum to the parliament (sejm), suggesting that the [[Voivodes of the Polish–Lithuanian Commonwealth|palatines, or provincial governors]], should be given the title of prince and their sons the titles of barons and counts. The title of count was suggested by him for a [[Castellans of the Polish–Lithuanian Commonwealth|castellanus]]. But all these suggestions were not accepted.}}</ref> == Mga sanggunian == qo7ucdwdcxci0exeh3v5u1z4ebvl9yg 2213827 2213826 2026-06-28T21:29:52Z Glennznl 73709 added [[Category:Lipunan]] using [[WP:HC|HotCat]] 2213827 wikitext text/x-wiki Sa mga modernong lipunan, ang '''matataas na uri''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''upper class'') ay binubuo ng mga taong may pinakamataas na katayuang panlipunan, kadalasan ay ang pinakamayayamang miyembro ng [[uring panlipunan]], at may pinakamatinding kapangyarihang pampulitika. <ref>{{Cite news |last=Bartels |first=Larry |date=8 April 2014 |title=Rich people rule! |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2014/04/08/rich-people-rule/ |url-status=live |access-date=17 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417061617/https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2014/04/08/rich-people-rule/ |archive-date=17 April 2016}}</ref> Ang matataas na uri ay kilala dahil sa kanilang napakalaking yaman na ipinapasa mula sa isang henerasyon patungo sa susunod. Sila ay nagtataglay ng malaking yaman at kapangyarihan na patuloy na nananatili sa kanilang pamilya sa loob ng mahabang panahon.<ref>{{Cite book |last=Akhbar-Williams |first=Tahira |author-link=Tahira Akhbar-Williams |title=Encyclopedia of African American Popular Culture, Volume 1 |publisher=ABC-CLIO |year=2010 |isbn=978-0-313-35796-1 |editor-last=Smith, Jessie C. |page=322 |chapter=Class Structure |access-date=29 October 2015 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=10rEGSIItjgC&pg=PA322 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121144331/https://books.google.com/books?id=10rEGSIItjgC&pg=PA322 |archive-date=21 November 2015 |url-status=live}}</ref> Bago ang ika-20 siglo, ang diin ay nasa [[Aristokrasya|''aristokrasya'']], na binibigyang-diin ang mga henerasyon ng minanang marangal na katayuan, hindi lamang kamakailang kayamanan. <ref>{{Cite book |last=Gregory Mantsios |author-link=Gregory Mantsios |title=Race, class, and gender in the United States: an integrated study |url=https://archive.org/details/raceclassgenderi0000unse_8th |date=2010 |publisher=Worth Publishers |isbn=978-1-4292-1788-0 |editor-last=Rothenberg |editor-first=Paula S. |edition=8th |location=New York |page=[https://archive.org/details/raceclassgenderi0000unse_8th/page/n202 179] |chapter=Class in America – 2009}}</ref> Dahil ang mga nakatataas na uri ng isang lipunan ay maaaring hindi na mamuno sa lipunang kanilang ginagalawan, sila ay madalas na tinutukoy bilang ang mga [[lumang yaman]] na uri. Ang mga ito ay kadalasang may ibang kultura kumpara sa mga [[bagong yaman]] na gitnang uri, na kadalasan ay nangingibabaw sa pampublikong buhay sa mga modernong demokrasya. Ayon sa tradisyunal na pananaw ng mga nakatataas na uri, kahit gaano pa kayaman o kasikat ang isang tao mula sa pangkaraniwang pamilya, hindi siya magiging bahagi ng mataas na uri. Kailangang ipanganak siya sa isang pamilya na kabilang sa mataas na uri at lumaki sa isang paraan na naiintindihan at isinasabuhay ang mga halaga, tradisyon, at pamantayang pangkultura ng mataas na uri. Ang salitang "mataas na uri" ay madalas na ginagamit kasama ng mga terminong "upper-middle class" ([[nakakaangat na gitnang uri]]), "middle class" ([[gitnang uri]]), at "working class" ([[Manggagawang uri|uring manggagawa]]) bilang bahagi ng isang sistema ng paghahati-hati ng lipunan batay sa katayuang panlipunan. == Makasaysayang kahulugan == [[File:Retrato_de_familia_Fagoaga_Arozqueta_-_Anónimo_ca.1730.jpg|thumb|344x344px|Ang larawan ng pamilyang Fagoaga Arozqueta na kabilang sa mataas na uri ng lipunan sa Mexico City noong panahon ng New Spain (bagong Espanya), na kilala ngayon bilang Mexico, noong bandang 1730. Ang pintor na gumawa ng kanilang larawan ay hindi kilala. ]] Sa kasaysayan sa ilang kultura, ang mga miyembro ng mataas na uri ay hindi kailangan magtrabaho dahil sila ay sinusuportahan ng kanilang mga pamumuhunan o minanang yaman, tulad ng mga ari-arian. Gayunpaman, maaaring mas kaunti ang kanilang aktwal na pera kumpara sa mga mangangalakal. <ref>{{Cite news |year=2011 |title=How should we define working class, middle class and upper class? |work=[[The Guardian]] |publisher=[[Guardian News and Media Limited]] |url=https://www.theguardian.com/notesandqueries/query/0,5753,-1257,00.html |url-status=live |access-date=15 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915121855/https://www.theguardian.com/notesandqueries/query/0,5753,-1257,00.html |archive-date=15 September 2018}}</ref> Ang mataas na uri ay karaniwang nakabatay sa posisyon ng pamilya sa lipunan, hindi sa sariling mga nagawa o kayamanan. Karamihan sa mga miyembro ng mataas na uri ay aristokrata, naghaharing pamilya, may titulo o ranggo, at mga pinuno ng relihiyon. Ang kanilang katayuan ay namamana at sa kasaysayan, hindi madalas nagbabago ang kanilang posisyon sa lipunan. [[File:Baile_del_Santiago_antiguo.jpg|thumb|Ang Bola sa kolonyal na Chile ni Pedro Subercaseaux. Sa mga [[Imperyong Kastila|kolonyang Amerikano ng Espanya]], ang mga nakatataas na uri ay binubuo ng mga Europeo at mga Espanyol na ipinanganak sa Amerika at sila ay labis na naapektuhan ng mga uso sa Europa ]] Sa maraming bansa, ang terminong 'mataas na uri' ay malapit na nauugnay sa minanang pagmamay-ari ng lupa. Sa maraming lipunan bago ang industriyalisasyon, ang kapangyarihang pampulitika ay kadalasang nasa kamay ng mga may-ari ng lupa, kahit na walang legal na hadlang para sa ibang mga uri ng tao na magmay-ari ng lupa. Ang mga may-ari ng lupa sa mataas na uri sa Europa ay kadalasan ding mga may titulo na maharlika, bagama't hindi laging ganoon sa lahat ng bansa. Ang pagkakaroon ng mga titulo ng maharlika ay nagkakaiba-iba depende sa bansa. May ilang mataas na uri na walang titulo, katulad ng [[Szlachta]] sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]]. <ref>{{Cite journal |last=Skwarczyński |first=Paweł |date=June 1956 |title=The Problem of Feudalism in Poland up to the Beginning of the 16th Century |journal=[[The Slavonic and East European Review]] |location=Salisbury House, Station Road, [[Cambridge]], [[Cambridgeshire|Cambridgeshire county]], [[England|ENGLAND]] |publisher=[[Modern Humanities Research Association]] |volume=34 |issue=83 |page=302 |jstor=4204744 |quote=In 1459 [[Ostroróg family|Ostroróg]] submitted a memorandum to the parliament (sejm), suggesting that the [[Voivodes of the Polish–Lithuanian Commonwealth|palatines, or provincial governors]], should be given the title of prince and their sons the titles of barons and counts. The title of count was suggested by him for a [[Castellans of the Polish–Lithuanian Commonwealth|castellanus]]. But all these suggestions were not accepted.}}</ref> == Mga sanggunian == [[Kategorya:Lipunan]] 2sabeblbvpvbljz08nhmglztxujx7dp Alexandra Eala 0 334071 2213804 2213595 2026-06-28T16:26:03Z Tabilay 153890 /* Kahon ng Impormasyon (Pagbabago noong Hunyo 29, 2026) */ 2213804 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125 |highestsinglesranking = Blg. 29 (Marso 16, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (Hunyo 29, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = Blg. 88 (Mayo 4, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (Hunyo 29, 2026) |updated = Hunyo 29, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> == Taunang ranggo ng WTA == Mula 2021 hanggang 2025, makikita ang malinaw na pagbaba ng bilang ng panalo ni Alexandra Eala sa parehong isahan at dalawahan. Noong 2021, nagtala siya ng pinakamataas na rekord na 529 panalo sa isahan at 780 sa dalawahan, ngunit taon-taon ay bumaba ang mga bilang na ito: 219 at 594 noong 2022, 205 at 436 noong 2023, 158 at 239 noong 2024, at umabot na lamang sa 50 at 161 pagsapit ng 2025. Ang pagkahilig na ito ay nagpapahiwatig ng pagbabago sa kanyang pagganap at posibleng mas nakatuon siya sa piling mga torneo at mas mataas na antas ng kompetisyon kaysa sa dami ng laban.<ref name="WTA-AE" /> == Mga torneyong sinalihan ni Eala == Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] q0emxzoq226olfplaxtgzrf9qiys9ye 2213880 2213804 2026-06-29T07:59:50Z Tabilay 153890 /* Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan */ 2213880 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125 |highestsinglesranking = Blg. 29 (Marso 16, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (Hunyo 29, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = Blg. 88 (Mayo 4, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (Hunyo 29, 2026) |updated = Hunyo 29, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> == Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan == === Isahan (Singles) === {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 1R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | 2R | – |} === Babaeng-Doble (Women’s Doubles) === {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 2R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | – | – |} == Taunang ranggo ng WTA == Mula 2021 hanggang 2025, makikita ang malinaw na pagbaba ng bilang ng panalo ni Alexandra Eala sa parehong isahan at dalawahan. Noong 2021, nagtala siya ng pinakamataas na rekord na 529 panalo sa isahan at 780 sa dalawahan, ngunit taon-taon ay bumaba ang mga bilang na ito: 219 at 594 noong 2022, 205 at 436 noong 2023, 158 at 239 noong 2024, at umabot na lamang sa 50 at 161 pagsapit ng 2025. Ang pagkahilig na ito ay nagpapahiwatig ng pagbabago sa kanyang pagganap at posibleng mas nakatuon siya sa piling mga torneo at mas mataas na antas ng kompetisyon kaysa sa dami ng laban.<ref name="WTA-AE" /> == Mga torneyong sinalihan ni Eala == Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] gg2blj4j6ap2ap024q8wv5l2vs1aeft 2213886 2213880 2026-06-29T09:06:59Z Tabilay 153890 /* Taunang ranggo ng WTA */ 2213886 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125 |highestsinglesranking = Blg. 29 (Marso 16, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (Hunyo 29, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = Blg. 88 (Mayo 4, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (Hunyo 29, 2026) |updated = Hunyo 29, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> == Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan == === Isahan (Singles) === {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 1R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | 2R | – |} === Babaeng-Doble (Women’s Doubles) === {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 2R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | – | – |} == Taunang ranggo ng WTA == == Mga Posisyon sa [[Women's Tennis Association|WTA]]-ranggo == Posisyon sa pagtatapos ng bawat season: {| class="wikitable" style="text-align:right;" !width="70"| Taon !!width="70"| Ranggo<br />Isahan (Singles) !!width="70"| Ranggo<br />Doble (Doubles) |- |style="text-align:center;"| 2021 || 529 || 780 |- |style="text-align:center;"| 2022 || 219 || 594 |- |style="text-align:center;"| 2023 || 205 || 436 |- |style="text-align:center;"| 2024 || 158 || 230 |- |style="text-align:center;"| 2025 || 50 || 161 |} Mula 2021 hanggang patuloy na bumaba ang ranggo ni Alexandra Eala sa isahan (529 → 50) at dobleng kategorya (780 → 161), na nagpapakita ng pagbabago sa kanyang pagganap at pokus sa mas piling torneo.<ref name="WTA-AE" /> == Mga torneyong sinalihan ni Eala == Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] kq9lephtay2iyeyt90imb3ye8q4z62i 2213887 2213886 2026-06-29T09:07:40Z Tabilay 153890 2213887 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125 |highestsinglesranking = Blg. 29 (Marso 16, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (Hunyo 29, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = Blg. 88 (Mayo 4, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (Hunyo 29, 2026) |updated = Hunyo 29, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> == Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan == === Isahan (Singles) === {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 1R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | 2R | – |} === Babaeng-Doble (Women’s Doubles) === {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 2R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | – | – |} == Taunang ranggo ng WTA == Posisyon sa pagtatapos ng bawat season: {| class="wikitable" style="text-align:right;" !width="70"| Taon !!width="70"| Ranggo<br />Isahan (Singles) !!width="70"| Ranggo<br />Doble (Doubles) |- |style="text-align:center;"| 2021 || 529 || 780 |- |style="text-align:center;"| 2022 || 219 || 594 |- |style="text-align:center;"| 2023 || 205 || 436 |- |style="text-align:center;"| 2024 || 158 || 230 |- |style="text-align:center;"| 2025 || 50 || 161 |} Mula 2021 hanggang patuloy na bumaba ang ranggo ni Alexandra Eala sa isahan (529 → 50) at dobleng kategorya (780 → 161), na nagpapakita ng pagbabago sa kanyang pagganap at pokus sa mas piling torneo.<ref name="WTA-AE" /> == Mga torneyong sinalihan ni Eala == Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] ku7sv5z5pxkx7hz8lc5k87ua1tdt1na 2213888 2213887 2026-06-29T09:08:38Z Tabilay 153890 2213888 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125 |highestsinglesranking = Blg. 29 (Marso 16, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (Hunyo 29, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = Blg. 88 (Mayo 4, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (Hunyo 29, 2026) |updated = Hunyo 29, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> == Taunang ranggo ng WTA == Posisyon sa pagtatapos ng bawat season: {| class="wikitable" style="text-align:right;" !width="70"| Taon !!width="70"| Ranggo<br />Isahan (Singles) !!width="70"| Ranggo<br />Doble (Doubles) |- |style="text-align:center;"| 2021 || 529 || 780 |- |style="text-align:center;"| 2022 || 219 || 594 |- |style="text-align:center;"| 2023 || 205 || 436 |- |style="text-align:center;"| 2024 || 158 || 230 |- |style="text-align:center;"| 2025 || 50 || 161 |} Mula 2021 hanggang patuloy na bumaba ang ranggo ni Alexandra Eala sa isahan (529 → 50) at dobleng kategorya (780 → 161), na nagpapakita ng pagbabago sa kanyang pagganap at pokus sa mas piling torneo.<ref name="WTA-AE" /> == Mga torneyong sinalihan ni Eala == Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] p8vuqupmos7ztuaf8ukjozymsxh1ztz 2213889 2213888 2026-06-29T09:09:13Z Tabilay 153890 2213889 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125 |highestsinglesranking = Blg. 29 (Marso 16, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (Hunyo 29, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = Blg. 88 (Mayo 4, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (Hunyo 29, 2026) |updated = Hunyo 29, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> == Taunang ranggo ng WTA == Posisyon sa pagtatapos ng bawat season: {| class="wikitable" style="text-align:right;" !width="70"| Taon !!width="70"| Ranggo<br />Isahan (Singles) !!width="70"| Ranggo<br />Doble (Doubles) |- |style="text-align:center;"| 2021 || 529 || 780 |- |style="text-align:center;"| 2022 || 219 || 594 |- |style="text-align:center;"| 2023 || 205 || 436 |- |style="text-align:center;"| 2024 || 158 || 230 |- |style="text-align:center;"| 2025 || 50 || 161 |} Mula 2021 hanggang patuloy na bumaba ang ranggo ni Alexandra Eala sa isahan (529 → 50) at dobleng kategorya (780 → 161), na nagpapakita ng pagbabago sa kanyang pagganap at pokus sa mas piling torneo.<ref name="WTA-AE" /> == Mga torneyong sinalihan ni Eala == Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> === Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan === ==== Isahan (Singles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 1R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | 2R | – |} ==== Babaeng-Doble (Women’s Doubles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 2R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | – | – |} ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 6eacef9dyzsz3vip0a9yhm065qeiukq 2213890 2213889 2026-06-29T09:09:41Z Tabilay 153890 2213890 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125 |highestsinglesranking = Blg. 29 (Marso 16, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (Hunyo 29, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = Blg. 88 (Mayo 4, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (Hunyo 29, 2026) |updated = Hunyo 29, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> == Mga torneyong sinalihan ni Eala == Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> === Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan === ==== Isahan (Singles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 1R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | 2R | – |} ==== Babaeng-Doble (Women’s Doubles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 2R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | – | – |} ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 0ly343b7zvkf7hr46ksm30mc4s4x9vn 2213892 2213890 2026-06-29T09:10:26Z Tabilay 153890 2213892 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125 |highestsinglesranking = Blg. 29 (Marso 16, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (Hunyo 29, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = Blg. 88 (Mayo 4, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (Hunyo 29, 2026) |updated = Hunyo 29, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> === Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan === ==== Isahan (Singles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 1R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | 2R | – |} ==== Babaeng-Doble (Women’s Doubles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 2R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | – | – |} ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] orh64hau96obnwg10vno5xw3hxn5yn2 2213893 2213892 2026-06-29T09:11:23Z Tabilay 153890 2213893 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125 |highestsinglesranking = Blg. 29 (Marso 16, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (Hunyo 29, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = Blg. 88 (Mayo 4, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (Hunyo 29, 2026) |updated = Hunyo 29, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> === Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan === ==== Isahan (Singles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 1R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | 2R | – |} ==== Babaeng-Doble (Women’s Doubles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 2R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | – | – |} ==== Taunang ranggo ng WTA ==== Posisyon sa pagtatapos ng bawat season: {| class="wikitable" style="text-align:right;" !width="70"| Taon !!width="70"| Ranggo<br />Isahan (Singles) !!width="70"| Ranggo<br />Doble (Doubles) |- |style="text-align:center;"| 2021 || 529 || 780 |- |style="text-align:center;"| 2022 || 219 || 594 |- |style="text-align:center;"| 2023 || 205 || 436 |- |style="text-align:center;"| 2024 || 158 || 230 |- |style="text-align:center;"| 2025 || 50 || 161 |} Mula 2021 hanggang patuloy na bumaba ang ranggo ni Alexandra Eala sa isahan (529 → 50) at dobleng kategorya (780 → 161), na nagpapakita ng pagbabago sa kanyang pagganap at pokus sa mas piling torneo.<ref name="WTA-AE" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] l6vh9mfxobcqjkt32ix3gzvz4wdrki2 2213894 2213893 2026-06-29T09:11:49Z Tabilay 153890 /* Taunang ranggo ng WTA */ 2213894 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125 |highestsinglesranking = Blg. 29 (Marso 16, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (Hunyo 29, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 0 |highestdoublesranking = Blg. 88 (Mayo 4, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (Hunyo 29, 2026) |updated = Hunyo 29, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> === Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan === ==== Isahan (Singles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 1R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | 2R | – |} ==== Babaeng-Doble (Women’s Doubles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 2R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | – | – |} === Taunang ranggo ng WTA === Posisyon sa pagtatapos ng bawat season: {| class="wikitable" style="text-align:right;" !width="70"| Taon !!width="70"| Ranggo<br />Isahan (Singles) !!width="70"| Ranggo<br />Doble (Doubles) |- |style="text-align:center;"| 2021 || 529 || 780 |- |style="text-align:center;"| 2022 || 219 || 594 |- |style="text-align:center;"| 2023 || 205 || 436 |- |style="text-align:center;"| 2024 || 158 || 230 |- |style="text-align:center;"| 2025 || 50 || 161 |} Mula 2021 hanggang patuloy na bumaba ang ranggo ni Alexandra Eala sa isahan (529 → 50) at dobleng kategorya (780 → 161), na nagpapakita ng pagbabago sa kanyang pagganap at pokus sa mas piling torneo.<ref name="WTA-AE" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 2orty0rev9nsi09ixs1o85xhzu2a24a 2213895 2213894 2026-06-29T09:20:36Z Tabilay 153890 2213895 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 29 (ika 16 ng Marso, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (ika 29 ng Hunyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (ika 29 ng Hunyo, 2026) |updated = ika 29 ng Hunyo, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> === Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan === ==== Isahan (Singles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 1R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | 2R | – |} ==== Babaeng-Doble (Women’s Doubles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 2R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | – | – |} === Taunang ranggo ng WTA === Posisyon sa pagtatapos ng bawat season: {| class="wikitable" style="text-align:right;" !width="70"| Taon !!width="70"| Ranggo<br />Isahan (Singles) !!width="70"| Ranggo<br />Doble (Doubles) |- |style="text-align:center;"| 2021 || 529 || 780 |- |style="text-align:center;"| 2022 || 219 || 594 |- |style="text-align:center;"| 2023 || 205 || 436 |- |style="text-align:center;"| 2024 || 158 || 230 |- |style="text-align:center;"| 2025 || 50 || 161 |} Mula 2021 hanggang patuloy na bumaba ang ranggo ni Alexandra Eala sa isahan (529 → 50) at dobleng kategorya (780 → 161), na nagpapakita ng pagbabago sa kanyang pagganap at pokus sa mas piling torneo.<ref name="WTA-AE" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] lmtub03wpbadsawm2jmkpls2eu1345i 2213898 2213895 2026-06-29T09:31:34Z Tabilay 153890 /* Mga Tala */ 2213898 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |residence = [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas<br>[[Mallorca]], Espanya |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|$]] 2,235,123 |singlesrecord = {{tennis record|won=221|lost=134}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 29 (ika 16 ng Marso, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 32 (ika 29 ng Hunyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=48}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 126 (ika 29 ng Hunyo, 2026) |updated = ika 29 ng Hunyo, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 1R (2025) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Ingles: /iːˈɑːlɑː/<br> /iː/ = "ii" gaya ng sa ''see''; /ˈɑː/ = diin na "ah" gaya ng sa ''father''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɑː/ = mahaba na "ah" gaya ng sa ''spa''. <br> Binibigkas bilang ''ii-AH-lah'' <br><br> Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/<br> /ɛ/ = "eh" gaya ng sa ''bed''; /ˈja/ = diin na "ya" gaya ng sa ''yard''; /l/ = "l" gaya ng sa ''light''; /ɐ/ = maikling "uh/ah" tunog, katulad ng huling patinig sa ''sofa'' o ''comma''. <br> Binibigkas bilang ''eh-YA-lah''}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod ng Quezon]]) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng [[Tennis|tenis]]. Naabot niya ang pinakamataas na puwesto sa kanyang karera sa isahan (''singles''), bilang ika-29 sa mundo ayon sa WTA noong Marso 16, 2026, na naging dahilan upang siya ang pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan ng Paligsahang WTA. Nagwagi siya ng mga titulong dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open ng 2020 at French Open ng 2021, at isahan sa US Open ng 2022. Mayroon siyang limang pangisahan at tatlong pangdalawahan na titulo sa circuitong ITF, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open WTA 1000, final sa Eastbourne Open WTA 250, at dalawang kampeonato sa Guadalajara Open 2025 at Birmingham Open 2026 parehong WTA 125. == Maagang buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |publisher=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom hanggang 2024 at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1985|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 1985]]. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating tagapangulo ng Komisyon sa Isports ng Pilipinas at komisyoner ng [[Philippine Basketball Association]],<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cordero |first=Abac |date=Agosto 30, 2022 |title=Noli Eala named new Philippine Sports Commission chairman |url=https://www.philstar.com/sports/2022/08/30/2206206/noli-eala-named-new-philippine-sports-commission-chairman |access-date=Nobyembre 5, 2025 |work=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> at ang tagadisenyo ng moda na si Rhett Eala.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=[[GMA News]] |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State Nittany Lions mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |date=Marso 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |website=Philippine Entertainment Portal|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat,<ref>{{cite news |last1=Hilotin |title=Alex Eala: Rapid rise in tennis rankings, what's next? |url=https://gulfnews.com/sport/tennis/alex-eala-rapid-rise-in-tennis-rankings-whats-next-1.500248201 |work=Gulf News |date=Agosto 28, 2025|language=en}}</ref> ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Payo |date=Agosto 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |work=[[Rappler]]|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] at Colegio San Agustin sa [[Makati]], bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, [[Espanya]], kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=[[ABS-CBN News]] |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |website=[[Globe Telecom|Globe]]|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong ''baseliner'' (manlalaro sa likod ng korte) na gumagamit ng kanyang ''forehand'' (harapang palo) at matatag na dalawahang kamay na ''backhand'' (likurang palo) upang kontrolin ang mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang ang kaliwang kamay na ''topspin'' (paakyat na ikot) ay nagtutulak sa mga kalaban nang malalim. Bagaman mahusay ang kanyang larong pagbabalik at pagganap sa ''hard court'' (o palaruang matigas), nananatiling kahinaan ang kanyang ''serve'' na kulang sa bilis at pagbabago.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya ang makasaysayang tagumpay bilang unang Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' at tinalo ang tatlong pangunahing kampeon sa Miami Open ng 2025, ngunit binibigyang-diin ng mga eksperto at dating propesyonal sa larangan ng tenis na ang pagpapaayos ng kanyang ''serve'', sa bilis at taktikal na pagkakaiba-iba, at pagpapalakas ng kanyang pisikal na kondisyon ang susi sa kanyang pangmatagalang tagumpay. Itinampok nina dating mga propesyonal na manlalaro ng tenis na sina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan para sa higit na lakas, pagiging maaasahan, at pagkakaiba-iba sa kanyang ''serve'', kasabay ng mas mahusay na pangangatawan at kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa 8-at mas batang dibisyon ng ''Little Mo International Tennis Grand Slam'' sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Noong 2015, nagwagi siya sa ''Dubrovnik Dub Bowl'' para sa 11-at mas batang palaro na naganap sa [[Croatia]].<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, nakamit niya ang kampeonato sa ''Les Petits As – Le Mondial Lacoste'' sa [[Pransiya]], bilang kauna-unahang kampeon na nakapasok sa torneo sa pamamagitan ng ''wild card''.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahang pambabae ng ''Orange Bowl'' kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya sa dalawahang pambabae ng ''Australian Open'' kasama si Nugroho. Noong 2021, nakuha niya ang titulong dalawahan sa ''French Open'' kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi ng isahan at dalawahan sa ''Trofeo Bonfiglio'' sa [[Milan]].<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na ''Grand Slam'' sa ''US Open'', matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === ==== 2020 ==== ===== '''Isahan''' ===== [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] Noong 2020, lumahok si Eala sa limang paligsahan ng ITF sa isahan. Umabot siya sa pangalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTA-AE">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> ==== 2021 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, unang sumabak si Eala sa Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang torneo ng ITF sa dalawahan. Sa W25 Madrid, nakarating siya sa ''quarterfinal'', at sa W25 Platja d’Aro, umabot siya sa ''final''.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2022 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sa WTA, lumahok siya sa Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa WTA, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at sa pagpapakuwalipika ng Madrid 1000.<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times|language=en}}</ref> Sa ITF, lumahok siya sa sampung torneo. Ang pinakamataas na narating niya ay ang ''semifinal'' sa W25 Palma del Río. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng pitong torneo, habang dalawang torneo ang nagtapos sa maagang yugto.<ref name=":0" /> ==== 2023 ==== ===== '''Isahan''' ===== Lumahok siya sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250. Lumaban din siya bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa sirkitong ITF, nakamit niya ang dalawang pinakamalalaking tagumpay sa isahan: una sa W15 Yecla at kasunod sa W25 Roehampton.<ref name="WTA-AE" /> Nakarating siya sa ''final'' ng W25 Aldershot at W40 Petange; sa ''semifinal'' ng W100 Vitoria-Gasteiz at W60 Nantes; at sa ''quarterfinal'' ng W60 Barcelona at W100 Tokyo.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2023, lumahok si Eala sa mga torneo ng ITF at WTA sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot siya sa apat na ''semifinal'' (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange) at apat na ''quarterfinal'' (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow). Nakarating din siya sa ilang pangalawang yugto kabilang ang Monastir 250. Karamihan sa mga torneo ay ginanap sa matitigas na palaruan, maliban sa W60 Chiasso na ginanap sa luwad.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2024 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam'' (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open). Ang pinakamagandang resulta niya ay ang ''quarterfinal'' sa Veneto 125.<ref name="WTA-AE" /> Sa WTA Tour, umabot siya sa ikalawang yugto ng Miami 1000, ngunit natalo sa unang yugto ng Madrid 1000, Wuhan 1000, Guadalajara 500, Abu Dhabi 500, at sa pagpapakuwalipika ng Ningbo 500. Nabigo rin sa pagpapakuwalipika ng Nottingham 250, at sa unang yugto ng Guangzhou 250 at Jiangxi 250. Bukod sa ''semifinal'' sa Canberra 125, umabot siya sa ikalawang yugto ng Oeiras 125 at Guadalajara 125, ngunit natalo sa unang yugto ng Makarska 125 at Warsaw 125.<ref name="WTA-AE" /> Nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W100 Dubai at W50 Indore, at sa ''quarterfinal'' ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang resulta sa ''semifinal'' ng Canberra 125. Nagtala rin siya ng limang ''quarterfinal'': sa Ningbo 500, Warsaw 125, Guadalajara 125, W100 Dubai, at W75 Porto 3.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa W50 Pune, sinundan ng magkasunod na panalo sa W75 Croissy-Beaubourg at W100 Vitoria-Gasteiz—ang pinakamataas na titulo niya sa ITF. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W75 Trnava.<ref name="WTA-AE" /> Bukod dito, nagtapos siya sa unang yugto ng Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2025 ==== ===== '''Isahan''' ===== Noong 2025, ang pinakamalaking tagumpay ni Eala ay sa Miami 1000, kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Sa damuhan, nakarating siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250. Sa US Open, nakamit niya ang unang panalo sa ''main draw'' at umabot sa ikalawang yugto. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTA-AE" /> Nagtala rin siya ng matatag na hinatnan sa mga sumusunod na paligsahan: ''quarterfinal'' sa São Paulo 250, Ilkley 125, at Suzhou 125; ''semifinal'' sa Jingshan 125 at Canberra 125. Umabot siya sa pangalawang yugto ng Madrid 1000, Hong Kong 250, Mumbai 125, at Oeiras 125.<ref name="WTA-AE" /> Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala niya sa taon. Natalo siya sa unang yugto ng French Open, Wimbledon, at Australian Open (sa pagpapakuwalipika). Nabigo rin sa unang yugto ng Rome 1000, Montreal 1000, at sa pagpapakuwalipika ng Wuhan 1000. Natalo siya sa unang yugto ng Nottingham 250, Singapore 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Birmingham 250.<ref name="WTA-AE" /> Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto: W100 Bengaluru, W75 Trnava 1, at W75 Trnava 2.<ref name="WTA-AE" /> ===== '''Dalawahan''' ===== Noong 2025, lumahok si Eala sa iba’t ibang antas ng WTA Tour sa dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Pinakamahusay ang kanyang kampanya sa Guangzhou 250, kung saan umabot siya sa ''semifinal''. Nakarating din siya sa ''quarterfinal'' ng Italian 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang yugto ng French Open, at natalo sa unang yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-AE" /> Lumahok din siya sa Birmingham 250 at Hong Kong 250, kapwa nagtapos sa unang yugto. Sa mga naghahamon, nakapaglaro siya sa Mumbai 125 at Oeiras 125, na kapwa nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTA-AE" /> ==== 2026 ==== ===== '''Isahan''' ===== Sinimulan ni Eala ang kanyang 2026 ''season'' sa Auckland 250, umabot sa ''semifinal''. Nabigo siya sa unang yugto ng Australian Open.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Enero 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks|language=en}}</ref> Sa Philippines 125, nakapasok siya sa ''quarterfinal''. Umabot din siya sa ''quarterfinal'' ng Abu Dhabi 1000, Dubai 1000, at ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Europa, nakarating siya sa ikalawang yugto ng Linz 500, unang yugto ng Stuttgart 500, ikalawang yugto ng Madrid 1000, ikatlong yugto ng Rome 1000, at unang rawnd ng Strasbourg 500. Sa French Open, natalo siya sa unang rawnd.<ref name="WTA-AE" /> Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham. Pagkaraan nito, nabigo siya sa ikalawang yugto ng Queen's Club 500.<ref name="WTA-AE" /> Sa Berlin 500, bilang wild card, umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang ilang seeded players, ngunit natalo sa kalaunang kampeon.<ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref> Pagkatapos, nagtamo siya ng maagang pagkatalo sa unang round ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |title=Maagang nabigo si Eala sa Bad Homburg matapos matalo kay Mertens |url=https://www.spin.ph/tennis/eala-drops-out-of-bad-homburg-early-after-falling-to-mertens-a6035-20260623 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Spin.ph |language=tl |date=Hunyo 22, 2026 |last=Reyes |first=Kate}}</ref> ===== '''Dalawahan''' ===== Sa Auckland 250, nakipagtambal si Eala kay Jović at umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=Enero 9, 2026|access-date=Enero 9, 2026|work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Australian Open, nakipares siya kay Martins ngunit natalo sa unang rawnd.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=Enero 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=Enero 20, 2026 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Sa Abu Dhabi 1000, kasama si Tjen, umabot sila sa ''semifinal''.<ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=Pebrero 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=Pebrero 6, 2026|language=en}}</ref> Kasama si Sönmez, naalis siya sa ikalawang yugto ng Madrid 1000,<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=25 Abril 2026 |title=Alex Eala, Zeynep Sonmez ousted in Madrid Open doubles |website=SPIN.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-zeynep-sonmez-ousted-in-madrid-open-doubles-a5019-20260425 |access-date=25 Abril 2026|language=en}}</ref> at kasama si Baptiste, natalo rin sa unang yugto ng Rome 1000.<ref name="WTA-AE" /> Sa Birmingham 125, natalo sila sa unang yugto ng dalawahan.<ref name="WTA-AE" /> Umabot sila ni Williams sa quarterfinals ng Bad Homburg 500.<ref>{{Cite news |last=Flores-Colina|first=Celest|date=June 25, 2026|title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles|url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles|access-date=June 25, 2026|website=INQUIRER.net|language=en}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex_Eala_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala kasama ang mga tansong medalya na napanalunan niya sa Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021.]] Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2021]] ([[bronse]] sa isahan, koponan, at magkahalong dalawahan) sa [[Palarong Asyano 2022|Palarong Asyano ng 2022]] (bronse sa magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa pangatlong pangkat na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat ng Kopang Billie Jean.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |access-date=Disyembre 2, 2024 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2025|Palaro ng Timog Silangang Asya ng 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa isahang pangkababaihan, pati tansong medalya sa ipinaghalong dalawahan at koponan.<ref name=":13">{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Kagamitan === Si Alex Eala ay nauugnay sa iba’t ibang henerasyon ng raket na Babolat Pure Aero sa buong kanyang karera. Sa kanyang kabataan, nakipagkompetensya siya sa Les Petit As gamit ang Pure Aero 2016, isang raket na kilala sa mas matigas na pakiramdam at mas bukas na pattern ng string, na nagbigay ng mas mataas na launch angle at spin ngunit mas kaunting kontrol. Nang siya ay nagwagi sa US Open junior Grand Slam, gumamit siya ng 2019 cosmetic version ng Pure Aero, na bahagyang lumambot ang pakiramdam ngunit nanatiling bukas ang string bed.<ref name=":Babolat0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=2025-03-27 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> Noong 2023, madalas siyang inilalarawan na gumagamit ng Pure Aero (2023), na malamang ay naka-string gamit ang Babolat RPM Blast. Ang henerasyong ito ay nagpakilala ng NF²-Tech na may flax fibres upang mabawasan ang panginginig at mapabuti ang ginhawa. Ang pinakamahalagang pagbabago kumpara sa mga naunang modelo ay ang mas siksik na pattern ng string, na nagbawas ng paggalaw ng string at nagbigay ng mas malaking kontrol. May ilang nagsasabing maaaring ginagamit pa rin niya ang geometry ng 2016 frame na may 2023 cosmetics, ngunit hindi ito nakumpirma.<ref name=":Babolat0" /> Ang Pure Aero 2023 ay may 100 sq in (645 sq cm) na laki ng ulo, 27 in (68.58 cm) na haba, 300 g na timbang na hindi naka-string, 32.0 cm na balanse (mas magaan sa dulo ng ulo), 318 g na swingweight (bigat ng raketa kapag ito ay nakalapag sa mesa at di gumagalaw), 23/26/23 mm na lapad ng beam (side profile profile ng raketa kung saan makapat sa gitna ng ulo), at 65 RA stiffness (tumutukoy sa lambot/kakayahang yumuko ng racket ''')''' Ang 16×19 na string bed nito ay mas siksik kaysa sa mga naunang bersyon, na nagbibigay sa mga manlalaro ng mas malaking kumpiyansa na umatake nang agresibo nang hindi lumalampas ang bola.<ref name=":Babolat1" /> Ipinapakita ng mga independiyenteng pagsusuri ang ebolusyon ng raket: * Ang Tennis Warehouse ay naglarawan sa Pure Aero 2023 bilang mas mapagpatawad at mas kontrolado, na may mas madaling pagmamaniobra at mas pinahusay na katumpakan dahil sa muling idinisenyong string spacing. Pinuri ng mga playtester ang kakayahan nitong mag-produce ng spin at "user-friendly" na handling, bagaman napansin nila ang bahagyang mas kaunting “dagdag” na power kumpara sa mga naunang bersyon.<ref name=":1">{{Cite web |title=Babolat Pure Aero 2023 Racquet Review - Tennis Warehouse |url=https://www.tennis-warehouse.com/learning_center/racquet_reviews/BAROreview.html |access-date=2026-06-27 |website=www.tennis-warehouse.com}}</ref> * Ang Tennisnerd ay nagbigay-diin sa mas siksik na string bed na nagbigay ng mas mahusay na kontrol at konsistensya, habang nagbabala na ang matitigas na poly strings sa mataas na tension ay maaaring magdulot ng pananakit ng braso. Ang NF² flax inserts ay kinilala sa pagpapahusay ng pakiramdam, at inihambing ang raket sa mga Aero Pro Drive models mula 2010–2013.<ref>{{Cite web |last=Eriksson |first=Jonas |date=2022-08-03 |title=Babolat Pure Aero 2023 Review |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/racquet-reviews/babolat-pure-aero-2023-review/27564 |access-date=2026-06-27 |website=Tennisnerd.net |language=en-US}}</ref> * Ang Mijnracket ay nag-ulat na ang raket ay nagbigay ng kontroladong lakas sa baseline at ikot (RPM) na may pinahusay na pakiramdam at dampening. Napansin ng reviewer ang mas mataas na l"aunch angle "na nangangailangan ng pagbabago sa grip, epektibong performance sa serve, at pangkalahatang pagkakahawig sa Aero Pro Drive (2013).<ref>{{Cite web |date=2022-09-18 |title=Babolat Pure Aero 2023 tested |url=https://mijnracket.nl/en/blogs/news/babolat-pure-aero-2023-getest |access-date=2026-06-27 |website=Mijnracket |language=en}}</ref> Sa kabuuan, ipinapakita ng kasaysayan ng raket ni Eala ang paglipat mula sa hilaw na spin at power ng mga naunang Pure Aero patungo sa mas kontrolado at mas dampened na tugon ng modelong 2023, na umaayon sa kanyang pag-unlad tungo sa mas tiyak at mas matured na istilo ng paglalaro.<ref name=":Babolat0" /> == Pansariling buhay == Ang paboritong pagkaing nagbibigay-ginhawa (''comfort food'') ni Eala ay [[Kaldereta (pagkain)|kaldereta]], at mas gusto niya ang [[matcha]] kaysa [[kape]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Castillejo |first1=Dyan |title=Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007 |access-date=31 Marso 2026 |website=ABS-CBN Sports |publisher=ABS-CBN Network |language=en}}</ref> Nagsasalita siya ng [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Kastila|Kastila]], at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at ang paborito niyang torneo ay ang [[Mga Kampeonatong Wimbledon|Wimbledon]].<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si [[Maria Sharapova]] bilang isa sa kanyang mga impluwensiya, at nagsanay siya kasama sina [[Rafael Nadal]] at ang kanyang kapatid na si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang pambihirang pag-usbong sa Miami Open ng 2025 ay nagtatag sa kanya bilang isa sa mga pinakatanyag na atleta ng Pilipinas, na nagbunsod ng paghahambing sa kanya kay [[Manny Pacquiao]]. Sa pakikipag-usap niya sa mga tagahanga sa wikang Tagalog, nakatulong siya sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa mga Pilipino sa loob at labas ng bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> == Mga parangal == [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay nakatanggap ng maraming pagkilala sa loob at labas ng bansa, kabilang ang pagkilala ng Philippine Sportswriters Association na walong ulit na pinarangalan (2019–2026) dahil sa kanyang mga "natatanging" tagumpay sa tenis sa taunang Gawad PSA (PSA Annual Awards).<ref>Sipi para sa Taunang Gawad PSA ni Eala: * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=Pebrero 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |language=en |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Marso 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=Oktubre 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=Mayo 7, 2023}} * {{Cite news |date=Pebrero 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Pebrero 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Enero 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |language=en |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |date=Oktubre 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=Oktubre 12, 2025}} * {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=Pebrero 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=Pebrero 17, 2026}}</ref> Isinama siya ng Asyang Tatler sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya noong 2021.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 |access-date=Oktubre 20, 2025 |magazine=Tatler Asia |language=en}}</ref> Ginawaran siya ng Mga Gantimpalang Tanglaw ng [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Embahada ng Pilipinas]] sa [[Madrid]] noong 2025 bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>{{cite news |author=Castillejo |first=Dyan |date=Abril 28, 2025 |title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain |language=en |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 |url-status=live |access-date=Abril 28, 2025 |archive-url= |archive-date=}}</ref> Kinilala rin siya ng Asyang Forbes sa kanilang talang Tatlongpung na Wala Pang Tatlumpung Taong Gulang na mga ikono sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=Mayo 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |language=en |work=Forbes Asia |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=Mayo 27, 2026}}</ref> == Mga Tala == === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Djunyor === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Isahan !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |R2 |R3 |A |A |- |French Open |A |SF |A |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |A |W |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |+Larong Dalawahang !Palaro !2019 !2020 !2021 !2022 |- |Australian Open |A |W |A |A |- |French Open |A |A |W |A |- |Wimbledon |A |A |R2 |A |- |US Open |A |A |SF |– |} === Pandaigdigang Torneo ng Kababaihan ng ITF === ==== Titulo sa ITF==== {| class="wikitable" !Year !Palaro !Lebel !Uri !Katuwang |- |2021 |W15 Manacor |ITF |Larong Isahan |– |- |2022 |W25 Chiang Rai |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Yecla |ITF |Larong Isahan |– |- |2023 |W25 Roehampton |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Isahan |– |- |2024 |W50 Pune |ITF |Larong Dalawahang |Darja Semeņistaja |- |2024 |W75 Croissy-Beaubourg |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |- |2024 |W100 Vitoria-Gasteiz |ITF |Larong Dalawahang |Estelle Cascino |} ===== Larong Isahan ng ITF ===== ====== '''2020 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Las Palmas de Gran Canaria 2 |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anna Zarycka |2–6, 4–6 |- |Las Palmas de Gran Canaria |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Lara Salden |0–6, 6–2, 2–6 |- |Melilla |W15 |Luwad |Rawnd 1 |Anastasia Charaeva |3–6, 3–6 |- |Monastir 9 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Nina Stadler |6–4, 6–7, 5–7 |} ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W15 Manacor |W15 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Yvonne Cavalle-Reimers |5–7, 6–1, 6–2 |- |W15 Manacor 2 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ylena In-Albon |0–6, 3–6 |- |W15 Manacor 3 |W15 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Oksana Selekhmeteva |2–6, 3–6 |- |W25 Grenoble |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Maja Chwalińska |0–6, 4–6 |- |W25 Manacor 4 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Jana Fett |6–4, 3–6, 5–7 |- |W15 Manacor 5 |W15 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Simona Waltert |4–6, 6–2, 5–7 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 2 |Simona Waltert |5–7, 6–3, 2–6 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Rawnd 2 |Irene Burillo Escorihuela |2–6, 4–6 |- |W25 Madrid 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Andrea Lázaro García |6–2, 4–6, 4–6 |- |W25 Milovice |W25 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Daria Astakhova |2–6, 2–6 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Chiang Rai |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Luksika Kumkhum |6–4, 6–2 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Erika Sema |3–6, 6–2, 3–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Robbe |6–7(3), 3–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Marina Bassols Ribera |4–6, 5–7 |- |W60 Vitoria-Gasteiz |W60 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessika Ponchet |4–6, 4–6 |- |W25 El Espinar |W25 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Eva Guerrero Alvarez |2–6, 6–3, 2–6 |- |W100 Grodzisk Mazowiecki |W100 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Katharina Hobgarski |4–6, 3–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Katarzyna Kawa |6–2, 4–6, 0–6 |- |W80 Rancho Santa Fe |W80 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Marcela Zacarías |2–6, 5–7 |- |W60 Hamburg |W60 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Ysaline Bonaventure |4–6, 0–6 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Ysaline Bonaventure |1–6, 6–3, 3–6 |- |W100 Shrewsbury |W100 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Maia Lumsden |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W25 Yecla |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Valentina Ryser |6–3, 7–5 |- |W25 Roehampton |W25 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Arina Rodionova |6–2, 6–3 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Destanee Aiava |6–3, 4–6, 1–6 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |''Runner-up'' |Océane Dodin |1–6, 5–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Victoria Jiménez Kasintseva |6–4, 6–4 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |6–4, 2–6, 2–6 |- |W100 Takasaki |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Mananchaya Sawangkaew |6–4, 1–6, 2–6 |- |W100 Cary |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Renata Zarazúa |6–3, 4–6, 3–6 |- |W100 Landisville |W100 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Olivia Gadecki |1–6, 6–0, 3–6 |- |W75 Porto |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anna Bondar |4–6, 7–6, 1–6 |- |W75 Trnava 1 |W75 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Anastasia Gureva |2–6, 6–3, 6–7 |- |W75 Trnava 2 |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Martincová |6–3, 4–6, 6–7 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mona Barthel |6–4, 4–6, 1–6 |- |W75 Zagreb |W75 |Luwad |Rawnd 1 |Tena Lukas |5–7, 6–3, 4–6 |- |W60 Bellinzona |W60 |Luwad |Rawnd 1 |Selena Janicijevic |3–6, 1–6 |- |W50 Indore |W50 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Polina Kudermetova |4–6, 7–6, 2–6 |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Darja Semenistaja |6–7, 0–6 |} ===== Larong Dalawahan ng ITF ===== ====== ''' 2021 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Madrid |W25 |Matigas (Konkreto) |Victoria Jiménez Kasintseva |''Quarterfinal'' |Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey |5–7, 6–4, 6–10 |- |W25 Platja d’Aro |W25 |Luwad |Oksana Selekhmeteva |''Runner-up'' |Justina Mikulskytė / Oana Simion |3–6, 5–7 |} ====== ''' 2022 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W25 Manacor |W25 |Matigas (Konkreto) |Elsa Jacquemot |''Quarterfinal'' |Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi |6–2, 4–6, 3–10 |- |W25 Macon |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Audrey Albie / Aubane Droguet |4–6, 2–6 |- |W25 Chiang Rai 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Indy De Vroome |Rawnd 1 |Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted |6–4, 5–7, 6–10 |- |W25 Chiang Rai 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Kyōka Okamura |''Quarterfinal'' |Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova |6–4, 7–6(4), 2–6 |- |W25 Madrid 1 |W25 |Matigas (Konkreto) |Jéssica Bouzas Maneiro |''Quarterfinal'' |Olga Helmi / Adithya Karunaratne |0–6, 4–6 |- |W60 Madrid 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Liang En-shuo |''Quarterfinal'' |Tímea Babos / Valeria Savinykh |2–6, 4–6 |- |W25 Palma del Río |W25 |Luwad |Marina Bassols Ribera |''Semifinal'' |Valeria Savinykh / Fanny Stollár |2–6, 0–6 |- |W25 Corroios-Seixal |W25 |Matigas (Konkreto) |Lizette Cabrera |''Quarterfinal'' |Justina Mikulskytė / Hong Yi Cody Wong |5–7, 4–6 |- |W60 Templeton |W60 |Matigas (Konkreto) |Annaëlle Robbe |Rawnd 2 |Madison Brengle |6–3, 6–7, 6–10 |- |W80 PoiLebels |W80 |Matigas (Konkreto) |Petra Marcinko |''Quarterfinal'' |Miriam Skoch / Markéta Vondroušová |5–7, 2–6 |} ====== ''' 2023 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W60 Trnava 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Justina Mikulskyte |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |4–6, 1–6 |- |W60 Chiasso |W60 |Luwad |Barbora Palicova |Rawnd 1 |Beatrice Gumulya / Anna Sisková |3–6, 6–4, 11–13 |- |W25 Zaragoza |W25 |Matigas (Konkreto) |Beatrice Gumulya |''Quarterfinal'' |Alana Parnaby / Victoria Rodríguez |6–4, 3–6, 6–10 |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Marina Bassols Ribera |''Quarterfinal'' |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |5–7, 6–1, 9–11 |- |W60 Barcelona |W60 |Matigas (Konkreto) |Emilie Lindh Gallagher |Rawnd 1 |Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča |6–4, 3–6, 3–10 |- |W25 Roehampton 2 |W25 |Matigas (Konkreto) |Destanee Aiava |''Quarterfinal'' |Talia Gibson / Petra Hule |1–6, 5–7 |- |W25 Aldershot |W25 |Matigas (Konkreto) |Urszula Radwanska |''Semifinal'' |Erina Hayashi / Saki Imamura |4–6, 4–6 |- |W100 Tokyo 2 |W100 |Matigas (Konkreto) |Natsumi Kawaguchi |''Semifinal'' |Alicia Barnett / Olivia Nicholls |0–6, 7–5, 6–10 |- |W60 Glasgow 2 |W60 |Matigas (Konkreto) |Barbora Palicova |''Quarterfinal'' |Freya Christie / Olivia Gadecki |— |- |W60 Nantes |W60 |Matigas (Konkreto) |Jessy Rompies |Rawnd 1 |Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold |6–1, 3–6, 6–10 |- |W40 Petange |W40 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sonmez |''Semifinal'' |Danielle Collins / Isabelle Haverlag |2–6, 4–7 |} ====== ''' 2024 ''' ====== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga Kalaban !Tala |- |W50 Pune |W50 |Matigas (Konkreto) |Darja Semeņistaja |Kampeon |Naiktha Bains / Fanny Stollár |7–6(8), 6–3 |- |W75 Croissy-Beaubourg |W75 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Maia Lumsden / Jessika Ponchet |7–5, 7–6(4) |- |W100 Vitoria-Gasteiz |W100 |Matigas (Konkreto) |Estelle Cascino |Kampeon |Lia Karatancheva / Diāna Marcinkēviča |6–3, 2–6, 10–4 |- |W75 Porto 3 |W75 |Matigas (Konkreto) |Alicia Barnett |''Quarterfinal'' |Anna-Lena Friedsam / Aliccia Barnett |3–6, 4–6 |- |W75 Trnava |W75 |Matigas (Konkreto) |Zeynep Sönmez |''Semifinal'' |Lulu Sun / Moyuka Uchijima |2–6, 2–6 |- |W100 Dubai |W100 |Matigas (Konkreto) |Valentini Grammatikopoulou |''Quarterfinal'' |Isabelle Haverlag / Erika Pridankina |7–5, 4–6, 3–10 |} === Mga pangunahing torneo === ==== 2021 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Palaruan !Lebel !Kalaban !Yugto (Rawnd) !Tala |- |Miami Open |Matigas (Konkreto) |1000 |Viktória Hrunčáková |Qualipikasyon Rawnd 1 |6–4, 4–6, 2–6 |- |Romanian Open (Cluj-Napoca) |Luwad |250 |Mayar Sherif |Rawnd 2 |2–6, 2–6 |} ==== 2022 ==== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Madison Brengle |2–6, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Kuwalipikasyon 1 |Anna Bondár |0–6, 0–6 |} ==== 2023 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |''Grand Slam'' |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Misaki Doi |6–4, 1–6, 3–6 |- |Thailand Open (Hua Hin) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (6) |2–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Irina-Camelia Begu |2–6, 5–7 |- |Mutua Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Tatjana Maria |1–6, 1–6 |- |Japan Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Himari Sakatsume (Q) |0–6, 3–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tatjana Maria (3) |3–6, 0–6 |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Elise Mertens (2) |5–7, 0–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Katambal !Kalaban !Tala |- |Jasmin Open (Monastir) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Oana Gavrila |Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs |3–6, 4–6 |} ==== 2024 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Rebecca Peterson (18) |2–6, 5–7 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Kuwalipikasyon 3 |Julia Riera (2) |6–4, 6–7, 4–6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Kuwalipikasyon 3 |Lulu Sun (23) |6–7, 5–7 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 3 |Elena-Gabriela Ruse (20) |6–3, 1–6, 4–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Emiliana Arango |6–2, 5–7, 1–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Sorana Cîrstea (27) |3–6, 7–6, 4–6 |- |Wuhan Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Kateřina Siniaková |3–6, 1–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Magda Linette |6–7, 1–6 |- |Guadalajara Open |500 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (6) |2–6, 2–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Priscilla Hon |4–6, 3–6 |- |Jiangxi Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Marie Bouzková (1) |5–7, 6–7 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Bernarda Pera |0–6, 3–6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Kuwalipikasyon 2 |Ena Shibahara |7–6, 0–6, 2–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Céline Naef (5) |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Tatjana Maria (4) |5–7, 2–6 |- |Polish Open (Warsaw) |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Isabella Shinikova |2–6, 4–6 |- |Veneto Open (Gaiba) |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Sara Errani (4) |0–6, 6–7 |- |Makarska Open |125 |Luwad |Rawnd 1 |Maria Timofeeva (Q) |6–1, 3–6, 2–6 |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |Laura Pigossi |''Semifinal'' |Kaylah McP / Astra Sharma |6–7(1), 3–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Taylah Preston |Rawnd 1 |Valeria Lepchenko / Anna Falei |4–6, 4–6 |- |Polish Open |125 |Matigas (Konkreto) |Daniela Semenistaja |''Quarterfinal'' |Weronika Falkowska / Martyna Kubka |4–6, 5–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kimberly Birrell |''Quarterfinal'' |Katarzyna Piter / Fanny Stollar |4–6, 4–6 |- |Ningbo Open |500 |Matigas (Konkreto) |En Shuo Liang |''Quarterfinal'' |Giuliana Olmos / Alexandra Panova |1–6, 2–6 |} ==== 2025 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Jana Fett (133) |5–7, 2–6 |- |Singapore Open |250 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 2 |Simona Waltert (179) |3–6, 2–6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Jessica Pegula (4) |6–7, 7–5, 3–6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Iga Świątek (2) |6–4, 4–6, 2–6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 1 |Marta Kostyuk (27) |0–6, 1–6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Emiliana Arango (85) |0–6, 6–2, 3–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová |5-7, 7-6(5), 1-6 |- |Nottingham Open |250 |Damo |Rawnd 1 |Magda Linette (31) |4–6, 3–6 |- |Eastbourne Open |250 |Damo |''Runner-up'' |Maya Joint |4–6, 6–1, 6–7 (10–12) |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Barbora Krejčíková (16) |6–3, 2–6, 1–6 |- |National Bank Open (Montreal) |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Markéta Vondroušová (63) |6–3, 1–6, 2–6 |- |US Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Cristina Bucșa (95) |4–6, 3–6 |- |São Paulo Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Janice Tjen (130) |4–6, 1–6 |- |China Open (Wuhan) |1000 |Matigas (Konkreto) |Kuwalipikasyon 1 |Moyuka Uchijima (91) |4–6, 6–3, 2–6 |- |Japan Women's Open (Osaka) |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová (78) |1–6, 2–6 |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Claire Liu (305) |6–2, 4–6, 4–6 |- |Hong Kong Tennis Open |250 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Victoria Mboko (21) |6–3, 3–6, 4–6 |- |Canberra International |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Shuai Wei (134) |5–7, 2–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 2 |Mai Hontama (166) |6–7, 2–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Rawnd 2 |Panna Udvardy (137) |6–7, 4–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rawnd 1 |Linda Fruhvirtová (152) |5–7, 7–6, 1–6 |- |Ilkley Open |125 |Damo |''Quarterfinal'' |Rebecca Marino (107) |6–1, 0–6, 6–7 |- |Guadalajara 125 Open |125 |Matigas (Konkreto) |Kampeon |Panna Udvardy (134) |1–6, 7–5, 6–3 |- |Jingshan Tennis Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Lulu Sun (146) |6–3, 4–6, 2–6 |- |Suzhou Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Viktorija Golubic (70) |6–2, 2–6, 6–7 |} ===== '''Mga pag-atras''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Dahilan |- |Cincinnati Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |- |Monterrey Open |500 |Matigas (Konkreto) |Pinsala sa balikat |} ===== '''Larong Dalawahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Guangzhou Open |250 |Matigas (Konkreto) |Nadiia Kichenok |''Semifinal'' |Katarzyna Piter / Janice Tjen |7–6(4), 3–6, 5–10 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Coco Gauff |''Quarterfinal'' |Jasmine Paolini / Sara Errani |5–7, 6–3, 7–10 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Renata Zarazúa |Rawnd 2 |Olga Danilović / Anastasia Potapova |1–6, 3–6 |- |Hong Kong Open |250 |Matigas (Konkreto) |Chan Hao‑ching |Rawnd 1 |Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich |6–3, 1–6, 7–10 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Eva Lys |Rawnd 1 |Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason |4–6, 2–6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Rebeka Masarova |Rawnd 1 |Storm Hunter / Ellen Perez |4–6, 4–6 |- |Mumbai Open |125 |Matigas (Konkreto) |Tsao Chia‑yi |Rawnd 1 |Amina Anshba / Elena Pridankina |4–6, 4–6 |- |Oeiras Ladies Open |125 |Luwad |Katie Volynets |Rawnd 1 |Carmen Corley / Olivia Gadecki |3–6, 4–6 |} ==== 2026 ==== ===== '''Larong Isahan ''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Yugto (Rawnd) !Kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |''Semifinal'' |Wang Xinyu |7–5, 5–7, 6–4 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Alycia Parks |6–0, 3–6, 2–6 |- |Philippines Womens Open |125 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Camila Osorio |4-6, 4-6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Ekaterina Alexandrova |3-6, 3-6 |- |Qatar Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 1 |Tereza Valentová |6-7 (6), 1-6 |- |Dubai Tennis Kampeonships |1000 |Matigas (Konkreto) |''Quarterfinal'' |Coco Gauff |0-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Linda Noskova |2-6, 0-6 |- |Miami Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Rawnd 4 |Karolína Muchová |0-6,2-6 |- |Linz Open |500 |Luwad |Rawnd 2 |Jelena Ostapenko |4-6, 5-7 |- |Stuttgart Open |500 |Luwad |Rawnd 1 |Leylah Fernandez |1-6, 4-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Rawnd 2 |Elise Mertens |2-6, 1-6 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Rawnd 3 |Elena Rybakina |4-6, 3-6 |- |Strasbourg International |500 |Luwad |Rawnd 1 |Oleksandra Oliynykova |6-3, 5-7, 3-6 |- |French Open |Grand Slam |Luwad |Rawnd 1 |Iva Jovic |4-6, 2-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Kampeon |Nikola Bartůňková |5-7, 6-3, 7-5 |- |Queen's Club Kampeonships |500 |Damo |Rawnd 2 |Iva Jovic |2-6, 2-6 |- |Berlin Open |500 |Damo |''Semifinal'' |Linda Nosková |2-6, 4-6 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Rawnd 1 |Elise Mertens |3-6, 3-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Rawnd 1 |Renata Zarazúa | |} ===== '''Larong Dalawahan''' ===== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Palaro !Lebel !Palaruan !Katambal !Yugto (Rawnd) !Mga kalaban !Tala |- |Auckland Open |250 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |''Semifinal'' |Xu Yifan / Yang Zhaoxuan |5–7, 3–6 |- |Australian Open |Grand Slam |Matigas (Konkreto) |Ingrid Martins |Rawnd 1 |Shuko Aoyama / Magda Linette |6–7(3), 6–2, 3–6 |- |Abu Dhabi Open |500 |Matigas (Konkreto) |Janice Tjen |''Semifinal'' |Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls |4-6, 2-6 |- |Indian Wells Open |1000 |Matigas (Konkreto) |Iva Jovic |Rawnd 1 |Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko |2-6, 2-6 |- |Madrid Open |1000 |Luwad |Zeynep Sönmez |Rawnd 2 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |1-6, 5-7 |- |Italian Open |1000 |Luwad |Hailey Baptiste |Rawnd 1 |Taylor Townsend / Katerina Siniakova |2-6, 1-6 |- |Birmingham Open |125 |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Harriet Dart / Maia Lumsden |4-6, 6-2, 9-11 |- |Bad Homburg Open |500 |Damo |Venus Williams |Quarterfinals |Tereza Mihalikova / Olivia Nicholles |3-6, 2-6 |- |Wimbledon |Grand Slam |Damo |Nikola Bartůňková |Rawnd 1 |Sofia Kenin / Jelena Ostapenko | |} === Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro === ==== '''Panalo''' ==== {| class="wikitable" ! Kategorya !! Karaniwan |- | Ace% || ~2.3% |- | ''Double Fault''% || ~3.4% |- | Unang Pumasok na Serve || ~65.0% |- | Unang Panalong Puntos ng Serve || ~62.0% |- | Pangalawang Panalong Puntos ng Serve || ~50.0% |- | Nailigtas na BP o ''Break Points''|| ~47% |- | [[Rasyo]] ng Pangingibabaw || ~1.20 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Palaruan !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Madison Keys || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 5 || 6–4, 6–2 || 1.32 || 1.6% || 1.6% || 66.1% || 58.5% || 52.4% || 40.0% (2/5) |- | Iga Swiatek || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 2 || 6–2, 7–5 || 1.27 || 1.5% || 4.5% || 66.7% || 52.3% || 50.0% || 44.4% (4/9) |- | Jelena Ostapenko || Eastbourne || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 3 || 0–6, 6–2, 3–2 RET || 1.08 || 0.0% || 3.8% || 63.5% || 57.6% || 63.2% || – |- | Clara Tauson || US Open || Grand Slam || Matigas (Konkreto) || R128 || Blg. 14 || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 0.97 || 0.0% || 5.3% || 68.1% || 59.4% || 43.3% || 44.4% (4/9) |- | Jasmine Paolini || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 6 || 6–1, 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% (2/4) |- | Coco Gauff || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R32 || Blg. 4 || 6–2, 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% (1/3) |- | Elena Rybakina || Berlin || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 2 || 7–5, 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% (1/2) |- | Elina Svitolina || Berlin || WTA 500 || Damo || QF || Blg. 6 || 6–3, 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% (3/6) |} ==== '''Talo''' ==== {| class="wikitable" ! Estadistika !! Karaniwan |- | Ace% || ~1.7% |- | Double Fault% || ~4.3% |- | Unang Serve In || ~62.5% |- | Unang Serve Points Won || ~50.0% |- | Pangalawang Serve Points Won || ~41.0% |- | Break Points Saved || ~39% |- | Ratio ng Pangingibabaw || ~0.65 |} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Kalaban !! Torneo !! Lebel !! Korte !! Rawnd !! Ranggo ng Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! Unang pasok !! Unang panalo !! Ikalawang panalo !! Naligtas na BP |- | Jessica Pegula || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || SF || Blg. 4 || 7–6(3), 5–7, 3–6 || 0.87 || 2.0% || 3.9% || 72.5% || 62.2% || 42.9% || 28.6% (2/7) |- | Iga Swiatek || Madrid || WTA 1000 || Luwad || R64 || Blg. 2 || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.77 || 3.0% || 5.0% || 69.0% || 50.7% || 41.9% || 56.3% (9/16) |- | Barbora Krejcikova || Wimbledon || Grand Slam || Damo || R128 || Blg. 17 || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.82 || 1.1% || 1.1% || 54.3% || 50.0% || 50.0% || 62.5% (10/16) |- | Ekaterina Alexandrova || Abu Dhabi || WTA 500 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 11 || 3–6, 3–6 || 0.79 || 0.0% || 1.6% || 69.8% || 45.5% || 52.6% || 44.4% (4/9) |- | Coco Gauff || Dubai || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || QF || Blg. 3 || 0–6, 2–6 || 0.61 || 0.0% || 2.5% || 57.5% || 30.4% || 41.2% || 33.3% (3/9) |- | Linda Noskova || Indian Wells || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 14 || 2–6, 0–6 || 0.36 || 0.0% || 6.8% || 56.8% || 36.0% || 47.4% || 37.5% (3/8) |- | Karolina Muchova || Miami || WTA 1000 || Matigas (Konkreto) || R16 || Blg. 13 || 0–6, 2–6 || 0.39 || 0.0% || 4.8% || 52.4% || 36.4% || 50.0% || 0.0% (0/4) |- | Elena Rybakina || Rome || WTA 1000 || Luwad || R32 || Blg. 2 || 4–6, 3–6 || 0.80 || 1.3% || 6.6% || 67.1% || 56.9% || 44.0% || 42.9% (3/7) |- | Iva Jovic || Roland Garros || Grand Slam || Luwad || R128 || Blg. 17 || 4–6, 2–6 || – || – || – || – || – || – || – |- | Iva Jovic || Queen’s Club || WTA 500 || Damo || R16 || Blg. 19 || 2–6, 2–6 || 0.56 || 2.0% || 2.0% || 66.0% || 51.5% || 29.4% || 28.6% (2/7) |- | Linda Noskova || Berlin || WTA 500 || Damo || SF || Blg. 8 || 2–6, 4–6 || 0.60 || 4.1% || 6.1% || 51.0% || 52.0% || 37.5% || 16.7% (1/6) |} Si Eala ay nakapagtala ng 18 laban laban sa mga Top 20 na manlalaro, kung saan siya ay nanalo ng 7 at natalo ng 11. Noong 2025, nakamit niya ang unang malaking tagumpay sa Miami Open 1000 matapos talunin sina Keys at Świątek bago matalo kay Pegula sa ''semifinal'', at nagwagi rin laban kay Tauson sa US Open, ngunit nabigo kina Krejčíková sa Wimbledon at Świątek sa Madrid. Noong 2026, tinalo niya sina Paolini sa Dubai at Rybakina at Svitolina sa Berlin, subalit natalo kina Gauff, Nosková, Muchová, Rybakina sa Rome, at Jovic sa Roland Garros at Queen’s Club. Ang kanyang pinakamalakas na kampanya ay sa Berlin Open 500, kung saan tinalo niya ang dalawang Top 10 na manlalaro bago matalo kay Nosková sa ''semifinal''.<ref name=":1">{{Cite web |date=Hunyo 22, 2026 |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Rekord laban sa Pinakamataas na 20 na Manlalaro |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=Hunyo 22, 2026 |website=Tennis Abstract|language=en}}</ref> Sa kanyang mga panalo, ang katamtamang [[estadistika]] ng laban ay: 2.3% aces, 3.4% double faults, 65% first serve in, 62% first-serve points won, 50% second-serve points won, at 47% break points saved, na may rasyo ng pagdomina na ~1.20. Sa kanyang mga pagkatalo, ang average ay: 1.7% aces, 4.3% double faults, 62.5% first serve in, 50% first-serve points won, 41% second-serve points won, at 39% break points saved, na may dominance ratio na ~0.65.<ref name=":1" /> === Mga Resulta ng Grand Slam na Paligsahan === ==== Isahan (Singles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 1R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | 2R | – |} ==== Babaeng-Doble (Women’s Doubles) ==== {| class="wikitable" ! Paligsahan !! 2025 !! 2026 |- | Australian Open | – | 1R |- | Roland Garros | 2R | 1R |- | Wimbledon | 1R | – |- | US Open | – | – |} === Taunang ranggo ng WTA === Posisyon sa pagtatapos ng bawat season: {| class="wikitable" style="text-align:right;" !width="70"| Taon !!width="70"| Ranggo<br />Isahan (Singles) !!width="70"| Ranggo<br />Doble (Doubles) |- |style="text-align:center;"| 2021 || 529 || 780 |- |style="text-align:center;"| 2022 || 219 || 594 |- |style="text-align:center;"| 2023 || 205 || 436 |- |style="text-align:center;"| 2024 || 158 || 230 |- |style="text-align:center;"| 2025 || 50 || 161 |} Mula 2021 hanggang patuloy na bumaba ang ranggo ni Alexandra Eala sa isahan (529 → 50) at dobleng kategorya (780 → 161), na nagpapakita ng pagbabago sa kanyang pagganap at pokus sa mas piling torneo.<ref name="WTA-AE" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] o3hxr6z6tby2h2nn7vaju6tnt71ni31 Kasaysayan ng Ukranya 0 336654 2213817 2189633 2026-06-28T21:25:02Z Glennznl 73709 added [[Category:Kasaysayan ng Ukraine]] using [[WP:HC|HotCat]] 2213817 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Монумент та прапор.jpg|275px|thumb|right|Litrato ng bantayog ng Inang Bayan sa Liwasan ng Tanawing Pecherskyi, [[Kyiv]].]] Ang '''kasaysayan ng [[Ukranya]]''' ay kronolohikal na nagsasalaysay ng mga makasaysayang kaganapan ng Ukraine , ang mga mamamayang Ukrainiano , at iba pang nasyonalidad, mula sa prehistory hanggang sa kasalukuyan. Ang teritoryo ng bansang ito ay kabilang sa mga unang kung saan naitatag ang mga sibilisasyon at umusbong ang pagpaplano ng lunsod, bilang bahagi ng lugar kung saan nagsimula ang domestication ng kabayo, ang pag-imbento ng gulong, at paggawa ng metal. Iba't ibang mga alon ng Indo-European migration sa Europa, at mamaya sa kabaligtaran direksyon, humubog sa pundasyon at mga katangian ng Ukrainian populasyon. Ang kolonisasyon ng Greece sa baybayin ng Black Sea ay nakaimpluwensya sa teritoryo ng Ukraine sa loob ng balangkas ng sibilisasyong Greek, na bumubuo sa hilagang hangganan nito. Ang mahusay na paglipat ng mga tao noong ika-5 siglo BC ay nagpatuloy at kalaunan ay nabuo ang iba't ibang mga tribong Slavic na nagsama-sama upang lumikha ng medieval na estado ng Kievan Rus' noong 882 AD sa Eastern European Plain. Matapos salakayin ng Golden Horde ang Kievan Rus', ang estado ay nagkawatak-watak at nagkapira-piraso sa iba't ibang fiefdom, tulad ng Ruthenian Kingdom. Ang mga kanlurang lupain ng Rus', mula ngayon ay kilala bilang Ruthenia (kasalukuyang Ukraine), ay muling pinagsama ng Grand Duchy of Lithuania, na, naghahanap ng mga kaalyado sa pakikibaka laban sa Muscovites (modernong mga Ruso) at ang Baltic Germans, dinastiya na nakipag-isa sa Kaharian ng Poland. Kasunod ng unyon na ito, naging bahagi ng Polish-Lithuanian Commonwealth ang Ruthenia. Nahaharap sa pangangailangang protektahan ang Ruthenia mula sa mga pagsalakay ng Tatar sa timog, isang kuta ng militar ng Ruthenian, ang Cossacks, ay lumitaw, na pinipigilan ang mga tropang Tatar ng Lithuanian-Polish Commonwealth. Noong 1648, si Bohdan Khmelnytsky, na may suporta ng populasyon ng Ukrainiano at ng Cossacks, ay naghimagsik laban sa Poland, na humihiling ng pagkilala sa isang malayang estado. Kasunod ng tagumpay ng paghihimagsik ng Ukrainian na pinamunuan ni Khmelnytsky, ang Cossack Hetmanate ay itinatag, kasama ang Sich ng Zaporizhzhia bilang sentro ng administratibo nito. Sa loob ng maikling panahon, ang bansang Ukrainian ay nagtamasa ng awtonomiya, ngunit natagpuan ng Hetmanate ang sarili na nahuli sa pagitan ng tatlong pwersa: ang Crimean Tatar mula sa timog, ang mga Poles mula sa kanluran, at ang Muscovites mula sa silangan. Hindi maipagtanggol ang sarili laban sa tatlong kapangyarihan, napilitan ang Hetmanate na pumirma sa isang vassalage treaty sa Tsardom ng Moscow. Ang Hetmanate ay unti-unting nawala ang awtonomiya nito hanggang sa ang Muscovites, mula ngayon ay ang mga Ruso, ay ganap na pinagsama ang teritoryo nito noong 1764, at ang Ukraine ay kasunod na hinati sa pagitan ng Poland at Russia. ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kasaysayan ng Ukraine]] 4q7tgo8dfxz0b5aofo7lj1n88a6bugn 2213818 2213817 2026-06-28T21:25:18Z Glennznl 73709 2213818 wikitext text/x-wiki {{Delete|Unsourced stub}} [[Talaksan:Монумент та прапор.jpg|275px|thumb|right|Litrato ng bantayog ng Inang Bayan sa Liwasan ng Tanawing Pecherskyi, [[Kyiv]].]] Ang '''kasaysayan ng [[Ukranya]]''' ay kronolohikal na nagsasalaysay ng mga makasaysayang kaganapan ng Ukraine , ang mga mamamayang Ukrainiano , at iba pang nasyonalidad, mula sa prehistory hanggang sa kasalukuyan. Ang teritoryo ng bansang ito ay kabilang sa mga unang kung saan naitatag ang mga sibilisasyon at umusbong ang pagpaplano ng lunsod, bilang bahagi ng lugar kung saan nagsimula ang domestication ng kabayo, ang pag-imbento ng gulong, at paggawa ng metal. Iba't ibang mga alon ng Indo-European migration sa Europa, at mamaya sa kabaligtaran direksyon, humubog sa pundasyon at mga katangian ng Ukrainian populasyon. Ang kolonisasyon ng Greece sa baybayin ng Black Sea ay nakaimpluwensya sa teritoryo ng Ukraine sa loob ng balangkas ng sibilisasyong Greek, na bumubuo sa hilagang hangganan nito. Ang mahusay na paglipat ng mga tao noong ika-5 siglo BC ay nagpatuloy at kalaunan ay nabuo ang iba't ibang mga tribong Slavic na nagsama-sama upang lumikha ng medieval na estado ng Kievan Rus' noong 882 AD sa Eastern European Plain. Matapos salakayin ng Golden Horde ang Kievan Rus', ang estado ay nagkawatak-watak at nagkapira-piraso sa iba't ibang fiefdom, tulad ng Ruthenian Kingdom. Ang mga kanlurang lupain ng Rus', mula ngayon ay kilala bilang Ruthenia (kasalukuyang Ukraine), ay muling pinagsama ng Grand Duchy of Lithuania, na, naghahanap ng mga kaalyado sa pakikibaka laban sa Muscovites (modernong mga Ruso) at ang Baltic Germans, dinastiya na nakipag-isa sa Kaharian ng Poland. Kasunod ng unyon na ito, naging bahagi ng Polish-Lithuanian Commonwealth ang Ruthenia. Nahaharap sa pangangailangang protektahan ang Ruthenia mula sa mga pagsalakay ng Tatar sa timog, isang kuta ng militar ng Ruthenian, ang Cossacks, ay lumitaw, na pinipigilan ang mga tropang Tatar ng Lithuanian-Polish Commonwealth. Noong 1648, si Bohdan Khmelnytsky, na may suporta ng populasyon ng Ukrainiano at ng Cossacks, ay naghimagsik laban sa Poland, na humihiling ng pagkilala sa isang malayang estado. Kasunod ng tagumpay ng paghihimagsik ng Ukrainian na pinamunuan ni Khmelnytsky, ang Cossack Hetmanate ay itinatag, kasama ang Sich ng Zaporizhzhia bilang sentro ng administratibo nito. Sa loob ng maikling panahon, ang bansang Ukrainian ay nagtamasa ng awtonomiya, ngunit natagpuan ng Hetmanate ang sarili na nahuli sa pagitan ng tatlong pwersa: ang Crimean Tatar mula sa timog, ang mga Poles mula sa kanluran, at ang Muscovites mula sa silangan. Hindi maipagtanggol ang sarili laban sa tatlong kapangyarihan, napilitan ang Hetmanate na pumirma sa isang vassalage treaty sa Tsardom ng Moscow. Ang Hetmanate ay unti-unting nawala ang awtonomiya nito hanggang sa ang Muscovites, mula ngayon ay ang mga Ruso, ay ganap na pinagsama ang teritoryo nito noong 1764, at ang Ukraine ay kasunod na hinati sa pagitan ng Poland at Russia. ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kasaysayan ng Ukraine]] 9pf63mc2iowqd7micox2zdzprycrski 2213819 2213818 2026-06-28T21:26:24Z Glennznl 73709 2213819 wikitext text/x-wiki {{Delete|Unsourced stub}} [[Talaksan:Монумент та прапор.jpg|275px|thumb|right|Litrato ng bantayog ng Inang Bayan sa Liwasan ng Tanawing Pecherskyi, [[Kyiv]].]] Ang '''kasaysayan ng [[Ukranya]]''' ay kronolohikal na nagsasalaysay ng mga makasaysayang kaganapan ng Ukraine , ang mga mamamayang Ukrainiano , at iba pang nasyonalidad, mula sa prehistory hanggang sa kasalukuyan. Ang teritoryo ng bansang ito ay kabilang sa mga unang kung saan naitatag ang mga sibilisasyon at umusbong ang pagpaplano ng lunsod, bilang bahagi ng lugar kung saan nagsimula ang domestication ng kabayo, ang pag-imbento ng gulong, at paggawa ng metal. Iba't ibang mga alon ng Indo-European migration sa Europa, at mamaya sa kabaligtaran direksyon, humubog sa pundasyon at mga katangian ng Ukrainian populasyon. Ang kolonisasyon ng Greece sa baybayin ng Black Sea ay nakaimpluwensya sa teritoryo ng Ukraine sa loob ng balangkas ng sibilisasyong Greek, na bumubuo sa hilagang hangganan nito. Ang mahusay na paglipat ng mga tao noong ika-5 siglo BC ay nagpatuloy at kalaunan ay nabuo ang iba't ibang mga tribong Slavic na nagsama-sama upang lumikha ng medieval na estado ng Kievan Rus' noong 882 AD sa Eastern European Plain. Matapos salakayin ng [[Golden Horde]] ang [[Kievan Rus']], ang estado ay nagkawatak-watak at nagkapira-piraso sa iba't ibang fiefdom, tulad ng Ruthenian Kingdom. Ang mga kanlurang lupain ng Rus', mula ngayon ay kilala bilang Ruthenia (kasalukuyang Ukraine), ay muling pinagsama ng Grand Duchy of Lithuania, na, naghahanap ng mga kaalyado sa pakikibaka laban sa Muscovites (modernong mga Ruso) at ang Baltic Germans, dinastiya na nakipag-isa sa [[Kaharian ng Poland]]. Kasunod ng unyon na ito, naging bahagi ng [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] ang Ruthenia. Nahaharap sa pangangailangang protektahan ang Ruthenia mula sa mga pagsalakay ng Tatar sa timog, isang kuta ng militar ng Ruthenian, ang Cossacks, ay lumitaw, na pinipigilan ang mga tropang Tatar ng Lithuanian-Polish Commonwealth. Noong 1648, si Bohdan Khmelnytsky, na may suporta ng populasyon ng Ukrainiano at ng Cossacks, ay naghimagsik laban sa Poland, na humihiling ng pagkilala sa isang malayang estado. Kasunod ng tagumpay ng paghihimagsik ng Ukrainian na pinamunuan ni Khmelnytsky, ang Cossack Hetmanate ay itinatag, kasama ang Sich ng Zaporizhzhia bilang sentro ng administratibo nito. Sa loob ng maikling panahon, ang bansang Ukrainian ay nagtamasa ng awtonomiya, ngunit natagpuan ng Hetmanate ang sarili na nahuli sa pagitan ng tatlong pwersa: ang Crimean Tatar mula sa timog, ang mga Poles mula sa kanluran, at ang Muscovites mula sa silangan. Hindi maipagtanggol ang sarili laban sa tatlong kapangyarihan, napilitan ang Hetmanate na pumirma sa isang vassalage treaty sa Tsardom ng Moscow. Ang Hetmanate ay unti-unting nawala ang awtonomiya nito hanggang sa ang Muscovites, mula ngayon ay ang mga Ruso, ay ganap na pinagsama ang teritoryo nito noong 1764, at ang Ukraine ay kasunod na hinati sa pagitan ng Poland at Russia. ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kasaysayan ng Ukraine]] 2n3gu5kgib1wwcl7eusds27xyhcabfi Wikang Fyksian 0 338281 2213885 2209901 2026-06-29T08:45:33Z Jan Sepawi Tija (Jeffrey Diaz) 160787 2213885 wikitext text/x-wiki Ang '''Wikang''' '''Fyksian''' (bigkas: /fýk-syán/, katutubong pangalan: Vaijskäskhä) ay isang proyektong wika na sinimulan ni James Wong, ang tagalikha ng Fyksland, noong 1996. Dahil sa kasaysayan at heograpiya ng Fyksland, ang Fyksian ay isang wika na higit na naiimpluwensyahan (sa mga tuntunin ng bokabularyo) ng mga wikang [[Hermaniko]] at mga wikang [[Mga wikang Selta|Selta]], bagaman hindi ito direktang nauugnay sa iba pang mga wika sa etimolohiya. Bilang isang hiwalay na wika, ang gramatika ng Fyksian ay naglalaman ng mga elemento na katulad ng mga matatagpuan sa [[Wikang Finlandes]] (hal. kumplikadong sistema ng kaso), [[Wikang Tsino]] (hal. pagkakaiba ng panghalip), atbp. Ang Fyksian ay hindi nilayon na maging isang pantulong na wika. Ang pangunahing paggamit nito ay masining, dahil idinisenyo ito para sa panggagaya ng isang makatotohanang ngunit kathang-isip na wika at micronation. == Alpabeto at Ponolohiya == Ang Alpabetong Fyksian ay binubuo ng 24 na titik, kung saan 18 ay karaniwan sa [[alpabetong Latin]]. {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Letra !! Bigkas |- | Aa || /ɑ/ |- | Ää || /æ/ |- | Åå || /ɔ/ |- | Dd || /d/ |- | Ee || /ɛ/ |- | Ff || /f/ |- | Gg || /ɡ/ |- | Hh || /h/ |- | Ii || /i/ |- | Jj || /j/ |- | Kk || /k/ |- | Ll || /l/ |- | Mm || /m/ |- | Nn || /n/ |- | Oo || /o/ |- | Öö || /ɜ/ |- | Øø || /ø/ |- | Pp || /p/ |- | Rr || /r/ |- | Ss || /s/ |- | Tt || /t/ |- | Uu || /u/ |- | Vv || /v/ |- | Ææ || /eɪ/ |- | Þþ || /θ/ |} == Gramatika == <big>'''Sistema ng Pandiwa'''</big> - '''Mga Boses''': Aktibo, Passive, at Middle (nagsasaad ng reflexive/reciprocal senses). - '''Mga Mood''': Indicative, Interrogative (magdagdag ng suffix, -ka), at Subjunctive (magdagdag ng suffix, -ki). - '''Mga Tense''': Mayroong 11 tenses para sa bawat mood, kabilang ang simple at compound forms gamit ang auxiliary verbs gaya ng hävøton. - '''Mga Uri ng Pandiwa''': Ang mga pandiwa ay ikinategorya bilang Malakas, Mahina, o Neuter (neuter na mga pandiwa ay nagbabago ng kahulugan ayon sa istilo ng conjugation). '''<big>Pang-uri sa Pang-abay</big>''' Ang mga pang-uri at pang-abay ay nabuo mula sa mga ugat ng pangngalan o pandiwa gamit ang mga tiyak na panlapi: '''-skä''': Bumubuo ng pang-uri mula sa isang pangngalan (hal., vrim "lakas" → vrimskä "masigla"). '''-ur''': Comparative suffix ("higit pa"). -aþ: Superlative suffix ("pinaka"). '''-ling''': Bumubuo ng pang-abay mula sa pang-uri (hal., vrimskäling "masigla"). '''-vå / -lug''': Mga suffix para sa "-full" at "-less". '''ö-''': Prefix na ginagamit para sa negasyon (hal., övrimskä "tamad"). == Leksikon == Nasa listahan na ito ang lahat ng salita sa wikang Fyksian. {| class="wikitable sortable" ! Fyksian !! Tagalog |- | aasn | arseniko |- | airg || pilak |- | aktim || aktinyo |- | aktimiden || mga aktinido |- | alum || aluminyo |- | alæn || lahat |- | amerikim || amerisyo |- | antimon || antimonyo |- | aoropim || uriopyo |- | argon || argon |- | astat || astatino |- | Auroppa || Europa |- | Aurøn || Aurøn (Ang pinakamaliit na anyo ng pera sa Fyksland) |- | avesen || mga patalastas / paunawa |- | barim || baryo |- | berkelim || berkelyo |- | beryllim || berilyo |- | bohrim || bohriyo |- | brom || bromina |- | californium || kalipornyo |- | curim || kuryo |- | darmstadtim || darmstadtyo |- | dubnim || dubniyo |- | dui || ito |- | dvo || dalawa |- | dvoa || pangalawa |- | dysprosim || disprosyo |- | Dänmark || Dinamarka |- | däp || malungkot |- | däpling || nang may kalungkutan |- | däpö || pinalulungkot |- | däpögølskä || nakalulungkot |- | däþeid || kalungkutan |- | eetaal || kumain |- | eetne || kumakain ako (babae) |- | eetnä || kumakain ako (lalaki) |- | eeton || kumain / kinain |- | eetonin || kinain |- | eetteen || kumakain sila (babae) |- | eetten || kumakain sila (lalaki) |- | eetter || kumakain |- | eetterin || kinakain |- | eetterinka-hij? || kinakain ba siya? |- | eetterka || kumakain ba? |- | eettig || kakain |- | eettigin || kakainin |- | eettigki || kakain sana |- | eettin || kinakain |- | eettonki || kumain sana |- | eettut || kumain na |- | eettutin || kinain na |- | eettutinki || kinain na sana |- | eettä || kumakain siya (lalaki) |- | eettäka-hij? || kumakain ba siya? |- | eettäka || kumakain ba? |- | ein || isa |- | eina || isang / una |- | einhen || unyon / pagkakaisa |- | einsteinium || ainstanyo |- | erbim || erbyo |- | fermim || permyo |- | flerovim || plerovyo |- | gaarvenklije || pamahalaan / gobyerno |- | gadolinim || gadolinyo |- | gjømanim || dyermanyo |- | goed || mabuti / maganda |- | goeda || masaya |- | goedstea || pinakamabuti |- | goedur || mas mabuti / pinakamabuti |- | gällim || galyo |- | hassim || hasyo |- | helim || helyo |- | hij || siya (lalaki) |- | hijsä || sila (mga lalaki) |- | huignon || nag-isip |- | huignut || nag-isip na |- | huignä || mag-isip |- | huigør || nag-iisip |- | Hutieku || Abril |- | hvam || boro |- | hvassevni || hidroheno |- | hvildenak || resolusyon |- | hvildønil || resolusyon |- | hvismut || bismuto |- | hvolvram || tungsten |- | hävnim || hapnyo |- | hävønon || naging / noon |- | hävøtig || magkakaroon |- | hävøtigin || magiging |- | hävøton || magkaroon |- | hävøtonki || nagkaroon sana |- | hävøtut || mayroon / nagkaroon |- | hävøtutka || mayroon ba? |- | höpeel || lumaktaw |- | hølmim || holmyo |- | hørvigtä || mga dukado |- | i || at / sa loob ng |- | ik || ako |- | indim || indyo |- | iod || yodo |- | iridim || iridyo |- | Iskti || Islandiya |- | Jaakot || Jacob |- | jen || bakal |- | Kaans || Olimpiko |- | Kaansä || Nagbabagang Balita |- | kaantoria || portal / tarangkahan |- | karaigpuim || kloro |- | Kemevniukæv || Talahalatang Pamana |- | kiesel || silikon |- | kohnäkijke || monarkiya / kaharian |- | kopiveuræktä || karapatang-ari |- | krom || kromyo |- | krypton || kripton |- | Kronøn || Kronøn (Ang pinakamalaking anyo ng pera sa Fyksland; 1 Kron = 10 Aur) |- | kupar || tanso |- | kvæløvni || nitroheno |- | kvøna || babae |- | kälim || potasyo |- | kædmin || kadmiyo |- | kælsim || kalsyo |- | köhl || karbon |- | köhvolt || kobalt |- | kölm || tatlo |- | kölma || pangatlo |- | köpønikim || kopernisyo |- | lantan || lantano |- | lantaniden || mga lantanido |- | lawrencim || lawrenso |- | liskhiede || kasaysayan |- | litim || lityo |- | livermorim || livermoryo |- | lutisim || lutesyo |- | läänton || mga bansa |- | Lækvogøn || Palasyo ng Lækvogøn (Ang Palasyo ng Hari ng Fyksland) |- | magnesim || magnesyo |- | meitnerim || meitneryo |- | mendelevim || mendelebyo |- | mit || kasama ang / may |- | molybdon || molibdeno |- | mågan || mangganso |- | negen || siyam |- | negena || pansiyam |- | neodym || neodimyo |- | neon || neon |- | nikl || nikel |- | niobim || niobyo |- | Njørdrir || Njord |- | nobelim || nobelyo |- | Norije || Norwega |- | nátrim || natriyo / sodyo |- | Nådene || Nordiko |- | næptunim || neptunyo |- | nætugåm || web / network |- | Nölaig || Pasko |- | og || o |- | oir || ginto |- | op || sa itaas ng |- | paasi || pasaporte |- | platina || platino |- | pliu || tingga |- | plutonim || plutonyo |- | praseodym || praseodimyo |- | promeþim || prometyo |- | protaktim || protaktinyo |- | pälladim || paladyo |- | pólonim || polonyo |- | raidim || radyo |- | raidon || radon |- | reijnim || renyo |- | rhodim || rodyo |- | ruhvdim || rubidyo |- | rutherfordim || rutherfordyo |- | ruþanim || rutenyo |- | ræktäinøn || mga karapatan |- | röntgenim || rontgenyo |- | røkæpænin || nakareserba |- | samarim || samaryo |- | seaborgim || seaborgiyo |- | seen || sampu |- | seena || ikasampu |- | seit || pito |- | seita || ikapito |- | selen || selenyo |- | side || site / websayt |- | sigtaal || tumanaw / tumingin |- | sigtäel || tumanaw / tingnan |- | sij || siya (babae) |- | sijsä || sila (mga babae) |- | sink || sink |- | sirim || seryo |- | sirkon || sirkonyo |- | sisim || sesyo |- | skandim || iskandyo |- | stovning || instituto |- | strontim || istronsyo |- | surøvni || oksiheno |- | Sverije || Suwesya |- | svæv || asupre |- | søg || paghahanap |- | søgall || maghanap |- | søgoa! || maghanap ka! |- | søs || anim |- | søsa || ikaanim |- | t'hävøtig || magkakaroon sa sarili |- | t'hävøton || nagkaroon sa sarili |- | t'hävøtut || mayroon sa sarili |- | t'västät || maligo / maghugas ng sarili |- | t'västätig || maliligo / maghuhugas ng sarili |- | t'västäton || naligo / naghugas ng sarili |- | t'västätut || nakaligo na sa sarili |- | t'västätør || naliligo / naghuhugas ng sarili |- | tallim || talyo |- | tantalum || tantalo |- | teillurim || teluryo |- | terbim || terbyo |- | tijv || lima |- | tijva || ikalima |- | tin || lata / tingga |- | titanim || titanyo |- | tæknitim || teknisyo |- | um || para / patungo sa |- | ununoctium || oganeson |- | ununpentium || moskabyo |- | ununseptium || tenesino |- | ununtrium || nihonyo |- | uraanim || uranyo |- | utijmä || oras / panahon |- | Vaijskä || Fyksland |- | Vaijskär || Fyksian |- | Vaijskäskhä || Wikang Fyksian |- | verde || mundo / daigdig |- | vesegisien || mga bisita |- | vigtigæn || mahalaga |- | Vinlant || Pinlandiya |- | vluor || plorina |- | vonnä || pag-asa / umaasa |- | vosvå || posporo |- | vrankim || pransyo |- | vrim || lakas / sigla |- | vrimlug || nanghihina / walang sigla |- | vrimlugling || nang walang kasigla-sigla |- | vrimskä || masigla / malakas |- | vrimskäaþ || pinakamasigla |- | vrimskäling || nang may kasiglaan |- | vrimskälingaþ || sa pinakamasiglang paraan |- | vrimskälingur || mas masigla |- | vrimskäur || mas masigla |- | vrimvå || puno ng sigla |- | vrimvåling || sa masiglang paraan |- | vrimö || nagpapasigla |- | vrimögølskä || nakapagpapasigla |- | vrimögølskäaþ || pinakanakapagpapasigla |- | vrimögølskäling || sa nakagigising na paraan |- | vrimögølskälingaþ || sa pinakanakapagpapasiglang paraan |- | vrimögølskälingur || mas nakapagpapasigla |- | vrimögølskäur || mas nakapagpapasigla |- | vänadim || banadyo |- | västäel || maghugas |- | västäon || hinugasan |- | västør || naghugas |- | vå || apat |- | Væriskøn || Kapuluang Faroe |- | våa || pang-apat |- | Vølkomosinki || Tuloy kayo / Maligayang pagdating |- | vør || tayo / kami |- | Webe || Web |- | xenon || senon |- | ytterbim || iterbyo |- | yttrim || itryo |- | Ålant || Kapuluang Åland |- | åv || walo |- | åva || ikawalo |- | þi || iyan / na |- | þorim || toryo |} ol7pg5agkhwdzb1mj0eo76aveieu3qr 2213899 2213885 2026-06-29T09:40:07Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 161849 Ang modernong 29-titik na alpabetong Fyksian ay idinisenyo upang ganap na pagsamahin at tanggapin ang modernong teknikal na terminolohiya at internasyonal na pang-agham na mga loanword (partikular ang mga kemikal na elemento ng periodic table, o Kemevniukæv). 2213899 wikitext text/x-wiki Ang '''Wikang''' '''Fyksian''' (bigkas: /fýk-syán/, katutubong pangalan: Vaijskäskhä) ay isang proyektong wika na sinimulan ni James Wong, ang tagalikha ng Fyksland, noong 1996. Dahil sa kasaysayan at heograpiya ng Fyksland, ang Fyksian ay isang wika na higit na naiimpluwensyahan (sa mga tuntunin ng bokabularyo) ng mga wikang [[Hermaniko]] at mga wikang [[Mga wikang Selta|Selta]], bagaman hindi ito direktang nauugnay sa iba pang mga wika sa etimolohiya. Bilang isang hiwalay na wika, ang gramatika ng Fyksian ay naglalaman ng mga elemento na katulad ng mga matatagpuan sa [[Wikang Finlandes]] (hal. kumplikadong sistema ng kaso), [[Wikang Tsino]] (hal. pagkakaiba ng panghalip), atbp. Ang Fyksian ay hindi nilayon na maging isang pantulong na wika. Ang pangunahing paggamit nito ay masining, dahil idinisenyo ito para sa panggagaya ng isang makatotohanang ngunit kathang-isip na wika at micronation. == Alpabeto at Ponolohiya == Ang Alpabetong Fyksian ay binubuo ng 30 na titik, kung saan 24 ay karaniwan sa [[alpabetong Latin]]. {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Titik !! Pagbigkas |- | Aa || /ɑ/ |- | Ää || /æ/ |- | Åå || /ɔ/ |- | Ææ || /eɪ/ |- |Bb |/b/ |- |Cc |/k/ |- | Dd || /d/ |- | Ee || /ɛ/ |- | Ff || /f/ |- | Gg || /ɡ/ |- | Hh || /h/ |- | Ii || /i/ |- | Jj || /j/ o /y/ |- | Kk || /k/ |- | Ll || /l/ |- | Mm || /m/ |- | Nn || /n/ |- | Oo || /o/ |- | Öö || /ɜ/ |- | Øø || /ø/ |- | Pp || /p/ |- | Rr || /r/ |- | Ss || /s/ |- | Tt || /t/ |- | Þþ || /θ/ |- | Uu || /u/ |- | Vv || /v/ |- |Ww |/w/ o /v/ |- |Xx |/ks/, /z/ o /s/ |- |Yy |/ü/, /u/ o /y/ |} == Gramatika == <big>'''Sistema ng Pandiwa'''</big> - '''Mga Boses''': Aktibo, Passive, at Middle (nagsasaad ng reflexive/reciprocal senses). - '''Mga Mood''': Indicative, Interrogative (magdagdag ng suffix, -ka), at Subjunctive (magdagdag ng suffix, -ki). - '''Mga Tense''': Mayroong 11 tenses para sa bawat mood, kabilang ang simple at compound forms gamit ang auxiliary verbs gaya ng hävøton. - '''Mga Uri ng Pandiwa''': Ang mga pandiwa ay ikinategorya bilang Malakas, Mahina, o Neuter (neuter na mga pandiwa ay nagbabago ng kahulugan ayon sa istilo ng conjugation). '''<big>Pang-uri sa Pang-abay</big>''' Ang mga pang-uri at pang-abay ay nabuo mula sa mga ugat ng pangngalan o pandiwa gamit ang mga tiyak na panlapi: '''-skä''': Bumubuo ng pang-uri mula sa isang pangngalan (hal., vrim "lakas" → vrimskä "masigla"). '''-ur''': Comparative suffix ("higit pa"). -aþ: Superlative suffix ("pinaka"). '''-ling''': Bumubuo ng pang-abay mula sa pang-uri (hal., vrimskäling "masigla"). '''-vå / -lug''': Mga suffix para sa "-full" at "-less". '''ö-''': Prefix na ginagamit para sa negasyon (hal., övrimskä "tamad"). == Leksikon == Nasa listahan na ito ang lahat ng salita sa wikang Fyksian. {| class="wikitable sortable" ! Fyksian !! Tagalog |- | aasn | arseniko |- | airg || pilak |- | aktim || aktinyo |- | aktimiden || mga aktinido |- | alum || aluminyo |- | alæn || lahat |- | amerikim || amerisyo |- | antimon || antimonyo |- | aoropim || uriopyo |- | argon || argon |- | astat || astatino |- | Auroppa || Europa |- | Aurøn || Aurøn (Ang pinakamaliit na anyo ng pera sa Fyksland) |- | avesen || mga patalastas / paunawa |- | barim || baryo |- | berkelim || berkelyo |- | beryllim || berilyo |- | bohrim || bohriyo |- | brom || bromina |- | californium || kalipornyo |- | curim || kuryo |- | darmstadtim || darmstadtyo |- | dubnim || dubniyo |- | dui || ito |- | dvo || dalawa |- | dvoa || pangalawa |- | dysprosim || disprosyo |- | Dänmark || Dinamarka |- | däp || malungkot |- | däpling || nang may kalungkutan |- | däpö || pinalulungkot |- | däpögølskä || nakalulungkot |- | däþeid || kalungkutan |- | eetaal || kumain |- | eetne || kumakain ako (babae) |- | eetnä || kumakain ako (lalaki) |- | eeton || kumain / kinain |- | eetonin || kinain |- | eetteen || kumakain sila (babae) |- | eetten || kumakain sila (lalaki) |- | eetter || kumakain |- | eetterin || kinakain |- | eetterinka-hij? || kinakain ba siya? |- | eetterka || kumakain ba? |- | eettig || kakain |- | eettigin || kakainin |- | eettigki || kakain sana |- | eettin || kinakain |- | eettonki || kumain sana |- | eettut || kumain na |- | eettutin || kinain na |- | eettutinki || kinain na sana |- | eettä || kumakain siya (lalaki) |- | eettäka-hij? || kumakain ba siya? |- | eettäka || kumakain ba? |- | ein || isa |- | eina || isang / una |- | einhen || unyon / pagkakaisa |- | einsteinium || ainstanyo |- | erbim || erbyo |- | fermim || permyo |- | flerovim || plerovyo |- | gaarvenklije || pamahalaan / gobyerno |- | gadolinim || gadolinyo |- | gjømanim || dyermanyo |- | goed || mabuti / maganda |- | goeda || masaya |- | goedstea || pinakamabuti |- | goedur || mas mabuti / pinakamabuti |- | gällim || galyo |- | hassim || hasyo |- | helim || helyo |- | hij || siya (lalaki) |- | hijsä || sila (mga lalaki) |- | huignon || nag-isip |- | huignut || nag-isip na |- | huignä || mag-isip |- | huigør || nag-iisip |- | Hutieku || Abril |- | hvam || boro |- | hvassevni || hidroheno |- | hvildenak || resolusyon |- | hvildønil || resolusyon |- | hvismut || bismuto |- | hvolvram || tungsten |- | hävnim || hapnyo |- | hävønon || naging / noon |- | hävøtig || magkakaroon |- | hävøtigin || magiging |- | hävøton || magkaroon |- | hävøtonki || nagkaroon sana |- | hävøtut || mayroon / nagkaroon |- | hävøtutka || mayroon ba? |- | höpeel || lumaktaw |- | hølmim || holmyo |- | hørvigtä || mga dukado |- | i || at / sa loob ng |- | ik || ako |- | indim || indyo |- | iod || yodo |- | iridim || iridyo |- | Iskti || Islandiya |- | Jaakot || Jacob |- | jen || bakal |- | Kaans || Olimpiko |- | Kaansä || Nagbabagang Balita |- | kaantoria || portal / tarangkahan |- | karaigpuim || kloro |- | Kemevniukæv || Talahalatang Pamana |- | kiesel || silikon |- | kohnäkijke || monarkiya / kaharian |- | kopiveuræktä || karapatang-ari |- | krom || kromyo |- | krypton || kripton |- | Kronøn || Kronøn (Ang pinakamalaking anyo ng pera sa Fyksland; 1 Kron = 10 Aur) |- | kupar || tanso |- | kvæløvni || nitroheno |- | kvøna || babae |- | kälim || potasyo |- | kædmin || kadmiyo |- | kælsim || kalsyo |- | köhl || karbon |- | köhvolt || kobalt |- | kölm || tatlo |- | kölma || pangatlo |- | köpønikim || kopernisyo |- | lantan || lantano |- | lantaniden || mga lantanido |- | lawrencim || lawrenso |- | liskhiede || kasaysayan |- | litim || lityo |- | livermorim || livermoryo |- | lutisim || lutesyo |- | läänton || mga bansa |- | Lækvogøn || Palasyo ng Lækvogøn (Ang Palasyo ng Hari ng Fyksland) |- | magnesim || magnesyo |- | meitnerim || meitneryo |- | mendelevim || mendelebyo |- | mit || kasama ang / may |- | molybdon || molibdeno |- | mågan || mangganso |- | negen || siyam |- | negena || pansiyam |- | neodym || neodimyo |- | neon || neon |- | nikl || nikel |- | niobim || niobyo |- | Njørdrir || Njord |- | nobelim || nobelyo |- | Norije || Norwega |- | nátrim || natriyo / sodyo |- | Nådene || Nordiko |- | næptunim || neptunyo |- | nætugåm || web / network |- | Nölaig || Pasko |- | og || o |- | oir || ginto |- | op || sa itaas ng |- | paasi || pasaporte |- | platina || platino |- | pliu || tingga |- | plutonim || plutonyo |- | praseodym || praseodimyo |- | promeþim || prometyo |- | protaktim || protaktinyo |- | pälladim || paladyo |- | pólonim || polonyo |- | raidim || radyo |- | raidon || radon |- | reijnim || renyo |- | rhodim || rodyo |- | ruhvdim || rubidyo |- | rutherfordim || rutherfordyo |- | ruþanim || rutenyo |- | ræktäinøn || mga karapatan |- | röntgenim || rontgenyo |- | røkæpænin || nakareserba |- | samarim || samaryo |- | seaborgim || seaborgiyo |- | seen || sampu |- | seena || ikasampu |- | seit || pito |- | seita || ikapito |- | selen || selenyo |- | side || site / websayt |- | sigtaal || tumanaw / tumingin |- | sigtäel || tumanaw / tingnan |- | sij || siya (babae) |- | sijsä || sila (mga babae) |- | sink || sink |- | sirim || seryo |- | sirkon || sirkonyo |- | sisim || sesyo |- | skandim || iskandyo |- | stovning || instituto |- | strontim || istronsyo |- | surøvni || oksiheno |- | Sverije || Suwesya |- | svæv || asupre |- | søg || paghahanap |- | søgall || maghanap |- | søgoa! || maghanap ka! |- | søs || anim |- | søsa || ikaanim |- | t'hävøtig || magkakaroon sa sarili |- | t'hävøton || nagkaroon sa sarili |- | t'hävøtut || mayroon sa sarili |- | t'västät || maligo / maghugas ng sarili |- | t'västätig || maliligo / maghuhugas ng sarili |- | t'västäton || naligo / naghugas ng sarili |- | t'västätut || nakaligo na sa sarili |- | t'västätør || naliligo / naghuhugas ng sarili |- | tallim || talyo |- | tantalum || tantalo |- | teillurim || teluryo |- | terbim || terbyo |- | tijv || lima |- | tijva || ikalima |- | tin || lata / tingga |- | titanim || titanyo |- | tæknitim || teknisyo |- | um || para / patungo sa |- | ununoctium || oganeson |- | ununpentium || moskabyo |- | ununseptium || tenesino |- | ununtrium || nihonyo |- | uraanim || uranyo |- | utijmä || oras / panahon |- | Vaijskä || Fyksland |- | Vaijskär || Fyksian |- | Vaijskäskhä || Wikang Fyksian |- | verde || mundo / daigdig |- | vesegisien || mga bisita |- | vigtigæn || mahalaga |- | Vinlant || Pinlandiya |- | vluor || plorina |- | vonnä || pag-asa / umaasa |- | vosvå || posporo |- | vrankim || pransyo |- | vrim || lakas / sigla |- | vrimlug || nanghihina / walang sigla |- | vrimlugling || nang walang kasigla-sigla |- | vrimskä || masigla / malakas |- | vrimskäaþ || pinakamasigla |- | vrimskäling || nang may kasiglaan |- | vrimskälingaþ || sa pinakamasiglang paraan |- | vrimskälingur || mas masigla |- | vrimskäur || mas masigla |- | vrimvå || puno ng sigla |- | vrimvåling || sa masiglang paraan |- | vrimö || nagpapasigla |- | vrimögølskä || nakapagpapasigla |- | vrimögølskäaþ || pinakanakapagpapasigla |- | vrimögølskäling || sa nakagigising na paraan |- | vrimögølskälingaþ || sa pinakanakapagpapasiglang paraan |- | vrimögølskälingur || mas nakapagpapasigla |- | vrimögølskäur || mas nakapagpapasigla |- | vänadim || banadyo |- | västäel || maghugas |- | västäon || hinugasan |- | västør || naghugas |- | vå || apat |- | Væriskøn || Kapuluang Faroe |- | våa || pang-apat |- | Vølkomosinki || Tuloy kayo / Maligayang pagdating |- | vør || tayo / kami |- | Webe || Web |- | xenon || senon |- | ytterbim || iterbyo |- | yttrim || itryo |- | Ålant || Kapuluang Åland |- | åv || walo |- | åva || ikawalo |- | þi || iyan / na |- | þorim || toryo |} pzudpqzny0ovky23fzeqdnbu2aomty3 2213900 2213899 2026-06-29T09:40:36Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 161849 /* Alpabeto at Ponolohiya */ 2213900 wikitext text/x-wiki Ang '''Wikang''' '''Fyksian''' (bigkas: /fýk-syán/, katutubong pangalan: Vaijskäskhä) ay isang proyektong wika na sinimulan ni James Wong, ang tagalikha ng Fyksland, noong 1996. Dahil sa kasaysayan at heograpiya ng Fyksland, ang Fyksian ay isang wika na higit na naiimpluwensyahan (sa mga tuntunin ng bokabularyo) ng mga wikang [[Hermaniko]] at mga wikang [[Mga wikang Selta|Selta]], bagaman hindi ito direktang nauugnay sa iba pang mga wika sa etimolohiya. Bilang isang hiwalay na wika, ang gramatika ng Fyksian ay naglalaman ng mga elemento na katulad ng mga matatagpuan sa [[Wikang Finlandes]] (hal. kumplikadong sistema ng kaso), [[Wikang Tsino]] (hal. pagkakaiba ng panghalip), atbp. Ang Fyksian ay hindi nilayon na maging isang pantulong na wika. Ang pangunahing paggamit nito ay masining, dahil idinisenyo ito para sa panggagaya ng isang makatotohanang ngunit kathang-isip na wika at micronation. == Alpabeto at Ponolohiya == Ang Alpabetong Fyksian ay binubuo ng 30 na titik, kung saan 24 ay karaniwan sa [[alpabetong Latin]]. {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Letra !! Pagbigkas |- | Aa || /ɑ/ |- | Ää || /æ/ |- | Åå || /ɔ/ |- | Ææ || /eɪ/ |- |Bb |/b/ |- |Cc |/k/ |- | Dd || /d/ |- | Ee || /ɛ/ |- | Ff || /f/ |- | Gg || /ɡ/ |- | Hh || /h/ |- | Ii || /i/ |- | Jj || /j/ o /y/ |- | Kk || /k/ |- | Ll || /l/ |- | Mm || /m/ |- | Nn || /n/ |- | Oo || /o/ |- | Öö || /ɜ/ |- | Øø || /ø/ |- | Pp || /p/ |- | Rr || /r/ |- | Ss || /s/ |- | Tt || /t/ |- | Þþ || /θ/ |- | Uu || /u/ |- | Vv || /v/ |- |Ww |/w/ o /v/ |- |Xx |/ks/, /z/ o /s/ |- |Yy |/ü/, /u/ o /y/ |} == Gramatika == <big>'''Sistema ng Pandiwa'''</big> - '''Mga Boses''': Aktibo, Passive, at Middle (nagsasaad ng reflexive/reciprocal senses). - '''Mga Mood''': Indicative, Interrogative (magdagdag ng suffix, -ka), at Subjunctive (magdagdag ng suffix, -ki). - '''Mga Tense''': Mayroong 11 tenses para sa bawat mood, kabilang ang simple at compound forms gamit ang auxiliary verbs gaya ng hävøton. - '''Mga Uri ng Pandiwa''': Ang mga pandiwa ay ikinategorya bilang Malakas, Mahina, o Neuter (neuter na mga pandiwa ay nagbabago ng kahulugan ayon sa istilo ng conjugation). '''<big>Pang-uri sa Pang-abay</big>''' Ang mga pang-uri at pang-abay ay nabuo mula sa mga ugat ng pangngalan o pandiwa gamit ang mga tiyak na panlapi: '''-skä''': Bumubuo ng pang-uri mula sa isang pangngalan (hal., vrim "lakas" → vrimskä "masigla"). '''-ur''': Comparative suffix ("higit pa"). -aþ: Superlative suffix ("pinaka"). '''-ling''': Bumubuo ng pang-abay mula sa pang-uri (hal., vrimskäling "masigla"). '''-vå / -lug''': Mga suffix para sa "-full" at "-less". '''ö-''': Prefix na ginagamit para sa negasyon (hal., övrimskä "tamad"). == Leksikon == Nasa listahan na ito ang lahat ng salita sa wikang Fyksian. {| class="wikitable sortable" ! Fyksian !! Tagalog |- | aasn | arseniko |- | airg || pilak |- | aktim || aktinyo |- | aktimiden || mga aktinido |- | alum || aluminyo |- | alæn || lahat |- | amerikim || amerisyo |- | antimon || antimonyo |- | aoropim || uriopyo |- | argon || argon |- | astat || astatino |- | Auroppa || Europa |- | Aurøn || Aurøn (Ang pinakamaliit na anyo ng pera sa Fyksland) |- | avesen || mga patalastas / paunawa |- | barim || baryo |- | berkelim || berkelyo |- | beryllim || berilyo |- | bohrim || bohriyo |- | brom || bromina |- | californium || kalipornyo |- | curim || kuryo |- | darmstadtim || darmstadtyo |- | dubnim || dubniyo |- | dui || ito |- | dvo || dalawa |- | dvoa || pangalawa |- | dysprosim || disprosyo |- | Dänmark || Dinamarka |- | däp || malungkot |- | däpling || nang may kalungkutan |- | däpö || pinalulungkot |- | däpögølskä || nakalulungkot |- | däþeid || kalungkutan |- | eetaal || kumain |- | eetne || kumakain ako (babae) |- | eetnä || kumakain ako (lalaki) |- | eeton || kumain / kinain |- | eetonin || kinain |- | eetteen || kumakain sila (babae) |- | eetten || kumakain sila (lalaki) |- | eetter || kumakain |- | eetterin || kinakain |- | eetterinka-hij? || kinakain ba siya? |- | eetterka || kumakain ba? |- | eettig || kakain |- | eettigin || kakainin |- | eettigki || kakain sana |- | eettin || kinakain |- | eettonki || kumain sana |- | eettut || kumain na |- | eettutin || kinain na |- | eettutinki || kinain na sana |- | eettä || kumakain siya (lalaki) |- | eettäka-hij? || kumakain ba siya? |- | eettäka || kumakain ba? |- | ein || isa |- | eina || isang / una |- | einhen || unyon / pagkakaisa |- | einsteinium || ainstanyo |- | erbim || erbyo |- | fermim || permyo |- | flerovim || plerovyo |- | gaarvenklije || pamahalaan / gobyerno |- | gadolinim || gadolinyo |- | gjømanim || dyermanyo |- | goed || mabuti / maganda |- | goeda || masaya |- | goedstea || pinakamabuti |- | goedur || mas mabuti / pinakamabuti |- | gällim || galyo |- | hassim || hasyo |- | helim || helyo |- | hij || siya (lalaki) |- | hijsä || sila (mga lalaki) |- | huignon || nag-isip |- | huignut || nag-isip na |- | huignä || mag-isip |- | huigør || nag-iisip |- | Hutieku || Abril |- | hvam || boro |- | hvassevni || hidroheno |- | hvildenak || resolusyon |- | hvildønil || resolusyon |- | hvismut || bismuto |- | hvolvram || tungsten |- | hävnim || hapnyo |- | hävønon || naging / noon |- | hävøtig || magkakaroon |- | hävøtigin || magiging |- | hävøton || magkaroon |- | hävøtonki || nagkaroon sana |- | hävøtut || mayroon / nagkaroon |- | hävøtutka || mayroon ba? |- | höpeel || lumaktaw |- | hølmim || holmyo |- | hørvigtä || mga dukado |- | i || at / sa loob ng |- | ik || ako |- | indim || indyo |- | iod || yodo |- | iridim || iridyo |- | Iskti || Islandiya |- | Jaakot || Jacob |- | jen || bakal |- | Kaans || Olimpiko |- | Kaansä || Nagbabagang Balita |- | kaantoria || portal / tarangkahan |- | karaigpuim || kloro |- | Kemevniukæv || Talahalatang Pamana |- | kiesel || silikon |- | kohnäkijke || monarkiya / kaharian |- | kopiveuræktä || karapatang-ari |- | krom || kromyo |- | krypton || kripton |- | Kronøn || Kronøn (Ang pinakamalaking anyo ng pera sa Fyksland; 1 Kron = 10 Aur) |- | kupar || tanso |- | kvæløvni || nitroheno |- | kvøna || babae |- | kälim || potasyo |- | kædmin || kadmiyo |- | kælsim || kalsyo |- | köhl || karbon |- | köhvolt || kobalt |- | kölm || tatlo |- | kölma || pangatlo |- | köpønikim || kopernisyo |- | lantan || lantano |- | lantaniden || mga lantanido |- | lawrencim || lawrenso |- | liskhiede || kasaysayan |- | litim || lityo |- | livermorim || livermoryo |- | lutisim || lutesyo |- | läänton || mga bansa |- | Lækvogøn || Palasyo ng Lækvogøn (Ang Palasyo ng Hari ng Fyksland) |- | magnesim || magnesyo |- | meitnerim || meitneryo |- | mendelevim || mendelebyo |- | mit || kasama ang / may |- | molybdon || molibdeno |- | mågan || mangganso |- | negen || siyam |- | negena || pansiyam |- | neodym || neodimyo |- | neon || neon |- | nikl || nikel |- | niobim || niobyo |- | Njørdrir || Njord |- | nobelim || nobelyo |- | Norije || Norwega |- | nátrim || natriyo / sodyo |- | Nådene || Nordiko |- | næptunim || neptunyo |- | nætugåm || web / network |- | Nölaig || Pasko |- | og || o |- | oir || ginto |- | op || sa itaas ng |- | paasi || pasaporte |- | platina || platino |- | pliu || tingga |- | plutonim || plutonyo |- | praseodym || praseodimyo |- | promeþim || prometyo |- | protaktim || protaktinyo |- | pälladim || paladyo |- | pólonim || polonyo |- | raidim || radyo |- | raidon || radon |- | reijnim || renyo |- | rhodim || rodyo |- | ruhvdim || rubidyo |- | rutherfordim || rutherfordyo |- | ruþanim || rutenyo |- | ræktäinøn || mga karapatan |- | röntgenim || rontgenyo |- | røkæpænin || nakareserba |- | samarim || samaryo |- | seaborgim || seaborgiyo |- | seen || sampu |- | seena || ikasampu |- | seit || pito |- | seita || ikapito |- | selen || selenyo |- | side || site / websayt |- | sigtaal || tumanaw / tumingin |- | sigtäel || tumanaw / tingnan |- | sij || siya (babae) |- | sijsä || sila (mga babae) |- | sink || sink |- | sirim || seryo |- | sirkon || sirkonyo |- | sisim || sesyo |- | skandim || iskandyo |- | stovning || instituto |- | strontim || istronsyo |- | surøvni || oksiheno |- | Sverije || Suwesya |- | svæv || asupre |- | søg || paghahanap |- | søgall || maghanap |- | søgoa! || maghanap ka! |- | søs || anim |- | søsa || ikaanim |- | t'hävøtig || magkakaroon sa sarili |- | t'hävøton || nagkaroon sa sarili |- | t'hävøtut || mayroon sa sarili |- | t'västät || maligo / maghugas ng sarili |- | t'västätig || maliligo / maghuhugas ng sarili |- | t'västäton || naligo / naghugas ng sarili |- | t'västätut || nakaligo na sa sarili |- | t'västätør || naliligo / naghuhugas ng sarili |- | tallim || talyo |- | tantalum || tantalo |- | teillurim || teluryo |- | terbim || terbyo |- | tijv || lima |- | tijva || ikalima |- | tin || lata / tingga |- | titanim || titanyo |- | tæknitim || teknisyo |- | um || para / patungo sa |- | ununoctium || oganeson |- | ununpentium || moskabyo |- | ununseptium || tenesino |- | ununtrium || nihonyo |- | uraanim || uranyo |- | utijmä || oras / panahon |- | Vaijskä || Fyksland |- | Vaijskär || Fyksian |- | Vaijskäskhä || Wikang Fyksian |- | verde || mundo / daigdig |- | vesegisien || mga bisita |- | vigtigæn || mahalaga |- | Vinlant || Pinlandiya |- | vluor || plorina |- | vonnä || pag-asa / umaasa |- | vosvå || posporo |- | vrankim || pransyo |- | vrim || lakas / sigla |- | vrimlug || nanghihina / walang sigla |- | vrimlugling || nang walang kasigla-sigla |- | vrimskä || masigla / malakas |- | vrimskäaþ || pinakamasigla |- | vrimskäling || nang may kasiglaan |- | vrimskälingaþ || sa pinakamasiglang paraan |- | vrimskälingur || mas masigla |- | vrimskäur || mas masigla |- | vrimvå || puno ng sigla |- | vrimvåling || sa masiglang paraan |- | vrimö || nagpapasigla |- | vrimögølskä || nakapagpapasigla |- | vrimögølskäaþ || pinakanakapagpapasigla |- | vrimögølskäling || sa nakagigising na paraan |- | vrimögølskälingaþ || sa pinakanakapagpapasiglang paraan |- | vrimögølskälingur || mas nakapagpapasigla |- | vrimögølskäur || mas nakapagpapasigla |- | vänadim || banadyo |- | västäel || maghugas |- | västäon || hinugasan |- | västør || naghugas |- | vå || apat |- | Væriskøn || Kapuluang Faroe |- | våa || pang-apat |- | Vølkomosinki || Tuloy kayo / Maligayang pagdating |- | vør || tayo / kami |- | Webe || Web |- | xenon || senon |- | ytterbim || iterbyo |- | yttrim || itryo |- | Ålant || Kapuluang Åland |- | åv || walo |- | åva || ikawalo |- | þi || iyan / na |- | þorim || toryo |} aa8avfi72obk5u6suaf150o5b10vi87 2213901 2213900 2026-06-29T09:46:11Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 161849 /* Alpabeto at Ponolohiya */ 2213901 wikitext text/x-wiki Ang '''Wikang''' '''Fyksian''' (bigkas: /fýk-syán/, katutubong pangalan: Vaijskäskhä) ay isang proyektong wika na sinimulan ni James Wong, ang tagalikha ng Fyksland, noong 1996. Dahil sa kasaysayan at heograpiya ng Fyksland, ang Fyksian ay isang wika na higit na naiimpluwensyahan (sa mga tuntunin ng bokabularyo) ng mga wikang [[Hermaniko]] at mga wikang [[Mga wikang Selta|Selta]], bagaman hindi ito direktang nauugnay sa iba pang mga wika sa etimolohiya. Bilang isang hiwalay na wika, ang gramatika ng Fyksian ay naglalaman ng mga elemento na katulad ng mga matatagpuan sa [[Wikang Finlandes]] (hal. kumplikadong sistema ng kaso), [[Wikang Tsino]] (hal. pagkakaiba ng panghalip), atbp. Ang Fyksian ay hindi nilayon na maging isang pantulong na wika. Ang pangunahing paggamit nito ay masining, dahil idinisenyo ito para sa panggagaya ng isang makatotohanang ngunit kathang-isip na wika at micronation. == Alpabeto at Ponolohiya == Ang Alpabetong Fyksian ay binubuo ng 29 na titik, kung saan 24 ay karaniwan sa [[alpabetong Latin]]. {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Letra !! Pagbigkas |- | Aa || /ɑ/ |- | Ää || /æ/ |- | Åå || /ɔ/ |- | Ææ || /eɪ/ |- |Bb |/b/ |- |Cc |/k/ |- | Dd || /d/ |- | Ee || /ɛ/ |- | Ff || /f/ |- | Gg || /ɡ/ |- | Hh || /h/ |- | Ii || /i/ |- | Jj || /j/ o /y/ |- | Kk || /k/ |- | Ll || /l/ |- | Mm || /m/ |- | Nn || /n/ |- | Oo || /o/ |- | Öö || /ɜ/ |- | Øø || /ø/ |- | Pp || /p/ |- | Rr || /r/ |- | Ss || /s/ |- | Tt || /t/ |- | Þþ || /θ/ |- | Uu || /u/ |- | Vv || /v/ |- |Ww |/w/ o /v/ |- |Xx |/ks/, /z/ o /s/ |- |Yy |/ü/, /u/ o /y/ |} == Gramatika == <big>'''Sistema ng Pandiwa'''</big> - '''Mga Boses''': Aktibo, Passive, at Middle (nagsasaad ng reflexive/reciprocal senses). - '''Mga Mood''': Indicative, Interrogative (magdagdag ng suffix, -ka), at Subjunctive (magdagdag ng suffix, -ki). - '''Mga Tense''': Mayroong 11 tenses para sa bawat mood, kabilang ang simple at compound forms gamit ang auxiliary verbs gaya ng hävøton. - '''Mga Uri ng Pandiwa''': Ang mga pandiwa ay ikinategorya bilang Malakas, Mahina, o Neuter (neuter na mga pandiwa ay nagbabago ng kahulugan ayon sa istilo ng conjugation). '''<big>Pang-uri sa Pang-abay</big>''' Ang mga pang-uri at pang-abay ay nabuo mula sa mga ugat ng pangngalan o pandiwa gamit ang mga tiyak na panlapi: '''-skä''': Bumubuo ng pang-uri mula sa isang pangngalan (hal., vrim "lakas" → vrimskä "masigla"). '''-ur''': Comparative suffix ("higit pa"). -aþ: Superlative suffix ("pinaka"). '''-ling''': Bumubuo ng pang-abay mula sa pang-uri (hal., vrimskäling "masigla"). '''-vå / -lug''': Mga suffix para sa "-full" at "-less". '''ö-''': Prefix na ginagamit para sa negasyon (hal., övrimskä "tamad"). == Leksikon == Nasa listahan na ito ang lahat ng salita sa wikang Fyksian. {| class="wikitable sortable" ! Fyksian !! Tagalog |- | aasn | arseniko |- | airg || pilak |- | aktim || aktinyo |- | aktimiden || mga aktinido |- | alum || aluminyo |- | alæn || lahat |- | amerikim || amerisyo |- | antimon || antimonyo |- | aoropim || uriopyo |- | argon || argon |- | astat || astatino |- | Auroppa || Europa |- | Aurøn || Aurøn (Ang pinakamaliit na anyo ng pera sa Fyksland) |- | avesen || mga patalastas / paunawa |- | barim || baryo |- | berkelim || berkelyo |- | beryllim || berilyo |- | bohrim || bohriyo |- | brom || bromina |- | californium || kalipornyo |- | curim || kuryo |- | darmstadtim || darmstadtyo |- | dubnim || dubniyo |- | dui || ito |- | dvo || dalawa |- | dvoa || pangalawa |- | dysprosim || disprosyo |- | Dänmark || Dinamarka |- | däp || malungkot |- | däpling || nang may kalungkutan |- | däpö || pinalulungkot |- | däpögølskä || nakalulungkot |- | däþeid || kalungkutan |- | eetaal || kumain |- | eetne || kumakain ako (babae) |- | eetnä || kumakain ako (lalaki) |- | eeton || kumain / kinain |- | eetonin || kinain |- | eetteen || kumakain sila (babae) |- | eetten || kumakain sila (lalaki) |- | eetter || kumakain |- | eetterin || kinakain |- | eetterinka-hij? || kinakain ba siya? |- | eetterka || kumakain ba? |- | eettig || kakain |- | eettigin || kakainin |- | eettigki || kakain sana |- | eettin || kinakain |- | eettonki || kumain sana |- | eettut || kumain na |- | eettutin || kinain na |- | eettutinki || kinain na sana |- | eettä || kumakain siya (lalaki) |- | eettäka-hij? || kumakain ba siya? |- | eettäka || kumakain ba? |- | ein || isa |- | eina || isang / una |- | einhen || unyon / pagkakaisa |- | einsteinium || ainstanyo |- | erbim || erbyo |- | fermim || permyo |- | flerovim || plerovyo |- | gaarvenklije || pamahalaan / gobyerno |- | gadolinim || gadolinyo |- | gjømanim || dyermanyo |- | goed || mabuti / maganda |- | goeda || masaya |- | goedstea || pinakamabuti |- | goedur || mas mabuti / pinakamabuti |- | gällim || galyo |- | hassim || hasyo |- | helim || helyo |- | hij || siya (lalaki) |- | hijsä || sila (mga lalaki) |- | huignon || nag-isip |- | huignut || nag-isip na |- | huignä || mag-isip |- | huigør || nag-iisip |- | Hutieku || Abril |- | hvam || boro |- | hvassevni || hidroheno |- | hvildenak || resolusyon |- | hvildønil || resolusyon |- | hvismut || bismuto |- | hvolvram || tungsten |- | hävnim || hapnyo |- | hävønon || naging / noon |- | hävøtig || magkakaroon |- | hävøtigin || magiging |- | hävøton || magkaroon |- | hävøtonki || nagkaroon sana |- | hävøtut || mayroon / nagkaroon |- | hävøtutka || mayroon ba? |- | höpeel || lumaktaw |- | hølmim || holmyo |- | hørvigtä || mga dukado |- | i || at / sa loob ng |- | ik || ako |- | indim || indyo |- | iod || yodo |- | iridim || iridyo |- | Iskti || Islandiya |- | Jaakot || Jacob |- | jen || bakal |- | Kaans || Olimpiko |- | Kaansä || Nagbabagang Balita |- | kaantoria || portal / tarangkahan |- | karaigpuim || kloro |- | Kemevniukæv || Talahalatang Pamana |- | kiesel || silikon |- | kohnäkijke || monarkiya / kaharian |- | kopiveuræktä || karapatang-ari |- | krom || kromyo |- | krypton || kripton |- | Kronøn || Kronøn (Ang pinakamalaking anyo ng pera sa Fyksland; 1 Kron = 10 Aur) |- | kupar || tanso |- | kvæløvni || nitroheno |- | kvøna || babae |- | kälim || potasyo |- | kædmin || kadmiyo |- | kælsim || kalsyo |- | köhl || karbon |- | köhvolt || kobalt |- | kölm || tatlo |- | kölma || pangatlo |- | köpønikim || kopernisyo |- | lantan || lantano |- | lantaniden || mga lantanido |- | lawrencim || lawrenso |- | liskhiede || kasaysayan |- | litim || lityo |- | livermorim || livermoryo |- | lutisim || lutesyo |- | läänton || mga bansa |- | Lækvogøn || Palasyo ng Lækvogøn (Ang Palasyo ng Hari ng Fyksland) |- | magnesim || magnesyo |- | meitnerim || meitneryo |- | mendelevim || mendelebyo |- | mit || kasama ang / may |- | molybdon || molibdeno |- | mågan || mangganso |- | negen || siyam |- | negena || pansiyam |- | neodym || neodimyo |- | neon || neon |- | nikl || nikel |- | niobim || niobyo |- | Njørdrir || Njord |- | nobelim || nobelyo |- | Norije || Norwega |- | nátrim || natriyo / sodyo |- | Nådene || Nordiko |- | næptunim || neptunyo |- | nætugåm || web / network |- | Nölaig || Pasko |- | og || o |- | oir || ginto |- | op || sa itaas ng |- | paasi || pasaporte |- | platina || platino |- | pliu || tingga |- | plutonim || plutonyo |- | praseodym || praseodimyo |- | promeþim || prometyo |- | protaktim || protaktinyo |- | pälladim || paladyo |- | pólonim || polonyo |- | raidim || radyo |- | raidon || radon |- | reijnim || renyo |- | rhodim || rodyo |- | ruhvdim || rubidyo |- | rutherfordim || rutherfordyo |- | ruþanim || rutenyo |- | ræktäinøn || mga karapatan |- | röntgenim || rontgenyo |- | røkæpænin || nakareserba |- | samarim || samaryo |- | seaborgim || seaborgiyo |- | seen || sampu |- | seena || ikasampu |- | seit || pito |- | seita || ikapito |- | selen || selenyo |- | side || site / websayt |- | sigtaal || tumanaw / tumingin |- | sigtäel || tumanaw / tingnan |- | sij || siya (babae) |- | sijsä || sila (mga babae) |- | sink || sink |- | sirim || seryo |- | sirkon || sirkonyo |- | sisim || sesyo |- | skandim || iskandyo |- | stovning || instituto |- | strontim || istronsyo |- | surøvni || oksiheno |- | Sverije || Suwesya |- | svæv || asupre |- | søg || paghahanap |- | søgall || maghanap |- | søgoa! || maghanap ka! |- | søs || anim |- | søsa || ikaanim |- | t'hävøtig || magkakaroon sa sarili |- | t'hävøton || nagkaroon sa sarili |- | t'hävøtut || mayroon sa sarili |- | t'västät || maligo / maghugas ng sarili |- | t'västätig || maliligo / maghuhugas ng sarili |- | t'västäton || naligo / naghugas ng sarili |- | t'västätut || nakaligo na sa sarili |- | t'västätør || naliligo / naghuhugas ng sarili |- | tallim || talyo |- | tantalum || tantalo |- | teillurim || teluryo |- | terbim || terbyo |- | tijv || lima |- | tijva || ikalima |- | tin || lata / tingga |- | titanim || titanyo |- | tæknitim || teknisyo |- | um || para / patungo sa |- | ununoctium || oganeson |- | ununpentium || moskabyo |- | ununseptium || tenesino |- | ununtrium || nihonyo |- | uraanim || uranyo |- | utijmä || oras / panahon |- | Vaijskä || Fyksland |- | Vaijskär || Fyksian |- | Vaijskäskhä || Wikang Fyksian |- | verde || mundo / daigdig |- | vesegisien || mga bisita |- | vigtigæn || mahalaga |- | Vinlant || Pinlandiya |- | vluor || plorina |- | vonnä || pag-asa / umaasa |- | vosvå || posporo |- | vrankim || pransyo |- | vrim || lakas / sigla |- | vrimlug || nanghihina / walang sigla |- | vrimlugling || nang walang kasigla-sigla |- | vrimskä || masigla / malakas |- | vrimskäaþ || pinakamasigla |- | vrimskäling || nang may kasiglaan |- | vrimskälingaþ || sa pinakamasiglang paraan |- | vrimskälingur || mas masigla |- | vrimskäur || mas masigla |- | vrimvå || puno ng sigla |- | vrimvåling || sa masiglang paraan |- | vrimö || nagpapasigla |- | vrimögølskä || nakapagpapasigla |- | vrimögølskäaþ || pinakanakapagpapasigla |- | vrimögølskäling || sa nakagigising na paraan |- | vrimögølskälingaþ || sa pinakanakapagpapasiglang paraan |- | vrimögølskälingur || mas nakapagpapasigla |- | vrimögølskäur || mas nakapagpapasigla |- | vänadim || banadyo |- | västäel || maghugas |- | västäon || hinugasan |- | västør || naghugas |- | vå || apat |- | Væriskøn || Kapuluang Faroe |- | våa || pang-apat |- | Vølkomosinki || Tuloy kayo / Maligayang pagdating |- | vør || tayo / kami |- | Webe || Web |- | xenon || senon |- | ytterbim || iterbyo |- | yttrim || itryo |- | Ålant || Kapuluang Åland |- | åv || walo |- | åva || ikawalo |- | þi || iyan / na |- | þorim || toryo |} pvma22prnjkwgtcykhd2zkuuwhm1hk2 2213902 2213901 2026-06-29T10:01:25Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 161849 /* Leksikon */ 2213902 wikitext text/x-wiki Ang '''Wikang''' '''Fyksian''' (bigkas: /fýk-syán/, katutubong pangalan: Vaijskäskhä) ay isang proyektong wika na sinimulan ni James Wong, ang tagalikha ng Fyksland, noong 1996. Dahil sa kasaysayan at heograpiya ng Fyksland, ang Fyksian ay isang wika na higit na naiimpluwensyahan (sa mga tuntunin ng bokabularyo) ng mga wikang [[Hermaniko]] at mga wikang [[Mga wikang Selta|Selta]], bagaman hindi ito direktang nauugnay sa iba pang mga wika sa etimolohiya. Bilang isang hiwalay na wika, ang gramatika ng Fyksian ay naglalaman ng mga elemento na katulad ng mga matatagpuan sa [[Wikang Finlandes]] (hal. kumplikadong sistema ng kaso), [[Wikang Tsino]] (hal. pagkakaiba ng panghalip), atbp. Ang Fyksian ay hindi nilayon na maging isang pantulong na wika. Ang pangunahing paggamit nito ay masining, dahil idinisenyo ito para sa panggagaya ng isang makatotohanang ngunit kathang-isip na wika at micronation. == Alpabeto at Ponolohiya == Ang Alpabetong Fyksian ay binubuo ng 29 na titik, kung saan 24 ay karaniwan sa [[alpabetong Latin]]. {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Letra !! Pagbigkas |- | Aa || /ɑ/ |- | Ää || /æ/ |- | Åå || /ɔ/ |- | Ææ || /eɪ/ |- |Bb |/b/ |- |Cc |/k/ |- | Dd || /d/ |- | Ee || /ɛ/ |- | Ff || /f/ |- | Gg || /ɡ/ |- | Hh || /h/ |- | Ii || /i/ |- | Jj || /j/ o /y/ |- | Kk || /k/ |- | Ll || /l/ |- | Mm || /m/ |- | Nn || /n/ |- | Oo || /o/ |- | Öö || /ɜ/ |- | Øø || /ø/ |- | Pp || /p/ |- | Rr || /r/ |- | Ss || /s/ |- | Tt || /t/ |- | Þþ || /θ/ |- | Uu || /u/ |- | Vv || /v/ |- |Ww |/w/ o /v/ |- |Xx |/ks/, /z/ o /s/ |- |Yy |/ü/, /u/ o /y/ |} == Gramatika == <big>'''Sistema ng Pandiwa'''</big> - '''Mga Boses''': Aktibo, Passive, at Middle (nagsasaad ng reflexive/reciprocal senses). - '''Mga Mood''': Indicative, Interrogative (magdagdag ng suffix, -ka), at Subjunctive (magdagdag ng suffix, -ki). - '''Mga Tense''': Mayroong 11 tenses para sa bawat mood, kabilang ang simple at compound forms gamit ang auxiliary verbs gaya ng hävøton. - '''Mga Uri ng Pandiwa''': Ang mga pandiwa ay ikinategorya bilang Malakas, Mahina, o Neuter (neuter na mga pandiwa ay nagbabago ng kahulugan ayon sa istilo ng conjugation). '''<big>Pang-uri sa Pang-abay</big>''' Ang mga pang-uri at pang-abay ay nabuo mula sa mga ugat ng pangngalan o pandiwa gamit ang mga tiyak na panlapi: '''-skä''': Bumubuo ng pang-uri mula sa isang pangngalan (hal., vrim "lakas" → vrimskä "masigla"). '''-ur''': Comparative suffix ("higit pa"). -aþ: Superlative suffix ("pinaka"). '''-ling''': Bumubuo ng pang-abay mula sa pang-uri (hal., vrimskäling "masigla"). '''-vå / -lug''': Mga suffix para sa "-full" at "-less". '''ö-''': Prefix na ginagamit para sa negasyon (hal., övrimskä "tamad"). == Leksikon == Nasa listahan na ito ang lahat ng salita sa wikang Fyksian. {| class="wikitable sortable" ! Fyksian !! Tagalog |- | aasn | arseniko |- | airg || pilak |- | aktim || aktinyo |- | aktimiden || mga aktinido |- | alum || aluminyo |- | alæn || lahat |- | amerikim || amerisyo |- | antimon || antimonyo |- | aoropim || uriopyo |- | argon || argon |- | astat || astatino |- | Auroppa || Europa |- | Aurøn || Aurøn (Ang pinakamaliit na anyo ng pera sa Fyksland) |- | avesen || mga patalastas / paunawa |- | barim || baryo |- | berkelim || berkelyo |- | beryllim || berilyo |- | bohrim || bohriyo |- | brom || bromina |- | californium || kalipornyo |- | curim || kuryo |- | darmstadtim || darmstadtyo |- | dubnim || dubniyo |- | dui || ito |- | dvo || dalawa |- | dvoa || pangalawa |- | dysprosim || disprosyo |- | Dänmark || Dinamarka |- | däp || malungkot |- | däpling || nang may kalungkutan |- | däpö || pinalulungkot |- | däpögølskä || nakalulungkot |- | däþeid || kalungkutan |- | eetaal || kumain |- | eetne || kumakain ako (babae) |- | eetnä || kumakain ako (lalaki) |- | eeton || kumain / kinain |- | eetonin || kinain |- | eetteen || kumakain sila (babae) |- | eetten || kumakain sila (lalaki) |- | eetter || kumakain |- | eetterin || kinakain |- | eetterinka-hij? || kinakain ba siya? |- | eetterka || kumakain ba? |- | eettig || kakain |- | eettigin || kakainin |- | eettigki || kakain sana |- | eettin || kinakain |- | eettonki || kumain sana |- | eettut || kumain na |- | eettutin || kinain na |- | eettutinki || kinain na sana |- | eettä || kumakain siya (lalaki) |- | eettäka-hij? || kumakain ba siya? |- | eettäka || kumakain ba? |- | ein || isa |- | eina || isang / una |- | einhen || unyon / pagkakaisa |- | einsteinium || ainstanyo |- | erbim || erbyo |- | fermim || permyo |- | flerovim || plerovyo |- | gaarvenklije || pamahalaan / gobyerno |- | gadolinim || gadolinyo |- | gjømanim || dyermanyo |- | goed || mabuti / maganda |- | goeda || masaya |- | goedstea || pinakamabuti |- | goedur || mas mabuti / pinakamabuti |- | gällim || galyo |- | hassim || hasyo |- | helim || helyo |- | hij || siya (lalaki) |- | hijsä || sila (mga lalaki) |- | huignon || nag-isip |- | huignut || nag-isip na |- | huignä || mag-isip |- | huigør || nag-iisip |- | Hutieku || Abril |- | hvam || boro |- | hvassevni || hidroheno |- | hvildenak || resolusyon |- | hvildønil || resolusyon |- | hvismut || bismuto |- | hvolvram || tungsten |- | hävnim || hapnyo |- | hävønon || naging / noon |- | hävøtig || magkakaroon |- | hävøtigin || magiging |- | hävøton || magkaroon |- | hävøtonki || nagkaroon sana |- | hävøtut || mayroon / nagkaroon |- | hävøtutka || mayroon ba? |- | höpeel || lumaktaw |- | hølmim || holmyo |- | hørvigtä || mga dukado |- | i || at / sa loob ng |- | ik || ako |- | indim || indyo |- | iod || yodo |- | iridim || iridyo |- | Iskti || Islandiya |- | Jaakot || Jacob |- | jen || bakal |- | Kaans || Olimpiko |- | Kaansä || Nagbabagang Balita |- | kaantoria || portal / tarangkahan |- | karaigpuim || kloro |- | Kemevniukæv || Talahalatang Pamana |- | kiesel || silikon |- | kohnäkijke || monarkiya / kaharian |- | kopiveuræktä || karapatang-ari |- | krom || kromyo |- | krypton || kripton |- | Kronøn || Kronøn (Ang pinakamalaking anyo ng pera sa Fyksland; 1 Kron = 10 Aur) |- | kupar || tanso |- | kvæløvni || nitroheno |- | kvøna || babae |- | kälim || potasyo |- | kædmin || kadmiyo |- | kælsim || kalsyo |- | köhl || karbon |- | köhvolt || kobalt |- | kölm || tatlo |- | kölma || pangatlo |- | köpønikim || kopernisyo |- | lantan || lantano |- | lantaniden || mga lantanido |- | lawrencim || lawrenso |- | liskhiede || kasaysayan |- | litim || lityo |- | livermorim || livermoryo |- | lutisim || lutesyo |- | läänton || mga bansa |- | Lækvogøn || Palasyo ng Lækvogøn (Ang Palasyo ng Hari ng Fyksland) |- | magnesim || magnesyo |- | meitnerim || meitneryo |- | mendelevim || mendelebyo |- | mit || kasama ang / may |- | molybdon || molibdeno |- | mågan || mangganso |- | negen || siyam |- | negena || pansiyam |- | neodym || neodimyo |- | neon || neon |- | nikl || nikel |- | niobim || niobyo |- | Njørdrir || Njord |- | nobelim || nobelyo |- | Norije || Norwega |- | nátrim || natriyo / sodyo |- | Nådene || Nordiko |- | næptunim || neptunyo |- | nætugåm || web / network |- | Nölaig || Pasko |- | og || o |- | oir || ginto |- | op || sa itaas ng |- | paasi || pasaporte |- | platina || platino |- | pliu || tingga |- | plutonim || plutonyo |- | praseodym || praseodimyo |- | promeþim || prometyo |- | protaktim || protaktinyo |- | pälladim || paladyo |- | pólonim || polonyo |- | raidim || radyo |- | raidon || radon |- | reijnim || renyo |- | rhodim || rodyo |- | ruhvdim || rubidyo |- | rutherfordim || rutherfordyo |- | ruþanim || rutenyo |- | ræktäinøn || mga karapatan |- | röntgenim || rontgenyo |- | røkæpænin || nakareserba |- | samarim || samaryo |- | seaborgim || seaborgiyo |- | seen || sampu |- | seena || ikasampu |- | seit || pito |- | seita || ikapito |- | selen || selenyo |- | side || site / websayt |- | sigtaal || tumanaw / tumingin |- | sigtäel || tumanaw / tingnan |- | sij || siya (babae) |- | sijsä || sila (mga babae) |- | sink || sink |- | sirim || seryo |- | sirkon || sirkonyo |- | sisim || sesyo |- | skandim || iskandyo |- | stovning || instituto |- | strontim || istronsyo |- | surøvni || oksiheno |- | Sverije || Suwesya |- | svæv || asupre |- | søg || paghahanap |- | søgall || maghanap |- | søgoa! || maghanap ka! |- | søs || anim |- | søsa || ikaanim |- | t'hävøtig || magkakaroon sa sarili |- | t'hävøton || nagkaroon sa sarili |- | t'hävøtut || mayroon sa sarili |- | t'västät || maligo / maghugas ng sarili |- | t'västätig || maliligo / maghuhugas ng sarili |- | t'västäton || naligo / naghugas ng sarili |- | t'västätut || nakaligo na sa sarili |- | t'västätør || naliligo / naghuhugas ng sarili |- | tallim || talyo |- | tantalum || tantalo |- | teillurim || teluryo |- | terbim || terbyo |- | tijv || lima |- | tijva || ikalima |- | tin || lata / tingga |- | titanim || titanyo |- | tæknitim || teknisyo |- | um || para / patungo sa |- | ununoctium || oganeson |- | ununpentium || moskabyo |- | ununseptium || tenesino |- | ununtrium || nihonyo |- | uraanim || uranyo |- | utijmä || oras / panahon |- | Vaijskä || Fyksland |- | Vaijskär || Fyksian |- | Vaijskäskhä || Wikang Fyksian |- | verde || mundo / daigdig |- | vesegisien || mga bisita |- | vigtigæn || mahalaga |- | Vinlant || Pinlandiya |- | vluor || plorina |- | vonnä || pag-asa / umaasa |- | vosvå || posporo |- | vrankim || pransyo |- | vrim || lakas / sigla |- | vrimlug || nanghihina / walang sigla |- | vrimlugling || nang walang kasigla-sigla |- | vrimskä || masigla / malakas |- | vrimskäaþ || pinakamasigla |- | vrimskäling || nang may kasiglaan |- | vrimskälingaþ || sa pinakamasiglang paraan |- | vrimskälingur || mas masigla |- | vrimskäur || mas masigla |- | vrimvå || puno ng sigla |- | vrimvåling || sa masiglang paraan |- | vrimö || nagpapasigla |- | vrimögølskä || nakapagpapasigla |- | vrimögølskäaþ || pinakanakapagpapasigla |- | vrimögølskäling || sa nakagigising na paraan |- | vrimögølskälingaþ || sa pinakanakapagpapasiglang paraan |- | vrimögølskälingur || mas nakapagpapasigla |- | vrimögølskäur || mas nakapagpapasigla |- | vänadim || banadyo |- | västäel || maghugas |- | västäon || hinugasan |- | västør || naghugas |- | vå || apat |- | Væriskøn || Kapuluang Faroe |- | våa || pang-apat |- | Vølkomosinki || Tuloy kayo / Maligayang pagdating |- | vør || tayo / kami |- | Webe || Web (Lumang termino; ginamit mula 2002 hanggang 2004) |- | xenon || senon |- | ytterbim || iterbyo |- | yttrim || itryo |- | Ålant || Kapuluang Åland |- | åv || walo |- | åva || ikawalo |- | þi || iyan / na |- | þorim || toryo |} b5fm8rjchnw07686gp9qg3mnymnveae 2213903 2213902 2026-06-29T10:08:54Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 161849 /* Alpabeto at Ponolohiya */ 2213903 wikitext text/x-wiki Ang '''Wikang''' '''Fyksian''' (bigkas: /fýk-syán/, katutubong pangalan: Vaijskäskhä) ay isang proyektong wika na sinimulan ni James Wong, ang tagalikha ng Fyksland, noong 1996. Dahil sa kasaysayan at heograpiya ng Fyksland, ang Fyksian ay isang wika na higit na naiimpluwensyahan (sa mga tuntunin ng bokabularyo) ng mga wikang [[Hermaniko]] at mga wikang [[Mga wikang Selta|Selta]], bagaman hindi ito direktang nauugnay sa iba pang mga wika sa etimolohiya. Bilang isang hiwalay na wika, ang gramatika ng Fyksian ay naglalaman ng mga elemento na katulad ng mga matatagpuan sa [[Wikang Finlandes]] (hal. kumplikadong sistema ng kaso), [[Wikang Tsino]] (hal. pagkakaiba ng panghalip), atbp. Ang Fyksian ay hindi nilayon na maging isang pantulong na wika. Ang pangunahing paggamit nito ay masining, dahil idinisenyo ito para sa panggagaya ng isang makatotohanang ngunit kathang-isip na wika at micronation. == Alpabeto at Ponolohiya == Ang Alpabetong Fyksian ay binubuo ng 29 na titik, kung saan 23 ay karaniwan sa [[alpabetong Latin]]. {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Letra !! Pagbigkas |- | Aa || /ɑ/ |- | Ää || /æ/ |- | Åå || /ɔ/ |- | Ææ || /eɪ/ |- |Bb |/b/ |- |Cc |/k/ |- | Dd || /d/ |- | Ee || /ɛ/ |- | Ff || /f/ |- | Gg || /ɡ/ |- | Hh || /h/ |- | Ii || /i/ |- | Jj || /j/ o /y/ |- | Kk || /k/ |- | Ll || /l/ |- | Mm || /m/ |- | Nn || /n/ |- | Oo || /o/ |- | Öö || /ɜ/ |- | Øø || /ø/ |- | Pp || /p/ |- | Rr || /r/ |- | Ss || /s/ |- | Tt || /t/ |- | Þþ || /θ/ |- | Uu || /u/ |- | Vv || /v/ |- |Ww |/w/ o /v/ |- |Xx |/ks/, /z/ o /s/ |- |Yy |/ü/, /u/ o /y/ |} == Gramatika == <big>'''Sistema ng Pandiwa'''</big> - '''Mga Boses''': Aktibo, Passive, at Middle (nagsasaad ng reflexive/reciprocal senses). - '''Mga Mood''': Indicative, Interrogative (magdagdag ng suffix, -ka), at Subjunctive (magdagdag ng suffix, -ki). - '''Mga Tense''': Mayroong 11 tenses para sa bawat mood, kabilang ang simple at compound forms gamit ang auxiliary verbs gaya ng hävøton. - '''Mga Uri ng Pandiwa''': Ang mga pandiwa ay ikinategorya bilang Malakas, Mahina, o Neuter (neuter na mga pandiwa ay nagbabago ng kahulugan ayon sa istilo ng conjugation). '''<big>Pang-uri sa Pang-abay</big>''' Ang mga pang-uri at pang-abay ay nabuo mula sa mga ugat ng pangngalan o pandiwa gamit ang mga tiyak na panlapi: '''-skä''': Bumubuo ng pang-uri mula sa isang pangngalan (hal., vrim "lakas" → vrimskä "masigla"). '''-ur''': Comparative suffix ("higit pa"). -aþ: Superlative suffix ("pinaka"). '''-ling''': Bumubuo ng pang-abay mula sa pang-uri (hal., vrimskäling "masigla"). '''-vå / -lug''': Mga suffix para sa "-full" at "-less". '''ö-''': Prefix na ginagamit para sa negasyon (hal., övrimskä "tamad"). == Leksikon == Nasa listahan na ito ang lahat ng salita sa wikang Fyksian. {| class="wikitable sortable" ! Fyksian !! Tagalog |- | aasn | arseniko |- | airg || pilak |- | aktim || aktinyo |- | aktimiden || mga aktinido |- | alum || aluminyo |- | alæn || lahat |- | amerikim || amerisyo |- | antimon || antimonyo |- | aoropim || uriopyo |- | argon || argon |- | astat || astatino |- | Auroppa || Europa |- | Aurøn || Aurøn (Ang pinakamaliit na anyo ng pera sa Fyksland) |- | avesen || mga patalastas / paunawa |- | barim || baryo |- | berkelim || berkelyo |- | beryllim || berilyo |- | bohrim || bohriyo |- | brom || bromina |- | californium || kalipornyo |- | curim || kuryo |- | darmstadtim || darmstadtyo |- | dubnim || dubniyo |- | dui || ito |- | dvo || dalawa |- | dvoa || pangalawa |- | dysprosim || disprosyo |- | Dänmark || Dinamarka |- | däp || malungkot |- | däpling || nang may kalungkutan |- | däpö || pinalulungkot |- | däpögølskä || nakalulungkot |- | däþeid || kalungkutan |- | eetaal || kumain |- | eetne || kumakain ako (babae) |- | eetnä || kumakain ako (lalaki) |- | eeton || kumain / kinain |- | eetonin || kinain |- | eetteen || kumakain sila (babae) |- | eetten || kumakain sila (lalaki) |- | eetter || kumakain |- | eetterin || kinakain |- | eetterinka-hij? || kinakain ba siya? |- | eetterka || kumakain ba? |- | eettig || kakain |- | eettigin || kakainin |- | eettigki || kakain sana |- | eettin || kinakain |- | eettonki || kumain sana |- | eettut || kumain na |- | eettutin || kinain na |- | eettutinki || kinain na sana |- | eettä || kumakain siya (lalaki) |- | eettäka-hij? || kumakain ba siya? |- | eettäka || kumakain ba? |- | ein || isa |- | eina || isang / una |- | einhen || unyon / pagkakaisa |- | einsteinium || ainstanyo |- | erbim || erbyo |- | fermim || permyo |- | flerovim || plerovyo |- | gaarvenklije || pamahalaan / gobyerno |- | gadolinim || gadolinyo |- | gjømanim || dyermanyo |- | goed || mabuti / maganda |- | goeda || masaya |- | goedstea || pinakamabuti |- | goedur || mas mabuti / pinakamabuti |- | gällim || galyo |- | hassim || hasyo |- | helim || helyo |- | hij || siya (lalaki) |- | hijsä || sila (mga lalaki) |- | huignon || nag-isip |- | huignut || nag-isip na |- | huignä || mag-isip |- | huigør || nag-iisip |- | Hutieku || Abril |- | hvam || boro |- | hvassevni || hidroheno |- | hvildenak || resolusyon |- | hvildønil || resolusyon |- | hvismut || bismuto |- | hvolvram || tungsten |- | hävnim || hapnyo |- | hävønon || naging / noon |- | hävøtig || magkakaroon |- | hävøtigin || magiging |- | hävøton || magkaroon |- | hävøtonki || nagkaroon sana |- | hävøtut || mayroon / nagkaroon |- | hävøtutka || mayroon ba? |- | höpeel || lumaktaw |- | hølmim || holmyo |- | hørvigtä || mga dukado |- | i || at / sa loob ng |- | ik || ako |- | indim || indyo |- | iod || yodo |- | iridim || iridyo |- | Iskti || Islandiya |- | Jaakot || Jacob |- | jen || bakal |- | Kaans || Olimpiko |- | Kaansä || Nagbabagang Balita |- | kaantoria || portal / tarangkahan |- | karaigpuim || kloro |- | Kemevniukæv || Talahalatang Pamana |- | kiesel || silikon |- | kohnäkijke || monarkiya / kaharian |- | kopiveuræktä || karapatang-ari |- | krom || kromyo |- | krypton || kripton |- | Kronøn || Kronøn (Ang pinakamalaking anyo ng pera sa Fyksland; 1 Kron = 10 Aur) |- | kupar || tanso |- | kvæløvni || nitroheno |- | kvøna || babae |- | kälim || potasyo |- | kædmin || kadmiyo |- | kælsim || kalsyo |- | köhl || karbon |- | köhvolt || kobalt |- | kölm || tatlo |- | kölma || pangatlo |- | köpønikim || kopernisyo |- | lantan || lantano |- | lantaniden || mga lantanido |- | lawrencim || lawrenso |- | liskhiede || kasaysayan |- | litim || lityo |- | livermorim || livermoryo |- | lutisim || lutesyo |- | läänton || mga bansa |- | Lækvogøn || Palasyo ng Lækvogøn (Ang Palasyo ng Hari ng Fyksland) |- | magnesim || magnesyo |- | meitnerim || meitneryo |- | mendelevim || mendelebyo |- | mit || kasama ang / may |- | molybdon || molibdeno |- | mågan || mangganso |- | negen || siyam |- | negena || pansiyam |- | neodym || neodimyo |- | neon || neon |- | nikl || nikel |- | niobim || niobyo |- | Njørdrir || Njord |- | nobelim || nobelyo |- | Norije || Norwega |- | nátrim || natriyo / sodyo |- | Nådene || Nordiko |- | næptunim || neptunyo |- | nætugåm || web / network |- | Nölaig || Pasko |- | og || o |- | oir || ginto |- | op || sa itaas ng |- | paasi || pasaporte |- | platina || platino |- | pliu || tingga |- | plutonim || plutonyo |- | praseodym || praseodimyo |- | promeþim || prometyo |- | protaktim || protaktinyo |- | pälladim || paladyo |- | pólonim || polonyo |- | raidim || radyo |- | raidon || radon |- | reijnim || renyo |- | rhodim || rodyo |- | ruhvdim || rubidyo |- | rutherfordim || rutherfordyo |- | ruþanim || rutenyo |- | ræktäinøn || mga karapatan |- | röntgenim || rontgenyo |- | røkæpænin || nakareserba |- | samarim || samaryo |- | seaborgim || seaborgiyo |- | seen || sampu |- | seena || ikasampu |- | seit || pito |- | seita || ikapito |- | selen || selenyo |- | side || site / websayt |- | sigtaal || tumanaw / tumingin |- | sigtäel || tumanaw / tingnan |- | sij || siya (babae) |- | sijsä || sila (mga babae) |- | sink || sink |- | sirim || seryo |- | sirkon || sirkonyo |- | sisim || sesyo |- | skandim || iskandyo |- | stovning || instituto |- | strontim || istronsyo |- | surøvni || oksiheno |- | Sverije || Suwesya |- | svæv || asupre |- | søg || paghahanap |- | søgall || maghanap |- | søgoa! || maghanap ka! |- | søs || anim |- | søsa || ikaanim |- | t'hävøtig || magkakaroon sa sarili |- | t'hävøton || nagkaroon sa sarili |- | t'hävøtut || mayroon sa sarili |- | t'västät || maligo / maghugas ng sarili |- | t'västätig || maliligo / maghuhugas ng sarili |- | t'västäton || naligo / naghugas ng sarili |- | t'västätut || nakaligo na sa sarili |- | t'västätør || naliligo / naghuhugas ng sarili |- | tallim || talyo |- | tantalum || tantalo |- | teillurim || teluryo |- | terbim || terbyo |- | tijv || lima |- | tijva || ikalima |- | tin || lata / tingga |- | titanim || titanyo |- | tæknitim || teknisyo |- | um || para / patungo sa |- | ununoctium || oganeson |- | ununpentium || moskabyo |- | ununseptium || tenesino |- | ununtrium || nihonyo |- | uraanim || uranyo |- | utijmä || oras / panahon |- | Vaijskä || Fyksland |- | Vaijskär || Fyksian |- | Vaijskäskhä || Wikang Fyksian |- | verde || mundo / daigdig |- | vesegisien || mga bisita |- | vigtigæn || mahalaga |- | Vinlant || Pinlandiya |- | vluor || plorina |- | vonnä || pag-asa / umaasa |- | vosvå || posporo |- | vrankim || pransyo |- | vrim || lakas / sigla |- | vrimlug || nanghihina / walang sigla |- | vrimlugling || nang walang kasigla-sigla |- | vrimskä || masigla / malakas |- | vrimskäaþ || pinakamasigla |- | vrimskäling || nang may kasiglaan |- | vrimskälingaþ || sa pinakamasiglang paraan |- | vrimskälingur || mas masigla |- | vrimskäur || mas masigla |- | vrimvå || puno ng sigla |- | vrimvåling || sa masiglang paraan |- | vrimö || nagpapasigla |- | vrimögølskä || nakapagpapasigla |- | vrimögølskäaþ || pinakanakapagpapasigla |- | vrimögølskäling || sa nakagigising na paraan |- | vrimögølskälingaþ || sa pinakanakapagpapasiglang paraan |- | vrimögølskälingur || mas nakapagpapasigla |- | vrimögølskäur || mas nakapagpapasigla |- | vänadim || banadyo |- | västäel || maghugas |- | västäon || hinugasan |- | västør || naghugas |- | vå || apat |- | Væriskøn || Kapuluang Faroe |- | våa || pang-apat |- | Vølkomosinki || Tuloy kayo / Maligayang pagdating |- | vør || tayo / kami |- | Webe || Web (Lumang termino; ginamit mula 2002 hanggang 2004) |- | xenon || senon |- | ytterbim || iterbyo |- | yttrim || itryo |- | Ålant || Kapuluang Åland |- | åv || walo |- | åva || ikawalo |- | þi || iyan / na |- | þorim || toryo |} 00smklgpbe3k3gtiljlhsbuduiqket1 Madison Square Garden 0 338584 2213795 2211611 2026-06-28T13:52:25Z LknFenix 125962 Pag-aayos sa sanggunian 2213795 wikitext text/x-wiki {{Infobox venue | name = Madison Square Garden | nickname = ''MSG''<br />''The Garden''<br />''The World's Most Famous Arena''<br />''The Mecca'' | image = Madison Square Garden (MSG) - Full (48124330357).jpg | image_size = 275px | caption = Madison Square Garden noong 2019 | address = 4 Pennsylvania Plaza | location = Lungsod ng New York, Estados Unidos | coordinates = {{Coord|40|45|2|N|73|59|37|W|type:landmark_scale:1000|display=it}} | pushpin_map = United States Manhattan#New York City#New York#USA | pushpin_map_caption = Lokasyon sa [[Manhattan]]##Lokasyon sa [[Lungsod ng New York]]##Lokasyon sa [[Estado ng New York]]##Lokasyon sa [[Estados Unidos]] | pushpin_relief = yes | pushpin_label = Madison Square Garden | pushpin_mapsize = 250 | broke_ground = Oktubre 29, 1964<ref>{{cite news|first=Murray|last=Seeger|title=Construction Begins on New Madison Sq. Garden; Grillage Put in Place a Year After Demolition at Penn Station Was Started|trans-title=Nagsimula na ang Konstruksiyon ng Bagong Madison Sq. Garden; Inilagay ang Grillage Isang Taon Matapos Simulan ang Demolisyon ng Estasyon ng Penn|lang=en|url=https://www.nytimes.com/1964/10/30/archives/construction-begins-on-new-madison-sq-garden-grillage-pat-in-place.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=Oktubre 30, 1964 |access-date=Mayo 15, 2012}}</ref> | opened = {{ubl|1879, 1890, 1925<br />(mga dating lokasyon)|{{start date and age|1968|2|11|br=n}}<br />(kasalukuyang lokasyon)}} | renovated = {{ubl|1989–1991|2011–2013}} | owner = Madison Square Garden Entertainment | cost = {{ubl|$123&nbsp;milyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|123000000|1968}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})|'''Renobasyon''' (1991):<br />$200&nbsp;milyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|200000000|1991}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})|'''Renobasyon''' (2011–2013):<br />$1&nbsp;bilyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|1000000000|2013}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})}} | architect = {{ubl|Charles Luckman Associates|Brisbin Brook Beynon Architects}} | structural_engineer = [[Severud Associates]]<ref>{{cite news|title=Fred Severud; Designed Madison Square Garden, Gateway Arch|trans-title=Fred Severud; Dinisenyo ang Madison Square Garden, Gateway Arch|lang=en|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-06-15-mn-42-story.html|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=Hunyo 15, 1990 |access-date=Marso 6, 2012}}</ref> | general_contractor = Turner/Del E. Webb<ref name="MSGarch">{{Cite web|url=http://nyc-architecture.com/MID/MID127.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040602133114/http://www.nyc-architecture.com/MID/MID127.htm |url-status=usurped |archive-date=Hunyo 2, 2004|title=New York Architecture Images- Madison Square Garden Center|trans-title=Mga Larawan ng Arkitektura ng New York - Madison Square Garden Center|website=nyc-architecture.com}}</ref> | tenants = {{Plainlist| * New York Rangers (NHL) (1968–kasalukuyan) * [[New York Knicks]] ([[National Basketball Association|NBA]]) (1968–kasalukuyan) * St. John's Red Storm (NCAA) (1969–kasalukuyan) * New York Raiders/Golden Blades (WHA) (1972–1973) * New York Apples (WTT) (1977–1978) * New York Stars (WBL) (1979–1980) * New York Cosmos (NASL) (1983–1984) * New York Knights (AFL) (1988) * New York CityHawks (AFL) (1997–1998) * New York Liberty (WNBA) (1997–2010, 2014–2017) * New York Titans (NLL) (2007–2009) }} | capacity = {{ubl|Basketbol: 19,812<ref name="postrancap">{{cite news|title=Here's What the Renovated Madison Square Garden Looks Like|trans-title=Narito ang Hitsura ng Ni-renovate na Madison Square Garden|first=Joe|last=DeLessio|url=http://nymag.com/daily/intelligencer/2013/10/photos-the-renovated-madison-square-garden.html?mid=google|work=[[New York (magazine)|New York Magazine]]|date=Oktubre 24, 2013 |access-date=Oktubre 24, 2013}}</ref>|[[Boksing]]/MMA: 20,789 Konsiyerto: 22,000|''Ice hockey'': 18,006<ref name="postrancap"/>}}''Pro wrestling'': 18,538<ref>{{Cite tweet|user=WrestleTix|number=1990415752034185444|title=WWE Monday Night RAW - Mon • Nov 17, 2025 • 6:30 PM - Madison Square Garden, New York, NY|trans-title=WWE Monday Night RAW - Lun • Nob 17, 2025 • 6:30 PM - Madison Square Garden, New York, NY|lang=en}}</ref> | dimensions = {{Convert|820000|sqft|m2|abbr=on}} | public_transit = {{Plainlist| * {{Rail-interchange|us|amtrak}} '''[[Amtrak]]''': [[Pennsylvania Station (New York City)|Penn Station]] * {{Rail-interchange|newyork|lirr}} '''[[LIRR]]''': Penn Station * {{Rail-interchange|njt}} '''[[NJ Transit Rail Operations|NJ Transit]]''': Penn Station * {{Rail-interchange|newyork|mta}} '''[[New York City Subway]]''': * {{NYCS Broadway-Seventh south|time=bullets}}[[34th Street–Penn Station (IRT Broadway–Seventh Avenue Line)|34th Street–Penn Station (7th Ave)]] * {{NYCS Eighth south|time=bullets}}[[34th Street–Penn Station (IND Eighth Avenue Line)|34th Street–Penn Station (8th Ave)]] * {{NYCS Herald Square|time=bullets}}[[34th Street–Herald Square (New York City Subway)|34th Street–Herald Square]] * {{Rail-interchange|path}} '''[[PATH (rail system)|PATH]]''': [[33rd Street station (PATH)|33rd Street]] * {{Rail-interchange|newyork|mta}} '''[[New York City Bus]]''': {{NYC bus link|M4|M7|M20|M34 SBS|M34A SBS|Q32|BxM2|}}}} at {{stl|NYCS|34th Street–Penn Station|Broadway-Seventh}} | website = {{URL|msg.com/madison-square-garden}} }} Ang '''Madison Square Garden''', na karaniwang kilala bilang '''The Garden''' o sa mga inisyal nitong '''MSG''', ay isang maraming-gamit na panloob na arena sa [[Lungsod ng New York]]. Matatagpuan ito sa Midtown Manhattan sa pagitan ng Ikapito at Ikawalong abenida mula Ika-31 hanggang Ika-33 Kalye sa ibabaw ng Estasyon ng Pennsylvania. Ito ang pang-apat na pook na nagdala ng pangalang "Madison Square Garden"; ang unang dalawa, na binuksan noong 1879 at 1890, ay matatagpuan sa Madison Square, sa Silangang Ika-26 na Kalye at Abenidang Madison, kasama ang pangatlong Madison Square Garden (1925) sa mas malayong uptown sa Ikawalong Abenida at Ika-50 Kalye. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] of1vc8mhg5vvj2ljxsmgmxxhqd77svs 2213796 2213795 2026-06-28T13:57:01Z LknFenix 125962 + Panimula 2213796 wikitext text/x-wiki {{Infobox venue | name = Madison Square Garden | nickname = ''MSG''<br />''The Garden''<br />''The World's Most Famous Arena''<br />''The Mecca'' | image = Madison Square Garden (MSG) - Full (48124330357).jpg | image_size = 275px | caption = Madison Square Garden noong 2019 | address = 4 Pennsylvania Plaza | location = Lungsod ng New York, Estados Unidos | coordinates = {{Coord|40|45|2|N|73|59|37|W|type:landmark_scale:1000|display=it}} | pushpin_map = United States Manhattan#New York City#New York#USA | pushpin_map_caption = Lokasyon sa [[Manhattan]]##Lokasyon sa [[Lungsod ng New York]]##Lokasyon sa [[Estado ng New York]]##Lokasyon sa [[Estados Unidos]] | pushpin_relief = yes | pushpin_label = Madison Square Garden | pushpin_mapsize = 250 | broke_ground = Oktubre 29, 1964<ref>{{cite news|first=Murray|last=Seeger|title=Construction Begins on New Madison Sq. Garden; Grillage Put in Place a Year After Demolition at Penn Station Was Started|trans-title=Nagsimula na ang Konstruksiyon ng Bagong Madison Sq. Garden; Inilagay ang Grillage Isang Taon Matapos Simulan ang Demolisyon ng Estasyon ng Penn|lang=en|url=https://www.nytimes.com/1964/10/30/archives/construction-begins-on-new-madison-sq-garden-grillage-pat-in-place.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=Oktubre 30, 1964 |access-date=Mayo 15, 2012}}</ref> | opened = {{ubl|1879, 1890, 1925<br />(mga dating lokasyon)|{{start date and age|1968|2|11|br=n}}<br />(kasalukuyang lokasyon)}} | renovated = {{ubl|1989–1991|2011–2013}} | owner = Madison Square Garden Entertainment | cost = {{ubl|$123&nbsp;milyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|123000000|1968}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})|'''Renobasyon''' (1991):<br />$200&nbsp;milyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|200000000|1991}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})|'''Renobasyon''' (2011–2013):<br />$1&nbsp;bilyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|1000000000|2013}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})}} | architect = {{ubl|Charles Luckman Associates|Brisbin Brook Beynon Architects}} | structural_engineer = [[Severud Associates]]<ref>{{cite news|title=Fred Severud; Designed Madison Square Garden, Gateway Arch|trans-title=Fred Severud; Dinisenyo ang Madison Square Garden, Gateway Arch|lang=en|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-06-15-mn-42-story.html|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=Hunyo 15, 1990 |access-date=Marso 6, 2012}}</ref> | general_contractor = Turner/Del E. Webb<ref name="MSGarch">{{Cite web|url=http://nyc-architecture.com/MID/MID127.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040602133114/http://www.nyc-architecture.com/MID/MID127.htm |url-status=usurped |archive-date=Hunyo 2, 2004|title=New York Architecture Images- Madison Square Garden Center|trans-title=Mga Larawan ng Arkitektura ng New York - Madison Square Garden Center|website=nyc-architecture.com}}</ref> | tenants = {{Plainlist| * New York Rangers (NHL) (1968–kasalukuyan) * [[New York Knicks]] ([[National Basketball Association|NBA]]) (1968–kasalukuyan) * St. John's Red Storm (NCAA) (1969–kasalukuyan) * New York Raiders/Golden Blades (WHA) (1972–1973) * New York Apples (WTT) (1977–1978) * New York Stars (WBL) (1979–1980) * New York Cosmos (NASL) (1983–1984) * New York Knights (AFL) (1988) * New York CityHawks (AFL) (1997–1998) * New York Liberty (WNBA) (1997–2010, 2014–2017) * New York Titans (NLL) (2007–2009) }} | capacity = {{ubl|Basketbol: 19,812<ref name="postrancap">{{cite news|title=Here's What the Renovated Madison Square Garden Looks Like|trans-title=Narito ang Hitsura ng Ni-renovate na Madison Square Garden|first=Joe|last=DeLessio|url=http://nymag.com/daily/intelligencer/2013/10/photos-the-renovated-madison-square-garden.html?mid=google|work=[[New York (magazine)|New York Magazine]]|date=Oktubre 24, 2013 |access-date=Oktubre 24, 2013}}</ref>|[[Boksing]]/MMA: 20,789 Konsiyerto: 22,000|''Ice hockey'': 18,006<ref name="postrancap"/>}}''Pro wrestling'': 18,538<ref>{{Cite tweet|user=WrestleTix|number=1990415752034185444|title=WWE Monday Night RAW - Mon • Nov 17, 2025 • 6:30 PM - Madison Square Garden, New York, NY|trans-title=WWE Monday Night RAW - Lun • Nob 17, 2025 • 6:30 PM - Madison Square Garden, New York, NY|lang=en}}</ref> | dimensions = {{Convert|820000|sqft|m2|abbr=on}} | public_transit = {{Plainlist| * {{Rail-interchange|us|amtrak}} '''[[Amtrak]]''': [[Pennsylvania Station (New York City)|Penn Station]] * {{Rail-interchange|newyork|lirr}} '''[[LIRR]]''': Penn Station * {{Rail-interchange|njt}} '''[[NJ Transit Rail Operations|NJ Transit]]''': Penn Station * {{Rail-interchange|newyork|mta}} '''[[New York City Subway]]''': * {{NYCS Broadway-Seventh south|time=bullets}}[[34th Street–Penn Station (IRT Broadway–Seventh Avenue Line)|34th Street–Penn Station (7th Ave)]] * {{NYCS Eighth south|time=bullets}}[[34th Street–Penn Station (IND Eighth Avenue Line)|34th Street–Penn Station (8th Ave)]] * {{NYCS Herald Square|time=bullets}}[[34th Street–Herald Square (New York City Subway)|34th Street–Herald Square]] * {{Rail-interchange|path}} '''[[PATH (rail system)|PATH]]''': [[33rd Street station (PATH)|33rd Street]] * {{Rail-interchange|newyork|mta}} '''[[New York City Bus]]''': {{NYC bus link|M4|M7|M20|M34 SBS|M34A SBS|Q32|BxM2|}}}} at {{stl|NYCS|34th Street–Penn Station|Broadway-Seventh}} | website = {{URL|msg.com/madison-square-garden}} }} Ang '''Madison Square Garden''', na karaniwang kilala bilang '''The Garden''' o sa mga inisyal nitong '''MSG''', ay isang maraming-gamit na panloob na arena sa [[Lungsod ng New York]]. Matatagpuan ito sa Midtown Manhattan sa pagitan ng Ikapito at Ikawalong abenida mula Ika-31 hanggang Ika-33 Kalye sa ibabaw ng Estasyon ng Pennsylvania. Ito ang pang-apat na pook na nagdala ng pangalang "Madison Square Garden"; ang unang dalawa, na binuksan noong 1879 at 1890, ay matatagpuan sa Madison Square, sa Silangang Ika-26 na Kalye at Abenidang Madison, kasama ang pangatlong Madison Square Garden (1925) sa mas malayong uptown sa Ikawalong Abenida at Ika-50 Kalye. Ang Garden ay pinagdarausan ng propesyonal na ''ice hockey'', propesyonal na basketbol, boksing, ''mixed martial arts'', mga konsiyerto, mga palabas sa yelo, mga sirko, propesyonal na pagbubuno, at iba pang anyo ng palakasan at libangan. Matatagpuan ito malapit sa iba pang mga tanyag na pook sa Midtown Manhattan, kabilang ang [[Gusaling Empire State]], Koreatown, at Macy's sa Herald Square. Ito ang tahanan ng New York Rangers ng National Hockey League (NHL) at ng [[New York Knicks]] ng [[National Basketball Association]] (NBA), at naging tahanan ng New York Liberty ng Women's National Basketball Association (WNBA) mula 1997 hanggang 2017. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] d5p583orsmpmfyp1eh4f100ezao7k6q 2213797 2213796 2026-06-28T14:05:00Z LknFenix 125962 + Panimula 2213797 wikitext text/x-wiki {{Infobox venue | name = Madison Square Garden | nickname = ''MSG''<br />''The Garden''<br />''The World's Most Famous Arena''<br />''The Mecca'' | image = Madison Square Garden (MSG) - Full (48124330357).jpg | image_size = 275px | caption = Madison Square Garden noong 2019 | address = 4 Pennsylvania Plaza | location = Lungsod ng New York, Estados Unidos | coordinates = {{Coord|40|45|2|N|73|59|37|W|type:landmark_scale:1000|display=it}} | pushpin_map = United States Manhattan#New York City#New York#USA | pushpin_map_caption = Lokasyon sa [[Manhattan]]##Lokasyon sa [[Lungsod ng New York]]##Lokasyon sa [[Estado ng New York]]##Lokasyon sa [[Estados Unidos]] | pushpin_relief = yes | pushpin_label = Madison Square Garden | pushpin_mapsize = 250 | broke_ground = Oktubre 29, 1964<ref>{{cite news|first=Murray|last=Seeger|title=Construction Begins on New Madison Sq. Garden; Grillage Put in Place a Year After Demolition at Penn Station Was Started|trans-title=Nagsimula na ang Konstruksiyon ng Bagong Madison Sq. Garden; Inilagay ang Grillage Isang Taon Matapos Simulan ang Demolisyon ng Estasyon ng Penn|lang=en|url=https://www.nytimes.com/1964/10/30/archives/construction-begins-on-new-madison-sq-garden-grillage-pat-in-place.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=Oktubre 30, 1964 |access-date=Mayo 15, 2012}}</ref> | opened = {{ubl|1879, 1890, 1925<br />(mga dating lokasyon)|{{start date and age|1968|2|11|br=n}}<br />(kasalukuyang lokasyon)}} | renovated = {{ubl|1989–1991|2011–2013}} | owner = Madison Square Garden Entertainment | cost = {{ubl|$123&nbsp;milyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|123000000|1968}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})|'''Renobasyon''' (1991):<br />$200&nbsp;milyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|200000000|1991}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})|'''Renobasyon''' (2011–2013):<br />$1&nbsp;bilyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|1000000000|2013}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})}} | architect = {{ubl|Charles Luckman Associates|Brisbin Brook Beynon Architects}} | structural_engineer = [[Severud Associates]]<ref>{{cite news|title=Fred Severud; Designed Madison Square Garden, Gateway Arch|trans-title=Fred Severud; Dinisenyo ang Madison Square Garden, Gateway Arch|lang=en|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-06-15-mn-42-story.html|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=Hunyo 15, 1990 |access-date=Marso 6, 2012}}</ref> | general_contractor = Turner/Del E. Webb<ref name="MSGarch">{{Cite web|url=http://nyc-architecture.com/MID/MID127.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040602133114/http://www.nyc-architecture.com/MID/MID127.htm |url-status=usurped |archive-date=Hunyo 2, 2004|title=New York Architecture Images- Madison Square Garden Center|trans-title=Mga Larawan ng Arkitektura ng New York - Madison Square Garden Center|website=nyc-architecture.com}}</ref> | tenants = {{Plainlist| * New York Rangers (NHL) (1968–kasalukuyan) * [[New York Knicks]] ([[National Basketball Association|NBA]]) (1968–kasalukuyan) * St. John's Red Storm (NCAA) (1969–kasalukuyan) * New York Raiders/Golden Blades (WHA) (1972–1973) * New York Apples (WTT) (1977–1978) * New York Stars (WBL) (1979–1980) * New York Cosmos (NASL) (1983–1984) * New York Knights (AFL) (1988) * New York CityHawks (AFL) (1997–1998) * New York Liberty (WNBA) (1997–2010, 2014–2017) * New York Titans (NLL) (2007–2009) }} | capacity = {{ubl|Basketbol: 19,812<ref name="postrancap">{{cite news|title=Here's What the Renovated Madison Square Garden Looks Like|trans-title=Narito ang Hitsura ng Ni-renovate na Madison Square Garden|first=Joe|last=DeLessio|url=http://nymag.com/daily/intelligencer/2013/10/photos-the-renovated-madison-square-garden.html?mid=google|work=[[New York (magazine)|New York Magazine]]|date=Oktubre 24, 2013 |access-date=Oktubre 24, 2013}}</ref>|[[Boksing]]/MMA: 20,789 Konsiyerto: 22,000|''Ice hockey'': 18,006<ref name="postrancap"/>}}''Pro wrestling'': 18,538<ref>{{Cite tweet|user=WrestleTix|number=1990415752034185444|title=WWE Monday Night RAW - Mon • Nov 17, 2025 • 6:30 PM - Madison Square Garden, New York, NY|trans-title=WWE Monday Night RAW - Lun • Nob 17, 2025 • 6:30 PM - Madison Square Garden, New York, NY|lang=en}}</ref> | dimensions = {{Convert|820000|sqft|m2|abbr=on}} | public_transit = {{Plainlist| * {{Rail-interchange|us|amtrak}} '''[[Amtrak]]''': [[Pennsylvania Station (New York City)|Penn Station]] * {{Rail-interchange|newyork|lirr}} '''[[LIRR]]''': Penn Station * {{Rail-interchange|njt}} '''[[NJ Transit Rail Operations|NJ Transit]]''': Penn Station * {{Rail-interchange|newyork|mta}} '''[[New York City Subway]]''': * {{NYCS Broadway-Seventh south|time=bullets}}[[34th Street–Penn Station (IRT Broadway–Seventh Avenue Line)|34th Street–Penn Station (7th Ave)]] * {{NYCS Eighth south|time=bullets}}[[34th Street–Penn Station (IND Eighth Avenue Line)|34th Street–Penn Station (8th Ave)]] * {{NYCS Herald Square|time=bullets}}[[34th Street–Herald Square (New York City Subway)|34th Street–Herald Square]] * {{Rail-interchange|path}} '''[[PATH (rail system)|PATH]]''': [[33rd Street station (PATH)|33rd Street]] * {{Rail-interchange|newyork|mta}} '''[[New York City Bus]]''': {{NYC bus link|M4|M7|M20|M34 SBS|M34A SBS|Q32|BxM2|}}}} at {{stl|NYCS|34th Street–Penn Station|Broadway-Seventh}} | website = {{URL|msg.com/madison-square-garden}} }} Ang '''Madison Square Garden''', na karaniwang kilala bilang '''The Garden''' o sa mga inisyal nitong '''MSG''', ay isang maraming-gamit na panloob na arena sa [[Lungsod ng New York]]. Matatagpuan ito sa Midtown Manhattan sa pagitan ng Ikapito at Ikawalong abenida mula Ika-31 hanggang Ika-33 Kalye sa ibabaw ng Estasyon ng Pennsylvania. Ito ang pang-apat na pook na nagdala ng pangalang "Madison Square Garden"; ang unang dalawa, na binuksan noong 1879 at 1890, ay matatagpuan sa Madison Square, sa Silangang Ika-26 na Kalye at Abenidang Madison, kasama ang pangatlong Madison Square Garden (1925) sa mas malayong uptown sa Ikawalong Abenida at Ika-50 Kalye. Ang Garden ay pinagdarausan ng propesyonal na ''ice hockey'', propesyonal na basketbol, boksing, ''mixed martial arts'', mga konsiyerto, mga palabas sa yelo, mga sirko, propesyonal na pagbubuno, at iba pang anyo ng palakasan at libangan. Matatagpuan ito malapit sa iba pang mga tanyag na pook sa Midtown Manhattan, kabilang ang [[Gusaling Empire State]], Koreatown, at Macy's sa Herald Square. Ito ang tahanan ng New York Rangers ng National Hockey League (NHL) at ng [[New York Knicks]] ng [[National Basketball Association]] (NBA), at naging tahanan ng New York Liberty ng Women's National Basketball Association (WNBA) mula 1997 hanggang 2017. Orihinal na tinawag na '''Madison Square Garden Center''', binuksan ang Garden noong Pebrero 11, 1968, sa dating kinaroroonan ng Pennsylvania Station. Ito ang pinakamatandang pangunahing pasilidad pang-isports sa [[Kalakhang Bagong York|Kalakhang New York]]. Ito ang pinakamatandang arena sa NBA at ang ikalawang pinakamatanda sa NHL, kasunod ng Climate Pledge Arena sa Seattle. Noong 2016, ang MSG din ang ikalawang pinakaabalang arena para sa mga konsiyerto sa mundo batay sa benta ng tiket.<ref>{{Cite web|url=http://www.pollstarpro.com/files/Charts2016/2016YearEndWorldwideTicketSalesTop200ArenaVenues.pdf|title=Pollstar Pro's busiest arena pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20170303080211/http://www.pollstarpro.com/files/Charts2016/2016YearEndWorldwideTicketSalesTop200ArenaVenues.pdf |archive-date=Marso 3, 2017 |url-status=dead|language=en|trans-title=Ang pinaka-abalang arena ng Pollstar Pro pdf}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] 95fq6hrp5wej2mcnq1txo84zkcb6tje 2213799 2213797 2026-06-28T14:09:15Z LknFenix 125962 + Panimula 2213799 wikitext text/x-wiki {{Infobox venue | name = Madison Square Garden | nickname = ''MSG''<br />''The Garden''<br />''The World's Most Famous Arena''<br />''The Mecca'' | image = Madison Square Garden (MSG) - Full (48124330357).jpg | image_size = 275px | caption = Madison Square Garden noong 2019 | address = 4 Pennsylvania Plaza | location = Lungsod ng New York, Estados Unidos | coordinates = {{Coord|40|45|2|N|73|59|37|W|type:landmark_scale:1000|display=it}} | pushpin_map = United States Manhattan#New York City#New York#USA | pushpin_map_caption = Lokasyon sa [[Manhattan]]##Lokasyon sa [[Lungsod ng New York]]##Lokasyon sa [[Estado ng New York]]##Lokasyon sa [[Estados Unidos]] | pushpin_relief = yes | pushpin_label = Madison Square Garden | pushpin_mapsize = 250 | broke_ground = Oktubre 29, 1964<ref>{{cite news|first=Murray|last=Seeger|title=Construction Begins on New Madison Sq. Garden; Grillage Put in Place a Year After Demolition at Penn Station Was Started|trans-title=Nagsimula na ang Konstruksiyon ng Bagong Madison Sq. Garden; Inilagay ang Grillage Isang Taon Matapos Simulan ang Demolisyon ng Estasyon ng Penn|lang=en|url=https://www.nytimes.com/1964/10/30/archives/construction-begins-on-new-madison-sq-garden-grillage-pat-in-place.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=Oktubre 30, 1964 |access-date=Mayo 15, 2012}}</ref> | opened = {{ubl|1879, 1890, 1925<br />(mga dating lokasyon)|{{start date and age|1968|2|11|br=n}}<br />(kasalukuyang lokasyon)}} | renovated = {{ubl|1989–1991|2011–2013}} | owner = Madison Square Garden Entertainment | cost = {{ubl|$123&nbsp;milyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|123000000|1968}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})|'''Renobasyon''' (1991):<br />$200&nbsp;milyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|200000000|1991}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})|'''Renobasyon''' (2011–2013):<br />$1&nbsp;bilyon<br />(${{formatprice|{{Inflation|US|1000000000|2013}}}} sa {{Inflation/year|US}} dolyar{{inflation-fn|US}})}} | architect = {{ubl|Charles Luckman Associates|Brisbin Brook Beynon Architects}} | structural_engineer = [[Severud Associates]]<ref>{{cite news|title=Fred Severud; Designed Madison Square Garden, Gateway Arch|trans-title=Fred Severud; Dinisenyo ang Madison Square Garden, Gateway Arch|lang=en|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-06-15-mn-42-story.html|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=Hunyo 15, 1990 |access-date=Marso 6, 2012}}</ref> | general_contractor = Turner/Del E. Webb<ref name="MSGarch">{{Cite web|url=http://nyc-architecture.com/MID/MID127.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040602133114/http://www.nyc-architecture.com/MID/MID127.htm |url-status=usurped |archive-date=Hunyo 2, 2004|title=New York Architecture Images- Madison Square Garden Center|trans-title=Mga Larawan ng Arkitektura ng New York - Madison Square Garden Center|website=nyc-architecture.com}}</ref> | tenants = {{Plainlist| * New York Rangers (NHL) (1968–kasalukuyan) * [[New York Knicks]] ([[National Basketball Association|NBA]]) (1968–kasalukuyan) * St. John's Red Storm (NCAA) (1969–kasalukuyan) * New York Raiders/Golden Blades (WHA) (1972–1973) * New York Apples (WTT) (1977–1978) * New York Stars (WBL) (1979–1980) * New York Cosmos (NASL) (1983–1984) * New York Knights (AFL) (1988) * New York CityHawks (AFL) (1997–1998) * New York Liberty (WNBA) (1997–2010, 2014–2017) * New York Titans (NLL) (2007–2009) }} | capacity = {{ubl|Basketbol: 19,812<ref name="postrancap">{{cite news|title=Here's What the Renovated Madison Square Garden Looks Like|trans-title=Narito ang Hitsura ng Ni-renovate na Madison Square Garden|first=Joe|last=DeLessio|url=http://nymag.com/daily/intelligencer/2013/10/photos-the-renovated-madison-square-garden.html?mid=google|work=[[New York (magazine)|New York Magazine]]|date=Oktubre 24, 2013 |access-date=Oktubre 24, 2013}}</ref>|[[Boksing]]/MMA: 20,789 Konsiyerto: 22,000|''Ice hockey'': 18,006<ref name="postrancap"/>}}''Pro wrestling'': 18,538<ref>{{Cite tweet|user=WrestleTix|number=1990415752034185444|title=WWE Monday Night RAW - Mon • Nov 17, 2025 • 6:30 PM - Madison Square Garden, New York, NY|trans-title=WWE Monday Night RAW - Lun • Nob 17, 2025 • 6:30 PM - Madison Square Garden, New York, NY|lang=en}}</ref> | dimensions = {{Convert|820000|sqft|m2|abbr=on}} | public_transit = {{Plainlist| * {{Rail-interchange|us|amtrak}} '''[[Amtrak]]''': [[Pennsylvania Station (New York City)|Penn Station]] * {{Rail-interchange|newyork|lirr}} '''[[LIRR]]''': Penn Station * {{Rail-interchange|njt}} '''[[NJ Transit Rail Operations|NJ Transit]]''': Penn Station * {{Rail-interchange|newyork|mta}} '''[[New York City Subway]]''': * {{NYCS Broadway-Seventh south|time=bullets}}[[34th Street–Penn Station (IRT Broadway–Seventh Avenue Line)|34th Street–Penn Station (7th Ave)]] * {{NYCS Eighth south|time=bullets}}[[34th Street–Penn Station (IND Eighth Avenue Line)|34th Street–Penn Station (8th Ave)]] * {{NYCS Herald Square|time=bullets}}[[34th Street–Herald Square (New York City Subway)|34th Street–Herald Square]] * {{Rail-interchange|path}} '''[[PATH (rail system)|PATH]]''': [[33rd Street station (PATH)|33rd Street]] * {{Rail-interchange|newyork|mta}} '''[[New York City Bus]]''': {{NYC bus link|M4|M7|M20|M34 SBS|M34A SBS|Q32|BxM2|}}}} at {{stl|NYCS|34th Street–Penn Station|Broadway-Seventh}} | website = {{URL|msg.com/madison-square-garden}} }} Ang '''Madison Square Garden''', na karaniwang kilala bilang '''The Garden''' o sa mga inisyal nitong '''MSG''', ay isang maraming-gamit na panloob na arena sa [[Lungsod ng New York]]. Matatagpuan ito sa Midtown Manhattan sa pagitan ng Ikapito at Ikawalong abenida mula Ika-31 hanggang Ika-33 Kalye sa ibabaw ng Estasyon ng Pennsylvania. Ito ang pang-apat na pook na nagdala ng pangalang "Madison Square Garden"; ang unang dalawa, na binuksan noong 1879 at 1890, ay matatagpuan sa Madison Square, sa Silangang Ika-26 na Kalye at Abenidang Madison, kasama ang pangatlong Madison Square Garden (1925) sa mas malayong uptown sa Ikawalong Abenida at Ika-50 Kalye. Ang Garden ay pinagdarausan ng propesyonal na ''ice hockey'', propesyonal na basketbol, boksing, ''mixed martial arts'', mga konsiyerto, mga palabas sa yelo, mga sirko, propesyonal na pagbubuno, at iba pang anyo ng palakasan at libangan. Matatagpuan ito malapit sa iba pang mga tanyag na pook sa Midtown Manhattan, kabilang ang [[Gusaling Empire State]], Koreatown, at Macy's sa Herald Square. Ito ang tahanan ng New York Rangers ng National Hockey League (NHL) at ng [[New York Knicks]] ng [[National Basketball Association]] (NBA), at naging tahanan ng New York Liberty ng Women's National Basketball Association (WNBA) mula 1997 hanggang 2017. Orihinal na tinawag na '''Madison Square Garden Center''', binuksan ang Garden noong Pebrero 11, 1968, sa dating kinaroroonan ng Pennsylvania Station. Ito ang pinakamatandang pangunahing pasilidad pang-isports sa [[Kalakhang Bagong York|Kalakhang New York]]. Ito ang pinakamatandang arena sa NBA at ang ikalawang pinakamatanda sa NHL, kasunod ng Climate Pledge Arena sa Seattle. Noong 2016, ang MSG din ang ikalawang pinakaabalang arena para sa mga konsiyerto sa mundo batay sa benta ng tiket.<ref>{{Cite web|url=http://www.pollstarpro.com/files/Charts2016/2016YearEndWorldwideTicketSalesTop200ArenaVenues.pdf|title=Pollstar Pro's busiest arena pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20170303080211/http://www.pollstarpro.com/files/Charts2016/2016YearEndWorldwideTicketSalesTop200ArenaVenues.pdf |archive-date=Marso 3, 2017 |url-status=dead|language=en|trans-title=Ang pinaka-abalang arena ng Pollstar Pro pdf}}</ref> Kung isasama ang dalawang pangunahing renobasyon nito noong 1991 at 2013, ang kabuuang halaga ng konstruksiyon ng Garden ay humigit-kumulang $1.1 bilyon, at nairanggo ito bilang isa sa sampung pinakamahal na arena na naitayo kailanman.<ref>{{cite web|url=http://www.totalprosports.com/2011/10/27/11-most-expensive-stadiums-in-the-world/|title=11 Most Expensive Stadiums in the World|publisher=Total Pro Sports|author=Esteban|date=Oktubre 27, 2011 |access-date=Setyembre 12, 2012 |archive-date=Agosto 27, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120827201315/http://www.totalprosports.com/2011/10/27/11-most-expensive-stadiums-in-the-world/ |url-status=dead|language=en|trans-title=11 Pinakamahal na Istadyum sa Mundo}}</ref> Bahagi ito ng Pennsylvania Plaza, isang kompleks ng mga opisina at tindahan na ipinangalan sa istasyon ng tren. Ilang iba pang entidad na kaugnay ng Garden ang gumagamit din ng pangalan nito. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] 1xwya5gq8z1yq0bulbzwvjoklteiyn7 Vyalikaya Byerastavitsa 0 338606 2213825 2212556 2026-06-28T21:29:16Z Glennznl 73709 2213825 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Vyalikaya Byerastavitsa | native_name = {{native name|be|Вялікая Бераставіца}} |settlement_type = Bayan o [[List of urban-type settlements in Belarus|Pamayanang uri-urbano]] | image_flag = BIA_Brzostowica_Wielka_flag.gif | image_shield = BIA_Brzostowica_Wielka_COA.jpg | flag_size = 150 | shield_size = 75 | image_skyline = Vyalikaya Berastavitsa5.JPG | image_caption = Liwasan ng bayan | subdivision_type = Bansa | subdivision_name = [[Belarus]] | subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Belarus|Rehiyon]] | subdivision_name1 = [[Rehiyon ng Grodno]] | subdivision_type2 = [[Mga Distrito ng Belarus|Distrito]] | subdivision_name2 = [[Distrito ng Byerastavitsa]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | coordinates = {{coord|53|11|44|N|24|01|15|E|region:BY|display=inline,title}} | pushpin_map = Belarus | pushpin_label_position = right | elevation_m = 161 |population_as_of = 2025 |population_footnotes = <ref name="pop">{{cite web|url=https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_148168/|title=Численность населения на 1 января 2025 г. и среднегодовая численность населения за 2024 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа|archive-url=https://web.archive.org/web/20250329210112/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_148168/|archive-date=29 March 2025|website=belsat.gov.by|access-date=8 May 2025}}</ref> | population_total = 5,647 | website = | area_code = +375 1511 | postal_code_type = Postal code | postal_code = 231778 |timezone = [[Moscow Time|MSK]] |utc_offset = +3 }} Ang '''Vyalikaya Byerastavitsa'''{{efn|{{langx|be|Вялікая Бераставіца|Vialikaja Bierastavica}}; {{langx|ru|Большая Берестовица|Bolshaya Berestovitsa}}; {{langx|pl|Brzostowica Wielka}}; {{langx|yi|וויאַליקייַאַ ביעראַסטאַוויצאַ}}.}} ay isang [[pamayanang uri-urbano]] sa [[Rehiyon ng Grodno]], [[Belarus]].<ref name="pop"/> Ito ang nagsisilbing sentro ng administrasyon ng [[Distrito ng Byerastavitsa]].<ref name="pop"/> Ito ay matatagpuan malapit sa lungsod ng [[Grodno]]. Noong 2025, ito ay may populasyon na 5,647.<ref name="pop"/> ==Kasaysayan== [[File:Bierastavickaja_ratuša._Бераставіцкая_ратуша_(A._Kazarski,_1882).jpg|thumb|left|Bulwagan ng bayan, 1882]] Ipinagkaloob ito ni Haring [[Alexander Jagiellon]] sa pamilyang [[Chodkiewicz]].<ref name=sgk/> Ito ay isang [[pribadong bayan]] ng mga pamilyang Chodkiewicz, [[Mniszech]], [[Potocki]] at [[Kossakowski]],<ref name=sgk/> na administratibong matatagpuan sa Kondado Grodno sa [[Troki Voivodeship]] ng [[Sampamahalaang Polako-Litwano]]. Sa panahon ng pagitan ng digmaan, ang Brzostowica Wielka, gaya ng pagkakakilala rito sa Polako, ay administratibong matatagpuan sa Kondado ng Grodno sa [[Białystok Voivodeship]] ng Polonya. Sa senso noong 1921, 51.4% ng mga tao ang nagpahayag ng nasyonalidad na Hudyo, 43.5% ang nagpahayag ng nasyonalidad na [[Taong Polako|Polako]] at 5.1% ang nagpahayag ng nasyonalidad na Belarusian.<ref name=gus>{{cite book|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom V|year=1924|language=pl|location=Warszawa|publisher=Główny Urząd Statystyczny|page=32}}</ref> Noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], ang bayan ay unang sinakop ng Unyong Sobyet hanggang 1941, pagkatapos ay ng Nazi Germany hanggang 1944, at muling sinakop ng Unyong Sobyet pagkatapos. Noong Oktubre 20, 1995, ang mga yunit administratibo ng Distrito ng Byerastavitsa at ang nayon ng Vyalikaya Byerastavitsa, na mayroong isang karaniwang sentro ng administratibo, ay pinagsama sa isang yunit administratibo - ang [[Distrito ng Byerastavitsa]].<ref>{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&q_id=10536748|title=Указ Президента Республики Беларусь от 20 октября 1995 года № 434 "Об объединении административных единиц Республики Беларусь, имеющих общий административный центр"|access-date=2024-04-08|archive-date=2024-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408143508/https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&q_id=10536748|url-status=live}}</ref> ==Kultura== [[File:Вялікая Бераставіца. Знак.jpg|thumb|220x220px|Isang monumento na nagpapagunita sa ika-500 anibersaryo ng pagkakatatag ng lungsod – ang Puno ng Buhay]] *Bahay ng Kultura *Sentro ng Kultura at Sining ng mga Tao *Museo ng Belka ==Eskudo de armas== Ang eskudo at watawat ay itinatag sa pamamagitan ng Atas Blg. 455<ref>{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p30600455&q_id=7999878|title=Указ Президента Республики Беларусь от 17 июля 2006 года № 455 "Об учреждении официальных геральдических символов административно-территориальных и территориальных единиц Гродненской области"|url-status=dead|access-date=2026-06-20|archive-date=2025-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20251130222053/https://etalonline.by/document/?regnum=p30600455&q_id=7999878}}</ref> ng [[Pangulo ng Republika ng Belarus]] noong Hulyo 17, 2006, at nakarehistro sa Rehistro ng Eskudo de Armas ng Republika ng Belarus noong Agosto 1, 2006, sa ilalim ng Blg. B-86 at Blg. B-87. Inaprubahan ng desisyon ng Komite Ehekutibo ng Distrito ng Byerastavitsa noong Mayo 24, 2004, Blg. 151, at ng desisyon ng Konseho ng mga Diputado ng Distrito ng Byerastavitsa noong Hunyo 3, 2004, Blg. 47.<ref>{{Cite web|url=https://gs.archives.gov.by/?page_id=2417|title=Геральдические символы|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524183308/https://gs.archives.gov.by/?page_id=2417|archive-date=2023-05-24|access-date=|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://berestovitsa.grodno-region.by/ru/heraldry-ru/|title=Берестовицкий райисполком. Геральдика|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524183306/https://berestovitsa.grodno-region.by/ru/heraldry-ru/|archive-date=2023-05-24|access-date=|url-status=live}}</ref> ==Demograpiya== {{Historical populations|align=left|1878|1694|1921|1371|2023|5665|2024|5728|2025|5647 |source=<ref name=sgk>{{cite book|author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I|year=1880|language=pl|location=Warszawa|page=422}}</ref><ref name=gus/><ref>{{cite web|url=https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_67469/|title=Численность населения на 1 января 2023 г. и среднегодовая численность населения за 2022 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417144107/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_67469/|archive-date=17 April 2023|website=belsat.gov.by|access-date=5 August 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_89355/|title=Численность населения на 1 января 2024 г. и среднегодовая численность населения за 2023 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402055418/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_89355/|archive-date=2 April 2024|website=belsat.gov.by|access-date=13 May 2024}}</ref><ref name="pop"/>}} {{clear|left}} ==Mga Tala== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} 4avzhxjitrnsf5caoefnzbfvv4fz16i Pulo ng Pugad 0 338611 2213879 2213758 2026-06-29T07:32:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2213879 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | disputed = yes | name = Pulo ng Pugad | type = island | other_names = Southwest Cay ''(Ingles)''<br/>Pugad Island ''(Ingles ng Pilipinas)''<br/>Đảo Song Tử Tây ''(Vietnamese)''<br/>南子島 / 南子岛 Nánzi Dǎo ''(Tsino)'' | image_name = File:Song_Tu_Tay_2022-08-29-00_00_2022-08-29-23_59_Sentinel-2_L2A_True_color.jpg | image_caption = Pulo ng Pugad | pushpin_map = Spratly Islands relief | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{Coord|11|25|46|N|114|19|53|E|display=inline,title}} | archipelago = [[Kapuluan ng Kalayaan]] | area_ha = 19 | country = {{VNM}} | country_admin_divisions_title_1 = [[Mga distrito ng Vietnam|Distrito]] | country_admin_divisions_1 = [[Distrito ng Trường Sa]], [[Khánh Hòa]] | country_admin_divisions_title_2 = [[Mga komuna ng Vietnam|Komuna]] | country_admin_divisions_2 = Komuna ng Song Tử Tây | country1 = {{CHN}} | country2 = {{PHL}} | country3 = {{TWN}} | country4 = {{VNM}} | population = 32 }} [[File:Song tu tay (Southwest Cay).jpg|thumb|upright=1.5]] [[File:North Danger Reef-Landsat 7-April 2000.jpg|upright=1.5|thumb|Larawan mula sa [[Landsat 7]] (2000)]] [[File:North Danger Reef nautical chart of 1911 (cropped).jpg|upright=1.5|thumb|Mapa pandagat (1911)]] Ang '''Pulo ng Pugad''' ({{lang-en|Pugad Island}}), o '''Southwest Cay''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]); '''Đảo Song Tử Tây''' ({{lang-vi|Đảo Song Tử Tây}}); '''Nanzi Dao''' ({{zh|t=|s=|p=Nánzi Dǎo|c=南子島/南子岛}}), ay isang [[pulo]] sa hilagang-kanlurang gilid ng [[Kapuluan ng Kalayaan]] sa [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]]. Bahagi ito ng [[atol]] na [[Bahura ng Hilagang Peligro]] at matatagpuan lamang {{convert|1.75|miles|km}} sa timog-kanluran ng [[Pulo ng Parola]]. May likas na lawak itong {{convert|12|ha|acre}}, kaya ito ang ikaanim na pinaka-malaking likás na pulo sa Kapuluan ng Kalayaan at ang ikalawang pinaka-malaking pulong sinasakop ng Vietnam. Matatagpuan sa Pulo ng Pugad ang pinakamataas na punto sa kapuluan, na may taas na 4 na metro mula sa antas ng dagat. Dati itong pinamugaran ng mga ibon at natatakpan ng mga puno at guano; isinagawa rin dito ang pagluwas ng guano sa "malaking sukat".<ref name=Gazetteer>{{cite web | title = Digital Gazetteer of Spratly Islands | url = http://www.southchinasea.org/macand/gazetteer.htm | accessdate = 2008-03-22 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100827072842/http://southchinasea.org/macand/gazetteer.htm | archivedate = 2010-08-27 }}</ref> Inaangkin din ang pulo ng [[Tsina]] (PRC), [[Taiwan]] (ROC), at ng [[Pilipinas]]. ==Kasaysayan== ===1933 – Pag-angkin at Pananakop ng Pransiya=== Noong 1933, inangkin ng [[Pamahalaan ng Pransiya]] ang [[Kapuluan ng Kalayaan]], kabilang ang Pulo ng Pugad at [[Pulo ng Parola]]. Tatlong barko, ang ''Alerte'', ang ''Astrolabe'', at ang ''De Lanessan''—ang lumahok sa ekspedisyon.<ref name="Hancox Prescott 1997">{{cite book | last1=Hancox | first1=D.J. | last2=Prescott | first2=J.R.V. | title=Secret Hydrographic Surveys in the Spratly Islands | publisher=Maritime Institute of Malaysia | series=Mima paper | year=1997 | isbn=978-983-9275-10-0 | url=https://books.google.com/books?id=J5gZAQAAIAAJ | page=86}}</ref> Ang sumusunod ay sipi mula sa ulat ni H. Cucherousset sa ''L'Eveil economique de l'Indochine'' (Blg. 790, 28 Mayo 1933): :"Higit pang pahilaga, sa tapat ng [[Nha Trang]], matatagpuan ang atol na tinatawag na 'North Danger' (Bahura ng Peligro). Inangkin ng ''Alerte'' ang dalawang mabuhanging pulo (''kayo'') kung saan nito natagpuan ang ilang mangingisdang Hapones. Dumating din doon ang ''De Lanessan'' at siniyasat ang maliit na pulo. Ang pulong ito ay kapansin-pansing mas mataas kaysa sa iba, na ang pinakamataas na bahagi ay umaabot sa limang metro. Malalaki ang deposito ng pospeyt (''phosphate'') at malawak itong pinakinabangan ng mga Hapones." Matapos maisagawa ang pananakop, inilathala ng [[Ministri ng Ugnayang Panlabas ng Pransiya]] ang sumusunod na paunawa sa ''Journal Officiel'' ng Pransiya na may petsang Hulyo 26, 1933 (pahina 7837): :"Paunawa hinggil sa pagsakop ng ilang pulo ng hukbong pandagat ng Pransiya. :Ang Pamahalaan ng Pransiya ay sasakupin gamit ang mga Hukbong pandagat nito sa mga sumusunod na pulo at maliliit na pulo: :Ang dalawang pulo na matatagpuan sa latitud na 11°29' hilaga at longhitud na 114°21' silangan ng Greenwich, kasama ang mga nakadependeng maliliit na pulo nito (36). (Isinagawa ang pananakop noong 10 Abril 1933.) :Ang mga nabanggit na pulo at maliliit na pulo ay saklaw na ngayon ng soberanya ng Pransiya. (Pinawawalang-bisa ng paunawang ito ang naunang paunawang inilathala sa ''Journal Officiel (Official Journal)'' noong 25 Hulyo 1933, pahina 7784.) === 1939–1945 – Pananakop ng Hapon === Noong 1939, sinakop ng [[Imperyo ng Hapon|Hapon]] ang mga pulo at nanatili roon hanggang sa matapos ang [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. === 1963 – Pananakop ng Timog Vietnam === [[File:Bia VNCH Truong Sa - Republic of Vietnam Spratly Islands Territorial Marker.JPG|thumb|Panandang pangteritoryo ([[estela]])<ref>Ginamit ang estelang ito mula 22 Agosto 1956 hanggang 1975, nang palitan ito ng isa pang estela mula sa [[Republikang Sosyalista ng Vietnam]] (kahaliling estado matapos ang [[Pagbagsak ng Saigon]])</ref>]] Noong 24 Mayo 1963, muling itinayo ng mga tripulante ng tatlong sasakyang-pandagat ng [[Timog Vietnam]]—ang ''Huong Giang'', ''Chi Lang'', at ''Ky Hoa''—ang mga estelang pangsoberanya sa [[Pulo ng Parola]] (Song Tử Đông/Northeast Cay) at Pulo ng Pugad (Song Tử Tây/Southwest Cay).<ref>{{cite web |url=http://eastseastudies.org/en/datbase-on-south-china-sea-study/doc_details/67-white-paper-on-the-hoang-sa-paracel-and-truong-sa-spratly-islands-part-2 |title="White Paper on the Hoang Sa (Paracel) and Truong Sa (Spratly) Islands (1975) |publisher=Ministry of Foreign Affairs (Republic of Vietnam)}}</ref> === 1968 – Pananakop ng Pilipinas === Noong 1968, sinakop ng mga sundalong Pilipino ang [[Pulo ng Parola]] (Northeast Cay, Song Tử Đông) at Pulo ng Pugad (Southwest Cay, Song Tử Tây).<ref>{{cite web |url=https://amti.csis.org/northeast-cay/ |title = Northeast Cay {{!}} Asia Maritime Transparency Initiative}}</ref> May kaugnayan dito si Cloma, na walang natagpuang opisyal na hakbang ng Pamahalaan ng Pilipinas na kasabay at partikular na nagpapatibay sa kaniyang deklarasyon. Gayunpaman, noong 1968, nagsimulang magpadala ang Pamahalaan ng Pilipinas ng mga sundalo upang sakupin ang lugar. Noong 1971, opisyal nitong inihayag na inokupa ng Pilipinas ang ilan sa mga katangian sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (KIG) dahil sa "mga dahilan ng pambansang seguridad" at upang "pangalagaan ang kapakanan ng estado at ng mga mamamayan nito."<ref>https://www.cna.org/cna_files/pdf/iop-2014-U-008435.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161209173557/https://www.cna.org/CNA_files/PDF/IOP-2014-U-008435.pdf |date=2016-12-09 }}, page 27, paragraph 3</ref> === 1975 – Pagbawi ng Timog Vietnam sa Pulo ng Pugad === {{Infobox military conflict |conflict= Insidente sa Pulo ng Pugad |date= 1975 |place= Pulo ng Pugad |result= Nasakop ng Timog Vietnam ang Pulo ng Pugad |combatant1={{flag|Pilipinas}} |combatant2={{flagicon|South Vietnam}} [[Timog Vietnam]] }} Matatagpuan ang Pulo ng Pugad malapit sa hilagang gilid ng [[Kapuluan ng Kalayaan]] sa [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]]. Matatagpuan ito sa hilagang-kanluran ng [[Delikadong Karagatan]] (''Dangerous Ground''), sa pangkat ng [[Bahura ng Hilagang Peligro]] (''North Danger Reef''), na kinabibilangan din ng [[Pulo ng Parola]] (''Northeast Cay''), na inokupa ng Pilipinas; [[Bahura ng Timog Peligro]] (''South Reef''), na inokupa ng Timog Vietnam; at ng [[Bahura ng Peligro]], na hindi inokupa. Magkalayo lamang ng 1.75 milya (2.82 km) ang Pulo ng Pugad (''Southwest Cay'') at [[Pulo ng Parola]] (''Northeast Cay''), at tanaw ang magkabilang pulo sa bawat isa. Noong 1975, umalis ang lahat ng sundalong Pilipino na nagbabantay sa Pulo ng Pugad upang dumalo sa pagdiriwang ng kaarawan ng kanilang namumunong opisyal, na nakatalaga sa [[Pulo ng Parola]]. May lumabas ding ulat na nagsasabing nagawang magpadala ng mga prostituta ang mga opisyal ng Timog Vietnam sa pagdiriwang ng kaarawan upang akitin ang mga sundalong Pilipinong nagbabantay sa Pulo ng Pugad. Sinasabing nagsilbi itong "regalo" para sa kaarawan ng Pilipinong namumunong opisyal at bilang hakbang ng mga puwersa ng Timog Vietnam upang makipagkaibigan sa lahat ng sundalong Pilipinong nagbabantay sa Kapuluan ng Kalayaan (''Spratly Islands''). Hindi inaasahan ng mga sundalong Pilipino na gagamit ang Timog Vietnam ng panlilinlang, sapagkat kapuwa kaalyado ng Estados Unidos ang Pilipinas at Timog Vietnam noong [[Digmaang Biyetnam|Digmaang Vietnam]]. Pinaniniwalaang ang taktikang ito ang dahilan kung bakit nalaman ng mga puwersa ng Timog Vietnam na umalis sa pulo ang mga sundalong Pilipino, isang impormasyong karaniwang pinanatiling lihim.<ref name=seized>{{cite web |title=Vietnam could be the more serious threat in the Spratlys |url=https://rigobertotiglao.com/2023/08/02/vietnam-could-be-the-more-serious-threat-in-the-spratlys/ |publisher=Rigobertotiglao.com |date=August 2, 2023 |access-date=October 3, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251003025046/https://rigobertotiglao.com/2023/08/02/vietnam-could-be-the-more-serious-threat-in-the-spratlys/ |archive-date=October 3, 2025 |url-status=live}}</ref><ref name=seized2>{{cite web |last=Paglinawan |first=Adolfo Quizon |title=China’s effective control of SCS rules out Vietnam, Philippines at Sandy Cay |url=https://asiancenturyph.com/2025/05/14/chinas-effective-control-of-scs-rules-out-vietnam-philippines-at-sandy-cay/ |publisher=AsianCenturyPH.com |date=May 14, 2025 |access-date=October 3, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251003030416/https://asiancenturyph.com/2025/05/14/chinas-effective-control-of-scs-rules-out-vietnam-philippines-at-sandy-cay/ |archive-date=October 3, 2025 |url-status=live}}</ref><ref name=seized3>{{cite web |last=Tordesillas |first=Ellen T. |title=Occupy Spratlys |url=https://verafiles.org/articles/occupy-spratlys |publisher=VeraFiles.org |date=April 10, 2017 |access-date=October 3, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251003031310/https://verafiles.org/articles/occupy-spratlys |archive-date=October 3, 2025 |url-status=live}}</ref> Matapos ang pagdiriwang at nang luminaw na ang panahon, nagulat ang mga nagbalik na sundalong Pilipino nang madatnan nilang may isang kompanya ng mga sundalo ng Timog Vietnam na nasa pulo na. Pinalitan ng watawat ng Timog Vietnam ang watawat ng Pilipinas na nakawagayway na itinayo ng mga sundalong Pilipino. Agad na bumalik ang mga sundalong Pilipino sa Pulo ng Parola sa pangambang ito na ang susunod na puntiryahin. Matapos ipaalam sa nakatataas na pamunuan ng Pilipinas ang sitwasyon, inutusan nila ang mga sundalong nakatalaga sa Pulo ng Parola at [[Pulo ng Pag-asa]] (''Thitu Island'') na manatili sa katayuang pulang alerto (''red alert status''). Sa sumunod na mga umaga, ang tanging nagawa ng mga sundalong Pilipino sa Pulo ng Parola ay ang "magmura" habang inaawit ng mga sundalo ng Timog Vietnam ang kanilang pambansang awit sa Pulo ng Pugad. Nagpasiya ang mga opisyal ng Malacañang na manatiling tikom ang bibig upang hindi malagay sa alanganin ang ugnayang pangkaalyado habang nagpapatuloy pa ang Digmaang Vietnam.<ref name=seized /><ref name=seized2 /><ref name=seized3 /> === 1975 – Muling Pagkakaisa ng Vietnam === Pagkalipas ng ilang buwan, nagpasya ang bagong nagkaisang Vietnam (matapos magwagi ang Hilagang Vietnam laban sa Timog Vietnam, inokupa ng pangkat-puwersa ng Hilagang Vietnam ang pulo) na [[Kampanya sa Silangang Dagat|paalisin ang lahat ng natitirang sundalo ng Timog Vietnam sa Kapuluan ng Kalayaan]] at magtatag ng kontrol militar sa mga katangian nito. Iniulat na dose-dosenang sundalo ng Timog Vietnam sa Pulo ng Pugad (Song Tử Tây) ang lumangoy hanggang sa Pulo ng Parola upang maiwasang mabihag ng mga puwersa ng Hilagang Vietnam. Doon nagsimulang talakayin ng mga opisyal ng Malacañang, sa pamumuno ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]], kung paano muli mababawi ng Pilipinas ang pulo. Lumilitaw na karamihan sa mga opisyal, na itinuturing na banta sa pambansang seguridad ng Pilipinas ang mga komunistang Hilagang Vietnamese, ay nagnanais na salakayin ang Pulo ng Pugad upang mabawi ito. Gayunpaman, matapos makatanggap ng ulat ng intelihensiya na nagsasaad na nakapagtayo na ang bagong nagkaisang Vietnam ng isang malaking himpilang militar na yari sa kongkreto sa loob lamang ng ilang linggo, tinalikuran ng mga opisyal ang plano at sinikap na lutasin ang usapin sa pamamagitan ng diplomasya. Gayunpaman, hindi na naisakatuparan ang paraang ito, kaya nananatiling inokupa ng Vietnam ang Pulo ng Pugad (Song Tử Tây) hanggang sa kasalukuyan. Kinumpirma ang insidenteng ito sa pamamagitan ng mga panayam sa mga sundalong sangkot dito sa isang yugto ng ngayo'y wala nang ''[[Magandang Gabi, Bayan]]'' ng [[ABS-CBN]].<ref name="seized" /><ref name="seized2" /><ref name=seized3 /> Bagaman inaangkin ng [[Vietnam]], [[Tsina]] (PRC), [[Taiwan (ROC)]], at [[Pilipinas]] ang pulo, wala nang naiuulat na sagupaan mula pa noong 1975.{{citation needed|date=Agosto 2017}} Sa kasalukuyan, idinaraos sa pulo ang pana-panahong magkasanib na pagsasanay at mga gawaing pampalakasan ng mga hukbong sandatahan ng Vietnam at Pilipinas.<ref>{{cite news |title=Philippine, Vietnam navies play sports on South China Sea island |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/615868/philippine-vietnam-navies-play-sports-on-south-china-sea-island/story/ |access-date=24 July 2024 |publisher=GMA News |date=25 June 2017}}</ref><ref>{{cite news |title=PH, Vietnam coast guards ready first joint drills |url=https://www.inquirer.net/409368/ph-vietnam-coast-guards-ready-first-joint-drills/ |access-date=24 July 2024 |publisher=Philippine Daily Inquirer |date=22 July 2017}}</ref> == Mga Sanggunian == {{reflist}} {{Kapuluan ng Kalayaan}} [[Kaurian:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kaurian:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] hhih6d3hjkxxhoxui25wacpaqb1hzw9 Jordan Clarkson 0 338614 2213791 2213586 2026-06-28T13:29:49Z LknFenix 125962 + Propesyonal na karera 2213791 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Jordan Clarkson | image = Jordan Clarkson NY Knicks 2025 NBA Cup (cropped).jpg | caption = Clarkson sa [[New York Knicks]] noong 2025 | image_size = | number = 00 | team = New York Knicks | position = ''Shooting guard'' / ''point guard'' | league = [[NBA]] | birth_date = {{birth date and age|1992|6|7}} | birth_place = [[Tampa, Florida]], Estados Unidos | nationality = Amerikano / Pilipino | height_ft = 6 | height_in = 5 | weight_lb = 194 | high_school = Karen J. Wagner<br />([[San Antonio, Texas]]) | college = * Tulsa (2010–2012) * Missouri (2013–2014) | draft_year = 2014 | draft_round = 2 | draft_pick = 46 | draft_team = [[Washington Wizards]] | career_start = 2014 | career_end = | highlights = * NBA champion ({2026) * NBA Cup champion (2025) * NBA Sixth Man of the Year ({{nbay|2020|end}}) * NBA All-Rookie First Team ({{nbay|2014|end}}) * Second-team All-SEC (2014) * First-team All-C-USA (2012) * C-USA All-Freshman Team (2011) }} Si '''Jordan Taylor Clarkson''' (ipinanganak noong Hunyo 7, 1992) ay isang Amerikano-Pilipinong propesyonal na manlalaro ng [[basketbol]] para sa [[New York Knicks]] ng [[National Basketball Association]] (NBA). Naglaro siya ng pangkolehiyong basketbol sa loob ng dalawang season kasama ang Tulsa Golden Hurricane bago lumipat sa Missouri, kung saan napili siya sa ikalawang koponang all-conference ng Timong-silangang Komperensiya (SEC). Noong 2026, nagkampeon siya kasama ang Knicks. Matapos hindi tapusin ang kanyang huling taon sa kolehiyo upang sumali sa 2014 NBA draft, napili si Clarkson ng [[Washington Wizards]] sa ikalawang round sa pamamagitan ng ika-46 na kabuuang pagpili at agad na ipinagpalit sa [[Los Angeles Lakers]]. Napili siya sa NBA All-Rookie First Team. May pagkamamamayang Pilipino rin siya at kumatawan sa [[Pambansang koponan ng basketbol ng Pilipinas|pambansang koponan ng Pilipinas]].<ref name="Citizenship Citation PH Passport Proof">{{Cite web |title=Jordan Clarkson PH passport |url=http://www.philstar.com/sports/2015/08/25/1492076/look-jordan-clarkson-ph-passport |access-date=Agosto 31, 2015 |website=Philippine Star|language=en|trans-title=Pasaporteng PH ni Jordan Clarkson}}</ref><ref name="Citizenship Citation A">{{Cite web |title=SBP: No need to naturalize Jordan Clarkson |url=http://cnnphilippines.com/sports/2015/08/24/Gilas-Pilipinas-Jordan-Clarkson-natural-born.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161013125419/http://cnnphilippines.com/sports/2015/08/24/Gilas-Pilipinas-Jordan-Clarkson-natural-born.html |archive-date=Oktubre 13, 2016 |access-date=Agosto 31, 2015 |website=CNN Philippines|language=en|trans-title=SBP: Hindi na kailangang naturalisahin si Jordan Clarkson}}</ref><ref name="Citizenship Citation C">{{Cite web |date=Agosto 28, 2015 |title=NBA's Jordan Clarkson could visit during Jones Cup |url=https://chinapost.nownews.com/20150829-42776 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180828170429/https://chinapost.nownews.com/20150829-42776 |archive-date=Agosto 28, 2018 |access-date=Agosto 31, 2015 |website=China Post|language=en|trans-title=Jordan Clarkson ng NBA, maaaring bumisita sa Jones Cup}}</ref> Noong 2021, hinirang si Clarkson bilang NBA Sixth Man of the Year.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 8, 2018 |title=10 Facts and Stats About Jordan Clarkson |url=https://www.nba.com/cavaliers/photogallery/clarkson-facts-stats |website=NBA|language=en|trans-title=10 Katotohanan at Estadistika Tungkol kay Jordan Clarkson}}</ref> == Maagang buhay == Ipinanganak si Clarkson sa [[Tampa, Florida]], kina Mike Clarkson na isang Aprikano-Amerikano at Annette Tullao Davis na isang Pilipina-Amerikana. Ang ina ni Davis na si Marcelina Tullao Kingsolver ay mula sa [[Bacolor]], Pampanga, Pilipinas.<ref>{{cite news|first=Sam|last=Laird|title=Lakers start first Asian-American backcourt in NBA history|date=Marso 26, 2015|work=Mashable|url=https://mashable.com/2015/03/25/lakers-start-first-asian-american-backcourt-in-nba-history/|access-date=Enero 18, 2021|language=en|trans-title=Lakers, ang unang Asian-American backcourt sa kasaysayan ng NBA}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sports.abs-cbn.com/nba/news/2017/10/19/jordan-clarkson-s-biggest-fan-his-lola-marcelina-32420|title=Jordan Clarkson's biggest fan? His Lola Marcelina|last=Corp|first=ABS-CBN|website=ABS-CBN SPORTS|language=en|access-date=Oktubre 21, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191021200828/https://sports.abs-cbn.com/nba/news/2017/10/19/jordan-clarkson-s-biggest-fan-his-lola-marcelina-32420|archive-date=Oktubre 21, 2019|trans-title=Pinakamalaking tagahanga ni Jordan Clarkson? Ang kanyang Lola Marcelina}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sports.inquirer.net/317553/clarksons-dream-deferred-no|title=Clarkson's dream deferred no more|last=Della|first=Percy D.|website=sports.inquirer.net|date=Agosto 31, 2018|language=en|access-date=Oktubre 21, 2019|trans-title=Hindi na naantala ang pangarap ni Clarkson}}</ref> Parehong naglingkod sa [[Hukbong Himpapawid ng Estados Unidos]] ang kanyang mga magulang at nagdiborsyo noong bata pa si Clarkson; kalaunan ay muling nagpakasal ang ama ni Clarkson kay Janie Clarkson.<ref>{{Cite web |last=Bresnahan |first=Mike |date=Enero 4, 2015 |title=Father's diagnosis affected Jordan Clarkson on the court |url=https://www.latimes.com/sports/lakers/la-sp-lakers-jordan-clarkson-20150104-story.html |access-date=Oktubre 21, 2019 |website=Los Angeles Times |language=en-US|trans-title=Naapektuhan ang paglalaro ni Jordan Clarkson ng diyagnosis ng kanyang ama}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.dailynews.com/sports/20150331/lakers-rookie-jordan-clarkson-finds-inspiration-from-his-father-coach-friend-cancer-survivor|title=Lakers' rookie Jordan Clarkson finds inspiration from his father – coach, friend, cancer survivor|date=Abril 1, 2015|website=Daily News|language=en-US|access-date=Oktubre 21, 2019|trans-title=Jordan Clarkson, rookie ng Lakers, nakahanap ng inspirasyon mula sa kanyang ama – coach, kaibigan, at nakaligtas sa kanser}}</ref> Lumipat siya sa [[San Antonio, Texas]] nang siya ay mga anim na taong gulang.<ref>{{cite news |last=Flores |first=David |title=Wagner grad Clarkson makes first NBA start in Lakers' loss to Spurs |date=Enero 24, 2015 |work=Kens5.com |url=http://www.kens5.com/story/opinion/contributors/david-flores/2015/01/24/wagner-grad-clarkson-makes-first-nba-start-against-spurs/22265519/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810153714/http://www.kens5.com/story/opinion/contributors/david-flores/2015/01/24/wagner-grad-clarkson-makes-first-nba-start-against-spurs/22265519/ |archive-date=Agosto 10, 2015 |url-status=live |language=en|trans-title=Gradwado ni Wagner na si Clarkson, unang nagsimula sa NBA sa pagkatalo ng Lakers sa Spurs}}</ref> Nag-aral siya sa Karen Wagner High School sa San Antonio. Bilang isang sopomor, nag-average siya ng 10 puntos bawat laro at nakatanggap ng marangal na pagbanggit sa ''all-district team''. Bilang isang dyunyor, nag-average siya ng 20 puntos, anim na ''rebound'', at apat na ''assist'' bawat laro, na tumulong sa kanyang koponan na magtala ng 32–8 rekord at makarating sa semipinal ng kampeonato ng estado ng Class 5A.<ref name="bio">{{cite web | url=http://www.mutigers.com/sports/m-baskbl/mtt/jordan_clarkson_802288.html | title=Jordan Clarkson Bio | work=MUTigers.com | archive-url=https://web.archive.org/web/20150612045048/http://www.mutigers.com/sports/m-baskbl/mtt/jordan_clarkson_802288.html|archive-date=Hunyo 12, 2015|language=en|trans-title=Talambuhay ni Jordan Clarkson}}</ref> Noong Nobyembre 11, 2009, pumirma si Clarkson ng isang ''National Letter of Intent'' upang maglaro ng pangkolehiyong basketbol sa Unibersidad ng Tulsa.<ref>{{cite web | url=http://www.tulsahurricane.com/sports/m-baskbl/spec-rel/111109aab.html | title=Tulsa Basketball Signs Three Prep Seniors | work=TulsaHurricane.com | date=Nobyembre 11, 2009 | access-date=Hulyo 8, 2014 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20140714190149/http://www.tulsahurricane.com/sports/m-baskbl/spec-rel/111109aab.html | archive-date=Hulyo 14, 2014 |language=en|trans-title=Pumirma ang Tulsa Basketball ng Tatlong Prep Seniors}}</ref> Bilang isang sinyor, nag-average siya ng 18.9 puntos, 6.1 ''rebound'', 3.4 ''assist'', at 2.1 ''steal'' bawat laro, na tumulong sa kanyang koponan na magtala ng 38–2 rekord at umabot sa semipinal ng kampeonato ng estado, kung saan ito natalo. Hinirang din siyang Manlalaro ng Taon ng San Antonio High School.<ref name="bio" /> ==Karera sa kolehiyo== ===Tulsa=== Sa kanyang presmang taon sa Tulsa, napili si Clarkson sa 2011 Conference USA All-Freshman Team matapos siyang hiranging Conference USA Freshman of the Week nang apat na beses noong 2010–11. Sa 27 laro (siyam bilang ''starter''), nag-average siya ng 11.5 puntos, 2.1 ''rebound'', at 1.9 ''assist'' habang naglalaro ng ''average'' na 24.9 minuto bawat laro.<ref name="bio" /><ref name="stats">{{cite web | url=https://www.sports-reference.com/cbb/players/jordan-clarkson-1.html | title=Jordan Clarkson Stats | work=Sports-Reference.com | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Estadistika ni Jordan Clarkson}}</ref> Sa kanyang sopomor na taon, napili siya sa All-Conference USA First Team at NABC All-District 11 Team. Sa 31 laro (lahat ay sinimulan niya), nag-average siya ng 16.5 puntos, 3.9 ''rebound'', at 2.5 ''assist'' habang naglalaro ng ''average'' na 33.9 minuto bawat laro.<ref name="bio" /><ref name="stats" /> ===Missouri=== [[File:Jordan Clarkson with Missouri in 2014.jpg|thumb|upright|right|Clarkson sa Missouri noong 2014]] Noong Mayo 2012, lumipat si Clarkson sa Unibersidad ng Missouri<ref>{{cite web | url=http://www.cbssports.com/collegebasketball/eye-on-college-basketball/18984674/tulsa-transfer-jordan-clarkson-headed-to-missouri | title=Tulsa transfer Jordan Clarkson headed to Missouri | work=CBSSports.com | date=Mayo 7, 2012 | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Lilipat sa Missouri si Jordan Clarkson mula sa Tulsa}}</ref> at hindi nakapaglaro noong 2012–13 season dahil sa mga patakaran ng [[NCAA]] hinggil sa paglilipat ng mga manlalaro.<ref name="bio" /> Sa kanyang ''redshirt junior season'', napabilang siya sa 2014 All-SEC Second Team. Napasama rin siya sa listahan ng Wooden Award Midseason Top 25 noong Enero 2014 at tatlong ulit na kinilalang Southeastern Conference Player of the Week. Sa 35 laro (lahat bilang starter), nagtala siya ng average na 17.5 puntos, 3.8 ''rebound'', 3.4 ''assist'', at 1.1 ''steal'' sa loob ng ''average'' na 35.1 minuto bawat laro.<ref name="bio" /><ref name="stats" /> Noong Marso 31, 2014, nagdeklara si Clarkson para sa NBA draft, na isinusuko ang kanyang huling taon ng pagiging kuwalipikado sa kolehiyo.<ref>{{cite web | url=https://www.espn.com/nba/draft2014/story/_/id/10701976/missouri-tigers-jordan-clarkson-nba-draft | title=Jordan Clarkson chooses NBA draft | publisher=ESPN | date=Marso 31, 2014 | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Pinili ni Jordan Clarkson ang NBA draft}}</ref> ==Propesyonal na karera== ===Los Angeles Lakers (2014–2018)=== [[Talaksan:Jordan Clarkson vs Otto Porter.jpg|thumb|240px|left|Nagdribol si Clarkson laban kay Otto Porter noong 2015.]] Noong Hunyo 26, 2014, napili si Clarkson bilang ika-46 na pangkalahatang pagpili sa 2014 NBA draft ng [[Washington Wizards]]. Kalaunan ay ipinagpalit siya sa [[Los Angeles Lakers]] noong gabi ng draft kapalit ng ''cash considerations'',<ref>{{cite web | url=http://www.nba.com/lakers/releases/140626_clarkson_draftrights | title=Lakers Acquire Draft Rights to Jordan Clarkson | work=NBA.com | date=Hunyo 26, 2014 | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Lakers, Nakuha ang Karapatan sa Draft ni Jordan Clarkson}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.nba.com/lakers/news/140707clarkson_introduced | title=Lakers Introduce Jordan Clarkson | work=NBA.com | date=Hulyo 7, 2014 | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Ipinakilala ng Lakers si Jordan Clarkson}}</ref> at naglaro para sa koponan sa 2014 NBA Summer League.<ref>{{cite web | url=http://www.nba.com/lakers/news/140701summer_invitees | title=Lakers Announce 2014 Summer League Invitees and Schedule | work=NBA.com | date=Hulyo 1, 2014 | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Lakers, Inanunsyo ang mga Inimbitahan at Iskedyul ng 2014 Summer League}}</ref> Noong Agosto 25, 2014, pumirma siya sa Lakers.<ref>{{cite web | url=http://www.nba.com/lakers/releases/140825jordanclarkson_signed | title=Lakers Sign Jordan Clarkson | work=NBA.com | date=Agosto 25, 2014 | access-date=Agosto 25, 2014|language=en|trans-title=Lakers, Pumirma kay Jordan Clarkson}}</ref> Sa kanyang rookie season, ilang ulit siyang ipinadala sa Los Angeles D-Fenders ng NBA Development League,<ref>{{cite web|url=http://dleague.nba.com/news/assignments/ |title=2014–15 NBA Assignments |work=NBA.com |access-date=Disyembre 6, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906020056/http://dleague.nba.com/news/assignments/ |archive-date=Setyembre 6, 2015 |language=en|trans-title=Mga Pagtatalaga sa NBA noong 2014–15}}</ref> at hindi siya nakapaglaro para sa Lakers sa malaking bahagi ng unang kalahati ng season. Gayunpaman, nagsimula siya sa 38 laro para sa Lakers, pangunahin bilang ''point guard'', at nagtala ng ''average'' na 15.8 puntos, 5.0 ''assist'', at 4.2 ''rebound'' bilang ''starter''.<ref name="pincus_05182015">{{cite news |last=Pincus |first=Eric |title=Jordan Clarkson named to NBA all-rookie first team |date=Mayo 18, 2015 |newspaper=Los Angeles Times |url=http://www.latimes.com/sports/lakers/lakersnow/la-sp-ln-jordan-clarkson-nba-all-rookie-team-20150518-story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150521035744/http://www.latimes.com/sports/lakers/lakersnow/la-sp-ln-jordan-clarkson-nba-all-rookie-team-20150518-story.html |archive-date=Mayo 21, 2015 |url-status=live |language=en|trans-title=Jordan Clarkson, napili sa NBA all-rookie first team}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Shooting guards]] [[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Pilipino]] [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1992]] tfg9c54tycuy75lb0690c1ha5uic578 2213792 2213791 2026-06-28T13:38:55Z LknFenix 125962 + Propesyonal na karera 2213792 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Jordan Clarkson | image = Jordan Clarkson NY Knicks 2025 NBA Cup (cropped).jpg | caption = Clarkson sa [[New York Knicks]] noong 2025 | image_size = | number = 00 | team = New York Knicks | position = ''Shooting guard'' / ''point guard'' | league = [[NBA]] | birth_date = {{birth date and age|1992|6|7}} | birth_place = [[Tampa, Florida]], Estados Unidos | nationality = Amerikano / Pilipino | height_ft = 6 | height_in = 5 | weight_lb = 194 | high_school = Karen J. Wagner<br />([[San Antonio, Texas]]) | college = * Tulsa (2010–2012) * Missouri (2013–2014) | draft_year = 2014 | draft_round = 2 | draft_pick = 46 | draft_team = [[Washington Wizards]] | career_start = 2014 | career_end = | highlights = * NBA champion ({2026) * NBA Cup champion (2025) * NBA Sixth Man of the Year ({{nbay|2020|end}}) * NBA All-Rookie First Team ({{nbay|2014|end}}) * Second-team All-SEC (2014) * First-team All-C-USA (2012) * C-USA All-Freshman Team (2011) }} Si '''Jordan Taylor Clarkson''' (ipinanganak noong Hunyo 7, 1992) ay isang Amerikano-Pilipinong propesyonal na manlalaro ng [[basketbol]] para sa [[New York Knicks]] ng [[National Basketball Association]] (NBA). Naglaro siya ng pangkolehiyong basketbol sa loob ng dalawang season kasama ang Tulsa Golden Hurricane bago lumipat sa Missouri, kung saan napili siya sa ikalawang koponang all-conference ng Timong-silangang Komperensiya (SEC). Noong 2026, nagkampeon siya kasama ang Knicks. Matapos hindi tapusin ang kanyang huling taon sa kolehiyo upang sumali sa 2014 NBA draft, napili si Clarkson ng [[Washington Wizards]] sa ikalawang round sa pamamagitan ng ika-46 na kabuuang pagpili at agad na ipinagpalit sa [[Los Angeles Lakers]]. Napili siya sa NBA All-Rookie First Team. May pagkamamamayang Pilipino rin siya at kumatawan sa [[Pambansang koponan ng basketbol ng Pilipinas|pambansang koponan ng Pilipinas]].<ref name="Citizenship Citation PH Passport Proof">{{Cite web |title=Jordan Clarkson PH passport |url=http://www.philstar.com/sports/2015/08/25/1492076/look-jordan-clarkson-ph-passport |access-date=Agosto 31, 2015 |website=Philippine Star|language=en|trans-title=Pasaporteng PH ni Jordan Clarkson}}</ref><ref name="Citizenship Citation A">{{Cite web |title=SBP: No need to naturalize Jordan Clarkson |url=http://cnnphilippines.com/sports/2015/08/24/Gilas-Pilipinas-Jordan-Clarkson-natural-born.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161013125419/http://cnnphilippines.com/sports/2015/08/24/Gilas-Pilipinas-Jordan-Clarkson-natural-born.html |archive-date=Oktubre 13, 2016 |access-date=Agosto 31, 2015 |website=CNN Philippines|language=en|trans-title=SBP: Hindi na kailangang naturalisahin si Jordan Clarkson}}</ref><ref name="Citizenship Citation C">{{Cite web |date=Agosto 28, 2015 |title=NBA's Jordan Clarkson could visit during Jones Cup |url=https://chinapost.nownews.com/20150829-42776 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180828170429/https://chinapost.nownews.com/20150829-42776 |archive-date=Agosto 28, 2018 |access-date=Agosto 31, 2015 |website=China Post|language=en|trans-title=Jordan Clarkson ng NBA, maaaring bumisita sa Jones Cup}}</ref> Noong 2021, hinirang si Clarkson bilang NBA Sixth Man of the Year.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 8, 2018 |title=10 Facts and Stats About Jordan Clarkson |url=https://www.nba.com/cavaliers/photogallery/clarkson-facts-stats |website=NBA|language=en|trans-title=10 Katotohanan at Estadistika Tungkol kay Jordan Clarkson}}</ref> == Maagang buhay == Ipinanganak si Clarkson sa [[Tampa, Florida]], kina Mike Clarkson na isang Aprikano-Amerikano at Annette Tullao Davis na isang Pilipina-Amerikana. Ang ina ni Davis na si Marcelina Tullao Kingsolver ay mula sa [[Bacolor]], Pampanga, Pilipinas.<ref>{{cite news|first=Sam|last=Laird|title=Lakers start first Asian-American backcourt in NBA history|date=Marso 26, 2015|work=Mashable|url=https://mashable.com/2015/03/25/lakers-start-first-asian-american-backcourt-in-nba-history/|access-date=Enero 18, 2021|language=en|trans-title=Lakers, ang unang Asian-American backcourt sa kasaysayan ng NBA}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sports.abs-cbn.com/nba/news/2017/10/19/jordan-clarkson-s-biggest-fan-his-lola-marcelina-32420|title=Jordan Clarkson's biggest fan? His Lola Marcelina|last=Corp|first=ABS-CBN|website=ABS-CBN SPORTS|language=en|access-date=Oktubre 21, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191021200828/https://sports.abs-cbn.com/nba/news/2017/10/19/jordan-clarkson-s-biggest-fan-his-lola-marcelina-32420|archive-date=Oktubre 21, 2019|trans-title=Pinakamalaking tagahanga ni Jordan Clarkson? Ang kanyang Lola Marcelina}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sports.inquirer.net/317553/clarksons-dream-deferred-no|title=Clarkson's dream deferred no more|last=Della|first=Percy D.|website=sports.inquirer.net|date=Agosto 31, 2018|language=en|access-date=Oktubre 21, 2019|trans-title=Hindi na naantala ang pangarap ni Clarkson}}</ref> Parehong naglingkod sa [[Hukbong Himpapawid ng Estados Unidos]] ang kanyang mga magulang at nagdiborsyo noong bata pa si Clarkson; kalaunan ay muling nagpakasal ang ama ni Clarkson kay Janie Clarkson.<ref>{{Cite web |last=Bresnahan |first=Mike |date=Enero 4, 2015 |title=Father's diagnosis affected Jordan Clarkson on the court |url=https://www.latimes.com/sports/lakers/la-sp-lakers-jordan-clarkson-20150104-story.html |access-date=Oktubre 21, 2019 |website=Los Angeles Times |language=en-US|trans-title=Naapektuhan ang paglalaro ni Jordan Clarkson ng diyagnosis ng kanyang ama}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.dailynews.com/sports/20150331/lakers-rookie-jordan-clarkson-finds-inspiration-from-his-father-coach-friend-cancer-survivor|title=Lakers' rookie Jordan Clarkson finds inspiration from his father – coach, friend, cancer survivor|date=Abril 1, 2015|website=Daily News|language=en-US|access-date=Oktubre 21, 2019|trans-title=Jordan Clarkson, rookie ng Lakers, nakahanap ng inspirasyon mula sa kanyang ama – coach, kaibigan, at nakaligtas sa kanser}}</ref> Lumipat siya sa [[San Antonio, Texas]] nang siya ay mga anim na taong gulang.<ref>{{cite news |last=Flores |first=David |title=Wagner grad Clarkson makes first NBA start in Lakers' loss to Spurs |date=Enero 24, 2015 |work=Kens5.com |url=http://www.kens5.com/story/opinion/contributors/david-flores/2015/01/24/wagner-grad-clarkson-makes-first-nba-start-against-spurs/22265519/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810153714/http://www.kens5.com/story/opinion/contributors/david-flores/2015/01/24/wagner-grad-clarkson-makes-first-nba-start-against-spurs/22265519/ |archive-date=Agosto 10, 2015 |url-status=live |language=en|trans-title=Gradwado ni Wagner na si Clarkson, unang nagsimula sa NBA sa pagkatalo ng Lakers sa Spurs}}</ref> Nag-aral siya sa Karen Wagner High School sa San Antonio. Bilang isang sopomor, nag-average siya ng 10 puntos bawat laro at nakatanggap ng marangal na pagbanggit sa ''all-district team''. Bilang isang dyunyor, nag-average siya ng 20 puntos, anim na ''rebound'', at apat na ''assist'' bawat laro, na tumulong sa kanyang koponan na magtala ng 32–8 rekord at makarating sa semipinal ng kampeonato ng estado ng Class 5A.<ref name="bio">{{cite web | url=http://www.mutigers.com/sports/m-baskbl/mtt/jordan_clarkson_802288.html | title=Jordan Clarkson Bio | work=MUTigers.com | archive-url=https://web.archive.org/web/20150612045048/http://www.mutigers.com/sports/m-baskbl/mtt/jordan_clarkson_802288.html|archive-date=Hunyo 12, 2015|language=en|trans-title=Talambuhay ni Jordan Clarkson}}</ref> Noong Nobyembre 11, 2009, pumirma si Clarkson ng isang ''National Letter of Intent'' upang maglaro ng pangkolehiyong basketbol sa Unibersidad ng Tulsa.<ref>{{cite web | url=http://www.tulsahurricane.com/sports/m-baskbl/spec-rel/111109aab.html | title=Tulsa Basketball Signs Three Prep Seniors | work=TulsaHurricane.com | date=Nobyembre 11, 2009 | access-date=Hulyo 8, 2014 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20140714190149/http://www.tulsahurricane.com/sports/m-baskbl/spec-rel/111109aab.html | archive-date=Hulyo 14, 2014 |language=en|trans-title=Pumirma ang Tulsa Basketball ng Tatlong Prep Seniors}}</ref> Bilang isang sinyor, nag-average siya ng 18.9 puntos, 6.1 ''rebound'', 3.4 ''assist'', at 2.1 ''steal'' bawat laro, na tumulong sa kanyang koponan na magtala ng 38–2 rekord at umabot sa semipinal ng kampeonato ng estado, kung saan ito natalo. Hinirang din siyang Manlalaro ng Taon ng San Antonio High School.<ref name="bio" /> ==Karera sa kolehiyo== ===Tulsa=== Sa kanyang presmang taon sa Tulsa, napili si Clarkson sa 2011 Conference USA All-Freshman Team matapos siyang hiranging Conference USA Freshman of the Week nang apat na beses noong 2010–11. Sa 27 laro (siyam bilang ''starter''), nag-average siya ng 11.5 puntos, 2.1 ''rebound'', at 1.9 ''assist'' habang naglalaro ng ''average'' na 24.9 minuto bawat laro.<ref name="bio" /><ref name="stats">{{cite web | url=https://www.sports-reference.com/cbb/players/jordan-clarkson-1.html | title=Jordan Clarkson Stats | work=Sports-Reference.com | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Estadistika ni Jordan Clarkson}}</ref> Sa kanyang sopomor na taon, napili siya sa All-Conference USA First Team at NABC All-District 11 Team. Sa 31 laro (lahat ay sinimulan niya), nag-average siya ng 16.5 puntos, 3.9 ''rebound'', at 2.5 ''assist'' habang naglalaro ng ''average'' na 33.9 minuto bawat laro.<ref name="bio" /><ref name="stats" /> ===Missouri=== [[File:Jordan Clarkson with Missouri in 2014.jpg|thumb|upright|right|Clarkson sa Missouri noong 2014]] Noong Mayo 2012, lumipat si Clarkson sa Unibersidad ng Missouri<ref>{{cite web | url=http://www.cbssports.com/collegebasketball/eye-on-college-basketball/18984674/tulsa-transfer-jordan-clarkson-headed-to-missouri | title=Tulsa transfer Jordan Clarkson headed to Missouri | work=CBSSports.com | date=Mayo 7, 2012 | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Lilipat sa Missouri si Jordan Clarkson mula sa Tulsa}}</ref> at hindi nakapaglaro noong 2012–13 season dahil sa mga patakaran ng [[NCAA]] hinggil sa paglilipat ng mga manlalaro.<ref name="bio" /> Sa kanyang ''redshirt junior season'', napabilang siya sa 2014 All-SEC Second Team. Napasama rin siya sa listahan ng Wooden Award Midseason Top 25 noong Enero 2014 at tatlong ulit na kinilalang Southeastern Conference Player of the Week. Sa 35 laro (lahat bilang starter), nagtala siya ng average na 17.5 puntos, 3.8 ''rebound'', 3.4 ''assist'', at 1.1 ''steal'' sa loob ng ''average'' na 35.1 minuto bawat laro.<ref name="bio" /><ref name="stats" /> Noong Marso 31, 2014, nagdeklara si Clarkson para sa NBA draft, na isinusuko ang kanyang huling taon ng pagiging kuwalipikado sa kolehiyo.<ref>{{cite web | url=https://www.espn.com/nba/draft2014/story/_/id/10701976/missouri-tigers-jordan-clarkson-nba-draft | title=Jordan Clarkson chooses NBA draft | publisher=ESPN | date=Marso 31, 2014 | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Pinili ni Jordan Clarkson ang NBA draft}}</ref> ==Propesyonal na karera== ===Los Angeles Lakers (2014–2018)=== [[Talaksan:Jordan Clarkson vs Otto Porter.jpg|thumb|240px|left|Nagdribol si Clarkson laban kay Otto Porter noong 2015.]] Noong Hunyo 26, 2014, napili si Clarkson bilang ika-46 na pangkalahatang pagpili sa 2014 NBA draft ng [[Washington Wizards]]. Kalaunan ay ipinagpalit siya sa [[Los Angeles Lakers]] noong gabi ng draft kapalit ng ''cash considerations'',<ref>{{cite web | url=http://www.nba.com/lakers/releases/140626_clarkson_draftrights | title=Lakers Acquire Draft Rights to Jordan Clarkson | work=NBA.com | date=Hunyo 26, 2014 | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Lakers, Nakuha ang Karapatan sa Draft ni Jordan Clarkson}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.nba.com/lakers/news/140707clarkson_introduced | title=Lakers Introduce Jordan Clarkson | work=NBA.com | date=Hulyo 7, 2014 | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Ipinakilala ng Lakers si Jordan Clarkson}}</ref> at naglaro para sa koponan sa 2014 NBA Summer League.<ref>{{cite web | url=http://www.nba.com/lakers/news/140701summer_invitees | title=Lakers Announce 2014 Summer League Invitees and Schedule | work=NBA.com | date=Hulyo 1, 2014 | access-date=Hulyo 8, 2014|language=en|trans-title=Lakers, Inanunsyo ang mga Inimbitahan at Iskedyul ng 2014 Summer League}}</ref> Noong Agosto 25, 2014, pumirma siya sa Lakers.<ref>{{cite web | url=http://www.nba.com/lakers/releases/140825jordanclarkson_signed | title=Lakers Sign Jordan Clarkson | work=NBA.com | date=Agosto 25, 2014 | access-date=Agosto 25, 2014|language=en|trans-title=Lakers, Pumirma kay Jordan Clarkson}}</ref> Sa kanyang rookie season, ilang ulit siyang ipinadala sa Los Angeles D-Fenders ng NBA Development League,<ref>{{cite web|url=http://dleague.nba.com/news/assignments/ |title=2014–15 NBA Assignments |work=NBA.com |access-date=Disyembre 6, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906020056/http://dleague.nba.com/news/assignments/ |archive-date=Setyembre 6, 2015 |language=en|trans-title=Mga Pagtatalaga sa NBA noong 2014–15}}</ref> at hindi siya nakapaglaro para sa Lakers sa malaking bahagi ng unang kalahati ng season. Gayunpaman, nagsimula siya sa 38 laro para sa Lakers, pangunahin bilang ''point guard'', at nagtala ng ''average'' na 15.8 puntos, 5.0 ''assist'', at 4.2 ''rebound'' bilang ''starter''.<ref name="pincus_05182015">{{cite news |last=Pincus |first=Eric |title=Jordan Clarkson named to NBA all-rookie first team |date=Mayo 18, 2015 |newspaper=Los Angeles Times |url=http://www.latimes.com/sports/lakers/lakersnow/la-sp-ln-jordan-clarkson-nba-all-rookie-team-20150518-story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150521035744/http://www.latimes.com/sports/lakers/lakersnow/la-sp-ln-jordan-clarkson-nba-all-rookie-team-20150518-story.html |archive-date=Mayo 21, 2015 |url-status=live |language=en|trans-title=Jordan Clarkson, napili sa NBA all-rookie first team}}</ref> Noong Marso 24, 2015, naitala ni Clarkson ang pinakamahusay niyang laro sa season sa pamamagitan ng 30 puntos at 7 ''assist'' sa pagkatalo laban sa [[Oklahoma City Thunder]].<ref>{{cite web|url=http://www.nba.com/games/20150324/LALOKC/gameinfo.html|title=Lakers at Thunder|website=[[NBA.com]] |access-date=Marso 25, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160113032356/http://www.nba.com/games/20150324/LALOKC/gameinfo.html|archive-date=Enero 13, 2016|url-status=dead|language=en|trans-title=Lakers sa Thunder}}</ref> Kasamang ''starter'' si Jeremy Lin, naging sila ang kauna-unahang pares ng mga Asyanong-Amerikanong ''starter'' sa backcourt sa kasaysayan ng liga.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SRBU74b6ZAE|title=Lin and Clarkson Become NBA's First Asian-American Starting Backcourt|work=NBA|date=Marso 25, 2015|via=YouTube|language=en|trans-title=Sina Lin at Clarkson, Naging Unang Mga Asyanong-Amerikanong na Nag-starter sa Backcourt ng NBA}}</ref> Noong Marso 30 at Abril 1, nakapagtala si Clarkson ng magkasunod na ''double-double''. Para sa season, napili siya sa NBA All-Rookie First Team.<ref name="pincus_05182015" /> Sa nakaraang 30 taon, apat na iba pang manlalarong napili sa ikalawang round lamang ang napasama sa unang koponan.<ref>{{cite news |last=Walentik |first=Steve |title=Clarkson named to NBA All-Rookie first team |date=Mayo 18, 2015 |newspaper=Columbia Daily Tribune |url=https://www.columbiatribune.com/22c8ed24-e560-5240-8cc5-0f689e99e586.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107113815/https://www.columbiatribune.com/22c8ed24-e560-5240-8cc5-0f689e99e586.html |archive-date=Nobyembre 7, 2017|url-status=live |language=en|trans-title=Clarkso, napili sa NBA All-Rookie first team}}</ref> Matapos sumali sa Lakers, nagkaroon si Clarkson ng napakaraming tagahanga sa Pilipinas dahil sa kanyang pagka-Pilipino at sa dati nang malaking bilang ng mga tagahanga ng koponan sa bansa.<ref>{{cite news |last1=Cacciola |first1=Scott |title=In the Philippines, Everyone Knows Jordan Clarkson's Name |url=https://www.nytimes.com/2021/04/05/sports/nba-jazz-jordan-clarkson-philippines.html |access-date=Abril 5, 2021 |work=The New York Times |date=Abril 5, 2021|language=en|trans-title=Sa Pilipinas, Alam ng Lahat ang Pangalan ni Jordan Clarkson}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Shooting guards]] [[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Pilipino]] [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1992]] ma99wr7xyd4e9fceumnjki3ue60uxxh Kansi 0 338664 2213793 2213517 2026-06-28T13:42:33Z LknFenix 125962 + Tingnan din 2213793 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|name=Kansi|image=Cansi, Eron's Cansi House, Bacolod, Negros Occidental.jpg|image_size=|caption=Kansi sa Bacolod, Negros Occidental|alternate_name=|country=[[Pilipinas]]|region=[[Kanlurang Kabisayaan]]|creator=|course=[[Ulam]]|served=Mainit|main_ingredient=|variations=|calories=|other=}} Ang '''kansi''' ay isang [[Lutuing Pilipino|Pilipinong]] [[sabaw]] na [[Baka (pagkain)|karne ng baka]]. Ginagawa ito mula sa bulalo ng baka at [[utak ng buto]] na pinakuluan hanggang maging malahelatina. Bahagya itong pinaaasim gamit ang mga [[Bunga|prutas]] tulad ng batwan o [[kamias]]. Karaniwang niluluto ang kansi kasama ng hilaw na [[rimas]] o [[langka]], [[tanglad]], [[kamatis]], [[bawang]], [[sibuyas]], [[patis]], at [[siling haba]] o [[siling labuyo]]. Karaniwang kulay kahel ang sabaw dahil sa paggamit ng mga buto ng [[atsuwete]]. Nagmula ang kansi sa [[Iloilo]] at kalaunan ay kumalat sa buong rehiyon ng [[Kanlurang Kabisayaan|Kanlurang Visayas]]. Tinatawag din itong '''sinigang na bulalo''' sa mga rehiyon ng mga [[Mga Tagalog|Tagalog]], dahil sa pagkakatulad nito sa [[sinigang]] at bulalo.<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Amanda |title=A Fusion of Flavors: How to Make Bacolod City's Famous 'Kansi' |url=https://balay.ph/bacolod-famous-kansi-recipe/ |access-date=Oktubre 23, 2019 |website=Balay.ph|trans-title=Pagsasama ng mga Lasa: Paano Gumawa ng Sikat na 'Kansi' ng Lungsod ng Bacolod}}</ref><ref>{{Cite web |last=Heussaff |first=Erwan |date=Setyembre 18, 2018 |title=Greater Philippines: Ilonggo Soup Hunt |url=https://thefatkidinside.com/greater-philippines-ilonggo-soup-hunt/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191023180759/https://thefatkidinside.com/greater-philippines-ilonggo-soup-hunt/ |archive-date=Oktubre 23, 2019 |access-date=Oktubre 23, 2019 |website=The Fat Kid Inside|language=en|trans-title=Gran Pilipinas: Paghahanap sa Sabaw ng Ilonggo}}</ref><ref>{{Cite web |date=Marso 12, 2013 |title=Bacolod City's Famous Kansi Recipe |url=https://centralebacolod.wordpress.com/2013/03/12/bacolod-citys-famous-kansi-recipe/ |access-date=Oktubre 23, 2019 |website=Centrale Bacolod|language=en|trans-title=Sikat na Resipi ng Kansi sa Lungsod ng Bacolod}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reyes |first=Gladys |date=Hulyo 31, 2014 |title=Ilonggo Food: Bacolod Cansi Recipe |url=https://www.experiencenegros.com/ilonggo-food-bacolod-cansi-recipe/ |access-date=Oktubre 23, 2019 |website=Experience Negros|language=en|trans-title=Pagkain ng Ilonggo: Resipi ng Cansi sa Bacolod}}</ref><ref>{{Cite web |last=Joven |first=Eduardo |date=Hulyo 19, 2022 |title=Authentic Kansi Recipe |url=https://www.pinoyrecipe.net/authentic-kansi-recipe/ |access-date=Setyembre 12, 2022 |website=Pinoy Recipe At Iba Pa|language=en|trans-title=Tunay na Resipi ng Kansi}}</ref> sa sa mga pinakasikat na restorang naghahain ng kansi sa rehiyon ng Kanlurang Visayas ay ang Pat-Pat's Kansi, na itinatag noong 1999 sa Jaro, [[Lungsod ng Iloilo]].<ref>{{cite news |last1=Miranda |first1=Pauline |title=Have you tried the bulalo-sinigang hybrid at Pat-Pat’s Kansi? |url=https://lifestyle.inquirer.net/47044/patpats-kansi-makati/ |access-date=3 Disyembre 2025 |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |date=1 Agosto 2018|language=en|trans-title=Nasubukan mo na ba ang hibridong bulalo-sinigang sa Pat-Pat’s Kansi?}}</ref> Isinama ang kansi bilang isa sa mga tampok na putahe nang italaga ang Iloilo bilang kauna-unahang Malikhaing Lungsod ng Gastronomiya ng UNESCO sa Pilipinas. ==Tingnan din== *[[Nilaga]] *[[Sinigang]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Lutuing Pilipino]] 4qq6wpuqew27pk6ww6xyurbyiznzuwl Sampamahalaang Polako-Litwano 0 338672 2213828 2213574 2026-06-28T21:30:08Z Glennznl 73709 added [[Category:Kasaysayan ng Polonya]] using [[WP:HC|HotCat]] 2213828 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Kaharian ng Polonya at Dukadong Maringal ng Litwanya | native_name = {{ubl|{{native name|pl|Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie}}|{{native name|la|Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Lithuaniae}}}} | p1 = Crown of the Kingdom of Poland | flag_p1 = Kingdom of Poland-flag.svg | border_p1 = no | p2 = Grand Duchy of Lithuania | flag_p2 = Royal banner of the Grand Duchy of Lithuania.svg | border_p2 = no | s1 = Kingdom of Galicia and Lodomeria | flag_s1 = Flag of Galicia (Central Europe, 1849-1918).svg | s2 = Russian Empire | flag_s2 = Flag of Russia.svg | s3 = Kingdom of Prussia | flag_s3 = Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg | era = [[Early modern period]] | year_start = 1569 | date_start = 1 July | event_start = [[Union of Lublin]] | year_end = 1795<ref name="EB-Partitions">{{Britannica|466910|Partitions of Poland}}</ref> | date_end = 24 October | event_end = [[Third Partition of Poland|Third Partition]] | event2 = [[First Partition of Poland|First Partition]] | date_event2 = 5 August 1772 | event3 = [[Constitution of 3 May 1791|3 May Constitution]] | date_event3 = 3 May 1791 | event4 = [[Second Partition of Poland|Second Partition]] | date_event4 = 23 January 1793<ref name="EB-Partitions"/> | image_flag = Banner of Poland-Lithuania.svg | flag_type = Makaharing Bandila | flag_size = 150px | flag_border = no | image_coat = Arms of Poland-Lithuania under the House of Vasa.svg | symbol_type = Makaharing Eskudo | image_map = Map of the Polish–Lithuanian Commonwealth (1619–1621).png | image_map_caption = The Polish–Lithuanian Commonwealth (green) and its vassal states (light green) in 1619 | government_type = [[Federal monarchy|Federal]] parliamentary [[elective monarchy]]{{efn|[[Hereditary monarchy|Hereditary]] until 1572<ref name="ReferenceA">Janusz Sykała: ''Od Polan mieszkających w lasach – historia Polski – aż do króla Stasia'', Gdansk, 2010.</ref><ref name="Georg Ziaja p. 9">Georg Ziaja: ''Lexikon des polnischen Adels im Goldenen Zeitalter 1500–1600'', p.&nbsp;9.</ref> and briefly [[Constitutional Monarchy|Constitutional]] between 1791 and 1792<ref>{{Cite encyclopedia |date=2024-09-07 |title=Poland - Partition, Sovereignty, Revolution |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Poland/The-First-Partition |access-date=2024-09-08}}</ref>}} | legislature = [[Sejm of the Polish–Lithuanian Commonwealth|General ''sejm'']] | upper_house = [[Senate of Poland#History|Senate]] | lower_house = Chamber of Deputies | title_leader = [[List of Polish monarchs|King]] and [[List of Lithuanian monarchs|Grand Duke]] | leader1 = {{nwr|[[Sigismund II Augustus]]}} | year_leader1 = 1569–1572 (first) | leader2 = {{nwr|[[Stanisław August Poniatowski|Stanisław II August]]}} | year_leader2 = 1764–1795 (last) | title_deputy = [[Grand Chancellor of Lithuania]] | deputy1 = [[Mikołaj "the Red" Radziwiłł|Mikołaj Radziwiłł]] | year_deputy1 = 1569–1584 (first) | deputy2 = [[Joachim Chreptowicz]] | year_deputy2 = 1793–1795 (last) | title_representative = [[Grand Chancellor of the Crown]] | representative1 = [[Walenty Dembiński]] | year_representative1 = 1569–1576 (first) | representative2 = [[Antoni Sułkowski (chancellor)|Antoni Sułkowski]] | year_representative2 = 1793–1795 (last) | religion = {{ubl | [[Catholic Church|Catholicism]] (official)<ref name="Richters">{{Cite book |title=The Post-Soviet Russian Orthodox Church: Politics, Culture and Greater Russia |first=Katja |last=Richters |year=2012 |isbn=978-1-136-29636-9 |page=133 |publisher=Routledge |quote=formed part of the Polish–Lithuanian Commonwealth which was ruled by Catholic monarchs who made Roman Catholicism the state religion}}</ref> | [[Eastern Orthodox Church|Eastern Orthodoxy]] | [[Protestantism]] | [[Judaism]] | [[Islam]] }} | capital = {{ubli |[[Kraków]]<ref name="warsaw-capital-1596"/> {{nwr|(1569–1596)}} |[[Warsaw]]<ref name="warsaw-capital-1596"/> {{nwr|(1596–1795)}} }} | stat_year1 = 1582 | stat_area1 = 815000 | ref_area1 = <ref name="Panstwowe">Panstwowe Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych: ''Atlas Historyczny Polski'', wydanie X, 1990, p.&nbsp;14, {{ISBN|83-7000-016-9}}.</ref> | stat_pop1 = 8,000,000 | ref_pop1 = <ref name="Panstwowe" /> | stat_year2 = 1618 | stat_area2 = 1000000 | ref_area2 = <ref>Bertram Benedict (1919): ''A history of the great war. Bureau of national literature'', inc. p.&nbsp;21.</ref> | stat_year3 = 1700<ref>Wilson, Peter (1998). ''German Armies: War and German Society, 1648–1806.'' London: UCL Press. Page 131.</ref> | stat_area3 = 733,500 | stat_pop3 = 8,000,000 | motto = {{lang|la|Si Deus nobiscum quis contra nos}}<br>"Kung ang Diyos ay panig sa atin, sino ang makakalaban sa atin"<br><br>{{lang|la|[[Pro Fide, Lege et Rege]]}}<br>"Para sa pananampalataya, batas, at hari" | anthem = {{lang|pl|[[Gaude Mater Polonia]]}}<br>"Magdiwang Inang Polonya"<br>[[File:Gaude Mater Polonia - Educatus.opus|center]] | official_languages = {{ubl|[[Wikang Polako|Polako]]|[[Wikang Latin|Latin]]}} }} Ang '''Sampamahalaang Polako-Litwano''', na tinatawag ding **Polonya–Lithuania** o **Unang Republika ng Polonya** (Polish: *I Rzeczpospolita*), ay isang pederatibong tunay na unyon sa pagitan ng **Kaharian ng Polonya** at ng **Dakilang Dukado ng Lithuania** na umiral mula **1569 hanggang 1795**. Isa ito sa pinakamalaki at may pinakamalaking populasyon sa Europa noong ika-16 hanggang ika-18 siglo. Sa kasagsagan nito noong unang bahagi ng ika-17 siglo, sumasaklaw ang Komonwelt sa humigit-kumulang **1,000,000 km²** at may populasyong tinatayang **12 milyon** noong 1618. Ang mga opisyal na wika nito ay **Polish** at **Latin**, habang **Katolisismo** ang opisyal na relihiyon ng estado. Itinatag ang Komonwelt bilang iisang estado sa pamamagitan ng **Unyon ng Lublin** noong **1 Hulyo 1569**. Bago nito, nagkakaisa na ang dalawang bansa sa ilalim ng isang personal na unyon mula pa noong **Kasunduan sa Krewo** noong 1385, at lalo pang pinagtibay sa pag-aasawa ni **Reyna Jadwiga ng Polonya** at ni **Dakilang Duke Jogaila ng Lithuania**, na kalaunan ay kinoronahan bilang **Władysław II Jagiełło**, Hari ng Polonya sa pamamagitan ng karapatan ng kanyang asawa (*jure uxoris*). Ang kanilang inapo na si **Sigismund II Augustus** ang nagpatupad ng ganap na pagsasanib upang mapatatag ang mga hangganan ng kanyang nasasakupan at mapanatili ang pagkakaisa. Dahil wala siyang naging anak, nagtapos ang **Dinastiyang Jagiellonian** sa kanyang pagkamatay noong 1572. Mula noon, ipinatupad ang sistemang **elektibong monarkiya**, kung saan ang hari ay inihahalal habambuhay mula sa mga maharlikang pamilya ng bansa o mula sa mga banyagang dinastiya. Ang sistemang pampamahalaan ng Komonwelt, na kinabibilangan ng parlamentaryong pamahalaan at elektibong monarkiya na tinatawag na **Gintong Kalayaan (Golden Liberty)**, ay isa sa mga naunang halimbawa ng **konstitusyonal na monarkiya**. Ang **Pangkalahatang Sejm**, isang parlamentong may dalawang kapulungan, ang may kapangyarihang lehislatibo. Ang mababang kapulungan nito ay inihahalal ng mga maharlikang kabilang sa **szlachta**, na bumubuo sa humigit-kumulang 10% ng populasyon. Ang **Henrician Articles**, isang batas na may katayuang konstitusyonal, ang nagtakda ng mga limitasyon sa kapangyarihan ng hari at ng kanyang pamahalaan. Kilala rin ang bansa sa mataas na antas ng pagkakaiba-iba ng mga etniko at sa malawak na pagpaparaya sa relihiyon kumpara sa ibang bansa sa Europa noong panahong iyon, na ginagarantiyahan ng **Batas ng Konpederasyon ng Warsaw** noong 1573, bagaman nagkakaiba-iba ang aktuwal na antas ng kalayaan sa relihiyon sa iba't ibang panahon. Sa loob ng unyon, ang Polonya ang nangingibabaw na katuwang. Kadalasang kusang-loob ang **Polonisasyon** ng mga maharlika, ngunit may mga pagkakataong nilabanan ang mga pagsisikap ng estado na magpalaganap ng isang relihiyon. Matapos ang mahabang panahon ng kasaganaan, ang Komonwelt ay nakaranas ng tuluy-tuloy na pinagsamang pag-atake mula sa mga karatig-bansa at unti-unting humina sa larangan ng pulitika at militar. Dahil sa lumalalang kahinaan nito, hinati-hati ang teritoryo ng Komonwelt sa pagitan ng **Austria**, **Prussia**, at **Russia** noong huling bahagi ng ika-18 siglo. Bago tuluyang mawala, nagsagawa ang Komonwelt ng malawakang reporma at ipinasa ang **Konstitusyon ng Mayo 3**, na kinikilalang unang makabagong nakasulat na konstitusyon sa kasaysayan ng Europa at ikalawa sa buong mundo, kasunod ng **Konstitusyon ng Estados Unidos**. [[Kategorya:Kasaysayan ng Polonya]] pvxycjbmycu4rgzesq2uycxat3oallx 2213829 2213828 2026-06-28T21:30:31Z Glennznl 73709 added [[Category:Kasaysayan ng Ukraine]] using [[WP:HC|HotCat]] 2213829 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Kaharian ng Polonya at Dukadong Maringal ng Litwanya | native_name = {{ubl|{{native name|pl|Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie}}|{{native name|la|Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Lithuaniae}}}} | p1 = Crown of the Kingdom of Poland | flag_p1 = Kingdom of Poland-flag.svg | border_p1 = no | p2 = Grand Duchy of Lithuania | flag_p2 = Royal banner of the Grand Duchy of Lithuania.svg | border_p2 = no | s1 = Kingdom of Galicia and Lodomeria | flag_s1 = Flag of Galicia (Central Europe, 1849-1918).svg | s2 = Russian Empire | flag_s2 = Flag of Russia.svg | s3 = Kingdom of Prussia | flag_s3 = Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg | era = [[Early modern period]] | year_start = 1569 | date_start = 1 July | event_start = [[Union of Lublin]] | year_end = 1795<ref name="EB-Partitions">{{Britannica|466910|Partitions of Poland}}</ref> | date_end = 24 October | event_end = [[Third Partition of Poland|Third Partition]] | event2 = [[First Partition of Poland|First Partition]] | date_event2 = 5 August 1772 | event3 = [[Constitution of 3 May 1791|3 May Constitution]] | date_event3 = 3 May 1791 | event4 = [[Second Partition of Poland|Second Partition]] | date_event4 = 23 January 1793<ref name="EB-Partitions"/> | image_flag = Banner of Poland-Lithuania.svg | flag_type = Makaharing Bandila | flag_size = 150px | flag_border = no | image_coat = Arms of Poland-Lithuania under the House of Vasa.svg | symbol_type = Makaharing Eskudo | image_map = Map of the Polish–Lithuanian Commonwealth (1619–1621).png | image_map_caption = The Polish–Lithuanian Commonwealth (green) and its vassal states (light green) in 1619 | government_type = [[Federal monarchy|Federal]] parliamentary [[elective monarchy]]{{efn|[[Hereditary monarchy|Hereditary]] until 1572<ref name="ReferenceA">Janusz Sykała: ''Od Polan mieszkających w lasach – historia Polski – aż do króla Stasia'', Gdansk, 2010.</ref><ref name="Georg Ziaja p. 9">Georg Ziaja: ''Lexikon des polnischen Adels im Goldenen Zeitalter 1500–1600'', p.&nbsp;9.</ref> and briefly [[Constitutional Monarchy|Constitutional]] between 1791 and 1792<ref>{{Cite encyclopedia |date=2024-09-07 |title=Poland - Partition, Sovereignty, Revolution |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Poland/The-First-Partition |access-date=2024-09-08}}</ref>}} | legislature = [[Sejm of the Polish–Lithuanian Commonwealth|General ''sejm'']] | upper_house = [[Senate of Poland#History|Senate]] | lower_house = Chamber of Deputies | title_leader = [[List of Polish monarchs|King]] and [[List of Lithuanian monarchs|Grand Duke]] | leader1 = {{nwr|[[Sigismund II Augustus]]}} | year_leader1 = 1569–1572 (first) | leader2 = {{nwr|[[Stanisław August Poniatowski|Stanisław II August]]}} | year_leader2 = 1764–1795 (last) | title_deputy = [[Grand Chancellor of Lithuania]] | deputy1 = [[Mikołaj "the Red" Radziwiłł|Mikołaj Radziwiłł]] | year_deputy1 = 1569–1584 (first) | deputy2 = [[Joachim Chreptowicz]] | year_deputy2 = 1793–1795 (last) | title_representative = [[Grand Chancellor of the Crown]] | representative1 = [[Walenty Dembiński]] | year_representative1 = 1569–1576 (first) | representative2 = [[Antoni Sułkowski (chancellor)|Antoni Sułkowski]] | year_representative2 = 1793–1795 (last) | religion = {{ubl | [[Catholic Church|Catholicism]] (official)<ref name="Richters">{{Cite book |title=The Post-Soviet Russian Orthodox Church: Politics, Culture and Greater Russia |first=Katja |last=Richters |year=2012 |isbn=978-1-136-29636-9 |page=133 |publisher=Routledge |quote=formed part of the Polish–Lithuanian Commonwealth which was ruled by Catholic monarchs who made Roman Catholicism the state religion}}</ref> | [[Eastern Orthodox Church|Eastern Orthodoxy]] | [[Protestantism]] | [[Judaism]] | [[Islam]] }} | capital = {{ubli |[[Kraków]]<ref name="warsaw-capital-1596"/> {{nwr|(1569–1596)}} |[[Warsaw]]<ref name="warsaw-capital-1596"/> {{nwr|(1596–1795)}} }} | stat_year1 = 1582 | stat_area1 = 815000 | ref_area1 = <ref name="Panstwowe">Panstwowe Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych: ''Atlas Historyczny Polski'', wydanie X, 1990, p.&nbsp;14, {{ISBN|83-7000-016-9}}.</ref> | stat_pop1 = 8,000,000 | ref_pop1 = <ref name="Panstwowe" /> | stat_year2 = 1618 | stat_area2 = 1000000 | ref_area2 = <ref>Bertram Benedict (1919): ''A history of the great war. Bureau of national literature'', inc. p.&nbsp;21.</ref> | stat_year3 = 1700<ref>Wilson, Peter (1998). ''German Armies: War and German Society, 1648–1806.'' London: UCL Press. Page 131.</ref> | stat_area3 = 733,500 | stat_pop3 = 8,000,000 | motto = {{lang|la|Si Deus nobiscum quis contra nos}}<br>"Kung ang Diyos ay panig sa atin, sino ang makakalaban sa atin"<br><br>{{lang|la|[[Pro Fide, Lege et Rege]]}}<br>"Para sa pananampalataya, batas, at hari" | anthem = {{lang|pl|[[Gaude Mater Polonia]]}}<br>"Magdiwang Inang Polonya"<br>[[File:Gaude Mater Polonia - Educatus.opus|center]] | official_languages = {{ubl|[[Wikang Polako|Polako]]|[[Wikang Latin|Latin]]}} }} Ang '''Sampamahalaang Polako-Litwano''', na tinatawag ding **Polonya–Lithuania** o **Unang Republika ng Polonya** (Polish: *I Rzeczpospolita*), ay isang pederatibong tunay na unyon sa pagitan ng **Kaharian ng Polonya** at ng **Dakilang Dukado ng Lithuania** na umiral mula **1569 hanggang 1795**. Isa ito sa pinakamalaki at may pinakamalaking populasyon sa Europa noong ika-16 hanggang ika-18 siglo. Sa kasagsagan nito noong unang bahagi ng ika-17 siglo, sumasaklaw ang Komonwelt sa humigit-kumulang **1,000,000 km²** at may populasyong tinatayang **12 milyon** noong 1618. Ang mga opisyal na wika nito ay **Polish** at **Latin**, habang **Katolisismo** ang opisyal na relihiyon ng estado. Itinatag ang Komonwelt bilang iisang estado sa pamamagitan ng **Unyon ng Lublin** noong **1 Hulyo 1569**. Bago nito, nagkakaisa na ang dalawang bansa sa ilalim ng isang personal na unyon mula pa noong **Kasunduan sa Krewo** noong 1385, at lalo pang pinagtibay sa pag-aasawa ni **Reyna Jadwiga ng Polonya** at ni **Dakilang Duke Jogaila ng Lithuania**, na kalaunan ay kinoronahan bilang **Władysław II Jagiełło**, Hari ng Polonya sa pamamagitan ng karapatan ng kanyang asawa (*jure uxoris*). Ang kanilang inapo na si **Sigismund II Augustus** ang nagpatupad ng ganap na pagsasanib upang mapatatag ang mga hangganan ng kanyang nasasakupan at mapanatili ang pagkakaisa. Dahil wala siyang naging anak, nagtapos ang **Dinastiyang Jagiellonian** sa kanyang pagkamatay noong 1572. Mula noon, ipinatupad ang sistemang **elektibong monarkiya**, kung saan ang hari ay inihahalal habambuhay mula sa mga maharlikang pamilya ng bansa o mula sa mga banyagang dinastiya. Ang sistemang pampamahalaan ng Komonwelt, na kinabibilangan ng parlamentaryong pamahalaan at elektibong monarkiya na tinatawag na **Gintong Kalayaan (Golden Liberty)**, ay isa sa mga naunang halimbawa ng **konstitusyonal na monarkiya**. Ang **Pangkalahatang Sejm**, isang parlamentong may dalawang kapulungan, ang may kapangyarihang lehislatibo. Ang mababang kapulungan nito ay inihahalal ng mga maharlikang kabilang sa **szlachta**, na bumubuo sa humigit-kumulang 10% ng populasyon. Ang **Henrician Articles**, isang batas na may katayuang konstitusyonal, ang nagtakda ng mga limitasyon sa kapangyarihan ng hari at ng kanyang pamahalaan. Kilala rin ang bansa sa mataas na antas ng pagkakaiba-iba ng mga etniko at sa malawak na pagpaparaya sa relihiyon kumpara sa ibang bansa sa Europa noong panahong iyon, na ginagarantiyahan ng **Batas ng Konpederasyon ng Warsaw** noong 1573, bagaman nagkakaiba-iba ang aktuwal na antas ng kalayaan sa relihiyon sa iba't ibang panahon. Sa loob ng unyon, ang Polonya ang nangingibabaw na katuwang. Kadalasang kusang-loob ang **Polonisasyon** ng mga maharlika, ngunit may mga pagkakataong nilabanan ang mga pagsisikap ng estado na magpalaganap ng isang relihiyon. Matapos ang mahabang panahon ng kasaganaan, ang Komonwelt ay nakaranas ng tuluy-tuloy na pinagsamang pag-atake mula sa mga karatig-bansa at unti-unting humina sa larangan ng pulitika at militar. Dahil sa lumalalang kahinaan nito, hinati-hati ang teritoryo ng Komonwelt sa pagitan ng **Austria**, **Prussia**, at **Russia** noong huling bahagi ng ika-18 siglo. Bago tuluyang mawala, nagsagawa ang Komonwelt ng malawakang reporma at ipinasa ang **Konstitusyon ng Mayo 3**, na kinikilalang unang makabagong nakasulat na konstitusyon sa kasaysayan ng Europa at ikalawa sa buong mundo, kasunod ng **Konstitusyon ng Estados Unidos**. [[Kategorya:Kasaysayan ng Polonya]] [[Kategorya:Kasaysayan ng Ukraine]] r7efhjl25qr5wvtddn29md50op5f1cf 2213875 2213829 2026-06-29T07:21:36Z Glennznl 73709 2213875 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Kaharian ng Polonya at Dukadong Maringal ng Litwanya | native_name = {{ubl|{{native name|pl|Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie}}|{{native name|la|Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Litwanyae}}}} | p1 = Crown of the Kingdom of Poland | flag_p1 = Kingdom of Poland-flag.svg | border_p1 = no | p2 = Grand Duchy of Litwanya | flag_p2 = Royal banner of the Grand Duchy of Litwanya.svg | border_p2 = no | s1 = Kingdom of Galicia and Lodomeria | flag_s1 = Flag of Galicia (Central Europe, 1849-1918).svg | s2 = Russian Empire | flag_s2 = Flag of Russia.svg | s3 = Kingdom of Prussia | flag_s3 = Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg | era = [[Early modern period]] | year_start = 1569 | date_start = 1 July | event_start = [[Union of Lublin]] | year_end = 1795<ref name="EB-Partitions">{{Britannica|466910|Partitions of Poland}}</ref> | date_end = 24 October | event_end = [[Third Partition of Poland|Third Partition]] | event2 = [[First Partition of Poland|First Partition]] | date_event2 = 5 August 1772 | event3 = [[Constitution of 3 May 1791|3 May Constitution]] | date_event3 = 3 May 1791 | event4 = [[Second Partition of Poland|Second Partition]] | date_event4 = 23 January 1793<ref name="EB-Partitions"/> | image_flag = Banner of Poland-Litwanya.svg | flag_type = Makaharing Bandila | flag_size = 150px | flag_border = no | image_coat = Arms of Poland-Litwanya under the House of Vasa.svg | symbol_type = Makaharing Eskudo | image_map = Map of the Polish–Litwanyan Commonwealth (1619–1621).png | image_map_caption = The Polish–Litwanyan Commonwealth (green) and its vassal states (light green) in 1619 | government_type = [[Federal monarchy|Federal]] parliamentary [[elective monarchy]]{{efn|[[Hereditary monarchy|Hereditary]] until 1572<ref name="ReferenceA">Janusz Sykała: ''Od Polan mieszkających w lasach – historia Polski – aż do króla Stasia'', Gdansk, 2010.</ref><ref name="Georg Ziaja p. 9">Georg Ziaja: ''Lexikon des polnischen Adels im Goldenen Zeitalter 1500–1600'', p.&nbsp;9.</ref> and briefly [[Constitutional Monarchy|Constitutional]] between 1791 and 1792<ref>{{Cite encyclopedia |date=2024-09-07 |title=Poland - Partition, Sovereignty, Revolution |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Poland/The-First-Partition |access-date=2024-09-08}}</ref>}} | legislature = [[Sejm of the Polish–Litwanyan Commonwealth|General ''sejm'']] | upper_house = [[Senate of Poland#History|Senate]] | lower_house = Chamber of Deputies | title_leader = [[List of Polish monarchs|King]] and [[List of Litwanyan monarchs|Grand Duke]] | leader1 = {{nwr|[[Sigismund II Augustus]]}} | year_leader1 = 1569–1572 (first) | leader2 = {{nwr|[[Stanisław August Poniatowski|Stanisław II August]]}} | year_leader2 = 1764–1795 (last) | title_deputy = [[Grand Chancellor of Litwanya]] | deputy1 = [[Mikołaj "the Red" Radziwiłł|Mikołaj Radziwiłł]] | year_deputy1 = 1569–1584 (first) | deputy2 = [[Joachim Chreptowicz]] | year_deputy2 = 1793–1795 (last) | title_representative = [[Grand Chancellor of the Crown]] | representative1 = [[Walenty Dembiński]] | year_representative1 = 1569–1576 (first) | representative2 = [[Antoni Sułkowski (chancellor)|Antoni Sułkowski]] | year_representative2 = 1793–1795 (last) | religion = {{ubl | [[Catholic Church|Catholicism]] (official)<ref name="Richters">{{Cite book |title=The Post-Soviet Russian Orthodox Church: Politics, Culture and Greater Russia |first=Katja |last=Richters |year=2012 |isbn=978-1-136-29636-9 |page=133 |publisher=Routledge |quote=formed part of the Polish–Litwanyan Commonwealth which was ruled by Catholic monarchs who made Roman Catholicism the state religion}}</ref> | [[Eastern Orthodox Church|Eastern Orthodoxy]] | [[Protestantism]] | [[Judaism]] | [[Islam]] }} | capital = {{ubli |[[Kraków]]<ref name="warsaw-capital-1596"/> {{nwr|(1569–1596)}} |[[Warsaw]]<ref name="warsaw-capital-1596"/> {{nwr|(1596–1795)}} }} | stat_year1 = 1582 | stat_area1 = 815000 | ref_area1 = <ref name="Panstwowe">Panstwowe Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych: ''Atlas Historyczny Polski'', wydanie X, 1990, p.&nbsp;14, {{ISBN|83-7000-016-9}}.</ref> | stat_pop1 = 8,000,000 | ref_pop1 = <ref name="Panstwowe" /> | stat_year2 = 1618 | stat_area2 = 1000000 | ref_area2 = <ref>Bertram Benedict (1919): ''A history of the great war. Bureau of national literature'', inc. p.&nbsp;21.</ref> | stat_year3 = 1700<ref>Wilson, Peter (1998). ''German Armies: War and German Society, 1648–1806.'' London: UCL Press. Page 131.</ref> | stat_area3 = 733,500 | stat_pop3 = 8,000,000 | motto = {{lang|la|Si Deus nobiscum quis contra nos}}<br>"Kung ang Diyos ay panig sa atin, sino ang makakalaban sa atin"<br><br>{{lang|la|[[Pro Fide, Lege et Rege]]}}<br>"Para sa pananampalataya, batas, at hari" | anthem = {{lang|pl|[[Gaude Mater Polonia]]}}<br>"Magdiwang Inang Polonya"<br>[[File:Gaude Mater Polonia - Educatus.opus|center]] | official_languages = {{ubl|[[Wikang Polako|Polako]]|[[Wikang Latin|Latin]]}} }} Ang '''Sampamahalaang Polako-Litwano''', na tinatawag ding **Polonya–Litwanya** o **Unang Republika ng Polonya** (Polish: *I Rzeczpospolita*), ay isang pederatibong tunay na unyon sa pagitan ng [[Kaharian ng Polonya]] at ng [[Dakilang Dukado ng Litwanya]] na umiral mula **1569 hanggang 1795**. Isa ito sa pinakamalaki at may pinakamalaking populasyon sa Europa noong ika-16 hanggang ika-18 siglo. Sa kasagsagan nito noong unang bahagi ng ika-17 siglo, sumasaklaw ang Komonwelt sa humigit-kumulang **1,000,000 km²** at may populasyong tinatayang **12 milyon** noong 1618. Ang mga opisyal na wika nito ay Polako at **Latin**, habang **Katolisismo** ang opisyal na [[relihiyon ng estado]]. Itinatag ang Komonwelt bilang iisang estado sa pamamagitan ng [[Unyon ng Lublin]] noong **1 Hulyo 1569**. Bago nito, nagkakaisa na ang dalawang bansa sa ilalim ng isang personal na unyon mula pa noong **Kasunduan sa Krewo** noong 1385, at lalo pang pinagtibay sa pag-aasawa ni Reyna [[Jadwiga ng Polonya]] at ni Dakilang Duke [[Jogaila ng Litwanya]], na kalaunan ay kinoronahan bilang [[Władysław II Jagiełło]], Hari ng Polonya sa pamamagitan ng karapatan ng kanyang asawa (*jure uxoris*). Ang kanilang inapo na si [[Sigismund II Augustus]] ang nagpatupad ng ganap na pagsasanib upang mapatatag ang mga hangganan ng kanyang nasasakupan at mapanatili ang pagkakaisa. Dahil wala siyang naging anak, nagtapos ang [[Dinastiyang Jagiellonian]] sa kanyang pagkamatay noong 1572. Mula noon, ipinatupad ang sistemang [[elektibong monarkiya]], kung saan ang hari ay inihahalal habambuhay mula sa mga maharlikang pamilya ng bansa o mula sa mga banyagang dinastiya. Ang sistemang pampamahalaan ng Komonwelt, na kinabibilangan ng parlamentaryong pamahalaan at elektibong monarkiya na tinatawag na [[Gintong Kalayaan]] (Golden Liberty), ay isa sa mga naunang halimbawa ng [[konstitusyonal na monarkiya]]. Ang **Pangkalahatang Sejm**, isang parlamentong may dalawang kapulungan, ang may kapangyarihang lehislatibo. Ang mababang kapulungan nito ay inihahalal ng mga maharlikang kabilang sa [[szlachta]], na bumubuo sa humigit-kumulang 10% ng populasyon. Ang **Henrician Articles**, isang batas na may katayuang konstitusyonal, ang nagtakda ng mga limitasyon sa kapangyarihan ng hari at ng kanyang pamahalaan. Kilala rin ang bansa sa mataas na antas ng pagkakaiba-iba ng mga etniko at sa malawak na pagpaparaya sa relihiyon kumpara sa ibang bansa sa Europa noong panahong iyon, na ginagarantiyahan ng **Batas ng Konpederasyon ng Warsaw** noong 1573, bagaman nagkakaiba-iba ang aktuwal na antas ng kalayaan sa relihiyon sa iba't ibang panahon. Sa loob ng unyon, ang Polonya ang nangingibabaw na katuwang. Kadalasang kusang-loob ang [[Polonisasyon]] ng mga maharlika, ngunit may mga pagkakataong nilabanan ang mga pagsisikap ng estado na magpalaganap ng isang relihiyon. Matapos ang mahabang panahon ng kasaganaan, ang Komonwelt ay nakaranas ng tuluy-tuloy na pinagsamang pag-atake mula sa mga karatig-bansa at unti-unting humina sa larangan ng pulitika at militar. Dahil sa lumalalang kahinaan nito, hinati-hati ang teritoryo ng Komonwelt sa pagitan ng [[Austria]], [[Prussia]], at [[Russia]] noong huling bahagi ng ika-18 siglo. Bago tuluyang mawala, nagsagawa ang Komonwelt ng malawakang reporma at ipinasa ang **Konstitusyon ng Mayo 3**, na kinikilalang unang makabagong nakasulat na konstitusyon sa kasaysayan ng Europa at ikalawa sa buong mundo, kasunod ng [[Konstitusyon ng Estados Unidos]]. [[Kategorya:Kasaysayan ng Polonya]] [[Kategorya:Kasaysayan ng Ukraine]] gk03iq1awkfcgpv7y323mswxd31xgur 2213876 2213875 2026-06-29T07:22:02Z Glennznl 73709 2213876 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Kaharian ng Polonya at Dukadong Maringal ng Litwanya | native_name = {{ubl|{{native name|pl|Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie}}|{{native name|la|Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Litwanyae}}}} | p1 = Crown of the Kingdom of Poland | flag_p1 = Kingdom of Poland-flag.svg | border_p1 = no | p2 = Grand Duchy of Litwanya | flag_p2 = Royal banner of the Grand Duchy of Litwanya.svg | border_p2 = no | s1 = Kingdom of Galicia and Lodomeria | flag_s1 = Flag of Galicia (Central Europe, 1849-1918).svg | s2 = Russian Empire | flag_s2 = Flag of Russia.svg | s3 = Kingdom of Prussia | flag_s3 = Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg | era = [[Early modern period]] | year_start = 1569 | date_start = 1 July | event_start = [[Union of Lublin]] | year_end = 1795<ref name="EB-Partitions">{{Britannica|466910|Partitions of Poland}}</ref> | date_end = 24 October | event_end = [[Third Partition of Poland|Third Partition]] | event2 = [[First Partition of Poland|First Partition]] | date_event2 = 5 August 1772 | event3 = [[Constitution of 3 May 1791|3 May Constitution]] | date_event3 = 3 May 1791 | event4 = [[Second Partition of Poland|Second Partition]] | date_event4 = 23 January 1793<ref name="EB-Partitions"/> | image_flag = Banner of Poland-Litwanya.svg | flag_type = Makaharing Bandila | flag_size = 150px | flag_border = no | image_coat = Arms of Poland-Litwanya under the House of Vasa.svg | symbol_type = Makaharing Eskudo | image_map = Map of the Polish–Litwanyan Commonwealth (1619–1621).png | image_map_caption = The Polish–Litwanyan Commonwealth (green) and its vassal states (light green) in 1619 | government_type = [[Federal monarchy|Federal]] parliamentary [[elective monarchy]]{{efn|[[Hereditary monarchy|Hereditary]] until 1572<ref name="ReferenceA">Janusz Sykała: ''Od Polan mieszkających w lasach – historia Polski – aż do króla Stasia'', Gdansk, 2010.</ref><ref name="Georg Ziaja p. 9">Georg Ziaja: ''Lexikon des polnischen Adels im Goldenen Zeitalter 1500–1600'', p.&nbsp;9.</ref> and briefly [[Constitutional Monarchy|Constitutional]] between 1791 and 1792<ref>{{Cite encyclopedia |date=2024-09-07 |title=Poland - Partition, Sovereignty, Revolution |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Poland/The-First-Partition |access-date=2024-09-08}}</ref>}} | legislature = [[Sejm of the Polish–Litwanyan Commonwealth|General ''sejm'']] | upper_house = [[Senate of Poland#History|Senate]] | lower_house = Chamber of Deputies | title_leader = [[List of Polish monarchs|King]] and [[List of Litwanyan monarchs|Grand Duke]] | leader1 = {{nwr|[[Sigismund II Augustus]]}} | year_leader1 = 1569–1572 (first) | leader2 = {{nwr|[[Stanisław August Poniatowski|Stanisław II August]]}} | year_leader2 = 1764–1795 (last) | title_deputy = [[Grand Chancellor of Litwanya]] | deputy1 = [[Mikołaj "the Red" Radziwiłł|Mikołaj Radziwiłł]] | year_deputy1 = 1569–1584 (first) | deputy2 = [[Joachim Chreptowicz]] | year_deputy2 = 1793–1795 (last) | title_representative = [[Grand Chancellor of the Crown]] | representative1 = [[Walenty Dembiński]] | year_representative1 = 1569–1576 (first) | representative2 = [[Antoni Sułkowski (chancellor)|Antoni Sułkowski]] | year_representative2 = 1793–1795 (last) | religion = {{ubl | [[Catholic Church|Catholicism]] (official)<ref name="Richters">{{Cite book |title=The Post-Soviet Russian Orthodox Church: Politics, Culture and Greater Russia |first=Katja |last=Richters |year=2012 |isbn=978-1-136-29636-9 |page=133 |publisher=Routledge |quote=formed part of the Polish–Litwanyan Commonwealth which was ruled by Catholic monarchs who made Roman Catholicism the state religion}}</ref> | [[Eastern Orthodox Church|Eastern Orthodoxy]] | [[Protestantism]] | [[Judaism]] | [[Islam]] }} | capital = {{ubli |[[Kraków]]<ref name="warsaw-capital-1596"/> {{nwr|(1569–1596)}} |[[Warsaw]]<ref name="warsaw-capital-1596"/> {{nwr|(1596–1795)}} }} | stat_year1 = 1582 | stat_area1 = 815000 | ref_area1 = <ref name="Panstwowe">Panstwowe Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych: ''Atlas Historyczny Polski'', wydanie X, 1990, p.&nbsp;14, {{ISBN|83-7000-016-9}}.</ref> | stat_pop1 = 8,000,000 | ref_pop1 = <ref name="Panstwowe" /> | stat_year2 = 1618 | stat_area2 = 1000000 | ref_area2 = <ref>Bertram Benedict (1919): ''A history of the great war. Bureau of national literature'', inc. p.&nbsp;21.</ref> | stat_year3 = 1700<ref>Wilson, Peter (1998). ''German Armies: War and German Society, 1648–1806.'' London: UCL Press. Page 131.</ref> | stat_area3 = 733,500 | stat_pop3 = 8,000,000 | motto = {{lang|la|Si Deus nobiscum quis contra nos}}<br>"Kung ang Diyos ay panig sa atin, sino ang makakalaban sa atin"<br><br>{{lang|la|[[Pro Fide, Lege et Rege]]}}<br>"Para sa pananampalataya, batas, at hari" | anthem = {{lang|pl|[[Gaude Mater Polonia]]}}<br>"Magdiwang Inang Polonya"<br>[[File:Gaude Mater Polonia - Educatus.opus|center]] | official_languages = {{ubl|[[Wikang Polako|Polako]]|[[Wikang Latin|Latin]]}} }} Ang '''Sampamahalaang Polako-Litwano''', na tinatawag ding **Polonya–Litwanya** o **Unang Republika ng Polonya** (Polish: *I Rzeczpospolita*), ay isang pederatibong tunay na unyon sa pagitan ng [[Kaharian ng Polonya]] at ng [[Dakilang Dukado ng Litwanya]] na umiral mula **1569 hanggang 1795**. Isa ito sa pinakamalaki at may pinakamalaking populasyon sa Europa noong ika-16 hanggang ika-18 siglo. Sa kasagsagan nito noong unang bahagi ng ika-17 siglo, sumasaklaw ang Komonwelt sa humigit-kumulang **1,000,000 km²** at may populasyong tinatayang **12 milyon** noong 1618. Ang mga opisyal na wika nito ay Polako at **Latin**, habang **Katolisismo** ang opisyal na [[relihiyon ng estado]]. Itinatag ang Komonwelt bilang iisang estado sa pamamagitan ng [[Unyon ng Lublin]] noong **1 Hulyo 1569**. Bago nito, nagkakaisa na ang dalawang bansa sa ilalim ng isang personal na unyon mula pa noong **Kasunduan sa Krewo** noong 1385, at lalo pang pinagtibay sa pag-aasawa ni Reyna [[Jadwiga ng Polonya]] at ni Dakilang Duke [[Jogaila ng Litwanya]], na kalaunan ay kinoronahan bilang [[Władysław II Jagiełło]], Hari ng Polonya sa pamamagitan ng karapatan ng kanyang asawa (*jure uxoris*). Ang kanilang inapo na si [[Sigismund II Augustus]] ang nagpatupad ng ganap na pagsasanib upang mapatatag ang mga hangganan ng kanyang nasasakupan at mapanatili ang pagkakaisa. Dahil wala siyang naging anak, nagtapos ang [[Dinastiyang Jagiellonian]] sa kanyang pagkamatay noong 1572. Mula noon, ipinatupad ang sistemang [[elektibong monarkiya]], kung saan ang hari ay inihahalal habambuhay mula sa mga maharlikang pamilya ng bansa o mula sa mga banyagang dinastiya. Ang sistemang pampamahalaan ng Komonwelt, na kinabibilangan ng parlamentaryong pamahalaan at elektibong monarkiya na tinatawag na [[Gintong Kalayaan]] (Golden Liberty), ay isa sa mga naunang halimbawa ng [[konstitusyonal na monarkiya]]. Ang **Pangkalahatang Sejm**, isang parlamentong may dalawang kapulungan, ang may kapangyarihang lehislatibo. Ang mababang kapulungan nito ay inihahalal ng mga maharlikang kabilang sa [[szlachta]], na bumubuo sa humigit-kumulang 10% ng populasyon. Ang **Henrician Articles**, isang batas na may katayuang konstitusyonal, ang nagtakda ng mga limitasyon sa kapangyarihan ng hari at ng kanyang pamahalaan. Kilala rin ang bansa sa mataas na antas ng pagkakaiba-iba ng mga etniko at sa malawak na pagpaparaya sa relihiyon kumpara sa ibang bansa sa Europa noong panahong iyon, na ginagarantiyahan ng **Batas ng Konpederasyon ng Warsaw** noong 1573, bagaman nagkakaiba-iba ang aktuwal na antas ng kalayaan sa relihiyon sa iba't ibang panahon. Sa loob ng unyon, ang Polonya ang nangingibabaw na katuwang. Kadalasang kusang-loob ang [[Polonisasyon]] ng mga maharlika, ngunit may mga pagkakataong nilabanan ang mga pagsisikap ng estado na magpalaganap ng isang relihiyon. Matapos ang mahabang panahon ng kasaganaan, ang Komonwelt ay nakaranas ng tuluy-tuloy na pinagsamang pag-atake mula sa mga karatig-bansa at unti-unting humina sa larangan ng pulitika at militar. Dahil sa lumalalang kahinaan nito, hinati-hati ang teritoryo ng Komonwelt sa pagitan ng [[Austria]], [[Prussia]], at [[Russia]] noong huling bahagi ng ika-18 siglo. Bago tuluyang mawala, nagsagawa ang Komonwelt ng malawakang reporma at ipinasa ang **Konstitusyon ng Mayo 3**, na kinikilalang unang makabagong nakasulat na konstitusyon sa kasaysayan ng Europa at ikalawa sa buong mundo, kasunod ng [[Konstitusyon ng Estados Unidos]]. {{Sanggunian}} [[Kategorya:Kasaysayan ng Polonya]] [[Kategorya:Kasaysayan ng Ukraine]] 4k9jqgo1vh0wuquhh3amr5d8cu4f35c 2213877 2213876 2026-06-29T07:22:20Z Glennznl 73709 2213877 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Kaharian ng Polonya at Dukadong Maringal ng Litwanya | native_name = {{ubl|{{native name|pl|Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie}}|{{native name|la|Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Litwanyae}}}} | p1 = Crown of the Kingdom of Poland | flag_p1 = Kingdom of Poland-flag.svg | border_p1 = no | p2 = Grand Duchy of Litwanya | flag_p2 = Royal banner of the Grand Duchy of Litwanya.svg | border_p2 = no | s1 = Kingdom of Galicia and Lodomeria | flag_s1 = Flag of Galicia (Central Europe, 1849-1918).svg | s2 = Russian Empire | flag_s2 = Flag of Russia.svg | s3 = Kingdom of Prussia | flag_s3 = Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg | era = [[Early modern period]] | year_start = 1569 | date_start = 1 July | event_start = [[Union of Lublin]] | year_end = 1795<ref name="EB-Partitions">{{Britannica|466910|Partitions of Poland}}</ref> | date_end = 24 October | event_end = [[Third Partition of Poland|Third Partition]] | event2 = [[First Partition of Poland|First Partition]] | date_event2 = 5 August 1772 | event3 = [[Constitution of 3 May 1791|3 May Constitution]] | date_event3 = 3 May 1791 | event4 = [[Second Partition of Poland|Second Partition]] | date_event4 = 23 January 1793<ref name="EB-Partitions"/> | image_flag = Banner of Poland-Litwanya.svg | flag_type = Makaharing Bandila | flag_size = 150px | flag_border = no | image_coat = Arms of Poland-Litwanya under the House of Vasa.svg | symbol_type = Makaharing Eskudo | image_map = Map of the Polish–Litwanyan Commonwealth (1619–1621).png | image_map_caption = The Polish–Litwanyan Commonwealth (green) and its vassal states (light green) in 1619 | government_type = [[Federal monarchy|Federal]] parliamentary [[elective monarchy]]{{efn|[[Hereditary monarchy|Hereditary]] until 1572<ref name="ReferenceA">Janusz Sykała: ''Od Polan mieszkających w lasach – historia Polski – aż do króla Stasia'', Gdansk, 2010.</ref><ref name="Georg Ziaja p. 9">Georg Ziaja: ''Lexikon des polnischen Adels im Goldenen Zeitalter 1500–1600'', p.&nbsp;9.</ref> and briefly [[Constitutional Monarchy|Constitutional]] between 1791 and 1792<ref>{{Cite encyclopedia |date=2024-09-07 |title=Poland - Partition, Sovereignty, Revolution |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Poland/The-First-Partition |access-date=2024-09-08}}</ref>}} | legislature = [[Sejm of the Polish–Litwanyan Commonwealth|General ''sejm'']] | upper_house = [[Senate of Poland#History|Senate]] | lower_house = Chamber of Deputies | title_leader = [[List of Polish monarchs|King]] and [[List of Litwanyan monarchs|Grand Duke]] | leader1 = {{nwr|[[Sigismund II Augustus]]}} | year_leader1 = 1569–1572 (first) | leader2 = {{nwr|[[Stanisław August Poniatowski|Stanisław II August]]}} | year_leader2 = 1764–1795 (last) | title_deputy = [[Grand Chancellor of Litwanya]] | deputy1 = [[Mikołaj "the Red" Radziwiłł|Mikołaj Radziwiłł]] | year_deputy1 = 1569–1584 (first) | deputy2 = [[Joachim Chreptowicz]] | year_deputy2 = 1793–1795 (last) | title_representative = [[Grand Chancellor of the Crown]] | representative1 = [[Walenty Dembiński]] | year_representative1 = 1569–1576 (first) | representative2 = [[Antoni Sułkowski (chancellor)|Antoni Sułkowski]] | year_representative2 = 1793–1795 (last) | religion = {{ubl | [[Catholic Church|Catholicism]] (official)<ref name="Richters">{{Cite book |title=The Post-Soviet Russian Orthodox Church: Politics, Culture and Greater Russia |first=Katja |last=Richters |year=2012 |isbn=978-1-136-29636-9 |page=133 |publisher=Routledge |quote=formed part of the Polish–Litwanyan Commonwealth which was ruled by Catholic monarchs who made Roman Catholicism the state religion}}</ref> | [[Eastern Orthodox Church|Eastern Orthodoxy]] | [[Protestantism]] | [[Judaism]] | [[Islam]] }} | capital = {{ubli |[[Kraków]]<ref name="warsaw-capital-1596"/> {{nwr|(1569–1596)}} |[[Warsaw]]<ref name="warsaw-capital-1596"/> {{nwr|(1596–1795)}} }} | stat_year1 = 1582 | stat_area1 = 815000 | ref_area1 = <ref name="Panstwowe">Panstwowe Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych: ''Atlas Historyczny Polski'', wydanie X, 1990, p.&nbsp;14, {{ISBN|83-7000-016-9}}.</ref> | stat_pop1 = 8,000,000 | ref_pop1 = <ref name="Panstwowe" /> | stat_year2 = 1618 | stat_area2 = 1000000 | ref_area2 = <ref>Bertram Benedict (1919): ''A history of the great war. Bureau of national literature'', inc. p.&nbsp;21.</ref> | stat_year3 = 1700<ref>Wilson, Peter (1998). ''German Armies: War and German Society, 1648–1806.'' London: UCL Press. Page 131.</ref> | stat_area3 = 733,500 | stat_pop3 = 8,000,000 | motto = {{lang|la|Si Deus nobiscum quis contra nos}}<br>"Kung ang Diyos ay panig sa atin, sino ang makakalaban sa atin"<br><br>{{lang|la|[[Pro Fide, Lege et Rege]]}}<br>"Para sa pananampalataya, batas, at hari" | anthem = {{lang|pl|[[Gaude Mater Polonia]]}}<br>"Magdiwang Inang Polonya"<br>[[File:Gaude Mater Polonia - Educatus.opus|center]] | official_languages = {{ubl|[[Wikang Polako|Polako]]|[[Wikang Latin|Latin]]}} }} Ang '''Sampamahalaang Polako-Litwano''', na tinatawag ding **Polonya–Litwanya** o **Unang Republika ng Polonya** (Polish: *I Rzeczpospolita*), ay isang pederatibong tunay na unyon sa pagitan ng [[Kaharian ng Polonya]] at ng [[Dakilang Dukado ng Litwanya]] na umiral mula **1569 hanggang 1795**. Isa ito sa pinakamalaki at may pinakamalaking populasyon sa Europa noong ika-16 hanggang ika-18 siglo. Sa kasagsagan nito noong unang bahagi ng ika-17 siglo, sumasaklaw ang Komonwelt sa humigit-kumulang **1,000,000 km²** at may populasyong tinatayang **12 milyon** noong 1618. Ang mga opisyal na wika nito ay Polako at **Latin**, habang **Katolisismo** ang opisyal na [[relihiyon ng estado]]. Itinatag ang Komonwelt bilang iisang estado sa pamamagitan ng [[Unyon ng Lublin]] noong **1 Hulyo 1569**. Bago nito, nagkakaisa na ang dalawang bansa sa ilalim ng isang personal na unyon mula pa noong **Kasunduan sa Krewo** noong 1385, at lalo pang pinagtibay sa pag-aasawa ni Reyna [[Jadwiga ng Polonya]] at ni Dakilang Duke [[Jogaila ng Litwanya]], na kalaunan ay kinoronahan bilang [[Władysław II Jagiełło]], Hari ng Polonya sa pamamagitan ng karapatan ng kanyang asawa (*jure uxoris*). Ang kanilang inapo na si [[Sigismund II Augustus]] ang nagpatupad ng ganap na pagsasanib upang mapatatag ang mga hangganan ng kanyang nasasakupan at mapanatili ang pagkakaisa. Dahil wala siyang naging anak, nagtapos ang [[Dinastiyang Jagiellonian]] sa kanyang pagkamatay noong 1572. Mula noon, ipinatupad ang sistemang [[elektibong monarkiya]], kung saan ang hari ay inihahalal habambuhay mula sa mga maharlikang pamilya ng bansa o mula sa mga banyagang dinastiya. Ang sistemang pampamahalaan ng Komonwelt, na kinabibilangan ng parlamentaryong pamahalaan at elektibong monarkiya na tinatawag na [[Gintong Kalayaan]] (Golden Liberty), ay isa sa mga naunang halimbawa ng [[konstitusyonal na monarkiya]]. Ang **Pangkalahatang Sejm**, isang parlamentong may dalawang kapulungan, ang may kapangyarihang lehislatibo. Ang mababang kapulungan nito ay inihahalal ng mga maharlikang kabilang sa [[szlachta]], na bumubuo sa humigit-kumulang 10% ng populasyon. Ang **Henrician Articles**, isang batas na may katayuang konstitusyonal, ang nagtakda ng mga limitasyon sa kapangyarihan ng hari at ng kanyang pamahalaan. Kilala rin ang bansa sa mataas na antas ng pagkakaiba-iba ng mga etniko at sa malawak na pagpaparaya sa relihiyon kumpara sa ibang bansa sa Europa noong panahong iyon, na ginagarantiyahan ng **Batas ng Konpederasyon ng Warsaw** noong 1573, bagaman nagkakaiba-iba ang aktuwal na antas ng kalayaan sa relihiyon sa iba't ibang panahon. Sa loob ng unyon, ang Polonya ang nangingibabaw na katuwang. Kadalasang kusang-loob ang [[Polonisasyon]] ng mga maharlika, ngunit may mga pagkakataong nilabanan ang mga pagsisikap ng estado na magpalaganap ng isang relihiyon. Matapos ang mahabang panahon ng kasaganaan, ang Komonwelt ay nakaranas ng tuluy-tuloy na pinagsamang pag-atake mula sa mga karatig-bansa at unti-unting humina sa larangan ng pulitika at militar. Dahil sa lumalalang kahinaan nito, hinati-hati ang teritoryo ng Komonwelt sa pagitan ng [[Austria]], [[Prussia]], at [[Russia]] noong huling bahagi ng ika-18 siglo. Bago tuluyang mawala, nagsagawa ang Komonwelt ng malawakang reporma at ipinasa ang **Konstitusyon ng Mayo 3**, na kinikilalang unang makabagong nakasulat na konstitusyon sa kasaysayan ng Europa at ikalawa sa buong mundo, kasunod ng [[Konstitusyon ng Estados Unidos]]. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kasaysayan ng Polonya]] [[Kategorya:Kasaysayan ng Ukraine]] 5mjb93v65cu1rz0p7j3ad0xswk1ew78 Madison Square Garden Center 0 338679 2213798 2026-06-28T14:05:52Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Madison Square Garden]] 2213798 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Madison Square Garden]] qvkaanmjfot7fobmfa2oozvrw8rlbuq Ferdi Durmuş 0 338680 2213805 2026-06-28T16:31:10Z Editres 163265 Created blank page 2213805 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2213806 2213805 2026-06-28T16:36:19Z Editres 163265 /* */ 2213806 wikitext text/x-wiki Ferdi 0osx5g2oz0gy2b3v25wvjrhqxf1urg9 2213807 2213806 2026-06-28T16:37:00Z Editres 163265 /* */ 2213807 wikitext text/x-wiki Si <nowiki>'''</nowiki>Ferdi Durmuş<nowiki>'''</nowiki> (ipinanganak noong Nobyembre 8, 1992) ay isang Turkong musikero at digital content producer. Gumagamit siya ng mga modernong audio software at mga mobile production tool na iniaalok ng teknolohiya upang ipagpatuloy ang kanyang mga gawaing pang-musika. Kasabay nito, kasama siya bilang isang opisyal na artista sa mga pandaigdigang digital platform sa pamamagitan ng kanyang mga inilabas na solong gawa. fzfnh0h5z527gabacj5a5voofu3x68m 2213808 2213807 2026-06-28T16:38:28Z Editres 163265 /* */ 2213808 wikitext text/x-wiki Si <nowiki>'''</nowiki>Ferdi Durmuş<nowiki>'''</nowiki> (ipinanganak noong Nobyembre 8, 1992) ay isang Turkong musikero at digital content producer. Gumagamit siya ng mga modernong audio software at mga mobile production tool na iniaalok ng teknolohiya upang ipagpatuloy ang kanyang mga gawaing pang-musika. Kasabay nito, kasama siya bilang isang opisyal na artista sa mga pandaigdigang digital platform sa pamamagitan ng kanyang mga inilabas na solong gawa. mg1qpgugrxcyz4dczawmz1rtoa8vjhy 2213809 2213808 2026-06-28T16:46:21Z Editres 163265 /* */ 2213809 wikitext text/x-wiki {{Infobox musiko|pangalan=Ferdi Durmuş|background=solo_singer|kapanganakan=Nobyembre 8, 1992|pinagmulan=Turkiya|genre=Pop, Electronic|trabaho=Musikero, Digital content producer|aktibo=2023–kasalukuyan|label=Independent}} Si '''Ferdi Durmuş''' (ipinanganak noong Nobyembre 8, 1992) ay isang Turkong musikero at digital content producer. Gumagamit siya ng mga modernong audio software at mga mobile production tool na iniaalok ng teknolohiya upang ipagpatuloy ang kanyang mga gawaing pang-musika. Kasabay nito, kasama siya bilang isang opisyal na artista sa mga pandaigdigang digital platform sa pamamagitan ng kanyang mga inilabas na solong gawa. == Mga Kanta == * ''Hayaller'' (2023) * ''Distak'' (2023) == Mga Balita == * [https://muzikonair.com/ferdi-durmus-kimdir-dijital-medya-ve-muzik-yolculugu/ Müzikonair] * [https://www.haberler.com/haberler/ferdi-durmus-muzik-camiasinda-18242679-haberi/ Haberler.com] * [https://www.sondakika.com/haber/haber-ferdi-durmus-muzik-camiasinda-18242681/ SonDakika.com] * [https://www.bursahakimiyet.com.tr/magazin/ferdi-durmus-muzik-dunyasina-adim-atti-1371256 Bursa Hakimiyet] * [https://www.haber3.com/guncel/ferdi-durmus-kimdir-aslen-nerelidir-haberi-6084539 Haber3] * [https://www.timeturk.com/yasam/ferdi-durmus-kimdir-nereli-ve-kac- Timetürk] 8hmiwol02g7c90q7kff7lce33cfl6sa 2213810 2213809 2026-06-28T16:48:27Z Editres 163265 /* */ 2213810 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Ferdi Durmuş|background=solo_singer|birth_date=Nobyembre 8, 1992|origin=Turkiya|genre=Pop, Electronic|occupation=Musikero, Digital content producer|years_active=2023–kasalukuyan|label=Independent}} Si '''Ferdi Durmuş''' (ipinanganak noong Nobyembre 8, 1992) ay isang Turkong musikero at digital content producer. Gumagamit siya ng mga modernong audio software at mga mobile production tool na iniaalok ng teknolohiya upang ipagpanuloy ang kanyang mga gawaing pang-musika. Kasabay nito, kasama siya bilang isang opisyal na artista sa mga pandaigdigang digital platform sa pamamagitan ng kanyang mga inilabas na solong gawa. == Mga Kanta == * ''Hayaller'' (2023) * ''Distak'' (2023) == Mga Balita == * [https://muzikonair.com/ferdi-durmus-kimdir-dijital-medya-ve-muzik-yolculugu/ Müzikonair] * [https://www.haberler.com/haberler/ferdi-durmus-muzik-camiasinda-18242679-haberi/ Haberler.com] * [https://www.sondakika.com/haber/haber-ferdi-durmus-muzik-camiasinda-18242681/ SonDakika.com] * [https://www.bursahakimiyet.com.tr/magazin/ferdi-durmus-muzik-dunyasina-adim-atti-1371256 Bursa Hakimiyet] * [https://www.haber3.com/guncel/ferdi-durmus-kimdir-aslen-nerelidir-haberi-6084539 Haber3] * [https://www.timeturk.com/yasam/ferdi-durmus-kimdir-nereli-ve-kac- Timetürk] == Mga Kanta == * ''Hayaller'' (2023) * ''Distak'' (2023) == Mga Balita == * [https://muzikonair.com/ferdi-durmus-kimdir-dijital-medya-ve-muzik-yolculugu/ Müzikonair] * [https://www.haberler.com/haberler/ferdi-durmus-muzik-camiasinda-18242679-haberi/ Haberler.com] * [https://www.sondakika.com/haber/haber-ferdi-durmus-muzik-camiasinda-18242681/ SonDakika.com] * [https://www.bursahakimiyet.com.tr/magazin/ferdi-durmus-muzik-dunyasina-adim-atti-1371256 Bursa Hakimiyet] * [https://www.haber3.com/guncel/ferdi-durmus-kimdir-aslen-nerelidir-haberi-6084539 Haber3] * [https://www.timeturk.com/yasam/ferdi-durmus-kimdir-nereli-ve-kac- Timetürk] r7sbibc3ofuj6lyytoyk0d00h7uxwxb Polish–Lithuanian Commonwealth 0 338681 2213815 2026-06-28T21:23:00Z Glennznl 73709 Ikinakarga sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] 2213815 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Sampamahalaang Polako-Litwano]] pnuzncrl3meu8hdguiwbm2dvr72iskx Palasurian 0 338682 2213850 2026-06-29T01:22:56Z GinawaSaHapon 102500 Nilipat ni GinawaSaHapon ang pahinang [[Palasurian]] sa [[Semantika]] mula sa redirect: Mas ginagamit na salin 2213850 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Semantika]] nnqe9m3agolfh5od8amxptb8xyob9mx Constantino VII 0 338683 2213864 2026-06-29T06:04:26Z Arko Blangko 155328 Bagong pahina: {{Infobox royalty | name = Constantine VII | image = Constantine VII Porphyrogenitus (2).jpeg | caption = Constantine VII crowned by Christ, detail of an ivory plaque, [[Pushkin Museum]], AD 945 | succession = [[Byzantine emperor]] | reign = {{nowrap|6 June 913 – 9 November 959}}<br />(alone from 27 January 945) | regnal_name = | predecessor = [[Alexander (Byzantine emperor)|Alexander]] | successor = [[Romanos II]] | regent = Roman... 2213864 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Constantine VII | image = Constantine VII Porphyrogenitus (2).jpeg | caption = Constantine VII crowned by Christ, detail of an ivory plaque, [[Pushkin Museum]], AD 945 | succession = [[Byzantine emperor]] | reign = {{nowrap|6 June 913 – 9 November 959}}<br />(alone from 27 January 945) | regnal_name = | predecessor = [[Alexander (Byzantine emperor)|Alexander]] | successor = [[Romanos II]] | regent = [[Romanos I Lekapenos|Romanos I]] (920–944)<br/>[[Christopher Lekapenos|Christopher]] (921–931)<br/>[[Stephen Lekapenos|Stephen]] and<br/>[[Constantine Lekapenos|Constantine]] (924–945)<br/>Romanos II (945–959) | reg_type = {{nowrap|Co-emperors}} | spouse = [[Helena Lekapene]] | issue = [[Romanos II]]<br />[[Theodora (daughter of Constantine VII)|Theodora]] | issue_link = #Family | coronation = 15 May 908 | cor_type = byzantine | dynasty = [[Macedonian dynasty]] | father = [[Leo VI the Wise|Leo VI]] | mother = [[Zoe Karbonopsina]] | birth_date = 17 May 905 | birth_place = [[Constantinople]] | death_date = 9 November 959 (aged 54) | death_place = Constantinople | burial_date = | burial_place = | title = [[List of Byzantine emperors|Emperor and Autocrat of the Romans]] }} Si '''Constantino VII Porfirogeneta''' ([[Mayo 17]], [[905]] – [[Nobyembre 9]], [[959]]) ay isang monarko na naghari bilang ikaapat na emperador ng [[Imperyong Bisantino]] mula sa dinastiyang Masedonya simula 913 hanggang 959. Siya ay anak ni **Emperador Leo VI** at ng ikaapat nitong asawa na si **Zoe Karbonopsina**, at pamangkin ng kanyang hinalinhan na si **Alexander**. Sa malaking bahagi ng kanyang paghahari, pinamunuan ang imperyo sa pamamagitan ng mga kasamang tagapamahala. Mula **913 hanggang 919**, nasa ilalim siya ng pangangasiwa ng kanyang ina bilang rehente. Mula naman **920 hanggang 945**, pinaghatian niya ang trono kay **Romanos Lekapenos**, na ang anak na si **Helena** ay kanyang pinakasalan, kasama rin ang mga anak ni Romanos. Kilala si Constantine VII sa pagpapatipon at pagsulat ng mahahalagang akda, kabilang ang **Geoponika (τά γεωπονικά)**, isang mahalagang tratado tungkol sa agrikultura na binuo noong panahon ng kanyang paghahari. Inuugnay rin sa kanya ang tatlo, at marahil apat, pang aklat: **De Administrando Imperio** (*Πρὸς τὸν ἴδιον υἱὸν Ῥωμανόν*), **De Ceremoniis** (*Περὶ τῆς Βασιλείου Τάξεως*), **De Thematibus** (*Περὶ θεμάτων Άνατολῆς καὶ Δύσεως*), at **Vita Basilii** (*Βίος Βασιλείου*), bagaman hindi tiyak kung siya nga ang may-akda ng huli. Ang bansag na **Porphyrogenitus**, na nangangahulugang **"ipinanganak sa lila"**, ay tumutukoy sa **Silid na Lila (Purple Chamber)** sa palasyo ng imperyo, na pinalamutian ng batong porphyry at karaniwang pinagsisilangang lugar ng mga lehitimong anak ng mga naghaharing emperador. Ipinanganak si Constantine sa silid na ito, bagaman hindi pa kasal noon ang kanyang ina na si Zoe kay Leo VI. Gayunpaman, ginamit ang bansag upang bigyang-diin ang kanyang katayuan bilang lehitimong anak ng emperador, taliwas sa iba pang mga nag-angkin ng trono noong siya ay nabubuhay. Sa tradisyon ng **Silangang Imperyong Romano**, ang mga anak na ipinanganak habang naghahari ang kanilang ama bilang emperador ay may higit na karapatan sa pagmamana ng trono kaysa sa mga nakatatandang anak na hindi ipinanganak **"sa lila."** f7n4sq5usymy8iqk6hnkcns75asoe9k De Ceremoniis 0 338684 2213865 2026-06-29T06:08:29Z Arko Blangko 155328 Bagong pahina: Ang '''De Ceremoniis''' ({{lang-tl|Hinggil sa mga Seremonya}}), buong pinamagatang '''De cerimoniis aulae Byzantinae''', ay isang Griyegong aklat na isinulat noong kalagitnaan ng [[ika-10 dantaon]] tungkol sa mga seremonya at protokol sa korte ng mga emperador ng [[Imperyong Bisantino]] sa [[Constantinopla]]. Ang pamagat nito sa Griyego ay karaniwang binabanggit bilang Ἔκθεσις τῆς βασιλείου τάξεως ("Paliwanag ng Kaayusan ng Palasyo"), na hango sa p... 2213865 wikitext text/x-wiki Ang '''De Ceremoniis''' ({{lang-tl|Hinggil sa mga Seremonya}}), buong pinamagatang '''De cerimoniis aulae Byzantinae''', ay isang Griyegong aklat na isinulat noong kalagitnaan ng [[ika-10 dantaon]] tungkol sa mga seremonya at protokol sa korte ng mga emperador ng [[Imperyong Bisantino]] sa [[Constantinopla]]. Ang pamagat nito sa Griyego ay karaniwang binabanggit bilang Ἔκθεσις τῆς βασιλείου τάξεως ("Paliwanag ng Kaayusan ng Palasyo"), na hango sa paunang salita ng akda, o Περὶ τῆς Βασιλείου Τάξεως ("Tungkol sa Kaayusan ng Palasyo"). Sa mga sangguniang Ingles na hindi espesyalisado, madalas itong tawaging Book of Ceremonies. Ang aklat ay isinulat, o hindi bababa sa ipinagawa, ni Emperador Constantine VII, na namuno mula 913 hanggang 959, marahil noong mga 956–959. Ang isang bahagi ng manuskrito (Rep. I 17, Leipzig, Universitätsbibliothek) ay muling nirebisa sa kalaunan sa panahon ng paghahari ni Nikephoros II (963–969), marahil sa ilalim ng pangangasiwa ni Basil Lekapenos, ang parakoimomenos o punong katiwala ng silid ng emperador. Naglalaman din ito ng mas naunang mga paglalarawan mula pa noong ika-6 na siglo. Isa sa mga apendise ng aklat ay ang Three Treatises on Imperial Military Expeditions, isang manwal tungkol sa digmaan na isinulat ni Constantine VII para sa kanyang anak at kahalili sa trono na si Romanos II. Sa hindi kumpletong anyo nito, inilalarawan ng Kabanata 1–37 ng Unang Aklat ang mga prusisyon at seremonyang isinasagawa tuwing mga kapistahang panrelihiyon. Kabilang dito ang mga pagdiriwang gaya ng Pagtataas ng Banal na Krus, Pasko, Epipanya, Linggo ng Palaspas, Biyernes Santo, Pasko ng Pagkabuhay, Araw ng Pag-akyat ni Kristo sa Langit, at mga kapistahan ng mga banal tulad nina San Demetrio at San Basilio, na kadalasang tumatagal nang ilang araw. Samantala, ang Kabanata 38–83 ay tumatalakay sa mga sekular na seremonya o mahahalagang yugto sa buhay, kabilang ang mga koronasyon, kasal, kapanganakan, libing, at pagdiriwang ng mga tagumpay sa digmaan na ginaganap sa Hippodrome, kabilang ang mga kapistahang tulad ng Lupercalia. q110930wvlwsw8sjbkcu78ga0cvdw4k De Administrando Imperio 0 338685 2213866 2026-06-29T06:13:28Z Arko Blangko 155328 Bagong pahina: Ang '''{{lang|la|De Administrando Imperio}}''' ({{lang-tl|Hinggil sa Pamamahala ng Imperyo}}) ay isang Griyegong akdang pangkasaysayan ni Emperador [[Constantino VII]] ng [[Imperyong Bisantino]]. Isa itong manwal tungkol sa pamamahala ng loob at labas ng imperyo na inihanda para sa kanyang anak at kahalili, si Emperador Romanos II (959–963). Kinikilala rin ito bilang isa sa pinakamahalagang halimbawa ng ensiklopedismo ng Imperyong Bisantino, sapagkat pinagsasama nito ang... 2213866 wikitext text/x-wiki Ang '''{{lang|la|De Administrando Imperio}}''' ({{lang-tl|Hinggil sa Pamamahala ng Imperyo}}) ay isang Griyegong akdang pangkasaysayan ni Emperador [[Constantino VII]] ng [[Imperyong Bisantino]]. Isa itong manwal tungkol sa pamamahala ng loob at labas ng imperyo na inihanda para sa kanyang anak at kahalili, si Emperador Romanos II (959–963). Kinikilala rin ito bilang isa sa pinakamahalagang halimbawa ng ensiklopedismo ng Imperyong Bisantino, sapagkat pinagsasama nito ang kaalamang pampulitika, pangkasaysayan, at pang-administratibo sa iisang akda. Si Constantine VII Porphyrogenitus (905–959) ang nag-iisang nabuhay na anak ni Emperador Leo VI ang Marunong (886–912). Noong 908, ginawang kasamang emperador ni Leo VI ang batang si Constantine. Nang mamatay si Leo noong Mayo 912, ang kanyang kapatid na si Alexander ang naging pinuno ng Constantinople, ngunit namatay rin ito noong 913. Dahil napakabata pa ni Constantine upang mamuno nang mag-isa, itinatag ang isang pamahalaang rehente upang mamahala sa kanyang ngalan. Noong Mayo 919, pinakasalan niya si Helena Lekapene, anak ni Romanos Lekapenos. Pagsapit ng Disyembre 920, kinoronahan si Romanos I Lekapenos bilang kasamang emperador at siya ang tunay na humawak ng kapangyarihan sa Constantinople. Mula noon ay lalong nailayo si Constantine sa aktuwal na pamamahala ng imperyo hanggang Disyembre 944, nang maghimagsik ang mga anak ni Romanos I laban sa kanilang ama at ipinasok ito sa isang monasteryo. Sa tulong ng kanyang mga tagasuporta, naalis din ni Constantine ang kanyang mga bayaw sa kapangyarihan at mula Enero 945 hanggang sa kanyang kamatayan noong Nobyembre 959 ay siya nang personal na namuno sa Silangang Imperyong Romano. Kilala ang ama ni Constantine na si Leo VI sa kanyang karunungan at mga akda. Naniniwala rin si Constantine, tama man o hindi, na ang kanyang inang si Zoe Karbonopsina ay kamag-anak ng mananalaysay na si Theophanes the Confessor, isa sa mahahalagang historyador ng Gitnang Panahong Bisantino. Bilang isang iskolar-emperador, itinaguyod ni Constantine ang pag-aaral at edukasyon sa buong imperyo. Bumuo siya ng pangkat ng mga edukadong iskolar at inialay ang sarili sa pagsulat ng mga aklat tungkol sa pamamahala, mga seremonya, at kasaysayan ng imperyo. Ang pangkat na ito ang bumuo ng tatlong hindi natapos na akda—De Administrando Imperio, De Ceremoniis, at De Thematibus (On the Themes)—at natapos din nila ang talambuhay ng kanyang lolo na si Basil I. Bagaman kinikilalang may-akda ng De Administrando Imperio si Constantine VII, pinaniniwalaang mayroon siyang hindi nakilalang katuwang na iskolar sa pagsulat nito. Ang mga bahaging tuwirang nakikipag-usap ang emperador sa kanyang anak na si Romanos II, gayundin ang kanyang mga personal na paliwanag, ay makikita sa paunang salita, sa Kabanata 13, at sa huling kabanata ng aklat. Sa buong teksto, hindi kailanman inilalarawan si Romanos II bilang isang ganap na nagsasariling pinuno, kaya ipinapalagay na naisulat ang buong akda habang nabubuhay pa si Constantine VII. Karaniwang tinatanggap ng mga iskolar na isinulat ang aklat sa pagitan ng 948 at 952, batay sa mga tala ng petsa na matatagpuan sa Kabanata 29 at 45. Gayunman, may ilang naniniwalang tinipon ito pagkatapos ng 952 ngunit bago ang kamatayan ni Constantine noong Nobyembre 959, samantalang ang iba naman ay naniniwalang isa lamang itong hindi natapos na manuskritong isinulat sa loob ng mahabang panahon bago ang kanyang pagpanaw. Sa simula ng aklat, ipinaliwanag ni Constantine VII na nilayon niya itong maging kalipunan ng kaalaman na kakailanganin ng kanyang anak na si Romanos II sa pamumuno sa imperyo. Dahil dito, itinuturing na maliit ang posibilidad na sinadya nitong maglaman ng malalaking kasinungalingan. Dahil sa pagiging praktikal at detalyado nito, ang De Administrando Imperio ay isa sa pinakamahalagang pangunahing sanggunian sa pag-aaral ng Imperyong Bisantino at ng mga karatig-bansa nito. Naglalaman ang aklat ng mga payo tungkol sa pamamahala ng isang imperyong binubuo ng maraming magkakaibang mamamayan at sa pakikitungo sa mga dayuhang kaaway. Pinagsama rito ang dalawa sa naunang akda ni Constantine: ang "On the Governance of the State and the Various Nations" (Περὶ Διοικήσεως τοῦ Κράτους βιβλίον καὶ τῶν διαφόρων Ἐθνῶν), na tumatalakay sa kasaysayan at katangian ng mga karatig na bayan gaya ng mga Hungarian, Pecheneg, Kievan Rus', Timog Slav, Arabo, Lombard, Armenian, at Georgian; at ang "On the Themes of East and West" (Περὶ θεμάτων Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως), na kilala sa Latin bilang De Thematibus, na nagsasalaysay ng mga pangyayari sa mga lalawigan ng imperyo. Idinagdag din dito ang sariling mga tagubilin at payong pampulitika ni Constantine para sa kanyang anak na si Romanos II, kaya naging isang komprehensibong gabay ito sa pamamahala ng Imperyong Bisantino. kdzd6xx0trl5qo5q2dt3f3i7y4i3xao Komonwelt ng Polako-Litwano 0 338686 2213869 2026-06-29T07:11:23Z Glennznl 73709 Ikinakarga sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] 2213869 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Sampamahalaang Polako-Litwano]] pnuzncrl3meu8hdguiwbm2dvr72iskx Komonwelt ng Polonya-Litwanya 0 338687 2213870 2026-06-29T07:12:02Z Glennznl 73709 Ikinakarga sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] 2213870 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Sampamahalaang Polako-Litwano]] pnuzncrl3meu8hdguiwbm2dvr72iskx Komonwelt ng Polonya at Litwaniya 0 338688 2213871 2026-06-29T07:12:23Z Glennznl 73709 Ikinakarga sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] 2213871 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Sampamahalaang Polako-Litwano]] pnuzncrl3meu8hdguiwbm2dvr72iskx Komonwelt ng Polonya–Litwaniya 0 338689 2213873 2026-06-29T07:13:08Z Glennznl 73709 Ikinakarga sa [[Sampamahalaang Polako-Litwano]] 2213873 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Sampamahalaang Polako-Litwano]] pnuzncrl3meu8hdguiwbm2dvr72iskx Relihiyon ng estado 0 338690 2213878 2026-06-29T07:23:47Z Glennznl 73709 Ikinakarga sa [[Pampamahalaang relihiyon]] 2213878 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Pampamahalaang relihiyon]] 58kl81o4chi3xir2adaugx5kenl11t6